Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-1068/12/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-11-06
Teza: Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku w 1990r. gdy w 2011r. miał miejsce dział spadku
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 31 lipca 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 06 sierpnia 2012 r.), uzupełnionym w dniu 16 października 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 06 sierpnia 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z dnia 04 października 2012 r. Znak: IBPB II/2/415-1068/12/MM wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 16 października 2012 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni przeprowadziła w formie aktu notarialnego czynności w zakresie umowy o dział spadku na podstawie aktu notarialnego z dnia 19 grudnia 2011 r. W akcie notarialnym, o którym mowa powyżej wymieniono wszystkie tytuły prawne, mianowicie wnioskodawczyni, jej brat oraz osoba trzecia nabyli nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po A. J. z dnia 08 lutego 2000 r. W wyniku tej umowy dokonano stwierdzenia nabycia spadku w ten sposób, że wnioskodawczyni otrzymała określoną procentowo w postanowieniu Sądu część spadku w formie udziału w nieruchomości. Od daty tego postanowienia Sądu wnioskodawczyni była w posiadaniu i była użytkownikiem przedmiotowych nieruchomości. Stan prawny nieruchomości, wynikający z wpisu w księgach wieczystych do chwili sporządzenia aktu notarialnego w sprawie umowy o dział spadku nie uległ zmianie i był zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Wnioskodawczyni była więc w posiadaniu procentowo określonej części nieruchomości od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 08 lutego 2000 r. do 30 kwietnia 2012 r. a więc przez okres dwunastu lat. Dnia 30 kwietnia 2012 r. aktem notarialnym wnioskodawczyni oraz inne osoby będące współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości dokonały sprzedaży nieruchomości, którą nabyły na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 08 lutego 2000 r. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawczyni znalazła się w posiadaniu nieruchomości będących przedmiotem obydwu aktów notarialnych pod tytułami wspomnianymi powyżej od 2000 r. W 2011 r. na podstawie umowy o dział spadku nastąpiła zmiana prawa, polegająca na zniesieniu współwłasności. Tym samym wnioskodawczyni była w posiadaniu tych nieruchomości przez okres znacząco dłuższy niż pięć lat w wyniku zniesienia współwłasności wynikających z udziałów przysługujących wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni nabyła na podstawie aktu notarialnego własność nieruchomości, przy czym była już w posiadaniu tych nieruchomości od 2000 r. W związku z powyższym stwierdzenie przez notariusza faktu nabycia na te nieruchomości jest tylko stwierdzeniem stanu faktycznego i stwierdzeniem, iż nastąpił jedynie dział spadku. Wnioskodawczyni w wyniku umowy o dział spadku nie nabyła niczego ponad swój udział w spadku. W dniu 30 kwietnia 2012 r. na podstawie aktu notarialnego wnioskodawczyni dokonała przeniesienia własności posiadanej nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, w związku z tym mieliśmy do czynienia ze sprzedażą nieruchomości, które wnioskodawczyni już uprzednio posiadała oraz w stosunku do których nastąpiła wcześniej umowa o dział spadku. Nieruchomość, która na podstawie aktu notarialnego z dnia 19 grudnia 2011 r. stanowiła tę samą nieruchomość, w stosunku do której wnioskodawczyni przysługiwało już prawo własności (współwłasności) posiadania od 2000 r., a w stosunku do której nastąpiła umowa o dział spadku była tą samą nieruchomością, która została sprzedana dnia 30 kwietnia 2012 r. Innymi słowy wnioskodawczyni sprzedała tę nieruchomość, którą posiadała na podstawie innego tytułu prawnego od 2000 r.

W uzupełnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że spadkodawczyni zmarła dnia 17 kwietnia 1990 r. Wnioskodawczyni nabyła udział w spadku stanowiący 33,2801%.

W skład masy spadkowej wchodziły dwie działki: jedna o powierzchni 0,9530 ha, a druga o powierzchni 1,8969. Działki te stanowiły grunt zadrzewiony i zakrzewiony. Nie da się więc wyszczególnić poszczególnych składników masy spadkowej w sposób inny niż przez określenie, że działki te stanowiły właśnie jak wspominane powyżej grunty zadrzewione i zakrzewione. Charakter bowiem tych działek jest jednolity, podział jest wyłącznie podziałem faktycznym, który został dokonany jakiś czas temu w momencie ustanawiania ksiąg wieczystych. Tak więc masa spadkowa składała się z jednego de facto składnika jakim był grunt zadrzewiony i zakrzewiony podzielony na dwie działki, jedna o numerze 398/1, a druga o numerze 398/2. Wartość działki pierwszej o powierzchni 0,9530 ha wynosiła na dzień działu spadku 121.078 zł, natomiast wartość działku drugiej o powierzchni 1,8969 ha wynosiła 241.000 zł. Łączna więc wartość masy spadkowej wynosiła 362.078 zł.

Wnioskodawczyni otrzymała w wyniku działu spadku udział wynoszący 1/2 część w działce o numerze 398/2 o powierzchni 1,8969 ha. W związku z powyższym jej udział w spadku stanowił procent określony w punkcie 2 niniejszego pisma, a więc 33,2801% a wartość udziału przypadającego na wnioskodawczynię wynosiła 120.500 zł. Sens gospodarczy i użytkowy oraz charakter w zapisów w księgach wieczystych wskazywał jedyną możliwość dokonania działu w spadku w sposób określony powyżej, to jest przez przydzielenie jednej z działek jednemu ze spadkobierców, a połowy drugiej działki każdemu ze spadkobierców tylko w ten sposób można było dokonać działu spadku aby miało to sens ekonomiczny i odpowiadało charakterowi gruntu, a także zgodne było z przepisami dotyczącymi wielkości gruntów oraz wynikających z tego faktu uwarunkowań.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych transakcja w zakresie sprzedaży nieruchomości oraz ustanowienia służebności gruntowej w sytuacji, gdy podatnik dokonujący przeniesienia własności tej nieruchomości aktem notarialnym dokonał pięć miesięcy wcześniej umowy o dział spadku, której przedmiotem była również nieruchomość będąca przedmiotem umowy kupna sprzedaży przy uwzględnieniu faktu, że osoba sprzedająca tę nieruchomość była już w posiadaniu tej nieruchomości na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku przez okres znacznie przekraczający pięć lat?

Zdaniem wnioskodawczyni, biorąc pod uwagę art. 19 w związku z art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie stanu faktycznego i okoliczności wskazanych w niniejszym wniosku o interpretację oraz po analizie dwóch wyżej wymienionych aktów notarialnych nie nastąpiła konieczność stwierdzenia, iż nieruchomość będąca przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 30 kwietnia 2012 r. stanowi podstawę wyliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni twierdzi bowiem, że ponieważ w wyniku wyżej wymienionych aktów notarialnych nie nabyła niczego ponad swój udział zawarty w spadku, w związku z tym nie było podstawy do wyliczenia podatku dochodowego, ponieważ nieruchomość, którą użytkowała i posiadała przez okres znacznie przekraczający pięć lat była tą samą nieruchomością, która następnie została sprzedana w drugim akcie notarialnym. Uwzględniając więc daty nabycia tej nieruchomości nie jest istotny moment dokonania działu spadku, ale moment, w którym wnioskodawczyni stała się użytkownikiem i współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości w wyniku spadku. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności wnioskodawczyni uważa, że nie występuje obowiązek zapłaty jakiegokolwiek podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ charakter sprawy, przytoczone akty notarialne oraz wszelkie okoliczności wskazują, że nie wystąpił taki obowiązek. Wnioskodawczyni bowiem była w posiadaniu i użytkowała przedmiotowe nieruchomości, a umowa notarialna o dział spadku dokonywała tylko pewnej zmiany statusu prawnego, ale nie powodowała zmiany charakteru i właścicieli tej nieruchomości. Określenie więc ostateczne własności należnej wnioskodawczyni bez faktycznej jej zmiany nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że dopiero w formie aktu notarialnego dotyczącego zniesienia współwłasności wnioskodawczyni nabyła przedmiotowe nieruchomości. Wnioskodawczyni była bowiem współwłaścicielem przedmiotowych nieruchomości i w wyniku dokonanego aktu notarialnego nie nabyła już niczego ponad to, co już poprzednio posiadała. W tym stanie rzeczy dokonanie sprzedaży nieruchomości nie stanowi zdaniem wnioskodawczyni jakiejkolwiek podstawy do naliczenia jakiegokolwiek podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie m.in. nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją nabyto lub wybudowano - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia tej nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Z powyższego wynika, że istotne w przedmiotowej sprawie jest ustalenie daty nabycia przez wnioskodawczynię udziału w wysokości 1/2 w działce nr 398/2, która została sprzedana dnia 30 kwietnia 2012 r. Bez znaczenia natomiast dla opodatkowania jest data, od której wnioskodawczyni jest w posiadaniu i użytkowaniu nieruchomości. Ustawodawca kwestię opodatkowania uzależnia bowiem nie od posiadania lub użytkowania nieruchomości, ale wyłącznie od daty jej nabycia a więc uzyskania prawa własności. Z wniosku wynika, iż po zmarłej w 1990 r. spadkodawczyni wnioskodawczyni nabyła udział w spadku stanowiący 33,2801% co zostało stwierdzone postanowieniem sądu. W skład masy spadkowej wchodziła nieruchomość składająca się z dwóch działek. Następnie w 2011 r. miał miejsce działu spadku i wnioskodawczyni otrzymała udział w wysokości 1/2 w jednej z działek.

Zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia (art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego). Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Z instytucją działu spadku mamy więc do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności.

Dział spadku polega na dokonaniu podziału rzeczy wspólnej należącej do wszystkich współwłaścicieli, ponieważ współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy. W rezultacie dochodzi do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności na dotychczasowych zasadach. Jeżeli zatem wartość działki nabytej w wyniku działu spadku jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku - nie następuje nabycie podlegające opodatkowaniu, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności.

Jedynie nabycie nieruchomości w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie) stanowi nabycie w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Wnioskodawczyni wskazała, że na dzień działu spadku wartość działek tworzących masę spadkową wynosiła 362.078 zł. Wnioskodawczyni w drodze spadku nabyła udział w wysokości 33,2801 % masy spadkowej, co stanowi wartość 120.500 zł (362.078 x 33,2801%). W wyniku działu spadku wnioskodawczyni otrzymała udział w wysokości 1/2 w działce nr 398/2 , której wartość na dzień działu spadku wynosiła 241.000 zł. W związku z powyższym w wyniku działu spadku wnioskodawczyni otrzymała majątek o wartości 120.500 zł (241.000 x 1/2).

Skoro zatem w wyniku umowy o dział spadku, wartość udziału wnioskodawczyni w nieruchomości nie uległa powiększeniu, nie doszło do nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy, gdyż wartość rynkowa otrzymanego przez wnioskodawczynię udziału w wysokości 1/2 w działce nr 398/2 nie przekroczyła wartości udziału, jaki przysługiwał jej w wyniku nabycia spadku w całej masie spadkowej przed działem. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż nabycie udziału w przedmiotowej działce nastąpiło w 1990 r., czyli w dacie śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że pięcioletni termin określony zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy upłynął z końcem 1995 r. W tej też sytuacji na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziału w przedmiotowej działce, ponieważ jego sprzedaż nie stanowi w ogóle źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko wnioskodawczyni uznano za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.