Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-1168/13/LŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-12-17
Teza: Zwolnienie z podatku VAT usług konsultacji psychologicznych, porad psychologicznych, psychoterapii, treningów psychologicznych, szkoleń psychologicznych i psychoterapeutycznych
Słowa kluczowe: szkolenie; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 10 września 2013 r. (data wpływu 19 września 2013 r.), uzupełnionym pismem (data wpływu 2 grudnia 2013 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT usług konsultacji psychologicznych, porad psychologicznych, psychoterapii, treningów psychologicznych, szkoleń psychologicznych i psychoterapeutycznych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 września 2013 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT usług konsultacji psychologicznych, porad psychologicznych, psychoterapii, treningów psychologicznych, szkoleń psychologicznych i psychoterapeutycznych.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem (data wpływu 2 grudnia 2013 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 22 listopada 2013 r. znak: IBPP3/443-1168/13/LŻ.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka prowadzi działalności gospodarczą, której przedmiotem jest działalność psychologiczna i psychoterapeutyczna (symbol PKWiU 86.90.18.0) oraz działalność wspomagającą edukację (PKWiU 85.60.10). Ponieważ po zmianie ustawy o VAT od 1 stycznia 2011 r. szereg działalności straciło zwolnienie przedmiotowe, Spółka zarejestrowała się jako podatnik VAT i wystawia faktury ze stawką 23% na usługi szkoleniowe i stawką zwolnioną na usługi z zakresu psychoterapii. Niejasna jednak zdaniem Spółki pozostaje kwestia stawki VAT na usługi szkoleniowe.

Usługi takie jak: konsultacje, porady, superwizje, szkolenia i treningi psychologiczne, świadczone przez Spółkę na rzecz szkolących się w psychoterapii psychologów-psychoterapeutów służą profilaktyce, zachowaniu i poprawie zdrowia psychicznego.

1.  Jeżeli chodzi o psychoterapię, podjęcie każdej psychoterapii, niezależnie od tego, do kogo jest skierowana, czy do osoby szkolącej się w psychoterapii czy do osoby „zwykłej”, zawsze służy profilaktyce, zachowaniu, poprawie zdrowia psychicznego. Świadczone usługi psychoterapii odnośnie psychologów-psychoterapeutów mają za cel poprawę zdrowia psychicznego tych osób. Psychoterapia „szkoleniowa” ma na celu lepsze rozumienie swojego świata wewnętrznego, rozwiązanie konfliktów wewnętrznych i co za tym idzie, zmianę i poprawę ogólnego zdrowia psychicznego.
2.  Jeżeli natomiast chodzi o usługi w zakresie konsultacji, porad, superwizji to odpowiedź również jest pozytywna, lecz wymaga trochę innego uzasadnienia. Osoba wykonująca zawód psychologa-psychoterapeuty podlega różnym nieświadomym wpływom pacjentów i vice versa. Te nieświadome mechanizmy wpływają na proces leczenia, stan umysłu i stan psychiczny osoby świadczącej usługi psychologiczno - psychoterapeutyczne. Jedyna możliwość służąca profilaktyce w tym zakresie, mającej na celu jak najwcześniejsze rozpoznanie tych nieświadomych procesów, mechanizmów lub jak już one zaistnieją wpłynięcie na poprawę psychicznego stanu zdrowia i pacjenta i psychologa-psychoterapeuty, jest właśnie odbycie konsultacji, superwizji procesu psychoterapeutycznego. Taka usługa ma na celu przywrócenie zdrowia psychicznego psychologa-psychoterapeuty, aby mógł dalej pomagać zrozumieć wewnętrzny świat pacjenta i co za tym idzie, wpłynąć na poprawę jego zdrowia psychicznego.

Przykładowo: psycholog-psychoterapeuta prowadzi psychoterapię osoby, która w trakcie leczenia zgłasza myśli samobójcze. Taka sytuacja implikuje różne zakłócenia w ogólnym stanie zdrowia psychicznego osoby świadczącej tą usługę. Przeżywa lęki, niepokoje utrudniające lub wręcz uniemożliwiające wykonanie swojej usługi. Jedyną możliwością, aby poprawić swój stan zdrowia psychicznego jest odbycie konsultacji – superwizji u innego psychologa-psychoterapeuty, celem poprawienia i zachowania swojego zdrowia.

Powołując się na art. 43 pkt 18, 19 i 29 ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 29 października 2010 r., Spółka rozpatruje możliwość skorzystania ze zwolnienia z VAT w zakresie usług psychologicznych, psychoterapeutycznych oraz szkoleń wspomagających edukację psychologiczną i psychoterapeutyczną.

Wszelkie konsultacje, porady, superwizje, szkolenia i treningi treningi psychologiczne, świadczone przez Spółkę na rzecz szkolących się w psychoterapii psychologów-psychoterapeutów, prowadzone są przez osoby posiadające tytuły magistra psychologii, jak również legitymujące się certyfikatami psychoterapeuty psychoanalitycznego Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej, dyplomami psychoanalityka Międzynarodowego Towarzystwa Psychoanalitycznego oraz certyfikatami Sekcji Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy do usług konsultacji psychologicznych, porad psychologicznych, psychoterapii, treningów psychologicznych, a w szczególności szkoleń psychologicznych i psychoterapeutycznych, wykonywanych w ramach działalności gospodarczej o symbolu PKWiU 86.90.18.0 i 85.60.10.0, należy stosować zwolnienie z podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, do obliczenia kwoty podatku należnego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej określonej jako działalność psychologiczna, psychoterapeutyczna, należy stosować zwolnienie z VAT.

Zgodnie z art. 43 punkt 18, 19 i 29 ustawy o zmianie podatku od towarów i usług stosuje się zwolnienie z VAT w zakresie opieki medycznej służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane. Dodatkowo w punkcie 29 jest zaznaczone zwolnienie z podatku VAT dla kształcenia zawodowego prowadzonego w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

W zawodzie psychoterapeuty jest ustawiczny obowiązek szkolenia zawodowego, posiadania własnej psychoterapii, jak również ustawiczny obowiązek superwizji (czyli odbycia konsultacji przez psychoterapeutę-superwizora u innego psychoterapeuty). Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii z dnia 19.01.2007 r. wskazuje na te właśnie świadczenia ściśle związane z działalnością psychoterapeutyczną. Na podstawie § 4 ust. 2 owego rozporządzenia uznaje się za ustawiczny obowiązek własne doświadczenie psychoterapeutyczne. Z kolei w § 4 ust. 3 jest wskazana superwizja, jako warunek konieczny do uzyskania kwalifikacji do wykonania zawodu psychoterapeuty oraz w ust. 5 jest wskazana praktyka psychoterapeutyczna pod superwizja. Zgodnie z tymi wymogami ramowymi, do uzyskania prawa do wykonania zawodu nie można być psychoterapeutą bez posiadania własnej psychoterapii lub bez prowadzenia psychoterapii pod superwizja. Usługi psychoterapeutyczne zwane „szkoleniem w zakresie psychoterapii” są nieodłącznym warunkiem posiadania możliwości wykonania zawodu. Bez nich nie można wykonywać zawodu psychoterapeuty. Wydaje się, że jeżeli usługi psychologiczne i psychoterapeutyczne są zwolnione z podatku VAT, to również powinny być zwolnione z niego wszystkie usługi ściśle związane z możliwością wykonania zawodu psychoterapeuty, w tym również wszystkie szkolenia w zakresie psychoterapii, w szczególności własna psychoterapia („psychoterapia szkoleniowa”) oraz szkolenie w zakresie psychoterapii („superwizja”). Szkolenie w zakresie psychoterapii nie jest jedynie doskonaleniem zawodowym, jest warunkiem koniecznym do uzyskania prawa wykonania zawodu psychoterapeuty.

Polska Rada Psychoterapii obejmująca różne środowiska psychoterapeutyczne prowadzi konsultacje z Ministerstwem Zdrowia w sprawie projektu ustawy o regulacji prawnej zawodu psychoterapeuty. Obecnie są projekty ustaw o akredytacji ale żadna ustawa nie weszła w życie. Prace nad ustawą trwają nadal i obejmują różne ośrodki psychoterapeutyczne, szkolące w Polsce. Można więc stwierdzić, że nie może być zwolniony z VAT wyłącznie podmiot akredytowany, gdyż sfera akredytacji nie jest jeszcze uregulowana prawnie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stawka podatku, stosownie do art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ww. ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. wynosi 23% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 oraz art. 146f.

Przy czym prawodawca od powyższej zasady ustanowił szereg wyjątków, a jednym z nich jest zwolnienie od podatku usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczonych przez psychologa (art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ww. ustawy).

Podkreślić należy, iż przy konstruowaniu ww. przepisu określającego zakres zwolnienia od podatku VAT odstąpiono od identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych, określając jego zakres z wykorzystaniem treści przepisów prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przytoczony bowiem krajowy przepis w zakresie opieki medycznej stanowi implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. c dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.), zgodnie z którym zwolnieniu od podatku podlega świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.

Analizując powołaną wyżej regulację art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy należy zauważyć, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku jest nie tylko spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, ale także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, który musi być psychologiem. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie to nie ma zastosowania.

Jak wynika z treści wniosku, Wnioskodawca świadczy usługi w zakresie ochrony zdrowia - usługi psychologiczne, psychoterapeutyczne. Podjęcie każdej psychoterapii, niezależnie od tego, do kogo jest skierowana, czy do osoby szkolącej się w psychoterapii czy do osoby „zwykłej” (pacjenta), zawsze służy profilaktyce, zachowaniu, poprawie zdrowia psychicznego. Świadczone usługi psychoterapii mają za cel poprawę zdrowia psychicznego tych osób, lepsze zrozumienie swojego świata wewnętrznego, rozwiązanie konfliktów wewnętrznych i co za tym idzie, zmianę i poprawę ogólnego zdrowia psychicznego. Usługi te są świadczone przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje do ich świadczenia, gdyż osoby te posiadają tytuł magistra psychologii i legitymują się certyfikatami psychoterapeuty psychoanalitycznego.

Analizując przedstawione zdarzenie przyszłe, należy podkreślić, iż Wnioskodawca spełnia przesłanki zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe wynikające z treści art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT. Świadczone usługi służą bowiem profilaktyce, przywracaniu i poprawie zdrowia i są wykonywane przez psychologów, a więc osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny. Zatem przedmiotowe usługi psychologiczne i psychoterapeutyczne będą korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy w zakresie uznania świadczonych usług psychologicznych i psychoterapeutycznych za usługi zwolnione z podatku VAT należy uznać za prawidłowe.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika również, że Wnioskodawca prowadzi także działalność w zakresie „szkoleń psychoterapeutycznych” (konsultacji-superwizji) dla innych psychologów-psychoterapeutów mających na celu uniknięcie sytuacji, w której osoba wykonująca zawód psychologa-psychoterapeuty podlega różnym nieświadomym wpływom swoich pacjentów i odwrotnie oraz służące przywróceniu zdrowia psychicznego psychologa-psychoterapeuty, aby mógł dalej pomagać zrozumieć wewnętrzny świat pacjenta i co za tym idzie wpłynąć na poprawę i zachowanie jego zdrowia psychicznego.

Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego wskazać należy, iż usługi przeprowadzania przez Wnioskodawcę szkoleń w zakresie konsultacji-superwizji będą podlegały zwolnieniu od podatku jako usługi opieki medycznej, świadczone przez osoby wykonujące zawody medyczne, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tak więc stanowisko Wnioskodawcy, że szkolenie w zakresie psychoterapii (konsultacja-superwizja) powinno być zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z dnia 14 marca 2012r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.