Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB3/423-564/08/AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-09-29
Teza: Czy dyskonto od obligacji wypłacane przez Spółkę na rzecz obligatariuszy powinno być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie faktycznej zapłaty kwoty dyskonta (czy to w formie pieniężnej, czy też w formie potrącenia kwoty dyskonta z wartością środków należnych Spółce z tytułu nowej emisji)?
Słowa kluczowe: dyskonto; emisja; kompensata; koszt-koszty uzyskania przychodów; koszt-potrącalność kosztów; obligacje
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 26 czerwca 2008 r. (data wpływu do tut. BKIP 03 lipca 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów dyskonta od obligacji wypłacanego przez Spółkę na rzecz obligatariuszy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03 lipca 2008 r. wpłynął do tut. BKIP ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów dyskonta od obligacji wypłacanego przez Spółkę na rzecz obligatariuszy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca podpisał w dniu 01 kwietnia 2008 roku Umowę Programu Emisji Obligacji (dalej: Umowa Programu Emisji Obligacji lub Program Emisji). Stronami tej umowy są: Wnioskodawca jako Emitent oraz dwa banki: W. Polska jako agent emisji (dalej: agent emisji) i W. AG z siedzibą w Niemczech, oddział w Londynie jako agent kredytu. Przedmiot Programu Emisji stanowią imienne obligacje, w formie zdematerializowanej (zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach, Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.), które będą emitowane w transzach. Emisja obligacji ma nastąpić przez proponowanie nabycia obligacji w sposób inny niż publiczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. (ustawa z dnia 29 lipca 2005 r., Dz. U. Nr 184, poz. 1539).

W ramach Programu Emisji Spółka będzie emitować obligacje dyskontowe, od których nie będą naliczane odsetki, ale które będą emitowane z dyskontem, z okresem zapadalności nie krótszym niż 30 dni i nie dłuższym niż trzy miesiące. Z tytułu posiadania obligacji Spółka, obligatariuszom będą przysługiwały wyłącznie świadczenia o charakterze pieniężnym. Obligatariuszami obejmującymi obligacje wyemitowane przez Spółkę mogą być zgodnie z Programem Emisji (tzw. Qualifying Noteholders):

1.  podmioty będące rezydentami podatkowymi w Polsce;
2.  W. AG z siedzibą w Niemczech (oddział w Londynie), który nie jest rezydentem podatkowym w Polsce.

Ostateczny termin zapadalności obligacji nie może przypadać później niż 01 kwietnia 2011 r. Cena emisyjna ustalana będzie każdorazowo przez agenta emisji zgodnie z formułą zawartą w Programie Emisji, tj. jako wartość nominalna pomniejszona o dyskonto przy zastosowaniu stopy WIBOR za okres równy okresowi zapadalności wyemitowanych obligacji, powiększonej o 1,1%. Dyskonto będzie płatne jednorazowo w dacie wykupu obligacji (w dacie emisji Spółka otrzyma wartość emisyjną danej transzy obligacji, natomiast w momencie wykupu Spółka wypłaci obligatariuszom wartość nominalną i w ten sposób uiści kwotę dyskonta). Dyskonto uzależnione będzie od warunków na rynku pieniężnym i będzie ustalane przed dniem emisji obligacji. Będzie ono naliczane od wartości nominalnej za okres od dnia emisji obligacji do dnia poprzedzającego dzień wykupu obligacji włącznie.

W praktyce, uiszczenie przez Spółkę kwoty dyskonta na rzecz obligatariuszy będzie mogło przybrać trzy różne formy:

1.  jednorazowej zapłaty w formie przelewu bankowego dokonywanego w dacie wykupu obligacji - jako różnica między ceną wykupu (wartością nominalną) a ceną emisji obligacji;
2.  rolowania obligacji w ten sposób, że cena emisyjna obligacji „starej" serii jest większa lub równa cenie emisyjnej nowej serii i w efekcie na moment wykupu obligacji „starej" emisji Spółka musi uiścić kwotę dyskonta od tej emisji w drodze przelewu bankowego;
3.  rolowania obligacji w ten sposób, że cena emisyjna „nowej" emisji jest równa lub większa od wartości nominalnej „starej" emisji i w konsekwencji w dacie wykupu „starej" emisji nie będzie miała miejsca faktyczna wypłata środków pieniężnych z tytułu dyskonta, lecz uregulowanie kwoty dyskonta nastąpi w drodze potrącenia (zobowiązanie z tytułu wykupu „starej" serii obligacji, obejmujące również kwotę dyskonta, zostanie potrącone z należnością Spółki z tytułu emisji „nowej" serii).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy dyskonto od obligacji wypłacane przez Spółkę na rzecz obligatariuszy powinno być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie faktycznej zapłaty kwoty dyskonta (czy to w formie pieniężnej, czy też w formie potrącenia kwoty dyskonta z wartością środków należnych Spółce z tytułu nowej emisji)? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 1)

Zdaniem Spółki, ponoszone przez nią wydatki z tytułu zapłaty dyskonta na rzecz obligatariuszy, powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie faktycznej zapłaty kwoty dyskonta (czy to w formie pieniężnej czy też w formie potrącenia kwoty dyskonta z wartości środków należnych Spółce z nowej emisji). W ocenie Spółki, przy ustalaniu momentu właściwego do ujęcia kwoty dyskonta od obligacji w kosztach podatkowych należy w pierwszej kolejności rozważyć kwestię charakteru kosztów wynikających z zapłaty dyskonta. Ustawa o CIT przewiduje dwie podstawowe kategorie kosztów podatkowych: koszty bezpośrednio związane z przychodami oraz koszty pośrednie. W przypadku, gdyby istniała możliwość bezpośredniego przypisania środków pieniężnych uzyskanych z emisji obligacji do konkretnego przychodu, wówczas koszty dyskonta powinny być traktowane jako koszty bezpośrednie. Jednakże, w przypadku kosztów dyskonta, które będą ponoszone przez Spółkę nie jest możliwe wykazanie bezpośredniego związku z konkretnym przychodem. Wynika to z faktu, że środki uzyskane z emisji obligacji zostaną przeznaczone przez Spółkę na finansowanie bieżącej działalności oraz poprawę płynności finansowej. A zatem koszty te nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w przychodach konkretnego okresu podatkowego. Wobec tego, koszty dyskonta powinny być traktowane dla celów podatku CIT jako koszty pośrednie.

Koszty pośrednie, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), są potrącalne w dacie ich poniesienia. W związku z powyższym, w kolejnym etapie należy rozważyć to, kiedy koszty dyskonta są przez Spółkę ponoszone. Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, za dzień poniesienia kosztu uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Zgodnie z przepisami o rachunkowości, koszt z tytułu dyskonta będzie ujmowany w księgach Spółki sukcesywnie w całym okresie pomiędzy emisją obligacji a ich terminem zapadalności, w momencie okresowej aktualizacji wyceny zobowiązania. W każdym okresie rozliczeniowym odpisy z tytułu dyskonta naliczone przy pomocy efektywnej stopy procentowej będą powiększać kwotę zobowiązania, a jednocześnie będą odnoszone w koszty finansowe. Mając powyższe na względzie, na moment wykupu, wartość księgowa zobowiązania z tytułu emisji obligacji powinna być równa ich wartości nominalnej, co oznacza, iż w chwili wykupu, co do zasady, w księgach nie zostałby ujęty żaden dodatkowy koszt z tytułu dyskonta.

W świetle powyższego, zastosowanie przepisów art. 15 ust. 4d ustawy o CIT prowadziłoby do rozpoznania kosztu z tytułu dyskonta w momencie zaksięgowania go jako kosztu dla celów rachunkowych w poszczególnych okresach naliczenia odpisu z tytułu dyskonta, jeszcze przed wykupem obligacji, czyli przed faktyczną zapłatą dyskonta. W ocenie Spółki, ujęcie kosztów dyskonta od obligacji przed datą uregulowania (zapłaty) kwoty dyskonta (tj. przed wykupem obligacji) stałoby w sprzeczności z treścią art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT. Przepis ten określa, że kosztów uzyskania przychodów nie mogą stanowić naliczone, lecz niezapłacone odsetki od zobowiązań (w tym pożyczek). Zdaniem Spółki, ekonomiczny charakter obligacji w swojej istocie jest bardzo zbliżony do pożyczki. Celem obu tych instrumentów jest bowiem pozyskanie finansowania na określony cel, w zamian za określone wynagrodzenie, tj. przy pożyczce za odsetki, a przy obligacjach za odsetki lub dyskonto. Wobec tego, dla celów podatkowych, dyskonto od obligacji powinno być traktowane analogicznie jak odsetki od pożyczek. Stanowisko, zgodnie z którym obligacje mają charakter podobny do pożyczki potwierdzone zostało przez Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 2 października 1995 r. (pismo Departamentu Podatków Bezpośrednich i Opłat w Ministerstwie Finansów z dnia 02 października 1995 r., sygn. PO 4/MS-722-608/95), w którym stwierdzono, iż „emitent poprzez sprzedaż uzyskuje od nabywców określoną kwotę pieniężną (pewnego rodzaju pożyczkę), którą jest obowiązany zwrócić w terminie oznaczonym na danym papierze oraz zapłacić określoną kwotę lub procent za korzystanie z pieniędzy nabywcy papieru wartościowego". Podobne wnioski wypracowane zostały również na gruncie doktryny prawa podatkowego. Przykładowo, prof. Witold Bień (Dochody z kapitałów i ich opodatkowanie, Difin, Warszawa, 2004, str. 52) zauważa, iż „(\`(...)\`) obligacja jest papierem wartościowym, w którym wystawca (emitent) potwierdza zaciągnięcie od nabywcy (subskrybenta) określonej kwoty pożyczki i zobowiązuje się do jej zwrotu posiadaczowi tego dokumentu w ustalonym z góry terminie oraz do zapłaty wynagrodzenia za udzielenie pożyczki (\`(...)\`)."

Mając na uwadze powyższe należy Spółka stwierdza, że skoro obligacje są swoim charakterem zbliżone do pożyczki to dyskonto od nich powinno być podatkowo traktowane analogicznie jak odsetki od pożyczek. W efekcie, w związku z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT, kwota dyskonta powinna być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów Spółki w okresie, w którym dyskonto zostało zapłacone. Taki sam wniosek dotyczący momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot dyskonta od obligacji można wywieść z interpretacji przepisu art. 16 ust. 1 pkt 23 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wydatków poniesionych na wykup obligacji, pomniejszonych o kwotę dyskonta. Przepis ten a contrario potwierdza, że tylko wydatek poniesiony z tytułu dyskonta może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast, na moment zaliczenia w koszty odpisu aktualizacyjnego z tytułu dyskonta nie można jeszcze mówić o wydatku poniesionym przez podatnika, do którego odwołuje się art. 16 ust. 1 pkt 23 ustawy o CIT. Spółka pragnie podkreślić, iż zaprezentowane przez nią stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów. W przywoływanym już wyżej piśmie Ministerstwo Finansów stwierdziło, że „(\`(...)\`) nie są kosztem uzyskania przychodu wydatki poniesione na wykup obligacji oraz na spłatę pożyczek, z wyjątkiem kwoty dyskonta lub odsetek, w tym również odsetek skapitalizowanych". Podobnie, Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego (sygn. 1471/DPD1/423-2/06/KK) uznał, iż „dyskonto w swoim charakterze odpowiada odsetkom od zaciągniętych zobowiązań. (\`(...)\`) za koszty uzyskania przychodów uważa się tylko faktycznie zapłacone odsetki. Analogicznie, kwota dyskonta będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu w momencie jego faktycznej zapłaty, a więc w momencie wykupu obligacji. Skoro to zapłata dyskonta umożliwia zaliczenie jego kwoty do kosztów podatkowych, konieczne jest jeszcze przeanalizowanie, kiedy ta zapłata następuje. Zgodnie z art. 15a ust. 7 ustawy o CIT, przez zapłatę rozumie się uregulowanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia. A zatem każda forma uregulowania zobowiązania (nie tylko pieniężna, ale każda, która prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania) stanowi zapłatę w rozumieniu przepisów ustawy o CIT.

Zgodnie z powyższym, w przypadku wykupu obligacji, zapłata dyskonta na rzecz obligatariuszy będzie mogła przyjąć dwie formy:

*   zapłaty w formie pieniężnej (przelewu bankowego) - w przypadku zwykłego wykupu obligacji oraz w przypadku rolowania, w którym cena emisyjna obligacji „starej" emisji będzie większa lub równa cenie emisyjnej obligacji „nowej" emisji i stąd Spółka będzie musiała uregulować kwotę samego dyskonta w formie pieniężnej,
*   zapłaty w formie potrącenia - w przypadku rolowania obligacji w ten sposób, że cena emisyjna „nowej" emisji jest równa lub większa wartości nominalnej „starej" emisji - dojdzie wówczas do potrącenia kwoty zobowiązania z tytułu dyskonta z kwotą należności z tytułu „nowej" emisji, a datą wykupu „starej emisji" jest dokonanie potrącenia.

W obu przypadkach, w dacie wykupu „starej" serii obligacji nastąpi zapłata dyskonta na rzecz obligatariuszy. W związku z powyższym, wydatki z tytułu dyskonta powinny być zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów w momencie zapłaty kwoty dyskonta na rzecz obligatariuszy, czyli w momencie dokonania przelewu bankowego lub w dacie potracenia kwoty dyskonta z należnością z tytułu „nowej" emisji. Powyższe stanowisko zostało pośrednio potwierdzone przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, który w interpretacji z 9 listopada 2004 r. (sygn. PD-005U-655/04/BB) podkreślił, że „wartość dyskonta, w przytoczonym stanie faktycznym, podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Mamy tu bowiem do czynienia z sytuacją, w której w efekcie nastąpi! wykup bonów dłużnych. Emitent bonów dokonał "płatności" pakietem akcji o określonej wartości w wyniku czego nastąpił zwrot wartości nominalnej bonów co jest równoznaczne z ich wykupieniem." W przywołanej interpretacji organ podatkowy potwierdził, że kompensata wzajemnych należności i zobowiązań, stanowi formę zapłaty i w związku z tym kwota dyskonta może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w momencie potrącenia. W świetle zaprezentowanego stanu faktycznego, Spółka stoi na stanowisku, iż ponoszone przez nią wydatki z tytułu zapłaty dyskonta na rzecz obligatariuszy, powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie faktycznej zapłaty kwoty dyskonta (czy to w formie pieniężnej czy też w formie potrącenia kwoty dyskonta z wartości środków należnych Spółce z tytułu nowej emisji).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względnie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Nadmienia się, iż zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), rozpoznawanie spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych dotyczących wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacje indywidualne), o których mowa w art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Powyższe rozporządzenie, zgodnie z brzmieniem § 3, wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 11 października 2008 r. W związku z powyższym tut. organ informuje, że jeżeli skarga na niniejszą interpretację będzie składana po dniu 10 października 2008 r., właściwym do jej rozpoznania będzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.