Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-16/14/JP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-01-15
Teza: Czy darowizna przedsiębiorstwa na rzecz wspólników spółki cywilnej powodująca podwyższenie wkładów w spółce, a co za tym idzie zmianę umowy spółki, wiąże się z koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: aport; majątek-majątek odrębny; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; przedsiębiorstwa; spółki-spółka cywilna; umowa-zmiana umowy; wkład
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 27 września 2013 r. (data wpływu do Biura – 30 września 2013 r.), uzupełnionym 18 i 23 grudnia 2013 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zmiany umowy spółki cywilnej w wyniku podwyższenia wkładu w postaci darowanego przedsiębiorstwa – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 września 2013 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zmiany umowy spółki cywilnej w wyniku podwyższenia wkładu w postaci darowanego przedsiębiorstwa.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z 6 grudnia 2013 r. znak: IBPB II/2/436-266/13/JP; IBPB II/1/436-267/13/JP, IBPB I/1/415-1001/13/ŚS, IBPP1/443 -918/13/AW wezwano o jego uzupełnienie. Uzupełnienie wniosku wpłynęło 18 grudnia 2013 r. (uiszczenie brakującej opłaty) oraz 23 grudnia 2013 r. (pozostałe braki formalne).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Matka Wnioskodawcy od 1991 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Jest ona czynnym podatnikiem w zakresie podatku od towarów i usług, natomiast podatek dochodowy od osób fizycznych rozlicza w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów w formie podatku liniowego – 19%. Cała sprzedaż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest sprzedażą opodatkowaną. Matka Wnioskodawcy prowadzi działalność w zakresie produkcji pieczywa, produkcji świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek itp. Na chwilę obecną rodzice Wnioskodawcy objęci są wspólnością majątkową małżeńską – związek małżeński zawarli w 1976 r. Przedsiębiorstwo prowadzone przez matkę Wnioskodawcy należy do majątku wspólnego rodziców, za wyjątkiem nieruchomości stanowiącej na mocy umowy darowizny z dnia 18 stycznia 1991 r. majątek odrębny matki Wnioskodawcy. Rodzice postanowili przekazać pod koniec bieżącego roku całe przedsiębiorstwo do nowoutworzonej spółki cywilnej, której jedynymi wspólnikami są ich dzieci, w tym Wnioskodawca, na podstawie aktu notarialnego (umowa darowizny). W skład przedsiębiorstwa wchodzą: nieruchomości, budynki, maszyny, urządzenia, wyposażenie, środki trwałe, towar, oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo (logo), pracownicy. W akcie notarialnym umowy darowizny będzie zawarta wzmianka, że przedmiotem darowizny jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Po przekazaniu (darowiźnie) przedsiębiorstwa matka Wnioskodawcy zakończy działalność. Od tego momentu działalność prowadzona będzie przez Wnioskodawcę i jego siostrę w formie spółki cywilnej w dotychczasowej formie – bez przerw w działalności łącznie z zatrudnionymi pracownikami. Spółka cywilna będzie czynnym podatnikiem podatku VAT, natomiast podatek dochodowy od osób fizycznych wspólnicy rozliczać będą w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów w formie podatku liniowego – 19%. Cała sprzedaż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej będzie sprzedażą opodatkowaną. Wspólnicy spółki cywilnej (Wnioskodawca i jego siostra) otrzymane środki trwałe wprowadzą do ewidencji środków trwałych, wyposażenie do ewidencji wyposażenia, materiały do podatkowej księgi przychodów i rozchodów z adnotacją, że pochodzą z darowizny. Przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe – przekazanie całego przedsiębiorstwa stanowić będzie darowiznę w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, Wnioskodawca uzupełnił wniosek i przedstawił stosowne wyjaśnienia. Poinformował m.in., że jest zainteresowany otrzymaniem interpretacji zarówno w zakresie opodatkowania umowy darowizny przedsiębiorstwa na rzecz spółki cywilnej, jak również w zakresie zmiany umowy spółki spowodowanej podwyższeniem wkładów w spółce. Doprecyzował przedstawione zdarzenie przyszłe i odpowiednio swoje stanowisko w stosunku do jego opisu.

W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych i podatku od spadków i darowizn wskazał, że:

*   darowizna przedsiębiorstwa nie będzie się wiązała z przejęciem przez Wnioskodawcę (obdarowanego) długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   Wnioskodawca jeszcze nie zdecydował czy składniki przedmiotu darowizny (przedsiębiorstwa) po jej otrzymaniu zostaną wniesione przez Wnioskodawcę (wspólnika spółki cywilnej) do nowoutworzonej spółki jako wkład, czy też automatycznie – w wyniku umowy darowizny – staną się majątkiem spółki. Wnioskodawca oczekuje rozstrzygnięcia każdego ze wskazanych powyżej przypadków,
*   w przypadku podwyższenia wkładów w spółce (na skutek darowizny przedsiębiorstwa) nastąpi zmiana umowy spółki.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy darowizna przedsiębiorstwa na rzecz wspólników spółki cywilnej powodująca podwyższenie wkładów w spółce, a co za tym idzie zmianę umowy spółki, wiąże się z koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, darowizna przedsiębiorstwa będzie się wiązała z koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlega umowa spółki cywilnej a także jej zmiana. Za zmianę uznaje się m.in. wniesienie lub podwyższenie wkładu do spółki.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie skutków podatkowych zmiany umowy spółki cywilnej w wyniku podwyższenia wkładu w postaci darowanego przedsiębiorstwa – w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649, z późn. zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do postanowień art. 1 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, w przypadku umowy spółki, za zmianę umowy spółki uważa się przy spółce osobowej – wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania.

W myśl przepisów art. 1 ust. 5 ww. ustawy, umowa spółki oraz jej zmiana podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:

1.w przypadku spółki osobowej – siedziba tej spółki,

2.w przypadku spółki kapitałowej:

1.  rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
2.  siedziba tej spółki – jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego.

Zgodnie z art. 1a pkt 1 cyt. ustawy, użyte w ustawie określenie spółka osobowa oznacza: spółkę cywilną, jawną, partnerską, komandytową lub komandytowo – akcyjną.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej i ciąży przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach.

Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 1 pkt 8) lit. b) ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podstawę opodatkowania przy wniesieniu lub podwyższeniu wkładów do spółki osobowej albo podwyższeniu kapitału zakładowego stanowić będzie wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy.

Podstawą opodatkowania w tej sytuacji będzie wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej, a zastosowana stawka podatku wyniesie 0,5% podstawy opodatkowania (art. 7 ust. 1 pkt 9 cyt.ustawy).

Z treści wniosku wynika, że rodzice Wnioskodawcy zamierzają dokonać darowizny przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 ww. przepisów Kodeksu cywilnego na rzecz Wnioskodawcy i jego siostry, którzy są wyłącznymi wspólnikami założonej w celu kontynuowania prowadzenia tego przedsiębiorstwa spółki cywilnej. Wnioskodawca wskazał, że przedsiębiorstwo stanowiące przedmiot darowizny jest objęte wspólnością majątkową małżeńską jego rodziców, przy czym nieruchomość wchodząca w skład przedsiębiorstwa należy do majątku odrębnego matki. Przedsiębiorstwo prowadzi matka Wnioskodawcy w postaci jednoosobowej działalności gospodarczej w zakresie produkcji m.in. pieczywa, produkcji świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek. Darowizna przedsiębiorstwa zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, w którym zostanie również umieszczona wzmianka, że przedmiotem darowizny jest przedsiębiorstwo zgodnie z ww. art. 551 Kodeksu cywilnego. Po przekazaniu przedsiębiorstwa matka Wnioskodawcy zakończy działalność, tj. nastąpi jednoczesna likwidacja działalności gospodarczej prowadzonej przez matkę Wnioskodawcy. Rozważanym przez Wnioskodawcę zamiarem jest wniesienie składników przedmiotu darowizny (przedsiębiorstwa) przez Wnioskodawcę (wspólnika spółki cywilnej) do nowoutworzonej spółki jako wkład, który spowoduje zmianę umowy spółki cywilnej. Wnioskodawca wskazał, że zmiana umowy spółki cywilnej nastąpi na skutek podwyższenia wkładów w postaci darowanego przedsiębiorstwa.

Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 860 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) przez umowę spółki cywilnej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Wkład wspólnika może polegać na wniesieniu do spółki własności lub innych praw albo na świadczeniu usług (art. 861 § 1 ww. ustawy).

Istotą spółki cywilnej jest więc zobowiązanie się wspólników do dążenia do wspólnego celu gospodarczego. Ustawa nie wskazuje form działania spółki. Wkłady wniesione przez wspólników oraz dochody uzyskane przez spółkę w czasie jej trwania stają się majątkiem wspólnym jej wspólników.

Wskazać również należy, że wspólny majątek wspólników jest majątkiem odrębnym od nie wchodzących w jego skład majątków poszczególnych wspólników. Oznacza to, że w przypadku zawiązania spółki prawa cywilnego funkcjonują równolegle obok siebie odrębne masy majątkowe należące do poszczególnych wspólników oraz spółki, tj. wspólności łącznej wspólników, przy czym ustawa nie wyklucza przesunięć majątkowych pomiędzy tymi masami.

Zatem, jeżeli wspólnicy spółki cywilnej otrzymają w drodze darowizny przedsiębiorstwo, to nie oznacza to, że przedsiębiorstwo to wejdzie automatycznie do majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej. Może być ono darowane do majątków odrębnych wspólników. Dopiero z woli wspólników może ono następnie zostać wniesione tytułem wkładu do spółki osobowej i dopiero wówczas zostanie objęte współwłasnością łączną przysługującą tym samym wspólnikom spółki.

Należy zauważyć, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ww. ustawy Kodeks cywilny przedsiębiorstwo w ujęciu art. 551 tej ustawy – charakteryzuje się tym, że jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego czynność prawna mającą za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ww. ustawy może być przedmiotem wkładu do spółki cywilnej z zachowaniem wymogów wynikających z umowy, ustawy i właściwości zobowiązania.

Jak wyżej zaznaczono, z woli wspólników spółki cywilnej dopuszczalne jest wniesienie aportu do majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej w postaci przedsiębiorstwa, które uprzednio weszło w skład majątków odrębnych tych wspólników. Wniesienie aportu w postaci przedsiębiorstwa, po zawarciu umowy spółki cywilnej, może polegać na wniesieniu nowych wkładów lub podwyższeniu istniejących już wkładów. W jednym i drugim przypadku wymagana jest zgoda wszystkich wspólników, odpowiednio udokumentowana i stanowi w tym zakresie zmianę umowy spółki osobowej.

Oznacza to, dla omawianego zagadnienia wyrażonego w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, że wspólnicy spółki cywilnej, gdy dokonają podwyższenia wkładów poprzez wniesienie aportem uprzednio darowanego przedsiębiorstwa, de facto dokonają zmiany umowy spółki cywilnej, która to zmiana podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.