Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-2.4012.593.2025.2.MR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-15
Teza: Brak występowania w charakterze podatnika podatku od
towarów i usług, w przypadku ustanowienia służebności
przesyłu na nieruchomości i otrzymania w opisanych we
wniosku sytuacjach wynagrodzenia, a w konsekwencji braku
podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
dokonanej czynności.
Słowa kluczowe: odszkodowania
podatnik
służebność
wynagrodzenia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
1
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 września 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 16 września 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy braku występowania w charakterze podatnika podatku od
    towarów i usług, w przypadku ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości i
    otrzymania w opisanych we wniosku sytuacjach wynagrodzenia, a w konsekwencji braku
    podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług dokonanej czynności.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

I. Wnioskodawczyni
    Wnioskodawczyni („Wnioskodawczyni”) posiada miejsce zamieszkania na terytorium Polski
    oraz ma nieograniczony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób
    fizycznych („podatek PIT”).
    Wnioskodawczyni jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług
    czynnym („podatek VAT”). Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą na
    podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej.
    Jednocześnie Wnioskodawczyni jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne.
    II. Nieruchomość
    Wnioskodawczyni jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr 1 o
    obszarze wynoszącym (...) ha, położonej w miejscowości (...).
    Dla Nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta (...) prowadzona przez Sąd Rejonowy
    (...) księgi wieczystej (...) wpis własności na rzecz Wnioskodawczyni nastąpił w związku z
    przeniesieniem własności przy odłączeniu działki nr 2 z księgi wieczystej (...).
    W dziale (...) księgi wieczystej Nieruchomości wpisane jest na rzecz spółki pod firmą: X
    ograniczone prawo rzeczowe o treści: „nieodpłatna i na czas nieoznaczony służebność
                    1przesyłu w rozumieniu art. 305 Kodeksu cywilnego, na rzecz spółki ujawnionej w
    podrubryce (...) i jej następców prawnych, polegająca na:
    1) prawie posadowienia, eksploatacji, remontów, budowy, przebudowy, rozbudowy i
      korzystania z urządzeń energetycznych zlokalizowanych na wyżej opisanej działce
      numer 1, to jest linii kablowej (...) o długości (...) m w strefie służebności o szerokości
      (...) m, zgodnie z ich przeznaczeniem oraz ich likwidacji,
    2) prawie całodobowego, nieutrudnionego dostępu (wejścia, wjazdu, przechodu,
      przejazdu, dojścia, dojazdu), pracowników spółki X oraz osób i podmiotów działających
      z upoważnienia spółki, wraz z niezbędnym sprzętem, do przedmiotowych urządzeń
      elektroenergetycznych,
    3) prawie dokonywania przez właściciela urządzeń lub osoby działające w jego imieniu
      czynności związanych z realizacją praw określonych wyżej, polegających w
      szczególności na dokonywaniu oględzin, przeglądów, kontroli, pomiarów, napraw,
      konserwacji, modernizacji, demontażu, rozbiórki, wymiany, odbudowy, dołożenia w
      pasie służebności przesyłu dodatkowych linii elektroenergetycznych, usuwaniu awarii i

      jej skutków oraz usuwaniu drzew, krzewów i gałęzi zagrażających funkcjonowaniu
      urządzeń, a także innych niezbędnych prac związanych z wykonywaniem nowych
      przyłączy i wprowadzaniem nowych linii elektroenergetycznych,
    4) powstrzymywaniu się przez każdoczesnych właścicieli, użytkowników wieczystych,
      posiadaczy i użytkowników nieruchomości od działań, które utrudniłyby lub
      uniemożliwiłyby dostęp do wyżej wymienionych urządzeń oraz dokonywania nasadzeń
      drzew i krzewów, szczególnie o rozbudowanym systemie korzeniowym, umieszczania
      obiektów budowlanych oraz innego zagospodarowania nieruchomości, zagrażającego
      funkcjonowaniu urządzeń energetycznych, a także od innych działań w jakikolwiek
      sposób pozostających w sprzeczności z funkcjonowaniem tych urządzeń lub dostępem
      do nich, zgodnie z § 4 aktu będącego podstawą wpisu.”
    Nieruchomość była nabyta oraz wykorzystywana przez Wnioskodawczynię wyłącznie do
    celów działalności rolniczej. Nieruchomość nie była wykorzystywana do celów działalności
    gospodarczej Wnioskodawczyni oraz działalności opodatkowanej lub zwolnionej z podatku
    VAT.
    Nieruchomość nie jest objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego.
    Nieruchomość nie jest zabudowana. Przez Nieruchomość przebiega sieć
    elektroenergetyczna oraz sieć gazowa będące własnością przedsiębiorstwa przesyłowego.
    III. (Oferta ustanowienia służebności przesyłu na Nieruchomości)
    Spółka Y – jako przedsiębiorca – złoży Wnioskodawczyni jako właścicielce Nieruchomości
    ofertę zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu („Oferta”) (w formie aktu
    notarialnego), na mocy której:
    1) Wnioskodawczyni ustanowi na rzecz spółki Y („Spółka”), na będącej jej własnością
      Nieruchomości odpłatną i na czas nieoznaczony służebność przesyłu w rozumieniu
          1art. 305 Kodeksu Cywilnego, uprawniającą Spółkę do:
      a) korzystania z infrastruktury przesyłowej w zakresie zgodnym z założonymi i
        przeprowadzonymi na Nieruchomości przewodami i urządzeniami służącymi do
        przesyłu gazu ziemnego, (...) (zgodnie z przebiegiem trasy gazociągu oznaczonym na
        mapie) w zakresie zgodnym z przeznaczeniem tych urządzeń oraz przepisami prawa,
      b) swobodnego wstępu służb technicznych wraz ze sprzętem na Nieruchomość, w
        pasie o szerokości (...) m, to jest po (...) m na każdą stronę od osi opisanego wyżej
        gazociągu, wolnym od jakichkolwiek obiektów terenowych, budowli, składów,
        magazynów, drzew lub krzewów – w celu: eksploatacji, modernizacji, przebudowy,
        wymiany, naprawy, remontu, konserwacji, kontroli i znaczenia trasy gazociągu
        wysokiego ciśnienia oraz elementów mu towarzyszących (w tym słupki
        znacznikowe), przy czym powierzchnia Nieruchomości na której wykonywana
                                          2będzie powyższa służebność obejmować będzie obszar (...) m, zgodnie z mapą
        stanowiącą Załącznik do Oferty), a każdoczesny właściciel Nieruchomości
        zobowiązany jest do każdorazowego udostępnienia Nieruchomości na potrzeby
        remontu lub przebudowy gazociągu, w pasie montażowym wynikającym z zakresu i
        technologii prowadzenia robót budowlanych;
    2) w przypadku dokonania podziału geodezyjnego Nieruchomości, w wyniku którego
      zostaną wydzielone działki gruntu położone poza obszarem, o którym mowa w pkt 1)
      lit. b), oraz zbycia nowo wydzielonych działek gruntu na rzecz osób trzecich, właściciel
      Nieruchomości (w tym Wnioskodawczyni) zobowiązany będzie pisemnie
      poinformować osoby, które nabędą własność nieruchomości powstałych w wyniku
      podziału geodezyjnego Nieruchomości o zlokalizowanych odpowiednio na
      Nieruchomości przewodach i urządzeniach służących do przesyłu gazu ziemnego, to
      jest opisanego wyżej gazociągu, słupkach znacznikowych i wynikających z tego faktu
      ograniczeniach w możliwości zabudowy działek sąsiednich;

    3) właściciel Nieruchomości (w tym Wnioskodawczyni) zobowiązany będzie korzystać z
      niej zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami;
    4) umowa o ustanowienie służebności przesyłu zawarta w wyniku przyjęcia Oferty zastąpi
      wszelkie dotychczasowe postanowienia i porozumienia zawarte pomiędzy stronami w
      sprawie ustanowienia powyższych służebności i z tego tytułu strony nie będą mieć
      względem siebie żadnych dalszych roszczeń;
    5) ustalone przez strony jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie powyższej
      służebności przesyłu wynosić będzie kwotę (...) zł; wynagrodzenie to Spółka
      zobowiązana będzie zapłacić Wnioskodawczyni w terminie 30 dni od dnia otrzymania
      przez Spółkę dokumentów potwierdzających przyjęcie przez Wnioskodawczynię
      Oferty; powyższe wynagrodzenie zaspokaja w pełni wszelkie roszczenia
      Wnioskodawczyni związane z służebnością przesyłu i jej posiadaniem przez Spółkę; za
      dzień zapłaty należy rozumieć dzień uznania rachunku bankowego wskazanego przez
      Wnioskodawczynię w oświadczeniu o przyjęciu oferty, kwotą zapłaty;
    6) Wnioskodawczyni zrzeka się wszelkich roszczeń w stosunku do Spółki przekraczających
      kwotę (...) zł, a wynikających z bezumownego korzystania z Nieruchomości w
      przeszłości; kwotę (...) zł Spółka zobowiązana będzie zapłacić Wnioskodawczyni w
      terminie 30 dni od dnia otrzymania przez Spółkę dokumentów potwierdzających
      przyjęcie przez Wnioskodawczynię Oferty, przy czym kwota ta zaspokaja w pełni
      opisane w niniejszym punkcie roszczenia Wnioskodawczyni; za dzień zapłaty należy
      rozumieć dzień uznania rachunku bankowego wskazanego przez Wnioskodawczynię w
      oświadczeniu o przyjęciu oferty kwotą zapłaty;
    7) w zamian za korzystanie z Nieruchomości na potrzeby realizacji robót budowlanych, w
      zakresie, w jakim powierzchnia zajęcia Nieruchomości, wykroczy poza obszar
      wskazany na mapie stanowiącej Załącznik do Oferty, Spółka wypłaci Wnioskodawczyni
      dodatkowe wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego
      wskazanego przez Spółkę, odpowiadające powierzchni zajęcia Nieruchomości ponad
      wyznaczony obszar; ponadto, w przypadku prowadzenia na Nieruchomości robót
      budowlanych, Wnioskodawczyni otrzyma od Spółki odszkodowanie za ewentualne
      szkody rolne powstałe na Nieruchomości w wyniku realizacji tych robót; termin
      wypłaty wynagrodzenia i odszkodowania, o których mowa w niniejszym punkcie
      wynosi 60 dni od dnia otrzymania przez Spółkę wycen od wyżej wskazanych
      rzeczoznawców.
    Przed złożeniem Oferty, w dniu 5 czerwca 2025 r. odbyło się posiedzenie negocjacyjne
    Wnioskodawczyni oraz Spółki, które dotyczyło zgłoszonego roszczenia Wnioskodawczyni w
    przedmiocie korzystania z Nieruchomości (z posiedzenia sporządzono protokół), którego
    konsekwencją jest Oferta.
    Spółka przed przedstawieniem Oferty, korzystała z Nieruchomości bezumownie i
    nieodpłatnie. Ze względu na to, że Spółka była pod presją czasu (wcześniej uzgodnione
    wyłączenia, umowa z wykonawcą), po podpisaniu Protokołu w czerwcu 2025 r.
    Wnioskodawczyni nieodpłatnie udzieliła zgody na dysponowanie Nieruchomością w celu
    przebudowy odcinka gazociągu, ponieważ było to w interesie Gminy i odbiorców gazu.

## Pytanie

Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, wskazujące, że w przypadku
    ustanowienia służebności przesyłu na Nieruchomości przez Wnioskodawczynię i
    otrzymania z tego tytułu wynagrodzenia, o którym mowa w Ofercie, tj. (i) jednorazowego
    wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, (ii) wynagrodzenia za bezumowne
    korzystania z Nieruchomości w przeszłości, (iii) dodatkowego wynagrodzenia w wysokości
    ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego wskazanego przez Spółkę, odpowiadającego
    powierzchni zajęcia Nieruchomości, (iv) odszkodowania za ewentualne szkody rolne
    powstałe na Nieruchomości w wyniku realizacji robót budowlanych ponad wyznaczony
    obszar, Wnioskodawczyni nie będzie podatnikiem podatku VAT w zakresie tej czynności,

    Wnioskodawczyni nie będzie podatnikiem podatku VAT w zakresie tej czynności, w
    konsekwencji czego czynność taka nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
    Pani stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawczyni, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, wskazujące, że
    w przypadku ustanowienia służebności przesyłu na Nieruchomości przez
    Wnioskodawczynię i otrzymania z tego tytułu wynagrodzenia, o którym mowa w Ofercie,
    tj. (i) jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, (ii)
    wynagrodzenia za bezumowne korzystania z Nieruchomości w przeszłości, (iii)
    dodatkowego wynagrodzenia w wysokości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego
    wskazanego przez Spółkę, odpowiadającego powierzchni zajęcia Nieruchomości, (iv)
    odszkodowania za ewentualne szkody rolne powstałe na Nieruchomości w wyniku
    realizacji robót budowlanych ponad wyznaczony obszar, Wnioskodawczyni nie będzie
    podatnikiem podatku VAT w zakresie tej czynności, w konsekwencji czego czynność taka
    nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
    I. Opodatkowanie podatkiem VAT – zasady ogólne
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach
    – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1
    pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak
    właściciel (...). Z kolei stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o
    którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz
    osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
    prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1)
    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
    jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania
    czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z
    nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem
    wynikającym z mocy prawa.
    Z powołanego wyżej art. 8 ustawy o VAT wynika, że przez usługę należy rozumieć każde
    świadczenie na rzecz danego podmiotu, przy czym należy zwrócić uwagę na art. 8 ust. 1
    pkt 2 ustawy o VAT, który przez świadczenie usług nakazuje rozumieć także zobowiązanie
    do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.
    W związku z powyższym, przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie się
    na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie,
    wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też
    tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
    II. Odpłatność
    Zaznaczenia wymaga fakt, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie
    czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy o
    VAT. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki, tj. w
    następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona
    (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, a świadczonej usłudze
    odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
    Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni
    związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym
    świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste
    wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub

    dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być
    konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie
    tego świadczenia. Musi zatem wystąpić „odpłatność” za daną czynność.
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność,
    a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia,
    zwrotu kosztów, płatny.
    Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”). Przykładowo, w wyroku z dnia 8 marca
    1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko
    Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać
    za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po
    stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto, gdy odpłatność za otrzymane świadczenie
    pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.
    Podobnie w orzeczeniu TSUE z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R.J. Tolsma
    przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden TSUE podkreślił, że usługi
    świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie, jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy
    świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne,
    przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość
    przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.
    Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie
    bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną
    zapłatą.
    Należy stwierdzić, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały
    wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje
    bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub
    świadczącego usługę.
    III. Czynność wykonywana przez podatnika podatku VAT
    Należy również zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w
    rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, bądź świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ustawy o
    VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność
    była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z
    jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki
    organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez
    względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność
    producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby
    naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
    Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
    wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla
    celów zarobkowych.
    Określony w ustawie o VAT zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług
    wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby
    czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności
    będzie działał jako podatnik.
    IV. Instytucja przesyłu
                                      1  4Instytucja służebności przesyłu uregulowana została w art. 305-305 ustawy z dnia 23
    kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) („Kodeks Cywilny”).

              1W świetle art. 305 Kodeksu Cywilnego, nieruchomość można obciążyć na rzecz
    przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o
    których mowa w art. 49 §1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może
    korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem
    tych urządzeń (służebność przesyłu).
    W art. 49 § 1 Kodeksu Cywilnego wskazano, że urządzenia służące do doprowadzania lub
    odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie
    należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
                2Na podstawie art. 305 § 1 Kodeksu Cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia
    zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla
    właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 §1, przedsiębiorca może
    żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
            2W myśl art. 305 § 2 Kodeksu Cywilnego, jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o
    ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o
    których mowa w art. 49 §1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego
    wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
              4Zgodnie z art. 305 Kodeksu Cywilnego, do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio
    przepisy o służebnościach gruntowych.
    Pojęcie służebności gruntowej zdefiniowane zostało w art. 285 § 1 Kodeksu Cywilnego,
    który stanowi, że nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości
    (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel
    nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości
    obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w
    możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że
    właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień,
    które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o
    treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
    Mając na uwadze powołane przepisy prawa wskazać należy, że odpłatne ustanowienie
    służebności przesyłu (jako rodzaju służebności gruntowej) wiąże się ze zobowiązaniem
    właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
    czynności lub sytuacji.
    V. Odniesienie do opisu zdarzenia przyszłego we wniosku
    W przedmiotowej sprawie kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy
    otrzymane przez Wnioskodawczynię wynagrodzenie za ograniczenie w możliwości
    rozporządzania Nieruchomością, podlega czy też nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług na podstawie przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Wnioskodawczyni
    jest właścicielem Nieruchomości. Nieruchomość stanowi nieruchomość rolną.
    Nieruchomość była nabyta oraz wykorzystywana przez Wnioskodawczynię wyłącznie do
    celów działalności rolniczej. Nieruchomość nie była wykorzystywana do celów działalności
    gospodarczej Wnioskodawczyni oraz działalności opodatkowanej lub zwolnionej z podatku
    VAT. Zdaniem Wnioskodawczyni, ustanowienie służebności przesyłu podlega
    opodatkowaniu podatkiem VAT wyłącznie w przypadku, gdy umowa jest zawierana przez
    podatnika VAT lub w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej i obejmuje
    obciążenie nieruchomości, która jest wykorzystywana w tej działalności.
    Spółka – jako przedsiębiorca – złoży Wnioskodawczyni jako właścicielce Nieruchomości
    ofertę zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu (Oferta), na mocy której
    Wnioskodawczyni ustanowi na rzecz Spółki, na będącej jej własnością Nieruchomości
                                              1odpłatną i na czas nieoznaczony służebność przesyłu w rozumieniu art. 305 Kodeksu
    Cywilnego. Wnioskodawczyni otrzyma z tego tytułu wynagrodzenie, o którym mowa w
    Ofercie, w tym ewentualne odszkodowanie.

    Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzić
    należy, że ustanowienie odpłatnej i na czas nieoznaczony służebności przesyłu w
              1rozumieniu art. 305 Kodeksu Cywilnego na rzecz podmiotu trzeciego, nie będzie
    czynnością wykonywaną w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust.
    2 ustawy o VAT. Wnioskodawczyni w ramach tej czynności nie będzie występować jako
    podatnik podatku VAT.
    Podsumowując, stwierdzić należy, że czynność ustanowienia odpłatnej i na czas
                                    1nieoznaczony służebności przesyłu w rozumieniu art. 305 Kodeksu Cywilnego nie będzie
    podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Z kolei stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Z powołanego wyżej art. 8 ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde
    świadczenie na rzecz danego podmiotu, przy czym należy zwrócić uwagę na ust. 1 pkt 2
    tego artykułu, który przez świadczenie usług nakazuje rozumieć także zobowiązanie do
    powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. W
    związku z powyższym, przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie się na
    rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie,
    wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też
    tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
    Zaznaczenia wymaga fakt, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie
    czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy. Aby
    tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki, tj. w następstwie
    zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel
    /nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, a świadczonej usłudze
    odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

    Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć
    bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a
    otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią
    rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku
    prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna
    być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za
    wykonanie tego świadczenia.
    Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla uznania, że dostawa
    towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
    bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność,
    a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia,
    zwrotu kosztów, płatny.
    Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”). Przykładowo, w wyroku z 8 marca 1988 r.
    w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of
    Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną
    odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie
    dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie
    pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.
    Podobnie w orzeczeniu TSUE z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko
    Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden TSUE podkreślił, że usługi świadczone są za
    wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę
    a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym
    wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w
    istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.
    Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie
    bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną
    zapłatą.
    Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem, jest
    określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność
    opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego
    określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny
    związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego
    wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie
    wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.
    Chociaż ustawa o podatku od towarów i usług wyraźnie stanowi o zobowiązaniu się do
    powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, to
    należy uznać, że świadczenie tego rodzaju usług, polegających na zaniechaniu, odbywa się
    nie tylko w ramach stosunków obligacyjnych, ale również (a nawet przede wszystkim) na
    płaszczyźnie prawa rzeczowego. Świadczeniem usługi będzie więc także ustanowienie
    niektórych ograniczonych praw rzeczowych: służebności, użytkowania itp. W potocznym
    rozumieniu, przez ustanowienie tych praw podmiot zobowiązuje się do przestrzegania
    uszczupleń swojej własności nad rzeczą (tolerowania działań podmiotów, na rzecz których
    ustanowiona została służebność oraz niepodejmowania działań w zakresie wyłączonym
    przez ustanowienie służebności).
    Należy zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art.
    7 ustawy, bądź świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym
    podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest
    podatnikiem podatku od towarów i usług.

    Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że
    aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność
    podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie
    działał jako podatnik.
    Zgodnie z powołanymi przepisami, dostawa towarów, świadczenie usług będą podlegały
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu
    dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności
    gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w
    tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do
    czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach
    działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz
    zamiar z jakim została zrealizowana i okoliczności w jakich ją wykonano.
    Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani działalność
    gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności
    Gospodarczej, jest Pani czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i
    usług czynnym i jednocześnie jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne. Jest Pani
    właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr 1. Nieruchomość była nabyta
    oraz wykorzystywana przez Panią wyłącznie do celów działalności rolniczej. Nieruchomość
    nie była wykorzystywana do celów działalności gospodarczej oraz działalności
    opodatkowanej lub zwolnionej z podatku VAT. Przez Nieruchomość przebiega sieć
    elektroenergetyczna oraz sieć gazowa będące własnością przedsiębiorstwa przesyłowego.
    W odniesieniu do wskazanej Nieruchomości na rzecz spółki X ustanowione zostało
    ograniczone prawo rzeczowe, stanowiące nieodpłatną i na czas nieoznaczony służebność
                    1przesyłu w rozumieniu art. 305 Kodeksu cywilnego. Natomiast w oparciu o otrzymaną
    Ofertę ustanowi Pani na rzecz spółki Y odpłatną i na czas nieoznaczony służebność
                    1przesyłu w rozumieniu art. 305 Kodeksu Cywilnego, uprawniającą Spółkę do:
    a) korzystania z infrastruktury przesyłowej w zakresie zgodnym z założonymi i
      przeprowadzonymi na Nieruchomości przewodami i urządzeniami służącymi do
      przesyłu gazu ziemnego, (...) (zgodnie z przebiegiem trasy gazociągu oznaczonym na
      mapie) w zakresie zgodnym z przeznaczeniem tych urządzeń oraz przepisami prawa
      oraz
    b) swobodnego wstępu służb technicznych wraz ze sprzętem na Nieruchomość, w pasie
      o szerokości (...) m, to jest po (...) m na każdą stronę od osi opisanego wyżej gazociągu,
      wolnym od jakichkolwiek obiektów terenowych, budowli, składów, magazynów, drzew
      lub krzewów – w celu: eksploatacji, modernizacji, przebudowy, wymiany, naprawy,
      remontu, konserwacji, kontroli i znaczenia trasy gazociągu wysokiego ciśnienia oraz
      elementów mu towarzyszących (w tym słupki znacznikowe), przy czym powierzchnia
      Nieruchomości na której wykonywana będzie powyższa służebność obejmować będzie
            2obszar (...) m, zgodnie z mapą stanowiącą Załącznik do Oferty), a każdoczesny

      właściciel Nieruchomości zobowiązany jest do każdorazowego udostępnienia
      Nieruchomości na potrzeby remontu lub przebudowy gazociągu, w pasie
      montażowym wynikającym z zakresu i technologii prowadzenia robót budowlanych;
    W przypadku dokonania podziału geodezyjnego Nieruchomości, w wyniku którego
    zostaną wydzielone działki gruntu położone poza obszarem, o którym mowa w pkt 1) lit.
    b), oraz zbycia nowo wydzielonych działek gruntu na rzecz osób trzecich, właściciel jest
    Pani zobowiązana pisemnie poinformować osoby, które nabędą własność nieruchomości
    powstałych w wyniku podziału geodezyjnego Nieruchomości o zlokalizowanych
    odpowiednio na Nieruchomości przewodach i urządzeniach służących do przesyłu gazu
    ziemnego, to jest opisanego wyżej gazociągu, słupkach znacznikowych i wynikających z
    tego faktu ograniczeniach w możliwości zabudowy działek sąsiednich. W związku z
    ustaleniem służebności przesyłu otrzyma Pani jednorazowe wynagrodzenie za
    ustanowienie powyższej służebności przesyłu, wynagrodzenie za bezumowne korzystanie
    z Nieruchomości w przeszłości; dodatkowe wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez
    rzeczoznawcę majątkowego wskazanego przez Spółkę, odpowiadające powierzchni zajęcia
    Nieruchomości ponad wyznaczony obszar na potrzeby realizacji robót budowlanych oraz
    odszkodowanie na ewentualnie powstałe szkody w związku z prowadzonymi robotami
    budowlanymi. Spółka przed przedstawieniem pani Oferty, korzystała z Nieruchomości
    bezumownie i nieodpłatnie. Nieodpłatnie udzieliła Pani zgody na dysponowanie
    Nieruchomością w celu przebudowy odcinka gazociągu, ponieważ było to w interesie
    Gminy i odbiorców gazu.
    Pani wątpliwości dotyczą braku występowania w charakterze podatnika podatku od
    towarów i usług, w przypadku ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości i
    otrzymania z tego tytułu wynagrodzenia: (i) jednorazowego wynagrodzenia za
    ustanowienie służebności przesyłu, (ii) wynagrodzenia za bezumowne korzystania z
    Nieruchomości w przeszłości, (iii) dodatkowego wynagrodzenia w wysokości ustalonej
    przez rzeczoznawcę majątkowego wskazanego przez Spółkę, odpowiadającego
    powierzchni zajęcia Nieruchomości, (iv) odszkodowania za ewentualne szkody rolne
    powstałe na Nieruchomości w wyniku realizacji robót budowlanych ponad wyznaczony
    obszar, a w konsekwencji braku podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług dokonanej czynności.
    Odnosząc się do Pani wątpliwości wskazać należy, że instytucja służebności przesyłu
                    1  4uregulowana została w art. 305 – 305 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
    (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”.
              1W świetle art. 305 Kodeksu cywilnego:
      Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować
      lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem
      polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z
      nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność
      przesyłu).
    W art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego wskazano, że:
      Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu,
      energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych
      nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
                2Na podstawie art. 305 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie
      służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o
      których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za
      odpowiednim wynagrodzeniem.
            2W myśl art. 305 § 2 Kodeksu cywilnego:

      Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu,
      a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1,
      właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za
      ustanowienie służebności przesyłu.
              4Zgodnie z art. 305 Kodeksu cywilnego:
      Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach
      gruntowych.
    Pojęcie służebności gruntowej zdefiniowane zostało w art. 285 § 1 Kodeksu cywilnego,
    który stanowi, że:
      Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości
      (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel
      nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości
      obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony
      w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym,
      że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych
      uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie
      przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
    Mając na uwadze powołane przepisy prawa wskazać należy, że odpłatne ustanowienie
    służebności przesyłu (jako rodzaju służebności gruntowej) wiąże się ze zobowiązaniem
    właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
    czynności lub sytuacji. W związku z tym, będąc jednocześnie czynnością polegającą na
    wykorzystywaniu towaru dla celów zarobkowych (realizowaną za wynagrodzeniem),
    zyskuje charakter odpłatnej usługi, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1
    ustawy o podatku od towarów i usług.
    Z istoty ustalonej służebności przesyłu wynika, że na jej podstawie dochodzi do
    odpłatnego świadczenia usług przez Panią na rzecz przedsiębiorstwa. Spółka w zamian za
    ustaloną służebność przesyłu wypłaci Pani ww. wynagrodzenie. Istnieje zatem
    bezpośredni związek między świadczoną usługą, a przekazanym za nią wynagrodzeniem.
    Ponadto w sytuacji w jakiej na potrzeby realizacji robót budowlanych powierzchnia zajęcia
    nieruchomości wykroczy poza ustalony przez strony obszar Spółka wypłaci Pani
    dodatkowe wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego
    odpowiadające powierzchni zajęcia nieruchomości.
    Uwzględniając powyższe, jak również przedstawiony opis zdarzenia przyszłego, wskazać
    należy, że poprzez ustanowienie służebności przesyłu na rzecz podmiotu trzeciego, będzie
    Pani świadczyć, w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy
    (definicja działalności gospodarczej nie odnosi się do sposobu regulowania należności, a
    zatem bez względu czy wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu wypłacane
    jest jednorazowo, czy okresowo, spełnia przesłankę świadczenia usług w ramach
    działalności gospodarczej), usługi zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Czynność ta, ze względu
    na jej odpłatny charakter, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    na zasadach ogólnych na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
    Otrzymane od przedsiębiorstwa świadczenie pieniężne stanowi wynagrodzenie za
    świadczoną przez Panią usługę, dającą wypłacającemu je przedsiębiorstwu wyraźne i
    bezpośrednie korzyści w postaci możliwości korzystania w oznaczonym zakresie z Pani
    nieruchomości (gruntu). Z tych właśnie względów, z tytułu wykonywanych czynności
    będzie Pani uznana za podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
    Przepisy Kodeksu cywilnego regulują również kwestie bezumownego korzystania z cudzej
    rzeczy.
    Na mocy art. 222 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

      § 1. Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz
      została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela
      uprawnienie do władania rzeczą.
      § 2. Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez
      pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi
      roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń.
    Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie
    właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o
    przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń.
    Stosownie do art. 224 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za
      korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie
      lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy
      odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli
      stały się w tym czasie wymagalne.
      § 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się
      o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do
      wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie,
      pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy.
      Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak
      również uiścić wartość tych, które zużył.
    Na podstawie art. 225 Kodeksu cywilnego:
      Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same
      jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten
      dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy.
      Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość
      pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za
      pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także
      wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.
    Z ww. regulacji wynika, że w sytuacji wytoczenia powództwa przeciwko samoistnemu
    posiadaczowi w złej wierze – jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy
    oraz jest odpowiedzialny za jej stan. Ponadto, spoczywa na nim obowiązek zwrotu
    pobranych od powyższej chwili pożytków, których nie zużył, jak również winny jest uiścić
    wartość tych, które zużył.
    Zgodnie z art. 230 Kodeksu cywilnego:
      Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o
      wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości
      oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak również
      przepisy dotyczące roszczeń samoistnego posiadacza o zwrot nakładów na rzecz,
      stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem
      zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego.
    Stosownie do art. 336 Kodeksu cywilnego:
      Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel
      (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik,
      najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo
      nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
    O tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu na
    podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, decydować muszą w każdym przypadku konkretne
    okoliczności.

    Jak wskazano powyżej dla rozstrzygnięcia, czy miała miejsce czynność podlegająca
    opodatkowaniu istotne jest określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie
    z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Analiza tych przepisów
    ustawy prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie
    bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymaną zapłatą. Kolejnym czynnikiem
    decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest ustalenie, czy
    wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność podlegająca
    opodatkowaniu powstaje w związku z zaistnieniem stosunku prawnego między stronami.
    Zatem musi wystąpić bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i
    wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy
    podmiotami.
    Kluczowe dla rozstrzygnięcia, czy czynność podlega opodatkowaniu jest istnienie zgody,
    chociażby nieformalnej, na korzystanie z przedmiotu.
    W sytuacji zatem, gdy osoba trzecia korzysta z nieruchomości bez zgody jej właściciela,
    zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy właścicielem nieruchomości i korzystającym
    bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek
    prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne. Świadczenie
    podatnika, nieoparte na tytule prawnym, wskazującym na istnienie obowiązku
    świadczenia usługi oraz wysokości wynagrodzenia – nie podlega opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego
    tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie
    właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu
    szkody.
    Inaczej należy jednak oceniać sytuację, kiedy właściciel rzeczy (np. nieruchomości) – z
    różnych względów – toleruje sytuację, w której przy braku formalnego stosunku
    prawnego, inny podmiot korzysta z należącej do niego rzeczy. W tych okolicznościach
    wynagrodzenie otrzymane przez właściciela z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy
    stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy i na
    podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług.
    W zakresie, w jakim otrzymana należność stanowi wynagrodzenie za świadczoną usługę
    podlega ona opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w sytuacji zaś, gdy otrzymano
    świadczenie będące odszkodowaniem, to nie podlega ono regulacjom ustawy o podatku
    od towarów i usług, a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Należy
    bowiem podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna
    czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata.
    W konsekwencji należy stwierdzić, że decydujące znaczenie dla opodatkowania lub
    nieopodatkowania bezumownego korzystania z nieruchomości mają okoliczności
    faktyczne.
    Z opisu sprawy wynika, że Spółka przed przedstawieniem Pani oferty korzystała z
    nieruchomości bezumownie i nieodpłatnie. W wyniku zgłoszonego przez Panią roszczenia
    w przedmiocie korzystania z Nieruchomości odbyło się posiedzenie negocjacyjne Pani i
    Spółki, w związku z którym otrzymała Pani ofertę dotyczącą ustanowienia służebności
    przesyłu na działce będącej Pani własnością oraz wypłacanego Pani wynagrodzenia.
    Zgodnie z postanowieniami umowy zrzeknie się Pani wszelkich roszczeń w stosunku do
    Spółki przekraczających kwotę (...) zł, a wynikających z bezumownego korzystania z
    nieruchomości w przeszłości.
    W świetle przywołanych przepisów należy zatem uznać, że bezumowne korzystanie z
    nieruchomości za, które otrzyma Pani wynagrodzeni, stanowi świadczenie przez Panią
    usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, w

    myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Świadczenie pieniężne za korzystanie z nieruchomości
    stanowi w rzeczywistości wynagrodzenie za świadczoną usługę, dającą korzystającemu z
    nieruchomości wyraźne i bezpośrednie korzyści.
    Odnosząc się do natomiast do wynagrodzenia stanowiącego odszkodowanie za
    ewentualne szkody rolne powstałe na Nieruchomości w wyniku realizacji robót
    budowlanych ponad wyznaczony obszar wskazać należy, że przepisy prawa podatkowego
    nie zawierają definicji pojęcia „odszkodowanie”. Zatem w niezbędnym zakresie należy
    posiłkować się przepisami prawa cywilnego. Odszkodowanie za doznaną szkodę
    majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy
    łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem, a zaistniałą w jego
    wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.
    Z postanowień art. 361 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny wynika, że:
      Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne
      następstwa
      działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
    Zgodnie z art. 361 § 2 k.c.:
      W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia
      umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz
      korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Na podstawie ww. przepisu odszkodowanie uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z
    którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem a
    zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.
    Zgodnie z treścią art. 471 k.c.:
      Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
      wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub
    niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą
    obowiązek naprawienia szkody. Ponadto pomiędzy zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku
    szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Szkoda polega na nienależytym wykonaniu
    bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnienia adekwatnego związku
    przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek
    powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany
    jest do wypłaty odszkodowania.
    Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę.
    W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w
    zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z
    żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze
    zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania
    się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.
    Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z
    czynnością mającą charakter świadczenia, wówczas kwota wypłaconych odszkodowań nie
    mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, i jako taka nie
    podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Zatem ustalanie statusu wypłacanej
    rekompensaty, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu VAT należy oceniać
    w kontekście związku z konkretnym świadczeniem.
    Z opisu sprawy wynika, że w ofercie zawarcia umowy ustanowienia przesyłu Spółka
    uprawniona będzie m.in. do korzystania z infrastruktury przesyłowej w zakresie zgodnym

    z założonymi i przeprowadzonymi na Nieruchomości przewodami i urządzeniami
    służącymi do przesyłu gazu ziemnego w zakresie zgodnym z przeznaczeniem tych
    urządzeń oraz przepisami prawa. Natomiast w sytuacji korzystania z Nieruchomości na
    potrzeby realizacji robót budowlanych, w zakresie, w jakim powierzchnia zajęcia
    Nieruchomości, wykroczy poza obszar wskazany na mapie stanowiącej Załącznik do
    Oferty, Spółka wypłaci Wnioskodawczyni dodatkowe wynagrodzenie w wysokości
    ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego wskazanego przez Spółkę, odpowiadające
    powierzchni zajęcia Nieruchomości ponad wyznaczony obszar a ponadto, w przypadku
    prowadzenia na Nieruchomości robót budowlanych, Wnioskodawczyni otrzyma od Spółki
    odszkodowanie za ewentualne szkody rolne powstałe na Nieruchomości w wyniku
    realizacji tych robót.
    Jak wskazała Pani we wniosku świadcząc usługę ustanowienia służebności przesyłu –
    stanowiącą usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – w sytuacji
    prowadzenia przez Spółkę robót budowlanych i powstania ewentualnych szkód rolnych na
    nieruchomości w wyniku realizacji tych robót Spółka wypłaci Pani odszkodowanie.
    Przenosząc zatem powołane przepisy na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że
    odszkodowanie wypłacone z tytułu szkód powstałych na nieruchomości, nie posiada cech
    odszkodowania za poniesioną szkodę, lecz pełni funkcję wynagrodzenia za świadczoną
    przez Panią usługę.
    Podsumowując stwierdzam, że w przypadku ustanowienia przez Panią służebności
    przesyłu na Nieruchomości i otrzymania z tego tytułu wynagrodzenia, o którym mowa w
    Ofercie, tj. (i) jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, (ii)
    wynagrodzenia za bezumowne korzystania z Nieruchomości w przeszłości, (iii)
    dodatkowego wynagrodzenia w wysokości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego
    wskazanego przez Spółkę, odpowiadającego powierzchni zajęcia Nieruchomości, (iv)
    odszkodowania za ewentualne szkody rolne powstałe na Nieruchomości w wyniku
    realizacji robót budowlanych ponad wyznaczony obszar, będzie Pani podatnikiem
    podatku VAT w zakresie tej czynności, a czynność ta będzie podlegać opodatkowaniu
    podatkiem VAT.
    Tym samym Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
      Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do
      wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia
      przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej
      tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
    Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Pani ponosi
    ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem.
    Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku
    opisu zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego,
    kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy,
    interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci
    swoją aktualność.
    Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych podlega odrębnemu
    rozpatrzeniu.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
    z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.