Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-123/09/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-05-08
Teza: Czy przeniesienie własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia w części przypadającej na udział Wnioskodawcy we współwłasności na rzecz pozostałych wspólników spółki cywilnej, z której Wnioskodawca występuje, w przedstawionym stanie faktycznym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; spółki-spółka cywilna; spłata; udział-zbycie udziałów w spółce
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 3 lutego 2009 r. (data wpływu 19 lutego 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przez występującego wspólnika spółki cywilnej, czynności przeniesienia na rzecz pozostałych wspólników, w formie aktu notarialnego, własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia, w części przypadającej na jego udział w spółce, za które tytułem zwrotu wkładu otrzyma jego równowartość w pieniądzu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 lutego 2009 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przez występującego wspólnika spółki cywilnej, czynności przeniesienia na rzecz pozostałych wspólników, w formie aktu notarialnego, własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia, w części przypadającej na jego udział w spółce, za które tytułem zwrotu wkładu otrzyma jego równowartość w pieniądzu.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 15 marca 2006 r. dwoje wspólników zawarło spółkę prawa cywilnego. W dniu 16 lutego 2007 r. dotychczasowi wspólnicy nabyli na rzecz tejże spółki udział wynoszący 1/2 części we współwłasności nieruchomości zabudowanej składającej się z działek oznaczonych nr geod. 16/1, 16/4 , 16/6 o powierzchni łącznej 4.604 m2 na podstawie umowy sprzedaży z dnia 16 lutego 2007 r.

W dniu 28 lutego 2007 r. dotychczasowi wspólnicy postanowili zgodnie przyjąć do spółki trzeciego wspólnika w osobie Wnioskodawcy, który postanowił wnieść do tej spółki wkład w postaci 1/2 części we współwłasności zabudowanej nieruchomości, składającej się z działek oznaczonych nr geod. 16/1, 16/4, 16/6 o powierzchni łącznej 4.604 m2, którą nabył na podstawie wyroku Sądu rozwiązującego małżeństwo przez rozwód.

W związku z wstąpieniem nowego wspólnika do spółki, dotychczasowi wspólnicy oświadczyli, że udział wynoszący 1/2 części we współwłasności zabudowanej nieruchomości, stanowiący współwłasność spółki dwuosobowej stanowić będzie współwłasność spółki trzyosobowej - na prawie współwłasności łącznej. Przystępujący wspólnik, tj. Wnioskodawca zobowiązał się wnieść do spółki w formie aktu notarialnego jego udział wynoszący 1/2 części we współwłasności nieruchomości zabudowanej, składającej się z ww. działek. Przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem pensjonatu, budynkiem hotelu, budynkiem typu „mała gastronomia” oraz budynkiem hotelu.

W okresie funkcjonowania spółki prowadzone są prace modernizacyjne (rozbudowy) na budynku hotelu. Do chwili obecnej poniesione wydatki na rozbudowę przekroczyły już 40% jego wartości początkowej. Ponieważ spółka cywilna jest podatnikiem podatku od towarów i usług, odliczała podatek naliczony z faktur dokumentujących nabycie materiałów budowlanych i wykonanych usług. Ponadto Wnioskodawca zobowiązał się do wniesienia do spółki tytułem wkładu środków trwałych i wyposażenia, jako że dysponowała prawem własności w części 1/2 do środków trwałych i wyposażenia z tytułu rozliczeń z byłym małżonkiem.

W chwili obecnej Wnioskodawca zamierza wystąpić ze spółki i dokonać aktem notarialnym przeniesienia własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia. Spółka będzie funkcjonowała w dalszym ciągu oraz dokona rozliczenia (spłaty) występującemu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przeniesienie własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia w części przypadającej na udział Wnioskodawcy we współwłasności na rzecz pozostałych wspólników spółki cywilnej, z której Wnioskodawca występuje, w przedstawionym stanie faktycznym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, wystąpienie ze spółki powoduje, iż osoba ustępująca przestaje być wspólnikiem, natomiast spółka istnieje dalej i łączy pozostałych wspólników. Konsekwencją wypowiedzenia udziału przez wspólnika spółki cywilnej jest utrata przez niego wszelkich praw objętych majątkiem wspólnym wspólników, a więc pozycji współwłaściciela i współwierzyciela co do należących łącznie do wspólników rzeczy i wierzytelności. Skutek ten następuje z mocy prawa i odnosi się również do nieruchomości wchodzących w skład wspólnego majątku. Złożenie oświadczenia w formie pisemnej spowoduje utratę prawa do nieruchomości objętej współwłasnością łączną wspólników.

Ustępującemu wspólnikowi przysługuje prawo rozliczenia się z pozostałymi uczestnikami spółki. Wnioskodawca wskazał, iż rozliczenia będą odbywać się według zasad przewidzianych w art. 871 KC i będą miały charakter finansowy - wkłady polegające na wniesieniu do spółki własności rzeczy podlegają zwrotowi w pieniądzu.

Biorąc pod uwagę powyższe – w ocenie Wnioskodawcy - majątek pozostaje własnością wspólników pozostających nadal w spółce, która w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Występujący zaś wspólnik otrzymuje rozliczenie w pieniądzu.

W ocenie Wnioskodawcy, analiza przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 6 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przesądza o tym, iż występujący wspólnik nie jest zobowiązany do naliczenia i odprowadzenia podatku od towarów i usług na konto urzędu skarbowego, jako że majątek pozostaje własnością pozostających w spółce cywilnej wspólników, a spółka w dalszym ciągu jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, iż czynności tej nie można przypisać znamion działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika podatku od towarów i usług. Wnioskodawca nie jest takim podatnikiem - podatnikiem tego podatku jest spółka cywilna. W ocenie Wnioskodawcy, żeby stać się podatnikiem podatku od towarów i usług należy wykonać czynności w okolicznościach, które wskazują na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Przesłanki wskazujące na zamiar wykonywania pewnej czynności w sposób częstotliwy muszą istnieć w chwili wykonania usługi lub sprzedaży towaru. Nawet czynność wykonana jeden raz nie traci charakteru działalności gospodarczej, jeśli okoliczności wskazują na istnienie zamiaru jej powtarzania. Ponadto decydujące znaczenie dla określenia działalności gospodarczej ma zarobkowy charakter dokonywanych czynności. W opisanym zdarzeniu przyszłym - zdaniem Wnioskodawcy - nie będzie spełniony ani warunek częstotliwości, ani zamiar ich powtarzania, ani też zorganizowany, ciągły i zarobkowy charakter tej czynności. Wobec powyższego Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nie będzie podatnikiem podatku od towarów i usług i nie będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ww. ustawy – ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Przez dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Akcent tak sformułowanej definicji dostawy towarów położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel. Definicja ta jest zatem bardzo szeroka i wskazuje, że istotny jest przede wszystkim ekonomiczny, a nie prawny aspekt transakcji.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy – podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W świetle art. 15 ust. 2 działalnością gospodarczą jest wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Aby dostawa towarów podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi zostać dokonana przez podatnika podatku od towarów i usług. Pojęcie podatnika uzależnione jest od prowadzenia działalności gospodarczej - wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego tylko wtedy, jeżeli została ona wykonana w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

Podmioty zawierające umowę spółki cywilnej zobowiązują się do podejmowania działań (w szczególności wniesienia wkładu) zmierzających do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Ponieważ majątek wniesiony i wypracowany przez wspólników w ramach zawiązanej spółki stanowi wspólność łączną, żaden ze wspólników nie jest uprawniony do rozporządzania swoim udziałem we wspólnym majątku, nie może także występować z żądaniem podziału tego majątku w czasie trwania spółki. Jedynym sposobem "odzyskania" przez wspólnika wkładu wniesionego do spółki przed jej rozwiązaniem, jest wypowiedzenie umowy. Sposób dokonywania rozliczeń pomiędzy ustępującym wspólnikiem, a pozostałymi sygnatariuszami umowy określony został w art. 871 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Stosownie do dyspozycji § 1 powołanego przepisu, wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia - wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Zgodnie z § 2 tego artykułu, występującemu wspólnikowi wypłaca się również w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

Ze złożonego wniosku wynika, że Wnioskodawca zamierza wystąpić ze spółki cywilnej i dokonać aktem notarialnym przeniesienia własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia wniesionych wcześniej jako wkład. Spółka będzie funkcjonowała w dalszym ciągu oraz dokona rozliczenia (spłaty) występującemu. Występujący wspólnik otrzyma rozliczenie w pieniądzu.

Odnosząc powołane przepisy do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, iż czynność przeniesienia przez występującego wspólnika spółki cywilnej na rzecz pozostałych wspólników w formie aktu notarialnego własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia w części przypadającej na jego udział w spółce, za które tytułem zwrotu wkładu otrzyma jego równowartość w pieniądzu nie mieści się w zakresie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Faktyczne przeniesienie przez Wnioskodawcę na rzecz spółki cywilnej, prawa do rozporządzania towarem jak właściciel nastąpiło w momencie wniesienia nieruchomości tytułem wkładu do spółki cywilnej. Wypełniony tym samym został warunek, aby transakcję uznać za dostawę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, która akcentuje przeniesienie ekonomicznego władztwa nad rzeczą. Podpisanie aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości w momencie wystąpienia przez wspólnika ze spółki cywilnej stanowi jedynie dopełnienie zachowania formy szczególnej obowiązującej przy przeniesieniu własności nieruchomości w sytuacji, w której wspólnikom przysługiwała współwłasność łączna.

Reasumując stwierdzić należy, iż w sytuacji, gdy otrzymanie w pieniądzu równowartości wkładu stanowi formę rozliczenia się pomiędzy występującym, a pozostałymi w spółce wspólnikami, czynność przeniesienia przez występującego wspólnika spółki cywilnej na rzecz pozostałych wspólników w formie aktu notarialnego własności nieruchomości oraz środków trwałych i wyposażenia w części przypadającej na jego udział w spółce, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej – powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.