Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.431.2018.4.MJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-09-07
Teza: Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z nabyciem usługi organizacji Wyjazdu na rzecz pracowników Spółki.
Słowa kluczowe: integracja; integracja-wyjazd integracyjny; odliczenia-prawo do odliczenia; szkolenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 8 czerwca 2018 r. (data wpływu 18 miesiąca 2018 r.) uzupełnionym pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. (data wpływu 31 sierpnia 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z nabyciem usługi organizacji Wyjazdu na rzecz pracowników Spółki:

*   w części dotyczącej wydatków na zakup alkoholu – **jest nieprawidłowe.**
*   w części dotyczącej pozostałych wydatków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 czerwca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z nabyciem usługi organizacji Wyjazdu na rzecz pracowników Spółki. Wniosek uzupełniono w dniu 31 sierpnia 2018 r. o doprecyzowanie opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka posiada siedzibę w Polsce i jest zarejestrowana na potrzeby podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”) jako czynny podatnik w Polsce oraz jest zarejestrowana w Polsce na cele transakcji wewnątrzwspólnotowych. Wnioskodawcy przysługuje pełne prawo do odliczenia VAT w związku z prowadzoną działalnością, tj. Spółka nie stosuje proporcji, gdyż nie ma sprzedaży zwolnionej od VAT, Spółka nie stosuje także prewspółczynnika, gdyż nie wykonuje innych czynności niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce. Rok podatkowy Spółki nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym i trwa od 1 kwietnia danego roku do 31 marca kolejnego roku.

Spółka w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zorganizowała opisany niżej zagraniczny wyjazd integracyjno-szkoleniowy (dalej „Wyjazd”). Celem Wyjazdu było nastawienie na dbałość o utożsamianie się pracowników z wartościami, które są kluczowe dla Spółki, wzmocnienie pozytywnych relacji w zespole, kształtowanie postaw pro-zespołowych, poprawa skuteczności działania grupy, jak również zmotywowanie zespołu do wydajnej pracy i wzmocnienie lojalności uczestników wobec Spółki. W interesie Spółki jest, aby atmosfera współpracy przebiegała w sposób bezkonfliktowy. Stworzenie oraz wspieranie życzliwej atmosfery w pracy, jak również wpływanie na skuteczną współpracę pomiędzy poszczególnymi osobami oraz działami powinno przyczynić się do osiągania lepszych wyników przez Spółkę, a tym samym do zwiększenia przychodu oraz obrotu z tytułu wykonywanych czynności opodatkowanych VAT.

Wyjazd finansowany był ze środków obrotowych Spółki, tj. nie był finansowany ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Organizacja wyjazdu dla dużej grupy osób oraz czuwanie nad komfortem i bezpieczeństwem uczestników to skomplikowane przedsięwzięcie, dlatego planując wyjazd Spółka zainteresowana była nabyciem kompleksowego świadczenia związanego z organizacją wyjazdu. W związku z powyższym dnia 13 lutego 2018 r. Spółka zawarła umowę dotyczącą aspektu organizacyjnego Wyjazdu (dalej „Umowa”), ze wspólnikami spółki cywilnej (zwanymi dalej łącznie „Organizatorem”).

Przedmiotem Umowy była organizacja przez Organizatora na zlecenie Zleceniodawcy kilkudniowego zagranicznego Wyjazdu integracyjno-szkoleniowego dla ok. 283-osobowej grupy (zwani dalej „Uczestnikami”) zgodnie z programem i kosztorysem.

Zgodnie z Umową do obowiązków Organizatora należało zapewnienie i wykonanie wszelkich czynności organizacyjno-technicznych oraz czynności prawnych niezbędnych do prawidłowego i terminowego zorganizowania Wyjazdu oraz zrealizowania programu, w tym w szczególności:

1.  zawarcie w niezbędnym zakresie umów z podmiotami współpracującymi z organizatorem (dalej zwani „Podwykonawcami”), w tym w szczególności z przewoźnikiem, dostawcą usług hotelowych, ubezpieczycielem, lokalami oraz dostawcami usług turystycznych i rozrywkowych określonych w ww. programie;
2.  zapewnienie w trakcie Wyjazdu 11 osób na miejscu realizacji Wyjazdu, które wykonywać miały w imieniu Organizatora wszelkie czynności niezbędne do zapewnienia prawidłowego przebiegu Wyjazdu oraz zapewniających Uczestnikom niezbędne wsparcie, informacje i asystę niezbędną do skorzystania przez Uczestników z programu Wyjazdu, którzy dostępni byli dla Uczestników przez cały czas trwania Wyjazdu (dalej zwani łącznie „Koordynatorzy Organizatora”);
3.  przyjmowanie i natychmiastowe reagowanie w przypadku reklamacji i uwag co do przebiegu Wyjazdu oraz usług świadczonych przez Organizatora i Podwykonawców składanych przez Koordynatorów Zleceniodawcy;
4.  zorganizowanie co najmniej dwóch 2-dniowych wyjazdów inspekcyjnych Koordynatorów Zleceniodawcy do miejsca realizacji Wyjazdu w lutym i marcu 2018 roku. Celem wyjazdu inspekcyjnego było przedstawienie Koordynatorom Zleceniodawcy hotelu, znanych w momencie wyjazdu inspekcyjnego atrakcji oraz zaprezentowanie innych świadczeń dodatkowych możliwych do wybrania przez Zleceniodawcę na miejscu realizacji Wyjazdu. W tym celu Organizator zobowiązany był zapewnić dostęp do przedmiotowych atrakcji i lokalizacji oraz obecność miejscowego przedstawiciela Organizatora;
5.  udostępnienie Uczestnikom serwisu internetowego oraz aplikacji mobilnej, zwanych dalej Łącznie „Aplikacją”;
6.  uzyskanie od Uczestników zgód na korzystanie i utrwalania ich wizerunku w trakcie Wyjazdu;
7.  zapewnienie obsługi fotograficznej oraz wideo Wyjazdu oraz przekazanie Zleceniodawcy w terminie – 14 dni wszelkich zdjęć oraz materiałów fotograficznych oraz wideo stworzonych w trakcie Wyjazdu.

Organizator przy realizacji zlecenia opierał się na własnych zasobach oraz współpracy z wybranymi podwykonawcami. W ramach Umowy Organizator przedstawił Zleceniodawcy dokładne oferty podwykonawców dotyczące przelotu, aktywności na miejscu Wyjazdu i hotelu. Oferty wskazane Zleceniodawcy, o których mowa w zdaniu powyżej były wiążące dla Organizatora. Organizator wziął odpowiedzialność za wszelkie działania i zaniechania podmiotów, z którymi współpracował w celu wykonania Umowy tj. podwykonawców.

Zgodnie z Umową na łączne wynagrodzenie netto Organizatora powiększone o podatek VAT przy zastosowaniu stawki 23% składały się:

1.  Wynagrodzenie własne Organizatora, to jest wynagrodzenie ryczałtowe za należyte i terminowe wykonanie usług określonych w Umowie;
2.  Wynagrodzenie ryczałtowe równe kosztowi przelotu zgodnie z ofertą Podwykonawcy, powiększone o dopłatę paliwową, płatne przez Zleceniodawcę w kwocie netto bezpośrednio na rachunek bankowy Podwykonawcy, zaś VAT należny od wyżej wymienionego wynagrodzenia ryczałtowego płatny w złotych polskich przeliczonych z kwoty euro wg kursu średniego euro w NBP na dzień roboczy poprzedzający wystawienie faktury na rachunek Organizatora według transz określonych w Umowie. Organizator był wyłącznie odpowiedzialny za terminową zapłatę podatku VAT;
3.  Wynagrodzenie ryczałtowe równe kosztowi usług hotelowych zgodnie z ofertą Podwykonawcy, płatne przez Zleceniodawcę w kwocie netto bezpośrednio na rachunek bankowy Podwykonawcy wskazany w ofercie po przedstawieniu przez Organizatora podpisanej umowy z Podwykonawcą (dostawca usług hotelowych), zgodnie z harmonogramem, pod warunkiem otrzymania przez Zleceniodawcę od Organizatora stosownych faktur zaliczkowych lub faktury proforma, zaś VAT należny od wyżej wymienionego wynagrodzenia ryczałtowego płatny w złotych polskich przeliczonych z kwoty euro wg kursu średniego euro w NBP na dzień roboczy poprzedzający wystawienie faktury na rachunek Organizatora wskazany w Umowie według transz określonych w Umowie. Organizator był wyłącznie odpowiedzialny za terminową zapłatę podatku VAT;
4.  Pozostałe wynagrodzenia ryczałtowe równe kosztom świadczeń dodatkowych, płatne bezpośrednio na rachunki bankowe Organizatora wskazane w Umowie oraz na właściwych fakturach według harmonogramu transz. Podatek VAT płatny powinien być w złotych polskich przeliczonych z kwoty euro wg kursu średniego euro w NBP na dzień roboczy poprzedzający wystawienie faktury na rachunek Organizatora.

Płatność wyżej wyszczególnionych transz wynagrodzenia następowała w odpowiednich odstępach czasowych w zgodzie z treścią Umowy i zdecydowana część całości uzgodnionej kwoty została w sposób zaliczkowy uregulowana przed wykonaniem usługi (przed wylotem).

Zgodnie z Umową część wynagrodzenia (w odniesieniu do kwoty netto) płatna była w walucie euro, a część w walucie polskiej, przy czym kwota VAT zawsze była płatna w walucie polskiej. Należy podkreślić, że wyszczególnienie z łącznej kwoty netto wynagrodzenia - kwoty w walucie polskiej oraz w walucie obcej (euro) miało na celu ułatwienie płatności i rozliczeń, w szczególności w związku z wpłatami dokonywanymi na rachunki bankowe prowadzone w walutach innych niż waluta polska.

Zgodnie z Umową zapłata wynagrodzenia na rzecz Organizatora nastąpiła przelewami na różne rachunki bankowe:

1.  bezpośrednio na konto podwykonawcy świadczącego usługę przelotu na wskazany w Umowie rachunek bankowy podwykonawcy;
2.  bezpośrednio na rzecz podwykonawcy świadczącego usługę hotelową na wskazany w Umowie rachunek bankowy podwykonawcy;
3.  na wskazany rachunek bankowy Organizatora w odniesieniu do pozostałej części wynagrodzenia, w szczególności w związku z usługami świadczonymi przez podwykonawców za usługi inne niż hotel oraz na rzecz podwykonawców krajowych.

Ponadto zgodnie z Umową w przypadku wskazania innych numerów rachunków bankowych na stosownych fakturach VAT, Zleceniodawca zobowiązany był do dokonania zapłaty na rachunki wskazane na fakturze.

Postanowienie dotyczące wpłat na różne rachunki bankowe, w tym bezpośrednio na rachunki bankowe podwykonawców wynikało z chęci ograniczenia i dywersyfikacji ryzyka związanego z potencjalną niewypłacalnością Organizatora. Taki sposób płatności został zaproponowany przez samą Spółkę, która zamierzała uchronić się przed wyżej wskazanym ryzykiem.

Zgodnie z Umową niewykorzystanie któregokolwiek świadczenia zawartego w Umowie z woli Zleceniodawcy nie upoważniało do zwrotu równowartości tego świadczenia.

Organizator zawarł umowę ubezpieczenia, na mocy której ubezpieczyciel gwarantował i ubezpieczał wszystkie wpłaty dokonane przez Zleceniodawcę, jak również zagwarantował powrót uczestników Wyjazdu grupowego do miejsca zamieszkania wskazanego przez każdego z uczestników Wyjazdu grupowego, w przypadku niewykonania przez Organizatora zobowiązań umownych. Organizator oświadczył w Umowie, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki od każdego Uczestnika Wyjazdu odprowadzi składkę na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny.

Zgodnie z powyższym, przedmiotem nabycia w istocie była usługa organizacji Wyjazdu wyrażająca się w szczególności w nadzorze nad poszczególnymi punktami harmonogramu, wyborze oraz współpracy z dostawcami dla poszczególnych usług składających się łącznie na organizację Wyjazdu, dopasowanie poszczególnych elementów Wyjazdu do potrzeb Spółki oraz czuwanie nad komfortem uczestników.

Wszystkie elementy składające się na usługę, wskazane w kosztorysie finalnym np. transport, zakwaterowanie, wyżywienie, napoje, w tym zakup napojów alkoholowych serwowanych podczas wyjazdu, wynajem sali konferencyjnej wraz ze sprzętem (np. rzutnik, ekran, laptop), organizacja różnych aktywności jak trekking czy jazda na rowerach, organizacja wspólnej kolacji, służą jedynie do kalkulacji łącznego wynagrodzenia należnego Organizatorowi. Organizator informował Spółkę jakie są poszczególne elementy składowe (kalkulacyjne) całej wykonanej usługi. Organizator wskazał Spółce szczegółowe rozliczenie planowanych czynności, zawierające w szczególności opis tych czynności, ilość sztuk, cenę jednostkową, a także całkowitą cenę danego rodzaju usług i wysokość wynagrodzenia.

Spółka otrzymała faktury, w szczególności faktury zaliczkowe wystawione przez Organizatora w związku z organizacją wyjazdu. Otrzymywane przez Spółkę faktury w nazwie usługi zawierały opis „Organizacja wyjazdu integracyjno-szkoleniowego” wraz z dodatkowym opisem dotyczącym poszczególnych transz płatności. Część faktur zgodnie z Umową opiewała na kwoty netto w polskich złotych, a część wystawiona była w walucie euro, wówczas kwota VAT wykazana była walucie polskiej.

Należy wskazać, że opisana wyżej usługa nabyta przez Spółkę dotyczy aspektu organizacyjnego wyjazdu integracyjno-szkoleniowego. Organizator czuwał nad właściwym przebiegiem Wyjazdu oraz zapewniał komfort uczestników przez cały czas Wyjazdu. W ramach programu przewidziany został również blok szkoleniowy. Przygotowanie Wyjazdu od strony merytorycznej, w tym przygotowanie materiałów szkoleniowych leżało w gestii Spółki. Celem szkolenia było podsumowanie roku finansowego Spółki, zwiększenie poziomu motywacji do pracy oraz poprawa komunikacji interpersonalnej. Za aspekt organizacyjny, w szczególności zapewnienie sali konferencyjnej, rzutnika, ekranu, laptopa i mikrofonu odpowiedzialny był Organizator.

Po części szkoleniowej zorganizowane zostały aktywności o charakterze integracyjnym, mające na celu budowanie zespołu i umożliwiające uczestnikom spędzenie wspólnie czasu w swobodniejszej atmosferze. Uczestnicy wybierali aktywności spośród zaproponowanych przez Organizatora. W związku z tym część zajęć w czasie wolnym odbywała się w grupach, w tym składających się z osób pracujących na co dzień w różnych zespołach. Dla uczestników przewidziano m.in. zwiedzanie, trekking, skutery wodne, wycieczki rowerowe, wstęp do parku wodnego. Na podstawie deklaracji uczestników Organizator stworzył listę osób, które zamierzają uczestniczyć w poszczególnych zajęciach, w celu zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc w wybranych aktywnościach.

Zaproponowanie szerokiego wachlarza aktywności miało na celu zachęcenie wszystkich uczestników do wspólnego aktywnego spędzenia czasu. Podczas wspólnych aktywności łatwiej wzmocnić więzi w zespole, zdefiniować role zespołowe oraz nauczyć się współpracować. Ponadto przewidziano także możliwość wzięcia udziału w aktywnościach wspólnych dla wszystkich uczestników, w szczególności we wspólnej kolacji oraz imprezie pożegnalnej. Podsumowując, celem wskazanych wyżej aktywności była poprawa komunikacji wewnętrznej i motywacji do pracy poprzez zintegrowanie uczestników, budowanie zespołu, poprawa atmosfery pracy oraz ułatwienie ułożenia wzajemnych relacji i w efekcie poprawę efektywności pracy.

Poza wskazaną wyżej listą uczestników zajęć prowadzoną przez Organizatora (pozwalającą na wskazanie ile osób zadeklarowało chęć udziału w określonych zajęciach), Wnioskodawca nie dysponuje szczegółową ewidencją, pozwalającą na dokładne ustalenie, która osoba skorzystała łącznie z dostępnych w ramach Wyjazdu świadczeń i w jakim zakresie. Korzystanie z aktywności było dobrowolne, a nabyte napoje i jedzenie były pozostawione do dyspozycji uczestnikom Wyjazdu. Zatem formuła Wyjazdu skutkowała tym, że nie sposób całościowo ustalić w jakim zakresie każdy z uczestników skorzystał z Wyjazdu.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał:

W opisanym we wniosku wyjeździe integracyjno-szkoleniowym uczestniczyli w przeważającej liczbie pracownicy Spółki tj. osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Ponadto w Wyjeździe uczestniczyły również inne osoby związane z działalnością Spółki tj. łącznie pięć osób, w tym osoby współpracujące ze Spółką na podstawie umowy zlecenia, prowadzące indywidualną działalność gospodarczą (tzw. podwykonawcy), osoba odbywająca staż oraz jedna osoba będąca pracownikiem spółki powiązanej ze Spółką. Należy podkreślić, że wniosek dotyczy wyłącznie części kosztów dotyczących udziału pracowników Spółki w opisanym Wyjeździe.

Nie istnieją żadne powiązania (kapitałowe oraz osobowe) pomiędzy Organizatorem tj. spółką cywilną (jej wspólnikami) a Spółką.

Koordynatorzy Organizatora nie są/byli pracownikami Spółki, ani osobami współpracującymi ze Spółką na podstawie jakiejkolwiek innej umowy np. umowy zlecenia. Zapewnienie w trakcie Wyjazdu 11 osób na miejscu realizacji Wyjazdu, które wykonywać miały w imieniu Organizatora wszelkie czynności niezbędne do zapewnienia prawidłowego przebiegu Wyjazdu należało wyłącznie do obowiązków Organizatora. Wyłącznie Organizator odpowiedzialny jest za zaangażowanie Koordynatorów Organizatora oraz rozlicza się z Koordynatorami Organizatora niezależnie od zawartej ze Spółką umowy przedstawionej we wniosku. Wykonywane przez Koordynatorów Organizatora zadania w ramach umowy przedstawionej we wniosku stanowią zadania Organizatora i składają się na usługę świadczoną przez Organizatora na podstawie Umowy. Jak wskazano w Umowie są to osoby z biura Organizatora, bezpośrednio uczestniczące w przygotowaniach wyjazdu od samego początku, dbające o wszystkie aspekty realizacji, terminowość, wywiązywanie się kontrahentów z pełnionych zadań oraz maksymalizację komfortu uczestników na miejscu.

Koordynatorami Zleceniodawcy (tj. Spółki) były osoby zatrudnione przez Spółkę na podstawie umowy o pracę. Zadaniem Koordynatorów Zleceniodawcy w szczególności było sprawdzenie czy rozwiązania zaproponowane przez Organizatora spełniają oczekiwania Spółki oraz występowania w imieniu Spółki z zastrzeżeniami i uwagami dotyczącymi wykonywania przez Organizatora Umowy.

Organizacja Wyjazdu ma związek z działalnością Spółki, a zarazem z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Jak wskazano we wniosku działalność Spółki jest opodatkowana. Nabyta przez Spółkę usługa nie służy dalszej odsprzedaży, ani nie była wykorzystana do wytworzenia konkretnych wyrobów/usług będących przedmiotem obrotu (nie można przypisać tego zakupu bezpośrednio do konkretnej transakcji sprzedaży opodatkowanej), jednak poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości tj. poprawę atmosfery pracy, wzrost motywacji do wykonywania obowiązków pracowniczych oraz usprawnienie komunikacji wewnętrznej, nabyta usługa jest związana ze sprzedażą opodatkowaną. Nabyta usługa pozytywnie wpłynie na zadania wykonywane przez pracowników Spółki oraz na rozwój działalności Spółki i co za tym idzie - wielkość obrotów firmy. Pracownicy poprzez uczestnictwo w Wyjeździe identyfikują się ze Spółką oraz planują dalszy rozwój swojej kariery zawodowej w przedsiębiorstwie Spółki, a także rozpoznają Spółkę jako solidnego pracodawcę dbającego o załogę. Podsumowując, nabywane usługi służą prowadzeniu działalności opodatkowanej i stanowią element tzw. kosztów ogólnych Spółki (dla której podatek VAT powinien pozostawać neutralny).

Elementem dominującym tj. świadczeniem głównym jest czynność polegająca na organizacji Wyjazdu tj. zapewnienie i wykonanie przez Organizatora wszelkich czynności organizacyjno-technicznych oraz czynności prawnych niezbędnych do prawidłowego i terminowego zorganizowania Wyjazdu oraz zrealizowania programu Wyjazdu. Kluczowe dla charakterystyki tej usługi jest to, że brak aspektu organizacyjnego i koordynacji poszczególnych elementów prowadziłby do tego, że ich zbiór nie stanowiłby jednego świadczenia w sensie ekonomicznym. Brak organizacji i koordynacji uniemożliwiałby nabycie usługi spełniającej oczekiwania Spółki, w szczególności w zakresie ilości uczestników w tym samym miejscu i czasie oraz zapewnienia bezpieczeństwa i komfortu uczestników.

Planując Wyjazd Spółka nie była zainteresowana oddzielnym nabyciem poszczególnych elementów składowych np. usług noclegowych czy transportu. Dokonując oddzielnego nabycia poszczególnych elementów składowych Spółka zmuszona byłaby do samodzielnego organizowania i koordynowania Wyjazdu. Spółka nie posiada doświadczenia w samodzielnym organizowaniu tego typu wyjazdów integracyjno-szkoleniowych, w szczególności nie posiada zaplecza technicznego i logistycznego, ani personelu posiadającego profesjonalne kwalifikacje wymagane dla organizacji tego typu wydarzeń. Mając na uwadze skalę organizowanego Wyjazdu i duża liczbę uczestników (około 300 osób) Spółka była zainteresowana nabyciem kompleksowej usługi organizacji Wyjazdu, w szczególności w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobom uczestniczącym w Wyjeździe.

Świadczenie należy uznać za dodatkowe/pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla podatnika celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego, tj. stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z tego świadczenia. Z perspektywy nabywcy (Spółki) za świadczenia pomocnicze w opisanym we wniosku stanie faktycznym należy uznać: usługi transportowe (w tym przelot oraz pozostałe usługi transportu np. transfer z lotniska), usługi noclegowe, gastronomiczne, ubezpieczenie, wynajem sali konferencyjnej wraz ze sprzętem (np. rzutnik, ekran, laptop), organizacja różnych aktywności jak trekking czy jazda na rowerach, organizacja atrakcji wodnych, zwiedzanie, wspólna kolacja powitalna Uczestników oraz impreza pożegnalna, a także usługi oprawy muzycznej i oświetlenie.

Te wszystkie czynności pomocnicze składają się łącznie na usługę kompleksową i mają charakter uzupełniający do usługi głównej tj. organizacji Wyjazdu.

Jeśli chodzi o niezbędność tych świadczeń to należy zauważyć, że bez wskazanych elementów nabyta usługa nie spełniałaby założonego celu. Pracownicy nie mogliby dotrzeć do miejsca docelowego w przypadku braku usługi transportowej, czy przebywać tam przy braku zapewnienia przez Spółkę noclegów i wyżywienia. Ważne są również elementy wpływające pozytywnie na integrację tj. wspólna kolacja, czy organizacja różnych aktywności. Zatem kluczowy charakter usługi organizacji Wyjazdu przesądza o pomocniczym, drugorzędnym charakterze pozostałych wskazanych wyżej elementów oraz o tym, że są one potrzebne ze względu na wytworzenie takiej gospodarczej całości.

Z punku widzenia nabywcy (Spółki) w ramach zrealizowanej na rzecz Spółki usługi, żaden ze wskazanych elementów pomocniczych nie mógł być wykonany samodzielnie, gdyż Spółka zainteresowana była jedynie nabyciem usługi kompleksowej, która miała na celu zaspokojenie określonej potrzeby Spółki. Rozdzielenie wskazanych elementów z perspektywy Spółki miałby sztuczny charakter. Wskazane elementy pomocnicze nie pełnią samodzielnej roli, a jedynie rolę służebną. Są one wtórne z punktu widzenia celu organizacji Wyjazdu. Intencją Spółki było nabycie usługi organizacji imprezy integracyjno-szkoleniowej. Spółka nie była zainteresowana nabyciem osobno poszczególnych elementów składowych np. usługi przelotu, gdyż poszczególne elementy oderwane od całości nie spełniają celu założonego przez Spółkę jakim jest zwiększenie obrotów Spółki poprzez m.in. poprawę komunikacji wśród pracowników i zmotywowanie ich do bardziej efektywnej pracy. Trudno sobie wyobrazić sytuację aby Spółka zainteresowana była nabyciem np. jedynie usługi przelotu bez pozostałych elementów. Kluczową rolę w tej usłudze odgrywa bowiem koordynacja i umiejętne dopasowanie do siebie wszystkich elementów. Z punktu widzenia Spółki to właśnie zapewnienie kompleksowej obsługi miało znaczenie przy wyborze usługodawcy. Podsumowując nabycie wszystkich wskazanych elementów pomocniczych nie było celem samym w sobie, ale środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy Spółce przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z nabycia usługi organizacji Wyjazdu w związku z uczestnictwem w Wyjeździe pracowników Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym wyżej stanie faktycznym Spółce przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia kompleksowej usługi, której dotyczy przedmiotowa Umowa w ramach organizacji Wyjazdu na rzecz pracowników.

Zdaniem Spółki rozważając kwestię prawa do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego związanego z zakupem opisanej usługi należy zwrócić uwagę na zagadnienie kompleksowego charakteru nabywanej usługi oraz jej związku z czynnościami opodatkowanymi.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 1 14, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W przedstawionym stanie faktycznym, organizacja Wyjazdu ma związek z działalnością Spółki, a zarazem z czynnościami opodatkowanymi VAT. Zatem Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego w fakturach VAT dokumentujących zakup kompleksowej usługi organizacji Wyjazdu w związku z uczestnictwem w Wyjeździe pracowników Spółki.

Na poparcie swojego stanowiska Spółka przywołuje fragment interpretacji indywidualnej z dnia 23 lutego 2017 r. dotyczącej organizacji imprezy jubileuszowej (znak: 0461-ITPP1.4512.18.2017.1.DM): „odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy dotyczących kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących nabycie usług w związku z organizacją jubileuszu firmy, wskazać należy, że jak wskazał Wnioskodawca celem organizacji uroczystości było zintegrowanie pracowników z firmą, budowanie zespołu, poprawa atmosfery pracy, wzrost efektywności poprzez zwiększenie motywacji, co wiąże się ze zwiększeniem przychodów. (\`(...)\`) Uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów ustawy dotyczących odliczenia podatku od towarów i usług stwierdzić należy, że koszty (wydatki) związane z organizacją imprezy jubileuszowej mają pośredni związek z wykonywaną działalnością gospodarczą. Nabywane przez Wnioskodawcę towary i usługi nie służą dalszej odsprzedaży, ani nie będą wykorzystywane do wytworzenia wyrobów/usług będących przedmiotem obrotu (co świadczyłoby o bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością), ale pośrednio poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości - budowanie pozytywnego wizerunku oraz renomy, poprawę relacji z kontrahentami, poprawę atmosfery pracy, wzrost motywacji do wykonywania obowiązków pracowniczych są związane ze sprzedażą opodatkowaną. Przy czym, z uwagi na charakter imprezy to Wnioskodawca osiąga z nich większą korzyść - osobista korzyść dla pracowników, ma charakter jedynie uboczny względem potrzeb przedsiębiorstwa”.

Zgodnie z art. 88. 1. pkt 4 lit b) ustawy o VAT: „Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób”.

Należy jednak odróżnić nabycie usług noclegowych i gastronomicznych od przypadków nabycia świadczeń o charakterze kompleksowym, w skład których wchodzą m.in. usługi gastronomiczne czy noclegowe będące wyłącznie jednymi ze składowych usługi kompleksowej, a ich wartość elementem kalkulacyjnym ceny całego świadczenia.

Mimo braku definicji legalnej usługi kompleksowej w oparciu o orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dawniej ETS, dalej „Trybunał”) oraz sądów administracyjnych można stwierdzić, że usługa kompleksowa to kompozycja różnych działań zmierzających do jednego celu, którym jest wykonanie świadczenia głównego przy wykorzystaniu świadczenia (świadczeń) pomocniczego. Wyjaśnienie istoty usług kompleksowych było przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału. W wyrokach z 25 lutego 1999 r., sygn. akt C-349/96 Card Protection Plan Ltd v. Commissioners of Customs & Excise oraz z 2 grudnia 2010 r., C-276-09 Everything Everywhere Ltd v. Commissioner for Her Majesty’s Revenue and Customs, Trybunał wskazał, że relację usługi pomocniczej do zasadniczej oceniać należy z punktu widzenia przeciętnego konsumenta, tj. czy nie stanowi ona celu ostatecznego, ale jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej.

Na potwierdzenie braku prawa i obowiązku wydzielania elementów kalkulacyjnych ceny usługi kompleksowej należy przywołać m.in. interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 1 września 2011 r. (nr: IPPP2/443-749/11-4/JO), w której stwierdzono, że: „Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle powołanego art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych - co do zasady – nie podlega odliczeniu. Powyższe ograniczenie nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu jest kompleksowa usługa organizacji szkolenia, czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym usługi gastronomiczne czy noclegowe. (\`(...)\`) Reasumując, w sytuacji otrzymania od podmiotu trzeciego - usługodawcy świadczącego usługę – faktury VAT za całościową organizację szkolenia, w której poszczególne elementy stanowią integralną część usługi, Spółce będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z tej faktury, pod warunkiem, iż poniesione wydatki związane będą z wykonywanymi przez Zainteresowanego czynnościami opodatkowanymi”.

Z kolei w interpretacji indywidualnej z dnia 13 maja 2014 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, (nr: ILPP5/443-8/14-5/PG), zostało słusznie wskazane, że: „Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie jest wykluczone z tego powodu, że do poszczególnych elementów wykazane są odrębnie ceny. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej. Na podstawie przywołanych uregulowań i dokonanej analizy, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, stwierdzić należy, że jeżeli nabyta usługa obiektywnie tworzy – w aspekcie gospodarczym – jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to należy ją uznać za usługę kompleksową”.

Wskazując na praktykę organów podatkowych warto również przywołać interpretację indywidualną Ministra Finansów (z upoważnienia którego działa Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie) z dnia 9 lutego 2015 r. (nr: IPPP2/443-1136/14-3/KOM), w której zostało uznane za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, że nabywając usługę kompleksową, w skład której, jako elementy składowe (kalkulacyjne) wejdą m.in. usługi gastronomiczne oraz usługi hotelowe, wnioskodawca będzie miał prawo do rozliczenia (na zasadach ogólnych) 100% wartości VAT naliczonego zawartego w jej cenie. Z uzasadnienia powyższej interpretacji wynika, iż: „Na podstawie przywołanych uregulowań i dokonanej analizy okoliczności przedstawionych we wniosku, należy stwierdzić, że jeżeli nabyta usługa organizacji konferencji dla grupy osób uprawnionych do wystawiania recept, a ważnych dla działalności Wnioskodawcy, obiektywnie tworzy - w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to należy ją uznać za usługę kompleksową. Nabycie przez Wnioskodawcę przedmiotowej usługi można bez wątpienia zaliczyć do usług złożonych, składających się z kombinacji różnych czynności”.

Spółka pragnie również przywołać fragment interpretacji indywidualnej z dnia 23 stycznia 2018 r. (nr: 0111-KDIB3-1.4012.778.2017.1.ICz), zgodnie z którą: „Zdaniem Spółki, usługa organizacji imprezy integracyjnej stanowi usługę kompleksową w kontekście powyższych rozważań, na którą składają się również usługi poboczne, jak np. usługi noclegowe, gastronomiczne, usługi oprawy muzycznej czy dotyczące poszczególnych atrakcji dla Pracowników i Podwykonawców. Omawiane świadczenie nie stanowi jedynie kilku odrębnych usług, gdyż przedmiotem nabycia w istocie jest właśnie usługa organizacji wyrażająca się w nadzorze nad poszczególnymi punktami programu, współpracy z dostawcami dla poszczególnych usług składających się łącznie na Imprezę, wyborze tych dostawców, dopasowanie poszczególnych elementów Imprezy do siebie oraz do potrzeb Spółki itp. Te wszystkie czynności składają się łącznie na usługę główną w postaci organizacji Imprezy, natomiast usługi takie jak noclegowe, transportowe czy gastronomiczne mają charakter uzupełniający do usługi głównej. Sposób opodatkowania świadczenia złożonego należy odnosić do usługi głównej. Skoro zatem w omawianej sytuacji przedmiotem nabycia będzie usługa organizacji imprezy integracyjnej, Spółka będzie uprawniona do odliczenia VAT z faktury dokumentującej wykonanie tej usługi”.

Jeśli natomiast chodzi o sposób kalkulacji wynagrodzenia wskazany w opisie stanu faktycznego oraz sposób sporządzenia rozliczenia, w tym finalnego kosztorysu to zdaniem Spółki nie jest on przeszkodą do zakwalifikowania opisanej usługi jako usługi kompleksowej. W tym miejscu należy przywołać fragment interpretacji indywidualnej z dnia 25 października 2013 r. nr: IPPP2/443-885/13-2/KOM, w którym organ podatkowy uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe: „Cena „pakietu konferencyjnego” ustalana jest indywidualnie z klientem Spółki w oparciu o zapotrzebowanie na usługi. Szczegółowa lista takich usług wraz z ceną będzie stanowić załącznik do umowy. Wartość „pakietu konferencyjnego” kalkulowana jest zawsze dla całej usługi łącznie i zawiera wszystkie wymienione wyżej usługi”. Opisany wyżej sposób kalkulacji wynagrodzenia nie stanowił przeszkody dla uznania opisanej usługi za usługę kompleksową. Ponadto, jak wskazano w powołanej wyżej interpretacji indywidualnej z dnia z dnia 10 listopada 2011 r. (nr: IPTPP3/443-80/11-3/IB): „Istnienie jednego świadczenia złożonego nie jest wykluczone z tego powodu, że do poszczególnych elementów wykazane są odrębnie ceny”.

Spółka ocenia usługę wykonaną przez Organizatora poprzez pryzmat jej celu lub wręcz efektu. W efekcie w rozważanym stanie faktycznym Wnioskodawca zainteresowany był nabyciem kompleksowego świadczenia związanego z organizacją Wyjazdu, którego celem było wsparcie działalności Spółki, w szczególności poprzez poprawę komunikacji i efektywności pracy zatrudnionych osób, a przez to zwiększenie zysków Spółki. Nie ma również znaczenia, że za aspekt szkoleniowy odpowiada Spółka. Specyfika tego aspektu sprawia bowiem, że osoba dysponująca odpowiednią wiedzą i doświadczeniem może pochodzić jedynie właśnie ze Spółki.

Wszystkie świadczenia wskazane w Umowie nabywane przez Spółkę stanowią pewną zamkniętą całość i nie mogą być rozdzielane. Żaden z elementów składowych nie stanowi dla Wnioskodawcy celu samego w sobie i Spółka nie byłaby w analizowanej sytuacji zainteresowana jego nabyciem bez pozostałych elementów. W ocenie Spółki należy uznać, że w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca nabywa od Organizatora kompleksową usługę organizacji Wyjazdu, która jest jednorodna i niepodzielna z ekonomicznego punktu widzenia, także wówczas gdy Organizator wyszczególnił w kalkulacji swojego wynagrodzenia usługi i towary, które składają się na świadczenie kompleksowe. Ponadto jak wskazano wyżej w celu realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością. O związku tym można mówić również, gdy zakup towarów i usług nie wpływa bezpośrednio na zwiększenie obrotu przez podatnika, lecz poprzez korzystny wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości może przyczyniać się do generowania przez podatnika obrotów. Zdaniem Wnioskodawcy, na tle przedstawionego opisu stanu faktycznego Spółce będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Organizatora dokumentujących organizację Wyjazdu, w którym uczestniczą pracownicy, bowiem w tym zakresie zachodzi związek organizowanego Wyjazdu z wykonywaną przez Spółkę działalnością. Wyjazd ma się bowiem przyczynić do zwiększenia obrotów Spółki poprzez m.in. poprawę komunikacji wśród pracowników i zmotywowanie ich do bardziej efektywnej pracy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego:

*   **jest nieprawidłowe** – w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z nabyciem usługi organizacji Wyjazdu na rzecz pracowników Spółki w części dotyczącej wydatków na zakup alkoholu;
*   **jest prawidłowe** – w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z nabyciem usługi organizacji Wyjazdu na rzecz pracowników Spółki w części dotyczącej pozostałych wydatków.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powołanych przepisów art. 86 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie określone warunki:

1.  odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług,
2.  towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego),
3.  faktura dokumentuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski, czyli została na niej wskazana kwota podatku.

Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.

Jak wskazano wyżej, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przy czym prawo to nie przysługuje – nawet gdy określone wcześniej warunki są spełnione – w sytuacji wystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Biorąc pod uwagę, że prawo do odliczenia powinno być realizowane natychmiast po powstaniu podatku naliczonego, decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia będzie miał zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy, prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT – spowoduje konieczność weryfikacji uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – mocą art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca (Spółka) ma wątpliwości, czy przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem usługi organizacji Wyjazdu dla pracowników Spółki.

Aby ocenić prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy w powyższym zakresie w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy w sytuacji opisanej we wniosku dokonał on nabycia kompleksowej usługi organizacji wyjazdu.

Należy zwrócić uwagę, że co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Aby móc wskazać, że dana usługa jest usługą złożoną (kompleksową), winna składać się ona z różnych świadczeń, których realizacja prowadzi do jednego celu. Na usługę złożoną składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu – do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne świadczenia pomocnicze. Natomiast usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, gdy cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez usługi pomocniczej.

Jeśli więc wykonywanych jest więcej czynności i są one ze sobą ściśle powiązane oraz stanowią całość pod względem ekonomicznym i gospodarczym, to wówczas dla potrzeb VAT należy potraktować je jako jedną czynność opodatkowaną. Skutkiem tego, świadczenie pomocnicze, co do zasady dzieli los prawny świadczenia głównego, w szczególności w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego, miejsca świadczenia oraz stawki podatku od towarów i usług.

Spółka podała w opisie stanu faktycznego, że elementem dominującym nabytego od Organizatora świadczenia, tj. świadczeniem głównym jest czynność polegająca na organizacji Wyjazdu tj. zapewnienie i wykonanie przez Organizatora wszelkich czynności organizacyjno-technicznych oraz czynności prawnych niezbędnych do prawidłowego i terminowego zorganizowania Wyjazdu oraz zrealizowania programu Wyjazdu. Wnioskodawca wskazał, że brak aspektu organizacyjnego i koordynacji poszczególnych elementów prowadziłby do tego, że ich zbiór nie stanowiłby jednego świadczenia w sensie ekonomicznym. Brak organizacji i koordynacji uniemożliwiałby nabycie usługi spełniającej oczekiwania Spółki w szczególności w zakresie ilości uczestników w tym samym miejscu i czasie oraz zapewnienia bezpieczeństwa i komfortu uczestników.

Spółka wskazała, że z perspektywy nabywcy świadczenia pomocnicze w odniesieniu do elementu dominującego stanowią: usługi transportowe (w tym przelot oraz pozostałe usługi transportu np. transfer z lotniska), usługi noclegowe, gastronomiczne, ubezpieczenie, wynajem sali konferencyjnej wraz ze sprzętem (np. rzutnik, ekran, laptop), organizacja różnych aktywności jak trekking czy jazda na rowerach, organizacja atrakcji wodnych, zwiedzanie, wspólna kolacja powitalna Uczestników oraz impreza pożegnalna, a także usługi oprawy muzycznej i oświetlenie. Ww. czynności mają charakter uzupełniający do usługi głównej tj. organizacji Wyjazdu.

Spółka podała, że bez wskazanych elementów nabyta usługa nie spełniałaby założonego celu. Pracownicy nie mogliby dotrzeć do miejsca docelowego w przypadku braku usługi transportowej, czy przebywać tam przy braku zapewnienia przez Spółkę noclegów i wyżywienia. Zwróciła ona również uwagę na istotne znaczenie elementów wpływających pozytywnie na integrację takich jak: wspólna kolacja, czy organizacja różnych aktywności.

Planując Wyjazd Spółka nie była zainteresowana oddzielnym nabyciem poszczególnych elementów składowych np. usług noclegowych czy transportu. Dokonując oddzielnego nabycia poszczególnych elementów składowych Spółka zmuszona byłaby do samodzielnego organizowania i koordynowania Wyjazdu. Spółka nie posiada doświadczenia w samodzielnym organizowaniu tego typu wyjazdów integracyjno-szkoleniowych, w szczególności nie posiada zaplecza technicznego i logistycznego, ani personelu posiadającego profesjonalne kwalifikacje wymagane dla organizacji tego typu wydarzeń. Mając na uwadze skalę organizowanego Wyjazdu i dużą liczbę uczestników (około 300 osób) Spółka była zainteresowana nabyciem kompleksowej usługi organizacji Wyjazdu, w szczególności w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobom uczestniczącym w Wyjeździe. Z punktu widzenia Spółki to właśnie zapewnienie kompleksowej obsługi miało znaczenie przy wyborze usługodawcy.

Wnioskodawca wskazał, że z punku widzenia Spółki – nabywcy, w ramach zrealizowanej na jej rzecz usługi, żaden ze wskazanych elementów pomocniczych nie mógł być wykonany samodzielnie, gdyż Spółka zainteresowana była jedynie nabyciem usługi kompleksowej, która miała na celu zaspokojenie określonej potrzeby Spółki. Rozdzielenie wskazanych elementów z perspektywy Spółki miałoby sztuczny charakter. Wskazane elementy pomocnicze nie pełnią samodzielnej roli, a jedynie rolę służebną. Są one wtórne z punktu widzenia celu organizacji Wyjazdu. Intencją Spółki było nabycie usługi organizacji imprezy integracyjno-szkoleniowej. Spółka nie była zainteresowana nabyciem osobno poszczególnych elementów składowych np. usługi przelotu, gdyż poszczególne elementy oderwane od całości nie spełniają celu założonego przez Spółkę jakim jest zwiększenie obrotów Spółki poprzez m.in. poprawę komunikacji wśród pracowników i zmotywowanie ich do bardziej efektywnej pracy. Wnioskodawca podał, że nabycie wszystkich wskazanych elementów pomocniczych nie było celem samym w sobie, ale środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej.

Tut organ zauważa jednakże, że w odniesieniu do czynności polegającej na zakupie napojów alkoholowych dla pracowników nie można uznać iż stanowi ona element kompleksowej usługi organizacji ww. Wyjazdu. Nie stanowi ona świadczenia niezbędnego do należytego i właściwego świadczenia usługi polegającej na organizacji Wyjazdu integracyjno-szkoleniowego. W ocenie organu nie występuje wystarczający związek pomiędzy nabyciem alkoholu, a celem realizowanego przedsięwzięcia w postaci organizacji Wyjazdu, np. poprzez zmotywowanie pracowników do bardziej efektywnej pracy.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że Wnioskodawca dokonał zakupu od Organizatora kompleksowej usługi organizacji Wyjazdu składającej się zarówno ze świadczenia głównego jak i świadczeń pomocniczych. Elementem ww. usługi kompleksowej nie jest jednak świadczenie polegające na zakupie alkoholu dla pracowników.

Przechodząc do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku nabyciem usługi organizacji Wyjazdu należy jeszcze raz wskazać, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Podkreślenia wymaga, że podstawą przesłanką warunkującą prawo do odliczenia podatku jest związek ponoszonych wydatków z czynnościami opodatkowanymi przy czym jak wskazano powyżej związek ten może mięć charakter bezpośredni lub pośredni.

Wnioskodawca wskazał w opisie sprawy, że organizacja Wyjazdu ma związek z działalnością Spółki, a zarazem z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Działalność Spółki jest opodatkowana. Nabyta przez Spółkę usługa nie służy dalszej odsprzedaży, ani nie była wykorzystana do wytworzenia konkretnych wyrobów/usług będących przedmiotem obrotu (nie można przypisać tego zakupu bezpośrednio do konkretnej transakcji sprzedaży opodatkowanej), jednak poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości tj. poprawę atmosfery pracy, wzrost motywacji do wykonywania obowiązków pracowniczych oraz usprawnienie komunikacji wewnętrznej, nabyta usługa jest związana ze sprzedażą opodatkowaną. Nabyta usługa pozytywnie wpłynie na zadania wykonywane przez pracowników Spółki oraz na rozwój działalności Spółki i co za tym idzie – wielkość obrotów firmy. Pracownicy poprzez uczestnictwo w Wyjeździe identyfikują się ze Spółką oraz planują dalszy rozwój swojej kariery zawodowej w przedsiębiorstwie Spółki, a także rozpoznają Spółkę jako solidnego pracodawcę dbającego o załogę. Spółka wskazała, że nabywane usługi służą prowadzeniu działalności opodatkowanej i stanowią element tzw. kosztów ogólnych Spółki. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W tym miejscu należy zauważyć jednak, że świadczenie polegające na zakupie alkoholu dla pracowników nie jest związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Wnioskodawcę, a jedynie służy celom osobistym, prywatnym uczestników. Zakup alkoholu, nie ma związku z wykonanymi przez Wnioskodawcę czynnościami opodatkowanymi.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że Wnioskodawca spełnia przesłanki pozytywne warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do wydatków innych niż poniesione na zakup alkoholu.

Wnioskodawca jest bowiem czynnym podatnikiem VAT, prowadzącym działalność gospodarczą. Nabyta przez Wnioskodawca usługa (w części nieobejmującej zakup alkoholu) jest związana z tą działalnością, a w konsekwencji z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Ponadto, Wnioskodawca będzie dysponował fakturami wystawionymi na jego rzecz, dokumentującymi poniesione koszty.

Na podstawie przywołanych uregulowań, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, stwierdzić należy, że jeżeli nabyta usługa obiektywnie tworzy – w aspekcie gospodarczym – jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to na podstawie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy, Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach dokumentujących jej wykonanie, o ile faktycznie – jak podano we wniosku – organizacja przedmiotowego wyjazdu integracyjno - szkoleniowego dla pracowników ma na celu poprawę atmosfery pracy, wzrost motywacji do wykonywania obowiązków pracowniczych oraz usprawnienie komunikacji wewnętrznej, co przekłada się w dalszej przyszłości na wzrost sprzedaży opodatkowanej produktów Spółki. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie obejmuje jednak wydatków na zakup alkoholu dla pracowników z uwagi na brak związku (nawet pośredniego) pomiędzy ich poniesieniem a czynnościami opodatkowanymi Wnioskodawcy.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z nabyciem usługi organizacji Wyjazdu na rzecz pracowników w części dotyczącej wydatków na zakup alkoholu, a za prawidłowe w części dotyczącej pozostałych wydatków.

Należy wskazać, że odpowiedzi na pytanie zawarte we wniosku udzielono w oparciu o założenie, że otrzymywane przez Wnioskodawcę faktury będą dokumentować nabycie towarów i usług podlegających opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju.

Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Tut organ informuję, że w zakresie wniosku dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych została wydana interpretacja indywidualna nr 0112-KDIL3-1.4011.265.2018.2.GM w dniu 2 sierpnia 2018 r. natomiast w zakresie wniosku dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych interpretacja indywidualna nr 0111-KDIB2-1.4010.231.2018.2.BKD w dniu 6 września 2018 r.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.