Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT3.4011.179.2017.1.JR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-08-21
Teza: Czy Wnioskodawczyni zobowiązana jest zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną działkę odziedziczoną po zmarłej babci lub złożyć w urzędzie skarbowym jakiś dokument (np. PIT)?
Słowa kluczowe: odszkodowania; spadek; wywłaszczenie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 29 czerwca 2017 r. (data wpływu 5 lipca 2017 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 lipca 2017 r. do tutejszego Organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 11 marca 2016 r., w drodze nabycia spadku (akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 11 marca 2016 r., Repertorium A Nr …, sporządzony przed notariuszem …) po …, PESEL …, zmarłej w dniu 5 maja 2014 r., współwłaścicielami nieruchomości położonej w …, przy ul. … nr …1 (obręb \`(...)\`, arkusz …) stali się:

*   córka …, ur. w dniu 14 września 1945 r. - w 1/2 części,

*   wnuczka …, ur. w dniu 29 mara 1973 r. - w 1/4 części,

*   wnuczka … (Wnioskodawczyni), ur. w dniu 20 marca 1979 r. – w 1/4 części.

Powyższa nieruchomość stanowiła własność … do kwietnia 1977 r., kiedy to decyzją Prezydenta Miasta … z dnia 21 kwietnia 1977 r., znak: …, wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako działki nr 47/1 i 47/2, o łącznej powierzchni 0,3475 ha, z przeznaczeniem pod budowę bazy remontowej … w …. W dniu 26 stycznia 2012 r., … reprezentowana przez opiekuna prawnego … wystąpiła do Prezydenta Miasta … z wnioskiem o zwrot wywłaszczonego gruntu oznaczonego nr 47/2. W toku postępowania przed Prezydentem Miasta … ustalono, że zawnioskowana do zwrotu nieruchomość wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr 102/10, stanowiącej własność Gminy …, wobec czego postanowieniem z dnia 14 listopada 2012 r., znak: …, Wojewoda … wyłączył Prezydenta Miasta … od prowadzenia sprawy o zwrot przedmiotowej nieruchomości i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę …. Decyzją Starosty … z dnia 18 września 2013 r., znak: …, działka nr 102/11 wydzielona z działki nr 102/10, stanowiąca część wywłaszczonej w 1977 r. nieruchomości została zwrócona na rzecz byłej właścicielki …. Stan prawny nieruchomości uregulowany był w księdze wieczystej KW …, na rzecz …. W dacie wydania decyzji o zwrocie działki nr 102/11 toczyło się postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującej m.in. część zwróconej działki. Z korekty dokumentacji geodezyjnej wynika, że działka nr 102/28, o pow. 0,0680 ha, stanowiąca część działki nr 102/11, przeszła z mocy prawa na własność Gminy … z dniem 28 listopada 2013 r., w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Pismem z dnia 27 października 2016 r., Prezydent Miasta …. wysłał do wszystkich współwłaścicieli zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowana za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 102/28, o powierzchni 0,0680 ha (obręb …, ark. …), przejętą na własność Gminy … na mocy decyzji Prezydenta Miasta … z dnia 24 października 2013 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Decyzją z dnia 25 stycznia 2017 r., znak: …, Prezydent Miasta … ustalił odszkodowanie, w kwocie 112 126 zł, za ww. nieruchomość i przyznał je na rzecz współwłaścicieli:

*   … - za udział 1/2 – w kwocie 56 063 zł,

*   Wnioskodawczyni - za udział 1/4 – w kwocie 28 031 zł 50 gr,

*   … - za udział 1/4 – w kwocie – 28 031 zł 50 gr.

Zgodnie z ww. decyzją wypłata odszkodowania nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawczyni zobowiązana jest zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną działkę odziedziczoną po zmarłej babci lub złożyć w urzędzie skarbowym jakiś dokument (np. PIT)?

Zdaniem Wnioskodawczyni, właścicielem przedmiotowej działki została Ona w drodze spadku, a więc nabycie działki nastąpiło w formie bezgotówkowej. Ponadto opisane we wniosku odszkodowanie zostało przyznane stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.).

W świetle powyższego Wnioskodawczyni uważa, że nie powinna płacić podatku dochodowego od osób fizycznych, z uwagi na zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 29 cytowanej ustawy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zwolnienie nie przysługuje, jeżeli nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu. Zatem, w przypadku gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo żaden z nich, wówczas uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

Według Wnioskodawczyni, w przedstawionej przez Nią sprawie, nie zachodzą przesłanki wykluczające zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nabycie nieruchomości odbyło się w drodze spadku - nieodpłatnie. Cena nie stanowiła elementu nabycia. Nie wystąpi wiec sytuacja, w której cena nabycia nieruchomości była niższa niż 50% uzyskanego odszkodowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, źródłami przychodów są inne źródła.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Treść zacytowanego przepisu wskazuje, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest uzyskanie przychodu między innymi z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Należy mieć również na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione zostają następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,

*   cena nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo żaden z nich, wówczas uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że w odniesieniu do działki nr 102/11, toczyło się postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Z dniem 28 listopada 2013 r., w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, działka oznaczona nr 102/28, stanowiąca część działki nr 102/11, przeszła z mocy prawa na własność Gminy. W dniu 5 maja 2014 r. zmarła właścicielka ww. nieruchomości. Spadek po niej w udziale 1/4 nabyła Wnioskodawczyni.

Pismem z dnia 27 października 2016 r., Wnioskodawczyni została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowana za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 102/28, która została przejęta na własność Gminy na mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 24 października 2013 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Decyzją z dnia 25 stycznia 2017 r., Prezydent Miasta ustalił odszkodowanie za ww. nieruchomość i przyznał na rzecz Wnioskodawczyni, jako współwłaściciela tej nieruchomości, odszkodowanie za posiadany przez Nią udział w ww. działce. Zgodnie z ww. decyzją wypłata odszkodowania nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Mając na względzie powyższe zauważyć należy, że wskazana przez Wnioskodawczynię ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1496) została wymieniona w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, z późn. zm.) jako ustawa w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami.

W myśl art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych – z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 4a ww. ustawy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Istotne znaczenie dla ustalenia skutków podatkowych otrzymania ww. odszkodowania ma treść art. 12 ust. 5 ww. ustawy, który stanowi, że do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 ww. ustawy, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

W myśl postanowień art. 23 ww. ustawy – w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (tj. rozdziale 3 zawierającym ww. przepisy) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów oraz przedstawionego stanu faktycznego należy uznać, że opisane we wniosku odszkodowanie wypłacane będzie stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, co wypełnia pierwszą dyspozycję art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania wyłączenie ze zwolnienia zawarte w zdaniu drugim art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy. Aby miało miejsce ww. wyłączenie powinny łącznie zostać spełnione dwie przesłanki: nabycie nieruchomości musiałoby nastąpić za cenę o co najmniej 50% niższą od wysokości uzyskanego odszkodowania, a ponadto w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. Natomiast z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni prawo do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nabyła w drodze spadku w 2014 r. (tj. nieopłatnie), czyli po wydaniu w 2013 r. ostatecznej decyzji w sprawie realizacji inwestycji drogowej.

W konsekwencji kwota otrzymanego odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak wykazano powyżej będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, Wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku uwzględnienia kwoty odszkodowania w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) składanym za rok podatkowy, w którym otrzymała ww. świadczenie.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.