Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-736/09/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-11-18
Teza: Możliwość zastosowania zwolnienia od podatku do kompleksowej usługi składającej się m.in. z treningów psychospołecznych, warsztatów aktywnego poszukiwania pracy i poradnictwa prawnego.
Słowa kluczowe: usługi; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 3 września 2009 r. (data wpływu 7 września 2009 r.), uzupełnionym w dniu 16 listopada 2009 r. (data wpływu), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku do usługi polegającej na przygotowaniu i przeprowadzeniu treningów psychospołecznych, warsztatów aktywnego poszukiwania pracy oraz poradnictwie prawnym - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 września 2009 r. złożono wniosek, uzupełniony w dniu 16 listopada 2009 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku do usługi polegającej na przygotowaniu i przeprowadzeniu treningów psychospołecznych, warsztatów aktywnego poszukiwania pracy oraz poradnictwie prawnym.

W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu, zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Instytut zamierza świadczyć usługę zamówioną przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, współfinansowaną z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Usługa została określona w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia do przetargu jako: „Przygotowanie i przeprowadzenie treningów psychospołecznych, warsztatów aktywnego poszukiwania pracy oraz poradnictwo prawne". W opisie zamówienia podano informację, że usługa oznaczona jest kodem (CPV) 80500000-9 o nazwie "Usługi szkoleniowe".

Przedstawiony zakres usługi obejmował przeprowadzenie szkolenia dla 170 osób bezrobotnych, korzystających ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie kursu zewnętrznego na ww. temat. W zakresie części szkoleniowo-warsztatowej znajdują się następujące działania:

1.  trening umiejętności psychospołecznych - w wymiarze 16 godzin na grupę, (10 grup po 17 os. każda)
2.  indywidualne konsultacje z psychologiem - po 2 godziny na osobę, w ramach których powinny zostać przeprowadzone:

1.  badania aktywności zawodowo-społecznej uczestników przed rozpoczęciem szkolenia i pod koniec jego trwania,
2.  doraźne konsultacje, pomoc psychologiczna,

4.  warsztaty aktywnego poszukiwania pracy - w wymiarze 16 godzin na grupę,
5.  indywidualne konsultacje z doradcą zawodowym - po 2 godziny na osobę, w ramach których powinny zostać przeprowadzone:

1.  diagnoza preferencji i możliwości zawodowych uczestników,
2.  wyłonienie grup do późniejszych szkoleń zawodowych,

7.  szkolenia z zakresu prawa pracy - w wymiarze 4 godzin na grupę (10 grup po 17 osób każda).
8.  indywidualne porady prawne - w wymiarze 2 godzin na osobę.

Celem przedmiotowej usługi jest aktywizacja zawodowa i społeczna osób bezrobotnych, zagrożonych wykluczeniem społecznym, tj. przywrócenie osób długotrwale bezrobotnych i objętych pomocą społeczną na rynek pracy, pobudzenie beneficjentów do osobistego rozwoju poprzez edukację i motywowanie.

Doradztwo prawne sformułowane w punkcie f) ma uzupełniać cel główny, czyli wyposażać w wiedzę z zakresu prawa pracy (nawiązywanie, rozwiązywanie umów o pracę, prawa i obowiązki pracownicze), praw przysługujących w różnych sytuacjach życiowych w jakich znajdują się beneficjenci. Celem tego doradztwa jest zaznajomienie z przepisami prawa, a nie zapewnienie komercyjnej obsługi prawnej jak np. zastępstwo procesowe.

Osoba prowadząca doradztwo prawne świadczyłaby swoją usługę na podstawie umowy cywilnoprawnej, gdyż Instytut nie zatrudnia żadnego prawnika na etacie.

Płatność za usługę dokonywana byłaby przez zamawiającego na podstawie faktur VAT. Aktualnie Wnioskodawca nie potrafi jednak określić, czy faktury wystawiane byłyby osobno (cząstkowo) za każde działanie wymienione w punktach a-f, czy ogólnie (całościowo) po wykonaniu całego zamówienia.

Instytut uzyskał interpretację Urzędu Statystycznego znak: odnośnie usług doradztwa zawodowego, które często są składową podobnych zamówień (w omawianym zamówieniu występują w punkcie d). Urząd stwierdził, iż usługi doradztwa zawodowego skierowane do osób poszukujących pracy mieszczą się w grupowaniach:

*   w przypadku, gdy dominuje czynnik pomocy społecznej PKWiU 85.60.10.0 „Usługi wspomagające edukację”,
*   w przypadku, gdy czynnik edukacyjny jest przeważający PKWiU 85.59.19.0 „Usługi w zakresie pozaszkolnych form edukacji, gdzie indziej nie sklasyfikowane”.

Do celów podatkowych stosuje się odpowiednio: PKWiU 85.32.1 i PKWiU 80.42.20-00.00.

Końcowo wskazano, iż Instytut działa na rynku edukacyjnym wspierając osoby zagrożone wykluczeniem społecznym a także rozwijając potencjał kadrowy różnych organizacji.

Ponadto w uzupełnieniu wniosku Spółka wyraziła stanowisko, że usługa będąca przedmiotem interpretacji jest świadczeniem złożonym, dla którego celem głównym jest usługa edukacyjna.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Spółka, będąca czynnym podatnikiem VAT, wystawiając fakturę powinna traktować usługę „przygotowania i przeprowadzenia treningów psychospołecznych, warsztatów aktywnego poszukiwania pracy oraz poradnictwo prawne” jako świadczenie złożone, objęte symbolem PKWiU 80.42.20-00.00, zwolnione od podatku na podstawie załącznika nr 4 do ustawy, gdyż wszystkie elementy usługi mają na celu rozwój osobisty uczestników poprzez edukację, czy też Spółka powinna na fakturze wyodrębnić obok usługi szkolenia - usługę doradztwa prawnego, objętą grupowaniem PKWiU 74.11.17-00.00, opodatkowaną stawką podatku 22%?

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka winna wyodrębnić na fakturze 2 pozycje:

*   usługę edukacyjną (PKWiU 80.42.20-00.00) jako świadczenie złożone polegające na treningach psychospołecznych, konsultacjach psychologicznych, warsztatach aktywnego poszukiwania pracy, doradztwie zawodowym – zwolnioną od podatku na podstawie załącznika nr 4 do ustawy,
*   usługę doradztwa prawnego (PKWiU 74.11.17-00.00), opodatkowaną stawką 22%.

Powyższe Spółka uzasadniła faktem, iż zamawiający w treści przedmiotu zamówienia wyodrębnił treningi psychospołeczne, warsztaty aktywnego poszukiwania pracy i poradnictwo prawne. Treningi i warsztaty są typowymi narzędziami działalności edukacyjnej, natomiast diagnozy i konsultacje z psychologiem, podobnie jak doradztwo zawodowe, stanowią usługi wspomagające edukację (PKWiU 85.60.10).

Poradnictwo prawne realizowane będzie w formie indywidualnych konsultacji prawnych. Z uwagi na to, że zostało wyodrębnione w tytule zamówienia, a w klasyfikacji statystycznej posiada symbol PKWiU 74.11.17-00.00, powinno zostać wyszczególnione na fakturze jako usługa opodatkowana stawką 22%.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (…).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie z dyspozycją ust. 3 tegoż artykułu, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Na mocy § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1293) do celów podatku od towarów i usług stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.), nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2009 r.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże zarówno w treści ustawy jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

I tak, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W poz. 7 tegoż załącznika wymieniono usługi w zakresie edukacji PKWiU ex 80.

Należy zaznaczyć, że oznaczenie w załączniku danej grupy statystycznej „ex” oznacza, że stawka podatku odnosi się tylko do danej usługi z danego grupowania. Umieszczenie tego dopisku przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie stosowania zwolnienia lub obniżonej stawki podatku tylko do usług należących do wymienionego grupowania statystycznego, spełniającego określone warunki sprecyzowane przez ustawodawcę w rubryce „nazwa usługi”. Zatem, wynikająca z konkretnego załącznika stawka podatku lub zwolnienie dotyczy wyłącznie danej usługi z danego grupowania.

Ponadto należy wskazać, że zgodnie z punktem 7.6.2. załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1293 ze zm.), w przypadku gdy usługę, na podstawie przeprowadzonej analizy, można zaliczyć do dwóch lub kilku grupowań, usługa złożona, składająca się z kombinacji różnych czynności, powinna być zaklasyfikowana tak, jak gdyby składała się z usługi, która nadaje całości zasadniczy charakter.

Ze złożonego wniosku oraz informacji wskazanych w jego uzupełnieniu wynika, że Instytut zamierza świadczyć kompleksową usługę, zamówioną przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Usługa ta została nazwana przez zamawiającego jako „przygotowanie i przeprowadzenie treningów psychospołecznych, warsztatów aktywnego poszukiwania pracy oraz poradnictwo prawne”. W zakresie tego zamówienia zostały wyspecyfikowane poszczególne działania, które mają zostać wykonane w ramach części szkoleniowo-warsztatowej przedmiotowej usługi. Według informacji wskazanych przez Instytut celem złożonego przez MOPS zamówienia, a tym samym celem usługi jest aktywizacja zawodowa i społeczna osób bezrobotnych zagrożonych wykluczeniem społecznym, tj. przywrócenie osób długotrwale bezrobotnych i objętych pomocą społeczną na rynek pracy, pobudzenie beneficjentów do osobistego rozwoju poprzez edukację i motywowanie.

Instytut powziął wątpliwość, czy w związku z faktem, iż zamawiający w treści zamówienia wyodrębnił treningi psychospołeczne, warsztaty aktywnego poszukiwania pracy oraz poradnictwo prawne, wszystkie te czynności można uznać jako elementy jednej usługi złożonej. Jak wskazano, dwa pierwsze działania stanowią narzędzia działalności edukacyjnej, natomiast poradnictwo prawne może być traktowane jako doradztwo prawne, które sklasyfikowane jest pod innym symbolem PKWiU niż usługi edukacyjne. Jednocześnie wskazano również, że doradztwo prawne ma uzupełniać cel główny całej usługi, czyli wyposażać w wiedzę z zakresu prawa pracy (nawiązywanie, rozwiązywanie umów o pracę, prawa i obowiązki pracownicze), praw przysługujących w różnych sytuacjach życiowych w jakich znajdują się beneficjenci. A zatem celem tego doradztwa jest zaznajomienie z przepisami prawa, a nie zapewnienie komercyjnej obsługi prawnej jak np. zastępstwo procesowe. Ponadto – jak wynika z wniosku - w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na przeprowadzenia indywidualnych porad prawnych przewidziane jest po 2 godziny na osobę, co na tle ilości godzin przeznaczonych na inne czynności (edukacyjne), wskazuje, że porady te stanowić będą marginalny element całego szkolenia.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż pomimo tego, że w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia zamawiający, opisując zamówioną usługę wyspecyfikował poradnictwo prawne, nie należy traktować tego jako odrębnej usługi. Wszystkie czynności, które mają być wykonane w ramach zamówionej usługi, zmierzają do osiągnięcia celu, jakim jest aktywizacja zawodowa i społeczna beneficjentów. Cel i charakter usługi określony jest przez sam fakt, iż zamawiającym jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, a beneficjentami osoby zagrożone wykluczeniem społecznym. Poradnictwo prawne pełnić ma zatem funkcję szkoleniowo-edukacyjną, jako uzupełnienie przekazanej na szkoleniu wiedzy o zagadnienia wiążące się z przepisami prawnymi dotyczącymi rynku pracy. Będzie to zatem usługa komplementarna do całej usługi, gdyż nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykonania usługi kompleksowej. Przesądza o tym dodatkowo niewielki wymiar czasowy przewidziany w specyfikacji zamówienia. Zatem należy stwierdzić, iż ww. poradnictwo prawne nie może być w przedmiotowej sprawie utożsamiane z powszechnie rozumianym doradztwem prawnym, świadczonym przez specjalistów z zakresu prawa, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.).

W związku z powyższym, skoro treningi psychospołeczne, konsultacje psychologiczne, warsztaty aktywnego poszukiwania pracy, doradztwo zawodowe, to czynności nadające główny charakter kompleksowej usłudze zamówionej przez MOPS i zostały sklasyfikowane przez Instytut jako usługi w zakresie edukacji (PKWiU ex 80), przy wystawieniu faktury, usługa poradnictwa prawnego, winna być traktowana jako element tej kompleksowej usługi. W konsekwencji do całej usługi należy zastosować zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług.

Jednocześnie wskazuje się, że powyższa interpretacja została wydana w oparciu o klasyfikację statystyczną wskazaną we wniosku przez Wnioskodawcę. Organ wydający interpretację indywidualną, nie jest właściwy do weryfikacji poprawności dokonanej przez Wnioskodawcę klasyfikacji usług według PKWiU, gdyż zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11) zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje swoje towary i usługi według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej. Zatem obowiązek prawidłowego zaklasyfikowania przedmiotowej usługi do właściwego grupowania statystycznego (PKWiU) spoczywa na Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania niniejszej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87-100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.