Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-1.4011.167.2024.2.MS2
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-06-06
Teza: Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości nabytej w spadku i dziale spadku.
Słowa kluczowe: nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku; spadkobiercy; spadkodawca
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 7; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 8; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 5

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

19 lutego 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 7 lutego 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

6 listopada 2016 r. zmarł Pana ojciec, 30 maja 2021 r. zmarła Pana matka.

4 października 2023 r. po tych osobach sporządzone zostały notarialne Akty Poświadczenia Dziedziczenia. W Akcie Poświadczenia Dziedziczenia po Pana ojcu poświadczono, że spadek po nim nabył Pan (w 1/3 części), Pana siostra (w 1/3 części) oraz Pana matka (w 1/3 części).

W Akcie Poświadczenia Dziedziczenia po Pana matce poświadczono, że spadek po niej nabył Pan (w 1/2 części) oraz Pana siostra (w 1/2 części).

W skład spadku po ww. zmarłych wchodziły wyłącznie nieruchomości. Nieruchomości te zostały nabyte przez Pana zmarłych rodziców Aktem własności ziemi w 1973 r.

A zatem w chwili śmierci ojca Pan, Pana siostra i Pana matka odziedziczyliście udział 1/3 części w przysługującym Panu ojcu udziale we współwłasności małżeńskiej ww. nieruchomości nabytej przez niego w 1973 r. na mocy Aktu własności ziemi. Czyli każdy odziedziczył udział wynoszący 1/6 części w tych nieruchomościach.

Z chwilą śmierci matki, Pan i Pana siostra odziedziczyliście udział 1/2 przysługujący matce we współwłasności małżeńskiej ww. nieruchomości, który nabyła w 1973 r. na mocy Aktu własności ziemi oraz udział 1/6 w ww. nieruchomości, który nabyła 6 listopada 2016 r. w wyniku dziedziczenia po swoim mężu (a Pana ojcu), z chwilą jego śmierci.

W skład spadku po ww. zmarłych wchodziły jedynie nieruchomości, tj. wyłącznie dwie działki budowlane. Jedna z działek wchodzących w skład spadku miała powierzchnię 2.399 m2 i zabudowana jest domem o powierzchni 120 m2 oraz druga działka wchodząca w skład spadku ma powierzchnię 3.9002. Wartość rynkowa tych 2 składników majątkowych wchodzących w skład spadku jest porównywalna. Dlatego dokonany aktem notarialnym tzw. dział spadku nastąpił bez spłat i dopłat.

Na mocy działu spadku syn zmarłych (Pan) nabywa na wyłączną własność jedną działkę, a córka zmarłych staje się wyłącznym właścicielem drugiej działki.

W 2024 r. spadkobierca (Pan) sprzedaje odziedziczoną działkę, której stał się wyłącznym właścicielem, na mocy wskazanego działu spadku.

### Uzupełnienie i doprecyzowanie wniosku

Między Pana rodzicami panował ustrój współwłasności małżeńskiej. Udziały w nieruchomościach, które otrzymał Pan w spadku po rodzicach wchodziły w skład majątku wspólnego Pana rodziców.

Wartość nabytych przez Pana składników majątkowych w wyniku działu spadku nie przekraczała wartości udziału nabytego przez Pana w spadku we wszystkich składnikach majątkowych wchodzących w skład spadku po Pana rodzicach.

### Pytanie

Czy będzie Pan musiał zapłacić podatek dochodowy 19% z tytułu sprzedaży nieruchomości (tj. działki) na podstawie art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy założeniu że między Pana rodzicami panował ustrój współwłasności małżeńskiej, a udziały w nieruchomościach, które otrzymał Pan w spadku po rodzicach wchodziły w skład majątku wspólnego Pana rodziców i minęło ponad 5 lat od kiedy nastąpiło nabycie własności tych nieruchomości przez Pana rodziców (tj. spadkodawców)?

### Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, jeżeli w 2024 r. dokonał Pan sprzedaży nieruchomości (tj. działki), której stał się Pan wyłącznym właścicielem na mocy dokonanego w 2024 r. aktem notarialnym działu spadku (wartość nabytych przez Pana składników majątkowych w wyniku działu spadku nie przekraczała wartości udziału nabytego przez Pana w spadku we wszystkich składnikach majątkowych wchodzących w skład spadku), nie będzie Pan musiał zapłacić podatku dochodowego 19% z tytułu sprzedaży tej nieruchomości (tj. działki) na podstawie art. 30e w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem w roku 2024 minęło już ponad 5 lat od kiedy nastąpiło nabycie własności tych nieruchomości (udziałów w tej nieruchomości) przez Pana rodziców (tj. spadkodawców) - art. 10 ust. 5 i ust. 7 Ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako źródła przychodów wymienia natomiast:

odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c– przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa nastąpiło po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Jednocześnie, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 7 ww. ustawy:

Nie stanowi nabycia lub odpłatnego zbycia, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.

Wobec powyższego w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, nabytej w drodze spadku i dziale spadku istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę oraz czy w wyniku dokonania działu spadku nie następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany udział w spadku. Również w przypadku zniesienia współwłasności istotną kwestią jest ustalenie czy dochodzi do nabycia ponad pierwotnie posiadany udział we współwłasności.

Według art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,:

Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Artykuł 30e ust. 2 przywołanej ustawy stanowi, że

Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Stosownie do art. 19 ust. 1 cyt. ustawy:

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Z art. 30e ust. 4 cytowanej ustawy wynika, że:

Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:

1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub

2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Stosownie do art. 30e ust. 5 ww. ustawy:

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

Opis wniosku wskazuje, że Pana ojciec zmarł w 2016 r., natomiast matka w 2021 r. 4 października 2023 r. Po tych osobach sporządzone zostały notarialne Akty Poświadczenia Dziedziczenia. W Akcie Poświadczenia Dziedziczenia po Pana ojcu poświadczono, że spadek po nim nabył Pan (w 1/3 części), Pana siostra (w 1/3 części) oraz Pana matka (w 1/3 części). W Akcie Poświadczenia Dziedziczenia po Pana matce poświadczono, że spadek po niej nabył Pan (w 1/2 części) oraz Pana siostra (w 1/2 części). W skład spadku po ww. zmarłych wchodziły jedynie nieruchomości, tj. wyłącznie dwie działki budowlane. Nieruchomości te zostały nabyte przez Pana zmarłych rodziców Aktem własności ziemi w 1973 r. Dokonany aktem notarialnym tzw. dział spadku nastąpił bez spłat i dopłat. Na mocy działu spadku nabył Pan na wyłączną własność jedną działkę, a Pana siostra stała się wyłącznym właścicielem drugiej działki. Między Pana rodzicami panował ustrój współwłasności małżeńskiej. Udziały w nieruchomościach, które otrzymał Pan w spadku po rodzicach wchodziły w skład majątku wspólnego Pana rodziców.

Co istotne w rozpatrywanej sprawie (w kontekście przytoczonego wcześniej art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) wskazał Pan także, że wartość nabytych przez Pana składników majątkowych w wyniku działu spadku nie przekraczała wartości udziału nabytego przez Pana w spadku we wszystkich składnikach majątkowych wchodzących w skład spadku po Pana rodzicach.

W 2024 r. sprzedał Pan odziedziczoną działkę, której stał się wyłącznym właścicielem, na mocy wskazanego działu spadku.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycia”; należy zatem odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.), a w szczególności do art. 155 § 1, który stanowi:

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Stosownie do art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

Na podstawie art. 924 i art. 925 przywołanej ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Stosownie do art. 195 Kodeksu cywilnego:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

W świetle art. 196 przywołanej ustawy:

§ 1. Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

§ 2. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

Art. 210 ww. Kodeksu stanowi, że:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.

Z działem spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Stosownie do art. 1035 cyt. ustawy:

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

Art. 1037 § 1 ww. ustawy, stanowi natomiast, że:

Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego zniesienia – podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał.

Podobne wnioski wynikają z ukształtowanej już linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który twierdzi, że nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku dokonanego zniesienia współwłasności, jeśli:

a) podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub

b) wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie we współwłasności.

Za datę nabycia nieruchomości lub prawa – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku lub zniesienia współwłasności, należy przyjąć więc datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku działu spadku lub zniesienia współwłasności mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku lub zniesienia współwłasności zostały dokonane bez spłat i dopłat.

Powyższe potwierdza brzmienie art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.

Natomiast gdy w wyniku działu spadku lub zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu, mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego.

W niniejszej sprawie w wyniku spadkobrania po rodzicach stał się Pan współwłaścicielem nieruchomości (działek budowlanych), które od 1973 r. stanowiły przedmiot ich wspólności ustawowej małżeńskiej. Ponadto współwłaścicielem tych nieruchomości była pozostała spadkobierczyni, czyli Pana siostra.

Natomiast zgodnie z działem spadku dokonanym pomiędzy stronami, nabył Pan na wyłączną własność jedną działkę, a Pana siostra stała się wyłącznym właścicielem drugiej działki.

Podsumowując, skoro jak Pan wskazał, wartość majątku nabytego przez Pana w wyniku działu spadku po rodzicach mieściła się w wartości Pana udziału w masie spadkowej, to sprzedaż w 2024 r. przedmiotowej nieruchomości, nie stanowi dla Pana źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w ww. przepisie, ustalonego zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).