Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-595b/11/TK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-08-31
Teza: Zakres obliczania dochodu z tytułu zbycia akcji.
Słowa kluczowe: akcja; FIFO; koszt-koszty uzyskania przychodów; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 31 maja 2011 r. (data wpływu 3 czerwca 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obliczania dochodu z tytułu zbycia akcji - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 czerwca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obliczania dochodu z tytułu zbycia akcji.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W wyniku kilku transakcji kupna akcji „X.” S.A. w okresie od dnia 3 grudnia 2009 r. do dnia 8 kwietnia 2010 r. Wnioskodawca nabył łącznie 2.489 szt. akcji na okaziciela serii C i D tej firmy z czego 219 akcji serii D oraz 2.270 akcji serii C.

W dniu 9 lipca 2010 r. zarejestrowana została w Sądzie Rejonowym zmiana statutu Spółki polegająca na dokonaniu splitu wszystkich akcji Spółki, w wyniku którego każda dotychczasowa 1 akcja Spółki o wartości nominalnej 100 zł (sto) złotych została zamieniona na 1.000 szt. akcji Spółki o wartości nominalnej 0,10 zł (dziesięć groszy) każda. Wnioskodawca nabył posiadane akcje jeszcze przed dokonaniem operacji splitu, zatem przy opisie poszczególnych akcji wskazuje także liczbę akcji po dokonanym splicie.

I. Bezpośrednie koszty nabycia akcji.

Wnioskodawca nabył ww. akcje, w następujący sposób:

1.  w dniu 3 grudnia 2009 r. Wnioskodawca nabył 219 akcji serii D (po splicie 219.000 szt. akcji serii D) za cenę 68.820,74 euro, co stanowi 314,25 euro za 1 akcję sprzed operacji splitu - w przeliczeniu według kursu, po którym bank sprzedał euro Spółce z dnia 4 grudnia 2009 r. cena ta wyniosła 283.231,80 zł za nabyty pakiet akcji,
2.  w dniu 17 grudnia 2009 r. Wnioskodawca nabył 1.609 akcji serii C (po splicie 1.609.000 szt. akcji serii C) za cenę 505.628,25 euro, co stanowi 314,25 euro za 1 akcję sprzed operacji splitu - w przeliczeniu według średniego kursu NBP z dnia 17 grudnia 2009 r. cena ta wyniosła 2.114.436,22 zł za nabyty pakiet akcji,
3.  w dniu 8 kwietnia 2010 r. Wnioskodawca nabył 661 akcji serii C (po splicie 661.000 szt. akcji serii C) za cenę 207.776,40 euro, co stanowi 314,25 euro za 1 akcję sprzed operacji splitu - w przeliczeniu według kursu, po którym bank sprzedawał euro firmie spółce akcyjnej i spółce z ograniczoną odpowiedzialnością cena ta wyniosła 752.433,05 zł za nabyty pakiet akcji.

Łącznie na zapłatę ceny za nabyte akcje serii C i D Wnioskodawca poniósł koszty w kwocie 3.150.101,07 zł. Ponadto celem nabycia akcji, o których mowa powyżej Wnioskodawca poniósł także inne koszty, w tym:

1.  Koszty podatku od czynności cywilnoprawnych od zawartych trzech umów pożyczek t.j. umowy z dnia 3 grudnia 2009 r. oraz dwóch umów z dnia 8 kwietnia 2010 r. w łącznej kwocie 20.712,00 zł,
2.  Koszty podatku od czynności cywilnoprawnych od zawartej umowy nabycia akcji z dnia 3 grudnia 2009 r. w kwocie 2.832,00 zł.
3.  koszty ubezpieczenia pożyczki hipotecznej w kwocie 61.424,97 zł,
4.  koszty poniesionych opłat około kredytowych związanych z pożyczką hipoteczną w kwocie 434,00 zł,
5.  koszty prowizji domu maklerskiego w kwocie 223,44 zł.

Łącznie na zakup 2.489 szt. akcji na okaziciela (po splicie 2.489.000 szt.) Wnioskodawca poniósł bezpośrednie koszty ich nabycia w kwocie 3.235.727,48 zł, przy czym dzieląc to przez liczbę wszystkich nabytych akcji, z uwzględnieniem operacji splitu, bezpośredni koszt nabycia przez Wnioskodawcę jednej aktualnej akcji o wartości nominalnej 0,10 zł wynosi 1,30001103877903 zł.

II. Pośrednie koszty nabycia akcji:

Na zakup akcji, o których mowa powyżej t.j. 2.489 szt. akcji na okaziciela (po splicie 2.489.000 szt.) Wnioskodawca zaciągnął zobowiązania pieniężne t.j.:

1.  w dniu 3 grudnia 2009 r. na zakup 219 akcji serii D (po splicie 219.000 szt. akcji serii D) zaciągnął pożyczkę pieniężną w kwocie 283.231,80 zł od spółki z oprocentowaniem w stosunku rocznym stanowiącym sumę stawki WIBOR dla depozytów trzymiesięcznych i dodatkowej marży w wysokości 3%,
2.  w dniu 8 grudnia 2009 r. na zakup 1.609 akcji serii C (po splicie 1.609.000 szt. akcji serii C) zaciągnął od banku pożyczkę hipoteczną w kwocie 1.780.000,00 zł, z oprocentowaniem w stosunku rocznym stanowiącym sumę stawki WIBOR dla depozytów dwunastomiesięcznych i dodatkowej marży banku w wysokości 5,25%,
3.  w dniu 8 kwietnia 2010 r. na zakup 614 akcji serii C (po splicie 614.000 szt. akcji serii C) zaciągnął od spółki pożyczkę pieniężną w kwocie 694.678,14 zł, z oprocentowaniem w stosunku rocznym stanowiącym sumę stawki WIBOR dla depozytów trzymiesięcznych i dodatkowej marży w wysokości 3%;
4.  w dniu 8 kwietnia 2010 r. na zakup 47 akcji serii C (po splicie 47.000 szt. akcji serii C) zaciągnął pożyczkę pieniężną w kwocie 14.826,90 euro z oprocentowaniem w stosunku rocznym stanowiącym sumę stawki EURIBOR dla depozytów trzymiesięcznych i dodatkowej marży w wysokości 1,5%.

Do dnia dzisiejszego Wnioskodawca dokonał spłat wymagalnych odsetek od udzielonego finansowania na zakup 2.489 szt. akcji (po splicie 2.489.000 szt. akcji) t.j.:

1.  w dniu 10 grudnia 2010 r. dokonał na rzecz spółki wpłaty kwoty 20.225,08 zł na poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 3 grudnia 2009 r.,
2.  w dniu 10 grudnia 2010 r. dokonał na rzecz spółki wpłaty kwoty 31.707,77 zł na poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 8 kwietnia 2010 r.,
3.  w dniu 10 grudnia 2010 r. dokonał potrącenia na rzecz Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwoty 206,02 euro (po przeliczeniu według kursu średniego NBP z dnia 10 grudnia 2010 r. kwota 831,83 zł) tytułem odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 8 kwietnia 2010 r. z wymagalną swoją wierzytelnością z tytułu należnej dywidendy za rok 2009,
4.  w dniu 24 stycznia 2011 r. dokonał na rzecz Spółki wpłaty kwoty 2.867,05 zł na poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 3 grudnia 2009 r.,
5.  w dniu 24 stycznia 2011 r. dokonał na rzecz Spółki wpłaty kwoty 7.031,97 zł na poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 8 kwietnia 2010 r.,
6.  w dniu 9 lutego 2011 r. dokonał na rzecz Spółki wpłaty kwoty 790,23 zł na poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 3 grudnia 2009 r.,
7.  w dniu 9 lutego 2011 r. dokonał na rzecz Spółki wpłaty kwoty 1.938,17 zł na poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 8 kwietnia 2010 r.,
8.  w dniu 11 marca 2011 r. dokonał potrącenia na rzecz Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwoty 90,04 euro (po przeliczeniu wg kursu średniego NBP z dnia 11 marca 2011 r. kwota 363,01 zł) tytułem odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 8 kwietnia 2010 r. z wymagalną swoją wierzytelnością z tytułu należnej dywidendy za rok 2009,
9.  w dniu 7 lutego 2011 r. dokonał spłaty odsetek od udzielonej pożyczki hipotecznej w kwocie 6.301,35 zł,
10.  w dniu 2 marca 2011 r. dokonał spłaty odsetek od udzielonej pożyczki hipotecznej w kwocie 15.654,14 zł,
11.  w dniu 7 kwietnia 2011 dokonał spłaty odsetek od udzielonej pożyczki hipotecznej w kwocie 15.629,11 zł,
12.  w dniu 9 maja 2011 r. dokonał spłaty odsetek od udzielonej pożyczki hipotecznej w kwocie 16.644,14 zł,
13.  w dniu 6 maja 2011 r. dokonał na rzecz Spółki wpłat kwoty 4.182,99 zł w poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 3 grudnia 2009 r.,
14.  w dniu 6 maja 2011 r. dokonał na rzecz Spółki wpłat kwoty 17.375,35 zł w poczet odsetek wynikających z umowy pożyczki z dnia 8 kwietnia 2010 r.

Razem, do dnia dzisiejszego, w poczet wymagalnych odsetek od udzielonego finansowania Wnioskodawca zapłacił 134.426,20 zł.

Łącznie w związku z zakupem 2.489 szt. akcji (po splicie 2.489.000 szt.), które funkcjonują w obrocie publicznym Wnioskodawca, do dnia dzisiejszego poniósł pośrednie koszty ich nabycia w kwocie 134.426,20 zł, przy czym dzieląc to przez liczbę nabytych akcji, z uwzględnieniem operacji splitu, pośredni koszt nabycia przez Wnioskodawcę jednej aktualnej akcji o wartości nominalnej 0,10 zł wynosi 0,0540081157091201 zł.

W dniu 10 listopada 2010 r. wszystkie akcje na okaziciela zostały wprowadzone do publicznego obrotu w prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych S.A. Alternatywnym Systemie Obrotu Rynku NewConnect, w związku z czym akcje te uległy wcześniejszej dematerializacji i funkcjonują od tego dnia w obrocie publicznym pod jednym kodem.

W dniu 17 stycznia 2011 r. Wnioskodawca dokonał zbycia w transakcji pozasesyjnej 400.000 szt. zdematerializowanych akcji (funkcjonujących w obrocie giełdowym pod kodem), których był właścicielem. Z uwagi na dokonanie dematerializacji akcji nie jest możliwym ustalenie, które dokładnie z posiadanych przez Wnioskodawcę akcji, znajdujących się w obrocie publicznym w ASO NewConnect, były przedmiotem dokonanej transakcji. Z tytułu sprzedaży ww. akcji Wnioskodawca otrzymał kwotę 2,40 zł za każdą akcję, zatem łącznie tytułem ceny za ten pakiet akcji otrzymał 960.000,00 zł.

Wnioskodawca planuje w najbliższym okresie czasu zbycie pakietu 320.000 akcji. Wskazuje jednocześnie, że po stronie Wnioskodawcy powstaną także dalsze koszty związane przede wszystkim, ale nie wyłącznie, ze spłatą odsetek od udzielonego Wnioskodawcy finansowania na ich nabycie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy możliwym jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, zarówno wydatków poniesionych na nabycie akcji t.j. kwoty zapłaconej za nabyte akcje ceny, zapłaconych kosztów podatku od czynności cywilnoprawnych zawarcia trzech umów pożyczek oraz umowy nabycia akcji, zapłaconych kosztów prowizji maklerskiej związanej z nabyciem akcji, zapłaconych odsetek od udzielonych na nabycie tych akcji pożyczek, w tym pożyczki hipotecznej, jak i wydatków poniesionych na osiągnięcie przychodów z tytułu zbycia tych akcji t.j. kosztów zapłaconego pośrednikowi wynagrodzenia prowizyjnego, jak i zapłaconych prowizji maklerskich, proporcjonalnie do liczby zbywanych akcji?

Zdaniem Wnioskodawcy, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, co do zasady jest dochód. Ogólne pojęcie dochodu podatkowego określa przepis art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej u.p.d.o.f.). W świetle zdania pierwszego tego przepisu dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jednocześnie art. 30b u.p.d.o.f. w ust. 2, jako przepis szczególny wskazuje, że dochód uzyskany z odpłatnego zbycia papierów wartościowych stanowi różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a kosztami uzyskania przychodów określonych m.in. na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38. W związku z powyższym szczególnie istotną rolę pełnią w procesie opodatkowania podatkiem dochodowym koszty uzyskania przychodów. Prawidłowe ustalenie wysokości kosztów uzyskania przychodów jest bowiem niezbędne dla ustalenia wysokości dochodu podatnika. Obok wysokości przychodu, jest to druga konieczna wielkość umożliwiająca prawidłowe obliczenie wysokości należnego podatku. Z uwagi na fakt, iż w przyjętym modelu podatku dochodowego od osób fizycznym przewidziana została zasada samoobliczenia podatku, a zatem to sam podatnik zobligowany jest ustalić dochód, będący podstawą opodatkowania, a następnie sam podatnik oblicza należny podatek. Z tego też względu niezmiernie istotnym jest z punktu widzenia podatnika prawidłowe ustalenie kosztów uzyskania przychodów. Definicję kosztów uzyskania przychodów podaje ustawodawca w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., który wskazuje, iż są to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Przepisy nie wyjaśniają jakie konkretnie koszty mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, wskazując jedynie w sposób generalny na cechy, jakie winien spełniać konkretny koszt, aby mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu. Wskazuje się zatem na główne przesłanki umożliwiające zakwalifikowanie danego kosztu do kosztów uzyskania przychodów.

Zdaniem Wnioskodawcy, po pierwsze ważne jest, aby istniał związek przyczynowy pomiędzy dokonaniem kosztu a możliwością uzyskania przychodu z konkretnego źródła. Po wtóre koniecznym jest przyporządkowanie kosztów uzyskania przychodów do źródła ich uzyskania. W ocenie Wnioskodawcy, obydwie te przesłanki zostały spełnione, bowiem wszelkie koszty wskazane w części dotyczacej opisu stanu faktycznego zostały poczynione na konkretne źródło przychodu, jakim była odpłatna sprzedaż akcji. Faktem jest, iż z uwagi na proces dematerializacji akcji serii C i D nie jest możliwym dokładne odniesienie konkretnych kosztów związanych z nabyciem tych akcji do konkretnych zbywanych akcji. Okoliczność ta nie może jednakże wpłynąć na pozbawienie podatnika możliwości zaliczenia tego poniesionego, rzeczywistego i uzasadnionego kosztu do kosztów uzyskania przychodu. W tym przypadku koniecznym stało się proporcjonalne rozliczenie kosztów nabycia przez Wnioskodawcę całego portfela akcji serii C i D, biorąc pod uwagę całość poniesionych na nabycie tego portfela kosztów bezpośrednich i pośrednich, w stosunku do jednej nabytej akcji, oczywiście przy uwzględnieniu dokonanego splitu akcji. Bez wątpienia, w ocenie Wnioskodawcy, koszty uzyskania przychodów zostały tu w sposób prawidłowy przyporządkowane do źródła przychodów, z którymi te poczynione wydatki są związane.

Po trzecie istotnym jest również poniesienie kosztu przez podatnika. Także i ta przesłanka zdaniem Wnioskodawcy została zachowana. Wszelkie koszty wskazane w opisanym stanie faktycznym zostały przez Wnioskodawcę poniesione. Poniósł bowiem ekonomiczny ciężar poniesienia każdego ze wskazanych kosztów i może w należyty sposób udokumentować fakt ich poniesienia. Także środki pochodzące z udzielonych pożyczek, de facto z momentem udzielenia pożyczek przeszły na własność Wnioskodawcy - pożyczkobiorcy.

Po czwarte z kolei konieczna jest celowość poczynionego wydatku. Bez wątpienia wszystkie poniesione koszty, zarówno koszty bezpośrednie i pośrednie nabycia akcji, jak i następnie pośrednie koszty związane ze zbyciem akcji, a zatem mające wpływ na bezpośrednie osiągnięcie przychodu w postaci ceny za akcje, stanowią koszty uzyskania przychodów. Bez poniesienia kosztów nabycia akcji Wnioskodawca nie stałby się właścicielem akcji będących przedmiotem transakcji, bowiem nie dysponowałby takimi środkami, które pozwoliłyby mu na ich nabycie, a tym samym nie doszłoby do ich zbycia, czyli nie powstałby po stronie podatnika przychód związany z odpłatnym zbyciem części akcji. Z kolei bez kosztów zbycia akcji t.j. kosztów opłat i prowizji domu maklerskiego, jak i pośrednika, który pomógł w znalezieniu zainteresowanego kupnem przedmiotowych akcji, przychód w ogóle by nie powstał. Koszty pośrednika należy uznać za uzasadnione, bowiem celem Wnioskodawcy była sprzedaż znacznego pakietu posiadanych akcji, których zbycie w tradycyjny sposób w obrocie giełdowym nie byłoby możliwym do osiągnięcia w ciągu jednego dnia, bez znaczącego wpływu na kurs akcji, do czego Wnioskodawca swoimi działaniami nie chciał doprowadzić, biorąc pod uwagę, iż posiada jeszcze znaczny pakiet akcji. Tym samym poniesienie wszystkich tych kosztów było podporządkowane osiągnięciu przychodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji.

Po piąte, są to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wskazanych w art. 23 u.p.d.o.f. W katalogu wskazanym w art. 23 u.p.d.o.f. wskazano także pozytywnie na pewne koszty, które zgodnie z zamiarem ustawodawcy mogą stanowić koszt uzyskania przychodu. Właśnie w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. taka pozytywna przesłanka została zawarta i stanowią ją wydatki poniesione na nabycie akcji w spółce mającej osobowość prawną, o ile stanowią one koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych akcji. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Wnioskodawca wskazuje, iż poniósł szereg kosztów, które wskazane zostały w opisie stanu faktycznego, a które jego zdaniem spełniają wszystkie cechy, pozwalające wszystkie te koszty uznać za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia przez Wnioskodawcę akcji.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, uzasadnionym jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w postaci akcji zarówno poniesionych przez Wnioskodawcę kosztów związanych z nabyciem tych papierów wartościowych, w tym kosztów bezpośrednich i pośrednich, jak i kosztów poczynionych na osiągnięcie przychodu, powstałych po nabyciu papierów wartościowych, a związanych ze zbyciem akcji, czy kosztów zabezpieczenia źródła przychodów.

W związku z tym, że po dematerializacji akcji nie jest możliwym rozróżnienie, które dokładnie akcje były przedmiotem transakcji zbycia, Wnioskodawca wychodzi z założenia, iż całość poniesionych przez niego kosztów nabycia wszystkich akcji, które zostały wprowadzone do publicznego obrotu należy określić jako całość kosztów nabycia i dla określenia wartości kosztów uzyskania przychodu na jedną akcję konieczne jest podzielenie tych kosztów przez liczbę wszystkich nabytych przez Wnioskodawcę akcji wprowadzonych do obrotu publicznego. Skoro zatem łączny koszt bezpośredni nabycia wszystkich 2.489 szt. akcji (po splicie 2.489.000 szt. akcji) wyniósł 3.235.727,48 zł, a łączny koszt pośredni nabycia tych akcji wyniósł 134.426,20 zł, to koszt nabycia jednej akcji, która była przedmiotem transakcji z 17 stycznia 2011 r. wynosi 1,35401915448815 zł. Natomiast pozostałe koszty poczynione na osiągnięcie przychodu związane ze zbyciem 400.000 akcji wyniosły 42.336,00 zł, zatem koszt ten na jedną zbywana akcję wynosi 0,10584 zł. Łącznie zatem poniesione przez Wnioskodawcę koszty w związku ze zbyciem 1 akcji wyniosły 1,45985915448815 zł. Tym samym, w świetle poczynionych powyżej wszystkich rozważań tę właśnie kwotę (1,45985915448815 zł) uznać należy za koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia w dniu 17 stycznia 2011 r. przez Wnioskodawcę jednej akcji. Taką samą metodologię, w ocenie Wnioskodawcy, należy również zastosować to kolejnych transakcji odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które dotyczyły będą akcji nabytych na takich samych zasadach jak akcje będące przedmiotem transakcji z dnia 17 stycznia 2011 r., z tą jednakże różnicą, iż do czasu transakcji zbycia Wnioskodawca poniesie jeszcze dodatkowe koszty związane ze spłatą odsetek od udzielonego finansowania, czy koszty zabezpieczenia źródła przychodów w postaci opłaty na rzecz domu maklerskiego z tytułu prowadzenia rachunku inwestycyjnego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy jako źródło przychodów wymieniono m.in. kapitały pieniężne. Natomiast w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ww. ustawy wskazano, iż za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

Przy ustalaniu wartości przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. c), pkt 6, 7, 9 i 10, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19 (art. 17 ust. 2 ww. ustawy). Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 5a pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych - oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538). A zatem stwierdzić należy, iż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje samodzielnie pojęcia papierów wartościowych lecz w tym zakresie odsyła wprost do ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych rozumie się przez to:

1.  akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
2.  inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Na podstawie art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Definicja dochodu zawarta jest w art. 30b ust. 2 ww. ustawy. Zgodnie z pkt 1 cytowanego przepisu dochodem z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14.

Natomiast stosownie do art. 22 ust. 1 ww. ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wskazują enumeratywnie, jakie wydatki mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona została od istnienia między nim, a osiągniętym przychodem związku przyczynowo – skutkowego. Ponadto, celem ponoszonego kosztu powinno być osiągnięcie przychodu i jednocześnie przedmiotowy wydatek nie może znajdować się wśród wymienionych w art. 23 ww. ustawy.

W świetle art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodu wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych. Wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie w myśl art. 23 ust. 1 pkt 38b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uważa się za koszt uzyskania przychodu zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, udziały lub pochodne instrumenty finansowe, przypadających proporcjonalnie na tę część kredytu, która nie została wydatkowana na nabycie tych papierów wartościowych, udziałów lub pochodnych instrumentów finansowych.

Zgodnie z art. 23 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepis ust. 1 pkt 38b stosuje się wyłącznie przy określaniu dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1 oraz art. 30b ust. 2 pkt 1-4.

Powyższe ograniczenie ma zastosowanie przy ustalaniu dochodu:

1.  z umorzenia udziałów (akcji),
2.  z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych,
3.  z realizacji praw pochodnych,
4.  ze zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających,
5.  z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną.

Z powyższych przepisów wynika, iż w przypadku uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1 oraz art. 30b ust. 2 pkt 1-4 ustawy, czyli m.in. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, kosztem uzyskania przychodu nie będzie cały koszt prowizji i odsetek od kredytu zaciągniętego na nabycie zbytych papierów wartościowych lecz jedynie w proporcji, w jakiej kredyt został faktycznie wydatkowany na ich nabycie.

Wydatki na nabycie papierów wartościowych stanowią koszt odpłatnego zbycia ale dopiero w momencie uzyskania przychodu ze zbycia tych papierów wartościowych.

Mając powyższe na uwadze, jeżeli Wnioskodawca osiągnął dochód, o którym mowa w art. 30b ust. 2 pkt 1, przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów należy uwzględnić art. 23 ust. 1 pkt 38b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kosztem może być tylko i wyłącznie ta część całkowitych kosztów kredytu, która odpowiada kwocie wydatkowanej na nabycie papierów wartościowych. Koszty kredytu czyli prowizja i odsetki, odpowiadające kwocie niewykorzystanej, nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Jednocześnie wskazać należy, iż wyżej wskazana zasada, o której mowa w art. 30b ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie przy ustalaniu dochodu ze zbycia papierów wartościowych, gdy możliwa jest ich identyfikacja i ustalenie dla zbywanych papierów wartościowych ich rzeczywistej ceny nabycia. Natomiast jeżeli nie jest możliwa identyfikacja sprzedawanych papierów wartościowych należy stosować metodę FIFO t.j. pierwsze przyszło - pierwsze wyszło, określoną w art. 24 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z powołanym przepisem - jeżeli podatnik dokonuje odpłatnego zbycia papierów wartościowych nabytych po różnych cenach i nie jest możliwe określenie ceny nabycia zbywanych papierów wartościowych, przy ustalaniu dochodu z takiego zbycia stosuje się zasadę, że każdorazowo zbycie dotyczy kolejno papierów wartościowych nabytych najwcześniej. Zasadę o której mowa w zdaniu pierwszym, stosuje się odrębnie dla każdego rachunku papierów wartościowych.

Jak wynika z treści powołanego przepisu metoda ta ma zastosowanie odrębnie do każdego z rachunków posiadanych przez podatnika, na którym są zdeponowane papiery wartościowe. Istotnym jest także, że do ustalania dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcji) według metody FIFO brane są tylko papiery (akcje) zdeponowane na rachunku podatnika i dostępne mu w dniu dokonania zlecenia sprzedaży. Tak więc papiery zablokowane (zastawione) nie są brane pod uwagę dla określenia ceny nabycia.

Z treści wniosku wynika, że po dematerializacji akcji – jak wskazał Wnioskodawca - nie jest możliwe rozróżnienie, które akcje były przedmiotem transakcji zbycia. Zatem, w przedmiotowej sytuacji ustalenie dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych winno nastąpić zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca błędnie wskazuje, że poniesione przez niego koszty nabycia wszystkich akcji, które zostały wprowadzone do publicznego obrotu należy określić jako całość kosztów nabycia i dla określenia wartości kosztów uzyskania przychodu na jedną akcję konieczne jest podzielenie tych kosztów przez liczbę wszystkich nabytych przez Wnioskodawcę akcji wprowadzonych do obrotu publicznego. Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Mając na uwadze wyżej wskazane przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, iż do kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży papierów wartościowych (akcji) Wnioskodawca może zaliczyć wskazane we wniosku wydatki, t.j. zapłaconą za nabyte akcje cenę, zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnych od umów pożyczek oraz umowy nabycia akcji, zapłacone koszty prowizji maklerskiej związanej z nabyciem akcji, zapłacone odsetki od udzielonych na nabycie tych akcji pożyczek, w tym pożyczki hipotecznej, jak i wydatki poniesione na osiągnięcie przychodów z tytułu zbycia tych akcji t.j. kosztów zapłaconego pośrednikowi wynagrodzenia prowizyjnego, jak i zapłaconych prowizji maklerskich, proporcjonalnie do liczby zbywanych akcji.

Przy czym do kosztów uzyskania przychodów należy zaliczyć odsetki oraz prowizję od całych zaciągniętych kredytów tylko w przypadku, gdy pożyczki w całości zostały przeznaczone na zakup sprzedawanych papierów wartościowych (akcji). W przeciwnym wypadku, gdy na nabycie sprzedawanych akcji została wykorzystana tylko część kredytu, należy zastosować proporcję, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 38b ww. ustawy.

Ponadto skoro nie jest możliwa identyfikacja sprzedanych papierów wartościowych należy stosować metodę FIFO t.j. pierwsze przyszło - pierwsze wyszło, określoną w art. 24 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Oznacza to, że zgodnie z wyżej wskazaną metodą akcje zbywane są w takiej samej kolejności, w jakiej wcześniej zostały nabyte. W przypadku dokonania zakupu akcji w różnych terminach, należy przyjąć, że zbycie akcji dotyczy akcji nabytych najwcześniej. Tym samym ustalając dochód z planowanej sprzedaży akcji należy przyjąć, że zbycie będzie dotyczyło akcji nabywanych najwcześniej, a tym samym koszty uzyskania przychodów należy ustalić w wysokości poniesionych wydatków na ich nabycie. Przy czym w przypadku zbycia części akcji (nabytych w danym terminie) wydatki na nabycie akcji należy ustalić w wysokości odpowiadającej ilości zbytych akcji. Ustalając dochód będzie można również uwzględnić wydatki poniesione w związku ze zbyciem akcji, t.j. wynagrodzenie pośrednika, koszty prowizji domu maklerskiego. Jednakże – wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy – wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodu. Są to koszty odpłatnego zbycia, uwzględniane przy obliczaniu wysokości przychodu.

Jednocześnie należy wyraźnie zastrzec, iż przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Wydając interpretacje w trybie art. 14b § 1 Ordynacji, organ nie dokonuje wyliczenia kwot przychodów, kosztów. W związku z tym tut. organ nie ustosunkował się do przedstawionych przez Wnioskodawcę obliczeń.

Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy.

W przedmiotowej sprawie należy odróżnić zakres norm określających sposób ustalania dochodu z tytułu zbycia akacji – w tym kosztów uzyskania przychodów - od sposobu obliczenia oraz udokumentowania (udowodnienia) tych kosztów. Zarówno weryfikacja prawidłowości przyjętych wartości kosztów uzyskania przychodów i dokonanych obliczeń nie jest elementem zastosowania przepisu – może być ona dokonana dopiero na etapie ewentualnych, późniejszych postępowań podatkowych lub kontrolnych, które nie jest możliwe w ramach wydawania interpretacji indywidualnych na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Wówczas, zgodnie z ogólną zasadą prawną, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie wywodzącej z tego tytułu skutki prawne, podatnik będzie musiał wykazać, że prawidłowo obliczył, zaewidencjonował i wykazał w złożonym zeznaniu koszty uzyskania przychodów.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.