Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-444/13-4/LS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-11-06
Teza: Czy rozliczenia pomiędzy stronami w ramach Umowy będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: „podatek PCC”) po stronie Spółki, jako podatnika?
Słowa kluczowe: banki; cash pooling; spółki; umowa
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku (data wpływu 26.08.2013 r.) uzupełnionym pismem z dnia 30.10.2013 r. (data nadania 30.10.2013 r., data wpływu 04.11.2013 r.) na wezwanie Nr IPPB2/436-444/13-2/LS z dnia 24.10.2013 r. (data nadania 24.10.2013 r., data doręczenia 28.10.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przystąpienia Spółki do umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26.08.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przystąpienia Spółki do umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej: „Spółka”) rozważa przystąpienie do umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi (ang. Cash Management Agreement, dalej: „Umowa”), oferowanej w ramach Grupy J., do której należy Spółka. Umowa będzie obejmować usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową uczestników systemu cash management. Jednym z uczestników systemu cash management będzie spółka J. z siedzibą we Belgii (dalej: „Podmiot Treasury”), która nie posiada siedziby ani miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, jest podmiotem prawnym oferującym Cash Management. J. dokonuje zarządzania środkami pieniężnymi na rzecz Spółki. Ponadto do Umowy zamierzają przystąpić inne spółki z Grupy J. z siedzibą w Polsce (dalej łącznie z Podmiotem Treasury i Spółką zwane „Uczestnikami”). Umowa nie jest umową cash pooling i nie wystąpi mechanizm cash poolingu z innymi podmiotami. Podmiot Treasury jest podatnikiem podatku od wartości dodanej w Belgii. Podmiot Treasury prowadzi działalność między innymi w zakresie kredytowania i udzielania pożyczek. Spółka jest podatnikiem podatku VAT w Polsce.

Spółka posiada rachunek bankowy (dalej: „Rachunek”). Podmiot Treasury posiada rachunek bankowy poza terytorium Polski („Rachunek Podmiotu Treasury”). W Umowę nie będzie zaangażowany bank zewnętrzny. Ponadto, Podmiot Treasury utworzy dla Spółki konto księgowe („IHB”), które będzie odzwierciedlało aktualny stan rozliczeń Podmiotu Treasury ze Spółką z tytułu Umowy. Konto IHB jest to wewnętrzne konto, Spółka jest rzeczywistym odbiorcą ‘beneficial owner’ środków na IHB prowadzonym w jej imieniu. Zasady oprocentowania Rachunku są określone na warunkach rynkowych. Rachunek nie jest otwarty wyłącznie dla celów Umowy, podobnie jak Rachunek Podmiotu Treasury nie jest otwarty wyłącznie dla celów Umowy, operacje na nim to transakcje konta IHB.

Umowa zawarta jest pomiędzy dwoma stronami - Spółką i JCG. JCG. może być stroną podobnej umowy z innymi podmiotami, ale będzie to oddzielna umowa i jej strona będzie posiadać swój własny zewnętrzny rachunek bankowy i własne IHB.

Spółka zamierza upoważnić Podmiot Treasury do dysponowania środkami zgromadzonymi na swoim Rachunku, a także do obciążania/uznawania Rachunku z tytułu rozliczeń w zakresie zarządzania środkami pieniężnymi. Zgodnie z Umową, własność środków pieniężnych nie przechodzi na Podmiot Treasury. Nadwyżki środków pieniężnych przekazane przez Uczestników Systemu nie są konsolidowane z niedoborami poszczególnych Uczestników.

W celu optymalizacji zarządzania środkami pieniężnymi w ramach grupy, do której należy Spółka, operacje pomiędzy stronami Umowy obejmą udostępnianie Podmiotowi Treasury nadwyżek środków pieniężnych w walucie polskiej generowanych przez Spółkę i odzwierciedlonych na koncie IHB, oznacza to przelew nadwyżek na Rachunek Podmiotu Treasury co znajduje odzwierciedlenie jako zmienna pozycja kredytowa wobec JCG. na koncie IHB. Ponadto Umowa oferuje również możliwość udostępnienia Spółce przez Podmiot Treasury na Rachunek środków pieniężnych w walucie polskiej w razie potrzeby. W takim przypadku, na koncie IHB zostanie odzwierciedlone zadłużenie Spółki wobec Podmiotu Treasury oznacza to, że w przypadku kiedy Spółka ma niedobór środków i potrzebuje funduszy na wykonanie płatności JCG. (tak jak gdyby zewnętrzny bank pozwalający Spółce na saldo debetowe w rachunku typu IHB) zapewni fundusze z własnych środków. Przystąpienie do Umowy przez Spółkę nie wiąże się z określeniem sumy środków finansowych, które strony Umowy będą sobie udostępniać.

Jeżeli saldo rozliczeń z Podmiotem Treasury na rachunku IHB będzie dodatnie, Spółka będzie uprawniona do otrzymania oprocentowania w wysokości określonej w Umowie. Jeżeli natomiast saldo rozliczeń z Podmiotem Treasury na rachunku IHB będzie ujemne, Spółka zobowiązana będzie do zapłaty odsetek na rzecz Podmiotu Treasury.

Środki udostępniane Spółce z Rachunku Podmiotu Treasury stanowią wyłączną własność J. i jest on w posiadaniu wystarczającej ilości na zapewnienie każdej potrzeby środków dla Spółki.

Podmiot Treasury nie będzie pobierał odrębnego wynagrodzenia z tytułu opisanych działań, poza odsetkami należnymi w związku z ujemnym saldem na rachunku IHB, z tytułu dokonywania czynności zgodnie z Umową.

Z uwagi na braki formalne w złożonym wniosku, tutejszy organ podatkowy pismem z dnia 24.10.2013 r. Nr IPPB2/436-444/13-2/LS, wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   jednoznaczne określenie, czy w ramach umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi, będzie dochodziło do zawarcia umów pożyczek bądź umów depozytu nieprawidłowego?

*   doprecyzowanie przedstawionego zdarzenia przyszłego poprzez, wskazanie, czy z tytułu umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług (podatkiem od wartości dodanej) lub też zwolniona z podatku od towarów i usług (podatku od wartości dodanej).

Wnioskodawca odpowiedział w wyznaczonym terminie (data nadania uzupełnienia 30.10.2013 r.), uzupełniając przedmiotowy wniosek o następujące informacje:

AD 1. „Jednoznaczne określenie, czy w ramach umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi, będzie dochodziło do zawarcia umów pożyczek bądź umów depozytu nieprawidłowego?”

Umowa nie jest umową nazwaną w polskim Kodeksie Cywilnym. Przystąpienie do umowy nie wiąże się z określeniem sumy środków finansowych, które strony umowy będą sobie udostępniać. Spółka nie może przewidzieć, w jakiej wysokości zostaną udostępnione środki pieniężne na rzecz Podmiotu Treasury, tym samym, w opinii Spółki brak jest przesłanki skonkretyzowanego przedmiotu transakcji w postaci określonej ilości pieniędzy. Na mocy umowy, bowiem żadna ze stron nie zobowiązuje się do przeniesienia na własność drugiej strony określonej ilości pieniędzy oraz jej zwrotu. W konsekwencji, należy uznać, że w wyniku zawarcia umowy nie dojdzie do zawierania umów pożyczek bądź umów depozytu nieprawidłowego.

AD 2. „Doprecyzowanie przedstawionego zdarzenia przyszłego poprzez, wskazanie, czy z tytułu umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług (podatkiem od wartości dodanej) lub też zwolniona z podatku od towarów i usług (podatku od wartości dodanej).”

Zdaniem Spółki z tytułu umowy jedna ze stron z tytułu dokonanych czynności będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług (transakcje będą podlegały zwolnieniu z podatku od towarów i usług).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

1.  Czy w świetle art. 11 umowy polsko-belgijskiej odsetki wypłacane przez Spółkę na rzecz Podmiotu Treasury z tytułu środków udostępnionych przez Podmiot Treasury na Rachunek na podstawie Umowy będą podlegały w Polsce opodatkowaniu podatkiem u źródła zgodnie ze stawką 5%, pod warunkiem posiadania przez Spółkę certyfikatu rezydencji Podmiotu Treasury, potwierdzającego rezydencję podatkową Podmiotu Treasury w Belgii?
2.  Czy rozliczenia pomiędzy stronami w ramach Umowy będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: „podatek PCC”) po stronie Spółki, jako podatnika?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych w dniu 21.10.2013 r. została wydana interpretacja indywidualna Nr IPPB5/423-664/13-2/JC.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Zdaniem Spółki, udostępnianie środków pieniężnych dokonywane pomiędzy Podmiotem Treasury a Spółką na podstawie Umowy nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem PCC.

W opinii Spółki, tego typu czynności nie zostały wymienione w ustawie o PCC jako przedmiot opodatkowania tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust 1 pkt 1 ustawy o PCC, podatkowi temu podlegają m.in. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku (punkt b) oraz umowy depozytu nieprawidlowego (pkt j). Jednocześnie, należy wskazać, iż ustawa o PCC zawiera zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu (co potwierdza praktyka podatkowa, m.in. interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 30 lipca 2009 r., sygn. ITPB2/436-83/09/BK).

Wprawdzie, jak wskazuje doktryna, umowa o zarządzaniu środkami pieniężnymi może wykazywać pewne podobieństwo do umowy pożyczki lub depozytu nieprawidłowego, aczkolwiek me zawiera jej wszystkich istotnych elementów. Zgodnie z art. 720 KC, dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Natomiast na podstawie umowy depozytu nieprawidłowego, przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, a do umowy tej stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce.

Umowa, którą planują zawrzeć Podmiot Treasury i Spółka w przedmiocie zarządzania środkami pieniężnymi Spółki jest natomiast umową nienazwaną, polegającą na udostępnianiu środków pieniężnych, jednakże nie dochodzi do zawarcia umowy pożyczki, gdyż brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Przystąpienie do Umowy przez Spółkę nie wiąże się z określeniem sumy środków finansowych, które strony Umowy będą sobie udostępniać. Spółka nie może przewidzieć, w jakiej wysokości zostaną udostępnione środki pieniężne na rzecz Podmiotu Treasury. Tym samym, w opinii Spółki brak jest przesłanki skonkretyzowanego przedmiotu transakcji w postaci określonej ilości pieniędzy. Na mocy Umowy bowiem żadna ze stron nie zobowiąże się do przeniesienia na własność drugiej strony określonej ilości pieniędzy oraz żadna ze stron nie będzie zobowiązana się do jej zwrotu. W konsekwencji, należy uznać, że w wyniku zawarcia Umowy nie powstanie stosunek zobowiązaniowy pożyczkobiorcy i pożyczkodawcy pomiędzy Spółką i Podmiotem Treasury. Z tego samego powodu, tj. braku skonkretyzowania wysokości środków pieniężnych, które zostaną udostępnione na Rachunek, transfery dokonywane na podstawie Umowy nie spełniają także znamion umowy depozytu nieprawidłowego.

W konsekwencji, należy uznać, że ani sama Umowa o zarządzanie środkami pieniężnymi, ani poszczególne rozliczenia pomiędzy Podmiotem Treasury i Spółką, nie mogą być utożsamiane z pożyczkami ahi z depozytami nieprawidłowymi.

Jednakże, nawet gdyby przyjąć, że Urnowa powinna być utożsamiana z umową pożyczki lub depozytu nieprawidłowego lub że poszczególne rozliczenia w ramach Umowy powinny być tak zakwalifikowane w świetle ustawy o PCC, to rozliczenia dokonywane pomiędzy Podmiotem Treasury a Spółką będą zwolnione z podatku PCC na podstawie zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o PCC, ponieważ Podmiot Treasury, będący przedsiębiorcą niemąjącym na terytorium Polski siedziby ani zarządu jest jednocześnie podmiotem prowadzącym działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek.

Niezależnie od powyższego, Spółka pragnie wskazać, iż opodatkowanie podatkiem PCC czynności wykonywanych w ramach Umowy przez Podmiot Treasury i Spółkę będzie również podlegać wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy o PCC. Zgodnie z art. 2 ust. 4 lit. b ustawy o PCC, podatkowi PCC nie podlegają co do zasady czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku. Z uwagi na fakt, iż, rozliczenia realizowane na podstawie Umowy będą stanowiły usługi finansowe świadczone przez Podmiot Treasury lub Spółkę, objęte zakresem podatku VAT i jednocześnie od tego podatku zwolniona udostępnianie środków pieniężnych nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem PCC w myśl art. 2 pkt 4 ustawy o PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest tylko i wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, a także ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2 (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że jeżeli przedmiotowa umowa nie jest żadną z umów wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, wówczas nie będzie ona podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Gdyby natomiast zawarta umowa wyczerpywała znamiona jednej z umów wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, a więc np. umowy pożyczki, wówczas będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Należy jednak pamiętać, że w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano również sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy spółki i jej zmiany,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

O wyłączeniu czynności spod działania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, iż: „Zdaniem Spółki z tytułu umowy jedna ze stron z tytułu dokonanych czynności będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług (transakcje będą podlegały zwolnieniu z podatku od towarów i usług).”

W związku z tym, jeżeli zawarta przez Wnioskodawcę umowa dotycząca zarządzania środkami pieniężnymi będzie nosiła znamiona umów podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wówczas przedmiotowe czynności – wynikające z zawartej umowy – mogą podlegać wyłączeniu od opodatkowania tym podatkiem na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

O wyłączeniu czynności spod działania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje przy tym okoliczność, że strony tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku.

W związku z tym podkreślić należy, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi, jak również czynności faktycznie wykonywane w ramach tej Umowy, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższe transakcje podlegają regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia ich podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie powyższych czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacja ta co do zasady wiąże w sprawie, w której została wydana i nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowi podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.