Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-639/11-2/AD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-07-04
Teza: Czy wynagrodzenie należne Spółce na mocy zawartego Porozumienia za wyrażenie zgody przez Spółkę na wcześniejsze rozwiązanie Umowy oraz rezygnację z przysługujących jej lub mogących przysługiwać jej roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy podlega podatkowi VAT?
Słowa kluczowe: odszkodowania; opodatkowanie; podatek-podatek od towarów i usług; umowa; umowa-rozwiązanie umowy; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością T., przedstawione we wniosku z dnia 30 marca 2011 r. (data wpływu 4 kwietnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wynagrodzenia za wyrażenie zgody przez Wnioskodawcę na przedterminowe rozwiązanie umowy oraz rezygnację z przysługujących jemu lub mogących jemu przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu umowy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 kwietnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wynagrodzenia za wyrażenie zgody przez Wnioskodawcę na przedterminowe rozwiązanie umowy oraz rezygnację z przysługujących jemu lub mogących jemu przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu umowy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca (dalej: Spółka) prowadzi działalność m.in. w zakresie produkcji spirytusu surowego rolniczego żytniego służącego do produkcji napojów alkoholowych. W związku z prowadzoną działalnością Spółka zawarła z W. S.A. (dalej: Kontrahent) umowę na dostawę alkoholu etylowego w formie spirytusu surowego (dalej: Umowa).

Z uwagi na powstanie między Spółką i Kontrahentem sporu w zakresie ważności, interpretacji i sposobu wykonywania umowy oraz fakt, iż dalsze wykonywanie Umowy przez Kontrahenta narażałoby go na znaczne straty gospodarcze, Kontrahent wystąpił z wnioskiem o rozwiązanie Umowy przed umownym terminem jej wygaśnięcia. Spółka zaaprobowała przedmiotowy wniosek i konsekwentnie strony Umowy podpisały porozumienie w sprawie wcześniejszego rozwiązania Umowy (dalej: Porozumienie).

Na mocy Porozumienia Kontrahent zobowiązał się do zapłaty na rzecz Spółki umówionej kwoty wynagrodzenia z tytułu wyrażenia zgody przez Spółkę na wcześniejsze rozwiązanie Umowy. Ponadto, Strony uzgodniły, że zapłata wynagrodzenia Spółce wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia Stron, przysługujące im lub mogące im przysługiwać w przyszłości na podstawie umowy, w tym w szczególności z tytułu realizacji, rozwiązania i zaprzestania jej wykonywania.

Strony uzgodniły, iż kwota wynagrodzenia wypłacanego przez Kontrahenta zostanie powiększona o należny podatek od towarów i usług (dalej: podatek VAT), zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy wynagrodzenie należne Spółce na mocy zawartego Porozumienia za wyrażenie zgody przez Spółkę na wcześniejsze rozwiązanie Umowy oraz rezygnację z przysługujących jej lub mogących przysługiwać jej roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy podlega podatkowi VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie za wyrażenie przez niego zgody na przedterminowe rozwiązanie Umowy oraz rezygnację z przysługujących mu lub mogących mu przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy podlega podatkowi VAT, ponieważ stanowi ono wynagrodzenie za świadczoną przez Wnioskodawcę usługę.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, odpłatne świadczenie usług stanowi jedną z czynności podlegających podatkowi VAT.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie się do powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Należy podkreślić, iż wyliczenie zawarte w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter przykładowy. Tym samym w praktyce świadczeniem usług mogą być również inne czynności, nie wymienione w powyższym przepisie.

Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (w szczególności orzeczenia TSWE w sprawie Tolmsa, sygn. C-16/93), aby daną czynność uznać za odpłatne świadczenie usług muszą zaistnieć cztery elementy:

1.  określone świadczenie, które wynika ze stosunku zobowiązaniowego,
2.  konkretny podmiot będący beneficjentem tego świadczenia, odnoszący z niego korzyść,
3.  odpłatność,
4.  bezpośredni związek między świadczeniem i otrzymanym wynagrodzeniem. ILPP2/443-639/11-2/AD

W opinii Spółki, w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym czynność będąca przedmiotem Porozumienia spełnia wszystkie powyżej wskazane przesłanki, co Spółka uzasadnia poniżej.

A.

Ze względu na fakt, iż ustawa o VAT nie definiuje pojęcia świadczenia, przy interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do uregulowań Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 353 Kodeksu cywilnego, świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu. Konsekwentnie do zaistnienia świadczenia niezbędne jest istnienie określonego zachowania, tj. działania rozumianego jako czynienie albo zaniechania rozumianego jako brak czynienia albo tolerowanie, znoszenia określonych stanów rzeczy.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia Spółka, w zamian za wynagrodzenie należne od Kontrahenta, zobowiązuje się do wyrażenia zgody na wcześniejsze rozwiązanie Umowy oraz rezygnację z przysługujących jej lub mogących jej przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy. Konsekwentnie, Spółka zobowiązuje się do określonego zachowania w postaci (i) umożliwienia Kontrahentowi wcześniejszego rozwiązania Umowy oraz (ii) powstrzymania się od dochodzenia roszczeń wynikających z Umowy. Tym samym zachodzi świadczenie w formie zaniechania, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

B.

Określona czynność stanowi świadczenie usług, jeżeli jedna ze stron może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta świadczenia. Należy podkreślić, iż w omawianym przypadku bezpośrednim beneficjentem wyrażenia przez Spółkę zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy oraz rezygnacji z przysługujących jej lub mogących jej przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy jest Kontrahent. W wyniku świadczenia Spółki Kontrahent osiąga wymierną korzyść majątkową, ponieważ (i) Spółka rezygnuje z dochodzenia roszczeń związanych z przedwczesnym rozwiązaniem Umowy, (ii) rozwiązanie Umowy pozwala uniknąć poniesienia przez Kontrahenta znacznych strat gospodarczych, na które byłby on narażony w przypadku dalszego wykonywania Umowy oraz (iii) Kontrahent może podpisać nową umowę na dostawę alkoholu etylowego z innym dostawcą.

C.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, świadczenie usług podlega podatkowi VAT, jeżeli ma charakter odpłatny. Przesłanka ta jest spełniona w analizowanym przypadku, gdyż na mocy Porozumienia, w zamian za wyrażenie przez Spółkę zgody na wcześniejsze rozwiązanie Umowy oraz rezygnację z przysługujących jej lub mogących jej przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy, Kontrahent wypłaci Spółce umówione wynagrodzenie.

D.

Przyjmuje się, iż związek między wynagrodzeniem, a świadczeniem na rzecz wypłacającego wynagrodzenie musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, iż płatność wynagrodzenia następuje w zamian za to świadczenie. Z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego, w tym przede wszystkim treści Porozumienia, jednoznacznie wynika, iż wynagrodzenie wypłacane przez Kontrahenta na rzecz Spółki następuje z tytułu wyrażenia zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy oraz rezygnację z przysługujących jej lub mogących jej przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy. Tym samym istnieje bezpośredni związek między wynagrodzeniem wypłacanym przez Kontrahenta i świadczeniem Spółki.

W związku z tym, iż jak wykazała Spółka, czynność będąca przedmiotem Porozumienia spełnia wszystkie powyżej wskazane przesłanki, należy uznać ją za odpłatne świadczenie usług.

Jednocześnie należy podkreślić, iż zawarte Porozumienie stanowi dwustronną czynność zobowiązującą, dokonaną za zgodną wolą Spółki oraz Kontrahenta. W rezultacie wypłacane przez Kontrahenta wynagrodzenie z tytułu wyrażenia zgody przez Spółkę na wcześniejsze rozwiązanie Umowy oraz rezygnację z przysługujących jej lub mogących jej przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy nie może zostać uznane za odszkodowanie lub rekompensatę. Istotą odszkodowania oraz rekompensaty jest bowiem ich jednostronny charakter, tj. podmiot otrzymujący taki rodzaj płatności nie jest zobowiązany do wykonywania świadczenia wzajemnego. Płatność następuje w celu pokrycia szkód lub utraconych korzyści powstałych w wyniku niewywiązania się lub nienależytego wywiązania się przez stronę z zaciągniętych zobowiązań.

Prawidłowość stanowiska Spółki znajduje potwierdzenie w interpretacjach podatkowych wydawanych w imieniu Ministra Finansów. Przykładowo w interpretacji z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. IBPP3/443-679/09/IK Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach zauważył, że „wynajmujący otrzymuje określone kwoty pieniężne w zamian za zgodę na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu. Należy zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku opisanym we wniosku możemy wskazać konkretnego beneficjenta tej usługi – w zamian za wyrażenie zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy (korzyść po stronie Najemcy), Wynajmujący otrzymuje określone świadczenie pieniężne. Zatem wcześniejsze rozwiązanie umowy poprzez zawarcie przez strony porozumienia prowadzi do wygaśnięcia wiążącego strony stosunku prawnego (tj. zgodnego zakończenia istniejącego pomiędzy stronami stosunku w inny sposób niż pierwotnie było to przewidziane), nie jest natomiast rezultatem jednostronnego niewywiązywania się lub nienależytego wywiązania się przez stronę z ciążących na niej obowiązków”. Tożsame stanowisko zaprezentowane zostało m.in. w interpretacjach o sygn. IPPP1/443-682/09-2/IG oraz IPPP1/443-297/10-2/AW.

Biorąc pod uwagę powyższe, Spółka wnosi o potwierdzenie, iż zapłata przez Kontrahenta wynagrodzenia za wyrażenie zgody przez Spółkę na wcześniejsze rozwiązanie Umowy oraz rezygnację z przysługujących jej lub mogących jej przysługiwać roszczeń względem Kontrahenta z tytułu Umowy podlega podatkowi VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.