Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP3/4512-168/16/EB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-05-23
Teza: Brak obowiązku opodatkowania zbycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych.
Słowa kluczowe: użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 23 marca 2016 r. (data wpływu 30 marca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku opodatkowania zbycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku opodatkowania zbycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Powiat jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Planuje zbycie w drodze bezprzetargowej na rzecz obecnych użytkowników wieczystych małżonków H. i S. F. nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem geodezyjnym działki …/4 o powierzchni 0,2612 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej na terenie Miasta. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603, z późn. zm.), zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodaruje Starosta, wykonując zadania z zakresu administracji rządowej. Na podstawie art. 11 ww. ustawy, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta. Wojewoda zarządzeniem nr …/2016 z dnia 1 marca 2016 r. wydał zgodę Staroście na sprzedaż w drodze bezprzetargowej przedmiotowej nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych. Sprzedaż nieruchomości nastąpi w drodze umowy cywilnej z zachowaniem formy aktu notarialnego. Nabycie z mocy prawa przez Zakład Przemysłu w miejscowości S. prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego nr geodezyjnym 1\`(...)\`, o powierzchni 0,8309 ha, stwierdzono decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody nr G… z dnia 29 marca 1993 r. Okres użytkowania wieczystego został ustalony na 99 lat. Polskie \`(...)\`– następca prawny Zakładu – aktem notarialnym z dnia 12 sierpnia 1997 r. – prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej numerem działki 1… oraz prawo własności budynków, budowli i innych urządzeń, znajdujących się na tej nieruchomości sprzedało Spółdzielni Inwalidów. Decyzją nr G…z dnia 6 maja 1999 r. Burmistrz Miasta zatwierdził projekt podziału nieruchomości zabudowanej, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 1… o powierzchni 0,8303 ha na działki nr: 1…/1 o powierzchni 0,0409 ha, 1…/2 o powierzchni 0,1438 ha. 1…/3 o powierzchni 0,6456 ha. Decyzją nr G… z dnia 23 września 2004 r. Burmistrz Miasta zatwierdził projekt podziału nieruchomości zabudowanej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem 1…/3 o powierzchni 0,6456 ha na działki nr: 1…/4 o powierzchni 0,2612 ha, 1…/5 o powierzchni 0,3844 ha. Aktem notarialnym z dnia 17 marca 2006 r. Spółdzielnia Inwalidów, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w obrębie Miasta, oznaczonej numerem geodezyjnym 1…/4 o powierzchni 0.2612 ha oraz prawo własności budynków znajdujących się na tej nieruchomości, sprzedała małżonkom H. i S. F. Aktualnie nieruchomość zabudowana jest budynkiem murowanym po trafostacji o powierzchni 12 m2, budynkiem murowanym o powierzchni 118 m2, pełniącym obecnie funkcje zakładu wulkanizacyjnego, ponadto na nieruchomości posadowionych jest kilkanaście garaży typu blaszak. Teren działki w części jest utwardzony płytami betonowymi. Przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze objętym uchwałą Nr X…/2../05 Rady Miasta z dnia 29 listopada 2005 r. o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru, ograniczonego ulicami: Al. J. P., Ż. i W., K. i terenami PKP (Dz. Urz. Woj. \`(...)\`), na terenie oznaczonym symbolem 5UP przeznaczonym pod zabudowę usługową komercyjną jako podstawową oraz produkcyjną i towarzyszącą. W rejestrze gruntów działka sklasyfikowana jest jako teren przemysłowy (Ba).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy czynność sprzedaży przez Powiat nieruchomości gruntowej, będącej własnością Skarbu Państwa, na rzecz dotychczasowych użytkowników wieczystych, nie stanowi dostawy towarów i pozostaje poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, czynność sprzedaży nieruchomości gruntowej, będącej własnością Skarbu Państwa, na rzecz dotychczasowych wieczystych użytkowników H. i S. F. nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) i pozostaje poza zakresem tej ustawy. Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że nieruchomość gruntowa Skarbu Państwa (nr geodezyjny 1…) w 1993 r. została z mocy prawa oddana na 99 lat w wieczyste użytkowanie przedsiębiorstwu – Zakładowi Przemysłu. Polskie \`(...)\` – następca prawny Zakładu Przemysłu – aktem notarialnym w 1997 r. sprzedało prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej działki Spółdzielni Inwalidów. Spółdzielnia dokonała podziału na mniejsze działki (w tym działki nr 1…/4 o powierzchni 0,2612 ha). W 2006 r. aktem notarialnym zbyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej nr. geodezyjnym 1…/4 na rzecz H. i S. F. Treść art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przeniesienie na użytkownika wieczystego prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel nastąpiło już w chwili objęcia w 1993 r. przez pierwotnego użytkownika, tj. Zakład Przemysłu, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym 1… Z tą chwilą użytkownik otrzymał prawo do faktycznego dysponowania nieruchomością jak gdyby był jej właścicielem. Planowana sprzedaż przez Powiat przedmiotowej nieruchomości gruntowej na rzecz dotychczasowego wieczystego użytkownika, będąca w istocie przekształceniem prawa wieczystego w prawo własności nieruchomości, stanowi jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości, nie wpływa na „władztwo do rzeczy”, które pierwotny użytkownik uzyskał w momencie objęcia prawa wieczystego użytkowania gruntu w 1993 r. i nie może być traktowana jako sprzedaż tego samego towaru. Mamy tu do czynienia z kontynuacją dokonanej już czynności oddania gruntów w wieczyste użytkowanie. Sprzedaż na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości, dla której prawo użytkowania ustanowiono przed 2004 r., nie będzie stanowiło dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2014 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), ani żadnej innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem czynność ta pozostaje poza zakresem wskazanej ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Zaznaczenia wymaga, że przepis art. 7 ust. 1 ustawy, definiujący pojęcie „dostawa towarów”, nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży, czy też przeniesienia prawa własności, stąd też nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego.

W celu przedstawienia właściwego rozumienia pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy zaznaczyć, że dotyczy ono tego rodzaju czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nią jak właściciel. Znaczenie ma przede wszystkim możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Należy ponadto wskazać, że czynności przejęcia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejęcie własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. W konsekwencji pojęcie „dostawa towarów” oraz ekonomiczne aspekty transakcji, nie muszą wiązać się ze skutkami powstającymi na gruncie cywilistycznego prawa własności. Pozwala to na uznanie danej czynności za dostawę towarów, nawet w przypadkach nałożenia na nabywcę pewnych ograniczeń we władaniu towarem. Chwilą decydującą o przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z nabyciem towaru jest, co do zasady, wydanie towaru.

Wobec powyższego, uwzględniając szerokie, ekonomiczne, a nie cywilistyczne rozumienie pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel”, ustawodawca uznał, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów, wymieniając tę czynność w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy. W wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem na rzecz użytkownika wieczystego, co sprawia, że może on rozporządzać nim jak właściciel. Znajduje to wyraz zarówno w swobodzie korzystania z gruntu i czerpania z niego pożytków w sposób niemalże taki jak w przypadku właściciela tego gruntu, jak i w możliwości przeniesienia takiego władztwa na inny podmiot, jak przy dokonywaniu sprzedaży gruntu przez właściciela.

Kwestie dotyczące prawa wieczystego użytkowania uregulowane zostały w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380).

W świetle art. 233 ww. ustawy, użytkownik wieczysty może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Ten przepis, a także następne przepisy Kodeksu cywilnego (art. 234, art. 235, art. 237) kształtujące uprawnienia użytkownika wieczystego na wzór uprawnień właściciela, jak również długi czas trwania użytkowania wieczystego (art. 236 § 1 i 2 k.c.) wskazują, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel. Zatem z regulacji zawartych w tej ustawie wynika, że użytkowanie wieczyste stanowi wprawdzie prawo do rzeczy cudzej, ale daje użytkownikowi wieczystemu uprawnienia do dysponowania rzeczą w sposób zbliżony do właściciela.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana wyłącznie użytkownikowi wieczystemu, z zastrzeżeniem ust. 1a i ust. 3.

Na podstawie ust. 1a powyższego artykułu, nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa może być sprzedana użytkownikowi wieczystemu za zgodą wojewody. Zgody wojewody nie wymaga sprzedaż na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości, o których mowa w art. 51 ust. 2 i art. 57 ust. 1.

Stosownie do ust. 2 tegoż artykułu, z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Przepisu art. 241 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.

Ustęp 3 ww. artykułu wskazuje, że w odniesieniu do nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste przeniesienie własności tej nieruchomości, w drodze umowy, między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz między jednostkami samorządu terytorialnego może nastąpić za powiadomieniem jej użytkownika wieczystego.

W świetle art. 37 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu.

Jak stanowi ust. 2 pkt 5 powyższego artykułu, nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego.

Na podstawie regulacji art. 69 tej ustawy, na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży.

Analiza treści wniosku oraz przywołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu na rzecz użytkowników stanowi dostawę towaru w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Z tą bowiem chwilą użytkownicy otrzymuje prawo do faktycznego dysponowania nieruchomością, jak gdyby byli jej właścicielami.

W związku z powyższym, planowana sprzedaż nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, będzie w istocie „przekształceniem” prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości. Będzie stanowiła jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości, natomiast nie wpłynie na „władztwo do rzeczy”, które użytkownicy wieczyści już posiadali. Czynność ta nie może być traktowana jako ponowna dostawa tej samej nieruchomości, w związku z czym nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podkreślić należy, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionych we wniosku okoliczności, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.