Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/436-87/08/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-07-28
Teza: Czy w przypadku nie zrealizowania przez spadkodawcę przed śmiercią umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości w skład spadku wchodzi przedmiotowa nieruchomość, czy samo zobowiązanie do przeniesienia własności?
Słowa kluczowe: podatek-podatek od spadków i darowizn; spadek; udział
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112 poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 23 kwietnia 2008r. (data wpływu do tut. Biura 28 kwietnia 2008r.) uzupełnionym w dniu 07 i 08 lipca 2008r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania spadku - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 kwietnia 2008r. wpłynął do tut. Biura wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania spadku. Z uwagi na stwierdzone braki formalne pismem z dnia 27 czerwca 2008r. wezwano do ich uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 07 i 08 lipca 2008r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 17 grudnia 2007r. wnioskodawca, jego matka oraz pozostałe dzieci zawarli ze spółką w formie aktu notarialnego umowę o zmianie przedwstępnej umowy sprzedaży w zakresie terminu zawarcia umowy przyrzeczonej i ceny oraz zawarli warunkową umowę sprzedaży udziałów w nieruchomości będącej ich współwłasnością w częściach ułamkowych stanowiącej działkę o pow. 2766 m2 za łączną kwotę 365.112,00 zł. w terminie do dnia 30 czerwca 2008r. pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych nie wykona prawa pierwokupu, przysługującego jej na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Na mocy przedmiotowej umowy strony zobowiązały się sprzedać ww. spółce swoje udziały w nieruchomości wynoszące odpowiednio: 30/48 należące do matki wnioskodawcy oraz po 3/48 należące do pozostałych sprzedających, w tym też do wnioskodawcy. Wnioskodawca podkreślił, iż Agencja Nieruchomości Rolnych oświadczyła, że z prawa pierwokupu nie skorzysta. Po zawarciu umowy warunkowej oraz po oświadczeniu Agencji Nieruchomości Rolnych o nie wykonaniu prawa pierwokupu, ale przed dojściem do sfinalizowania kontraktu i zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości zmarła matka wnioskodawcy. Po zmarłej matce dziedziczą jej dzieci będące jednocześnie stroną sprzedającą ww. umowy warunkowej. Wobec tego w ocenie wnioskodawcy pojawia się wątpliwość m.in. w kwestii ustalenia co wejdzie w skład spadku po zmarłej matce i będzie podlegało podatkowi od spadków i darowizn.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie.

Co wchodzi w skład spadku po zmarłej i co będzie podlegało podatkowi od spadków i darowizn, czy są to:

*   roszczenie o zapłatę ceny i zobowiązanie do przeniesienia własności nieruchomości wynikające z umowy warunkowej,
*   tylko zobowiązania dotyczące przeniesienia własności,
*   udział w nieruchomości objętej umową warunkową,
*   inne?

Zdaniem wnioskodawcy w skład spadku po zmarłej wejdą roszczenie o zapłatę ceny i zobowiązanie do przeniesienia własności udziału 30/48 w nieruchomości wynikające z umowy warunkowej. Prawa te jako prawa o charakterze majątkowym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam co następuje.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) o podatku od spadków i darowizn, podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego. Stosownie do art. 5 powołanej ustawy, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych, a powstaje on, zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przy nabyciu w drodze dziedziczenia, z chwilą przyjęcia spadku. W przypadku, gdy nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem (orzeczeniem sądu) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia (art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Przy nabyciu w drodze dziedziczenia decydujące znaczenie ma data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). W myśl przepisu art. 922 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Na spadek składa się ogół praw i obowiązków należących do zmarłego w chwili jego śmierci, które ze swej istoty mogą przejść na jego następców prawnych. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawca oraz inne strony w tym także matka wnioskodawcy zawarli ze spółką w formie aktu notarialnego umowę o zmianie przedwstępnej umowy sprzedaży w zakresie terminu zawarcia umowy przyrzeczonej i ceny oraz zawarli warunkową umowę sprzedaży udziałów w nieruchomości stanowiącej działkę w terminie do dnia 30 czerwca 2008r. Każda ze stron która zawarła przedmiotową umowę w tym także wnioskodawca w nieruchomości będącej przedmiotem ww. umowy posiadała określoną ułamkową część udziału, matka wnioskodawcy posiadała udział wynoszący 30/48 zaś wnioskodawca i pozostałe strony tej umowy posiadały udział wynoszący 3/48. Ze stanu faktycznego wynika również, iż przed dniem 30 czerwca 2008r. tj. przed dniem zawarcia właściwej umowy przeniesienia własności udziałów w przedmiotowej nieruchomości na rzecz nabywcy matka wnioskodawcy zmarła. Na dzień śmierci zmarłej umowa przyrzeczona sprzedaży nieruchomości nie została zrealizowana a tym samym właścicielem nieruchomości była nadal spadkodawczyni w udziale wynoszącym 30/48 i pozostali sprzedający w udziale po 3/48.

Zgodnie z art. 925 Kodeksu spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, które następuje stosownie do art. 924 tejże ustawy z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to zarazem, iż dniem nabycia spadku przez wnioskodawcę oraz pozostałych spadkobierców jest data śmierci spadkodawczyni. Zgodnie z powyższymi normami prawa cywilnego udział jaki matka wnioskodawcy posiadała w prawie własności do przedmiotowej nieruchomości wynoszący 30/48 z dniem śmierci przypadł w określonej części ułamkowej na jej ustawowych spadkobierców w tym m.in. na wnioskodawcę. Tym samym wnioskodawca jako spadkobierca oprócz pierwotnie posiadanego przez siebie udziału w przedmiotowej nieruchomości tj. 3/48 w dacie śmierci spadkodawczyni nabył w spadku udział w nieruchomości należący uprzednio do jego matki w określonej części ułamkowej przypadającej na jego osobę. Ujęte zatem we własnym stanowisku twierdzenie wnioskodawcy, iż po śmierci matki nie nabywa nieruchomości, ale wchodzi w prawa i obowiązki spadkodawczyni z prawnego punktu widzenia jest nieprawidłowe. Należy bowiem zauważyć, że w chwili śmierci matka wnioskodawcy nie przestała być właścicielką udziału w nieruchomości. Skoro zatem matka wnioskodawcy przed śmiercią posiadała prawo własności w udziale do nieruchomości objętej przedmiotową umową w 30/48 części to jej udział z chwilą śmierci przeszedł na krąg ustawowych spadkobierców, co oznacza, iż w drodze spadku wnioskodawca nabył prawo do udziału w nieruchomości, które pierwotnie przysługiwało spadkodawczyni.

Natomiast samo zawarcie przez wnioskodawcę czy też matkę wnioskodawcy umowy o zmianie przedwstępnej umowy sprzedaży w zakresie terminu zawarcia umowy przyrzeczonej i ceny oraz zawarcie warunkowej umowy sprzedaży udziałów w przedmiotowej nieruchomości w terminie do dnia 30 czerwca 2008r. wbrew stanowisku wnioskodawcy nie przesądza o pozbawieniu ich własności posiadanych w nieruchomości udziałów. Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego. Zgodnie z normami prawa cywilnego przeniesienie własności nieruchomości następuje w chwili zawarcia w formie aktu notarialnego ostatecznej umowy sprzedaży i nie zmienia tego fakt zawarcia wcześniej warunkowej umowy sprzedaży (umowy przedwstępnej) ani wcześniejsza ewentualna zapłata części lub całości ceny. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w skład spadku wejdą udziały w przedmiotowej nieruchomości posiadane przez spadkodawcę, nie zaś roszczenia i zobowiązania. Wartość tych udziałów będzie podlegać obowiązkowi podatkowemu w podatku od spadków i darowizn. W tym stanie rzeczy stanowisko wnioskodawcy należało uznać za **nieprawidłowe.** Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52§ 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, 43-300 Bielsko-Biała ul. Traugutta 2a.