Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDSL1-3.4012.518.2021.3.IM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-01-18
Teza: Opodatkowanie sprzedaży nieruchomości, lokalu mieszkalnego w drodze licytacji publicznej przez komornika sądowego.
Słowa kluczowe: nieruchomości; towar
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności niepodlegające opodatkowaniu
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

29 października 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 29 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania sprzedaży nieruchomości, lokalu mieszkalnego w drodze licytacji publicznej przez komornika sądowego. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwania – pismami: z 20 grudnia 2021 r. oraz z 14 stycznia 2022 r. Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest komornikiem sądowym. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Dłużniczce (\`(...)\`) dokonano wszczęcia egzekucji z nieruchomości (\`(...)\`). Jest to lokal mieszkalny o powierzchni (\`(...)\`), położony w (\`(...)\`), ul. (\`(...)\`). Dłużniczka oświadczyła podczas oględzin nieruchomości, iż nieruchomość pełni tylko funkcję mieszkalną. Nieruchomość nie jest ubezpieczona. Dłużniczka od (\`(...)\`) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie (\`(...)\`) (kod (\`(...)\`)). Jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazano adres (\`(...)\`). Numer NIP Dłużniczki: (\`(...)\`). Dłużniczka podczas oględzin nieruchomości oświadczyła, że pod tym adresem zarejestrowana jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza, jednak faktycznie działalność wykonywana jest pod adresem (\`(...)\`). Wszystkie dokumenty dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej znajdują się w biurze w (\`(...)\`). Dłużniczka nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Na nieruchomości nie zawierano żadnych umów najmu, dzierżawy bądź innych o charakterze majątkowym.

W uzupełnieniu do wniosku z 20 grudnia 2021 r. wskazał Pan, że:

1) Dłużniczka prowadzi działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

2) Dłużniczka nabyła nieruchomość (…).

3) Nabycie nieruchomości było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT.

4) Dłużniczce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

5) Dłużniczka nabyła nieruchomość w celach mieszkalnych.

6) Dłużniczka oświadczyła, że od dnia nabycia nieruchomość wykorzystywana jest na cele mieszkalne, a od (…) dodatkowo jest pod tym adresem zarejestrowana działalność gospodarcza Dłużniczki.

7) Dłużniczka oświadczyła, że nieruchomość nie jest wykorzystywana w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

8) Dłużniczka oświadczyła, że nieruchomość nie jest wykorzystywana wyłącznie do celów działalności zwolnionej od podatku VAT.

9) Dłużniczka nigdy nie była czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

10) Dłużniczka wcześniej dokonała sprzedaży dwóch nieruchomości. Pierwsza nieruchomość stanowiła lokal mieszkalny, położony w (…). Dłużniczka oświadczyła, że sprzedaż prawdopodobnie nastąpiła w (…). Druga nieruchomość również stanowiła lokal mieszkalny, położony w (…), sprzedaż nastąpiła (…).

11) Dłużniczka posiada jeszcze jedną nieruchomość, jest to lokal niemieszkalny – garaż, (…), położona w (…). Nieruchomość jest zajęta przez komornika sądowego. Na chwilę obecną Dłużniczka nie ma zamiaru sprzedaży garażu.

12) W odniesieniu do ww. nieruchomości doszło do jej pierwszego zasiedlenia, nastąpiło ono w (…).

13) Między pierwszym zasiedleniem a sprzedażą nieruchomości (która jeszcze nie nastąpiła) minęły 2 lata.

14) Dłużniczka nie ma zamiaru ponosić nakładów związanych z przygotowaniem nieruchomości do sprzedaży.

15) Dłużniczka oświadczyła, iż poniosła wydatki na ulepszenie nieruchomości, które stanowiły co najmniej (…) wartości początkowej obiektu. Wydatki były ponoszone w (…) po czym nieruchomość została oddana do użytkowania na cele mieszkalne.

16) Dłużniczka oświadczyła, że przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego od ww. wydatków.

W związku ze sprzecznościami w uzupełnieniu sprawy związanymi z tym, że Dłużniczce mogło przysługiwać prawo do odliczenia od wydatków poniesionych na ulepszenie tylko w sytuacji, gdy lokal mieszkalny na który poniesiono wydatki był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych (przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku od towarów i usług), wezwaliśmy Pana o następujące informacje:

a) Czy Dłużniczka nabyła lokal mieszkalny w celu prowadzenia działalności gospodarczej?

b) Czy lokal mieszkalny był wykorzystywany przez Dłużniczkę w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.)? Jeśli tak, to w jakiej dokładnie działalności.

c) Czy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej Dłużniczka była zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług?

W uzupełnieniu z 14 stycznia 2022 r., udzielił Pan następujących odpowiedzi na powyższe pytania:

1) Dłużniczka nie nabyła lokalu w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

2) Lokal mieszkalny nie był wykorzystywany przez Dłużniczkę w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

3) Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej Dłużniczka nie była zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

### Pytanie

Czy sprzedaż zajętej nieruchomości (…) w drodze licytacji publicznej przez komornika sądowego, podlega obowiązkowi opodatkowania podatkiem od towarów i usług?

### Pana stanowisko w sprawie

Sprzedaż zajętej nieruchomości (…) w drodze licytacji publicznej przez komornika sądowego nie podlega obowiązkowi opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, 1492 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 11 i 41) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), zgodnie z którym płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

W świetle art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej, płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony.

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.

W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów.

Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.

Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku.

Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.

Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – według art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Uwzględniając powyższe przepisy, stwierdzić należy, iż opodatkowanie danej czynności podatkiem od towarów i usług uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch przesłanek. Po pierwsze, konkretna czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, po wtóre – musi być dokonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Jeżeli zatem osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku prywatnego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, to w takim przypadku uznać trzeba, iż nie prowadzi ona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje wprawdzie na gruncie analizowanych przepisów ustawy, tym niemniej zdefiniowane zostało ono w drodze orzecznictwa sądowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał tę materię m.in. w wyroku wydanym w sprawie sygn. C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), dotyczącej kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, lecz służącej jej do celów prywatnych. Z przywołanego orzeczenia wynika, że „majątek prywatny” to taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest ani przeznaczona, ani też wykorzystywana przez nią dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Dla uznania, iż nieruchomość stanowi majątek prywatny konieczne jest zatem, aby podatnik w całym okresie jej posiadania wykazywał zamiar wykorzystywania nieruchomości (lub jej części) wyłącznie do celów osobistych.

Z opisu sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Dłużniczce dokonano wszczęcia egzekucji z nieruchomości. Jest to lokal mieszkalny o powierzchni (…). Dłużniczka nabyła nieruchomość (…). Nabycie nieruchomości było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT. Dłużniczce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Dłużniczka nie nabyła lokalu w celu prowadzenia działalności gospodarczej, lecz w celach mieszkalnych. Oświadczyła, że od dnia nabycia nieruchomość wykorzystywana jest na cele mieszkalne, a od (…), dodatkowo jest pod tym adresem zarejestrowana działalność gospodarcza Dłużniczki oraz, że nieruchomość nie jest wykorzystywana w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Dłużniczka od (…) prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie (…). Jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazano adres ww. nieruchomości. Dłużniczka podczas oględzin nieruchomości oświadczyła, że pod adresem nieruchomości zarejestrowana jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza, jednak faktycznie działalność wykonywana jest pod innym adresem. Wszystkie dokumenty dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej znajdują się w biurze.

Dłużniczka nie jest i nigdy nie była czynnym podatnikiem podatku VAT. Na nieruchomości nie zawierano żadnych umów najmu, dzierżawy bądź innych o charakterze majątkowym. Dłużniczka oświadczyła, że nieruchomość nie jest wykorzystywana wyłącznie do celów działalności zwolnionej od podatku VAT. W odniesieniu do ww. nieruchomości doszło do jej pierwszego zasiedlenia, nastąpiło ono w (…). Między pierwszym zasiedleniem a sprzedażą nieruchomości (która jeszcze nie nastąpiła) minęły 2 lata. Dłużniczka nie ma zamiaru ponosić nakładów związanych z przygotowaniem nieruchomości do sprzedaży.

Dłużniczka wcześniej dokonała sprzedaży dwóch nieruchomości. Pierwsza nieruchomość stanowiła lokal mieszkalny. Dłużniczka oświadczyła, że sprzedaż prawdopodobnie nastąpiła w (…). Druga nieruchomość również stanowiła lokal mieszkalny, sprzedaż nastąpiła (…). Dłużniczka posiada jeszcze jedną nieruchomość, jest to lokal niemieszkalny – garaż. Nieruchomość jest zajęta przez komornika sądowego. Na chwilę obecną dłużniczka nie ma zamiaru sprzedać garażu.

Pana wątpliwości dotyczą kwestii, czy sprzedaż zajętej nieruchomości w drodze licytacji publicznej przez komornika sądowego podlega obowiązkowi opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Analiza przywołanych przepisów prawa podatkowego prowadzi do konkluzji, że skoro Dłużniczka nigdy nie była czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, a przedmiotowa nieruchomość od dnia nabycia wykorzystywana jest na cele mieszkalne (nie była nabyta w celu prowadzenia działalności gospodarczej, i nigdy do niej nie była wykorzystywana), to w odniesieniu do planowanej sprzedaży nieruchomości Dłużniczka nie będzie występowała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Sprzedaż przedmiotowego lokalu będzie zatem sprzedażą majątku osobistego, do którego unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania.

**W konsekwencji transakcja sprzedaży zajętej nieruchomości (…) w drodze licytacji publicznej przez komornika sądowego, nie będzie podlegała obowiązkowi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).