Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-286/14/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-03-03
Teza: Czy sprzedaż Instrumentów Finansowych na rzecz Wnioskodawcy za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: instrumenty-instrumenty finansowe; papier-papiery wartościowe; sprzedaż; zwolnienie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 2 grudnia 2014 r. (data wpływu – 4 grudnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania sprzedaży instrumentów finansowych za pośrednictwem firmy inwestycyjnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 grudnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania sprzedaży instrumentów finansowych za pośrednictwem firmy inwestycyjnej.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką handlową w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, której siedziba znajduje się w Polsce. Wnioskodawca planuje nabyć od innego podmiotu (dalej: „Podmiot Zbywający”) instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 94 ze zm.), np. akcje spółek kapitałowych, obligacje, certyfikaty inwestycyjne. Wnioskodawca oraz Podmiot Zbywający mogą być podmiotami powiązanymi ze sobą.

Wnioskodawca zamierza nabyć Instrumenty Finansowe za pośrednictwem firmy inwestycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, np. za pośrednictwem domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność maklerską (dalej: „Firma Inwestycyjna”).

W celu przeprowadzenia transakcji sprzedaży Wnioskodawca zawrze z Firmą Inwestycyjną umowę, w której zobowiąże się ona wobec niego do pośrednictwa w transakcji sprzedaży Instrumentów Finansowych przez Podmiot Zbywający. Na podstawie tej umowy, zakres obowiązków Firmy Inwestycyjnej pośredniczącej w transakcji sprzedaży na rzecz Wnioskodawcy Instrumentów Finansowych przez Podmiot Zbywający będzie uwzględniał uczestnictwo tejże Firmy przy dokonywaniu umowy i będzie obejmować w szczególności:

*   zawarcie umowy sprzedaży Instrumentów Finansowych w imieniu jednej ze stron transakcji;
*   przeniesienie praw własności Instrumentów Finansowych w ramach obsługi uwzględniające rozliczenie przez Firmę Inwestycyjną sprzedaży Instrumentów Finansowych poprzez podjęcie czynności mających na celu przeniesienie aktywów i ujęcie Instrumentów Finansowych na rachunku w ewidencji lub w depozycje;
*   pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej w zapłacie ceny sprzedaży (jeżeli uregulowanie ceny nastąpi w formie pieniężnej);
*   merytoryczne przygotowanie transakcji oraz opracowanie dokumentacji i umów dotyczących sprzedaży Instrumentów Finansowych;
*   inne czynności pomocnicze związane z transakcją.

Firma Inwestycyjna może nie być zaangażowana w negocjacje pomiędzy Podmiotem Zbywającym i Wnioskodawcą dotyczące części lub całości warunków transakcji sprzedaży Instrumentów Finansowych, w szczególności w ustalenie ceny sprzedaży i w zawieranie jakichkolwiek dodatkowych porozumień. Wnioskodawca zaznacza jednak przy tym, że żadna z czynności dokonywanych samodzielnie (tj. bez pośrednictwa Firmy Inwestycyjnej) przez niego i Podmiot Zbywający nie będzie skutkowała sprzedażą Instrumentów Finansowych. Przeniesienie własności Instrumentów Finansowych zostanie bowiem dokonane przy udziale Firmy Inwestycyjnej zawierającej umowę sprzedaży Instrumentów Finansowych w imieniu jednej ze stron transakcji i wykonującej zlecenie sprzedaży Instrumentów Finansowych na rachunek strony transakcji dającej zlecenie.

W każdym przypadku czynność prawna, w wyniku której dojdzie do przeniesienia własności Instrumentów Finansowych na Wnioskodawcę, zostanie dokonana za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż Instrumentów Finansowych na rzecz Wnioskodawcy za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 9 pkt 9 lit b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż Instrumentów Finansowych na rzecz Wnioskodawcy za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W uzasadnieniu zajętego przez siebie stanowiska Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, jak również podlegają – na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy – zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust 3 pkt 4.

Jednakże, w myśl art. 9 pkt 9 lit. b) ww. ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Z treści przywołanych przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynikają zatem następujące warunki, przy spełnieniu których transakcja sprzedaży praw majątkowych będzie zwolniona z analizowanego podatku:

1.  prawa majątkowe będące instrumentami finansowymi w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi są przedmiotem transakcji sprzedaży;
2.  sprzedaż jest realizowana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Ad. 1) Transakcja sprzedaży praw majątkowych

Pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej dotyczyć musi sprzedaży, a nie innej czynności dokonywanej w związku ze sprzedażą, np. podjętej w celu jej wykonania. W związku z tym niezbędne jest określenie czym jest sprzedaż, o której mowa w art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przytoczona ustawa nie zawiera definicji sprzedaży. Mając powyższe na względzie dla celów wykładni tego pojęcia można pomocniczo posłużyć się analizą przepisów Kodeksu cywilnego. Co prawda – zdaniem Wnioskodawcy – przenoszenie wprost wniosków wywiedzionych w związku z analizą przepisów prawa cywilnego na grunt prawa podatkowego może stanowić naruszenie autonomii prawa podatkowego, ale zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 126/06). W konsekwencji, jeśli dana kwestia jest regulowana przez przepisy prawa podatkowego, nie ma ani potrzeby, ani podstaw do sięgania do regulacji prawa cywilnego czy gospodarczego. Ponieważ jednak prawo podatkowe nie zawiera definicji sprzedaży, to należy w ramach wykładni systemowej posiłkować się przepisami k.c.

Na podstawie art. 535 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Zgodnie z art. 555 k.c. przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio m.in. do sprzedaży praw. Kodeks cywilny nie zawiera w tym przedmiocie wyłączeń w odniesieniu do sprzedaży praw wynikających z instrumentów finansowych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi instrumentami finansowymi są papiery wartościowe. Natomiast art. 3 pkt 1 lit. a) tejże ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych, rozumie się przez to akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów k.s.h., prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

W związku z powyższym za sprzedaż praw majątkowych będących instrumentami finansowymi także w rozumieniu art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych należy uznać umowę zobowiązującą jedną stronę czynności do przeniesienia praw wynikających z instrumentów finansowych (ewentualnie także innych czynności – np. wydania instrumentów finansowych istniejących w formie dokumentów), a drugą stroną do zapłaty ceny (ewentualnie także innych czynności - np. odbioru instrumentów finansowych istniejących w formie dokumentów).

Nie ulega zatem wątpliwości, że sprzedaż Instrumentów Finansowych zrealizowana w sposób przedstawiony w zaprezentowanym stanie faktycznym będzie stanowić sprzedaż podlegającą przepisom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przede wszystkim umowa pośrednictwa w sprzedaży Instrumentów Finansowych, która zostanie zawarta z Instytucją Finansową, będzie przewidywać zobowiązanie do przeniesienia praw własności Instrumentów Finansowych oraz zapłatę ustalonej ceny sprzedaży (za pośrednictwem Instytucji Finansowej).

Przedmiotowe stanowisko zostało potwierdzone w praktyce organów podatkowych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 11 lutego 2014 r. nr IPPB2/436-700/13-2/MZ Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym: (\`(...)\`) za sprzedaż papierów wartościowych, także w rozumieniu art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy uznać umowę zobowiązującą jedną stronę czynności do przeniesienia praw wynikających z papierów wartościowych (ewentualnie także innych czynności - np. wydania papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów), a drugą stronę do zapłaty ceny (ewentualnie także innych czynności - np. odbioru papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż sprzedaż papierów wartościowych to szczególny typ umowy sprzedaży praw majątkowych i wobec tego podlega regulacjom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Analogiczne stanowisko wyrażone zostało również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. nr IPPB2/436-320/14-5/AF.

Ad. 2) Sprzedaż za pośrednictwem firmy inwestycyjnej

Zgodnie z art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ilekroć w ustawie jest mowa o firmie inwestycyjnej, rozumie się przez to dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską. Stosownie do art. 3 pkt 32 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o zagranicznej firmie inwestycyjnej rozumie się przez to osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej z siedzibą na terytorium innego państwa członkowskiego, a w przypadku gdy przepisy danego państwa nie wymagają ustanowienia siedziby – z centralą na terytorium innego państwa członkowskiego, albo osobę fizyczną z miejscem zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego, prowadzącą na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru działalność maklerską na terytorium innego państwa członkowskiego, jak również zagraniczną instytucję kredytową.

Z kolei pośrednictwo przy zawieraniu umowy sprzedaży praw majątkowych będących instrumentami finansowymi ma miejsce w sytuacji, gdy firma inwestycyjna w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi uczestniczy przy dokonywaniu tejże transakcji. Pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy sprzedaży instrumentów finansowych przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, tj. m.in.:

*   wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie (art. 69 ust. 2 pkt 2 w wz. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
*   doradztwo inwestycyjne (art. 69 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy);
*   przechowywanie lub rejestrowanie instrumentów finansowych, w tym prowadzenie rachunków papierów wartościowych i rachunków zbiorczych, oraz prowadzenie rachunków pieniężnych (art. 69 ust. 4 pkt 1 ustawy);
*   doradztwo i inne usługi w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw (art. 69 ust. 4 pkt 4 ustawy);
*   sporządzanie analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych (art. 69 ust. 4 pkt 6 ustawy).

W konsekwencji dla uznania czynności realizowanych przez instytucję finansową za pośrednictwo w sprzedaży instrumentów finansowych w rozumieniu art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych bez znaczenia pozostaje fakt możliwego braku działań instytucji finansowej zmierzających do znalezienia podmiotu zainteresowanego sprzedażą lub nabyciem tych instrumentów na rzecz jednej ze stron transakcji. Pośrednictwa w sprzedaży nie należy bowiem w żadnym wypadku utożsamiać z poszukiwaniem nabywcy, czy też sprzedawcy instrumentów finansowych. Ponadto ze zwolnienia, o którym mowa w ww. przepisie korzystają również transakcje sprzedaży instrumentów finansowych w ramach grupy bez względu na występowanie powiązań pomiędzy stronami transakcji sprzedaży. Istotne jest bowiem wyłącznie to, iż umowa zawierana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej, a nie kwestia ewentualnej realizacji transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Podkreślenia wymaga jednak, że pojęcie „sprzedaż za pośrednictwem” nie może obejmować czynności niezwiązanych z czynnością prawną (zawieraniem transakcji sprzedaży), w szczególności czynności faktycznych, dotyczących przedmiotu transakcji sprzedaży.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt przedstawionego zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca wskazuje, że zamierza nabyć Instrumenty Finansowe od Podmiotu Zbywającego za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej. Jak zostało wykazane w przedstawionym stanie faktycznym umowa pośrednictwa zawarta z Firmą Inwestycyjną przewidywać będzie zobowiązanie Firmy Inwestycyjnej m.in. do:

*   zawarcia umowy sprzedaży Instrumentów Finansowych w imieniu jednej ze stron transakcji;
*   przeniesienia praw własności Instrumentów Finansowych w ramach obsługi uwzględniającego rozliczenie przez Firmę Inwestycyjną sprzedaży Instrumentów Finansowych poprzez podjęcie czynności mających na celu przeniesienie aktywów i ujęcie Instrumentów Finansowych na rachunku w ewidencji lub w depozycje;
*   pośrednictwa Firmy Inwestycyjnej w zapłacie ceny sprzedaży (jeżeli uregulowanie ceny nastąpi w formie pieniężnej);
*   merytorycznego przygotowania transakcji oraz opracowania dokumentacji i umów dotyczących sprzedaży Instrumentów Finansowych;
*   podjęcia innych czynności pomocniczych związanych z transakcją.

Jednocześnie, żadna z czynności dokonywanych przez Wnioskodawcę oraz Podmiot Zbywający samodzielnie (tj. bez pośrednictwa Firmy Inwestycyjnej) nie będzie skutkowała sprzedażą Instrumentów Finansowych. Za usługi w ramach pośredniczenia w transakcji Firma Inwestycyjna otrzyma wynagrodzenie.

W konsekwencji, czynności Firmy Inwestycyjnej w zaprezentowanym stanie faktycznym będą stanowiły pośrednictwo w zawarciu umowy sprzedaży Instrumentów Finansowych. Znajdzie zatem zastosowanie przepis art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, na podstawie tegoż uregulowania przedmiotowa sprzedaż na rzecz Wnioskodawcy Instrumentów Finansowych będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotowe stanowisko zostało potwierdzone w praktyce organów podatkowych. Przykładowo:

*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 sierpnia 2014 r., nr ITPB2/436-128/14/DSZ organ podatkowy uznał za prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym (…) dla możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w zakresie będącym przedmiotem zapytania w niniejszym wniosku wystarczające jest stwierdzenie, że wyłącznie sama transakcja sprzedaży (rozporządzenia Papierami Wartościowymi) powinna zostać dokonana za pośrednictwem Domu Maklerskiego – wszelkie czynności dodatkowe mogą zaś być przeprowadzone samodzielnie przez uczestników transakcji z pominięciem pośredników.

W świetle powyższego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w sytuacji, gdy transakcja zbycia/nabycia (sprzedaży) papierów wartościowych zostanie dokonana za pośrednictwem Domu Maklerskiego, będącego firmą inwestycyjną w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, przedstawionym w niniejszym wniosku, transakcja ta będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr ITPB2/436-127/14/DSZ organ podatkowy uznał za prawidłowe stanowisko podatnika, w myśl którego (…) transakcja zbycia/nabycia (sprzedaży) Papierów Wartościowych przez Sprzedawcę na Jego rzecz za pośrednictwem Domu Maklerskiego będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych;
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r. nr IPPB2/436-700/13-2/MZ organ podatkowy uznał za prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym jeżeli sprzedaż papierów wartościowych (\`(...)\`) dokonywana jest za pośrednictwem określonych podmiotów, wymienionych w art. 9 pkt 9 lit. b) ww. ustawy, to korzysta ze zwolnienia z tego podatku. Pośrednictwo przy zawieraniu umowy sprzedaży papierów wartościowych ma miejsce w sytuacji, gdy firma inwestycyjna prowadząca działalność maklerską uczestniczy przy dokonywaniu tejże umowy. Pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, tj. wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie. A zatem, jeżeli nabycie przez Wnioskodawcę Akcji dokonane zostało za pośrednictwem Domu Maklerskiego, powyższa czynność korzystała ze zwolnienia zgodnie z art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Analogiczne stanowisko wyrażone zostało również w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. nr IPPB2/436-320/14-5/AF; z dnia 14 października 2013 r. nr IPPB2/436-446/13-2/EL oraz z dnia 11 lutego 2014 r. nr IPPB2/436-700/13-2/MZ; jak również w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 1 października 2013 r. nr ILPB2/436-166/13-4/MK oraz z dnia 26 lutego 2014 r. nr ILPB2/436-326/13-2/JK;

*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. nr IPPB2/436-320/14-5/AF organ podatkowy uznał za prawidłowe .stanowisko podatnika, zgodnie z którym (…) brak działań Domu maklerskiego zmierzających do znalezienia podmiotu zainteresowanego zbyciem Papierów wartościowych na rzecz Spółki nie wyklucza uznania, że doszło do sprzedaży (nabycia) akcji za pośrednictwem Domu maklerskiego w rozumieniu art. 9 pkt 9 lit. b Ustawy PCC. Również organy podatkowe w wydanych dotychczas interpretacjach indywidualnych wielokrotnie wskazywały na zakres przedmiotowy pojęcia pośrednictwa wskazanego w art. 9 pkt 9 lit. b Ustawy PCC;
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 lutego 2014 r. nr ILPB2/436-326/13-2/JK organ podatkowy podkreślił że sprzedaż za pośrednictwem ma miejsce, gdy (…) żadna z czynności dokonywanych przez Spółkę oraz Zbywcę bez udziału Firmy Inwestycyjnej nie będzie skutkowała sprzedażą Akcji. Umowa sprzedaży Akcji zostanie bowiem zawarta z udziałem Firmy Inwestycyjnej występującej w imieniu i na rachunek Spółki jako kupującego. Za usługi w ramach pośredniczenia w transakcji Firma Inwestycyjna otrzyma wynagrodzenie. Mając na uwadze wskazane okoliczności faktyczne oraz prawne, w szczególności to, że czynności Firmy Inwestycyjnej będą obejmowały zawarcie umowy sprzedaży akcji - w analizowanej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, na podstawie tegoż uregulowania przedmiotowe nabycie przez Wnioskodawcę Akcji będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych;
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 1 października 2013 r. nr ILPB2/436-166/13-4/MK organ podatkowy stwierdził, że: Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca może nabyć (umowa sprzedaży) od słowackiej spółki osobowej, w której jest wspólnikiem certyfikaty inwestycyjne w funduszu inwestycyjnym zamkniętym założonym na podstawie ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych. W transakcję zaangażowany będzie Dom Maklerski łub bank prowadzący działalność maklerską. W ramach transakcji Dom maklerski wystąpi w szczególności jako pełnomocnik Wnioskodawcy lub Spółki słowackiej na podstawie pełnomocnictwa i instrukcji umowy sprzedaży Papierów wartościowych, dokonując sprzedaży lub nabycia Papierów wartościowych w imieniu i na rachunek Spółki słowackiej lub Wnioskodawcy. Czynności wykonywane przez Dom Maklerski nie będą obejmować znalezienia podmiotów chętnych do zawarcia transakcji sprzedaży Papierów wartościowych, gdyż podmioty te będą sobie znane. Za swoje usługi Dom Maklerski otrzyma wynagrodzenie. Mając na uwadze powyższe, a w szczególności to, że Dom maklerski, w analizowanej sprawie, reprezentować będzie jedną ze stron umowy (Wnioskodawcę lub Spółkę) należy stwierdzić, że zastosowanie znajdzie przepis art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe, co oznacza, że w związku z zawarciem opisanej umowy sprzedaży certyfikatów inwestycyjnych nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Analogiczne stanowisko wyrażone zostało również przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 26 lutego 2014 r. nr ILPB2/436-326/13-2/JK oraz w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. nr IPPB2/436-664/13-6/LS;

*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 18 sierpnia 2014 r. nr IPTPB2/436-71/14-2/KK organ podatkowy uznał za prawidłowe stanowisko zaprezentowane przez podatnika: (\`(...)\`) dla możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w zakresie będącym przedmiotem zapytania we wniosku, wystarczające jest stwierdzenie, że wyłącznie sama transakcja sprzedaży (rozporządzenia Akcjami) powinna zostać dokonana za pośrednictwem Domu Maklerskiego – wszelkie czynności dodatkowe mogą zaś być przeprowadzone samodzielnie przez uczestników transakcji z pominięciem pośredników. W świetle powyższego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w sytuacji, gdy transakcja zbycia/nabycia (sprzedaż) akcji (tu: Akcji) w Spółce Nabywanej zostanie dokonana za pośrednictwem Domu Maklerskiego, będącego firmą inwestycyjną, w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego przedstawionym we wniosku, transakcja ta będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych;
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r. nr IPPB2/436-113/14-2/MZ organ podatkowy uznał za prawidłowe stanowisko zaprezentowane przez podatnika: Przepisy ustawy o PCC nie definiują natomiast pojęcia „sprzedaży za pośrednictwem” firmy inwestycyjnej lub zagranicznej firmy inwestycyjnej. Niemniej jednak, praktyka organów podatkowych zawiera wskazówki jak należy interpretować „pośrednictwo” dla celów analizowanego zwolnienia z PCC. I tak, organy podatkowe wskazują lub potwierdzają, na następujące czynniki świadczące o sprzedaży dokonywanej za pośrednictwem firmy inwestycyjnej lub zagranicznej firmy inwestycyjnej: (1) uczestniczenie firmy inwestycyjnej lub zagranicznej firmy inwestycyjnej przy dokonywaniu umowy sprzedaży papierów wartościowych (np. interpretacja indywidualna z dnia 25 czerwca 2010 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, sygn. IBPBII/1/436-85/10/MZ); (2) zawarcie umowy przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji (np. interpretacja indywidualna z dnia 2 lipca 2012 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, sygn. IPPB2/436-150/12-4/AF; interpretacja indywidualna z dnia 15 grudnia 2011 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, sygn. IPPB2/436-439/11-3/AK); (3) wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie (np. interpretacja indywidualna z dnia 16 lutego 2010 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, sygn. IBPBII/1/436-297/09/AŻ);(4) rozliczenie przez firmę inwestycyjną nabycia papierów wartościowych poprzez podjęcie czynności mających na celu przeniesienie aktywów i ujęcie papierów wartościowych na rachunku w ewidencji lub w depozycie (np. interpretacja indywidualna z dnia 26 kwietnia 2013 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, sygn. IPTPB2/436-8/I3-4/KK); pośrednictwo firmy inwestycyjnej w zapłacie ceny nabycia (np. interpretacja indywidualna z dnia 6 lutego 2013 r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, sygn. IPPB2/436-603/12-4/AF).

Podsumowując powyższe – zdaniem Wnioskodawcy – nabycie przez niego Instrumentów Finansowych za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegało zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych jako sprzedaż praw majątkowych będących instrumentami finansowymi dokonywana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej, na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie ma przy tym znaczenia, że Podmiot Zbywający, jak i Wnioskodawca, będą podmiotami powiązanymi ze sobą.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają także - na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy - zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4, jak również orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej i ciąży – przy umowie sprzedaży – na kupującym.

Przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy wskazują, że podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, a stawka podatku wynosi 1%.

Jednakże, w myśl art. 9 pkt 9 ww. ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1.  firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
2.  dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
3.  dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego,
4.  dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego

*   w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538, z późn. zm.).

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca planuje nabyć od Podmiotu Zbywającego instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, np. akcje spółek kapitałowych, obligacje, certyfikaty inwestycyjne. Wnioskodawca oraz Podmiot Zbywający mogą być podmiotami powiązanymi ze sobą.

Wnioskodawca zamierza nabyć Instrumenty Finansowe za pośrednictwem firmy inwestycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, np. za pośrednictwem domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność maklerską.

W celu przeprowadzenia transakcji sprzedaży Wnioskodawca zawrze z Firmą Inwestycyjną umowę, w której zobowiąże się ona wobec niego do pośrednictwa w transakcji sprzedaży Instrumentów Finansowych przez Podmiot Zbywający. Na podstawie tej umowy, zakres obowiązków Firmy Inwestycyjnej pośredniczącej w transakcji sprzedaży na rzecz Wnioskodawcy Instrumentów Finansowych przez Podmiot Zbywający będzie uwzględniał uczestnictwo tejże Firmy przy dokonywaniu umowy i będzie obejmować w szczególności:

*   zawarcie umowy sprzedaży Instrumentów Finansowych w imieniu jednej ze stron transakcji;
*   przeniesienie praw własności Instrumentów Finansowych w ramach obsługi uwzględniające rozliczenie przez Firmę Inwestycyjną sprzedaży Instrumentów Finansowych poprzez podjęcie czynności mających na celu przeniesienie aktywów i ujęcie Instrumentów Finansowych na rachunku w ewidencji lub w depozycje;
*   pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej w zapłacie ceny sprzedaży (jeżeli uregulowanie ceny nastąpi w formie pieniężnej);
*   merytoryczne przygotowanie transakcji oraz opracowanie dokumentacji i umów dotyczących sprzedaży Instrumentów Finansowych;
*   inne czynności pomocnicze związane z transakcją.

Firma Inwestycyjna może nie być zaangażowana w negocjacje pomiędzy Podmiotem Zbywającym i Wnioskodawcą dotyczące części lub całości warunków transakcji sprzedaży Instrumentów Finansowych, w szczególności w ustalenie ceny sprzedaży i w zawieranie jakichkolwiek dodatkowych porozumień.

Wnioskodawca zaznacza jednak przy tym, że żadna z czynności dokonywanych samodzielnie (tj. bez pośrednictwa Firmy Inwestycyjnej) przez niego i Podmiot Zbywający nie będzie skutkowała sprzedażą Instrumentów Finansowych. Przeniesienie własności Instrumentów Finansowych zostanie bowiem dokonane przy udziale Firmy Inwestycyjnej zawierającej umowę sprzedaży Instrumentów Finansowych w imieniu jednej ze stron transakcji i wykonującej zlecenie sprzedaży Instrumentów Finansowych na rachunek strony transakcji dającej zlecenie.

W każdym przypadku czynność prawna, w wyniku której dojdzie do przeniesienia własności Instrumentów Finansowych na Wnioskodawcę, zostanie dokonana za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej.

Z treści art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że – dla zastosowania określonego w tym przepisie zwolnienia – sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi, musi być dokonywana za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych.

Tym samym, pośrednictwo ww. instytucji dotyczyć musi sprzedaży, a nie innej czynności dokonywanej w związku ze sprzedażą, np. w celu jej wykonania. Stąd należy wyjaśnić, co oznacza użyty przez ustawodawcę zwrot „sprzedaż za pośrednictwem”. W związku z tym niezbędne jest określenie czym jest sprzedaż, o której mowa w analizowanym przepisie. Na podstawie art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121), przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. W przywołanym przepisie jest mowa tylko o rzeczach jako przedmiotach materialnych (art. 45 k.c.), jednakże, zgodnie z art. 555 k.c., przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz do sprzedaży praw. Przepisy kodeksowe nie zawierają w tym przedmiocie wyłączeń w odniesieniu do sprzedaży praw wynikających z instrumentów finansowych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 94), instrumentami finansowymi są papiery wartościowe. Z kolei jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 przy toczonej ustawy tego rodzaju instrumentami są również niebędące papierami wartościowymi:

1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
2.  instrumenty rynku pieniężnego,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
8.  kontrakty na różnicę,
9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Natomiast art. 3 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych, rozumie się przez to

1.  akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1030), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
2.  inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Zgodnie z art. 3 pkt 33 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o firmie inwestycyjnej - rozumie się przez to dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

Z kolei w myśl art. 3 pkt 32 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o zagranicznej firmie inwestycyjnej, rozumie się przez to osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej z siedzibą na terytorium innego państwa członkowskiego, a w przypadku gdy przepisy danego państwa nie wymagają ustanowienia siedziby - z centralą na terytorium innego państwa członkowskiego, albo osobę fizyczną z miejscem zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego, prowadzącą na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru działalność maklerską na terytorium innego państwa członkowskiego, jak również zagraniczną instytucję kredytową.

Pośrednictwo przy zawieraniu umowy sprzedaży instrumentów finansowych z kolei ma miejsce w sytuacji, gdy firma inwestycyjna uczestniczy przy dokonywaniu tejże czynności prawnej. Podkreślenia wymaga, że pojęcie „sprzedaż za pośrednictwem” nie obejmuje jednak czynności niezwiązanych z czynnością prawną (zawieraniem umowy sprzedaży), w szczególności czynności faktycznych, dotyczących przedmiotu umowy sprzedaży. W rezultacie pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy sprzedaży przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, tj. m.in.:

*   wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie (art. 69 ust. 2 pkt 2 w wz. z pkt 1);
*   doradztwo inwestycyjne ( art. 69 ust. 2 pkt 5);
*   przechowywanie lub rejestrowanie instrumentów finansowych, w tym prowadzenie rachunków papierów wartościowych i rachunków zbiorczych, oraz prowadzenie rachunków pieniężnych (art. 69 ust. 4 pkt 1);
*   doradztwo i inne usługi w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw (art. 69 ust. 4 pkt 4);
*   sporządzanie analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych (art. 69 ust. 4 pkt 6).

Mając zatem na uwadze wskazane okoliczności faktyczne oraz prawne, stwierdzić należy, że skoro czynności Firmy Inwestycyjnej w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi będą obejmowały zawarcie umowy sprzedaży instrumentów finansowych (w znaczeniu nadanym ww. ustawą), to w analizowanej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wobec czego nabycie przez Wnioskodawcę instrumentów finansowych będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.