Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/415-364/14-6/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-09-22
Teza: Czy wypłacone odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: nieruchomości; odszkodowania; wywłaszczenie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku (data wpływu 10 czerwca 2014 r.), uzupełnionym pismem nadanym w dniu 16 lipca 2014 r. (data wpływu 17 lipca 2014 r.) oraz pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. (data wpływu 1 września 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie otrzymanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 czerwca 2014 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie otrzymanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

Wniosek nie spełniał wymogów, określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), w związku z czym, pismem z dnia 10 lipca 2014 r., Nr IPTPB2/415-364/14-2/AK, wezwano Wnioskodawczynię, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano dnia 10 lipca 2014 r. (data doręczenia 14 lipca 2014 r.), natomiast w dniu 17 lipca 2014 r., wpłynęło uzupełnienie ww. wniosku.

Następnie, z uwagi na to, że złożony wniosek, po jego uzupełnieniu nadal nie spełniał wymogów, określonych w art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r., Nr IPTPB2/415-364/14-4/AK, ponownie wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano w dniu 18 sierpnia 2014 r. (data doręczenia 21 sierpnia 2014 r.). Wnioskodawczyni uzupełniła ww. wniosek pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. (data wpływu 1 września 2014 r.; data nadania 28 sierpnia 2014 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W wyniku postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 20 czerwca 2012 r. Wnioskodawczyni nabyła spadek po swoim ojcu B. L. zmarłym 28 listopada 2011 r. (na podstawie testamentu sporządzonego dnia 25 września 1990 r. przed notariuszem).

Dnia 5 października 2011 r. w drodze postanowienia Sądu Rejonowego, ojciec Wnioskodawczyni nabył spadek w postaci 1/4 nieruchomości gruntowej wraz z zabudowaniami po swoich rodzicach W. i S. L, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 154/1 o powierzchni 1,037 ha.

W marcu 2012 r. Wojewoda dokonał wywłaszczenia części tej nieruchomości o powierzchni 0,1846 ha w związku z modernizacją drogi wojewódzkiej nr 713. Wywłaszczona działka uzyskała nr 154/2. Dla pozostałej części działki – nr 154/1 Sąd Rejonowy, Wydział Ksiąg Wieczystych dnia 1 października 2013 r. założył Księgę Wieczystą.

Decyzją Wojewody z dnia 31 grudnia 2013 r., przyznano Wnioskodawczyni odszkodowanie związane z wywłaszczeniem działki nr 154/2, w wysokości xxx zł, odpowiadającej ¼ udziału we współwłasności tej działki. Rzeczoną kwotę Wnioskodawczyni otrzymała dnia 5 lutego 2014 r.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 27 sierpnia 2014 r., dodano:

Decyzją Wojewody z dnia 31 grudnia 2013 r. wydaną m.in. na podstawie art. 130 ust. 2 i art. 132 ust. 1a, 2 i 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przyznano odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego - Województwo X prawa własności części nieruchomości przeznaczonej na rozbudowę drogi wojewódzkiej nr 713, oznaczonej jako działka 154/2 o pow. 0,1846 ha, w kwocie xxx zł. Odszkodowanie zostało przyznane na rzecz:

*   Pana Cz. L (syna W. i S.) w kwocie xxx zł, odpowiadającej wartości udziału wynoszącego 1/4 części we współwłasności działki 154/2,

*   Pana E. L (syna W. i S.) w kwocie xxx zł, Odpowiadającej wartości udziału wynoszącego 1/4 części we współwłasności działki 154/2,

*   Pani J. L (córki B. i A.) w kwocie xxx zł, odpowiadającej wartości udziału wynoszącego 1/4 części we współwłasności działki 154/2,

*   Pana G. K (syna K. i A.) w kwocie xxx zł, odpowiadającej wartości udziału wynoszącego 1/4 części we współwłasności działki 154/2.

Prawo do współwłasności 1/4 części działki nr 154/2 Wnioskodawczyni nabyła na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział VIII Cywilny z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt, w spadku po ojcu B. L, który zmarł 28 listopada 2011 r.

Wojewoda w dniu 13 marca 2012 r. dokonał wywłaszczenia działki nr 154/2 o pow. 0,1846 ha (wydzielonej z działki nr 154/1). Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie decyzji Wojewody z dnia 4 marca 2011 r., znak IA. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej oraz decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 marca 2012 r., znak BOII. Wnioskodawczyni nie potrafi dokładnie określić daty wszczęcia postępowania, ponieważ nie posiada stosownego dokumentu administracyjnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku:

Czy w oparciu o przedstawiony stan faktyczny wypłacone odszkodowanie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, sformułowanym w uzupełnieniu wniosku, przedstawiony przez Nią stan faktyczny mieści się w granicach ustawowych warunków określonych przez ustawodawcę w art. 21 ust. 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym przyznane wskazaną decyzją Wojewody Łódzkiego odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości podlega zwolnieniu przedmiotowemu od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Odszkodowanie to zostało przyznane w związku z rozbudową drogi Wojewódzkiej nr 713, m.in., na podstawie ustawy z 21 sierpnia 1977 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Wnioskodawczyni, ponieważ decyzja Wojewody w sprawie wywłaszczenia opisanej we wniosku nieruchomości została wydana w dniu 4 marca 2011 r. jest oczywistym, że wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie tej decyzji nastąpiło przed datą 4 marca 2011 r. (Wnioskodawczyni nie potrafi dokładnie określić daty wszczęcia postępowania, ponieważ nie jest Ona w posiadaniu stosownego dokumentu administracyjnego). Wnioskodawczyni zwraca uwagę na fakt, że udział we współwłasności wywłaszczonej nieruchomości (działka 154/2) nabyła Ona w drodze spadku po zmarłym ojcu B. L, którego zgon nastąpił 28 listopada 2011 r., a formalne postanowienie o nabyciu spadku nastąpiło w dniu 20 czerwca 2012 r., co wykazała swoim zdaniem w opisie stanu faktycznego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści tego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy bądź, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Treść zacytowanego przepisu wskazuje, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy, jest uzyskanie przychodu m.in. z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Stosownie do treści art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687, z późn. zm.), Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo Starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Zgodnie z treścią art. 11f ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

W myśl przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1.  własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
2.  własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

\- z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Natomiast decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Zgodnie z art. 12 ust. 5 ww. ustawy, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 122a, art. 124 ust. 1b, art. 124b, art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W myśl art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.

Na podstawie art. 128 ust. 1 powołanej ustawy, wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Z art. 129 ust. 1 ww. ustawy wynika, że odszkodowanie ustala Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5.

Stosownie do art. 130 ust 1 ww. ustawy wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu (…).

Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 ww. ustawy).

W myśl art. 132 ust. 1a ww. ustawy w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów należy uznać, iż opisane we wniosku odszkodowanie zostało przyznane (wypłacone) stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy mieć jednak na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione zostają następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,

*   cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo żaden z nich, wówczas uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 20 czerwca 2012 r. nabyła spadek po ojcu zmarłym w dniu 28 listopada 2011 r., w postaci 1/4 nieruchomości gruntowej z zabudowaniami, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 154/1 o pow. 1,037 ha.

Decyzją Wojewody z dnia 31 grudnia 2013 r. wydaną m.in. na podstawie art. 130 ust. 2 i art. 132 ust. 1a, 2 i 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przyznano odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności części nieruchomości przeznaczonej na rozbudowę drogi wojewódzkiej nr 713, oznaczonej jako działka 154/2 o pow. 0,1846 ha.

Wojewoda w dniu 13 marca 2012 r. dokonał wywłaszczenia działki nr 154/2 o pow. 0,1846 ha (wydzielonej z działki nr 154/1). Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie decyzji Wojewody z dnia 4 marca 2011 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr 713. Odszkodowanie związane z wywłaszczeniem działki nr 154/2, w wysokości xxx zł, odpowiadającej 1/4 udziału we współwłasności tej działki, Wnioskodawczyni otrzymała dnia 5 lutego 2014 r.

W przedmiotowej sprawie nabycie wywłaszczonej działki przez Wnioskodawczynię nastąpiło w drodze spadku, czyli miało charakter nieodpłatny, tym samym cena nie stanowiła elementu nabycia, a zatem nie został spełniony jeden z warunków wyłączających przedmiotowe zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że przychód uzyskany przez Wnioskodawczynię z tytułu odszkodowania wypłaconego w dniu 5 lutego 2014 r. w związku z wywłaszczeniem i przejęciem działki o nr 154/2 na cele realizacji inwestycji drogowej, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co oznacza, że na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia z tego tytułu podatku dochodowego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Ponadto należy wskazać, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a zatem wywierają skutki prawne w stosunku do tego podmiotu, do którego są skierowane. Niniejsza interpretacja jest wiążąca dla Wnioskodawczyni, jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie chroni innych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.