Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-2.4012.256.2025.2.KW
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-06
Teza: Określenie miejsca świadczenia i tym samym opodatkowanie
wykonywanych usług przygotowania i koordynowania prac
budowlanych związanych z fotowoltaiką.
Słowa kluczowe: usługi-usługi związane z nieruchomościami
świadczenie-miejsce świadczenia usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług związanych
z nieruchomościami
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28e

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 marca 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 3 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy określenia miejsca świadczenia i tym samym opodatkowania

    wykonywanych przez Pana usług przygotowania i koordynowania prac budowlanych
    związanych z fotowoltaiką. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 8
    kwietnia 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W miesiącu marcu 2025 r., jako prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą,
    Wnioskodawca nawiązał współpracę z polską spółką z o.o., w wyniku której na mocy
    umowy B2B zaczyna wykonywać nadzór oraz koordynowanie prac budowlanych na
    terytorium Niemiec. Praca Wnioskodawcy będzie polegała na tym, że przez ok. 4 tygodnie
    będzie przebywał na terytorium Niemiec, gdzie z ramienia polskiej spółki z o.o. będzie
    nadzorował budowy instalacji fotowoltaicznych na obiektach położonych na terenie
    Niemiec. Potem Wnioskodawca będzie wracał na ok. 1 tydzień i z powrotem powracał do
    Niemiec.
    Do zakresu czynności Wnioskodawcy będzie należało:
      codzienne koordynowanie i wspólny ze Zleceniodawcą nadzór nad realizacją prac
      wykonywanych przez podwykonawców Zleceniodawcy na terenie Niemiec,
      pomoc przy wyjaśnieniach pomiędzy Klientem (operatorem) a ekipami monterskimi
      przy wykonywaniu montaży na zlecenie Zleceniodawcy w przypadku wystąpienia
      niejasności,
      współpraca z operatorami, względnie pracownikami pracującymi dla danego
      operatora, kontakt osobisty, mailowy oraz telefoniczny w j. niemieckim,
      codzienna analiza sytuacji dotyczących montaży na terenie Niemiec, reagowanie na
      zgłaszane uwagi ze strony podwykonawców lub/i pracowników z ramienia operatora
      i natychmiastowe interwencje w celu rozwiązania pojawiających się problemów,
      pomoc Zleceniodawcy w rozwiązywaniu problemów związanych z reklamacjami na
      montażach,
      prowadzenie rozmów i odbywanie spotkań z osobami odpowiedzialnymi za dane
      budowy z ramienia operatora oraz kierownikami ekip montażystów lub/i szefami
      podwykonawców w celu rozwiązania pojawiających się problemów,
      analizowanie przesyłanych dokumentów w języku niemieckim w tym maili
      przychodzących ze strony niemieckiej, przekazywanie tłumaczeń Zleceniodawcy i
      informowanie odpowiednie osoby o konieczności podjęcia dalszych właściwych
      działań,
      monitorowanie logistyki budów (tj. terminów zakończenia prac montażystów,
      terminy rozpoczęcia kolejnych montaży, terminów realizacji prac w celu poprawy
      zrealizowanych montaży),
      dbanie o utrzymanie odpowiednich stanów magazynowych w porozumieniu z
      poszczególnymi kierownikami Zleceniodawcy oraz Zlecającymi,
      dbanie o logistykę zamawianego sprzętu niezbędnego na placu poszczególnych
      budów takiego jak m.in. ładowarka teleskopowa, wózek widłowy, kontenery, płyty
      betonowe, płotki, WC i inne,
      praca na wskazanym systemie operacyjnym danego operatora.

    W uzupełnieniu wniosku na zadane w wezwaniu pytania Wnioskodawca udzielił
    odpowiednio następujących odpowiedzi:
    1. Od kiedy (proszę wskazać miesiąc i rok) oraz w jakim zakresie prowadzi Pan działalność
      gospodarczą?
    Odpowiedź: Działalność gospodarczą Wnioskodawca rozpoczął 01 października 2024 r. W
    Polsce Wnioskodawca prowadzi działalność związaną z poniższymi kodami PKD:
    68.20.Z - Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi
    55.20.Z - Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania
    56.11.Z - Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne
    56.21.Z - Okazjonalne przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców
    zewnętrznych (katering okazjonalny)
    56.22.Z - Regularne przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców
    zewnętrznych (katering regularny) i pozostała gastronomiczna działalność usługowa
    56.30.Z - Podawanie napojów
    Zaś w na terytorium Niemiec Wnioskodawca prowadzi działalność powiązaną z poniższym
    kodem PKD:
    70.20.Z - Doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i pozostałe
    doradztwo w zakresie zarządzania
    2. Czy jest Pan podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny?
    Odpowiedź: Tak, Wnioskodawca jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT
    czynny.
    3. Czy jest Pan podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT-UE?
    Odpowiedź: Tak, Wnioskodawca jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT-UE.
    4. Czy nabywca – polska spółka z o.o., na rzecz której będzie Pan wykonywał opisane we
      wniosku czynności, jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy z dnia 11 marca
      2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.)?
    Odpowiedź: Tak, nabywca (polska spółka z o.o.) jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a
    ustawy o podatku od towarów i usług.
    5. W jakim kraju nabywca – polska spółka z o.o. posiada siedzibę działalności
      gospodarczej?
    Odpowiedź: Nabywca (polska spółka z o.o.) posiada siedzibę działalności gospodarczej w
    Polsce.
    6. Czy nabywca (polska spółka z o.o.), na rzecz którego będzie Pan wykonywał czynności w
      ramach zawartej umowy, posiada stałe miejsce prowadzenia działalności? Jeżeli tak, to
      należy wskazać:
      a. gdzie znajduje się ww. stałe miejsce prowadzenia działalności?
      b. czy usługi objęte zakresem postawionego we wniosku pytania będą świadczone dla
        tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej?
    Odpowiedź:
      a. Nabywca (polska spółka z o.o.) posiada stałe miejsce prowadzenia działalności ....
      b. Usługi objęte zakresem postawionego we wniosku pytania są świadczone dla tego
        stałego miejsca prowadzenia działalności. Jako firma fizycznie Wnioskodawca
        świadczy usługi wyłącznie na terytorium Niemiec.

    7. Czy Zleceniodawca, wymieniony w opisie sprawy to nabywca – polska spółka z o.o.
      Pana usług? Jeżeli nie, proszę wskazać jaką rolę w opisanych transakcjach pełni
      Zleceniodawca w stosunku do Pana?
    Odpowiedź: Tak, Zleceniodawca to nabywca (polska spółka z o.o.) usług Wnioskodawcy,
    któremu Wnioskodawca wystawia fakturę zgodnie z zawartą Umową.
    8. Jakie prawa i obowiązki wynikają dla każdej ze stron zawartej przez Pana umowy, o
      której mowa w opisie sprawy?
    Odpowiedź: Do obowiązków Wnioskodawcy należą czynności opisane we wniosku, a w
    szczególności:
      codzienne koordynowanie i wspólny ze Zleceniodawcą nadzór nad realizacją prac
      wykonywanych przez podwykonawców Zleceniodawcy na terenie Niemiec,
      pomoc przy wyjaśnieniach pomiędzy Klientem (operatorem) a ekipami monterskimi
      przy wykonywaniu montaży na zlecenie Zleceniodawcy w przypadku wystąpienia
      niejasności,
      współpraca z operatorami, względnie pracownikami pracującymi dla danego
      operatora,
      kontakt osobisty, mailowy oraz telefoniczny w j. niemieckim,
      codzienna analiza sytuacji dotyczących montaży na terenie Niemiec, reagowanie na
      zgłaszane uwagi ze strony podwykonawców lub/i pracowników z ramienia operatora
      i natychmiastowe interwencje w celu rozwiązania pojawiających się problemów,
      pomoc Zleceniodawcy w rozwiązywaniu problemów związanych z reklamacjami na
      montażach,
      prowadzenie rozmów i odbywanie spotkań z osobami odpowiedzialnymi za dane
      budowy z ramienia operatora oraz kierownikami ekip montażystów lub/i szefami
      podwykonawców w celu rozwiązania pojawiających się problemów,
      analizowanie przesyłanych dokumentów w języku niemieckim w tym maili
      przychodzących ze strony niemieckiej, przekazywanie tłumaczeń Zleceniodawcy i
      informowanie odpowiednie osoby o konieczności podjęcia dalszych właściwych
      działań,
      monitorowanie logistyki budów, tj. terminów zakończenia prac montażystów,
      terminy rozpoczęcia kolejnych montaży, terminów realizacji prac w celu poprawy
      zrealizowanych montaży,
      dbanie o utrzymanie odpowiednich stanów magazynowych w porozumieniu z
      poszczególnymi kierownikami Zleceniodawcy oraz Zlecającymi,
      dbanie o logistykę zamawianego sprzętu niezbędnego na placu poszczególnych
      budów takiego jak m.in. ładowarka teleskopowa, wózek widłowy, kontenery, płyty
      betonowe, płotki, WC i inne,
      praca na wskazanym systemie operacyjnym danego operatora.
    Zleceniodawca zaś zobowiązany jest do przekazywania wszelkich niezbędnych informacji
    koniecznych do świadczenia przez Wnioskodawcę usług oraz wspólnego monitorowania i
    nadzorowania realizowanych projektów.

    9. Co konkretnie jest/będzie intencją (celem) nabycia przez nabywcę – polską spółkę z o.
      o., czego/jakiego świadczenia dokładnie oczekuje od Pana nabywca?
    Odpowiedź: Nabywca (polska spółka sp. z o.o.) nabywa usługi Wnioskodawcy w celu
    realizacji swoich zleceń dla niemieckich kontrahentów. Głównym zadaniem Wnioskodawcy
    jest nadzór nad prawidłową i terminową realizacją powierzonych projektów.
    10. Czy z punktu widzenia nabywcy – polskiej spółki z o.o. będzie ona zainteresowana
      nabyciem jednego (złożonego) świadczenia, czy też poszczególnych odrębnych
      czynności?
    Odpowiedź: Nabywca (polska spółka sp. z o.o.) oczekuje jednego złożonego świadczenia.
    Wszystkie wykonywane przez Wnioskodawcę czynności są ściśle ze sobą powiązane.
    11. Jaka czynność jest/będzie elementem dominującym (głównym) świadczenia
      realizowanego przez Pana na rzecz nabywcy (polskiej spółki z o.o.)?
    Odpowiedź: Elementem dominującym świadczenia jest nadzór nad prawidłową i
    terminową realizacją powierzonych projektów zgodnie z przekazanymi wytycznymi.
    12. Jaka czynność jest/będzie elementem pomocniczym świadczenia realizowanego przez
      Pana na rzecz nabywcy (polskiej spółki z o.o.)?
    Odpowiedź: Czynnością pomocniczą w realizacji świadczenia jest kontakt z Klientem w
    języku niemieckim, prowadzenie korespondencji wyjaśniającej oraz przekazywanie
    wszelkich ustaleń podwykonawcom celem zapewnienia poprawności wykonywanych
    przez nich czynności na danych projektach.
    13. Czy pomiędzy czynnościami wykonywanymi przez Pana w ramach umowy zawartej z
      nabywcą istnieje/będzie istniała zależność, powodująca, że czynności te nie będą
      mogły być świadczone odrębnie? Jeśli tak proszę wskazać/opisać na czym ta zależność
      będzie polegać?
    Odpowiedź: Tak, usługi nie będą mogły być świadczone odrębnie, gdyż jest to usługa
    kompleksowa. Celem świadczenia usługi głównej, czyli nadzoru, Wnioskodawca będzie w
    dużej mierze przebywał za granicą. Niezasadne i nieekonomiczne byłoby wykonywanie
    usługi polegającej na kontakcie z Klientem (operatorem) z innego miejsca, na przykład w
    kraju.
    14. Czy wszystkie ww. czynności wykonywane przez Pana w ramach umowy zawartej z
      nabywcą są/będą tak blisko ze sobą związane, że będą tworzyć w obiektywny sposób
      jedno niepodzielne świadczenie, którego podział byłby sztuczny?
    Odpowiedź: Tak, wszystkie czynności dotyczą konkretnych montaży instalacji
    fotowoltaicznych na różnych obiektach, w tym uzgodnień budowlano-montażowych oraz
    związanych z nimi spraw formalnych. Podział świadczenia w tym przypadku byłby sztuczny.
    15. Jak skalkulowane jest/będzie wynagrodzenie za wykonywane przez Pana czynności, w
      szczególności proszę wskazać czy cena obejmuje całość świadczenia, czy nastąpi
      wyodrębnienie?
    Odpowiedź: Jest to usługa kompleksowa na podstawie zawartej umowy współpracy ze
    stałym wynagrodzeniem wypłacanym w EUR. Całość świadczenia objęta jest ceną
    ryczałtową w stosunku miesięcznym.
    16. Czy czynności, objęte zakresem zadanego we wniosku pytania, świadczone na rzecz
      nabywcy (polskiej spółki z o.o.), odnoszą/odnosić się będą:
      a. do konkretnie określonej nieruchomości, która jest identyfikowalna co do jej
        położenia (do nieruchomości, której lokalizacja jest określona w chwili świadczenia
        usług)?
      b. do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych?

    Odpowiedź:
      a. Tak, czynności odnoszą się do konkretnie określonej nieruchomości, która jest
        identyfikowalna co do jej położenia.
      b. Tak, czynności odnoszą się do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów
        budowlanych, możliwych do zidentyfikowania i znajdujących się na terenie Niemiec
        (obecnie ...).
    17. Czy czynności, objęte zakresem zadanego we wniosku pytania, wywodzą/będą
      wywodzić się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usług
      i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług?
    Odpowiedź: Nabywca (polska spółka z o.o.) świadczy usługi (montaż instalacji
    fotowoltaicznych) na nieruchomościach, a dana nieruchomość stanowi element składowy
    usług. Osobiście Wnioskodawca koordynuje czynności wszystkich ekip od rozpoczęcia do
    zakończenia poprzez odbiór konkretnego projektu, ale sam nie wykonuje robót
    budowlanych na danych nieruchomościach.

## Pytanie

Czy wykonywane przez firmę Wnioskodawcy na rzecz polskiej spółki z o.o. usługi
    przygotowania i koordynowania prac budowlanych związanych z fotowoltaiką podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski, czy na terytorium
    Niemiec?
    Pana stanowisko w sprawie
    W ocenie Wnioskodawcy, usługi świadczone przez Jego jednoosobową działalność
    gospodarczą na rzecz polskiego podatnika – spółki z o.o. na terytorium Niemiec nie będą
    podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT na terytorium Polski. W opisanej sytuacji nie
    znajdzie zastosowania art. 28b ustawy o VAT, który mówi, że miejscem świadczenia usług
    w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik
    będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej.
    Zastosowanie znajdzie tutaj wyjątek, w którym miejscem świadczenia usług jest miejsce
    położenia nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 28e ustawy o VAT miejscem świadczenia
    usług Wnioskodawcy, polegających na przygotowaniu i koordynowaniu prac budowlanych,
    takich jak montaż instalacji fotowoltaicznych, jest miejsce położenia nieruchomości, czyli w
    przypadku Wnioskodawcy – Niemcy.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i
    usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają:
      1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
      2) eksport towarów;
      3) import towarów na terytorium kraju;
      4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
      5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

    Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko
    w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
    W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju - rozumie się przez to
      terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
    Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...)
    Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    W tym miejscu wskazuję, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania
    podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak
    w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń,
    usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Pojedyncze
    świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje
    się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi
    pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi
    zasadniczej.
    Orzecznictwo TSUE zawiera wskazówki dotyczące warunków jakie muszą być spełnione
    żeby uznać określony zespół świadczeń za świadczenie złożone.
    Jedna transakcja występuje zatem wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub
    więcej czynności, dokonane przez podatnika, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą
    obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie
    miałoby charakter sztuczny. Ponadto, jeżeli jedno świadczenie stanowi świadczenie
    główne, natomiast pozostałe świadczenia stanowią świadczenia dodatkowe/pomocnicze,
    to traktowane są one z punktu widzenia podatkowego tak jak świadczenie główne tj.
    dzielące los prawny świadczenia głównego. W szczególności świadczenie należy uznać za
    dodatkowe/pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla
    klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia
    głównego tj. stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z tego
    świadczenia (np. wyrok TSUE z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan
    Ltd – pkt 29, wyrok z 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11 – pkt 16; wyrok z 17 stycznia
    2013 r., w sprawie C-224/11 – pkt 30; lub też wyrok TSUE z 27 czerwca 2013 r. w sprawie C-
    155/12 RR Donnelley Global Tumkey Solutions Poland sp. z o.o. – pkt 21).

    Poza tym w wyroku z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Part Service Srl Trybunał
    wskazał, że aby stwierdzić, czy mamy do czynienia z tzw. usługą kompleksową, należy w
    pierwszej kolejności poszukiwać elementów charakterystycznych dla rozpatrywanej
    czynności celem określenia, czy podatnik dostarcza konsumentowi kilka odrębnych
    świadczeń głównych, czy też jedno świadczenie. W orzeczeniu tym Trybunał wskazał na
    konieczność dokonania analizy charakteru transakcji także z punktu widzenia nabywcy, z
    uwagi na fakt, że to właśnie perspektywa nabywcy powinna być podstawą do ustalenia,
    jaki był rzeczywisty charakter świadczenia. Tak również TSUE orzekł w wyroku z 10 marca
    2011 r. w sprawach połączonych C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09 Bog i inni gdzie
    wskazał, że: „W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe w stosunku do
    świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy
    skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego”.
    Natomiast w wyroku z 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV,
    OV Bank NV, Trybunał wskazał, że art. 2 (1) VI Dyrektywy „należy interpretować w ten
    sposób, że jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez
    podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako konsumenta przeciętnego, są tak
    ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której
    rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności
    stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania podatku od wartości dodanej”.
    Powyższe oznacza, że dla oceny, czy w danej sytuacji są spełnione przesłanki dla uznania
    danego zespołu świadczeń za jedno świadczenie kompleksowe jest ocena, czy w
    przypadku wydzielenia poszczególnych świadczeń, dla nabywcy będą one miały istotną
    wartość. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że
    samodzielnie nie przynoszą wymaganej, praktycznej korzyści z punktu widzenia
    przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub
    odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowanie
    do poszczególnych jego elementów odrębnych cen.
    Jeżeli jednak w skład świadczenia wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie
    wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny,
    to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu czynności kompleksowej.
    W przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia decyduje o tym, czy dane
    świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.
    Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w
    rozdziale 3 działu V ustawy „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”.
    Stosownie do art. 28a ustawy:
      Na potrzeby stosowania ww. rozdziału:
      1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
      a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa
      w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
      względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6;
      b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
      zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od
      wartości dodanej;
      2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
      nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia
      usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich
      świadczonych na jego rzecz usług.
    Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta
    ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług.
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:

      Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
      miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
      gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust.
      1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:
      W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
      gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
      działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
      prowadzenia działalności gospodarczej.
    Na podstawie art. 28b ust. 3 ustawy:
      W przypadku gdy podatnik będący usługobiorcą nie posiada siedziby działalności
      gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, o którym
      mowa w ust. 2, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe
      miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.
    Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika w
    rozumieniu art. 28a ustawy jest miejsce, w którym podatnik ten posiada siedzibę swojej
    działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca
    prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż
    jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe
    miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Tę zasadę ogólną należy stosować, gdy
    usługa jest świadczona na rzecz podatnika, a przepisy art. 28e, 28f ust. 1 i 1a, 28g ust. 1,
    28i, 28j ust. 1 i 2 i 28n ustawy nie będą przewidywać innych zasad ustalenia miejsca
    świadczenia.
    Jednakże w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od
    towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z
    takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.
    I tak, zgodnie z art. 28e ustawy:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług
      świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami,
      usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak
      ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i
      używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac
      budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce
      położenia nieruchomości.
    Przepis art. 28e ustawy – jak wynika z jego brzmienia – stanowi wyjątek od zasady,
    przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest
    nieruchomość. Usługi które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca
    jej położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące – determinuje
    ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co
    istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą
    konkretnej nieruchomości – jedynie wówczas można w praktyce zastosować
    opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
    Z treści art. 28e ustawy wynika, że o miejscu świadczenia, a tym samym opodatkowania
    usługi związanej z nieruchomością, decyduje wyłącznie miejsce położenia nieruchomości,
    z którą dana usługa jest ściśle związana, niezależnie od tego dla jakiego podmiotu jest
    wykonywana oraz gdzie znajduje się siedziba usługodawcy. Zasada ta ma zastosowanie
    wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest
    możliwa do zlokalizowania, co do miejsca jej położenia. Przepis ten - jak wynika z jego
    brzmienia - stanowi wyjątek od zasady ogólnej, przyjmując jako kryterium odniesienie się
    nie do podmiotu, lecz do przedmiotu, którym jest nieruchomość, a usługi, które jej wprost

    dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Jednocześnie usługi te
    mogą mieć charakter nieograniczony, na co wskazuje ich otwarty katalog, zamieszczony w
    tym przepisie. Do zakresu tych usług ustawodawca zaliczył bowiem nie tylko usługi stricte
    dotyczące prac wykonywanych w nieruchomościach i obrotu nieruchomościami, ale także
    usługi, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu
    nieruchomości.
    Także Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.) w art. 47
    przewiduje, że miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług
    rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim
    lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub w miejsca
    przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania nieruchomości
    oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac budowlanych, takich jak
    usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce, w którym znajduje się dana
    nieruchomość.
    Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z
    nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw
    oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady
    (UE) nr 1042/2013 z 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1)
    zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r.
    ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1, z późn. zm.) –
    zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 – pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił,
    na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
    W myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:
      Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112
      /WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z
      daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni
      związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
      a. gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element
      składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia
      świadczonych usług;
      b. gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i
      mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    Jednocześnie, w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto wykaz przykładowych
    usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem
    stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE:
      Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
      a) opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną
      działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony;
      b) świadczenie usług nadzoru budowlanego lub ochrony na miejscu;
      c) wznoszenie budynku na terenie oraz prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące
      budynku lub jego części;
      d) budowę stałych struktur na terenie, jak również prace budowlane i rozbiórkowe
      dotyczące stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych,
      kanalizacyjnych i podobnych;
      e) prace terenowe, łącznie z usługami rolniczymi, takimi jak orka, siew, nawadnianie i
      nawożenie;
      f) badanie i ocenę ryzyka dla nieruchomości i jej stanu;
      g) szacowanie wartości nieruchomości, łącznie z przypadkami, kiedy taka usługa jest
      wymagana na potrzeby ubezpieczenia, w celu ustalenia wartości nieruchomości jako
      zabezpieczenia kredytu lub w celu oszacowania ryzyka i strat w przypadku sporów;

      h) wynajem lub wydzierżawianie nieruchomości inne niż opisane w ust. 3 lit. c),
      łącznie z przechowywaniem towarów w wyznaczonej do tego określonej części
      nieruchomości przeznaczonej do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
      i) świadczenie usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o
      podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku
      jako kempingi, łącznie z prawem do przebywania w określonym miejscu na
      podstawie praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie i podobnych;
      j) przyznanie lub przeniesienie praw innych niż objęte lit. h) oraz i) do wykorzystania
      nieruchomości w całości lub w części, łącznie z zezwoleniem na korzystanie z części
      nieruchomości, np. udzielanie pozwoleń na połów lub polowanie, przyznawanie
      dostępu do poczekalni w portach lotniczych lub korzystanie z infrastruktury, za którą
      pobiera się opłaty, takiej jak most lub tunel;
      k) utrzymanie, remont i naprawę budynku lub jego części, łącznie z takimi pracami
      jak sprzątanie, układanie płytek, tapetowanie i układanie parkietu;
      l) utrzymanie, remont i naprawę stałych struktur, takich jak systemy rurociągów
      gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
      m) instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub
      zamontowaniu są uznane za nieruchomość;
      n) utrzymanie i naprawę oraz kontrolę maszyn lub sprzętu, jak również nadzór nad
      maszynami lub sprzętem, jeżeli maszyny lub sprzęt są uznane za nieruchomość;
      o) zarządzanie nieruchomościami inne niż zarządzanie portfelem inwestycji w
      nieruchomości objęte ust. 3 lit. g), obejmujące obsługę nieruchomości komercyjnej,
      przemysłowej lub mieszkalnej przez właściciela nieruchomości lub na jego rzecz;
      p) pośrednictwo w sprzedaży, dzierżawie lub wynajmie nieruchomości oraz
      ustanowieniu lub przeniesieniu określonych udziałów w nieruchomościach lub praw
      rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane
      jako majątek rzeczowy, czy nie), inne niż pośrednictwo objęte ust. 3 lit. d);
      q) usługi prawne związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości,
      ustanowieniem lub przeniesieniem określonych udziałów w nieruchomościach lub
      praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one
      traktowane tak jak rzeczy), takie jak czynności notarialne lub sporządzanie umów
      kupna lub sprzedaży nieruchomości, nawet jeżeli transakcja, w wyniku której
      dochodzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości, nie zostaje przeprowadzona.
    Co więcej, w art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011 zdefiniowano katalog przesłanek
    negatywnych, tj. usług które nie są uznawane za związane z nieruchomościami:
      Ustęp 1 nie ma zastosowania do:
      a) opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone na
      określoną działkę;
      b) przechowywania towarów na terenie nieruchomości, jeżeli żadna część
      nieruchomości nie jest przeznaczona do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
      c) świadczenia usług reklamowych, nawet jeżeli wiąże się to z wykorzystaniem
      nieruchomości;
      d) pośrednictwa w świadczeniu usług zakwaterowania hotelowego lub sektorach o
      podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku
      jako kempingi, jeżeli pośrednik działa w imieniu i na rzecz osoby trzeciej;
      e) udostępniania miejsca na stoisko podczas targów lub wystaw, łącznie z innymi
      powiązanymi usługami umożliwiającymi wystawcy przedstawienie towarów, takimi
      jak projekt stoiska, transport i przechowywanie towarów, udostępnianie maszyn,
      okablowanie, ubezpieczenie i reklama;
      f) instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli
      maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są
      lub nie stają się częścią nieruchomości;
      g) zarządzania portfelem inwestycji w nieruchomości;

      h) usług prawnych powiązanych z umowami, innych niż objęte ust. 2 lit. q), łącznie z
      doradztwem dotyczącym warunków umowy dotyczącej przeniesienia nieruchomości
      lub wykonania takiej umowy lub też udowodnienia istnienia takiej umowy, jeżeli
      takie usługi nie dotyczą przeniesienia tytułu do nieruchomości.
    Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie
    usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia
    nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna
    usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie
    usługa, która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości
    będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub
    fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
    Z powołanych przepisów prawa, w szczególności z art. 31a rozporządzenia 282/2011
    wynika, że dla uznania usługi za związaną z nieruchomością istotne są cechy, które można
    ująć w następujący sposób:
      usługa powinna odnosić się do konkretnie określonej nieruchomości, czyli takiej,
      która jest identyfikowalna co do jej indywidualnego położenia;
      przedmiotem usługi powinna być skonkretyzowana nieruchomość lub usługa
      powinna być świadczona na/wobec konkretnej nieruchomości, a nie jakiejkolwiek;
      ta konkretna nieruchomość powinna być wpisana w istotę świadczonej usługi, być jej
      centralnym elementem, nadając główny sens usłudze i determinować jej treść, co
      należy rozumieć w ten sposób, że usługa może być wykonana tylko i wyłącznie w
      bezpośrednim związku z tą a nie inną nieruchomością;
      zmiana takiego miejsca, polegająca na ukierunkowaniu usługi na inną nieruchomość,
      powinna niweczyć istotę i sens pierwotnie świadczonej usługi.
    Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy w świetle powołanych przepisów uznaję, że
    kompleksowe usługi polegające na przygotowaniu i koordynowaniu prac budowlanych
    związanych z fotowoltaiką świadczone przez Pana na rzecz polskiej spółki z o.o. stanowią
    usługi związane z nieruchomością, do których zastosowanie znajduje art. 28e ustawy.
    W ramach zawartej z Nabywcą - Zleceniodawcą - umowy, do Pana obowiązków należą
    następujące czynności, w szczególności:
      codzienne koordynowanie i wspólny ze Zleceniodawcą nadzór nad realizacją prac
      wykonywanych przez podwykonawców Zleceniodawcy na terenie Niemiec,
      pomoc przy wyjaśnieniach pomiędzy Klientem (operatorem) a ekipami monterskimi
      przy wykonywaniu montaży na zlecenie Zleceniodawcy w przypadku wystąpienia
      niejasności,
      współpraca z operatorami, względnie pracownikami pracującymi dla danego
      operatora,
      kontakt osobisty, mailowy oraz telefoniczny w j. niemieckim,
      codzienna analiza sytuacji dotyczących montaży na terenie Niemiec, reagowanie na
      zgłaszane uwagi ze strony podwykonawców lub/i pracowników z ramienia operatora
      i natychmiastowe interwencje w celu rozwiązania pojawiających się problemów,
      pomoc Zleceniodawcy w rozwiązywaniu problemów związanych z reklamacjami na
      montażach,

      prowadzenie rozmów i odbywanie spotkań z osobami odpowiedzialnymi za dane
      budowy z ramienia operatora oraz kierownikami ekip montażystów lub/i szefami
      podwykonawców w celu rozwiązania pojawiających się problemów,
      analizowanie przesyłanych dokumentów w języku niemieckim w tym maili
      przychodzących ze strony niemieckiej, przekazywanie tłumaczeń Zleceniodawcy i
      informowanie odpowiednie osoby o konieczności podjęcia dalszych właściwych
      działań,
      monitorowanie logistyki budów, tj. terminów zakończenia prac montażystów,
      terminy rozpoczęcia kolejnych montaży, terminów realizacji prac w celu poprawy
      zrealizowanych montaży,
      dbanie o utrzymanie odpowiednich stanów magazynowych w porozumieniu z
      poszczególnymi kierownikami Zleceniodawcy oraz Zlecającymi,
      dbanie o logistykę zamawianego sprzętu niezbędnego na placu poszczególnych
      budów takiego jak m.in. ładowarka teleskopowa, wózek widłowy, kontenery, płyty
      betonowe, płotki, WC i inne,
      praca na wskazanym systemie operacyjnym danego operatora.
    Z kolei Zleceniodawca zobowiązany jest do przekazywania wszelkich niezbędnych
    informacji koniecznych do świadczenia przez Pana usług oraz wspólnego monitorowania i
    nadzorowania realizowanych projektów. Spółka z o.o. będąca Zleceniodawcą nabywa
    Pana usługi w celu realizacji swoich zleceń dla niemieckich kontrahentów. Głównym Pana
    zadaniem jest nadzór nad prawidłową i terminową realizacją powierzonych projektów.
    Polska spółka sp. z o.o. oczekuje od Pana jednego złożonego świadczenia. Wszystkie
    wykonywane przez Pana czynności są ściśle ze sobą powiązane. Elementem dominującym
    świadczenia jest nadzór nad prawidłową i terminową realizacją powierzonych projektów
    zgodnie z przekazanymi wytycznymi. Natomiast czynnością pomocniczą w realizacji
    świadczenia jest – jak Pan wskazał – kontakt z Klientem w języku niemieckim, prowadzenie
    korespondencji wyjaśniającej oraz przekazywanie wszelkich ustaleń podwykonawcom
    celem zapewnienia poprawności wykonywanych przez nich czynności na danych
    projektach.
    Jak Pan wskazał, usługi nie będą mogły być świadczone odrębnie, gdyż jest to usługa
    kompleksowa. Celem świadczenia usługi głównej, czyli nadzoru, będzie Pan w dużej
    mierze przebywał za granicą. Niezasadne i nieekonomiczne byłoby wykonywanie usługi
    polegającej na kontakcie z Klientem (operatorem) z innego miejsca, na przykład w kraju.
    Wszystkie czynności dotyczą konkretnych montaży instalacji fotowoltaicznych na różnych
    obiektach, w tym uzgodnień budowlano-montażowych oraz związanych z nimi spraw
    formalnych. Podział świadczenia w tym przypadku byłby sztuczny. Całość świadczenia
    objęta jest ceną ryczałtową w stosunku miesięcznym. Czynności wykonywane przez Pana
    odnoszą się do konkretnie określonej nieruchomości, która jest identyfikowalna co do jej
    położenia, a także do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych,
    możliwych do zidentyfikowania i znajdujących się na terenie Niemiec (obecnie w ....).
    Nabywca Pana usług świadczy usługi (montaż instalacji fotowoltaicznych) na
    nieruchomościach, a dana nieruchomość stanowi element składowy usług. Pan osobiście
    koordynuje czynności wszystkich ekip od rozpoczęcia do zakończenia poprzez odbiór
    konkretnego projektu, ale sam nie wykonuje robót budowlanych na danych
    nieruchomościach.
    Przedstawione okoliczności prowadzą do wniosku, że opisane przez Pana czynności są
    związane z nieruchomościami – wyraźnie określonymi. Dana nieruchomość stanowi
    element składowy Pana usług, a świadczenie usług nie jest możliwe bez nieruchomości

    stanowiącej jej przedmiot. Z uwagi na ścisły związek opisanych kompleksowych czynności
    podejmowanych przez Pana na rzecz polskiej spółki z o.o. w ramach przygotowania i
    koordynowania prac budowlanych związanych z fotowoltaiką z konkretnymi
    nieruchomościami (obiektami budowlanymi położonymi na terenie Niemiec), miejscem
    opodatkowania opisanych usług jest miejsce położenia nieruchomości. Zatem, w tym
    przypadku w celu określenia miejsca świadczenia i tym samym opodatkowania ww. usług
    zastosowanie znajduje zasada wyrażona w art. 28e ustawy. Świadczone przez Pana na
    rzecz polskiej spółki z o.o. usługi przygotowania i koordynowania prac budowlanych
    związanych z fotowoltaiką podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na
    terytorium kraju, na którym znajduje się dana nieruchomość – w tym przypadku na
    terytorium Niemiec.
    Tym samym Pana stanowisko uznaję za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawili i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o
    wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany z
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi
    Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we
    wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe
    tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji
    pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W
    związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
      ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
      111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.
      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
      /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.