Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-997/11-3/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-11-16
Teza: Sporządzenie informacji PIT-8C – ustanowienie służebności przesyłu.
Słowa kluczowe: małżonek; przychód-przychody z innych źródeł; służebność-służebność przesyłu; wspólność-wspólność ustawowa; współwłasność
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, reprezentowanej przez Pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 9 sierpnia 2011 r. (data wpływu 16 sierpnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sporządzania informacji PIT-8C w odniesieniu do pytania nr 2 – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 sierpnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sporządzania informacji PIT-8C.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest jednostką organizacyjną Spółki A. Jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w rozumieniu przepisu art. 8 Ordynacji podatkowej.

Wnioskodawca dla potrzeb prowadzonej działalności lokalizuje na działkach należących do osób fizycznych urządzenia przesyłowe wód technologicznych wraz z urządzeniami towarzyszącymi stanowiące własność A.

Na podstawie obowiązujących przepisów art. 3051\-3054 Kodeksu cywilnego, Wnioskodawca zawiera z właścicielami działek umowy ustanawiające na tych nieruchomościach ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu.

Umowy ustanawiające służebności przesyłu zawierane są w formie aktów notarialnych. Z tytułu ustanowienia służebności przesyłu Wnioskodawca wypłaca właścicielom gruntów wynagrodzenia jednorazowo albo periodycznie.

Wypłata wynagrodzeń następuje w kwocie brutto, gdyż Wnioskodawca nie jest zobowiązany do poboru zaliczek na podatek od tego rodzaju wypłat. Jednocześnie, na podstawie przepisów art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wnioskodawca w terminie do końca lutego następnego roku po dokonaniu wypłat wynagrodzenia sporządza informację PIT-8C.

W aktach notarialnych mogą występować następujące wpisy dotyczące stron umowy oraz ich praw do nieruchomości będącej przedmiotem umowy o ustanowienie służebności przesyłu (każdy punkt dotyczy odrębnej umowy):

1.  współmałżonkowie jako strony umowy zapewniają, że są współwłaścicielami nieruchomości w udziale wynoszącym 1/2, na prawach wspólności ustawowej; pozostają w związku małżeńskim, a w ich stosunkach majątkowych panuje ustrój wspólności ustawowej,
2.  współmałżonkowie jako strony umowy zapewniają, że tylko jeden współmałżonek jest wpisany w dziale II księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości, którą nabył na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego w trakcie trwania małżeństwa; pozostają w związku małżeńskim, a w ich stosunkach majątkowych panuje ustrój wspólności ustawowej,
3.  współmałżonkowie jako strony umowy zapewniają, że są właścicielami, na prawach wspólności ustawowej nieruchomości „A”, którą nabyli do majątku wspólnego na podstawie umowy sprzedaży; jeden współmałżonek jest dodatkowo właścicielem nieruchomości „B” i nieruchomości „C” (również objętych tą samą umową o ustanowienie służebności przesyłu), które nabył na podstawie umów darowizny; pozostają w związku małżeńskim, a w ich stosunkach majątkowych panuje ustrój wspólności ustawowej; strony zgodnie postanawiają, że za wszystkie służebności zostanie im wypłacone jednorazowe wynagrodzenie łączne,
4.  stroną umowy jest tylko jeden współmałżonek, który zapewnia, że jest właścicielem nieruchomości, którą nabył w spadku po ojcu; pozostaje w związku małżeńskim, a nieruchomość ta jest składnikiem jego majątku osobistego, gdyż żadnych umów majątkowych małżeńskich nie zawierał (zapis ten Wnioskodawca rozumie w taki sposób: współmałżonek będący stroną umowy pozostaje w związku małżeńskim, a w jego małżeńskich stosunkach majątkowych panuje ustrój wspólności ustawowej).

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w sytuacji, jeżeli stroną umowy są oboje małżonkowie, którzy oświadczają, że pozostają w związku małżeńskim, w którym panuje ustrój wspólności ustawowej, a nieruchomość będąca przedmiotem umowy jest składnikiem majątku osobistego jednego z nich (np. nabyta przed zawarciem małżeństwa lub jako darowizna), informację PIT-8C płatnik winien sporządzić tylko na imię małżonka posiadającego tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości, wchodzącej do jego majątku osobistego, czy też mając na względzie istniejący w dacie zawarcia umowy o ustanowienie służebności ustrój wspólności ustawowej panujący między małżonkami winien sporządzić dwie odrębne informacje PIT-8C wykazując w nich po 1/2 przychodu z tytułu ustanowionej służebności?
2.  Czy w sytuacji, jeżeli stroną umowy są oboje małżonkowie, a przedmiotem umowy są np. trzy nieruchomości, z których jedną jak oświadczają nabyli do majątku wspólnego, a dwie pozostałe są składnikiem majątku osobistego jednego z małżonków, a jednocześnie wynagrodzenie z tytułu zawarcia umowy o służebność przesyłu ustalone jest w jednej łącznej kwocie, płatnik winien sporządzić informację PIT-8C na imię każdego z małżonków wykazując w nich po 1/2 przychodu z tytułu ustanowionej służebności?
3.  Czy w sytuacji, jeżeli stroną umowy jest jedno z małżonków, które oświadcza, że pozostaje w związku małżeńskim, w którym panuje ustrój wspólności ustawowej, ale nieruchomość będąca przedmiotem umowy jest składnikiem jej majątku osobistego (np. nabyta przed zawarciem małżeństwa lub w spadku, lub w drodze darowizny), płatnik winien sporządzić informację PIT-8C na imię obojga z małżonków, czy tylko na imię małżonka posiadającego tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości?

Tut. Organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na drugie z ww. pytań, natomiast w odniesieniu do pozostałych pytań w dniu 16 listopada 2011 r. wydano odrębne interpretacje indywidualne nr ILPB1/415-997/11-2/AP oraz nr ILPB1/415-997/11-4/AP.

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Wypłacone osobie fizycznej wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, stanowi dla podatnika przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z definicją przychodów z innych źródeł, określoną w art. 20 ust. 1, stanowią je w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i pozwala do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. W przedmiotowej sprawie będą to wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

W związku z powyższym, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w myśl art. 42a ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, spoczywa na Nim obowiązek sporządzenia informacji PIT 8C, którą w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego winien przekazać podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu. Każda osoba podlega odrębnemu opodatkowaniu od uzyskiwanych dochodów. Dotyczy to również osób uzyskujących dochody ze wspólnej własności, posiadania czy też wspólnego przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali podatkowej. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.

Dlatego też, w ocenie Wnioskodawcy, nie budzi wątpliwości, że w sytuacji, gdy oboje współmałżonkowie są współwłaścicielami gruntu i istnieje między nimi wspólnota ustawowa, przychód osiąga każdy z małżonków w wysokości 1/2 wypłaconego przez Wnioskodawcę wynagrodzenia za ustanowioną na gruncie służebność przesyłu. W rezultacie Wnioskodawca ma obowiązek sporządzić informację PIT-8C odrębnie dla każdego ze współmałżonków wykazując po 1/2 wypłaconego wynagrodzenia.

Równocześnie Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż powyższa zasada proporcjonalnego ustalania przychodu nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy przedmiot umowy należy do majątku odrębnego jednego z małżonków; nie mamy bowiem wówczas do czynienia ze współwłasnością.

Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, stanowiące przychód z innych źródeł, w sytuacji gdy nieruchomość będąca przedmiotem umowy nie jest objęta współposiadaniem małżonków tylko stanowi majątek odrębny jednego z nich (np. zakupiony przed zawarciem małżeństwa lub przekazany temu małżonkowi jako darowizna) jest przychodem tylko u tego z małżonków, który posiada do niej tytuł własności.

W związku z powyższym, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w sytuacji opisanej w pytaniu nr 2 winien sporządzić dwie odrębne informacje PIT-8C dla każdego z małżonków, wykazując w nich po 1/2 przychodu z tytułu ustanowionej służebności, gdyż w sytuacji ustalenia łącznego wynagrodzenia za wszystkie nieruchomości, Wnioskodawca nie ma podstaw do ustalenia wynagrodzenia odrębnego za każdą nieruchomość objętą umową, skoro strony umowy tak ustaliły i stosuje zasadę wynikającą pośrednio z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów są inne źródła.

Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Stosownie do treści art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Należy zauważyć, że w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca zawiera w formie aktów notarialnych umowy ustanawiające służebności przesyłu. Stroną umowy są oboje małżonkowie, a przedmiotem umowy są np. trzy nieruchomości, z których jedną jak oświadczają nabyli do majątku wspólnego, a dwie pozostałe są składnikiem majątku osobistego jednego z małżonków, a jednocześnie wynagrodzenie z tytułu zawarcia umowy o służebność przesyłu ustalone jest w jednej łącznej kwocie.

Zauważyć należy, że przychody małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, osiągnięte z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości wchodzącej w skład ich majątku wspólnego, stanowią u każdego z nich przychód w wysokości równej połowie uzyskanego przez oboje małżonków przychodu z tego źródła. Jednakże powyższa zasada proporcjonalnego ustalania przychodu nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy nieruchomość, na której ustanowiono służebność przesyłu, należy do majątku osobistego jednego z małżonków – nie występuje wówczas współwłasność.

W związku z powyższym wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie ten z małżonków, który nabył jedną nieruchomość do majątku wspólnego, a dwie pozostałe są składnikiem jego majątku osobistego, osiąga przychód w kwocie stanowiącej udział w wynagrodzeniu wskazanym w umowie ustanawiającej służebność przesyłu odpowiadający całej kwocie wynagrodzenia za ustanowienie tej służebności na nieruchomościach wchodzących w skład jego majątku odrębnego oraz połowie kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości należącej do majątku wspólnego małżonków.

Natomiast małżonek, który posiada tytuł własności tylko do nieruchomości wchodzącej do majątku wspólnego małżonków osiąga z tytułu ustanowienia przesyłu wynagrodzenie w kwocie stanowiącej udział w wynagrodzeniu wskazanym w umowie ustanawiającej służebność przesyłu odpowiadający połowie kwoty wynagrodzenia za ustanowienie tej służebności na nieruchomości należącej do majątku wspólnego małżonków.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz przedstawione regulacje prawne wskazać należy, że w sytuacji, gdy stroną umowy ustanawiającej służebność przesyłu są oboje małżonkowie, a przedmiotem umowy są np. trzy nieruchomości, z których jedną jak oświadczają nabyli do majątku wspólnego, a dwie pozostałe są składnikiem majątku osobistego jednego z małżonków, a jednocześnie wynagrodzenie z tytułu zawarcia umowy o służebność przesyłu ustalone jest w jednej łącznej kwocie, Wnioskodawca winien sporządzić informacje PIT-8C dla każdego z małżonków.

Przy czym temu z małżonków, który posiada tytuł własności nieruchomości wchodzących do jego majątku osobistego oraz tytuł własności nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego małżonków, należy wystawić informację PIT-8C wykazując przychód w kwocie stanowiącej udział w wynagrodzeniu wskazanym w umowie ustanawiającej służebność przesyłu odpowiadający całej kwocie wynagrodzenia za ustanowienie tej służebności na nieruchomościach wchodzących w skład jego majątku odrębnego oraz połowie kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości należącej do majątku wspólnego małżonków. Natomiast małżonkowi, który posiada tytuł własności tylko do nieruchomości wchodzącej do majątku wspólnego małżonków, należy wystawić informację PIT-8C wykazując przychód w kwocie, która odpowiada udziałowi w wynagrodzeniu wskazanym w umowie ustanawiającej służebność przesyłu odpowiadającym połowie kwoty wynagrodzenia za ustanowienie tej służebności na nieruchomości należącej do majątku wspólnego małżonków.

Nadmienić należy, iż ewentualne trudności towarzyszące indywidualizacji świadczeń na rzecz każdego z małżonków mają charakter drugorzędny i nie mogą wpływać na byt i zakres obowiązku prawnego. Tak więc, problemy techniczne, które mogą występować z uwagi na treść zawartych umów, nie mogą prowadzić do niemożności wyodrębnienia jaka wartość wynagrodzenia przypada na danego z małżonków. To w interesie Zainteresowanego – jako podmiotu, na którym ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-8C – leży, aby takich problemów technicznych unikać, np. poprzez taki sposób konstruowania umowy z małżonkami, aby wiadomo było, jaka część kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu przypada na każdego z nich.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.