Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-547/12-3/AKr
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-08-02
Teza: Czy Wnioskodawca ma prawo odliczyć cały podatek VAT z faktury dokumentującej nabycie opisanej w stanie faktycznym usługi organizacji konferencji?
Słowa kluczowe: odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek od towarów i usług; usługi; usługi-usługi gastronomiczne; usługi-usługi kompleksowe; usługi-usługi noclegowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 17 maja 2012 r. (data wpływu 25 maja 2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 11 lipca 2012 r. (data wpływu 16 lipca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej nabycie usługi organizacji konferencji – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 maja 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej nabycie usługi organizacji konferencji. Przedmiotowy wniosek uzupełniono w dniu 16 lipca 2012 r. o doprecyzowanie przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest stowarzyszeniem wpisanym do rejestru stowarzyszeń oraz do rejestru przedsiębiorców w ramach Krajowego Rejestru Sądowego. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. W ramach swojej działalności zajmuje się m.in. organizacją konferencji, zjazdów, sympozjów, szkoleń, itp. podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z organizacją różnego rodzaju konferencji Wnioskodawca nabywa usługi niezbędne do ich prawidłowego przebiegu. Jedną z takich usług jest kompleksowa usługa organizacji konferencji (tzw. „pakiet konferencyjny”). Zgodnie z zapisami umowy jej przedmiotem jest świadczenie przez zleceniobiorcę na rzecz Wnioskodawcy usług związanych z obsługą konferencji dla określonej liczby osób. Do umowy o zorganizowanie konferencji każdorazowo dołączony jest szczegółowy załącznik, określający zakres świadczeń wchodzących w skład usługi.

W załączniku wskazane są następujące świadczenia składające się na usługę:

*   noclegi;
*   usługi gastronomiczne;
*   sale konferencyjne (w tym np. nagłośnienie, ekran, flipchart, dostęp do internetu, materiały do sporządzania notatek);
*   zamówienia dodatkowe (np. wynajem innych pomieszczeń, parking, korzystanie z urządzeń i pomieszczeń sportowych).

Za całą usługę zostaje skalkulowane i zapisane w umowie jedno, ogólne wynagrodzenie. Zleceniobiorca wystawia fakturę VAT ze stawką właściwą dla „usługi konferencyjnej”.

Wniosek dotyczy możliwości odliczenia podatku VAT z faktury dokumentującej nabycie ww. usługi organizacji konferencji.

W uzupełnieniu do wniosku, Wnioskodawca wskazał, iż nabyte usługi organizacji konferencji będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawca ma prawo odliczyć cały podatek VAT z faktury dokumentującej nabycie opisanej w stanie faktycznym usługi organizacji konferencji?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: u.p.t.u.) „w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego”. Przepis ten określa fundamentalną regułą systemu podatku VAT, jaką jest prawo do odliczenia. Podatek VAT ma być neutralny dla przedsiębiorców i powinien obciążać finalnego konsumenta usługi. W związku z tym przedsiębiorcy zostało zagwarantowane prawo do odliczania podatku VAT z towarów i usług, w zakresie w jakim są one wykorzystywane do prowadzonej przez niego działalności opodatkowanej.

Zgodnie z cytowanym przepisem Wnioskodawca, prowadząc działalność opodatkowaną VAT, będzie uprawniony do odliczania całości podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie usługi organizacji konferencji.

Od powyższej reguły przewidziano pewne wyłączenia. Art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. stanowi, że „obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób”.

Wnioskodawca uważa, że w omawianej sytuacji art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. nie ma zastosowania. Nabywana usługa stanowi bowiem kompleksową usługę organizacji konferencji i nie jest usługą noclegową, ani usługą gastronomiczną.

Powyższe wynika z faktu, że w omawianej sytuacji mamy do czynienia z kompleksową usługą organizacji konferencji. W takim przypadku nie należy dzielić usługi i wyodrębniać poszczególnych jej elementów składowych. Kwestia opodatkowania podatkiem VAT tego typu świadczeń, tzw. świadczeń złożonych, na które składa się kilka czynności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. np. wyrok w sprawie Levob Verzekeringen BV sygn. C-41/04, Card Protection Plan Ltd sygn. C-349/96, Faaborg Gelting Linien sygn. C-231/94, RLRE Tellmer Property sygn. C-572/07).

W wyroku w sprawie Card Protection Plan Ltd Trybunał uznał, że świadczenie obejmujące z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę nie powinno być sztucznie dzielone, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku od towarów i usług.

Także w sprawie Levob Verzekeringen BV Trybunał stwierdził, że jeżeli dwa świadczenia lub więcej, lub czynności dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako konsumenta przeciętnego, są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jedno świadczenie do celów stosowania podatku od wartości dodanej. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednoznacznie wynika, że jeżeli dwa lub więcej świadczenia dokonane przez podatnika, są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter to wszystkie te świadczenia stanowią jedno świadczenie do celów stosowania podatku VAT.

Przedstawione uwagi należy odnosić do omawianej sytuacji. Na usługę organizacji konferencji składa się kilka świadczeń. Celem tej usługi jest umożliwienie Wnioskodawcy przeprowadzenia konferencji. Z punktu widzenia Wnioskodawcy (podmiotu organizującego konferencję) istotne jest nabycie kompleksowej usługi, a nie poszczególnych jej składników. Poszczególne świadczenia nie przedstawiają dla Wnioskodawcy takiej wartości, jak kompleksowa usługa, która zapewnia całościową obsługę logistyczną konferencji. W związku z tym wydzielanie poszczególnych świadczeń i ustalanie dla nich odrębnych skutków podatkowych byłoby sztuczne. Wynika to właśnie z faktu, że nabywana przez Wnioskodawcę usługa tworzy ekonomiczną całość. Tego typu kompleksowe usługi są powszechnie oferowane na rynku, ponieważ stanowią dla nabywców określoną wartość właśnie jako całość. Nie sposób stwierdzić, jaka byłaby wartość poszczególnych świadczeń, gdyby nie były one elementami kompleksowej usługi. Ponadto należy zwrócić uwagę, że wszystkie świadczenia składające się na usługę kompleksową pozostają ze sobą w ścisłym związku, ponieważ wszystkie umożliwiają organizację konferencji. Nie mamy zatem to czynienia z luźną grupą świadczeń, ale z usługą o złożonym charakterze, której elementy są ze sobą ściśle powiązane z gospodarczego punktu widzenia.

Przedstawione stanowisko znajduje szerokie potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych. W interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 roku (sygn. ILPP2/443-1472/11-2/MR) stwierdzono: „Mając powyższe na uwadze Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturze VAT wystawionej przez Organizatora dokumentującej nabycie kompleksowej usługi organizacji spotkań dla pracowników Spółki niezależnie od rozmiaru rodzajów elementów kosztowych/składowych wchodzących w skład kompleksowej usługi świadczonej przez Organizatora, w tym w szczególności gastronomii czy noclegów, a także w przypadku gdy w trakcie trwania omawianych spotkań i wydarzeń/imprez o charakterze szkoleniowym, informacyjnym lub integracyjnym zapewniony będzie dodatkowo pewien element rozrywkowy w postaci np. programu artystycznego, w takim zakresie w jakim poniesione wydatki będą związane z wykonywanymi z tytułu prowadzonej przez niego działalności czynnościami opodatkowanymi”.

Podobne stanowisko znajdziemy w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 października 2010 roku (sygn. IBPP1/443-933/10/EA): „Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle powołanego art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych - co do zasady – nie podlega odliczeniu. Powyższe ograniczenie nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu jest kompleksowa usługa organizacji konferencji, czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym usługi gastronomiczne. Zatem Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim poniesione wydatki będą związane z wykonywanymi z tytułu prowadzonej przez niego działalności czynnościami opodatkowanymi”.

Powyższe potwierdzają także inne interpretacje, np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 października 2011 roku (sygn. IPPP3/443-973/11-2/MK), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2010 roku (sygn. ITPP1/443 -892/10/AT), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia19 stycznia 2009 roku (sygn. ILPP2/443-978/08-3/MN).

Reasumując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przypadku nabywania kompleksowej usługi organizacji konferencji (na warunkach opisanych we wniosku) przysługuje mu prawo do odliczenia całego podatku VAT z faktury dokumentującej zakup tej usługi, także wówczas, gdy w jej skład wchodzą usługi noclegowe i gastronomiczne.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy).

Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20.

Ponadto, stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy, odliczenie VAT naliczonego nie przysługuje w odniesieniu do nabywanych usług gastronomicznych i noclegowych.

Z powyższych regulacji wynika, iż podstawową zasadą dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego, jest związek tego podatku z wykonywaniem czynności opodatkowanych przez podatnika tego podatku. Aby zatem podatnik miał prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, zakupy dokumentowane tymi fakturami muszą być związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Powyższa zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych (czynności zwolnione od podatku VAT lub czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT). Ustawodawca dopuszcza zatem możliwość obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego wyłącznie z transakcjami opodatkowanymi czyli takimi, w wyniku których następuje określenie podatku należnego.

Zatem odliczenie podatku naliczonego to przysługujące zarejestrowanemu czynnemu podatnikowi podatku od towarów i usług całkowite bądź częściowe prawo do obniżenia kwoty podatku należnego dotyczącego opodatkowanych dostaw towarów i świadczenia usług o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim nabywane lub importowane towary i usługi są lub będą w przyszłości wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są lub będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi podatku od towarów i usług, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Analizując powyższe należy stwierdzić, iż podatnik w momencie nabycia towarów oraz usług określa, czy nabywane przez niego towary i usługi będą wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności opodatkowanej. W konsekwencji należy stwierdzić, iż podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy występuje związek pomiędzy poniesionymi wydatkami, a wykonywanymi z tytułu prowadzonej działalności czynnościami opodatkowanymi.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. W ramach swojej działalności zajmuje się m.in. organizacją konferencji, zjazdów, sympozjów, szkoleń, itp. podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z organizacją różnego rodzaju konferencji Wnioskodawca nabywa usługi niezbędne do ich prawidłowego przebiegu. Jedną z takich usług jest kompleksowa usługa organizacji konferencji (tzw. „pakiet konferencyjny”). Zgodnie z zapisami umowy jej przedmiotem jest świadczenie przez zleceniobiorcę na rzecz Wnioskodawcy usług związanych z obsługą konferencji dla określonej liczby osób. Do umowy o zorganizowanie konferencji każdorazowo dołączony jest szczegółowy załącznik, określający zakres świadczeń wchodzących w skład usługi. W załączniku wskazane są następujące świadczenia składające się na usługę: noclegi, usługi gastronomiczne, sale konferencyjne (w tym np. nagłośnienie, ekran, flipchart, dostęp do internetu, materiały do sporządzania notatek), zamówienia dodatkowe (np. wynajem innych pomieszczeń, parking, korzystanie z urządzeń i pomieszczeń sportowych).

Za całą usługę zostaje skalkulowane i zapisane w umowie jedno, ogólne wynagrodzenie. Zleceniobiorca wystawia fakturę VAT ze stawką właściwą dla „usługi konferencyjnej”.

Nabyte usługi organizacji konferencji będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż zasadniczo każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być uznawane za odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Jeżeli zatem dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie jest wykluczone z tego powodu, że do poszczególnych elementów wykazane są odrębnie ceny. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Na podstawie powyższych uregulowań, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, stwierdzić należy, że jeżeli nabyta usługa obiektywnie tworzy - w aspekcie gospodarczym - jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to na podstawie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach dokumentujących jej wykonanie, o ile nie zachodzą przesłanki wykluczające to prawo określone w art. 88 ustawy oraz faktycznie nabyta usługa organizacji konferencji przekłada się na całokształt działalności Wnioskodawcy i jest związana z opodatkowanymi czynnościami wykonywanymi przez Wnioskodawcę.

Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle powołanego art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych - co do zasady - nie podlega odliczeniu. Powyższe ograniczenie nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu jest kompleksowa usługa organizacji konferencji, czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym usługi gastronomiczne i noclegi.

Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca może korzystać z prawa do odliczenia całego podatku naliczonego wykazanego na fakturze VAT wystawionej przez podmiot trzeci – zleceniobiorcę – dokumentującej nabycie kompleksowej usługi organizacji konferencji, w której usługa noclegowa i gastronomiczna stanowi integralny element przedmiotowej usługi.

Stosownie do przepisu art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Należy zatem zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację tut. Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy, w tym także na informacji, iż Wnioskodawca nabywa kompleksową usługę organizacji konferencji. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym,
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.