Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-3.4012.449.2023.6.MR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-11-29
Teza: Ustalenie miejsca opodatkowania dla specjalistycznych usług – roboty budowlane (...) położone na terytorium Niemiec.
Słowa kluczowe: podatnik-podatnik podatku od towarów i usług; usługi-usługi związane z nieruchomościami; świadczenie-miejsce świadczenia usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług związanych z nieruchomościami 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług **jest prawidłowe.**

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

14 września 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 14 września 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia miejsca opodatkowania dla specjalistycznych usług – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych położonych na terytorium Niemiec.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 21 listopada 2023 r. (wpływ 21 listopada 2023 r.).

### Opis zdarzenia przyszłego

Jako osoba fizyczna (posiadająca wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – REGON (…) oraz będąca czynnym podatnikiem VAT – NIP (…) ), prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych (\`(...)\`).

Wskazane roboty głównie wykonywane są na terytorium Niemiec na rzecz kontrahentów (podmiotów) niemieckich.

Przychody z działalności gospodarczej opodatkowuje Pan na zasadach wynikających z ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Przebywa Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co do zasady krócej niż 183 dni w roku podatkowym, jednak z uwagi na posiadanie w Polsce ośrodka interesów życiowych, opodatkowuje Pan całość swoich dochodów w Polsce. Posiada Pan wieloletnie doświadczenie w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w szczególności na rzecz kontrahentów zagranicznych oraz posiada Pan liczne kontakty handlowe.

W ramach wskazanej prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej zawiera Pan indywidualną umowę z kontrahentem – co do zasady zagranicznym, głównie z Niemiec na wykonanie określonych robót budowlanych – kontraktu, którego czas realizacji jest zróżnicowany i bardzo często zależny od zaangażowania również innych pozostałych podmiotów, a w szczególności od ilości tych podmiotów uczestniczących w realizacji danego przedsięwzięcia. Wskazany kontrahent (podmiot) zagraniczny zawiera wówczas umowę z każdym zaangażowanym w realizację zleconego przedsięwzięcia podmiotem.

Kontrahenci zagraniczni w ramach dotychczasowej współpracy cenią sobie Pana specjalistyczne umiejętności i jakość w wykonywaniu zleconych robót, a w związku z tym może Pan liczyć na lepsze warunki płacowe w zawieranych umowach niż niektórzy pozostali usługobiorcy kontrahentów zewnętrznych.

Niemniej jednak, w wielu przypadkach z uwagi na deficyt podmiotów gospodarczych, jak i pracowników o wysokospecjalistycznych umiejętnościach, kontrahenci zagraniczni mają problem przy większych zlecanych przez siebie kontraktach z pozyskaniem odpowiedniej ilości zleceniobiorców do realizacji całego przedsięwzięcia – wykonania zlecenia np. (…), przy którym musi brać udział większa ilość wyspecjalizowanych podmiotów/pracowników. W interesie bowiem kontrahenta zagranicznego jest, aby zlecenie było co do zasady wykonane w jak najszybszym czasie. Natomiast, jeśli taki zleceniodawca zagraniczny znajdzie odpowiednią ilość wykonawców na zlecone przez siebie zadanie, to z każdym z nich musi wówczas zawrzeć oddzielną umowę, na różnych w większości przypadków warunkach w kontekście przedmiotu zlecenia, aspektów technicznych wykonania zlecenia, wynagrodzenia, etc. Następnie, z każdym wykonawcą po wykonaniu zlecenia/zrealizowania kontraktu, zleceniodawca robót musi się następnie rozliczyć w zakresie tych warunków, co stanowi istotne dla niego angażowanie dodatkowych własnych zasobów osobowych – kadry technicznej i personelu kadrowo-płacowego.

Z tego też względu, kontrahenci zagraniczni wykazują zainteresowanie zawieraniem umów przede wszystkim z większymi podmiotami gospodarczymi, mogącymi zrealizować wykonanie całego przedsięwzięcia kompleksowo, niż z pojedynczymi osobami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą, ponieważ dla kontrahentów zagranicznych stanowi to oszczędność czasu oraz angażowania własnych zasobów kadrowych do koordynacji współpracy z wieloma pojedynczymi podmiotami, a przez to w ostatecznym rozrachunku powoduje to także oszczędność środków finansowych. Powoduje to również dla zleceniodawcy – kontrahenta zagranicznego istotne ułatwienie, gdyż rozliczenie zadania odbywać się będzie tylko w oparciu o jedną fakturę wystawioną przez jedynego wykonawcę, zamiast wielu rozliczeń z wieloma pojedynczymi wykonawcami.

Z powyższych względów planuje Pan zawiązanie Spółki jawnej, z siedzibą w Polsce (zwaną dalej jako „Spółka”), w której będzie Pan jako jeden z dwóch wspólników partycypować w zyskach/stratach w proporcji 50% udziałów.

Spółka jawna nie jest podatnikiem podatku dochodowego, w związku z czym uzyskiwane przez Pana dochody w Spółce, jako dochody z działalności gospodarczej planuje Pan opodatkowywać na zasadach ogólnych lub w ramach podatku liniowego.

W ramach Spółki prowadzona będzie działalność zbieżna z dotychczasową Pana działalnością opodatkowaną, tzw. ryczałtem ewidencjonowanym w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych (…).

Działając jako wspólnik (wraz z drugim wspólnikiem) Spółki jawnej będzie Pan w imieniu i na rzecz Spółki zawierać stosowne umowy z kontrahentami (zleceniodawcami – przeważnie zagranicznymi) jako główny wykonawca.

Z kolei w ramach zawieranych przez Pana (wraz z drugim wspólnikiem) umów ze wskazaną Spółką jawną, jako podwykonawca (podwykonawcy) Spółki będzie Pan również świadczyć na rzecz tej Spółki usługi (roboty budowlane) w ramach własnej jednoosobowej działalności gospodarczej.

Oprócz tego, przy większych zleceniach działając poprzez Spółkę będzie Pan z drugim wspólnikiem korzystać także z usług innych podwykonawców (podmiotów niepowiązanych). Wszyscy podwykonawcy będą wystawiać Spółce faktury z tytułu wykonanych usług. Spółka natomiast jako główny wykonawca zlecenia, będzie wystawiać fakturę zleceniodawcy, przeważnie którym będzie podmiot zagraniczny.

Wskazane roboty co do zasady wykonywane będą przez Spółkę na terytorium Niemiec na rzecz kontrahentów niemieckich, choć nie należy wykluczać terytoriów innych państw, w tym Polski.

Realizacja przez Spółkę zleconego pojedynczego zadania na rzecz zagranicznego kontrahenta (inwestora) nie będzie przekraczać 12 miesięcy.

Pomimo działania jako wspólnik Spółki będzie Pan również przy pojedynczych i mniejszych otrzymywanych indywidualnych zleceniach nadal działać w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej na rzecz innych niż Spółka podmiotów, a przychody z tych zleceń nadal będzie Pan opodatkowywać na dotychczasowych zasadach wg ryczałtu ewidencjonowanego.

Tym samym, działając już w formie Spółki jawnej zwiększona zostanie konkurencyjność i atrakcyjność dla potencjalnych kontrahentów, bowiem jako Spółka będzie ona dla kontrahentów pożądanym podmiotem gospodarczym mogącym wykonać całość zleconego przedsięwzięcia rozliczanego w oparciu o jedną fakturę i wówczas to na Spółce będą ciążyć obowiązki dotychczas spoczywające na zleceniodawcy, a związane m.in. z obsługą, wykonaniem i rozliczeniem poszczególnych części całego przedsięwzięcia.

W związku z posiadanymi kontaktami handlowymi oraz odpowiednią renomą, Spółka jawna działając poprzez wspólników będzie mogła wynegocjować dla siebie korzystne wynagrodzenie, na poziomie nie niższym od dotychczas uzyskiwanego przez Pana w ramach indywidualnej działalności gospodarczej. Z kolei przy realizacji całości otrzymanego zlecenia, Spółka korzystałaby – jak już wskazano, z usług innych podwykonawców (głównie osób fizycznych prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze mające siedzibę na terytorium RP), którym wypłacałaby odpowiednio do zawartej umowy wynagrodzenie, przykładowo w oparciu o stawki jakie dotychczas otrzymywali oni od kontrahenta zagranicznego, a zatem w wielu przypadkach na poziomie niższym niż wynagrodzenie Wnioskodawcy (co wynikało m.in. z niższych kwalifikacji, doświadczenia, renomy, umiejętności czy jakości wykonywanych prac tych innych osób/podmiotów).

Model biznesowy Spółki jako głównego wykonawcy zleceń opierałby się więc o uzyskiwanie dochodów w postaci różnicy pomiędzy wynagrodzeniem otrzymanym od zleceniodawcy a wypłaconym wynagrodzeniem zleceniobiorcom (podwykonawcom), w tym i na rzecz Pana jako osoby fizycznej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą.

Reasumując, w ramach nadal prowadzonej odrębnie działalności gospodarczej będzie Pan świadczyć również usługi (roboty) na rzecz Spółki jawnej (w której będzie Pan wspólnikiem) w związku z zawieranymi przez tą Spółkę umowami z innymi kontrahentami i przychody z tego tytułu nadal będzie Pan opodatkowywać ryczałtem ewidencjonowanym. Wynagrodzenie za te usługi (roboty) pomiędzy Panem a Spółką jawną, będzie określane na warunkach rynkowych.

Spółka jawna ze swoimi podwykonawcami będzie rozliczać się na podstawie faktur otrzymywanych od podwykonawców, z kolei Spółka będzie wystawiać fakturę kontrahentowi zagranicznemu (inwestorowi głównie z Niemiec) z tytułu wykonania całości zrealizowanej inwestycji.

Zarówno Spółka jawna nie będzie posiadała na terytorium Niemiec filii, biura, oddziału, fabryki, warsztatu, czy kopalni. Do działania w imieniu Spółki będzie upoważniony Pan oraz drugi wspólnik. Kluczowe decyzje w zakresie zawieranych kontraktów, umów handlowych mogą zapadać zarówno na terytorium Niemiec, jak i Polski. Tak samo na terytorium Niemiec, jak i Polski może dochodzić do zawierania umów i kontraktów.

Prowadząc działalność w formie Spółki, będzie Ona mogła posiadać bądź wynajmować np. kontener, hangar, lokal na terenie realizowanych robót lub w innym określonym miejscu w Niemczech, do składowania narzędzi i urządzeń niezbędnych do realizacji świadczonych przez siebie usług.

W ramach Spółki nie planuje Pan zatrudniać pracowników na terytorium Niemiec, a jedynie korzystać z usług podwykonawców – osób fizycznych, prowadzących działalność gospodarczą lub innych podmiotów gospodarczych, przede wszystkim z Polski. Księgowość Spółki będzie prowadzona w Polsce, za wyjątkiem rozliczeń podatku od wartości dodanej obowiązującego w Niemczech. Zaangażowanie Spółki w działalność w Niemczech będzie miała charakter z definicji czasowy, ponieważ realizacja przez Spółkę poszczególnych, pojedynczych zleceń, kontraktów, inwestycji związanych z nieruchomościami na terytorium Niemiec nie będzie wykraczać poza okres 12 miesięcy. Spółka co do zasady będzie przyjmować wynagrodzenie i regulować należności z rachunku w banku polskim. Spółka nie będzie posiadać również kontroli nad personelem podwykonawców. Zgodnie z zawartymi umowami, podwykonawcy sami będą decydować o składzie osobowym (będą mieć jedynie obowiązek zapewnienia wykwalifikowanego personelu) i będą ponosić odpowiedzialność wobec Spółki (na ogólnych zasadach prawa cywilnego) za należyte wykonanie umowy. Z uwagi na skalę przedsięwzięcia, konieczność koordynacji robót i zapewnienia bezpieczeństwa BHP oraz odpowiedzialność Spółki wobec zleceniodawcy niemieckiego, osoby wykonujące roboty budowlane (pracownicy podwykonawcy) będą musieli stosować się do decyzji osób kierujących budową (wspólników Spółki jawnej). Nie oznacza to jednak możliwości wydawania bezpośrednich poleceń podwykonawcom, którzy będą odpowiedzialni za samodzielną organizację prac w powierzonym im zakresie. Czynności organizacyjne Spółki na terenie Niemiec będą podyktowane realizacją zawartych umów.

#### Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego (w zakresie podatku od towarów i usług)

W odpowiedzi na pytanie**:**

czy posiada Pan siedzibę działalności lub stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium Niemiec;

wskazał Pan, że:

Tak jak wskazałem we wniosku – posiadam rezydencję podatkową (nieograniczony obowiązek podatkowy) w Polsce oraz mam zarejestrowaną jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce, zatem uważam, że nie mam siedziby działalności w Niemczech. (…) Informuję, iż na terytorium Niemiec w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, nie zatrudniając żadnego pracownika i nie korzystając z usług podwykonawców, świadczę samodzielnie usługi w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych (\`(...)\`). Wskazane roboty głównie wykonywane są na terytorium Niemiec na rzecz kontrahentów (podmiotów) niemieckich.

Przychody z działalności gospodarczej opodatkowuję na zasadach wynikających z ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Przebywam na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co do zasady krócej niż 183 dni w roku podatkowym, jednak z uwagi na posiadanie w Polsce ośrodka interesów życiowych, opodatkowuję całość swoich dochodów w Polsce.

W ramach wskazanej prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zawieram indywidualną umowę z kontrahentem – co do zasady zagranicznym, głównie z Niemiec na wykonanie określonych robót budowlanych – kontraktu, którego czas realizacji jest zróżnicowany i bardzo często zależny od zaangażowania również innych pozostałych podmiotów. Roboty budowlane są wykonywane w różnych miejscach na terenie obiektów budowlanych na terytorium całych Niemiec.

(…) dokonując oceny czy mam na terytorium Niemiec stałe miejsce prowadzenia działalności uważam, że wobec tak wykonywanych i planowanych czynności, w mojej ocenie nie mam stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Niemiec, pomimo faktu, iż usługi wykonuję zasadniczo na terytorium Niemiec.

W odpowiedzi na pytanie:

czy Spółka jawna, na rzecz której zamierza Pan świadczyć opisane we wniosku usługi, będzie posiadała siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium Niemiec;

### wskazał Pan, że:

Na pierwszą część pytania, odpowiedź zawarta jest w opisie sprawy przedstawionym we wniosku cyt. „Z powyższych względów planuję zawiązanie spółki jawnej, z siedzibą w Polsce (\`(...)\`)”. Z opisu tego jednoznacznie zatem wynika, że siedzibą Spółki jawnej nie będzie terytorium Niemiec. Ponownie zatem wskazuję, że zawiązana w przyszłości Spółka jawna będzie mieć siedzibę w Polsce.

Przechodząc do drugiej części pytania wskazuję na uwagi tak jak w przypadku poprzedniej odpowiedzi, że w mojej opinii Spółka jawna nie będzie miała stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Niemiec (…).

### W odpowiedzi na pytanie:

czy Spółka jawna będzie podatnikiem, o którym mowa w art. 28a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.);

### wskazał Pan, że:

(…) Spółka jawna będzie podatnikiem, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa.

### W odpowiedzi na pytanie:

czy nabywcy usług świadczonych przez Spółkę jawną będą podatnikiem, o którym mowa w powołanym wyżej art. 28a ustawy;

wskazał Pan, że:

(…) nabywcy usług świadczonych w przyszłości przez Spółkę jawną będą podatnikiem, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa.

### W odpowiedzi na pytanie:

czy nabywcy usług świadczonych przez Spółkę jawną, będą posiadali siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium Niemiec;

wskazał Pan, że:

Odpowiadając na przedmiotowe pytanie, Kontrahent (Zleceniodawca) będący nabywcą usług świadczonych w przyszłości przez Spółkę jawną, posiada siedzibę, a tym samym stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium Niemiec.

### W odpowiedzi na pytanie:

czy specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji, które zamierza Pan świadczyć, na rzecz Spółki jawnej, odnosić się będą do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych;

wskazał Pan, że:

Odpowiadając na przedmiotowe pytanie, specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji, które zamierzam świadczyć, na rzecz Spółki jawnej, odnosić się będą do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych.

W odpowiedzi na pytanie:

czy specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji, które będzie świadczyć Spółka jawna, odnosić się będą do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych;

### wskazał Pan, że:

Odpowiadając na przedmiotowe pytanie, specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji, które będzie świadczyć Spółka jawna, odnosić się będą do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych.

### W odpowiedzi na pytanie:

czy obiekty budowlane, stanowią:

a) budowlę lub konstrukcję przytwierdzoną do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;

b) element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji;

### wskazał Pan, że:

Odpowiadając na przedmiotowe pytanie, obiekty budowlane (…).

### W odpowiedzi na pytanie:

czy usługi, które zamierza Pan świadczyć, na rzecz Spółki jawnej wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usług i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;

wskazał Pan, że:

Odpowiadając na przedmiotowe pytanie, usługi, które zamierzam świadczyć, na rzecz Spółki jawnej wywodzą się z obiektów budowlanych, stanowiących element, (…) uważam, że powyższe usługi, które zamierzam świadczyć na rzecz Spółki jawnej są usługami związanymi z nieruchomościami.

### W odpowiedzi na pytanie:

czy usługi, które zamierza świadczyć Spółka jawna wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usług i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;

wskazał Pan, że:

Odpowiadając na przedmiotowe pytanie, usługi, które zamierza świadczyć Spółka jawna wywodzą się z obiektów budowlanych, stanowiących element, (…) uważam, że powyższe usługi, które zamierza świadczyć Spółka jawna są usługami związanymi z nieruchomościami.

### Pytanie

### Czy wykonywane przez Pana jako podwykonawcę w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, jak i wykonywane w formie Spółki jawnej (jako głównego wykonawcy) specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych położonych na terytorium Niemiec będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski, a jeśli tak to w jaki sposób należy dokumentować wykonanie tych usług? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)

### Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, w przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie, zostały zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług w rozdziale 3 działu V „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

W myśl art. 28a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT): Na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1) ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
--------------------------------------------------------

a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Powołany przepis wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy o podatku od towarów i usług. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT: Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

W świetle regulacji przepisu art. 28b ust. 2 ustawy o VAT: W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Z powyższych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Według art. 28e ustawy o VAT: Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z nieruchomościami”.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1042/2013 z 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1) zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1, ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 – pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011: Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji. W myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jednocześnie w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011, zawarto wykaz przykładowych usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Co więcej w art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011 zawarto wykaz przykładowych usług, których nie należy traktować jako usług związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Uznać zatem należy, iż wykonywane przez Pana usługi (roboty budowlane spawalnicze) jak i planowane wykonywanie tych samych usług w formie Spółki jawnej w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych (\`(...)\`), stanowią usługi związane z nieruchomościami, a tym samym będące opodatkowane podatkiem VAT (podatkiem od wartości dodanej) w kraju miejsca położenia tych nieruchomości. W związku z czym miejscem świadczenia usług na nieruchomościach położonych w Niemczech przez Pana zarówno w ramach prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej, w tym jako podwykonawcy świadczącego usługi budowlano -spawalnicze dla głównego wykonawcy (Spółki jawnej) jak i poprzez samą Spółkę jawną jako głównego wykonawcy zlecenia, kontraktu na rzecz niemieckiego podatnika podatku od wartości dodanej, będzie terytorium Niemiec, a tym samym usługi te będą opodatkowane w tym kraju, w związku z czym świadcząc usługi jako podwykonawca w ramach indywidualnych działalności gospodarczych wystawiając Spółce jawnej, w której będzie Pan wspólnikiem fakturę, stosownie do art. 106e ust. 1 pkt 18 i ust. 5 pkt 1 ustawy VAT, nie będzie Pan wykazywał w tych fakturach m.in. kwoty podatku VAT należnego w Polsce i stawki podatku, przy czym oznaczać będzie Pan fakturę wyrazami „odwrotne obciążenie”.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Spółka jawna otrzymując faktury polskie dokumentujące nabycie usług opodatkowanych w Niemczech (usług związanych z nieruchomościami) powinna podać numer VAT za pomocą, którego będzie ona zidentyfikowana na potrzeby podatku od wartości dodanej w Niemczech. Dalej, Spółka jako korzystająca z Pana usług jako podwykonawcy, będąca w tym przypadku zobowiązana do rozliczenia podatku od wartości dodanej w Niemczech (usług budowlano – (…) na nieruchomościach położonych na terytorium w Niemczech) i będąca z tego tytułu zarejestrowana jako podatnik podatku od wartości dodanej w Niemczech, będzie jako główny wykonawca usług związanych z nieruchomościami na rzecz podatnika niemieckiego – zleceniodawcy robót niemieckiego (inwestora) również wystawiać w ten sam sposób faktury jak podwykonawcy, tj. stosownie do art. 106e ust. 1 pkt 18 i ust. 5 pkt 1 ustawy VAT będzie na fakturach dla podatnika niemieckiego oznaczać „odwrotne obciążenie” bez wykazywania m.in. kwoty podatku VAT należnego w Polsce i stawki podatku. Tym samym, Spółka nie będzie zobowiązana do wystawiania faktur w myśl przepisów obowiązujących w Niemczech. Spółka wykonanie wskazanych usług związanych z nieruchomościami na rzecz podatnika niemieckiego będzie wykazywać w JPK\_V7M.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku **jest prawidłowe.**

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2) eksport towarów;

3) import towarów na terytorium kraju;

4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie, z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają określone czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju rozumie się przez to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.

W art. 7 ust. 1 ustawy wskazano, że:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia (opodatkowania) danej usługi.

Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.

Stosownie do art. 28a ustawy:

Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1) ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:

a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,

b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:

Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Natomiast w myśl art. 28b ust. 2 ustawy:

W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatem z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika, w rozumieniu art. 28a ustawy, dla których ustawodawca nie przewidział szczególnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.

I tak, zgodnie z art. 28e ustawy:

Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Z treści art. 28e ustawy wynika, że o miejscu świadczenia, a tym samym opodatkowania usługi związanej z nieruchomością, decyduje wyłącznie miejsce położenia nieruchomości, z którą dana usługa jest ściśle związana, niezależnie od tego dla jakiego podmiotu jest wykonywana oraz gdzie znajduje się siedziba usługodawcy. Zasada ta ma zastosowanie wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest możliwa do zlokalizowania, co do miejsca jej położenia. Przepis ten – jak wynika z jego brzmienia – stanowi wyjątek od zasady ogólnej, przyjmując jako kryterium odniesienie się nie do podmiotu, lecz do przedmiotu, którym jest nieruchomość, a usługi, które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Jednocześnie usługi te mogą mieć charakter nieograniczony, na co wskazuje ich otwarty katalog, zamieszczony w tym przepisie. Do zakresu tych usług ustawodawca zaliczył bowiem nie tylko usługi stricte dotyczące prac wykonywanych w nieruchomościach i obrotu nieruchomościami, ale także usługi, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości.

Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1042/2013 z 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1) zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1, ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 – dotyczącą pojęcia „nieruchomość”, jak również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”. Zmiany w tym zakresie obowiązują od 1 stycznia 2017 r. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:

Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:

a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;

b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;

c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;

d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.

Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:

Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:

a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;

b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.

Jednocześnie w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto wykaz przykładowych usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Co więcej w art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011 zawarto wykaz przykładowych usług, których nie należy traktować jako usług związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE.

I tak, zgodnie z art. 31a ust. 2 lit. m rozporządzenia 282/2011:

Świadczenie usług związanych z nieruchomościami obejmuje w szczególności instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość.

Ponadto zgodnie z art. 31a ust. 2 lit. n rozporządzenia 282/2011:

Świadczenie usług związanych z nieruchomościami obejmuje w szczególności utrzymanie i naprawę oraz kontrolę maszyn lub sprzętu, jak również nadzór nad maszynami lub sprzętem, jeżeli maszyny lub sprzęt są uznane za nieruchomość.

Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 3 lit. f rozporządzenia 282/2011:

Ustęp 1 nie ma zastosowania do instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości.

### Z opisu sprawy wynika, że jest Pan czynnym podatnikiem VAT oraz prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych, (\`(...)\`).

### Wskazane roboty głównie wykonywane są na terytorium Niemiec na rzecz kontrahentów (podmiotów) niemieckich.

### Planuje Pan zawiązanie Spółki jawnej, z siedzibą w Polsce (zwaną dalej jako „Spółka”), w której będzie Pan jako jeden z dwóch wspólników partycypować w zyskach/stratach w proporcji 50% udziałów. Spółka nie będzie miała stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Niemiec

### W ramach Spółki prowadzona będzie działalność zbieżna z dotychczasową Pana działalnością opodatkowaną tzw. ryczałtem ewidencjonowanym (…).

### W ramach nadal prowadzonej odrębnie działalności gospodarczej będzie Pan świadczyć również usługi (roboty) na rzecz Spółki jawnej (w której będzie Pan wspólnikiem) w związku z zawieranymi przez tą Spółkę umowami z innymi kontrahentami.

Nie mam Pan siedziby działalności i stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Niemiec.

Spółka jawna będzie podatnikiem o którym mowa w art. 28a ustawy.

Nabywcy usług świadczonych w przyszłości przez Spółkę jawną będą podatnikami, o którym mowa w art. 28a ustawy.

Kontrahent (Zleceniodawca) będący nabywcą usług świadczonych w przyszłości przez Spółkę jawną, posiada siedzibę, a tym samym stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium Niemiec.

Specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji, które zamierza Pan świadczyć, na rzecz Spółki jawnej oraz które będzie świadczyć Spółka jawna, odnosić się będą do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych.

Obiekty budowlane (…).

Usługi, które zamierza Pan świadczyć, na rzecz Spółki jawnej oraz które będzie świadczyć Spółka jawna, wywodzą się z obiektów budowlanych, stanowiących element, (…).

Usługi, które zamierza Pan świadczyć na rzecz Spółki jawnej oraz które będzie świadczyć Spółka jawna, są usługami związanymi z nieruchomościami.

### Pana wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą wskazania, czy wykonywane przez Pana jako podwykonawcę w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej jak i wykonywane w formie Spółki jawnej (jako głównego wykonawcy) specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych, położonych na terytorium Niemiec będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski, a jeśli tak to w jaki sposób należy dokumentować wykonanie tych usług.

Odnosząc się do Pana wątpliwości wskazać należy, że, co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.

Szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie usług, które ściśle odnoszą się do nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.

W analizowanym przypadku Pan oraz Spółka jawna będą świadczyć specjalistyczne usługi – roboty budowlane (spawalnicze) w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych, położonych na terytorium Niemiec. Jak wskazał Pan we wniosku oraz uzupełnieniu do wniosku:

\- specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji, które zamierza Pan świadczyć, na rzecz Spółki jawnej oraz które będzie świadczyć Spółka jawna, odnosić się będą do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych,

\- obiekty budowlane (…),

\- usługi, które zamierza Pan świadczyć, na rzecz Spółki jawnej oraz które będzie świadczyć Spółka jawna, wywodzą się z obiektów budowlanych, stanowiących element, (…).

W konsekwencji należy wskazać, że świadczone przez Pana oraz Spółkę jawną specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych, położonych na terytorium Niemiec będą usługami związanymi bezpośrednio z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy oraz art. 31a ust. 2 lit. b rozporządzenia 282/2011. Zatem miejsce ich świadczenia ustalane jest na podstawie art. 28e ustawy, zgodnie z którym miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia tych nieruchomości. W konsekwencji, usługi te nie będą podlegać opodatkowaniu w Polsce.

**Podsumowując, wykonywane przez Pana jako podwykonawcę w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej jak i wykonywane przez Spółkę jawną (jako głównego wykonawcę) specjalistyczne usługi – roboty budowlane w zakresie budowy, przebudowy, naprawy, remontu oraz modernizacji obiektów budowlanych, położonych na terytorium Niemiec nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski.**

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 jest **prawidłowe**.

Ponadto wskazać należy, iż w związku z tym, że Wnioskodawca warunkowo oczekiwał rozstrzygnięcia w zakresie wskazania, w jaki sposób należy dokumentować wykonanie usług, tj. w sytuacji uznania, iż opisane we wniosku usługi będą opodatkowane w Polsce, odstąpiono od udzielenia odpowiedzi na tę część pytania.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

**Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.**

Niniejsza interpretacja indywidualna rozstrzyga w zakresie pytania nr 3 dotyczącego podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie pytania nr 1 i 2 dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Ponadto wskazujemy, że interpretacja ta wywołuje skutki podatkowe jedynie dla Pana i Spółki jawnej, którą zamierza Pan założyć, nie ma natomiast zastosowania do Pana wspólnika.

Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383).