Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-2.4012.624.2024.1.JO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-20
Teza: Ustalenie miejsca świadczenia kompleksowej usługi
organizacji targów.
Słowa kluczowe: targi
świadczenie-miejsce świadczenia usług
świadczenie-świadczenie kompleksowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług na rzecz
podatnika
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług w
dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji,
rozrywki oraz podobnych usług
1

Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług związanych
z nieruchomościami
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28e
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28g-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 listopada 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 listopada 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia miejsca świadczenia kompleksowej
    usługi organizacji targów.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) („Wnioskodawca lub „Spółka”)
    posiada siedzibę i miejsce działalności gospodarczej w Polsce.
    Spółka podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na
    miejsce ich osiągania.
    Spółka jest czynnym podatnikiem VAT.
    Przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest działalność związana z organizacją
    targów, wystaw i kongresów (PKD 82.30.Z).
    Usługi świadczone przez Spółkę stanowią kompleksową organizację wydarzenia poprzez
    m.in. wynajem przestrzeni wystawienniczej, przygotowanie zabudowy targowej, wynajem
    sprzętu technicznego, sprzedaż usług dodatkowych (np. dostęp do Wi-Fi) i
    marketingowych dla wystawców (np. pakietów sponsorskich czy przygotowanie wydruków
    katalogów), promocje na stronach internetowych i Social Mediach.
    W zakresie organizacji targów Spółka jest ich wyłącznym organizatorem.
    Klientami Spółki są przede wszystkim podmioty (spółki) z branży transportowej i
    spożywczej.
    Targi organizowane przez Spółkę odbywają się co do zasady w Polsce, a sporadycznie
    także w innym państwie Unii Europejskiej (Rumunia).
    Około połowa dostawców, z którymi współpracuje Spółka pochodzi z Polski. Spośród
    pozostałej części kontrahentów, większość stanowią podmioty z Unii Europejskiej (głownie
    Niemcy i Włochy).

## Pytanie

Czy miejscem świadczenia usługi organizacji targów przez Spółkę będzie miejsce, w
    którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej?
    Państwa stanowisko w sprawie

    W ocenie Wnioskodawcy miejscem świadczenia usług organizacji targów przez Spółkę
    będzie miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
    gospodarczej.
    Uzasadnienie
    Organizacja targów jako świadczenie usług
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna
    dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 Ustawy o VAT, przez terytorium kraju rozumie się
    terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
    Stosownie do art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5
    ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7.
    Podatnik
    W art. 28a ust. Ustawy o VAT, na potrzeby stosowania przepisów o miejscu świadczenia
    usług sformułowano definicje podatnika. Zgodnie z nią podatnik to:
      a) podmiot, który samodzielnie wykonuje działalność gospodarczą na zasadach
        określonych w Ustawie o VAT, lub
      b) osoba prawna niebędąca podatnikiem na podstawie ppkt a) powyżej, ale która jest
        zobowiązana do identyfikacji do celów podatku VAT.
    W doktrynie wskazuje się, że „podatnikiem (czyli przedsiębiorcą) dla potrzeb stosowania
    przepisów o miejscu świadczenia jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w
    rozumieniu ustawy, względnie podmiot prowadzący „działalność gospodarczą
    odpowiadającą działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy”, bez względu na cele i
    rezultaty takiej działalności. Z powyższej definicji wynika, że podatnikiem jest zarówno
    podatnik polski, jak i podatnik z innego państwa członkowskiego oraz podatnik z kraju
    trzeciego (będący podatnikiem podatku o podobnym charakterze do VAT)”. – A.
    Bartosiewicz [w:] VAT. Komentarz, wyd. XVIII, Warszawa 2024, art. 28(a).
    Ponadto wyrażony jest także pogląd, że „pojęcie podatnika obejmuje nie tylko podmioty
    wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą zdefiniowaną w ustawie o VAT, lecz
    również podmioty wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą zdefiniowaną w
    innych systemach prawnych, której definicja odpowiada tej przyjętej w polskich
    przepisach. Definicja podatnika obejmuje zatem również podatników podatku od wartości
    dodanej czy podatku o podobnym charakterze, a w przypadku gdy w danym systemie
    prawnym brak jest tego rodzaju podatków, każdy podmiot wykonujący samodzielnie
    działalność gospodarczą odpowiadającą działalności gospodarczej określonej w
    przepisach o podatku od towarów i usług. Podatnikiem może być przedsiębiorca z kraju
    trzeciego, w którym nie obowiązuje VAT. Usługa taka będzie opodatkowana w kraju
    siedziby odbiorcy z zastrzeżeniem, że nie jest ona świadczona na rzecz stałego miejsca
    prowadzenia działalności gospodarczej znajdującego się w Unii Europejskiej” – J.
    Matarewicz [w:] Ustawa o podatku od towarów i usług. Komentarz aktualizowany, LEX/el.
    2024, art. 28(a).
    Miejsce świadczenia usług w Ustawie o VAT
    Podatek VAT cechuje się terytorialnością, co należy rozumieć jako stan, w którym miejsce
    opodatkowania uzależnione jest od miejsca świadczenia usługi.
    Miejsce świadczenia ma podstawowe znaczenie dla opodatkowania VAT w transakcjach z
    udziałem kontrahentów z równych państw czy też innym elementem międzynarodowym.
    Od tego zależy, które państwo będzie uprawnione do nałożenia podatku od danej
    dostawy towarów lub usługi. W danym państwie Unii Europejskiej opodatkowane są tylko

    te transakcje, które zostały uznane za świadczone na jego terytorium na podstawie
    przepisów regulujących opodatkowanie VAT.
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w Ustawie o VAT, miejscem świadczenia usług w
    przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący
    usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej (art. 28b ust. 1 Ustawy o VAT).
    Dla oceny obowiązków podatkowych Spółki w zakresie podatku VAT, kluczowe znaczenie
    ma zidentyfikowanie charakteru świadczonych przez nią usług.
    Jak wskazano powyżej w ramach prowadzonej działalności, Spółka wykonuje szeregu
    czynności, w ramach których, klienci Spółki de facto cedują na nią odpowiedzialność za
    organizację i przygotowanie ich wystąpienia na targach. Usługi świadczone przez Spółkę
    stanowią więc kompleksową organizację wydarzenia, poprzez m.in. wynajem przestrzeni
    wystawienniczej, zabudowy, sprzętu technicznego, sprzedaż usług przygotowania
    zabudowy stoiska i usług marketingowych dla wystawców (np. przygotowanie wydruków
    katalogów i tzw. rollupów).
    W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że usługa złożona zawiera kilka czynności
    (usług), z tym że jedna z nich jest usługą zasadniczą przeważającą, nadającą danej usłudze
    jej główny charakter, przy czym wszystkie zmierzają do bezpośredniego zaspokojenia
    określonej potrzeby zamawiającego wskazanej w umowie. Aby móc wskazać, że dana
    usługa jest usługą złożoną, winna składać się ona z różnych świadczeń, których realizacja
    prowadzi jednak do jednego celu. Na usługę złożoną składa się więc kombinacja różnych
    czynności, prowadzących do realizacji określonego celu do wykonania świadczenia
    zasadniczego, na które składają się różne świadczenia pomocnicze (pismo z dnia 10
    sierpnia 2018 r. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL1-
    3.4012.405.2018.1.KB).
    Natomiast usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie,
    lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej.
    Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi złożonej wówczas, jeżeli cel
    świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można
    wykonać lub wykorzystać bez usługi pomocniczej usługi głównej. Istnienie jednego
    świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowania do poszczególnych jego elementów
    odrębnych cen (pismo z dnia 10 sierpnia 2018 r. wydane przez Dyrektora Krajowej
    Informacji Skarbowej, 0112-KDIL1-3.4012.405.2018.1.KB).
    Co do zasady więc dla celów opodatkowania podatkiem VAT każde świadczenie powinno
    być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z
    ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie
    dzielona dla celów podatkowych. Z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny
    być zatem dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy będą tworzyć jedną usługę
    złożoną, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej
    usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej,
    zasadniczej, lecz mogą mieć charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla
    traktowania ich jako elementu usługi złożonej (pismo z dnia 10 sierpnia 2018 r. wydane
    przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL1-3.4012.405.2018.1.KB).
    W jednym z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazano, że
    „kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było dokonanie kwalifikacji usług, które
    zamierzała świadczyć Spółka (...). Zdaniem NSA nie uprawniona była ocena prawna Sądu I
    instancji, sprowadzająca się do zakwalifikowania usług świadczonych przez Spółkę do
    usług pomocniczych do usług targów i wystaw. NSA wskazał, że ze stanu faktycznego
    wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie wynikało ani to, aby organizator targów
    lub wystawy narzucał (określał) wystawcom formę, rozmiar, elementy składowe lub
    wygląd stoiska wystawienniczego, które udostępniać miała Spółka. Nie wynikało również i
    to, aby Spółka przygotowywała stoiska na konkretne targi lub wystawę. Te zaś elementy
    umożliwiałyby, w świetle przywołanego wyroku TSUE, zakwalifikowanie czasowego

    udostępnienia przez Spółkę stoisk wystawienniczych i targowych do usług pomocniczych
    do usług targów i wystaw (art. 52 lit. a Dyrektywy 112). Przeciwnie, w okolicznościach
    poddawanych ocenie podatkowej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
    wprost wskazano, że za wystrój i budowę własnego stoiska odpowiada wystawca
    samodzielnie” (wyrok WSA w Poznaniu z 22 sierpnia 2013 r., I SA/Po 552/13, LEX nr
    1361064).
    W kontekście powołanego wyżej wyroku, wskazać należy, że w przypadku Spółki, to ona
    odpowiada za wymienione czynności i jest faktycznym organizatorem stoisk dla swoich
    klientów.
    Z kolei w jednej z indywidualnych interpretacji podatkowych w zbliżonym stanie
    faktycznym, organ podatkowy stanął na stanowisku, że „w okolicznościach
    przedstawionych we wniosku, stwierdzić należy, że nabyta usługa od organizatora targów
    (tj. udostepnienie (wynajem) powierzchni wystawienniczej, opłata rejestracyjna i
    ubezpieczeniowa, prezentacja marki w spisie wystawców, na stronie internetowej targów,
    w katalogu) obiektywnie tworzy – w aspekcie gospodarczym – jedną całość, której
    rozdzielenie miałoby sztuczny charakter. Usługą zasadniczą w niniejszej sprawie jest
    wykonanie usługi związanej z targami. Na usługę tą składa się szereg usług, w tym
    udostępnienie (wynajem) powierzchni wystawienniczej, opłata rejestracyjna i
    ubezpieczeniowa, prezentacja marki w spisie wystawców, na stronie internetowej targów,
    w katalogu. Wymienione usługi pomocnicze służą lepszemu wykonaniu usługi związanej z
    targami i pojedynczo nie stanowią celu samego w sobie.
    Zatem usługa związana z targami polegająca na udostępnieniu (wynajem) powierzchni
    wystawienniczej, opłata rejestracyjna i ubezpieczeniowa, prezentacja marki w spisie
    wystawców, na stronie internetowej targów, w katalogu świadczona na rzecz
    Wnioskodawcy, będącego podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT mającego
    siedzibę poza terytorium kraju, na którym świadczona jest dana usługa, nie jest
    wymieniona w wyjątkach od zasady ogólnej, a zatem miejscem świadczenia usługi
    wynajmu powierzchni targowej wraz z usługami pomocniczymi a zarazem opodatkowania
    jest terytorium państwa gdzie usługobiorca posiada siedzibę, czyli w przedmiotowej
    sprawie miejscem świadczenia jest terytorium kraju – Polska” (pismo z dnia 4 stycznia
    2012 r. wydane przez Izba Skarbowa w Katowicach, IBPP3/443-1129/11/AB).
    Ponadto organy podatkowe wyraziły również pogląd, że „usługą zasadniczą w niniejszej
    sprawie jest wykonanie usługi związanej z targami. Na usługę tą składa się szereg usług, w
    tym najem powierzchni targowej wraz z doprowadzeniem mediów i internetu oraz usługi
    reklamowe na tych targach. Wymienione usługi pomocnicze służą lepszemu wykonaniu
    usługi związanej z targami w Niemczech i pojedynczo nie stanowią celu samego w sobie.
    (...) Zatem usługa związana z targami polegająca na wynajmie powierzchni
    wystawienniczej wraz z usługami towarzyszącymi mającego siedzibę poza terytorium
    kraju, na którym świadczona jest dana usługa, nie jest wymieniona w wyjątkach od zasady
    ogólnej, a zatem miejscem ich świadczenia a zarazem opodatkowania jest terytorium
    państwa gdzie usługobiorca posiada siedzibę, (...)” (pismo z dnia 27 lutego 2012 r. wydane
    przez Izba Skarbowa w Katowicach, IBPP3/443-1306/11/PK).
    Podobny pogląd prezentowany jest również w piśmiennictwie – miejscem świadczenia dla
    usług w dziedzinach kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych
    usług, takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, które nie
    obejmują wstępu, ustalane jest na zasadach ogólnych wynikających z art. 28b ustawy, tzn.
    w miejscu siedziby (miejscu zamieszkania, stałym miejscu prowadzenia działalności) - A.
    Bartosiewicz [w:] VAT. Komentarz, wyd. XVIII, Warszawa 2024, art. 28(g).
    W ocenie Wnioskodawcy, uwzględniając przedstawiony stan faktyczny oraz brzmienie i
    wykładnię przepisów Ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług przez Wnioskodawcę,
    jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
    gospodarczej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:
      1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
      2) eksport towarów;
      3) import towarów na terytorium kraju;
      4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
      5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie, z którą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają określone czynności, ale tylko w
    sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w
    rozdziale 3 działu V ustawy.
    I tak, stosownie do art. 28a ustawy:
      Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
      1. ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
      a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w
        art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
        względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
      b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
        zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku
        od wartości dodanej;
      2. podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
        nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub
        świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu
        do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
    Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta
    ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem
    według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą.
    Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w
    art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące
    działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw
    trzecich.
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:

      Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
      miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
      gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust.
      1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Jak stanowi ust. 2 art. 28b ustawy:
      W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
      gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
      działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
      prowadzenia działalności gospodarczej.
    Na mocy art. 28b ust. 3 ustawy:
      W przypadku gdy podatnik będący usługobiorcą nie posiada siedziby działalności
      gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, o którym
      mowa w ust. 2, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe
      miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.
    Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na
    rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1
    i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy podlega opodatkowaniu
    w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla
    stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w
    innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia
    tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa
    jest świadczona.
    Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od
    towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia.
    I tak w myśl art. 28g ust. 1 ustawy (obowiązującego do 31 grudnia 2024 r.):
      Miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe,
      naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług
      pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz
      podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają.
    Należy wskazać, że ustawą z 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i
    usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1721), która weszła w życie 1
    stycznia 2025 r. zmieniono treść art. 28g ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
      Miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe,
      naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług
      pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz
      podatnika, w przypadku gdy obecność na nich nie jest wirtualna, jest miejsce, w
      którym te imprezy faktycznie się odbywają.
    W kontekście ustalenia miejsca świadczenia usług (w tym usług wstępu) konieczne jest
    także odwołanie się do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 282/2011 z 15 marca
    2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
    wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77, str. 1), które w art. 32
    zdefiniowało pojęcie usług wstępu poprzez m.in. wskazanie, jakie usługi wchodzą w zakres
    tego pojęcia.
    Na podstawie art. 32 ust. 1 rozporządzenia:
      Usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne,
      rozrywkowe lub podobne, o których mowa w art. 53 dyrektywy 2006/112/WE,
      obejmują świadczenie usług, których podstawową cechą jest przyznawanie prawa
      wstępu w zamian za bilet lub opłatę, w tym opłatę w formie abonamentu, biletu
      okresowego lub opłaty okresowej.

    Z kolei w myśl art. 32 ust. 2 rozporządzenia:
      Ustęp 1 ma zastosowanie w szczególności do:
      a) prawa wstępu na spektakle, przedstawienia teatralne, występy cyrkowe, targi, do
      parków rozrywki, na koncerty, wystawy, jak również inne podobne wydarzenia
      kulturalne;
      b) prawa wstępu na wydarzenia sportowe, takie jak mecze lub zawody;
      c) prawa wstępu na wydarzenia edukacyjne i naukowe, takie jak konferencje i
      seminaria.
    W zakresie usług pomocniczych do usług wstępu zastosowanie znajdzie art. 33
    rozporządzenia, zgodnie z którym:
      Usługi pomocnicze, o których mowa w art. 53 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują
      usługi, które są bezpośrednio powiązane ze wstępem na wydarzenia kulturalne,
      artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, świadczone
      oddzielnie na rzecz osoby uczestniczącej w wydarzeniu za opłatą.
    Wskazać należy, że na podstawie art. 28e ustawy:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług
      świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami,
      usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak
      ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i
      używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac
      budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce
      położenia nieruchomości.
    Na tle wskazanego przepisu należy zastrzec, że w orzecznictwie Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej wywodzi się, że dla zastosowania wskazanej regulacji
    konieczne jest, aby świadczona usługa miała bezpośredni związek z daną, konkretną
    nieruchomością. I tak, w wyroku z 7 września 2006 r. w sprawie Heger Rudi GmbH v
    Finanzamt Graz-Stadt (sygn. C-166/05), Trybunał odniósł się do tej kwestii stwierdzając, że
    „sprzeczne z systematyką art. 9 ust. 2 lit. a Szóstej Dyrektywy byłoby dopuszczenie, aby w
    zakresie tej zasady szczególnej mieściło się każde świadczenie usług, które pozostaje w
    jakimkolwiek, nawet niewielkim związku z nieruchomością, ponieważ znaczna liczba usług
    jest mniej lub bardziej związana z nieruchomością”. Uznano tym samym, że tylko
    świadczenie usług, jakie pozostaje w bezpośrednim związku z nieruchomością, może
    zostać opodatkowane w miejscu położenia tej nieruchomości.
    Analiza powyższego orzeczenia prowadzi do wniosku, że konkluzja czy dane usługi
    podlegają opodatkowaniu w miejscu położenia nieruchomości wymaga każdorazowo
    szczegółowej i obiektywnej analizy stanu faktycznego konkretnej sprawy.
    Z opisu sprawy wynika, że przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest działalność
    związana z organizacją targów, wystaw i kongresów (PKD 82.30.Z). Usługi świadczone
    przez Państwa stanowią kompleksową organizację wydarzenia poprzez m.in. wynajem
    przestrzeni wystawienniczej, przygotowanie zabudowy targowej, wynajem sprzętu
    technicznego, sprzedaż usług dodatkowych (np. dostęp do Wi-Fi) i marketingowych dla
    wystawców (np. pakietów sponsorskich czy przygotowanie wydruków katalogów),
    promocje na stronach internetowych i Social Mediach. W zakresie organizacji targów
    jesteście Państwo ich wyłącznym organizatorem.
    Targi organizowane przez Państwa odbywają się co do zasady w Polsce, a sporadycznie
    także w innym państwie Unii Europejskiej (Rumunia).

    Państwa Klientami są przede wszystkim podmioty (spółki) z branży transportowej i
    spożywczej. Około połowa dostawców, z którymi Państwo współpracujecie pochodzi z
    Polski. Spośród pozostałej części kontrahentów, większość stanowią podmioty z Unii
    Europejskiej (głownie Niemcy i Włochy).
    Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia miejsca świadczenia usług organizacji targów na
    rzecz klientów.
    Odnośnie Państwa wątpliwości należy zauważyć, że w celu prawidłowego opodatkowania
    świadczonych przez Spółkę usług należy ustalić miejsce ich świadczenia, jednakże żeby
    tego dokonać konieczne jest w pierwszej kolejności zidentyfikowanie z jaką usługą
    świadczoną przez Spółkę mamy czynienia. Zatem w okolicznościach przedmiotowej
    sprawy należy rozważyć kwestię tzw. świadczeń złożonych.
    Co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług
    powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa
    obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być
    sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza
    wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas
    gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te
    same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej.
    Wskazać również należy, że ani Dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w
    sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11
    grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwana dalej „Dyrektywą”, ani też przepisy krajowe nie
    zawierają definicji świadczenia złożonego. Brak również szczególnych uregulowań
    dotyczących przesłanek uznawania danego świadczenia za świadczenie złożone. Ocena, w
    jakich okolicznościach świadczenia powiązane należy traktować jako świadczenia
    jednolite, kształtowana jest na bazie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej.
    Orzecznictwo TSUE zawiera wskazówki dotyczące warunków jakie muszą być spełnione
    żeby uznać określony zespół świadczeń za świadczenie złożone.
    Jedna transakcja występuje zatem wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub
    więcej czynności, dokonane przez podatnika, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą
    obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie
    miałoby charakter sztuczny. Ponadto, jeżeli jedno świadczenie stanowi świadczenie
    główne, natomiast pozostałe świadczenia stanowią świadczenia dodatkowe/pomocnicze,
    to traktowane są one z punktu widzenia podatkowego tak jak świadczenie główne tj.
    dzielące los prawny świadczenia głównego. W szczególności świadczenie należy uznać za
    dodatkowe/pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla
    klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia
    głównego tj. stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z tego
    świadczenia (np. wyrok TSUE z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan
    Ltd - pkt 29, wyrok z 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11 - pkt 16; wyrok z 17 stycznia
    2013 r., w sprawie C-224/11 - pkt 30; lub też wyrok TSUE z 27 czerwca 2013 r. w sprawie C-
    155/12 RR Donnelley Global Tumkey Solutions Poland sp. z o.o. - pkt 21).
    Poza tym w wyroku z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Part Service Srl Trybunał
    wskazał, że aby stwierdzić, czy mamy do czynienia z tzw. usługą kompleksową, należy w
    pierwszej kolejności poszukiwać elementów charakterystycznych dla rozpatrywanej
    czynności celem określenia, czy podatnik dostarcza konsumentowi kilka odrębnych
    świadczeń głównych, czy też jedno świadczenie. W orzeczeniu tym Trybunał wskazał na
    konieczność dokonania analizy charakteru transakcji także z punktu widzenia nabywcy, z
    uwagi na fakt, że to właśnie perspektywa nabywcy powinna być podstawą do ustalenia,
    jaki był rzeczywisty charakter świadczenia. Tak również TSUE orzekł w wyroku z 10 marca
    2011 r. w sprawach połączonych C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09 Bog i inni gdzie
    wskazał, że: „W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe w stosunku do

    świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy
    skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego”.
    Natomiast w wyroku z 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV,
    OV Bank NV, Trybunał wskazał, że art. 2 (1) VI Dyrektywy „należy interpretować w ten
    sposób, że jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez
    podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako konsumenta przeciętnego, są tak
    ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której
    rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności
    stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania podatku od wartości dodanej”.
    Powyższe oznacza, że dla oceny, czy w danej sytuacji są spełnione przesłanki dla uznania
    danego zespołu świadczeń za jedno świadczenie kompleksowe jest ocena, czy w
    przypadku wydzielenia poszczególnych świadczeń, dla nabywcy będą one miały istotną
    wartość. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że
    samodzielnie nie przynoszą wymaganej, praktycznej korzyści z punktu widzenia
    przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub
    odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowanie
    do poszczególnych jego elementów odrębnych cen.
    Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą
    wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter
    samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu czynności
    kompleksowe.
    W Państwa sytuacji należy uznać, że wszystkie świadczone czynności wchodzą w zakres
    kompleksowej usługi organizacji targów. Na złożoną usługę kompleksowej organizacji
    targów składają się usługi nierozerwalnie ze sobą związane, które są świadczeniami
    niezbędnymi do realizacji usługi organizacji targów, tj. wynajem przestrzeni
    wystawienniczej, przygotowanie zabudowy targowej, wynajem sprzętu technicznego,
    sprzedaż usług dodatkowych (np. dostęp do Wi-Fi) i marketingowych dla wystawców (np.
    pakietów sponsorskich czy przygotowanie wydruków katalogów), promocje na stronach
    internetowych i Social Mediach. Nie można bowiem w przedstawionych okolicznościach
    uznać, że ww. usługi mają charakter samoistny. Każda z ww. czynności stanowi element
    usługi złożonej związanej z usługą organizacji targów. Czynności te są niezbędne do
    świadczenia usług organizacji targów oraz są ze sobą tak ściśle związane, że obiektywnie
    tworzą jedno świadczenie i nie powinny być sztucznie dzielone dla celów podatkowych.
    W przypadku świadczenia usług, dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług
    ważne jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia
    miejsca świadczenia zależy, w którym kraju dana usługa podlega opodatkowaniu
    podatkiem VAT.
    Klientami Spółki są przede wszystkim podmioty (spółki) z branży transportowej i
    spożywczej. Około połowa dostawców pochodzi z Polski, zaś pozostałą część stanowią
    podmioty z Unii Europejskiej (głównie Niemcy i Włochy). Z okoliczności sprawy również nie
    wynika aby podmioty z UE posiadały stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej
    w Polsce.
    Należy zaznaczyć, że ustalanie miejsca świadczenia usług na podstawie przepisów
    zawartych w rozdziale 3 działu V ustawy ma istotne znaczenie w transakcjach
    transgranicznych między podmiotem z Polski a podmiotem z innego państwa. W takiej
    sytuacji miejscem świadczenia (opodatkowania) usług, o ile nie znajdą zastosowania
    szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług, jest kraj usługobiorcy, który
    będzie zobowiązany do rozliczenia podatku w swoim kraju z tytułu nabycia tej usługi, na
    podstawie tzw. odwrotnego obciążenia. Natomiast zaś, gdy transakcja zawierana jest
    pomiędzy polskimi podatnikami i w stosunku do tego typu transakcji nie ma szczególnych
    uregulowań co do miejsca ich świadczenia, dokumentowanie i rozliczanie podatku
    należnego odbywa się na podstawie ogólnych zasad obowiązujących w Polsce pomiędzy

    podatnikami polskimi występującymi w danej transakcji. Oznacza to, że co do zasady w
    każdym przypadku zobowiązanym do wykazania i rozliczenia podatku należnego jest
    świadczący usługę a nie nabywca usługi.
    Całokształt okoliczności sprawy nie pozwala na przyjęcie, że do świadczonych przez
    Państwa usług znajduje zastosowanie art. 28e ustawy, ponieważ w ramach usług
    wykonywane są kompleksowe czynności związane z organizacją targów, których nie
    można uznać za usługi związane z nieruchomościami, pomimo, że organizowane są one w
    określonym miejscu. Innymi słowy, czynności te mają odmienny charakter.
    Jak Państwo wskazali, Spółka świadczy usługi organizacji targów m.in. na rzecz wystawców
    z UE (głównie z Niemiec i Włoch), zatem w tej sytuacji zastosowanie znajdzie reguła
    ogólna, o której mowa w art. 28b ust. 1 ustawy, gdyż szczególne zasady ustalania miejsca
    świadczenia usług wynikające z art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2
    oraz art. 28n ustawy nie mają tu zastosowania. Tym samym opisane usługi nie podlegają
    opodatkowaniu w Polsce, lecz w kraju siedziby usługobiorcy (podmiotu zagranicznego).
    Odnośnie zaś świadczenia tych usług na rzecz polskich wystawców znajdą zasady ogólne,
    o których mowa w ustawie o podatku od towarów i usług. Oznacza to, że Państwo jako
    świadczący usługę w związku z transakcją realizowaną na rzecz polskiego podatnika będą
    zobowiązani do wykazania i rozliczenia podatku należnego w Polsce.
    W konsekwencji Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu
    prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383
        ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do
        interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.