Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT3.4011.880.2024.2.MJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-23
Teza: Możliwość zakwalifikowania kary umownej jako kosztu
uzyskania przychodu.
Słowa kluczowe: kara-kara umowna
koszt-koszty pośrednie
koszt-koszty uzyskania przychodów
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Koszty uzyskania przychodów.-Koszty uzyskania
przychodów.-Koszty uzyskania przychodów, inne niż
koszty bezpośrednio związane z przychodami - moment
poniesienia kosztu.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 4-art. 22-ust. 4
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 4-art. 22-ust. 5
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 4-art. 22-ust. 5a
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 4-art. 22-ust. 5b
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 4-art. 22-ust. 5c

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 listopada 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 28 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 23 grudnia 2024 r. (wpływ 23 grudnia 2024
    r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) 2023 r. została podpisana umowa z Nadleśnictwem (...) na przerób oraz odbiór
                3  3drewna w ilości (...) m. Zrealizowano w 2023 r. z tej umowy odbiór (...) m materiału do
    dalszej odsprzedaży. W 2023 r. wojna w Ukrainie spowodowała znaczny wzrost cen
    drewna, zrębki (biomasy) odbieranej od Nadleśnictw. Przykładem obrazującym zmiany
    cen jest pelet, który kosztował w 2023 r. około 2 300 zł a w roku 2024 r. już 1 200 zł.
    W 2024 r. cena biomasy, zrębki leśnej na podstawie posiadanych faktur sprzedaży
    spadła w stosunku do 2023 r. o około 40%. Materiał w związku z dużym spadkiem cen
    nie został odebrany, ponieważ przyniósłby duże straty ekonomiczne przedsiębiorstwu.
    Wystąpiłaby w tym wypadku sprzedaż w cenie poniżej kosztów zakupu i przerobu
    materiału. Na podstawie podpisanej umowy i nieodebrania materiału w ilości
    wynikającej z umowy, 28 lutego 2024 r. została naliczona kara umowna w wysokości 36
    148,69 zł, co w tym wypadku w znacznym stopniu zniwelowało poniesioną stratę. Na
    dzień dzisiejszy kara nie została ujęta w kosztach przedsiębiorstwa, jednak została już
    zapłacona.
    Uzupełnienie wniosku
    Potwierdził Pan, że czynności wymienione we wniosku zostały wykonane/podjęte przez
    Pana.
    Na pytanie: W jakiej formie prowadzi Pan działalność, której dotyczy wniosek?
    Odpowiedział Pan:
      Jednoosobowa działalność gospodarcza.
    Na pytanie: Jaką formę opodatkowania wybrał Pan w celu rozliczania działalności, w
    okresie którego dotyczy wniosek?
    Odpowiedział Pan:
      Podatek liniowy.
    Na pytanie: Jaką ewidencję prowadzi Pan dla rozliczenia przychodów/dochodów z
    prowadzonej działalności (np. podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencja
    przychodów)?
    Odpowiedział Pan:
      Księgi rachunkowe.
    Na pytanie: Co Pan kupował/kupuje na podstawie umowy z (...) 2023 r. podpisanej z
    Nadleśnictwem (...)?
    Odpowiedział Pan:
      Drewno ( Po Zrębowe).

    Na pytanie: Na czym konkretnie polega Pana działalność, co jest jej efektem, jakie usługi
    /towary Pan sprzedaje?
    Odpowiedział Pan:
      Zajmuję się wykonywaniem usług dla Nadleśnictw na podstawie umów podpisanych
      po ogłoszonych postępowaniach przetargowych bądź aukcjami – usługi związane z
      leśnictwem, np. pozyskiwanie drewna, jego obiorem przetworzeniem na biomasę (
      zrębka leśna) oraz sprzedażą tej Biomasy.
    Na pytanie: Kto jest odbiorcą Pana usług/towarów?
    Odpowiedział Pan:
      Duże Zakłady Odbioru biomasy (...) wytwarzające np. papier oraz zakłady produkujące
      np. pelet drzewny.
    Na pytanie: W opisie sprawy podał Pan:
      W 2023 r. wojna w Ukrainie spowodowała znaczny wzrost cen drewna, zrębki
      (biomasy) odbieranej od Nadleśnictw. Przykładem obrazującym zmiany cen jest pelet,
      który kosztował w 2023 r. około 2300 zł a w roku 2024 r. już 1200 zł. W 2024 roku cena
      biomasy, zrębki leśnej na podstawie posiadanych faktur sprzedaży spadła w stosunku
      do 2023 r. o około 40%.
    Prosiliśmy, aby Pan wyjaśnił/opisał, jaki konkretny związek ma ta informacja z
    wykonywaną przez Pana pozarolniczą działalnością gospodarczą?
    Odpowiedział Pan:
      Ta informacja bezpośrednio pokazuje jakie są rozbieżności w cenach peletu
      drzewnego (który jest produkowany z biomasy), czy samej biomasy w latach 2023 a
      2024. To obrazuje, że umowa z (...) 2023 r. została podpisana patrząc na ceny w 2024
      roku na bardzo niekorzystnych dla mojej działalności warunkach. Opisana sytuacja ma
      bezpośredni związek z moją działalnością.
    Na pytanie: Jakie były postanowienia/warunki, wynikające z zawartej umowy, na
    podstawie których naliczona została kara?
    Odpowiedział Pan:
      Postanowienia umowy dotyczyły usług leśnych ( zrywkę) oraz odbioru drewna (zrębki
                3  3leśnej) w ilości (...) m. Usługę zrywki wykonano w całości, odebrano (...) m drewna w
                        3roku 2023. Nie odebrałem (...) m drewna, za które to nieodebrane drewno naliczono
                                                    3mi karę umowną wynikającą z umowy, tj. ilość nieodebranego drewna x cena za m x
      współczynnik (0,10).
    Na pytanie: Jakiego konkretnego materiału – w związku z dużym spadkiem cen – nie
    odebrał Pan, „ponieważ przyniósłby duże straty ekonomiczne przedsiębiorstwu”?
    Odpowiedział Pan:
      Nie odebrałem drewna (Po Zrębkowego) zakontraktowanego w umowie z dnia (...)
      2023 r. w ustalonej cenie i ilości.
    Na pytanie: Kto (jaki podmiot) naliczył Panu 28 lutego 2024 r. karę umowną, jak ta
    czynność została udokumentowana?
    Odpowiedział Pan:
      Karę umowną naliczyła mi strona podpisująca umowę ze mną, czyli Nadleśnictwo (...),
      ul. A. 1. Nadleśnictwo wystosowało pismo w sprawie naliczenia kary z dnia 28 lutego
      2024 r. oraz wystawiło Notę Księgową nr (...) z dnia 29 lutego 2024 r.
    Na pytanie: Czy zapłata kary umownej nałożonej przez kontrahenta było działaniem
    celowym?

    Odpowiedział Pan:
      Zapłata kary umownej była działaniem celowym - ale tylko ze względu na skutki
      ekonomiczne, które po przeliczeniu odebranego i sprzedanego towaru wynikającego z
      podpisanej umowy pozwalało uniknąć sprzedaży odebranego i przerobionego drewna
      poniżej kosztów jego zakupu.
    Na pytanie: Czy zapłata kary umownej służyła uzyskaniu przychodów? Jeśli tak – to w
    jaki sposób?
    Odpowiedział Pan:
      Tak. Zapłata kary umownej zniwelowała poniesione koszty zakupu drewna ( zrębki) po
      cenie zawyżonej wynikającej z wypełnienia umowy na niekorzystnych warunkach.
      Zapłata kary umownej była ekonomicznie uzasadniona, co wpływało na uzyskane
      przychodów z działalności w roku 2024.
    Na pytanie: Czy zapłata kary umownej służyła zachowaniu albo zabezpieczenia źródłu
    przychodów? Jeśli tak – to w jaki sposób?
    Odpowiedział Pan:
      Tak. Pozwoliła uniknąć sprzedaży biomasy zrębki drewna poniżej kosztów jego zakupu
      wynikającego z podpisanej umowy z (...) 2023 r. Zapłata Kary umownej było
      ekonomicznie uzasadnione co przyczyniło się do zminimalizowania strat, tym samym
      służyło zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodu dotychczas wypracowanego.
    Na pytanie: Czy karę umowną zapłacił Pan z własnych środków?
    Odpowiedział Pan:
      Tak.
    Na pytanie: Kiedy zapłacił Pan karę umowną?
    Odpowiedział Pan:
      10 maja 2024r.

## Pytanie

Czy naliczona kara umowna kwalifikuje się pod art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, czy kara umowna może stanowić koszty uzyskania
    przychodów w 2024 r.?
    Pana stanowisko
    Pana zdaniem płatność w postaci kary umownej za nieodebranie umówionej ilości
    drewna, naliczanej na podstawie umowy opisanej we wniosku, nie jest karą o jakiej
    mowa w art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Karę
    umowną można zakwalifikować jako koszty uzyskania przychodów w roku 2024.
    Zaksięgować ją należy w dacie jej zapłacenia. Poniesiona kara jest ekonomicznie
    uzasadniona, co spełnia pozytywne przesłanki określające istnienie związku
    przyczynowo-skutkowego określonego w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT.
    Sama konieczność zapłacenia kary umownej jest w tym wypadku uzasadniona
    ekonomicznie, co wpływa na przychody podatkowe podmiotu prowadzącego
    pozarolniczą działalność gospodarczą. Podjęte działanie zmierzało już nie do
    osiągnięcia przychodów, ale do zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów.
    Podobny przykład został też opisany w interpretacji o sygn. 0113-KDIPT2-
    1.4011.288.2023.1.HJ Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów
      lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów
      wymienionych w art. 23.
    Powyższa definicja ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony
    przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego
    kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego
    przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość
    zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast
    zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem
    przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem
    albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.
    O tym, co jest celowe i potrzebne w prowadzonej działalności gospodarczej, decyduje
    podmiot prowadzący tę działalność, lecz należy zauważyć, że nie każdy wydatek
    ponoszony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowić może koszt
    uzyskania przychodu i jako taki podlegać odliczeniu od postawy opodatkowania. Takimi
    kosztami bowiem nie mogą być – co do zasady – wydatki enumeratywnie wymienione w
    art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu,
    muszą być spełnione następujące warunki:
    • został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać
      pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu
      podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby
      inne niż podatnik),
    • jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi
      w jakikolwiek sposób zwrócona,
    • pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
    • poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub
      może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
    • został właściwie udokumentowany,
    • nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o
      podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania
      przychodów.
    Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu kosztów
    wymienionych w przywołanym art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku
    przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, bądź służą zachowaniu albo
    zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.
    Art. 23 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog, w którym ustawodawca określił wydatki, które
    pomimo poniesienia ich przez podatnika w celu osiągnięcia przychodów, bądź
    zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów, nie mogą być uznane za koszt
    uzyskania przychodów dla celów podatkowych.
    W myśl art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu
      wad dostarczonych towarów, wykonywanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu
      towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonywanych
      robót i usług.

    Z zacytowanego przepisu wynika, że za koszty uzyskania przychodów nie są uznawane
    kary umowne i odszkodowania z tytułu:
    • wad dostarczonych towarów,
    • wad wykonanych robót,
    • wad wykonanych usług,
    • zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad,
    • zwłoki w usunięciu wad towarów,
    • zwłoki w usunięciu wad wykonanych usług.
    Przepis art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odwołuje
    się do pojęć z zakresu prawa cywilnego (odszkodowanie, kara umowna, wada, zwłoka).
    Oznacza to, że wyjaśnienie ww. terminów cywilnoprawnych jest niezbędne do
    rekonstrukcji tej normy prawa podatkowego.
    Odszkodowanie jest świadczeniem polegającym na naprawieniu szkody. Jako szkodę
    należy rozumieć uszczerbek, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju
    dobrach chronionych przez prawo. Szkoda może zostać wyrządzona niezależnie od
    istniejącego uprzednio między danymi osobami stosunku prawnego (szkoda z tytułu tzw.
    czynów niedozwolonych), bądź przez niewykonanie lub nienależyte wykonanie
    zobowiązania przez dłużnika stosunku zobowiązaniowego (szkoda kontraktowa).
    Ogólne zasady odpowiedzialności dłużnika z tytułu niewykonania lub nienależytego
    wykonania zobowiązania zostały unormowane w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks
    cywilny (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego:
      Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
      wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Z ww. przepisu wynika domniemanie, że nie wykonując lub nienależycie wykonując
    zobowiązanie, dłużnik działa w sposób zawiniony (wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., sygn.
    akt II FSK 1341/13).
    Stosownie do art. 472 ww. Kodeksu:
      Jeżeli ze szczególnego przepisu ustawy albo z czynności prawnej nie wynika nic innego,
      dłużnik odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej staranności.
    Istotne jest jednak, że przepis art. 472 Kodeksu cywilnego nie ma charakteru przepisu
    bezwzględnie obowiązującego, ponieważ zgodnie z art. 473 § 1 tego Kodeksu:
      Dłużnik może przez umowę przyjąć odpowiedzialność za niewykonanie lub za
      nienależyte wykonanie zobowiązania z powodu oznaczonych okoliczności, za które na
      mocy ustawy odpowiedzialności nie ponosi.
    Na mocy powyższej regulacji dopuszczalne jest więc rozszerzenie odpowiedzialności
    dłużnika, wynikającej z art. 472 Kodeksu cywilnego, na oznaczone okoliczności, nawet
    jeżeli nie będą one zawinione przez dłużnika.
    Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że dłużnik może zostać zobowiązany do
    zapłaty odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania
    również wówczas, gdy nie można mu przypisać winy, innymi słowy, gdy dochował
    należytej staranności wykonując zobowiązanie. Jest to tzw. odpowiedzialność na zasadzie
    ryzyka.
    Przechodząc do regulacji dotyczących kar umownych, należy zauważyć, że zgodnie z art.
    483 § 1 Kodeksu cywilnego:

      Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę
      określonej sumy (kara umowna).
    Zgodnie z art. 483 § 2 Kodeksu cywilnego:
      Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary
      umownej.
    Stosownie do art. 484 § 1 Kodeksu cywilnego:
      W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna
      należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na
      wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość
      zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.
    Reasumując, istota instytucji uregulowanej w art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego wyraża się w
    tym, że zarówno samo zastrzeżenie kary umownej, jak i szczegółowe jej uregulowanie
    zależą od umownego uznania i ułożenia przez strony. Ma zatem do niej w pełni
                                      1zastosowanie zasada swobody umów ustanowiona w art. 353 Kodeksu cywilnego. Wobec
    tego, również w odniesieniu do instytucji kar umownych w prawie cywilnym dopuszczalne
    jest modyfikowanie kodeksowych zasad odpowiedzialności za określone naruszenia
    postanowień wiążących strony stosunków obligacyjnych, a zatem także rozszerzanie
    zakresu tej odpowiedzialności na okoliczności niezależne od zawinienia bądź
    przyczynienia się dłużnika.
    Pogląd, zgodnie z którym przepis art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych nakazuje wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów tylko te kary umowne
    i odszkodowania, które są następstwem winy podatnika polegającej na niedołożeniu
    należytej staranności w wykonaniu zobowiązania, zdaje się abstrahować od faktu, że
    odpowiedzialność dłużnika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania
    zobowiązania nie zawsze opiera się na zasadzie winy. Przyjmowanie, że w przepisie tym
    chodzi wyłącznie o odpowiedzialność dłużnika wynikającą z art. 471 Kodeksu cywilnego, w
    sytuacji, gdy z językowej wykładni przepisu taki wniosek w żaden sposób nie wynika,
    stanowi przykład wykładni zawężającej, tj. nieobejmującej wszystkich sytuacji, w których
    zastosowanie powinien znaleźć omawiany przepis ustawy podatkowej.
    Podsumowując, przepis art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, nakazuje wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów wszelkie kary umowne i
    odszkodowania wypłacone z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i
    usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad
    towarów albo wykonanych robót i usług, niezależnie od tego czy odpowiedzialność
    dłużnika, której wyrazem jest zapłata kary umownej/odszkodowania, została oparta na
    zasadzie winy, czy na zasadzie ryzyka.
    Z opisu stanu faktycznego wynika, że w ramach prowadzonej jednoosobowej
    działalności zajmuje się Pan wykonywaniem usług dla Nadleśnictw na podstawie umów
    podpisanych po ogłoszonych postępowaniach przetargowych bądź aukcjach – usługi
    związane z leśnictwem, np. pozyskiwanie drewna, jego odbiorem, przetworzeniem na
    biomasę (zrębka leśna) oraz sprzedażą tej biomasy.
    (...) 2023 r. podpisał Pan umowę z Nadleśnictwem na przerób oraz odbiór drewna.
    Postanowienia tej umowy dotyczyły usług leśnych (zrywkę) oraz odbioru drewna (zrębki
                  3  3leśnej) w łącznej ilości (...) m. Usługę zrywki wykonał Pan w całości – odebrał Pan (...) m
                                          3drewna do dalszej odsprzedaży w roku 2023. Nie odebrał Pan (...) m drewna (zrębki
    leśnej), za które to nie odebrane drewno Nadleśnictwo naliczyło Panu karę umowną
    wynikającą z ww. umowy.

    Nadleśnictwo wystosowało pismo z 28 lutego 2024 r. w sprawie naliczenia kary oraz
    wystawiło Panu Notę Księgową nr (...) z 29 lutego 2024 r. Karę umowną zapłacił Pan 10
    maja 2024 r.
    Wskazał Pan, że materiał w związku z dużym spadkiem cen nie został przez Pana
    odebrany, ponieważ przyniósłby duże straty ekonomiczne Pana przedsiębiorstwu.
    Wystąpiłaby w tym wypadku sprzedaż w cenie poniżej kosztów zakupu i przerobu
    materiału. Naliczona kara umowna przez Nadleśnictwo w znacznym stopniu
    zniwelowała poniesioną stratę.
    Podkreślił Pan, że zapłata kary umownej była działaniem celowym - ze względu na
    skutki ekonomiczne, które po przeliczeniu odebranego i sprzedanego towaru
    wynikającego z podpisanej umowy, pozwalało Panu uniknąć sprzedaży odebranego i
    przerobionego drewna poniżej kosztów jego zakupu. Podał Pan, że w 2024 r. cena
    biomasy/zrębki leśnej na podstawie posiadanych faktur sprzedaży spadła w stosunku
    do 2023 r. o około 40%.
    Z art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłączone z
    kosztów uzyskania przychodów są wszelkie kary umowne i odszkodowania wypłacone z
    tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu
    towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i
    usług.
    Płatność w postaci kary umownej stanowiącej swoistą karę za niezrealizowanie umowy, tj.
    nieodebranie umówionej ilości drewna naliczanej na podstawie umowy opisanej we
    wniosku nie jest karą o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych.
    Jednak niewymienienie ww. płatności w negatywnym katalogu zawartym w art. 23 ust. 1
    pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie oznacza, że automatycznie
    można taki wydatek uznać za koszt podatkowy. Wydatek powinien spełniać ogólną
    definicję kosztów wskazaną w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Pomiędzy poniesionym kosztem,
    a potencjalnym przychodem musi bowiem zaistnieć związek przyczynowo-skutkowy,
    albowiem musi być to wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodu, zachowania albo
    zabezpieczenia źródła przychodów.
    Podjęta przez Pana decyzja dotycząca poniesienia wydatku w postaci kary umownej jest
    racjonalna i gospodarczo uzasadniona, a podjęta została w związku z negatywną zmianą
    okoliczności pierwotnie zakładanych. Zmiana ta wymusiła konieczność podjęcia działań
    zmierzających już nie do osiągnięcia przychodów, ale do zachowania lub zabezpieczenia
    źródeł przychodów Pana działalności gospodarczej. Odbiór drogiego drewna (zrębki leśnej)
    w przedstawionych okolicznościach mógłby doprowadzić do utraty płynności finansowej
    firmy, a tym samym do straty finansowej. Analiza przeprowadzona przez Pana pokazała,
    że kara umowna zapłacona na rzecz Nadleśnictwa była mniejsza niż cena jaką musiałby
    Pan zapłacić za odbiór przygotowanego drewna (zrębki leśnej) od Nadleśnictwa.
    Zatem kara umowna jaką zobowiązany był Pan zapłacić Nadleśnictwu w związku z
    nieodebraniem umówionej ilości drewna ma związek przyczynowo-skutkowy z
    zachowaniem i zabezpieczeniem Pana źródła przychodu z prowadzonej działalności
    gospodarczej.
    Wobec powyższego, w okolicznościach przedstawionych w opisie stanu faktycznego, kara
    umowna z tytułu nieodebrania przez Pana drewna (zrębki leśnej) może stanowić koszty
    uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji kosztu
    „bezpośredniego” oraz kosztu „pośredniego”.
    Zgodnie z ugruntowanym poglądem, kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio
    związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w

    sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów. Klasycznym przykładem
    bezpośredniego związku kosztów z przychodami jest relacja, w jakiej pozostają wydatki na
    nabycie lub wytworzenie jednostki towaru i przychód ze zbycia tej jednostki towaru.
    Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego
    odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, a więc takie, którym nie można przypisać
    konkretnych przychodów, jednak ich ponoszenie warunkuje ich uzyskanie lub zachowanie.
    Tego rodzaju koszty, chociaż niewątpliwie związane są z osiąganymi przychodami, nie
    pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym nie jest
    możliwe ustalenie, w którym okresie bądź roku podatkowym wystąpi przychód
    uzasadniający potrącenie takich kosztów.
    W tym miejscu wskazuję, że ogólna zasada rozliczania kosztów uzyskania przychodów
    wyrażona została w art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    zgodnie z którym:
      Koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym
      zostały poniesione, z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i 10.
    Z wniosku wynika, że prowadzi Pan księgi rachunkowe.
    Stosownie do art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      U podatników prowadzących księgi rachunkowe koszty uzyskania przychodów
      bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok
      podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w
      którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 5a i 5b.
    W myśl art. 22 ust. 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się
      do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku
      podatkowego do dnia:
        1. sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie
        później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli
        podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo
        2. złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do
        złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są
        obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego
        – są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im
        przychody.
    Zgodnie z art. 22 ust. 5b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się
      do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w
      ust. 5a pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za
      który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane jest zeznanie.
    Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 5c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami,
      są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego
      rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku
      podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów
      proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.
    Zapłacona przez Pana w 2024 r. kara umowna niewątpliwie jest innym kosztem, niż
    bezpośrednio związanym z przychodami, a więc zastosowanie do niej znajdzie ww. art. 22
    ust. 5c, wg którego koszty te rozlicza się w dacie ich poniesienia, z uwzględnieniem
    dalszych postanowień tego przepisu.

    Wobec powyższego Pana stanowisko uznaję za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku
    opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”.
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie
      ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie
    naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej
    oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami
    skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).