Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.337.2025.1.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-11
Teza: Zniesienie współwłasności z obowiązkiem spłaty dokonane w
wyniku ugody sądowej, podlega opodatkowaniu PCC.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne
podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
ugody-ugoda sądowa
zniesienie-zniesienie współwłasności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne-
Umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie
współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. f
[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 3

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 czerwca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej
    podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zniesienia współwłasności w ramach
    ugody sądowej. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) r., na podstawie umowy darowizny od rodziców, stała się Pani współwłaścicielką ((...)
    udziału) razem z bratem (...) ((...) udziału) nieruchomości rolnej położonej w obrębie (...).
    (...) r. przed Sądem Rejonowym w (...) zawarła Pani z bratem ugodę, w ramach której
    współwłasność została zniesiona. Część należąca do brata przeszła na Pani własność, za
    którą zobowiązała się Pani zapłacić kwotę (...) zł. Uzgodniona kwota została przelana na
    konto brata (...) r.

## Pytanie

Czy po zawarciu przez Panią ugody z bratem przed Sądem Rejonowym w (...), w ramach
    której została zniesiona współwłasność nieruchomości rolnej, za którą zapłaciła Pani (...) zł,
    spoczywa na Pani obowiązek zapłacenia podatku od czynności cywilnoprawnych?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, nie wszystkie ugody zawierane pomiędzy członkami rodziny (w tym
    przypadku pomiędzy Panią a bratem) podlegają opodatkowaniu od czynności
    cywilnoprawnych. Z uwagi na powyższe ugoda zawarta przez Panią nie jest ugodą, o której
    mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Reasumując, uważa Pani, że nie spoczywa na Pani obowiązek zapłaty podatku od
    czynności cywilnoprawnych od ugody zawartej (...) r. w Sądzie Rejonowym w (...) pomiędzy
    Panią a bratem.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
      Podatkowi podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie
      współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.
    Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody,
      jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne
      wymienione w pkt 1 lub 2.
    Na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy:
      Przepisy ustawy o czynnościach cywilnoprawnych – stosuje się odpowiednio do
      przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3.
    Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2 powstaje z chwilą uprawomocnienia
      się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody – od
      przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3.

    Na podstawie art. 4 pkt 5 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy z zastrzeżeniem art. 5, ciąży – przy umowie o dział spadku lub
      o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa
      majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.
    Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie o zniesienie współwłasności lub o
      dział spadku – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad
      wartość udziału we współwłasności lub spadku.
    Na zasadach określonych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
      Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
      przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
      uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie
      prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez
      odliczania długów i ciężarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. ustawy:
      Stawki podatku wynoszą – od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o
      zniesienie współwłasności oraz darowizny – przy przeniesieniu własności
      nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego
      spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu
      użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu
      jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%.
    Stosownie do art. 10 ust. 1 ww. ustawy:
      Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w
      sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz
      obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku
      podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
      płatnika, o których mowa w ust. 1a.
    Jak wynika z powołanych przepisów – zniesienie współwłasności ze spłatą dokonane
    zarówno na podstawie umowy cywilnoprawnej, jak również w drodze orzeczenia
    sądowego lub w drodze zawartej przed sądem ugody, podlega opodatkowaniu podatkiem
    od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) i art. 1 ust. 1 pkt 3
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek uiszczenia tegoż podatku
    ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział we
    współwłasności.
    Współwłasność jest instytucją prawa cywilnego uregulowaną w przepisach ustawy z dnia
    23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071). Zgodnie z art. 195
    Kodeksu cywilnego:
      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
      (współwłasność).
    W myśl art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to
      może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć.
      Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest
      jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
    Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności regulują postanowienia art. 211 i art. 212
    Kodeksu cywilnego. W świetle wyżej powołanych przepisów zniesienie współwłasności
    może nastąpić w drodze umowy między współwłaścicielami albo, w braku zgody między
    współwłaścicielami, na podstawie orzeczenia sądu.

    W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia
    współwłasności:
    1) podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka mniejszych
      (tzw. podział fizyczny),
    2) przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,
    3) sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).
    Z opisu zdarzenia wynika, że w (...) r. na podstawie umowy darowizny stała się Pani
    współwłaścicielką ((...) udziału) razem z bratem ((...) udziału) nieruchomości rolnej. (...) r.
    przed Sądem Rejonowym zawarła Pani z bratem ugodę, w ramach której współwłasność
    została zniesiona. Jego część przeszła na Pani własność, za którą zobowiązała się Pani
    zapłacić kwotę (...) zł.
    Ma Pani wątpliwości czy po zawarciu przez Panią ugody sądowej dotyczącej zniesienia
    współwłasności ze spłatą, spoczywa na Pani obowiązek zapłacenia podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Pani zdaniem, nie spoczywa na Pani obowiązek zapłaty podatku
    Nie można zgodzić się z takim stanowiskiem.
    Jak wynika z cytowanych powyżej przepisów ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych, podatkowi podlega odpłatne zniesienie współwłasności, bez względu na
    to czy zostało ono dokonane w drodze umowy cywilnoprawnej, czy też w drodze
    orzeczenia sądowego lub w drodze zawartej przed sądem ugody. Warunkiem
    opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych orzeczenia sądowego lub
    ugody jest, to że muszą one wywoływać takie same skutki prawne, jak wymienione w art. 1
    ustawy czynności cywilnoprawne, tj. odpłatne zniesienie współwłasności.
    Wskazała Pani, że zawarła Pani ugodę sądową na podstawie, której doszło do zniesienia
    współwłasności. Nabyła Pani część nieruchomości, która należała do Pani brata. W zamian
    zobowiązana została Pani do zapłaty (...) zł.
    Tym samym należy uznać, że zniesienie współwłasności z obowiązkiem spłaty dokonane w
    wyniku ugody sądowej, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) w powiązaniu z art. 1 ust. 1 pkt 3
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. A zatem – w związku z zawartą (...) r.
    ugodą sądową z bratem – zgodnie z treścią art. 4 pkt 5 ww. ustawy, ciąży na Pani
    obowiązek podatkowy, jako na podmiocie nabywającym prawo własności ponad udział,
    który przysługiwał przed zniesieniem współwłasności.
    Końcowo należy wskazać, że istotną kwestią objęcia ugody ww. podatkiem, jest to, aby
    ugoda została zawarta przed sądem oraz miała takie skutki jakie wywołują czynności
    wymienione przez ustawodawcę w art. 1 ust. 1 lub 2 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych. Nie ma wówczas znaczenia czy ugoda została zawarta pomiędzy
    osobami z najbliższej rodziny czy też nie, bowiem ustawodawca nie przewidział w tym
    zakresie żadnej ulgi podatkowej lub wyłączenia z opodatkowania, które można by
    zastosować przy dokonywaniu czynności generalnie podlegających opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ale zawieranych pomiędzy osobami
    najbliższymi.
    Zatem, dla opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych opisanego we
    wniosku zniesienia współwłasności ze spłatą, na podstawie ugody sądowej, dokonanego
    pomiędzy Panią a bratem, nie ma znaczenia Państwa pokrewieństwo.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Z uwagi na to, że do wniosku dołączono dokumenty, informuję, że Organ interpretacyjny
    nie prowadzi postępowania dowodowego, zatem wydając tą interpretację opieram się
    wyłącznie na opisie stanu faktycznego podanego we wniosku, przyjmując go jako
    niepodlegający ocenie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.