Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-319/13-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-02-12
Teza: Czy umowa o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności lokalu zawarta w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: lokal-odrębna własność lokalu; notariusze; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 29 listopada 2013 r. (data wpływu 2 grudnia 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 grudnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnej w zakresie skutków podatkowych ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W związku z przetargiem, który odbył się 21 listopada 2013 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyli, na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, prawo pierwszeństwa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, należącego do Spółdzielni Mieszkaniowej „(\`(...)\`)” w (\`(...)\`). Przetarg został ogłoszony, ponieważ w związku z eksmisją poprzedniego lokatora wygasło przysługujące mu spółdzielcze prawo lokatorskie. Ze względu na to, że nie jest to mieszkanie spółdzielcze oraz posiada udział w gruncie, jednym z kolejnych kroków formalnych jest zawarcie przez nabywców i spółdzielnię umowy o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności tego lokalu oraz założenie księgi wieczystej po uprzednim sporządzeniu aktu notarialnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy umowa o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności lokalu zawarta w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawczyni umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Zauważyć należy, że ustawodawca w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje katalog zdarzeń, których zaistnienie rodzi po jednej ze stron czynności cywilnoprawnej obowiązek podatkowy. Charakter tego katalogu należy uznać za zamknięty, a jego rozszerzającą wykładnię za niedopuszczalną.

Wnioskodawczyni w związku z ww. przetargiem nabyła ekspektatywę ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności. Czynność takowa nie została wyszczególniona w enumeratywnym wyliczeniu zawartym w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nawet przyjmując swoistą fikcję, że na podstawie przetargu Wnioskodawczyni nabyła lokal, również tej czynności nie można uznać za objętą ww. przepisem.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że jeśli ustanowienie i przeniesienie własności lokalu następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, to umowa ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego nie powinna być opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Umowa taka nie jest bowiem umową sprzedaży ani inną umową wymienioną w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, jako nie wymieniona w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1.  następujące czynności cywilnoprawne:
    1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    3.  (uchylona),
    4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    5.  umowy dożywocia,
    6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,
    7.  (uchylona),
    8.  ustanowienie hipoteki,
    9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
    10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
    11.  umowy spółki;
2.  zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3.  orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zasadę numerus clausus czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w związku z przetargiem, który miał miejsce 21 listopada 2013 r. w spółdzielni mieszkaniowej, Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyli lokal mieszkalny. Przetarg został ogłoszony ponieważ w związku z eksmisją poprzedniego lokatora wygasło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. W następstwie opisanych działań doszło do zawarcia umowy (akt notarialny) ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia jego własności, w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Zasady zawierania umów ustanowienia oraz przeniesienia odrębnej własności lokali określają przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222). Zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy, w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Pierwszeństwo w nabyciu lokalu mają członkowie, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i zgłoszą gotowość zawarcia umowy o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności tego lokalu. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, pierwszeństwo ma najdłużej oczekujący. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu na takiego członka jest wpłata wartości rynkowej lokalu.

W świetle powyższego, skoro ustanowienie i przeniesienie własności lokalu nastąpiło w trybie i na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, to umowa ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego nie jest opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Umowa taka nie jest bowiem umową sprzedaży ani inną umową wymienioną w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, jako nie wymieniona w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.