Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-821/11/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-07-27
Teza: Czy najem żonie składników majątku nabytego do działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu, jak to dokumentować i czy należy dokonać korekty podatku naliczonego.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; dokumentowanie; korekta-korekta podatku; najem; podatek-podatek naliczony-odliczanie podatku naliczonego; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 29 maja 2011 r. (data wpływu 6 czerwca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych na rzecz żony, sposobu ich dokumentowania i obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 czerwca 2011 r. złożono wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych na rzecz żony, sposobu ich dokumentowania i obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie produkcji wyrobów kaletniczych i rymarskich. Do dnia 30 kwietnia 2011 r. w niewielkim zakresie świadczył usługi wspomagające edukację (0,01%). Jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W grudniu 2010 r. w ramach działalności kupił Pan nieruchomość - lokal usługowy, który będzie wynajmował innym podmiotom gospodarczym. Od zakupu tej nieruchomości dokonał Pan odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości. W maju 2010 r. nabył sprzęt służący świadczeniu usług wspomagających edukację, od zakupu którego nie dokonał odliczenia, ponieważ działalność ta jest zwolniona przedmiotowo od podatku. Sprzęt wykorzystywany był wyłącznie do działalności nieopodatkowanej, jego wartość początkowa przekracza 15.000 zł. Nabyte sprzęt i lokal stanowią przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej.

W maju 2011 r. Pana żona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług wspomagających edukację. W ramach tej działalności chciałaby wykorzystywać nabyty przez Pana sprzęt i użytkować część lokalu usługowego. Z uwagi na fakt, iż umowa najmu między małżonkami nie rodzi skutków prawnych, będzie Pan wynajmował żonie nieodpłatnie lokal i sprzęt.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy najem będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych, jako świadczenie usług pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami?
2.  Czy będzie Pan zobowiązany wystawić żonie fakturę VAT, czy też fakturę wewnętrzną stwierdzającą wykonanie usługi najmu lokalu oraz sprzętu i opodatkować powyższe podatkiem wg właściwej stawki?
3.  Czy jest Pan zobowiązany do skorygowania nieodliczonego podatku od środków trwałych służących do usług nieopodatkowanych, jeśli obecnie pojawi się związek z działalnością opodatkowaną - najem żonie?
4.  Czy jest Pan zobowiązany do skorygowania części podatku naliczonego od zakupu nieruchomości, jeżeli w chwili obecnej lokal będzie wykorzystywany przez firmę prowadzoną przez żonę?

Zdaniem Wnioskodawcy, najem będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych i pomimo nieodpłatności powyższej usługi, będzie zobowiązany wystawić fakturę wewnętrzną stwierdzającą wykonanie usługi najmu lokalu oraz sprzętu, naliczyć i odprowadzić podatek wg właściwej stawki.

Po powołaniu treści art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 106 ust. 1, art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdził Pan, iż zapis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje, że to nie odpłatność sama w sobie podlega opodatkowaniu lecz świadczenie, za które odpłatność przysługuje.

Wskazał Pan, iż będzie zobowiązany do skorygowania nieodliczonego podatku od zakupu środków trwałych, które służyły do świadczenia usług nieopodatkowanych, a w chwili obecnej zmieni się ich przeznaczenie. Z uwagi na fakt, iż wartość początkowa sprzętu (środków trwałych) przekracza 15.000 zł, zgodnie z art. 91 ust. 7a ustawy, korekty dokonywać należy za poszczególne lata pozostałego okresu korekty, począwszy od deklaracji podatkowej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, w którym nastąpiła ta zmiana. Wskazał Pan, iż nie jest zobowiązany do skorygowania podatku odliczonego w związku z nabyciem nieruchomości, ponieważ skoro będzie zobowiązany wystawiać faktury wewnętrzne na najem lokalu żonie i odprowadzi podatek należny, to - ponieważ lokal nadal będzie wykorzystywany do świadczenia usług opodatkowanych (nie zmieni swojego przeznaczenia) - nie utraci prawa do pełnego odliczenia podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Według ust. 2 ww. artykułu, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Stosownie do treści art. 146a pkt 1, wprowadzonego do ustawy art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578), zmienionego, w zakresie zdania wstępnego, art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726), w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 powołanej ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W myśl ust. 7 ww. artykułu, w przypadku czynności wymienionych w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, są wystawiane faktury wewnętrzne; za dany okres rozliczeniowy podatnik może wystawić jedną fakturę dokumentującą te czynności dokonane w tym okresie. Faktury wewnętrzne są wystawiane także dla udokumentowania zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Według ust. 10 pkt 1 powyższego artykułu, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, z zastrzeżeniem pkt 2-5 oraz ust. 11,

Stosownie do art. 90 ust. 1 ustawy, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy, po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 lub 10 lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

Ustęp 2 ww. artykułu stanowi, że w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

W myśl ust. 3 ww. artykułu, korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.

Zgodnie z ust. 4 powołanego artykułu, w przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.

Stosownie do ust. 5 tego artykułu, w przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 - w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Treść ust. 6 powyższego artykułu wskazuje, że w przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:

1.  opodatkowane - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;
2.  zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.

Według ust. 7 tego artykułu, przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.

Stosownie do ust. 7a ww. artykułu, w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.

Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.)

Stosownie do art. 31 § 1 tej ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest wspólnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 cytowanej ustawy, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Z kolei zagadnienie współposiadania majątku na gruncie cywilnoprawnym należy rozpatrywać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 206 tego Kodeksu, każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Według art. 207 ww. Kodeksu, pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.

Zgodnie z art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Powyższy przepis oznacza, że ekonomiczno-prawny sens umowy najmu polega na zobowiązaniu się wynajmującego do oddania rzeczy stanowiącej jego własność w używanie najemcy, w zamian za umówiony czynsz (dla osiągnięcia zysku).

Z treści złożonego wniosku wynika, że prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie produkcji wyrobów kaletniczych i rymarskich, a do dnia 30 kwietnia 2011 r. w niewielkim zakresie świadczył usługi wspomagające edukację (0,01%). Jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W grudniu 2010 r. nabył Pan nieruchomość - lokal usługowy, który będzie wynajmował innym podmiotom gospodarczym. Od zakupu tej nieruchomości dokonał Pan odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości. W maju 2010 r. nabył sprzęt służący świadczeniu usług wspomagających edukację, od którego nie dokonał odliczenia (sprzęt wykorzystywany był wyłącznie do działalności nieopodatkowanej). Sprzęt i lokal stanowią przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej.

W maju 2011 r. Pana żona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług wspomagających edukację. W ramach tej działalności chciałaby wykorzystywać nabyty przez Pana sprzęt i użytkować część lokalu usługowego. Powyższe towary będzie Pan żonie wynajmował nieodpłatnie.

Mając na uwadze powyższe oraz cytowane przepisy prawa, należy stwierdzić, że skoro sprzęt oraz nieruchomość zostały przez Pana nabyte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nieodpłatny ich najem żonie, która prowadzić będzie odrębną działalność gospodarczą (a więc będzie odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług) – pomimo tego, że stanowią wspólność ustawową - należy uznać za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Nieodpłatne świadczenie usług, które nie ma związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą jest bowiem uznane przez ustawodawcę za świadczenie odpłatne, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W konsekwencji, stosownie do art. 106 ust. 7 ustawy, będzie Pan zobowiązany do wystawienia faktur wewnętrznych dokumentujących ww. czynność najmu, zawierających podatek należny.

Z uwagi na fakt, iż przy nabyciu sprzętu nie dokonał Pan odliczenia podatku naliczonego, gdyż nabycie nie było związane z działalnością opodatkowaną, natomiast w chwili przekazania sprzętu w najem zmieni się jego przeznaczenie, będzie Pan miał prawo do dokonania korekty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ust. 7 i 7a ustawy, o ile stanowi on środek trwały w prowadzonej przez Pana działalności.

W odniesieniu do lokalu należy wskazać, iż skoro nabył go Pan w związku z prowadzeniem działalności opodatkowanej i odliczył podatek naliczony, w związku najmem, który stanowić będzie czynność opodatkowaną, nie będzie Pan zobowiązany do dokonania korekty w zakresie podatku naliczonego, pod warunkiem, że będzie on w całości przedmiotem najmu. Nie jest przy tym istotne, czy Pana żona będzie wykonywała w tym lokalu czynności opodatkowane, czy zwolnione od podatku.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87-100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.