Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.177.2020.1.JKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-01-21
Teza: Czy Wnioskodawczyni jako obdarowana, będzie zwolniona z obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn od całości otrzymanej od siostry darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, pomimo tego, iż darowizna ta nastąpi z majątku wspólnego siostry i jej męża? Innymi słowy, czy Wnioskodawczyni nie będzie musiała zapłacić podatku od połowy wartości darowizny z majątku wspólnego siostry i jej męża, tak jakby za darowiznę od szwagra, ze względu na wspólność majątkową występującą pomiędzy siostrą Wnioskodawczyni a jej mężem?
Słowa kluczowe: darowizna; lokal-lokal mieszkalny; małżonkowie-majątek wspólny małżonków
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 02 grudnia 2020 r. (data wpływu – 14 grudnia 2020 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia od siostry tytułem darowizny lokalu mieszkalnego objętego wspólnością majątkową małżeńską – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 14 grudnia 2020 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia od siostry tytułem darowizny lokalu mieszkalnego objętego wspólnością majątkową małżeńską.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Siostra Wnioskodawczyni zamierza jej podarować lokal mieszkalny (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego), który należy do majątku wspólnego siostry i jej męża (objęty jest obowiązującą w ich małżeństwie wspólnością ustawową majątkową małżeńską). Szwagier Wnioskodawczyni (mąż jej siostry) zaakceptuje decyzję swojej żony. Przedmiotowa umowa darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego będzie zawarta w formie aktu notarialnego pomiędzy Wnioskodawczynią, jako obdarowaną, a siostrą, jako darczyńcą, czyli pomiędzy rodzeństwem. Darczyńcą będzie zatem tylko i wyłącznie siostra Wnioskodawczyni. Szwagier złoży oświadczenie w trybie art. 37 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w którym wyrazi zgodę na dokonanie przedmiotowej darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

Czy Wnioskodawczyni jako obdarowana, będzie zwolniona z obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn od całości otrzymanej od siostry darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, pomimo tego, iż darowizna ta nastąpi z majątku wspólnego siostry i jej męża? Innymi słowy, czy Wnioskodawczyni nie będzie musiała zapłacić podatku od połowy wartości darowizny z majątku wspólnego siostry i jej męża, tak jakby za darowiznę od szwagra, ze względu na wspólność majątkową występującą pomiędzy siostrą Wnioskodawczyni a jej mężem?

Zdaniem Wnioskodawczyni, planowana darowizna spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez siostrę (za pisemną zgodą jej męża) na rzecz Wnioskodawczyni, która zostanie dokonana na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, będzie w całości zwolniona od podatku od spadków i darowizn, pomimo tego, iż darowizna ta nastąpi z majątku wspólnego siostry i jej męża, albowiem siostra jest osobą należącą do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a także należącą do kręgu osób zwolnionych z opodatkowania – wymienionych w art. 4a powołanej powyżej ustawy.

Ponadto, szwagier Wnioskodawczyni nie będzie stroną przedmiotowej umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, a jedynie zaakceptuje tę darowiznę poprzez wyrażenie – w trybie art. 37 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy – zgody na jej dokonanie z majątku wspólnego przez swoją żonę, a siostrę Wnioskodawczyni.

Według Wnioskodawczyni, w kontekście opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn przedmiotowej darowizny, zgoda taka będzie neutralna podatkowo, w żaden sposób nie spowoduje ona, iż szwagier Wnioskodawczyni stanie się stroną umowy darowizny zawartej między Wnioskodawczynią a jej siostrą.

Z treści przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy wynika, że zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania przez jednego z małżonków ściśle określonych czynności prawnych dotyczących majątku wspólnego małżonków. Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny. W opinii Wnioskodawczyni, jeżeli umowa darowizny zostanie zawarta wyłącznie pomiędzy nią a siostrą, za zgodą jej męża (mąż siostry nie będzie stroną darującą), to pomimo tego, iż darowizna ta nastąpi z majątku wspólnego siostry i jej męża, darowizna ta będzie w całości zwolniona od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wnioskodawczyni swoje stanowisko oparła na niedawnych i wcześniejszych interpretacjach podatkowych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej stwierdzających jednoznacznie, że darowizna między rodzeństwem dokonana w formie aktu notarialnego (za zgodą małżonka) jest całkowicie wolna od podatku od spadków i darowizn, nawet jeśli pochodzi z majątku wspólnego małżonków.

Wnioskodawczyni na potwierdzenie stanowiska przywołała interpretacje indywidualne.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2019 r., poz. 1813, ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać należy się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740, ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdyż druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy stanowi, że – obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn - opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że – wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe (art. 14 ust. 2 ww. ustawy).

W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy - do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1.  do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2.  do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3.  do grupy III – innych nabywców.

Jednakże stosownie do treści art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2060).

Wskazane powyżej zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 ww. ustawy).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 4a ust. 4 ww. ustawy, obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że siostra Wnioskodawczyni zamierza podarować Wnioskodawczyni spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, które objęte jest wspólnością majątkową małżeńską. Umowa darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego pomiędzy Wnioskodawczynią a jej siostrą będzie zawarta w formie aktu notarialnego. Szwagier Wnioskodawczyni – mąż siostry złoży pisemną akceptację na dokonanie darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1359), zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. Stosownie do art. 37 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że planowana darowizna spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez siostrę Wnioskodawczyni (za zgodą jej męża) na rzecz Wnioskodawczyni, która zostanie dokonana na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego, będzie w całości korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dla zastosowania zwolnienia pozostaje bez wpływu fakt, że darowane spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego pochodzić będzie z majątku wspólnego siostry Wnioskodawczyni i męża siostry. Okoliczność ta wywiera bowiem skutki jedynie w sferze prawa rodzinnego.

Jak wynika z art. 37 § 2 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy – ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Z zacytowanych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że zgoda małżonka niezbędna jest dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka, w przypadku gdy jej przedmiotem są składniki majątkowe objęte wspólnością majątkową. Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny.

Skoro w przedmiotowej sprawie darczyńcą będzie tylko siostra Wnioskodawczyni, to nabycie przez Wnioskodawczynię spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego tytułem opisanej we wniosku darowizny będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym Wnioskodawczyni nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tego tytułu.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.