Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/4511-98/15/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-05-21
Teza: Jakie są skutki podatkowe udzielania mieszkańcom bezpłatnych porad prawnych?
Słowa kluczowe: podatnik; przychód; płatnik; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 26 stycznia 2015 r. (data wpływu do organu – 3 lutego 2015 r.), uzupełnionym 20 kwietnia 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych udzielania mieszkańcom bezpłatnych porad prawnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 lutego 2015 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych udzielania mieszkańcom bezpłatnych porad prawnych.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 1 kwietnia 2015 r. wezwano Wnioskodawcę o jego uzupełnienie.

Wniosek uzupełniono 20 kwietnia 2015 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina chce wyjść z inicjatywą udzielania bezpłatnych porad prawnych dla jej mieszkańców przez radcę prawnego sprawującego obsługę prawną Gminy.

Z uzupełnienia wniosku, które wpłynęło do Biura 20 kwietnia 2015 r. wynika, że:

*   Bezpłatne porady prawne udzielane byłyby wszystkim mieszkańcom terenu Gminy;
*   Brak jest specjalnej uchwały Rady Miejskiej w sprawie udzielania bezpłatnych porad prawnych oraz nie planuje się podejmowania takiej uchwały;
*   Bezpłatne porady prawne byłyby udzielane w ramach promocji Gminy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy jeśli z inicjatywy Gminy jej mieszkaniec, któremu została udzielona porada prawna w Urzędzie Miejskim przez radcę prawnego sprawującego obsługę Gminy uzyskał przychód z tytułu udzielonej mu porady w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy osoba, której radca prawny Urzędu udzielił porady prawnej otrzymała nieodpłatne świadczenie w sytuacji gdy pomoc prawna ograniczała się tylko i wyłącznie do udzielenia ustnej porady prawnej, zaś radca prawny nie podejmował żadnych dalszych czynności prawnych na rzecz tej osoby (np. sporządzanie pisma procesowego lub pisma do organu administracji publicznej)?
3.  Jeśliby zostało uznane, że osoba korzystająca z bezpłatnej porady prawnej miałaby mieć status podatnika, to również wyjaśnienia wymagałaby sprawa, w jaki sposób należałoby ustalić wartość pieniężną nieodpłatnych porad prawnych?
4.  Czy urząd miałby obowiązek przesyłać każdej osobie, która uzyskałaby bezpłatną pomoc prawną coroczną informację o wysokości uzyskanych przychodów niezależnie od wartości udzielonej porady prawnej?

Zdaniem Wnioskodawcy, mieszkaniec Gminy, któremu udzielono by tylko porady prawnej nie uzyskuje przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sama porada nie wystarcza do skutecznego załatwienia sprawy w sądzie, urzędzie lub innej instytucji. Do skutecznego załatwienia sprawy niezbędne jest sporządzenie wniosku, pism procesowych lub odwołań itp., czego nie wykonują radcy prawni urzędu udzielając przedmiotowych porad prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści tego przepisu wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy bądź, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

Na podstawie art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W treści art. 10 ust. 1 ww. ustawy zostały określone źródła przychodów, gdzie m.in. wymienia się inne źródła (pkt 9). Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Zauważyć należy, że powołany wyżej przepis wymienia określone rodzaje przychodów stanowiące pewien katalog o charakterze otwartym, a tym samym nie rozstrzyga w sposób ostateczny co jest przychodem z „innych źródeł”. Użycie przez ustawodawcę zwrotu „w szczególności” przesądza, że przedmiotowy katalog nie ma charakteru zamkniętego, wyczerpującego. Innymi słowy, przychody niemieszczące się w źródłach przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ww. ustawy i niewymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych przewidzianych w tej ustawie stanowią przychody z innych źródeł. Zatem o przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Dokonując zatem wykładni gramatycznej, za „nieodpłatne świadczenie” uznać należy świadczenia „nie wymagające opłaty, takie za które się nie płaci, bezpłatne” (Nowy Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa 2003 r.). Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie, kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Gmina chce wyjść z inicjatywą udzielania bezpłatnych porad prawnych dla jej mieszkańców przez radcę prawnego sprawującego obsługę prawną Gminy. Bezpłatne porady prawne udzielane byłyby wszystkim mieszkańcom terenu Gminy. Brak jest specjalnej uchwały Rady Miejskiej w sprawie udzielania bezpłatnych porad prawnych oraz nie planuje się podejmowania takiej uchwały. Bezpłatne porady prawne byłyby udzielane w ramach promocji Gminy.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 8 marca 1991 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594, ze zm.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.

Skoro możliwość skorzystania z bezpłatnych porad prawnych dotyczy wszystkich mieszkańców Gminy – nie ma zatem skonkretyzowanego indywidualnego adresata ww. porad – tym samym świadczenia z tytułu ww. porad prawnych nie mają charakteru indywidualnego i nie powodują powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych po stronie osób uprawnionych (tj. wszystkich mieszkańców Gminy korzystających z możliwości uzyskania porad prawnych).

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.