Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-58/16/MD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-04-29
Teza: Zatem, skoro nabywane przez Wnioskodawcę weksle zupełne w ramach opisanych transakcji są objęte zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, będąc jednocześnie zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług, powyższe czynności są wyłączone z podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; sprzedaż; umowa-umowa sprzedaży; weksel; wyłączenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 19 stycznia 2016 r. (data wpływu do Biura – 26 stycznia 2016 r.), uzupełnionym 7 kwietnia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabywania weksli od spółki cypryjskiej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2016 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabywania weksli od spółki cypryjskiej.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w związku z czym, w piśmie z 22 marca 2016 r., znak: IBPP2/4512-49/16/IK, IBPB-2-1/4514-58/16/MD wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 7 kwietnia 2016 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej również jako „Spółka”) rozważa rozpoczęcie nowego rodzaju działalności gospodarczej. Nowy rodzaj działalności gospodarczej Spółki będzie polegać na obrocie papierami wartościowymi, a w szczególności wekslami.

Wnioskodawca będzie kupować od spółki kapitałowej z siedzibą na Cyprze papiery wartościowe w postaci weksli zupełnych wystawionych przez osoby fizyczne zamieszkałe w Polsce. Spółka kapitałowa na Cyprze w ramach profesjonalnej działalności gospodarczej polegającej na obrocie instrumentami finansowymi, w tym wekslami, będzie sprzedawać (poprzez indos) weksle zupełne na rzecz Wnioskodawcy w zamian za określoną cenę niższą od wartości nominalnej (sumy wekslowej) danego weksla.

Wnioskodawca nie będzie dostarczać towarów i nie będzie wykonywać usług w zamian za weksle. Wnioskodawca będzie kupować weksle po cenie niższej niż ich wartość nominalna. Weksle, które nabywać będzie Wnioskodawca, posiadać będą wyłącznie funkcję kredytową. Nie będą stanowić zabezpieczenia umowy pożyczki, ani żadnego innego zobowiązania handlowego, a w szczególności nie będą zawierać klauzuli zakazującej ich indosowania. Weksle te pełnić będą wyłącznie funkcję kreującą pieniądz. Przedmiotowe weksle będą samoistnymi papierami wartościowymi.

Zakupywane przez Wnioskodawcę weksle będą mieć więc charakter obiegowy. Wnioskodawca mógłby nimi profesjonalnie obracać w ramach swojej działalności – zbywać je na podmioty trzecie w drodze indosu w zamian za określoną cenę na podobnych, aczkolwiek nie tych samych, zasadach co obrót papierami wartościowymi.

Po nabyciu weksli od spółki cypryjskiej będzie dochodzić do sytuacji, w których wystawcy weksli będą je wykupywać od Spółki i przekazywać Spółce kwotę wskazaną w wekslu (sumę wekslową/wartość nominalną weksla). Miejscem spełnienia świadczenia z weksla będzie miejsce zamieszkania osoby fizycznej lub inny adres, który zawsze będzie wskazany na wekslu. Wnioskodawca będzie więc zarabiał na różnicy pomiędzy ceną uiszczoną za weksle a otrzymaną z tytułu ich wykupu kwotą (wartością nominalną weksla).

Spółka cypryjska, od której Wnioskodawca będzie kupować weksle będzie podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą na Cyprze w zakresie m.in. obrotu wekslami. Spółka cypryjska nie będzie zarejestrowana dla celów podatku do towarów i usług w Polsce. Wnioskodawca jest zarejestrowany do celów podatku od towarów i usług w Polsce.

W uzupełnieniu wniosku, dotyczącym zagadnienia w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych, Wnioskodawca wskazał:

*   Nabycie praw z weksli zupełnych może nastąpić pod różnymi tytułami prawnymi. Takim tytułem nabycia może być np. umowa sprzedaży weksla zupełnego określona w art. 535 i następnych Kodeksu cywilnego. Umowa sprzedaży może więc być causą (przyczyną) nabycia praw z weksla zupełnego. Przy czym skuteczne przeniesienie/nabycie praw z weksla zupełnego, który jest papierem wartościowym na zlecenie, odbywa się przez indos i wydanie weksla zupełnego jego nabywcy. Aby skutecznie przenieść prawa z weksla zupełnego konieczne jest dokonanie zarówno indosu jak i wydania weksla jego nabywcy. Instytucja indosu została uregulowana w art. 9211 Kodeksu cywilnego. Indos nie stanowi rodzaju umowy, Indos jest pisemnym oświadczeniem umieszczonym na papierze wartościowym na zlecenie i zawierającym co najmniej podpis zbywcy, oznaczającym przeniesienie praw na inną osobę. Indos zazwyczaj przyjmuje formę następującego oświadczenia składanego na wekslu „Ustępuję na rzecz…”.

Odnosząc powyższe uwagi ogólne do zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku Spółki, Spółka pragnie wyjaśnić, że rozważa zawieranie ze spółką cypryjską umów sprzedaży weksli zupełnych. Na podstawie tych umów Wnioskodawca zapłaci cenę za weksle zupełne, natomiast spółka cypryjska przeniesie weksle zupełne na Wnioskodawcę. Przeniesienie weksli zupełnych na Wnioskodawcę z tytułu umowy sprzedaży odbędzie się poprzez indos i wydanie weksli Wnioskodawcy. Indos stanowi niejako „narzędzie” przeniesienia weksli zupełnych w związku z zawarciem przez spółkę cypryjską i Wnioskodawcę umowy sprzedaży. Indos następuje więc niejako następczo w stosunku do samej umowy sprzedaży i w jej wykonaniu, nie jest natomiast odrębną umową, czy stosunkiem prawnym.

*   Biorąc pod uwagę, że miejscem spełnienia świadczenia z weksla jest adres w Polsce wskazany na wekslu, prawo majątkowe w tym przypadku będzie wykonywane na terytorium Polski.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zakup papieru wartościowego w postaci weksla zupełnego przez Spółkę od spółki cypryjskiej zajmującej się profesjonalnym obrotem wekslami podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Według Wnioskodawcy, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych wskazany w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Między innymi, w myśl art. 1 ust. 1 lit. a) ww. ustawy podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Przy czym, zgodnie z art. 1 ust. 4 cyt. ustawy czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowa wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera również w art. 2 katalog wyłączeń od opodatkowania. W szczególności, w myśl art. 2 pkt 4 cyt. ustawy nie podlegają opodatkowaniu podatkowi od czynności cywilnoprawnych czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług,

m.in. z wyjątkiem umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach.

W świetle powyżej zacytowanych przepisów opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają czynności prawne w zakresie praw majątkowych (takich jak między innymi weksle), jeżeli ich przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium Polski lub prawa wykonywane za granicą, o ile nabywca praw ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Polski.

Biorąc pod uwagę, że miejscem spełnienia świadczenia z weksla jest adres w Polsce wskazany na wekslu – zdaniem Wnioskodawcy – nie ma wątpliwości, że prawo majątkowe w tym przypadku będzie wykonywane na terytorium Polski zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji sprzedaż weksla powinna co do zasady podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Art. 2 pkt 4 ww. ustawy stanowi jednakże, że nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tych czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z niego zwolniona. Skoro więc sprzedaż weksli przez spółkę cypryjską do Wnioskodawcy jest czynnością zwolnioną z podatku od towarów i usług w Polsce, to należy uznać w myśl art. 2 pkt 4 cyt. ustawy, że sprzedaż ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji przywołano powyżej tę część stanowiska Wnioskodawcy, która odnosi się do podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawcy dotycząca podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 223) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wśród nich znajduje się w szczególności umowa sprzedaży.

Zgodnie z art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży praw majątkowych. Zatem przedmiotami sprzedaży w ujęciu Kodeksu cywilnego oprócz rzeczy mogą być również prawa majątkowe. Prawami majątkowymi są przysługujące danej osobie prawa do korzystania i rozporządzania określoną rzeczą lub prawem ustanowionym na tej rzeczy.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy. Zgodnie z powyższym artykułem, czynności cywilnoprawne (w tym umowy sprzedaży) podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży w myśl ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy od czynności cywilnoprawnych określa stawkę podatku, która wynosi m.in. od umowy sprzedaży innych praw majątkowych – 1%.

O powstaniu obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnej decyduje, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, moment dokonania czynności cywilnoprawnej. Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Wnioskodawca rozważa prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi, a w szczególności wekslami. Wnioskodawca będzie kupować od spółki kapitałowej z siedzibą na Cyprze papiery wartościowe w postaci weksli zupełnych wystawionych przez osoby fizyczne zamieszkałe w Polsce. Spółka kapitałowa na Cyprze w ramach profesjonalnej działalności gospodarczej polegającej na obrocie instrumentami finansowymi, w tym wekslami, będzie sprzedawać (poprzez indos) weksle zupełne na rzecz Wnioskodawcy w zamian za określoną cenę niższą od wartości nominalnej (sumy wekslowej) danego weksla. Miejscem spełnienia świadczenia z weksla będzie miejsce zamieszkania osoby fizycznej lub inny adres, który zawsze będzie wskazany na wekslu. Spółka rozważa zawieranie ze spółką cypryjską umów sprzedaży weksli zupełnych. Na podstawie tych umów Wnioskodawca zapłaci cenę za weksle zupełne, natomiast spółka cypryjska przeniesie weksle zupełne na Wnioskodawcę. Przeniesienie weksli zupełnych na Wnioskodawcę z tytułu umowy sprzedaży odbędzie się poprzez indos i wydanie weksli Wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę, że miejscem spełnienia świadczenia z weksla jest adres w Polsce wskazany na wekslu, prawo majątkowe w tym przypadku będzie wykonywane na terytorium Polski.

W związku z powołanymi powyżej przepisami, należy stwierdzić, że umowa sprzedaży weksli podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym.

Przy czym stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlegają opodatkowaniu czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

W związku z powyższym należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania powyższej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy czynność ta będzie podlegała regulacjom ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, ze zm.), bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W interpretacji indywidualnej z dnia 27 kwietnia 2016 r., znak: IBPP2/4512-49/16/IK dotyczącej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach potwierdził stanowisko Wnioskodawcy i wskazał, że: „Analizując okoliczności faktyczne sprawy w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa stwierdzić należy, że nabycie od cypryjskiej spółki weksli wypełnia definicję usługi, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i ze względu na jej odpłatny charakter podlega opodatkowaniu tym podatkiem, jednocześnie korzystając ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług”.

Zatem, skoro nabywanie przez Wnioskodawcę weksli w ramach opisanych transakcji jest objęte zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, będąc jednocześnie zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług, to powyższe czynności są wyłączone z podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach– art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.