Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-32/14-4/TR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-04-10
Teza: Podatek dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów
Słowa kluczowe: czynsz; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; przychód; ryczałt; wynajem
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1; [ZPDOF] Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne-Rozdział 2-art. 6 

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 23 grudnia 2013 r. (data wpływu 30 grudnia 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 14 marca 2014 r. (data wpływu 19 marca 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 oraz art. 14f § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 7 marca 2014 r. nr ILPB2/415-32/14-2/TR Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowanego, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawcę nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 7 marca 2014 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 11 marca 2014 r.), zaś w dniu 19 marca 2014 r. do tut. Organu wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 10 października 2013 r. matka i siostra Wnioskodawcy przekazały Wnioskodawcy aktem notarialnym w formie darowizny swoje udziały w nieruchomości. Powyższe Zainteresowany zgłosił w urzędzie miasta wypełniając druk IN-1.

Jednocześnie Zainteresowany podał, że nieruchomość jest zarządzana przez kuzyna Zainteresowanego, zamieszkującego na terenie ww. nieruchomości, który jako zarządzający i administrujący powyższą nieruchomością (nie mając od nikogo stosownych upoważnień) nigdy nie przekazywał Zainteresowanemu żadnych dokumentów, sprawozdań dotyczących funkcjonowania posesji oraz rozliczeń finansowych. Przykładem mogą być np. zyski z wynajmu mieszkań, pomieszczeń, garaży, miejsc parkingowych, zarejestrowanych firm jak np.: specjalistyczna praktyka lekarska, działalność gospodarcza itp. na terenie posesji.

Ponieważ pod adresem posesji jest zameldowanych 16 osób, które tam zamieszkują bądź zajmują jakieś pomieszczenia, Zainteresowany tylko domniemywa, że nie odbywa się to za darmo. Wnioskodawcy wiadomo tylko, że z samego wynajmu mieszkań (przydziały sprzed wielu lat) – miesięczny zysk z 4 mieszkań w miesiącu lipcu 2013 r. wyniósł około 800,00 zł. Innych danych na ten temat Zainteresowany nie posiada, mimo że zwracał się kilkukrotnie na piśmie do kuzyna zarządzającego i administrującego nieruchomością, który nie odpowiadał na takie zapytania.

Wnioskodawca nie wie jakie są zyski i jakie są koszty dotyczące funkcjonowania posesji, jakie powinny być odprowadzane podatki i inne powinności, ponieważ nie udostępniono Wnioskodawcy żadnych dokumentów.

Od momentu nabycia przez Wnioskodawcę praw majątkowych w 1998 roku (po śmierci ojca Wnioskodawcy, Wnioskodawca nie otrzymał dotąd żadnego dochodu i pożytku z tytułu prawa własności i udziału od administratorów i zarządzających posesją.

Wobec powyższych faktów, w styczniu 2014 r. Zainteresowany złożył do sądu rejonowego wniosek o ustanowienie zarządcy przymusowego dla ww. posesji; sprawa jest w toku.

Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku przez jednoznaczne wskazanie, czy w przedmiotowej sprawie – w sensie prawnym – w imieniu i na rzecz Zainteresowanego są bądź były osiągane jakiekolwiek przychody (przysporzenia majątkowe), a jeśli tak – to z jakiego tytułu, Zainteresowany wskazał, że do dnia uzupełnienia wniosku nie osiągnął jakichkolwiek przychodów (przysporzeń majątkowych) z tytułu swojej własności oraz nigdy nie był w sensie prawnym ich beneficjentem.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy Wnioskodawca – jako współwłaściciel w 12/60 nieruchomości – będzie zobowiązany płacić podatki od dochodów uzyskiwanych z tej nieruchomości?
2.  Czy Wnioskodawca – jako współwłaściciel w 12/60 nieruchomości – będzie zobowiązany płacić podatek za:
    *   typ gruntu - pozostałe – 2 543,00 m2 - podatek od 12/60 części = 106,81 zł,
    *   budynki mieszkalne lub ich części – 847,37 m2 – podatek od 12/60 części = 101,68 zł,
    *   pozostałe budynki lub ich części – 217,00 m2 – podatek od 12/60 części = 685,81 zł,co razem wynosi i obciąża Wnioskodawcę na rok 2014 kwotą w wysokości 894,30 zł?

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji jaką opisał w przedstawionym stanie faktycznym nie będzie zobowiązany odprowadzać podatku od udziału w dochodach z nieruchomości, których nie uzyskiwał i nie uzyskuję oraz powierzchni mieszkalnych, pomieszczeń, garaży itp., które są zajmowane i wykorzystywane przez osoby tam zameldowane i przebywające.

Nikt z administratorów sprawujących dotąd zarząd nieruchomością, nie postawił do dyspozycji Wnioskodawcy środków finansowych i rzeczowych (przysporzeń majątkowych) z uzyskanych dochodów.

Zatem, nie ma podstaw do uiszczania podatku od nieosiąganego jakiegokolwiek dochodu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle powyższego, podatkiem dochodowym nie są objęte wyłącznie dochody wymienione w art. 21, 52, 52a i 52c ww. ustawy oraz dochody, od których zaniechano poboru podatku. Zatem, wszelkie dochody podatnika niewymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych oraz te dochody, od których nie zaniechano poboru podatku, podlegają opodatkowaniu.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 29-30c, art. 30e oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów (art. 9 ust. 1a ww. ustawy).

W tym miejscu wskazać należy, że w rozumieniu art. 9 ust. 2 ww. ustawy, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Z powyżej przedstawionych przepisów wynika zatem, że podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest dochód, natomiast, żeby w ogóle wystąpił dochód (podstawa opodatkowania) – najpierw musi wystąpić przychód. Tym samym, jeżeli po stronie Wnioskodawcy nie wystąpił przychód, a w dalszej konsekwencji nie wystąpił dochód, to nie powstała również podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Co do zasady, katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych został wymieniony w art. 10 ust. 1 cyt. ustawy podatkowej, w myśl którego źródłami przychodów są:

1.  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2.  działalność wykonywana osobiście;
3.  pozarolnicza działalność gospodarcza;
4.  działy specjalne produkcji rolnej;
5.  (uchylony)
6.  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7.  kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8.  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: Mol type=a>
9.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
10.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
11.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
12.  innych rzeczy,- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
13.  inne źródła.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne − to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu − przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Z wymowy przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, ustalenie przychodu wymaga wskazania osoby będącej beneficjentem świadczenia.

W kwestii współwłasności należy wskazać, że polega ona na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom, przy czym udziały współwłaścicieli w przedmiotowej sprawie są określone. Współwłasność udziałowa może wynikać albo z umowy, albo z określonego zdarzenia prawnego.

W przedmiotowej sprawie pozostawałby bez znaczenia fakt, że opłaty czynszowe, zarówno z lokali mieszkalnych, jak i użytkowych, byłyby gromadzone na koncie osoby administrującej nieruchomością, jeśli najemcy opłacaliby należny czynsz z tytułu najmu nieruchomości pozostającej współwłasnością Wnioskodawcy. Zatem, nie możnaby uznać, że środki pieniężne wpłacane na konto osoby administrującej nieruchomością, która reprezentowałaby Zainteresowanego, nie zostały otrzymane przez Zainteresowanego.

Powyższe stanowisko jest uzasadnione również ze względu na fakt, że ustalenie zarządcy nie ograniczałoby w żadnym razie praw własności. Zarządca nieruchomości działałby ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla współwłaścicieli, bowiem działałby bowiem w imieniu i na rzecz współwłaścicieli. Właściciel (współwłaściciel) nieruchomości byłby jedynie zastępowany przez zarządcę nieruchomości w dotychczasowych czynnościach związanych z administrowaniem i zarządem nieruchomością. Zatem, ustanowienie zarządcy nie zwalniałoby Wnioskodawcy jako współwłaściciela nieruchomości z obowiązków podatkowych.

Ewentualny fakt, że Wnioskodawca nie miałby bieżącego dostępu do środków zgromadzonych na oddzielnym koncie (np. koncie osoby administrującej nieruchomością) pozostawałby zatem bez znaczenia, bowiem jako współwłaściciel nieruchomości Zainteresowany byłby obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną, polegającym na podejmowaniu przez poszczególnych współwłaścicieli czynności dotyczących przedmiotu wspólnej własności w ich wspólnym interesie, co wynika wprost z art. 200 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121) – „Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną”.

Ponadto, z przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczących współwłasności wynika, że każdy ze współwłaścicieli nie sprawujących zarządu rzeczą wspólną może żądać w odpowiednich terminach rachunku z zarządu (art. 208 Kodeksu cywilnego), przy czym pożytki i inne przychody przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów i w takim stosunku obciążają ich wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.

W tym miejscu należy wyraźnie zaznaczyć, że przepisy regulujące opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie przewidują rozliczania kosztów uzyskania tychże przychodów przy ustalaniu podstawy opodatkowania; przy tej formie opodatkowania podstawą opodatkowania są bowiem osiągane przez podatników przychody, a nie dochody. Podstawą opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w badanej sprawie byłyby bowiem przychody osiągane przez Wnioskodawcę, reprezentowanego przez osobę administrującą nieruchomością.

Z wyżej przedstawionych wywodów wynika zatem, że kluczowe w niniejszej sprawie było ustalenie czy w przedmiotowej sprawie – w sensie prawnym – w imieniu i na rzecz Zainteresowanego są bądź były osiągane jakiekolwiek przychody (przysporzenia majątkowe), a jeśli tak – to z jakiego tytułu. Nadmienić bowiem należy, że samo wskazanie, że np. osoby administrujące nieruchomością nie przekazywały Wnioskodawcy żadnych dochodów i pożytków nie wyklucza – w sensie prawnym – możliwości osiągania przez Wnioskodawcę takich dochodów i pożytków, jeśli – w sensie prawnym – to Wnioskodawca byłby ich beneficjentem.

Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku przez jednoznaczne wskazanie, czy w przedmiotowej sprawie – w sensie prawnym – w imieniu i na rzecz Zainteresowanego są bądź były osiągane jakiekolwiek przychody (przysporzenia majątkowe), a jeśli tak – to z jakiego tytułu, Zainteresowany wskazał, że do dnia uzupełnienia wniosku nie osiągnął jakichkolwiek przychodów (przysporzeń majątkowych) z tytułu swojej własności oraz nigdy nie był w sensie prawnym ich beneficjentem.

Reasumując: skoro w przedmiotowej sprawie – w sensie prawnym – Zainteresowany nie osiągnął jakichkolwiek przychodów (przysporzeń majątkowych) z tytułu swojej własności oraz nigdy nie był w sensie prawnym ich beneficjentem to w analizowanej sprawie Zainteresowany nie osiągnął dochodu, który stanowiłby podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, na gruncie tak przedstawionego stanu faktycznego na Zainteresowanym nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Podkreślenia jednak wymaga, że w niniejszej interpretacji oparto się na stanie faktycznym przedstawionym przez Wnioskodawcę we wniosku oraz jego uzupełnieniu, w którym Zainteresowany wskazał, że nie osiągnął jakichkolwiek przychodów (przysporzeń majątkowych) z tytułu swojej własności nieruchomości oraz nigdy nie był w sensie prawnym ich beneficjentem. W przypadku, gdyby przytoczony we wniosku i jego uzupełnieniu opis stanu faktycznego różnił się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, to wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Zainteresowanego w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego, gdyż tut. Organ w toku wydawania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego nie ma stosownego umocowania umożliwiającego weryfikację stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz pismach go doprecyzowujących.

Końcowo informuje się również, że wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony, do oceny dokumentów załączonych do wniosku; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego, bądź zdarzenia przyszłego, przedstawionym przez Zainteresowanego i stanowiskiem Zainteresowanego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie ma możliwości potwierdzenia prawidłowości wyliczeń przedstawionych w przedmiotowym wniosku z uwagi na fakt, że przepis art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na organ podatkowy obowiązek udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Z uwagi na powyższe, nie podlegają urzędowej interpretacji zasady rachunkowego określania (wyliczenia) podstawy opodatkowania na podatek przy rozliczeniu kwoty uzyskanej z analizowanego zbycia, gdyż wykraczałoby to poza zakres interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ewentualne przeliczenia, jakich należałoby dokonać, nie należą do kompetencji tut. Organu.

Ponadto, zgodnie z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, to na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu – zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego. Prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez właściwy rzeczowo organ podatkowy, względnie organ kontroli skarbowej, w toku stosownych postępowań weryfikacyjnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.