Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-165/09/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-05-14
Teza: Czy potrącane składki członkowskie można uznać za należności, o których mowa w art. 116 ust. 9a ustawy o VAT.
Słowa kluczowe: należność-potrącenie należności; produkty-produkty rolne; rolnik-rolnik ryczałtowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 2-art. 116

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 28 stycznia 2009r. (data wpływu 16 lutego 2009r.), uzupełnionym pismem z dnia 6 maja 2009r. (data wpływu 11 maja 2009r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania potrąconych składek członkowskich za rozliczenie wzajemne jako należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi w trybie art. 116 ust. 9a ustawy o VAT**\- jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 lutego 2009r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania potrąconych składek członkowskich za rozliczenie wzajemne jako należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi w trybie art. 116 ust. 9a ustawy o VAT.

Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 6 maja 2009r. (data wpływu 11 maja 2009r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu Nr IBPP1/443-165/09/AS z dnia 27 kwietnia 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Ustawa z 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie innych ustaw obowiązujące od 1 grudnia 2008r. wprowadziła art. 116 ust. 9a zapis „Przez należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w ust. 8, rozumie się również potrącenia, jeżeli wynikają one z innych ustaw, rozporządzeń Rady UE lub tytułów wykonawczych (egzekucyjnych)”.

Wnioskodawca jako grupa producentów liści tytoniu i jako czynny płatnik podatku VAT nabywa liście tytoniu od rolników ryczałtowych i rolników zarejestrowanych jako płatnicy podatku VAT.

Za zakupione liście tytoniu zapłata zgodnie z art. 116 ust. 8 i 9 stanowi różnicę między kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi jako nabywcy tych produktów.

W przypadku Wnioskodawcy są to:

*   pobrane nawozy, środki chemiczne,
*   pożyczki,
*   składka członkowska w wysokości 2% od dostarczonego surowca w cenach netto i od dopłat uzyskanych przez rolnika z Agencji Rynku Rolnego.

Składka członkowska wynika z ustaleń Statutu.

Do 30 listopada 2008r. od potrąconych składek członkowskich nie był naliczany podatek VAT do odliczenia, wystąpił tzw. „utracony VAT”.

Obowiązująca ustawa od 1-go grudnia 2008r. art. 116 ust. 9a pozwala na potrącenie składek członkowskich traktując je jako należności, o których mowa w ust. 8.

Z uzupełnienia wniosku wynika, że za zakupione od rolników liście tytoniu Wnioskodawca wystawia faktury VAT RR i faktury VAT.

Kwoty należności dla rolników wraz z kwotą zryczałtowanego podatku VAT Wnioskodawca przekazuje na ich rachunki bankowe w kwocie pomniejszonej o składki członkowskie, np.:

Fa VAT RR w kwocie netto 2.549,75 zł

6% podatku VAT 152,98 zł

wartość brutto 2 702,73 zł

składka członkowska 2% 51,00 zł

do zapłaty dla rolnika 2 651,73 zł

Do dnia 30 listopada 2008r. w świetle art. 116 ust. 8 i 9 ustawy o VAT, zapłata należności za produkty rolne na rachunek bankowy rolnika dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne a kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi przez nabywcę tych produktów rolnych.

Składka członkowska nie była wymieniona jako należność.

Z powyższego przykładu wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego od należnego nie wynosi 152,98 zł tylko 150,09, tj. pomniejszone o 2,89 zł (51x6%/106%). Kwota 2,89 zł stanowi „utracony VAT”. Nie jest to termin ustawowy lecz używany wśród plantatorów tytoniu.

Składka członkowska, jaka wynika z potrącenia z należności przysługującej rolnikowi na rzecz Wnioskodawcy wynika:

1.  ze Statutu Wnioskodawcy paragraf 12: „Członek zwyczajny Związku ma obowiązek (…) pkt c: uiszczać opłaty plantatorskie, jak również inne opłaty, których wysokość ustala Okręgowy Zjazd Delegatów”
2.  z umowy członkowstwa Zgodnie z punktem 6 umowy członkowskiej, członek – producent zobowiązany jest do uiszczenia opłaty plantatorskiej – składki w wysokości ustalonej przez Zjazd Delegatów. Obradujący Zjazd Delegatów w dniu xxx upoważnia Zarząd Okręgowy Związku do potrącania składki plantatorskiej w wysokości 2% od wszelkich należności, jakie członek Grupy otrzymuje za sprzedane liście tytoniu.

Składka członkowska stanowi przymusowe potrącenie z należności przysługującej rolnikowi od Wnioskodawcy. Jest to warunek przynależności do Związku. Z tych środków zgodnie ze Statutem pokrywane są wszelkie wydatki dotyczące funkcjonowania Wnioskodawcy.

Uiszczanie składek członkowskich przez plantatorów liści tytoniu – członków grupy nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT, nie jest towarem ani usługą, o której mowa w art. 7 i 8 ustawy o VAT. Wobec tego składki członkowskie nie są obrotem w rozumieniu art. 29 ustawy o VAT i tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z dnia 6 maja 2009r.):

Czy zgodnie z art. 116 ust. 9a ustawy o podatku VAT, potrącanie składek członkowskich można uznać za rozliczenia wzajemne jako należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi i odliczać (w pełnej wysokości) naliczony podatek VAT od podatku należnego?

Zdaniem Wnioskodawcy (własne stanowisko ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z dnia 6 maja 2009r.), obowiązująca składka członkowska stanowi tytuł wykonawczy Statutu Związku, co stanowi „należność”.

Związek działa jako rolnicze zrzeszenie branżowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 października 1982r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz.U. Nr 32, poz. 217) i równocześnie realizuje swoje cele w oparciu o ustawę z dnia 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych i ich związkach.

Według znowelizowanej od 1 grudnia 2008r. art. 116 ust. 9a ustawy o VAT, przez należność za towary i usługi dostarczone rolnikowi, o których mowa w ust. 8, rozumie się również potrącenia, jeżeli wynikają z innych ustaw, rozporządzeń, tytułów wykonawczych, do których Wnioskodawca zaliczyłby składkę członkowską.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy.

Zgodnie z art. 116 ust. 6 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008r.), zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że:

1.  nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną;
2.  zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności;
3.  w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów albo na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty.

W myśl przepisu art. 116 ust. 7 ustawy o VAT, za datę dokonania zapłaty uważa się datę wydania dyspozycji bankowej przekazania środków finansowych na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, jeżeli dyspozycja ta została zrealizowana.

Przepis art. 116 ust. 8 ustawy o VAT stanowi, iż warunek, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne a kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów rolnych.

Zgodnie z art. 116 ust. 9 ustawy o VAT, przez należności za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w ust. 8, rozumie się również potrącenia z tytułu spłat rat pożyczek i zaliczek udzielanych rolnikowi ryczałtowemu dostarczającemu produkty rolne, dokonane przez podatnika nabywającego te produkty, pod warunkiem że:

1.  zaliczka została przekazana na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, a na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego dokonanie tej wpłaty;
2.  raty i pożyczki wynikają z umów zawartych w formie pisemnej.

Zgodnie natomiast z art. 116 ust. 9a ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2009r.), przez należności za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w ust. 8, rozumie się również potrącenia, jeżeli wynikają z innych ustaw, rozporządzeń Rady UE lub tytułów wykonawczych (egzekucyjnych).

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą interpretacji cytowanego wyżej przepisu art. 116 ust. 9a ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008r., a dokładnie tego, czy potrącane składki członkowskie stanowią należności za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu .

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż Wnioskodawca jako grupa producentów liści tytoniu i jako czynny płatnik podatku VAT nabywa liście tytoniu od rolników ryczałtowych i rolników zarejestrowanych jako płatnicy podatku VAT.

Za zakupione liście tytoniu zapłata zgodnie z art. 116 pkt 8 i 9 stanowi różnicę między kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi jako nabywcy tych produktów.

W przypadku Wnioskodawcy są to:

*   pobrane nawozy, środki chemiczne,
*   pożyczki,
*   składka członkowska w wysokości 2% od dostarczonego surowca w cenach netto i od dopłat uzyskanych przez rolnika z Agencji Rynku Rolnego.

Składka członkowska wynika z ustaleń Statutu.

Za zakupione od rolników liście tytoniu Wnioskodawca wystawia faktury VAT RR i faktury VAT.

Składka członkowska, jaka wynika z potrącenia z należności przysługującej rolnikowi na rzecz Wnioskodawcy wynika:

1.  ze Statutu Wnioskodawcy paragraf 12: „Członek zwyczajny Związku ma obowiązek (…) pkt c: uiszczać opłaty plantatorskie, jak również inne opłaty, których wysokość ustala Okręgowy Zjazd Delegatów”
2.  z umowy członkowstwa Zgodnie z punktem 6 umowy członkowskiej, członek – producent zobowiązany jest do uiszczenia opłaty plantatorskiej – składki w wysokości ustalonej przez Zjazd Delegatów. Obradujący Zjazd Delegatów w dniu xxx upoważnia Zarząd Okręgowy Związku do potrącania składki plantatorskiej w wysokości 2% od wszelkich należności, jakie członek Grupy otrzymuje za sprzedane liście tytoniu.

Składka członkowska stanowi przymusowe potrącenie z należności przysługującej rolnikowi od Wnioskodawcy. Jest to warunek przynależności do Związku. Z tych środków zgodnie ze Statutem pokrywane są wszelkie wydatki dotyczące funkcjonowania Wnioskodawcy.

Uiszczanie składek członkowskich przez plantatorów liści tytoniu – członków grupy nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT, nie jest towarem ani usługą, o której mowa w art. 7 i 8 ustawy o VAT.

Odnosząc przedstawiony stan faktyczny do powołanych wyżej przepisów prawa stwierdzić należy, iż składki członkowskie nie są należnościami za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w art. 116 pkt 9a ustawy o VAT. Przepis ten stanowi bowiem o potrąceniach, które wynikają z innych ustaw, rozporządzeń Rady UE lub tytułów wykonawczych (egzekucyjnych). Wnioskodawca twierdzi, iż składka członkowska stanowi tytuł wykonawczy Statutu Związku. Stanowisko to jest jednak nieprawidłowe. Składka członkowska wynika ze Statutu Wnioskodawcy i umowy członkowstwa, ale dopóki nie jest ewentualnie ściągana w trybie egzekucyjnym, nie można uznać, iż wynika z tytułów wykonawczych (egzekucyjnych), o których mowa w art. 116 ust. 9a ustawy o VAT. Składka ta nie wynika również z innych ustaw ani z rozporządzeń Rady UE.

Natomiast wskazana przez Wnioskodawcę ustawa z dnia 8 października 1982r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz.U. Nr 32, poz. 217 ze zm.) stanowi, iż statut powinien określać sposób ustanowienia składek członkowskich. Zwrócić jednak należy uwagę, iż składki członkowskie nie wynikają z tej ustawy tylko ze statutu Wnioskodawcy.

W związku z powyższym składki członkowskie nie są należnościami za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w art. 116 ust. 8 tej ustawy, w rozumieniu art. 116 ust. 9a ustawy o VAT. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, że składka członkowska stanowi tytuł wykonawczy Statutu Związku, a tym samym „należność”, należało uznać za nieprawidłowe.

Ponadto należy zauważyć, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby rolnik ryczałtowy wpłacał odrębnie kwotę składki na rzecz Wnioskodawcy, a Wnioskodawca przekazywał na konto bankowe rolnika należność z faktury VAT-RR. Rozwiązania techniczne przyjęte przez podatników nie mogą bowiem wpływać na prawidłowość rozliczeń podatkowych.

A zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego obejmuje jedynie te należności, co do których spełniono warunki wynikające z przepisów art. 116 ust. 6 – 9a ustawy o VAT.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zauważyć należy, iż przedmiotem niniejszej interpretacji nie jest kwestia zasadności opodatkowania (lub braku opodatkowania) składki członkowskiej.

Ponadto tut. organ nie jest uprawniony do weryfikowania dokonanych przez Wnioskodawcę w uzupełnieniu stanu faktycznego wyliczeń dotyczących kwoty „utraconego VAT-u”.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.