Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4015.139.2017.2.PM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-30
Teza: - Czy przekazanie weksla będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadku i darowizn? - Czy obowiązek podatkowy w podatku od spadku i darowizn powstanie w momencie przekazania weksla? - Czy w przypadku jeżeli Wnioskodawca zgłosi fakt otrzymania weksla będzie zwolniony z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: darowizna; weksel; wierzyciel; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 11 września 2017 r. (data wpływu – 15 września 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych przekazania weksla – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 września 2017 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych przekazania weksla.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca prawdopodobnie w niedalekiej przyszłości otrzyma w ramach darowizny od swojego ojca i mamy, którzy mają wspólnotę majątkową i są osobami dla Wnioskodawcy bliskim zaliczanym do I grupy podatkowej, ich weksel własny zupełny, w którym zobowiązują się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy określonej sumy pieniężnej.

Wystawienie weksla przez rodziców Wnioskodawcy nie nastąpi w związku z jakąkolwiek umową cywilnoprawną. Rodzice Wnioskodawcy wystawią weksel własny i przekażą go Wnioskodawcy – osobie bliskiej zliczanej do I grupy podatkowej.

Weksel za tym zostanie otrzymany bez żadnego wynagrodzenia. W związku z tym spełniona będzie definicja umowy darowizny (darczyńca – w osobie rodziców Wnioskodawcy nieodpłatnie przekaże bowiem weksel własny, będący elementem jego majątku, na rzecz Wnioskodawcy).

W przyszłości wierzytelność wekslowa może zostać wykorzystana do zapłaty przez Wnioskodawcę zobowiązania wobec rodziców z tytułu zakupu nieruchomości.

W dniu 1 kwietnia 2017 r. rodzice Wnioskodawcy, w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod imieniem i nazwiskiem ojca Wnioskodawcy, sprzedali mu nieruchomość komercyjną zlokalizowaną w mieści O. wraz z wyposażeniem w linię technologiczną, stanowiącą na dzień sprzedaży potencjał zorganizowanej lakierni przemysłowej, przy czym Wnioskodawca uregulował w formie pieniężnej zakup maszyn, urządzeń i wyposażenia przedmiotowej nieruchomości a cenę zakupu samej nieruchomości sprzedawca rozłożył mu w czasie, zabezpieczając się jednocześnie na rzeczonej nieruchomości. Wartość rozłożona w czasie na dzień składania niniejszego zapytania wynosi 28.860.000,00 zł.

Sprzedawca po opisanej transakcji zapłacił do Skarbu Państwa z tytułu jej przeprowadzenia podatki, w tym dochodowy i podatek od towarów i usług, w znacznej, wielomilionowej, wartości. Samą transakcję kupna-sprzedaży nieruchomości kontrolowały organy skarbowe w mieście O. (upoważnienie do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z 29 maja 2017 r.) i nie wniosły do niej zastrzeżeń.

Obecnie Wnioskodawca chce zmodernizować zakupioną nieruchomość poprzez dostosowanie jej do możliwości realizacji innej czynności, aniżeli proces lakierniczy i w związku z powyższym musi posiadać zabezpieczenie rzeczowe wolne od jakichkolwiek obciążeń wobec osób trzecich.

Rodzice Wnioskodawcy – a jednocześnie jego wierzyciele, postanowili pomóc mu w rozwoju firmy poprzez uwolnienie Wnioskodawcy od zobowiązań obniżających zdecydowanie jego wypłacalność względem kontrahentów i banków kredytujących. Chcą to zrobić w ten sposób, iż darują mu środki odpowiadające zobowiązaniu z tytułu zakupu nieruchomości, które ze względu na fakt prowadzenia od ponad 30 lat jednej z największych firm przemysłowych w regionie, legalnie posiadają. Jednak ze względu na chęć zaoszczędzenia na kosztach przelewów (rodzice Wnioskodawcy darowaliby mu kwotę ponad 28 mln zł, którą Wnioskodawca następnie przelałby na ich konto tytułem spłaty rozłożonego w czasie długu, co przysporzyłoby bardzo wysokich kosztów z tytułu opłat prowizyjnych na rzecz banku), rozważa się przeprowadzenie całej operacji za pomocą weksla własnego zupełnego, który wystawiony zostanie przez rodziców na rzecz syna, by następnie ten zapłacił tym wekslem ciążące na nim zobowiązanie wobec przedsiębiorstwa jednoosobowego zarejestrowanego na ojca Wnioskodawcy, przy założeniu że ojciec Wnioskodawcy posiada wspólnotę majątkową bez ograniczeń z matką Wnioskodawcy.

Celem uzupełnienia przedstawionych założeń Wnioskodawca wskazał, że:

*   podstawa prawna wystawienia weksla to ustawa Prawo wekslowe.
*   Źródło zobowiązania wekslowego rodziców względem Wnioskodawcy – zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny, tzn. że obowiązek zapłaty sumy wekslowej jest niezależny od istnienia i ważności zobowiązania podstawowego, leżącego u podstaw zaciągnięcia zobowiązania wekslowego. Weksel jest rodzajem papieru wartościowego, w którym wystawca weksla (zwany trasantem) przyrzeka, że zapłaci sumę wekslową odbiorcy weksla (zwanego remitentem). Będzie to więc we wnioskowanym przypadku tzw. weksel własny zupełny, zwany też sola, suchym lub prostym wekslem. Wystawca weksla – rodzice Wnioskodawcy, są tu głównym dłużnikiem wekslowym, zobowiązanym bezwarunkowo do zapłaty określonej sumy pieniędzy odbiorcy weksla – Wnioskodawcy. Weksel ten inkorporuje więc określone prawo majątkowe, polegające na przyznaniu posiadaczowi weksla uprawnienia do domagania się wypłaty kwoty wekslowej. W konsekwencji w przypadku darowizny weksla, w opisanym przez Wnioskodawcę zdarzeniu przyszłym, jej przedmiotem nie będzie rzecz (materialna postać weksla), lecz prawo majątkowe wynikające z treści weksla sprowadzające się do przyznania osobie uprawnionej prawa domagania się od podmiotu zobowiązanego zapłaty określonej kwoty pieniężnej w określonym terminie.
*   Nie będzie zawarte porozumienie wekslowe, będzie to weksel własny zupełny.
*   Suma opisanego weksla zostanie spłacona poprzez wykup weksla przy wykorzystaniu instytucji kompensaty wzajemnych zobowiązań zrealizowanej na podstawie art. 498 Kodeksu cywilnego, jeżeli takie na dzień wymagalności wykupu weksla będą istniały.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy przekazanie weksla będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadku i darowizn?
2.  Czy obowiązek podatkowy w podatku od spadku i darowizn powstanie w momencie przekazania weksla?
3.  Czy w przypadku jeżeli Wnioskodawca zgłosi fakt otrzymania weksla będzie zwolniony z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?

Zdaniem Wnioskodawcy, przekazanie mu weksla będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków jako przekazanie prawa majątkowego (papieru wartościowego).

Obowiązek podatkowy powstanie w momencie przekazania, w tym momencie, bowiem Wnioskodawca uzyska przysporzenie (tzn. stanie się właścicielem papieru wartościowego dającego mu prawo wymagania od wystawcy/wystawców środków).

W przypadku zgłoszenia faktu otrzymania weksla na mocy ustawy o podatku od spadków i darowizn, Wnioskodawca będzie zwolniony z opodatkowania.

Uzasadniając stanowisko Wnioskodawca przywołał art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Następnie wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637 zł jeżeli nabywcą jest osoba, tak jak w przedstawionej we wniosku sytuacji, zaliczona do I grupy podatkowej, w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym do grupy I zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Dalej powołując art. 4a ust. 1 oraz art. 4a ust. 3 ww. ustawy zaznaczył, że z treści złożonego wniosku wynika, że Wnioskodawca może otrzymać od wstępnego (rodzica), weksel własny, poprzez który jego wystawca zobowiąże się do zapłaty na jego rzecz określonej sumy pieniężnej. Weksel zostanie otrzymany bez żadnego wynagrodzenia. W związku z tym spełniona będzie definicja umowy darowizny (darczyńca nieodpłatnie przekaże bowiem weksel własny, będący elementem jego majątku, na rzecz Wnioskodawcy).

Stosownie do art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny, przez umowę darowizny rozumie się zobowiązanie darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego osobie obdarowanej (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego) i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za otrzymane świadczenie. Istotą darowizny – jako czynności nieodpłatnej – jest więc brak po drugiej stronie ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego. Darowizna może polegać zarówno na przesunięciach do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, stwierdzić zatem należy, że otrzymanie przez Wnioskodawcę weksla w drodze umowy darowizny podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstanie w momencie przekazania weksla. Jednakże po spełnieniu warunków wskazanych w ustawie, a więc po zgłoszeniu w odpowiednim terminie nabycia weksla tytułem darowizny, Wnioskodawca może skorzystać ze zwolnienia, określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji przywołano powyżej tylko tę część stanowiska Wnioskodawcy, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od spadków i darowizn (pytań oznaczonych we wniosku nr 1-3).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, że przedmiotem niniejszej interpretacji – zgodnie z wolą Wnioskodawcy – jest ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn. Tym samym zarówno pytanie jak również własne stanowisko Wnioskodawcy odnoszące się do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r., poz. 1221, ze zm.), uznano za element niepodlegający ocenie w ramach wydawanej interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Zagadnienie poruszone w zakresie podatku od towarów i usług jest bowiem przedmiotem odrębnie złożonego wniosku.

Ponadto, Organ zaznacza, że przedmiotem niniejszej interpretacji nie jest ocena charakteru czynności cywilnoprawnych poprzedzających wystawienie i przekazanie weksla. Wydając interpretację Organ rozstrzygnął jedynie o skutkach podatkowych przekazania weksla na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2017 r., poz. 833, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Jak wynika z przywołanych przepisów, nabycie tytułem darowizny podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Ustawodawca przewidział, w ściśle określonych przypadkach, zwolnienie z tego podatku.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Przedmiotem darowizny mogą być zarówno rzeczy, jak również prawa majątkowe. Pod pojęciem praw majątkowych, o których mowa w ustawie o podatku od spadków i darowizn ustawodawca rozumie m.in. prawa majątkowe wynikające ze stosunków zobowiązaniowych.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca prawdopodobnie w niedalekiej przyszłości otrzyma w ramach darowizny od swojego ojca i mamy, którzy mają wspólnotę majątkową i są osobami dla Wnioskodawcy bliskim zaliczanym do I grupy podatkowej, ich weksel własny zupełny, w którym zobowiązują się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy określonej sumy pieniężnej. Wystawienie weksla przez rodziców Wnioskodawcy nie nastąpi w związku z jakąkolwiek umową cywilnoprawną. Rodzice Wnioskodawcy wystawią weksel własny i przekażą go Wnioskodawcy – osobie bliskiej zliczanej do I grupy podatkowej. Weksel za tym zostanie otrzymany bez żadnego wynagrodzenia. W związku z tym spełniona będzie definicja umowy darowizny (darczyńca – w osobie rodziców Wnioskodawcy nieodpłatnie przekaże bowiem weksel własny, będący elementem jego majątku, na rzecz Wnioskodawcy). Podstawą prawną wystawienia weksla będzie ustawa – Prawo wekslowe. Wystawca weksla – rodzice Wnioskodawcy, są tu głównym dłużnikiem wekslowym, zobowiązanym bezwarunkowo do zapłaty określonej sumy pieniędzy odbiorcy weksla – Wnioskodawcy. Weksel ten inkorporuje więc określone prawo majątkowe, polegające na przyznaniu posiadaczowi weksla uprawnienia do domagania się wypłaty kwoty wekslowej. W konsekwencji w przypadku darowizny weksla, w opisanym przez Wnioskodawcę zdarzeniu przyszłym, jej przedmiotem nie będzie rzecz (materialna postać weksla), lecz prawo majątkowe wynikające z treści weksla sprowadzające się do przyznania osobie uprawnionej prawa domagania się od podmiotu zobowiązanego zapłaty określonej kwoty pieniężnej w określonym terminie. Nie będzie zawarte porozumienie wekslowe, będzie to weksel własny zupełny. Suma opisanego weksla zostanie spłacona poprzez wykup weksla przy wykorzystaniu instytucji kompensaty wzajemnych zobowiązań zrealizowanej na podstawie art. 498 Kodeksu cywilnego, jeżeli takie na dzień wymagalności wykupu weksla będą istniały.

Podstawę prawną obrotu wekslami regulują przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz.U. z 2016, poz. 160).

Zgodnie z przepisami tej ustawy weksel jest dokumentem stanowiącym bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty określonej osobie, w określonym terminie i miejscu przez wystawcę weksla lub osobę przez niego wskazaną, określonej na wekslu sumy pieniędzy.

W przypadku wystawienia i przekazania weksla na rzecz remitenta bez istniejącego stosunku podstawowego – tak jak to ma miejsce w przedstawionym zdarzeniu – powstaje co prawda stosunek zobowiązaniowy (wystawca weksla będzie zobowiązany do zapłaty określonej kwoty), ale czynność taka nie mieści się w definicji darowizny w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego (przywołanej powyżej).

Przekazanie weksla w darowiźnie mogłoby nastąpić pod warunkiem, że weksel ten byłby nośnikiem określonych praw, a więc przedmiotem darowizny byłyby te prawa. Prawa takie musiałby jednak uprzednio posiadać darczyńca. W opisanym zdarzeniu zobowiązanie z weksla wywodzi się z samego weksla. Wystawca weksla będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz remitenta określonej kwoty, nie można jednak wskazać, iż wówczas mamy do czynienia z darowizną.

Zobowiązanie wynikające z weksla nie może stanowić darowizny. Nie może bowiem stanowić przedmiotu darowizny prawo, które jest już należne uprawnionemu z tytułu innego stosunku. Jeżeli zatem Wnioskodawca jest uprawnionym z weksla jako remitent, to prawo to nie może być przedmiotem jednoczesnej darowizny na rzecz Wnioskodawcy, skoro jest ono już należne Wnioskodawcy jako remitentowi.

W rezultacie zatem opisane we wniosku przekazanie weksla, jako że nie może ono stanowić nabycia tytułem darowizny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ul. Kośnego 70, 45-372 Opole w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.