Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-264/12-4/MR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-06-06
Teza: Czy zamiana gruntu stanowiącego własność osoby fizycznej nie będącej podatnikiem VAT podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w związku z przeznaczeniem gruntu na cele budowlane, czy też w związku z tym, że jest to czynność wykonywana jednorazowo, transakcja taka nie oznacza wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) i nie podlega opodatkowaniu?
Słowa kluczowe: budowa-działka pod budowę; działalność-działalność rolnicza; grunty; rolnik; zamiana
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 5 marca 2012 r. (data wpływu 8 marca 2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 29 maja 2012 r. (data wpływu 1 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zamiany gruntu należącego do osoby fizycznej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 marca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zamiany gruntu należącego do osoby fizycznej. Wniosek uzupełniono w dniu 1 czerwca 2012 r. o doprecyzowanie opisu stanu faktycznego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Gmina na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dokonała zamiany nieruchomości położonej w obrębie X w granicach działki nr 235/2, stanowiącej własność gminy, na nieruchomości położone w obrębie X w granicach działek: nr 313/4 i nr 316/1 stanowiących własność Wnioskodawcy. Zainteresowany jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, niebędącą podatnikiem podatku VAT, będącą natomiast płatnikiem podatku rolnego. Grunty rolne nabył on przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i posiada je przez okres dłuższy niż 5 lat.

Zamiany dokonano w celu realizacji zadań własnych Gminy.

Działka nr 235/2 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi przeznaczona jest na cele zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej istniejącej. Natomiast działki: nr 313/4 i nr 316/1 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi przeznaczone są na cele rolne z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej.

Nieruchomości gruntowe położone w obrębie w granicach działek: nr 313/4 i nr 316/1 stanowiące własność Wnioskodawcy zostały wycenione przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 11.485,00 zł (słownie: jedenaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt pięć złotych) plus podatek VAT (23%) w wysokości 2.641,55 zł (słownie: dwa tysiące sześćset czterdzieści jeden złotych 55/100).

W uzupełnieniu do wniosku Zainteresowany wskazał, że:

*   posiada statut rolnika ryczałtowego,
*   prowadził działalność rolniczą,
*   nie prowadził sprzedaży produktów rolnych pochodzących z przedmiotowej nieruchomości,
*   celem nabycia nieruchomości było powiększenie gospodarstwa rolnego, nieruchomość wykorzystywana była do celów rolniczych,
*   nieruchomość została nabyta na podstawie zamiany,
*   w 2009 r. Wnioskodawca zbył działkę rolną,
*   nie planuje w przyszłości sprzedawać kolejnych gruntów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy zamiana gruntu stanowiącego własność osoby fizycznej niebędącej podatnikiem VAT podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w związku z przeznaczeniem gruntu na cele budowlane, czy też w związku z tym, że jest to czynność wykonywana jednorazowo, transakcja taka nie oznacza wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) i nie podlega opodatkowaniu?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towar6w i odpłatne świadczenie usług na terenie kraju.

Przez dostawę towarów, stosownie do przepisów art. 7 ust. 1 ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Towarami w rozumieniu ustawy są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części a także grunty (art. 2 pkt 6).

Przeniesienie własności towaru realizowane w oparciu o umowę zamiany stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatna dostawa towarów.

Co do zasady stawka podatku – na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy – wynosi 23%. Jednakże zarówno w treści ustawy jak i przepisów wykonawczych do niej ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienia od podatku.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dostawy przedmiotowych gruntów w drodze umowy zamiany pomiędzy Gminą a osobą fizyczną, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług od części gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej, jednakże na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy może skorzystać ze zwolnienia od tego podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 117, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zatem grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Z opisu sprawy wynika, iż Gmina na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dokonała zamiany nieruchomości stanowiącej własność Gminy na nieruchomości (2 działki) stanowiące własność Wnioskodawcy. Zainteresowany jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, niebędącą podatnikiem podatku VAT, będącą natomiast płatnikiem podatku rolnego. Grunty rolne nabył on przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i posiada je przez okres dłuższy niż 5 lat. Zamiany dokonano w celu realizacji zadań własnych Gminy. Działka należąca do Gminy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi przeznaczona jest na cele zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej istniejącej. Natomiast działki należące do Wnioskodawcy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi przeznaczone są na cele rolne z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej. Zainteresowany posiada statut rolnika ryczałtowego, prowadził działalność rolniczą lecz nie dokonywał sprzedaży produktów rolnych pochodzących z przedmiotowej nieruchomości. Celem nabycia nieruchomości było powiększenie gospodarstwa rolnego i była ona wykorzystywana do celów rolniczych. Nieruchomość została nabyta na podstawie zamiany, a w 2009 r. Wnioskodawca zbył jedną działkę rolną i w przyszłości nie planuje sprzedawać kolejnych gruntów.

Stosownie do art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Zatem, w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Przepis art. 604 Kodeksu cywilnego daje dyspozycję odpowiedniego stosowania do zamiany przepisów o sprzedaży.

Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna.

W wyniku zamiany każda ze stron wchodzi we władanie nabytego towaru jak właściciel. Na podstawie powyższego można stwierdzić, że umowa zamiany na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów.

Zatem przeniesienie własności gruntu na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, iż do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, podatnikiem staje się również ten, kto wykonał czynność, podlegającą opodatkowaniu, jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Chociaż ustawa nie definiuje pojęcia „częstotliwości”, przez zamiar wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy należy rozumieć chęć, wolę powtarzalnego, a nie jednorazowego wykonywania określonych czynności, składających się na istotę prowadzenia działalności.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, iż status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży gruntu jest podatnikiem podatku od towarów i usług, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy.

Zgodnie z art. 2 pkt 15 i 19 ustawy:

*   przez działalność rolniczą rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą (\`(...)\`) a także świadczenie usług rolniczych;
*   przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.

Ponadto, jak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach C-180 i C-181, dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Przy spełnieniu powyższych warunków nie ma znaczenia fakt, iż podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz opisany stan faktyczny wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek pozwalających uznać, że dokonując dostawy przedmiotowych gruntów Wnioskodawca wystąpi w charakterze podatnika. Jak wcześniej wyjaśniono, aby uznać określoną sprzedaż za opodatkowaną podatkiem VAT nie wystarcza stwierdzić jedynie dostawę towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu dokonującego dostawy za występującego w związku ze sprzedażą jako podatnika podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie takich przesłanek brak. Powyższe wynika z faktu, iż czynność dostawy przez rolnika ryczałtowego nieruchomości gruntowej wykorzystywanej w działalności rolniczej, stanowi zwykłe wykonywanie prawa własności. Zainteresowany nie dokonywał także aktywnych działań, które mogłyby świadczyć o zamiarze profesjonalnego obrotu nieruchomościami oraz nie planuje w przyszłości dokonywać sprzedaży kolejnych gruntów.

Zatem Zainteresowany dokonując zamiany nieruchomości korzystał z przysługującego jemu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Wnioskodawcę cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, a zamianę działek cech czynności opodatkowanej, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Reasumując, zamiana nieruchomości należącej do Wnioskodawcy, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ze względu na fakt, iż w związku z jej dostawą Zainteresowany nie wystąpi w charakterze podatnika podatku VAT oraz podmiotu wykonującego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Ponadto, tut. Organ informuje, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy dotyczące zwolnienia od podatku zamiany nieruchomości uznano za nieprawidłowe, z uwagi na fakt, iż ustawa o podatku od towarów i usług wyraźnie definiuje odrębność czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT oraz jasno określa, które transakcje podlegają opodatkowaniu jednakże korzystają ze zwolnienia od podatku VAT. Opisana przez Zainteresowanego dostawa stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu, a nie jak wskazano we wniosku korzystającą ze zwolnienia, a zatem tut. Organ zobligowany był uznać stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.