Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB3/423-329/11-4/KJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-04-02
Teza: Czy wynagrodzenie, które Spółka otrzyma z tytułu automatycznego umorzenia udziałów dokonanego zgodnie z art. 199 § 4 KSH, tj. po spełnieniu się warunku określonego w umowie spółki P., będzie stanowić dochód z udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i na podstawie art. 22 ust. 4-4a tej ustawy będzie zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych jeżeli spełnione zostaną warunki określone w tych przepisach?
Słowa kluczowe: przychód; udział-umorzenie udziałów; zwolnienie; zyski-udział w zyskach osób prawnych
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 10 (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 5-art. 22

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej (…), przedstawione we wniosku z dnia 14 grudnia 2011 r. (data wpływu 22 grudnia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 27 marca 2012 r. (data wpływu 2 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania wynagrodzenia, które Spółka otrzyma z tytułu automatycznego umorzenia udziałów - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 grudnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania wynagrodzenia, które Spółka otrzyma z tytułu automatycznego umorzenia udziałów.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego:

Wnioskodawca (dalej również: Spółka) jest koordynatorem działalności Grupy Handlowej E. - jednej z największych grup handlowych w Polsce prowadzących handel detaliczny oraz dystrybucję artykułów spożywczych i kosmetyczno-chemicznych. Głównym zadaniem Spółki jest wyznaczanie strategii działania i koordynacja bieżącej działalności spółek tworzących Grupę Handlową E. Spółka odpowiada również za funkcjonowanie obszaru finansowo-księgowego i prawnego oraz zarządzanie personelem we wszystkich spółkach z grupy. Spółka jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych

Wnioskodawca na chwilę obecną posiada 100% udziałów w spółce zależnej P. Sp. z o.o. (dalej: „P.”) z siedzibą w L. W chwili obecnej umowa spółki P. przewiduje, możliwość dobrowolnego, tj. za zgodą wspólnika, jak i przymusowego, tj. bez zgody wspólnika, umorzenia udziałów w spółce. W szczególności umorzenie przymusowe może mieć miejsce, jeżeli doszłoby do zbycia przez P. udziałów i/lub akcji posiadanych przez P., które zostały przez Spółkę nabyte w drodze aportu.

W chwili obecnej, w celu optymalizacji procesów decyzyjnych, planowana jest zmiana umowy spółki P. w taki sposób, że możliwe będzie dokonanie tzw. automatycznego umorzenia udziałów, w sytuacji podobnej, jak ta, która powoduje możliwość, ale nie konieczność, wszczęcia procedury umorzenia przymusowego. Takie automatyczne umorzenie części udziałów przewidziane zostało w art. 199 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: „KSH”).

W omawianym stanie faktycznym automatyczne umorzenie udziałów w P. będzie wiązało się ze zbyciem określonych aktywów nabytych w drodze aportu przez P. i koniecznością automatycznego podjęcia przez zarząd stosownej uchwały rozpoczynającej procedurę umorzenia, jednak w żadnym przypadku umorzenie to nie będzie prowadziło do nabycia udziałów własnych przez P. od Wnioskodawcy w celu ich późniejszego umorzenia, tak jak miałoby to miejsce w przypadku umorzenia dobrowolnego.

Zgodnie z planowanymi zmianami do umowy Spółki P. umorzenie automatyczne dokonane zostanie za wynagrodzeniem w formie pieniężnej.

W momencie ewentualnego umorzenia Wnioskodawca będzie posiadać 100% udziałów P. przez okres nieprzekraczający dwóch lat. Niemniej jednak, po częściowym umorzeniu udziałów w P. Wnioskodawca w dalszym ciągu będzie posiadał 100% udziałów w P. Ponadto, zamiarem Wnioskodawcy jest posiadanie tych udziałów przez okres dłuższy niż dwa lata.

Spółka, uzupełniając wniosek pismem z dnia 27 marca 2012 r. (data wpływu 2 kwietnia 2012 r.) poinformowała, że opisane we wniosku zdarzenie przyszłe nie dotyczy umorzenia udziałów objętych za wkład niepieniężny w postaci zorganizowanego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Przewidziane do umorzenia udziały były obejmowane w zamian za wkład niepieniężny w postaci aktywów finansowych – udziałów i akcji w spółkach zależnych Wnioskodawcy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wynagrodzenie, które Spółka otrzyma z tytułu automatycznego umorzenia udziałów dokonanego zgodnie z art. 199 § 4 KSH, tj. po spełnieniu się warunku określonego w umowie spółki P., będzie stanowić dochód z udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i na podstawie art. 22 ust. 4-4a tej ustawy będzie zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych, jeżeli spełnione zostaną warunki określone w tych przepisach?

Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie, które Spółka otrzyma z tytułu automatycznego umorzenia, zgodnie z art. 199 § 4 KSH, będzie stanowić dochód z udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i na podstawie art. 22 ust. 4 - 4a tej ustawy będzie zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych, jeżeli spełnione zostaną warunki określone w tych przepisach.

Automatyczne umorzenie udziałów

Zgodnie z art. 199 § 1 i § 2 KSH udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe).

Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, a przesłanki i tryb umorzenia przymusowego określa umowa spółki. Jak wynika z art. 199 § 4 KSH, umowa spółki może jednak stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników, tzw. umorzenie automatyczne. Zgodnie z tym przepisem do tego typu umorzenia stosuje się przepisy o umorzeniu przymusowym.

Jak opisano w zdarzeniu przyszłym, zgodnie z planowaną zmianą do umowy spółki P., przesłanką do umorzenia części udziałów P. należących do Wnioskodawcy będzie sprzedaż przez P. aktywów, które P. nabyła w drodze aportu. Zajście tego zdarzenia automatycznie spowoduje rozpoczęcie procedury automatycznego umorzenia części udziałów, o której mowa w art. 199 § 4 KSH, z tym że do rozpoczęcia tej procedury nie będzie konieczne podjęcie uchwały przez zgromadzenie wspólników, a przez zarząd P. W dalszej części procedura samego umorzenia udziałów będzie przebiegała tak samo jak w przypadku umorzenia przymusowego. Co jednak istotne, na żadnym etapie tej procedury nie dojdzie do zbycia tych udziałów przez Wnioskodawcę do P. w celu ich umorzenia (co miałoby miejsce w przypadku umorzenia dobrowolnego).

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (akcji), w tym także:

1.  dochód z umorzenia udziałów (akcji),
2.  (uchylony),
3.  wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej,
4.  dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego, a w spółdzielniach - dochód przeznaczony na podwyższenie funduszu udziałowego oraz dochód stanowiący równowartość kwot przekazanych na ten kapitał (fundusz) z innych kapitałów (funduszy) osoby prawnej,
5.  w przypadku połączenia lub podziału spółek - dopłaty w gotówce otrzymane przez udziałowców (akcjonariuszy) spółki przejmowanej, spółek łączonych lub dzielonych,
6.  w przypadku podziału spółek, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa - ustalona na dzień podziału nadwyżka nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej, obliczonymi zgodnie z art. 15 ust. 1k albo art. 16 ust. 1 pkt 8; jeżeli: podział spółki następuje przez wydzielenie, kosztem uzyskania przychodów jest wartość lub kwota wydatków poniesionych przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalona w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego udziałowca wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem,
7.  zapłata, o której mowa w art. 12 ust. 4d,
8.  wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe; przychód określa się na dzień przekształcenia.

Punkt 1 powyżej cytowanego przepisu, w ocenie Wnioskodawcy, wyraźnie odnosi się do dochodów z umorzenia udziałów.

W świetle brzmienia tego przepisu i usunięcia z dniem 1 stycznia 2011 r. art. 10 ust. 1 pkt 2, który odnosił się do dochodów ze zbycia udziałów w celu ich umorzenia (czyli do dochodów z dobrowolnego umorzenia udziałów) należy uznać, że punkt 1 odnosi się do dochodów osiąganych z umorzenia udziałów zarówno w procedurze przymusowego umorzenia udziałów, jak i w procedurze umorzenia automatycznego. W szczególności, w procedurze umorzenia automatycznego nie dochodzi najpierw do zbycia udziałów, a dopiero później do ich umorzenia - sama procedura, oprócz podjęcia pierwszej uchwały inicjującej cały proces, przebiega dokładnie tak samo jak umorzenie przymusowe. Konsekwentnie, nie ma ani jakościowej różnicy, ani różnicy w źródle dochodów otrzymywanych przez udziałowca ze spółki zależnej w przypadku dochodów z umorzenia automatycznego i umorzenia przymusowego.

Dochody z umorzenia automatycznego należą więc do kategorii dochodów z udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Opodatkowanie wynagrodzenia otrzymanego przez udziałowca z tytułu umorzenia udziałów

Jak zostało wskazane powyżej, wynagrodzenie uzyskane przez Wnioskodawcę z tytułu automatycznego umorzenia udziałów będzie stanowiło dochód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Konsekwentnie, dochód ten będzie podlegał opodatkowaniu zgodnie z art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych 19% stawką podatku dochodowego. Jednak przy spełnieniu ściśle określonych warunków przepis art. 22 ust. 4 ww. ustawy wprowadza zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

I tak, w myśl art. 22 ust. 4, 4a i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwalnia się od podatku dochodowego dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1.  wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego, mająca siedzibę lub zarząd w Polsce,
2.  uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka podlegająca w Polsce lub w innym państwie członkowskim UE lub w innym należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,
3.  spółka uzyskująca omawiane dochody (przychody) nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania,
4.  spółka uzyskująca takie dochody (przychody) posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej te należności przez okres minimum dwóch lat,
5.  posiadanie udziałów (akcji) wynika z tytułu własności.

Jak wynika z art. 22 ust. 4b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwolnienie to ma również zastosowanie w przypadku gdy okres dwóch lat nieprzerwanego posiadania przez spółkę uzyskującą dochód (przychód) z udziałów w kapitale spółki wypłacającej w wysokości co najmniej 10% upływa po dniu uzyskania tych dochodów (przychodów). Jednak w przypadku niedotrzymania warunku posiadania udziałów w wymaganej wysokości co najmniej 10% nieprzerwanie przez okres dwóch lat, spółka uzyskująca dochody (przychody) zobowiązana będzie do zapłaty od tych dochodów (przychodów) podatku w wysokości 19% wraz z odsetkami za zwłokę.

W ocenie Spółki, w zdarzeniu przyszłym objętym niniejszym wnioskiem spełnione będą przywołane powyżej warunki dla zwolnienia tego dochodu z opodatkowania, tj.:

1.  wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów (przychód) zostanie wypłacone przez P., która jest spółką mającą, siedzibę w Polsce i podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych),
2.  podmiot uzyskujący wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów - Wnioskodawca, podlega opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów,
3.  podmiot uzyskujący wynagrodzenie z tytułu automatycznego umorzenia udziałów tj. Wnioskodawca, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania w Polsce od całości swoich dochodów bez względu na źródło ich uzyskania,
4.  Wnioskodawca posiada bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów, tj. P., w wysokości przekraczającej 10%.

Jak wskazano na wstępie Wnioskodawca posiada 100% udziałów w P. i nawet po dokonaniu umorzenia udziałów będzie posiadał 100% w kapitale P., bowiem jest jej jedynym udziałowcem,

1.  Wnioskodawca będzie posiadał minimum 10% udziałów w kapitale spółki wypłacającej wynagrodzenie z tytułu umorzenia (tj. P.) przez okres przekraczający dwa lata. Po umorzeniu części udziałów przez P. Wnioskodawca nie planuje dokonania zbycia udziałów w P.,
2.  uzyskujący dochód z umorzenia udziałów (Wnioskodawca) jest właścicielem udziałów, które będą podlegały umorzeniu.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy dochód uzyskany przez Spółkę z tytułu automatycznego umorzenia udziałów przewidzianego w art. 199 § 4 KSH, tj. po zaistnieniu określonego w umowie spółki P. zdarzenia, polegającego na zbyciu przez P. nabytych w drodze aportu udziałów, będzie podlegał opodatkowaniu jako dochód z udziału w zyskach osób prawnych na zasadach przewidzianych w art. 22 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jako taki, dochód ten będzie mógł korzystać ze zwolnienia z opodatkowania, jeśli spełnione zostaną warunki przewidziane w art. 22 ust. 4, 4a, 4b i 4d ww. ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W tym miejscu należy wskazać, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), przedmiotem interpretacji indywidualnej są przepisy prawa podatkowego. Tutejszy organ nie ocenił zatem, czy wskazane przez Spółkę - jako okoliczność, która zaistnieje w zdarzeniu przyszłym - automatyczne umorzenie akcji za wynagrodzeniem dla udziałowca jest zgodne z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Zagadnienie to jest bowiem regulowane przepisami prawa handlowego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.