Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-346/16-1/ASz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-08-31
Teza: Czy zawarta przez Wnioskodawcę w dniu 31 maja 2016 r. umowa darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej jest umową objętą podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: darowizna; obowiązek; prawa; spółki-spółka jawna
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 13 czerwca 2016 r. (data wpływu do Biura – 20 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 czerwca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 31 maja 2016 r. pomiędzy Wnioskodawcą a jego żoną została zawarta umowa darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej, na podstawie której żona Wnioskodawcy − dotychczasowy wspólnik spółki jawnej − darowała mu ogół przysługujących jej jako wspólnikowi w przedmiotowej spółce praw i obowiązków.

Powyższe nastąpiło w trybie art. 10 Kodeksu spółek handlowych. Umowa spółki dopuszcza bowiem możliwość przeniesienia ogółu praw i obowiązków za zgodą pozostałych wspólników, zaś pozostały wspólnik (w tym przypadku jeden w osobie Pana K.Ż.) wyraził pisemną zgodę na przeniesienie ogółu praw i obowiązków przysługujących w spółce żonie Wnioskodawcy na Wnioskodawcę. Przedmiotowa zmiana wspólników została zgłoszona Sądowi rejestrowemu w dniu 2 czerwca 2016 r. − na dzień sporządzenia interpretacji Sąd nie dokonał jeszcze zmiany wpisu. Na żonie Wnioskodawcy − dotychczasowym wspólniku spółki jawnej nie ciążyły wobec Spółki żadne obowiązki związane z uczestnictwem w Spółce. Istotnie, na dzień podpisania umowy darowizny, tj. na dzień 31 maja 2016 r. Spółka posiadała wymagalne zobowiązania w łącznej kwocie 92.070,67 zł.

Mając na uwadze zawarcie umowy darowizny Wnioskodawca uznał, że jest zobowiązany do zapłaty podatku od zawartej umowy w zakresie połowy (z uwagi na uczestnictwo w spółce jeszcze drugiego wspólnika) przejętych zobowiązań darczyńcy i po złożeniu deklaracji na podatek opłacił go w wysokości 921,00 zł w ustawowym terminie. Po głębszej analizie przepisów Wnioskodawca stwierdził jednak, że przedmiotowy podatek zapłacił niesłusznie. Zgodnie bowiem z art. 10 § 3 Kodeksu spółek handlowych w przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków dotychczasowy wspólnik pozostanie solidarnie odpowiedzialny z nowym wspólnikiem za swoje zobowiązania związane ze spółką, jak i za zobowiązania spółki (odpowiedzialność solidarna i subsydiarna). Małżonka dokonując na rzecz Wnioskodawcy darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej przeniosła ich nierozerwalną całość. Nie można bowiem zbyć samych poszczególnych elementów. Na ogół praw i obowiązków składają się wszystkie przysługujące dotychczas małżonce prawa, jak np. prawo do prowadzenia spraw spółki, prawo reprezentacji spółki, prawo do udziału w zyskach jak również obowiązki, np. obowiązek prowadzenia spraw spółki, obowiązek udziału w stratach czy obowiązek powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej.

Przeniesienie przez małżonkę na Wnioskodawcę ogółu praw i obowiązków pod tytułem darmym (umowa darowizny) nie powoduje przyjęcia przez Wnioskodawcę (obdarowanego) długów, ciężarów i zobowiązań darczyńcy. Wnioskodawca nie przejmuje bowiem ani do odpowiedzialności osobistej ani do odpowiedzialności rzeczowej zobowiązań Spółki (w tym z tytułu istniejących zobowiązań), tylko wstępuje jedynie w sytuację prawną poprzedniego wspólnika (swojej małżonki). Odpowiedzialność zaś dotychczasowego i nowego wspólnika jest odpowiedzialnością solidarną i sybsydiarną, o czym stanowi art. 10 § 3 Kodeksu spółek handlowych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zawarta przez Wnioskodawcę w dniu 31 maja 2016 r. umowa darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej jest umową objętą podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

W ocenie Wnioskodawcy, zawarta przeze niego umowa darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej nie jest objęta ustawą o podatku o czynności cywilnoprawnych. Jako obdarowany Wnioskodawca otrzymał ogół praw i obowiązków i wstąpił w ogół praw i obowiązków dotychczasowego wspólnika spółki, z którym na podstawie art. 10 § 3 Kodeksu spółek handlowych odpowiada solidarnie. To oznacza, że zobowiązania te nie są przejmowane przez obdarowanego (wspólnika przystępującego − tu Wnioskodawcę). Tym samym opisana darowizna nie wyczerpuje dyspozycji art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji przedstawiona we wniosku umowa darowizny nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 223) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona)
4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności − w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona)
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Zatem, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Stosownie do art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) przez umowę darowizny rozumie się zobowiązanie darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego osobie obdarowanej (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego) i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za otrzymane świadczenie. Istotą darowizny – jako czynności nieodpłatnej – jest więc brak po drugiej stronie ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego. Darowizna może polegać zarówno na przesunięciach do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi temu podlegają umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy.

Jednakże w przypadku, gdy umowa darowizny, nie wiąże się z przejęciem przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań osoby darującej, to taka umowa darowizny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że 31 maja 2016 r. pomiędzy Wnioskodawcą a jego żoną została zawarta umowa darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej, na podstawie której żona Wnioskodawcy − dotychczasowy wspólnik spółki jawnej − darowała mu ogół przysługujących jej jako wspólnikowi w przedmiotowej spółce praw i obowiązków.

Powyższe nastąpiło w trybie art. 10 Kodeksu spółek handlowych.

Na żonie Wnioskodawcy − dotychczasowym wspólniku spółki jawnej nie ciążyły wobec Spółki żadne obowiązki związane z uczestnictwem w Spółce. Na dzień podpisania umowy darowizny, tj. na dzień 31 maja 2016 r. Spółka posiadała wymagalne zobowiązania w łącznej kwocie 92.070,67 zł.

Małżonka dokonując na rzecz Wnioskodawcy darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej przeniosła ich nierozerwalną całość. Nie można bowiem zbyć samych poszczególnych elementów.

Przeniesienie przez małżonkę na Wnioskodawcę ogółu praw i obowiązków pod tytułem darmym (umowa darowizny) nie powoduje przyjęcia przez Wnioskodawcę (obdarowanego) długów, ciężarów i zobowiązań darczyńcy. Wnioskodawca nie przejmuje bowiem ani do odpowiedzialności osobistej ani do odpowiedzialności rzeczowej zobowiązań Spółki (w tym z tytułu istniejących zobowiązań), tylko wstępuje jedynie w sytuację prawną poprzedniego wspólnika (swojej małżonki). Odpowiedzialność zaś dotychczasowego i nowego wspólnika jest odpowiedzialnością solidarną i sybsydiarną, o czym stanowi art. 10 § 3 Kodeksu spółek handlowych.

Należy wskazać, iż przedstawiona we wniosku umowa darowizny nie będzie rodziła konsekwencji na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych. Jak stanowi bowiem treść art. 10 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.), w przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż za zobowiązania występującego wspólnika oraz zobowiązania spółki odpowiadają solidarnie wspólnik występujący oraz wspólnik przystępujący do spółki. To oznacza, że zobowiązania te nie są przejmowane przez obdarowanego (wspólnika przystępującego). Z treści opisu stanu faktycznego wynika także wprost, że przeniesienie – na podstawie umowy darowizny – przez małżonkę na Wnioskodawcę ogółu praw i obowiązków nie spowodowało przejęcia przez Wnioskodawcę długów, ciężarów i zobowiązań darującego. Tym samym opisana darowizna nie wyczerpuje dyspozycji art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.