Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-37/12-2/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-02-28
Teza: Wnioskodawca jako otrzymujący premie nie świadczy na rzecz Brokera usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem czynność ta u Wnioskodawcy nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT
Słowa kluczowe: czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; pośrednictwo; premia-premia pieniężna
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 09.01.2012 r. (data wpływu 12.01.2012r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania premii pieniężnych wypłacanych Wnioskodawcy przez Brokera - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12.01.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania premii pieniężnych wypłacanych Wnioskodawcy przez Brokera.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka prowadzi działalność leasingową. W toku swojej aktywności Spółka oferuje leasing wraz z przygotowaną ofertą ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia jest zawierana przez Spółkę z zakładem ubezpieczeniowym za pośrednictwem firmy brokerskiej, która jest odpowiedzialna za doprowadzenie do jej zawarcia. Firma brokerska otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie prowizyjne od zakładu ubezpieczeń. Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość otrzymywanego przez brokera wynagrodzenia, jest ono ustalane bezpośrednio z zakładem ubezpieczeniowym przez brokera, Jednocześnie Wnioskodawca nie jest zobowiązany do wypłaty jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz brokera za świadczone usługi pośrednictwa ani też do zwrotu poniesionych przez brokera kosztów.

W przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia z zakładem ubezpieczeń za pośrednictwem danej firmy brokerskiej, Spółka będzie otrzymywać od brokera premię pieniężną, której wysokość zostanie ustalona na podstawie sumy opłacanych przez nią składek na rzecz zakładu ubezpieczeniowego, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia na rzecz wypłacającego premię. Premia zostanie mu wypłacona wyłącznie za samo zawarcie umowy ubezpieczenia z zakładem ubezpieczeniowym za pośrednictwem konkretnego brokera.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

W związku z przedstawionym zdarzeniem przyszłym, Spółka prosi o potwierdzenie, iż premie pieniężne, które będą wypłacane Spółce przez brokera ubezpieczeniowego na podstawie wystawionej noty księgowej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko Wnioskodawcy

Zdaniem Spółki, premie pieniężne, które Spółka będzie otrzymywać od brokera ubezpieczeniowego nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), opodatkowaniu tym podatkiem podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Art. 8 ust. 1 tej ustawy precyzuje z kolei, że za opodatkowane świadczenie usług uznaje się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Powołany przepis wskazuje, iż pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zachowania polegające na powstrzymywaniu się od dokonywania określonych czynności lub na tolerowaniu pewnych czynności bądź sytuacji. Pojęcie usługi, według ustawy, jest bowiem szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie się podatnika - nie będące dostawą towarów - na rzecz innego podmiotu.

Świadczenie usług może zasadniczo przyjąć dwie formy:

*   Aktywną, polegającą na określonym działaniu na rzecz usługobiorcy;
*   Pasywną, polegającą na powstrzymaniu się od określonego działania.

Zdaniem Wnioskodawcy, aby uznać dane zachowanie za odpłatne świadczenie usług musi jednak istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, na podstawie której wypłacane jest wynagrodzenie za wykonanie usługi. Konieczne jest bowiem, aby świadczona usługa wiązała się w sposób bezpośredni z przekazanym w zamian za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W zaprezentowanym zdarzeniu przyszłym, Spółka będzie otrzymywać premię od brokera uzależnioną od zawarcia przez nią umów ubezpieczenia z zakładem ubezpieczeń. Podpisanie umowy będzie jedynym warunkiem wypłaty premii, w szczególności wypłata nie będzie uzależniona od spełnienia innych warunków lub świadczeń przez Wnioskodawcę na rzecz brokera. Brak będzie zatem jakiegokolwiek świadczenia na rzecz brokera po stronie Spółki, które można byłoby powiązać z premią pieniężną, która ma zostać otrzymana od brokera. Premia nie będzie zatem wynagrodzeniem za wyświadczone przez Spółkę usługi na rzecz brokera. Spółka nie będzie bowiem takich usług świadczyć. Okoliczność zakupu przez Spółkę usługi ubezpieczenia od zakładu ubezpieczeniowego, w zamian za co Spółka ma otrzymać premię pieniężną od brokera, nie spełnia bowiem definicji usługi określonej w art. 8 ustawy o VAT. Zgodnie z powszechnie akceptowanym poglądem, z odpłatnym świadczeniem usług mamy do czynienia w sytuacji, gdy dwa świadczenia wzajemne są ze sobą powiązane w taki sposób, że jedno stanowi ekwiwalent za drugie. Analogiczne stanowisko prezentuje Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, sygn. C-102/86.

Mając na uwadze brzmienie powołanych przepisów oraz wyrok ETS, należy stwierdzić, iż zasadniczo, jako odpłatne świadczenie usług opodatkowaniu VAT mogą podlegać jedynie czynności charakteryzujące się bezpośrednim i ścisłym związkiem ze świadczeniem ekwiwalentnym.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie na gruncie licznych orzeczeń sądów administracyjnych, np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2007 r. I FSK 94/06, z 23 września 2008 r, sygn. I FSK 998/08, z 26 lutego 2009 r. sygn. I FSK 1067/08, z 17 lutego 2010 r. sygn. I FSK 2137/08, z 21 stycznia 2010 r. sygn. I FSK 1806/08, z 11 maja 2010r. sygn. I FSK 699/09, z 11 marca 2010 r. sygn. I FSK 191/09, z 11 czerwca 2010 r. sygn. I FSK 968/09 oraz I FSK 972/09.

Powyższy pogląd akceptował również Minister Finansów w interpretacjach: - z dnia 3 października 2011 r., wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby w Poznaniu, sygn. ILPP2/443-754/09/11-S/AD,

*   z dnia 25 lipca 2011 r., wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, sygn. IBPP3/443-515/11/AB,
*   z dnia 2 maja 2011 r., wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, sygn. ILPPP1/443-170/11-4/MK,
*   z dnia 22 kwietnia 2011 r., wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie IPPP1/443-71/11-4/ISz,
*   z dnia 10 lutego 2011 r. wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, sygn. IPPP1-443-556/08/11-7/S/JL,
*   z dnia 9 lutego 2011 r., wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, sygn. ITPP2/443-1197/10/AD,
*   z dnia 7 stycznia 2011 r., wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, sygn. IBPP2/443-1023/10/ICz,
*   z dnia 31 grudnia 2010r. wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, sygn. IPPP2/443-905/10-3/MM,
*   z dnia 9 grudnia 2010 r. wydana za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, sygn. IBPP1/443-812/10/AW.

Powyższe orzeczenia oraz interpretacje wskazują, iż premia pieniężna, która nie pozostaje w związku z określonym świadczeniem otrzymującego nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w wyrokach, premia stanowi swoistą nagrodę za uzyskanie rezultatu polegającego np. na osiągnięciu określonej wielkości zakupów nagradzanej premią, a nie odpłatność za wykonane świadczenie. W konsekwencji, wypłata premii nie kreuje - odrębnej od świadczenia usługi lub dostawy towaru - czynności objętej zakresem VAT i jest na gruncie tego podatku obojętna.

Zaprezentowane powyżej podejście jest zgodne zarówno z regulacjami polskimi, jak i unijnymi, z których wynika, że transakcja gospodarcza nie może podlegać podwójnemu opodatkowaniu, raz jako usługa główna, drugi raz jako opodatkowana premia. Inaczej rzecz ujmując, jedno zdarzenie gospodarcze, co do zasady, powinno kreować tylko jeden obowiązek podatkowy, który w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym będzie powstawać od świadczenia usług ubezpieczenia. Podobne stanowisko zajmują inni przedstawiciele doktryny prawa podatkowego, w tym m.in. A. Bartosiewicz, R. Kubacki (Komentarz VAT, 3. wydanie, Wolters Kluwers, Warszawa 2009, s. 153) czy T. Michalik (VAT 2009, Beck, Warszawa 2009, s. 146-148).

Należy zwrócić uwagę, że wskazane powyżej wyroki oraz interpretacje Ministra Finansów dotyczą premii pieniężnych wypłacanych za zrealizowanie określonego wolumenu zakupów (towarów bądź usług). Niemniej jednak odnoszą się do przypadku, w którym to strona będąca sprzedawcą tych towarów lub usług wypłaca premię na rzecz kupującego (usługobiorcy). W sytuacji planowanej przez Spółkę, premia pieniężna ma być wypłacona Spółce nie przez zakład ubezpieczeń, od którego Spółka nabywać będzie usługi ubezpieczenia, ale przez brokera ubezpieczeniowego (podmiotu trzeciego). Tym samym w tej sytuacji — zdaniem Wnioskodawcy — należy uznać, że premia pieniężna, która zostanie przez niego otrzymana, tym bardziej nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT (skoro takiemu opodatkowaniu nie podlega nawet premia pieniężna wypłacana w ramach podstawowego stosunku łączącego strony umowy).

W stanie faktycznym analogicznym do zaprezentowanego przez Spółkę została natomiast wydana interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia 30 czerwca 2011 r., wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. lPPP1433-801/11-4/IGo), w której zostało potwierdzone, że premia pieniężna wypłacana przez brokera ubezpieczeniowego leasingodawcy w związku z zawarciem przez niego umowy ubezpieczenia z zakładem ubezpieczeniowym nie podlega VAT.

Zakup usług ubezpieczenia dokonywany będzie zatem od zakładu ubezpieczeń, a nie od brokera, tj. podmiotu wypłacającego premię. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie będziemy mieli nawet do czynienia z wypłatą premii uzależnionej od określonego poziomu zakupów od podmiotu wypłacającego premię. Dlatego też premia pieniężna, która ma być wypłacana na podstawie noty księgowej nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.

Z ostrożności procesowej, Spółka pragnie wyjaśnić, iż przedmiotowej premii pieniężnej nie będzie można również zakwalifikować jako rabatu udzielonego przez brokera na rzecz Spółki, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż zasadniczo brak będzie pomiędzy brokerem a Spółką jakiegokolwiek świadczenia (w związku z którym wypłacana jest premia pieniężna), którego wartość mogłaby zostać pomniejszona. Taka kwalifikacja mogłaby zostać ewentualnie rozważona w przypadku, gdyby premię pieniężną wypłacał zakład ubezpieczeń będący świadczeniodawcą usług ubezpieczenia a nie broker.

Mając na uwadze powyższą argumentację, należy stwierdzić, iż premie pieniężne, które będą wypłacane przez brokera na rzecz Spółki nie będą związane ze świadczeniem przez Wnioskodawcę usług na rzecz brokera, dlatego też nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności został zdefiniowany w art. 7 i art. 8 cyt. ustawy. Jak stanowi art. 7 ust. 1 cyt. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Za odpłatne świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 2 pkt 2, należy również rozumieć nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Powołany przepis wskazuje, iż pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pojęcie usługi, według ustawy, jest bowiem szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie się podatnika – nie będące dostawą towarów – na rzecz innego podmiotu.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Podatnicy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których wypłacane są tzw. premie pieniężne nabywcom. Dotyczy to także przypadków, kiedy sprzedawca z różnych przyczyn (np. dokonania u niego zakupów w dużych ilościach w określonym czasie) po dokonaniu dostawy udziela nabywcy tzw. premii pieniężnej, polegającej na wypłacaniu określonych kwot pieniężnych.

Skutki podatkowe dotyczące wypłacania premii pieniężnych nabywcom uzależnione są od wielu czynników, m.in. od ustalenia, za co faktycznie premie pieniężne zostały wypłacone, tzn. czy dotyczą konkretnych dostaw/usług, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw/usług w określonym czasie, czy ich przyznanie uwarunkowane jest wykonywaniem dodatkowych czynności itp.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Spółka w ramach prowadzonej działalności oferuje leasing wraz z przygotowaną ofertą ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia jest zawierana przez Wnioskodawcę z zakładem ubezpieczeń za pośrednictwem firmy brokerskiej, która jest odpowiedzialna za doprowadzenia do jej zawarcia.

Z tytułu świadczenia usług pośrednictwa (którego przedmiotem jest doprowadzenie do zawarcia umowy ubezpieczenia pomiędzy Spółką a zakładem ubezpieczeń) Brokerowi przysługuje wynagrodzenie prowizyjne od zakładu ubezpieczeń. Wysokość prowizji jest ustalana niezależnie od Wnioskodawcy, bezpośrednio pomiędzy Brokerem a towarzystwem ubezpieczeniowym. Z kolei Wnioskodawca nie jest zobowiązany do wypłaty jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz Brokera za usługi pośrednictwa ani też do zwrotu poniesionych przez Brokera kosztów. W związku z przystąpieniem Wnioskodawcy do zawieranych za pośrednictwem Brokera indywidualnych umów ubezpieczenia, Wnioskodawca otrzymuje od Brokera premię pieniężną. Jej wysokość uzależniona jest od kwoty opłacanych przez Wnioskodawcę składek z tytułu zawartych umów ubezpieczenia. Ponadto Wnioskodawca podaje, że z wypłatą premii nie wiążą się żadne inne warunki, w szczególności Wnioskodawca nie jest zobowiązany do spełnienia jakichkolwiek świadczeń na rzecz Brokera. Premia zostanie wypłacona wyłącznie za samo zawarcie umowy ubezpieczenia z zakładem ubezpieczeń za pośrednictwem brokera. Tym samym, wypłata premii przez Brokera na rzecz Spółki stanowi świadczenie jednostronne. Jedyną czynnością jaką wykonuje Spółka w związku z działalnością Brokera jest bowiem zakup usług ubezpieczenia od zakładu ubezpieczeń, a te transakcje stanowią obrót świadczącego usługę zakładu ubezpieczeń.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wypłacane przez Brokera na rzecz Wnioskodawcy premie pieniężne nie są w żaden sposób związane ze spełnieniem przez Wnioskodawcę świadczenia wzajemnego, gdyż za takie świadczenie nie można uznać zrealizowanej przez Zainteresowanego określonej wartości kwot opłacanych składek. Zatem należy uznać, iż w tych sytuacjach Wnioskodawca jako otrzymujący premie nie świadczy na rzecz Brokera usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem czynność ta u Wnioskodawcy nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Zauważyć również należy, iż niniejsza interpretacja nie rozstrzyga kwestii prawidłowości dokumentowania faktu otrzymania premii pieniężnych notami księgowymi, gdyż zagadnienie to nie było przedmiotem zapytania.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.