Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-2/4510-381/16/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-04-27
Teza: Podatek od niektórych instytucji finansowych
Słowa kluczowe: instytucja-instytucja finansowa; kasa-Pracownicza Kasa Zapomogowo-Pożyczkowa (PKZP); podatnik; pożyczka; pracownik
Przepisy: [FIN] Ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych 

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 1 marca 2016 r. (data wpływu do tut. BKIP 11 marca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od niektórych instytucji finansowych m.in. w zakresie ustalenia, czy w związku z działaniem w Spółce Międzyzakładowej Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, Spółka jest podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 marca 2016 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od niektórych instytucji finansowych m.in. w zakresie ustalenia, czy w związku z działaniem w Spółce Międzyzakładowej Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, Spółka jest podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W Spółce, działa Międzyzakładowa Pracownicza Kasa Zapomogowo-Pożyczkowa (dalej: „MPKZP”). MPKZP działa na podstawie art. 39 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy.

Członkiem MPKZP może być każdy pracownik zatrudniony w Spółce.

Każdy członek MPKZP jest obowiązany m.in.:

*   wpłacić wpisowe,
*   wpłacać miesięczny wkład członkowski (składkę) lub wyrazić zgodę na potrącanie składki z wynagrodzenia za pracę, zasiłku chorobowego lub zasiłku wychowawczego.

Członek MPKZP ma prawo m.in. do:

*   korzystania z pożyczek,
*   ubiegania się o udzielenie zapomogi - w razie wydarzeń losowych.

Wkłady członkowskie przeznaczane są m.in. na udzielanie pożyczek członkom MPKZP. Udzielane przez MPKZP pożyczki są przelewane na rachunki bankowe Spółki, która przekazuje je swoim pracownikom. Spółka nie angażuje swoich środków pieniężnych w celu udzielania pożyczek pracownikom. Pożyczki są udzielane wyłącznie z wkładów wniesionych do MPKZP przez jej członków (pracowników Spółki).

Pożyczki udzielane przez MPKZP nie są oprocentowane.

Spółka zapewnia MPKZP obsługę administracyjno-księgową, kasową i prawną.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w związku z działaniem w Spółce MZKZP, Spółka jest podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych? (część pytania wymienionego we wniosku)

Zdaniem Spółki, nie jest ona podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych.

Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 68; dalej: „ustawa o PIF”), podatnikami podatku od niektórych instytucji finansowych są m.in. instytucje pożyczkowe w rozumieniu art. 5 pkt 2a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2014 r. poz. 1497, ze zm.; dalej: „ustawa o KK”).

Art. 5 pkt 2a ustawy o KK stanowi z kolei, że instytucją pożyczkową jest kredytodawca inny niż:

1.  bank krajowy, bank zagraniczny, oddział banku zagranicznego, instytucja kredytowa lub oddział instytucji kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe,
2.  spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytową oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa,
3.  podmiot, którego działalność polega na udzielaniu kredytów konsumenckich w postaci odroczenia zapłaty ceny lub wynagrodzenia na zakup oferowanych przez niego towarów i usług.

Kredytodawcą w rozumieniu ustawy o KK jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu (art. 5 pkt 2 ustawy o KK).

Zgodnie z art. 431 Kodeksu cywilnego przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, niebędącą osobami prawnymi, której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Za konsumenta uważa się natomiast osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 221 Kodeksu cywilnego).

W ocenie Spółki, nie może ona zostać uznana za podatnika podatku od niektórych instytucji finansowych, również z uwagi na fakt, że nie jest kredytodawcą w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy o KK. W zakresie swojej działalności gospodarczej, Spółka nie udziela bowiem pożyczek/kredytów konsumentom ani nie daje przyrzeczenia udzielenia takich pożyczek/kredytów. Spółka nie spełnia zatem warunku do uznania jej za instytucję pożyczkową w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o KK.

Przesłanką do uznania Spółki za podatnika podatku od niektórych instytucji finansowych nie jest działanie w Spółce MPKZP. MPKZP jest szczególnego rodzaju funduszem tworzonym z wkładów pracowników, z którego mogą być im udzielane pożyczki na zasadach określonych w regulaminie i statucie MPKZP. Spółka nie przekazuje MPKZP ani swoim pracownikom żadnych środków pieniężnych tytułem udzielenia pożyczek. Jako podmiot zobowiązany przez przepisy prawa do zapewnienia obsługi kasowej MPKZP, Spółka pełni jedynie rolę technicznego pośrednika przekazującego środki pieniężne MKPZP (pochodzące wyłącznie z wkładów pracowników) pomiędzy rachunkami bankowymi MPKZP a rachunkami bankowymi pracowników.

W świetle powyższego, w powyższym zakresie Spółki nie można uznać za kredytodawcę w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy o KK, tj. przedsiębiorcę, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu. Konsekwentnie, uznać należy, że Spółka nie jest instytucją pożyczkową w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o KK i tym samym nie jest podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych, o którym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o PIF.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego opisu stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 68), podatnikami podatku są instytucje pożyczkowe w rozumieniu art. 5 pkt 2a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1497 ze zm.). Art. 5 pkt 2a lit. c) ustawy o kredycie konsumenckim stanowi, że instytucją pożyczkową jest kredytodawca inny niż podmiot, którego działalność polega na udzielaniu kredytów konsumenckich w postaci odroczenia zapłaty ceny lub wynagrodzenia na zakup oferowanych przez niego towarów i usług.

W ustawie tej szczegółowo określono także formę i zasady funkcjonowania instytucji pożyczkowych. Podkreślić należy sformułowany tamże wymóg zachowania odpowiedniej formy prawnej (sp. z o. o., spółka akcyjna - art. 59a ust. 1) i złożenie oświadczenia, że podmiot zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie udzielania kredytów konsumenckich jako instytucja pożyczkowa. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy o kredycie konsumenckim, ustawy nie stosuje się m.in. do umów o kredyt udzielany wyłącznie pracownikom zatrudnionym u danego pracodawcy w ramach działalności dodatkowej, w której pracownik nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania lub jest zobowiązany do zapłaty rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania niższej od powszechnie stosowanych na rynku. Stanowi to więc uzupełnienie zapisu art. 5 pkt 2a ustawy o kredycie konsumenckim.

Jednocześnie, istniejące w ustawie o kredycie konsumenckim odwołanie do definicji kredytodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) precyzuje, że za kredytodawcę uważa się przedsiębiorcę, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu.

W tym miejscu przywołać należy także fragment interpretacji ogólnej z 3 marca 2016 r. Znak: PK1.8201.1.2016, w którym stwierdzono „w związku z tym należy przede wszystkim wskazać, że intencją ustawodawcy nie było objęcie opodatkowaniem przedsiębiorstw udzielających pożyczek własnym pracownikom, a podatnikami w tym przypadku są przedsiębiorstwa/instytucje pożyczkowe działające na polskim rynku”.

Tym samym z kręgu podatników wyłączono jednostki udzielające pożyczek w ramach przepisów o pracowniczych kasach zapomogowo–pożyczkowych.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1881), w zakładach pracy mogą być tworzone pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe, których członkami mogą być pracownicy, emeryci i renciści bez względu na przynależność związkową. Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe.

Natomiast z ust. 5 tego artykułu wynika, że Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady organizowania i działania kas, o których mowa w ust. 1, obowiązki zakładów pracy w tym zakresie. Tym aktem prawnym jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz.U. Nr 100, poz. 502 ze zm.).

Z treści § 6 ww. rozporządzenia wynika, że celem PKZP jest udzielanie członkom pomocy materialnej w formie pożyczek długo- i krótkoterminowych oraz zapomóg - w miarę posiadanych środków - na zasadach określonych w statucie.

Zgodnie z § 7 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, członkowie PKZP wpłacają wpisowe i miesięczny wkład członkowski w wysokości ustalonej przez walne zebranie.

W myśl § 8 ww. rozporządzenia, członek PKZP jest obowiązany:

1.  wpłacić wpisowe,
2.  wpłacać miesięczny wkład członkowski lub wyrazić zgodę na potrącanie wkładu z wynagrodzenia za pracę, zasiłku chorobowego lub zasiłku wychowawczego,
3.  przestrzegać przepisów statutu oraz uchwał organów PKZP.

Z treści § 9 ww. rozporządzenia wynika, że członek PKZP ma prawo:

1.  gromadzić oszczędności w PKZP według zasad określonych w statucie,
2.  korzystać z pożyczek,
3.  w razie wydarzeń losowych ubiegać się o udzielenie zapomogi,
4.  brać udział w obradach walnego zebrania,
5.  wybierać i być wybieranym do zarządu PKZP i komisji rewizyjnej.

Przepis § 28 ww. rozporządzenia stanowi, że na środki finansowe PKZP składają się następujące fundusze:

1.  fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy,
2.  fundusz rezerwowy,
3.  fundusz zapomogowy i inne fundusze, przewidziane w statucie.

Fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy powstaje z wkładów członkowskich i jest przeznaczony na udzielanie pożyczek. Wkłady członkowskie, wnoszone w wysokości i terminach ustalonych w statucie, zapisuje się na imiennym rachunku członka PKZP. Wkłady członków PKZP będących pracownikami mogą być za ich zgodą potrącane z wynagrodzenia, zasiłku chorobowego lub wychowawczego. Emeryci i renciści wpłacają swoje wkłady w kasie PKZP lub przekazują na rachunek bankowy PKZP (§ 29 ww. rozporządzenia).

Fundusz rezerwowy powstaje z wpłat wpisowego wnoszonych przez członków wstępujących do PKZP, z nie podjętych zwrotów wkładów członkowskich, z odsetek od lokat terminowych i odsetek zasądzonych przez sąd oraz z subwencji i darowizn i jest przeznaczony na pokrycie szkód i strat, nieściągalnych zadłużeń oraz na odpis na fundusz zapomogowy (§ 30 ww. rozporządzenia).

Fundusz zapomogowy powstaje z odpisów funduszu rezerwowego oraz z dobrowolnych wpłat członków i innych wpływów określonych w statucie i jest przeznaczony na udzielanie zapomóg członkom PKZP w razie szczególnych wypadków losowych (§ 31 ww. rozporządzenia).

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż fakt, że w Spółce działa pracownicza kasa zapomogowo-pożyczkowa, która udziela pracownikom pożyczek, zgodnie z zapisami ustawy o związkach zawodowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy, nie sprawia, że Spółka spełnia kryteria zaliczenia jej do „instytucji finansowych”. Tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od niektórych instytucji finansowych.

Zatem, stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienić należy, że w zakresie ustalenia, czy w związku z udzielaniem pożyczek pracownikom z Funduszu, Spółka jest podatnikiem podatku od niektórych instytucji finansowych, wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.