Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/4511-456/15/MR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-06-05
Teza: Czy sprzedane akcje przejęte w drodze spadku w roku 1995, a więc przed wejściem w życie ustawy o 19% podatku od zysków kapitałowych podlegają podatkowi? Jeśli tak, to którą cenę akcji (na jaki dzień) należy przyjąć do ustalenia kosztów uzyskania przychodu, tj. Cenę z okresu nabywania akcji przez zmarłego, Cenę z dnia nabycia przeze mnie prawa do spadku czy Cenę z dnia wejścia w życie Ustawy o 19% podatku od zysków ze zbycia papierów wartościowych?
Słowa kluczowe: akcja; kapitał-kapitały pieniężne; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; oferta-oferta publiczna; papier-papiery wartościowe; spadek; zbycie; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 29 ; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30d (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 9 marca 2015 r. (data wpływu 11 marca 2015 r.), uzupełnionym w dniu 29 maja 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia akcji – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 marca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia akcji.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Sprzedane akcje zostały zakupione w 1993 roku przez męża Wnioskodawczyni za pośrednictwem Biura Maklerskiego. W maju 1994 r. zmarł jej mąż. Aktem Notarialnym z dnia 1 marca 1995 r. w sprawie działu spadku i zniesienia współwłasności po zmarłym w dniu 6 maja 1994 r. mężu - między innymi składnikami masy spadkowej Wnioskodawczyni przejęła 200 szt. akcji. Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn podatek spadkowy został opłacony. W styczniu 2014 roku za pośrednictwem Domu Maklerskiego Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży 110 akcji spółki BRE za kwotę 55.660 zł. Poniesione koszty to: prowizja 217 zł 07 gr oraz opłata za prowadzenie rachunku 55 zł (rocznie). Na wyżej opisane zdarzenia posiada stosowną dokumentację.

W uzupełnieniu wniosku podano, że akcje zostały zakupione przez męża Wnioskodawczyni za gotówkę, na zasadzie publicznego obrotu papierami wartościowymi, za pośrednictwem Biura Maklerskiego. Nie była to jednorazowa transakcja, sądząc po ilości zleceń zakupu papierów wartościowych kierowanych do Biura Maklerskiego. Zbyte akcje były dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi. Transakcję przeprowadzono za pośrednictwem Biura Maklerskiego. Pomiędzy Wnioskodawczynią i jej mężem istniała wspólność majątkowa. Nie było intercyzy ani rozdzielności majątkowej. Wnioskodawczyni zawodowo przepracowała 32 lata. Razem budowali cały dorobek życiowy. Zatem akcje zostały nabyte ze wspólnego majątku małżonków.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy sprzedane akcje przejęte w drodze spadku w roku 1995, a więc przed wejściem w życie ustawy o 19% podatku od zysków kapitałowych podlegają podatkowi? Jeśli tak, to którą cenę akcji (na jaki dzień) należy przyjąć do ustalenia kosztów uzyskania przychodu, tj. Cenę z okresu nabywania akcji przez zmarłego, Cenę z dnia nabycia przeze mnie prawa do spadku czy Cenę z dnia wejścia w życie Ustawy o 19% podatku od zysków ze zbycia papierów wartościowych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. przewiduje, że przepisów ustawy, o której mowa w art. 1 nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. Zbyte przez Wnioskodawczynię akcje zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. i w świetle wyżej przytoczonych przepisów ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie powinna mieć zastosowania i w związku z tym uzyskany dochód nie podlega opodatkowaniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są kapitały pieniężne.

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ww. ustawy należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.

W świetle art. 5a pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r., Nr 211, poz. 1384 z późn. zm.). Papierami wartościowymi w rozumieniu tej ustawy są m.in. akcje.

Przepis art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

W myśl art. 30b ust. 2 pkt 1 ww. ustawy dochodem z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych (w tym akcji) jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tego zbycia a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 – osiągnięta w roku podatkowym.

Dochodów, o których mowa w art. 30b ust. 1 ww. ustawy zgodnie z ust. 5 tego artykułu, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.

Na podatniku, który uzyskał dochód (poniósł stratę) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b ciąży obowiązek złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zeznania według ustalonego wzoru, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 1a pkt 1 ww. ustawy). W tym samym terminie dokonuje się też wpłaty należnego podatku wynikającego z zeznania (art. 45 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy).

Jednocześnie – zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956 z późn. zm.) – przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do opodatkowania dochodów (strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r., z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.

Przepis art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm.) – przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych papierów wartościowych jest przedmiotem działalności gospodarczej.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów dochody ze sprzedaży akcji korzystają ze zwolnienia, jeśli równocześnie zostały spełnione następujące warunki:

*   akcje dopuszczono do publicznego obrotu papierami wartościowymi;
*   nabycia dokonano przed 1 stycznia 2004 r.;
*   nabycie nastąpiło na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
*   sprzedaż tych akcji nie jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Zatem tylko jeżeli akcje, sprzedane przez Wnioskodawczynię w 2014 r., spełniałyby równocześnie wszystkie przesłanki określone w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r., to dochody ze sprzedaży tych akcji korzystałyby ze zwolnienia.

Z przedstawionego we wniosku opisu wynika, że w 2014 r. Wnioskodawczyni sprzedała akcje za pośrednictwem domu maklerskiego. Akcje zostały zakupione w 1993 r. przez męża Wnioskodawczyni za gotówkę, na zasadzie publicznego obrotu papierami wartościowymi, za pośrednictwem Biura Maklerskiego. Nie była to jednorazowa transakcja, sądząc po ilości zleceń zakupu papierów wartościowych kierowanych do Biura Maklerskiego. Aktem Notarialnym z dnia 1 marca 1995 r. w sprawie działu spadku i zniesienia współwłasności po zmarłym w dniu 6 maja 1994 r. mężu - między innymi składnikami masy spadkowej Wnioskodawczyni przejęła 200 szt. akcji. Zbyte akcje były dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi. Transakcję przeprowadzono za pośrednictwem Biura Maklerskiego. Pomiędzy Wnioskodawczynią i jej mężem istniała wspólność majątkowa. Nie było intercyzy ani rozdzielności majątkowej. Wnioskodawczyni zawodowo przepracowała 32 lata. Razem budowali cały dorobek życiowy. Zatem akcje zostały nabyte ze wspólnego majątku małżonków.

Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw – „nabycie” – należy rozumieć jako każdy sposób powodujący przejście własności akcji, zarówno ich zakup, jak i ich otrzymanie pod tytułem darmym.

Dla oceny, czy sprzedaż ww. akcji korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie wyżej powołanych przepisów istotne jest nie tylko to, czy akcje te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r. Data nabycia akcji jest tylko jednym z warunków zwolnienia, lecz nie jest warunkiem jedynym. Znaczenie ma także tryb nabycia akcji będących przedmiotem sprzedaży i okoliczność, czy akcje zostały dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi.

W przedmiotowej sprawie akcje zostały nabyte w różnych datach oraz w różny sposób.

Zauważyć bowiem należy, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków (art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 2015 r., poz. 583). W myśl art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w razie ustania wspólności (np. w wyniku śmierci jednego ze współmałżonków), udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.

Zatem przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich stanowią co do zasady majątek wspólny małżonków. Natomiast jeżeli małżonków łączył ustrój wspólności ustawowej, to w chwili śmierci jednego z nich ustrój ten przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych i w skład masy spadkowej wchodzi majątek osobisty zmarłego oraz jego udział w majątku wspólnym (wynoszący połowę tego majątku). Drugi udział w majątku wspólnym należy natomiast do pozostałego przy życiu małżonka, co oznacza, że 50% majątku nie podlega dziedziczeniu jako stanowiąca własność małżonka żyjącego.

Przenosząc zatem powyższe uregulowania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skoro mąż Wnioskodawczyni nabył akcje w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, to weszły one do ich majątku wspólnego. Zatem każdy z małżonków w momencie zakupu tych akcji stał się ich współwłaścicielem (w częściach równych). Każdemu z małżonków przysługiwał zatem udział 1/2 w każdej z tych akcji.

Z kolei, w momencie śmierci męża Wnioskodawczyni przysługujący mu w majątku wspólnym udział 1/2, a więc również udział 1/2 w przedmiotowych akcjach wszedł do masy spadkowej i podlegał dziedziczeniu.

Tym samym w przedmiotowej sprawie Wnioskodawczyni nabyła prawo do sprzedanych w 2014 r. akcji w dwóch datach i w różny sposób:

*   w 1993 r. w obrocie publicznym w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej w udziale 1/2 oraz
*   w 1994 r. w dacie śmierci męża, w udziale jaki Wnioskodawczyni przysługiwał w spadku.

Wobec powyższego, uzyskany przez Wnioskodawczynię w 2014 r. dochód ze sprzedaży części akcji, nabytych odpłatnie przez męża Wnioskodawczyni wraz z Wnioskodawczynią w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej w 1993 r. w części odpowiadającej jej udziałowi w majątku wspólnym (50%) podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym, stosownie do art. 19 wyżej cytowanej ustawy zmieniającej, w związku z art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Akcje ww. zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 r., dopuszczone do publicznego obrotu oraz zostały nabyte w ofercie publicznej.

Zatem uznać należy, że – w odniesieniu do tej części zbytych akcji – zostały spełnione warunki określone w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy.

Natomiast opodatkowaniu podlega dochód uzyskany ze sprzedaży akcji w części nabytej w drodze spadku po mężu zmarłym w 1994 r. Nabycie przedmiotowych akcji w tej części nastąpiło bowiem w drodze spadku. Warunkiem do skorzystania ze zwolnienia jest aby akcje zostały nabyte na postawie oferty publicznej, na giełdzie papierów wartościowych czy w regulowanym wtórnym obrocie publicznym, co nie miało miejsca w tej sytuacji. W związku z powyższym dochód ze zbycia akcji nabytych w drodze spadku w 1994 r. nie może podlegać zwolnieniu, o którym mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód ten podlega opodatkowaniu jako dochód z kapitałów pieniężnych, na zasadach określonych w art. 30b ww. ustawy.

Ustalając dochód z tytułu sprzedaży akcji w części nabytych w drodze spadku Wnioskodawczyni może wydatki poniesione przez spadkodawcę (małżonka) – w części na niego przypadającej na nabycie tych papierów – zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Jak stanowi art. 22 ust. 1m ustawy w przypadku odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych, wykupu przez emitenta papierów wartościowych albo odkupienia (umorzenia) tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, a także zwrotu wkładów albo udziałów w spółdzielni, nabytych przez podatnika w drodze spadku, kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione przez spadkodawcę w celu objęcia lub nabycia tych udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych, udziałów albo wkładów w spółdzielni, a także na nabycie tych tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.

Poza kosztami zakupu sprzedanych papierów za koszt uzyskania przychodu można uznać również udokumentowane koszty prowizji związanych z transakcją czy opłaty za prowadzenie rachunku papierów wartościowych.

Podsumowując, w odniesieniu do akcji nabytych w 1993 r. z majątku wspólnego małżonków – w części odpowiadającej udziałowi Wnioskodawczyni w majątku wspólnym – dochód ze sprzedaży tych akcji nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych skoro akcje dopuszczone do publicznego obrotu mąż Wnioskodawczyni nabył w ofercie publicznej w 1993 r. i jeśli sprzedaż nie miała miejsca w ramach działalności gospodarczej.

Uzyskany zaś w 2014 r. dochód ze zbycia akcji w części nabytej w drodze spadku po mężu zmarłym w 1994 r. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30b ww. ustawy, gdyż nie korzysta z wyłączenia na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy zmieniającej, w związku z art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W stosunku do odziedziczonych papierów wartościowych Wnioskodawczyni może wydatki poniesione na nabycie tych papierów przez spadkodawcę (małżonka), w części na niego przypadającej, zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich odpłatnego zbycia. Wnioskodawczyni będzie więc mogła obniżyć przychód z tytułu ich sprzedaży o koszty ich uzyskania rozumiane jako wydatki poniesione na nabycie przez spadkodawcę, w odniesieniu do udziału w papierach wartościowych nabytego w spadku.

Wnioskodawczyni była obowiązana złożyć w stosownym terminie zeznanie roczne za 2014 r., zgodnie z treścią art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawczyni należy uznać za nieprawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.