Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-1183/13-2/TR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-03-11
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika
Słowa kluczowe: odsetki; pożyczka; pożyczka-pożyczka nieoprocentowana; pracodawca; pracownik; przychód; przychód-przychód ze stosunku pracy; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 13 grudnia 2013 r. (data wpływu 17 grudnia 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza udzielać ze środków obrotowych swoim pracownikom nieoprocentowanych pożyczek w określonej kwocie, a pracownik zobowiązuje się do zwrotu tej kwoty w uzgodniony sposób i w uzgodnionym terminie. Wnioskodawca nie udzielał wcześniej pożyczek, jak również nie planuje w przyszłości udzielać ich innym osobom niż pracownicy. Pożyczki udzielane będą ze środków obrotowych Spółki. Zasady i warunki udzielania pożyczek zostaną przedstawione pracownikom w formie pisemnego regulaminu udzielania pożyczek, stanowiącego osobny akt w firmie (zamieszczony poniżej). Zasady udzielania pożyczek będą jednolite dla wszystkich pracowników. Spółka jest podatnikiem podatku VAT, a udzielanie pożyczek nie stanowi statutowej działalności Spółki – wykracza poza zakres czynności zgłoszonych jako przedmiot działalności w KRS oraz nie jest wymienione w umowie Spółki. Spółka prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polski, a umowy pożyczek będą zawierane w siedzibie Wnioskodawcy. W chwili zawarcia umowy środki pieniężne będą zdeponowane na firmowym rachunku bankowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w określonym terminie przekazywane na rachunek bankowy pożyczkobiorcy, również na terytorium RP.

Jak podał Zainteresowany, regulamin udzielania pożyczek ze środków obrotowych Zainteresowanego, zwanego w dalszej części regulaminu „Spółką”, na cele dowolne dla pracowników Zainteresowanego będzie zawierał niżej wymienione postanowienia.

1.  Pożyczki mogą otrzymywać pracownicy Spółki zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.
2.  Pożyczki mogą być udzielane tylko w sytuacji, gdy Spółka nie zalega ze zobowiązaniami wobec ZUS, US, pracowników, a ich uruchomienie nie spowoduje utraty płynności finansowej Spółki.
3.  Pożyczka udzielana jest maksymalnie w kwocie do 10 tys. zł na podstawie stosownej umowy pożyczki stanowiącej załącznik nr 1 niniejszego regulaminu.
4.  Pożyczka jest udzielana pracownikom, których miesięczny dochód netto rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 1 500 złotych. Dochód jest liczony jako średnia z ostatnich 6 miesięcy poprzedzających podpisanie umowy pożyczki.
5.  Kwota udzielonej pracownikowi pożyczki jest przekazywana na konto bankowe pracownika zgłoszone w oświadczeniu o przekazywaniu wynagrodzenia.
6.  Udzielona pracownikowi pożyczka nie podlega umorzeniu i powinna być przyznana pracownikowi gwarantującemu jej zwrot w okresie zatrudnienia.
7.  Okres spłaty pożyczki może wynieść maksymalnie do 48 miesięcy. Istnieje możliwość spłaty we wcześniejszym terminie.
8.  Wszelkie opłaty i obciążenia wynikające z tytułu udzielenia pożyczki leżą po stronie pożyczkobiorcy.
9.  Spłata pożyczki następować będzie poprzez potrącanie rat miesięcznych na listach plac zgodnie z oświadczeniem w sprawie wyrażenia zgody na dokonanie potrącenia z wynagrodzenia za prace stanowiącego załącznik nr 1 umowy pożyczki.
10.  W przypadku wcześniejszego niż okres spłaty rozwiązania umowy o pracę przez którąkolwiek ze stron, pożyczkobiorca jest zobowiązany do spłaty pozostałej kwoty najpóźniej w dniu rozwiązania umowy.
11.  Decyzję o udzieleniu pracownikowi pożyczki podejmuje Zarząd Spółki kierując się możliwościami finansowymi Spółki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy kwota udzielonej pracownikowi przez pracodawcę nieoprocentowanej pożyczki stanowi dochód podatkowy dla pożyczkobiorcy?
2.  Czy wartość nienaliczonych i niepobranych odsetek w przypadku udzielenia pracownikowi przez pracodawcę nieoprocentowanej pożyczki stanowi dla tego pracownika przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  W związku z tym, że z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych kwota pożyczki jest świadczeniem zwrotnym i powinna zostać zwrócona przez pożyczkobiorcę, to w konsekwencji sama pożyczka, jako taka nie stanowi dochodu podatkowego dla pożyczkobiorcy, ponieważ w wyniku jej udzielenia nie następuje stałe przysporzenie majątkowe dla pracownika.
2.  Wartość nienaliczonych i niepobranych odsetek w przypadku udzielenia pracownikowi przez pracodawcę nieoprocentowanej pożyczki nie stanowi dla tego pracownika przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W treści art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostały określone źródła przychodów, gdzie między innymi, w pkt 1 wymienia się: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracę nakładczą, emeryturę lub rentę.

Stosownie do art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że przepis zawiera tylko przykładowe wyliczenie przychodów ze stosunku pracy, za które uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne dokonane przez pracodawcę lub też otrzymane od niego świadczenia nieodpłatne lub częściowo odpłatne.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ww. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b.

Stosownie do art. 11 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

W myśl art. 11 ust. 2b ww. ustawy, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Tak więc, do przychodów ze stosunku pracy zalicza się nie tylko świadczenia rzeczowe czy pieniężne, ale również wartość świadczenia nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Pod pojęciem nieodpłatnego świadczenia należy więc rozumieć również korzyści wynikające z nieodpłatnego korzystania z cudzych rzeczy, także pieniędzy.

Należy podkreślić, że samo udzielenie pożyczki przez zakład pracy nie stanowi przychodu dla pracownika. Ze swej istoty umowa pożyczki nakłada na pożyczającego obowiązek zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Zgodnie bowiem z art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121), przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Ze swej istoty umowa pożyczki nakłada na pożyczającego obowiązek zwrotu tej samej ilości pieniędzy. Zatem, z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych kwota pożyczki jest świadczeniem zwrotnym; jak wynika z powyższej definicji powinna zostać zwrócona przez pożyczkobiorcę. Konsekwentnie sama pożyczka, jako taka nie stanowi dochodu podatkowego dla pożyczkobiorcy, ponieważ w wyniku jej udzielenia nie następuje stałe przysporzenie majątkowe dla pracownika.

Jednakże brak określenia przez ustawodawcę w Kodeksie cywilnym odpłatności, jako koniecznego elementu pożyczki nie jest jednoznaczny z nieuzyskaniem przez pożyczkobiorcę przychodu z tytułu nienaliczonych i nieuiszczonych odsetek od udzielonej mu nieoprocentowanej pożyczki. W przypadku, gdy umowa pożyczki jest umową nieodpłatną, pożyczkobiorca co do zasady otrzymuje nieodpłatne świadczenie w wysokości odsetek, które musiałby uiścić, gdyby uzyskał pożyczkę oprocentowaną lub kredyt bankowy.

Jednakże w sytuacji, gdy zakład pracy nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek lub kredytów, a zasady udzielania tych kredytów (pożyczek) stosowane są według jednolitych reguł wobec wszystkich pracowników, wówczas brak jest podstaw do zakwalifikowania niezapłaconych odsetek z umowy pożyczki nieoprocentowanej jako przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z wniosku, Zainteresowany zamierza udzielać ze środków obrotowych swoim pracownikom nieoprocentowanych pożyczek w określonej kwocie, a pracownik zobowiązuje się do zwrotu tej kwoty w uzgodniony sposób i w uzgodnionym terminie. Zasady i warunki udzielania pożyczek zostaną przedstawione pracownikom w formie pisemnego regulaminu udzielania pożyczek, stanowiącego osobny akt w firmie. Zasady udzielania pożyczek będą jednolite dla wszystkich pracowników.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że na gruncie przedstawionego zdarzenia przyszłego otrzymanie nieoprocentowanej pożyczki nie spowoduje powstania u pracownika Zainteresowanego przychodu powiększającego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (dochód).

W przypadku udzielenia pracownikowi nieoprocentowanej pożyczki, wartość hipotetycznych odsetek nie będzie stanowiła przychodu tegoż pracownika w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, na Wnioskodawcy nie będą ciążyły obowiązki płatnika z rzeczonych tytułów.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.