Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/4512-685/15/ICz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-11-04
Teza: Opodatkowanie czynności dokonywanych w ramach umowy cash poolingu.
Słowa kluczowe: agent; cash pooling; import-import usług; umowa; usługi; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 15 lipca 2015r. (data wpływu 21 lipca 2015r.), uzupełnionym pismem z 13 października 2015r. (data wpływu 19 października 2015r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności dokonywanych w ramach umowy cash poolingu jest:

*   **prawidłowe** w zakresie pytania oznaczonego nr 1,
*   **nieprawidłowe** w zakresie pytania oznaczonego nr 2,
*   **prawidłowe** w zakresie pytania oznaczonego nr 3.

UZASADNIENIE

W dniu 21 lipca 2015r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności dokonywanych w ramach umowy cash poolingu.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 13 października 2015r. (data wpływu 19 października 2015r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 5 października 2015r. znak: IBPP2/4512-685/15/ICz.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

P.T. Sp. z o.o. z siedzibą w (\`(...)\`), wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego (\`(...)\`) (dalej: „Spółka”) jest spółką kapitałową działającą w ramach grupy kapitałowej P. T.

Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie usług z zakresu systemów zasilania i automatyki przemysłowej dla branży hutniczej, w tym wdrażanie i uruchamianie takich systemów.

Spółka wraz ze spółką P.T. L. z siedzibą w Londynie zamierza zawrzeć następujące umowy będące umowami konsolidacji sald:

1.  EUR Cross Border Sweep Agrement (LDN-WAR)
2.  USD Cross Border Sweep Agrement (LDN-WAR)
3.  PLN Cross Border Sweep Agrement (LDN-WAR)

Umowy powyższe stanowić będą elementy systemu zarządzania płynnością finansową w grupie P. T., opartą na umowie "Agreement on Participation in the P. Cash Management System „wraz z aneksem” Supplementary Terms and Conditions for Participation in the P. Cash Management System (Cash Management Terms and Conditions)”.

Na podstawie ww. umów P.T. L uprawnia Spółkę do uczestnictwa w wewnątrzgrupowych systemach finansowania obejmujących grupę kapitałową P. i zobowiązuje Spółkę do zintegrowania rachunków bankowych do systemu cash poolingu grupy P.

Zgodnie z zawartym porozumieniem, P.T. L będzie mieć prawo do rozwiązania umowy cash poolingu zawartej przez Spółkę, bez zgody Spółki, co powoduje, że ma pozycję dominującą w systemie.

Spółka oraz P.T. L należą do jednej grupy kapitałowej, spółki te łączą bezpośrednie relacje kapitałowe, tj. P. T. L z siedzibą w Londynie posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki.

Funkcję Pool-Leadera w Systemie cash pooling będzie pełnić spółka P.T. L (dalej także: "Pool-Leader"), będąca rezydentem podatkowym w Wielkiej Brytanii. Pozostałymi Uczestnikami Systemu, na podstawie odrębnych umów z odpowiednimi bankami, będą inne spółki z Grupy P.

Zawarcie powyższych umów ma na celu umożliwienie wspólnego efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald występujących na rachunkach spółek z Grupy P. uczestniczących w systemie cash poolingu.

Spółki planują, iż systemem cash-poolingu zostaną objęte salda rachunków denominowanych w walucie, tj. EUR i USD oraz PLN. Spółka będzie posiadać Rachunki Źródłowe (dla PLN oraz każdej waluty odrębnie - EUR i USD), a spółka P. T. L będzie posiadać ponadto trzy Rachunki Konsolidacyjne (dla PLN i każdej waluty odrębnie EUR i USD). Rachunki Źródłowe Spółki będą prowadzone przez Bank z siedzibą w Polsce. Rachunki Konsolidacyjne, prowadzone będą przez Bank z siedzibą w Wielkiej Brytanii.

Umowy cash-poolingu zostaną zawarte pomiędzy:

*   Spółką oraz
*   P.T. L,
*   The Bank of Tokyo - Mitsubishi UFJ, Ltd., London Branch oraz
*   Bank of Tokyo - Mitsubishi UFJ (Polska) Spółka Akcyjna z siedzibą w W..

Cash-pooling oferowany przez Bank będzie systemem cash-poolingu rzeczywistego („real cash-pooling”) w wariancie „zero-balancing w formie „one-way”, tj. w następujący sposób:

1.  na koniec każdego dnia salda na Rachunkach Źródłowych będą zerowane,
2.  na początek następnego dnia roboczego nie będzie dochodziło do transferów zwrotnych na poszczególne Rachunki Źródłowe, a saldo na Rachunkach Źródłowych ponownie będzie wynosiło zero,
3.  w ciągu dnia Spółka będzie uprawniona do nielimitowanej wpłaty i wypłaty środków pieniężnych z Rachunków Źródłowych w Polsce,
4.  kwota debetu lub kredytu z czasu zerowania Rachunku Źródłowego będzie odzwierciedlona na wewnętrznym (technicznym) koncie P.T. Ltd.

Rozliczenie stron (Pool Leader - Spółka) następować będzie, w ten sposób, że odsetki będą kalkulowane będą przez Pool Leadera na bazie codziennych sald na Rachunku Źródłowym, a rozliczane miesięcznie.

Bank będzie zapewniał techniczne narzędzia systemu cash-poolingu oraz będzie dokonywał następujących operacji na koniec każdego dnia roboczego:

1.na zakończenie każdego dnia roboczego Bank będzie ustalał saldo Spółki w danej walucie na Rachunku Źródłowym,

2.po ustaleniu sald Bank dokonywał będzie następującego bilansowania:

1.  w przypadku salda dodatniego na Rachunku Źródłowym, Bank dokona przelewu środków z Rachunku Źródłowego na Rachunek Konsolidacyjny, w wyniku którego saldo na koniec dnia na Rachunku Źródłowym wyniesie zero;
2.  w przypadku salda ujemnego na Rachunku Źródłowym, Bank dokona przelewu środków z Rachunku Konsolidacyjnego na Rachunek Źródłowy, w wyniku czego saldo końcowe na Rachunku Źródłowym wyniesie zero.

Efektem tych operacji jest rzeczywiste przekazanie środków z salda dodatniego Rachunku Źródłowego na Rachunek Konsolidacyjny, a saldo ujemne Rachunku Źródłowego Uczestników systemu, w tym Spółki, jest pokrywane środkami z Rachunku Konsolidacyjnego oraz wykazanie na koniec dnia na wszystkich rachunkach Spółki salda równego zero.

Z tytułu świadczenia usług opisanych wyżej Bank nie będzie pobierać opłaty od Spółki. Wszelkie warunki współpracy z Bankiem w zakresie cash poolingu zawarte będą w odrębnej umowie zawartej z pomiędzy Pool Leaderem a Bankiem.

Pool Leader, jako właściciel i posiadacz Rachunku Konsolidacyjnego będzie płacił na rzecz Banku odsetki jeśli te zostaną naliczone w związku z zadłużeniem się Pool Leadera w Banku).

Warunki handlowe (stopy procentowe) dotyczące konsolidacji funduszy z rachunków źródłowych uczestników systemu na Rachunku Konsolidacyjnym odpowiadać będą warunkom rynkowym i są potwierdzone w odrębnej umowie zawartej pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami Cash-Poolingu, a Pool Leaderem (Supplementary Terms and Conditions for Participation in the P. Cash Management System (Cash Management Terms and Conditions).

Banki nie są podmiotami powiązanymi z żadnym z uczestników systemu cash poolingu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r. Status podmiotów powiązanych - w myśl powyższego przepisu - posiadać będą natomiast wszystkie podmioty z Grupy P. uczestniczące w Systemie. W szczególności, podmiot pełniący funkcje Pool Leadera w ramach Systemu, tj. P.T. L jest ostatecznym i wyłącznym właścicielem Spółki, tzn. bezpośrednio posiada 100% praw głosu w Spółce i sprawuje nad nią kontrolę.

Wśród uczestników systemu mogą znajdować się podmioty z wielu państw, w tym z Unii Europejskiej jak i spoza niej (np. USA oraz Japonia). Niemniej jednak należy podkreślić, że nie będzie bezpośrednich relacji między Spółką, a podmiotami z innych państw. Jedyna relacja, jaka wystąpi to stosunek prawny: Spółka - Pool Leader - Bank (jako pośrednik). Tym samym porozumienia w zakresie cash poolingu zawarte będą jedynie pomiędzy: Pool Leaderem, Bankiem, a danym Uczestnikiem systemu cash poolingu (spółką wchodzącą w skład grupy kapitałowej P.).

Rachunki Źródłowe Spółki będą zasilane wyłącznie ze środków znajdujących się na Rachunku Konsolidacyjnym Pool Leadera.

W piśmie uzupełniającym z 13 października 2015r. Wnioskodawca doprecyzował opis sprawy w sposób następujący:

W odpowiedzi na pytanie oznaczone w wezwaniu tut. Organu nr 1), tj. Czy Pool Leader tj. P. T. L z siedzibą w Londynie posiada/nie posiada siedzibę działalności gospodarczej oraz stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju? Wnioskodawca wskazuje, iż odpowiedź na powyższe pytanie w zakresie posiadania/nieposiadania „siedziby działalności gospodarczej” na terytorium kraju, w związku z brakiem zdefiniowania przedmiotowego pojęcia w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (z późn.zm.), wymaga odwołania się do jego definicji w przepisach rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Rozporządzenie Wykonawcze).

Zgodnie z art. 10 Rozporządzenia Wykonawczego:

1.  Na użytek stosowania art. 44 i 45 dyrektywy 2006/112/WE miejscem siedziby działalności gospodarczej podatnika jest miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa.
2.  W celu ustalenia miejsca, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa, i miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa. W przypadku gdy te kryteria nie pozwalają z całkowitą pewnością określić miejsca siedziby działalności gospodarczej podatnika, decydującym kryterium jest miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem.
3.  Sam adres pocztowy nie może być uznany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika."

Tym samym aby określić miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika uwzględnia się następujące okoliczności:

*   miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem,
*   adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa, i
*   miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż miejscem siedziby działalności gospodarczej podatnika jest co do zasady miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzani przedsiębiorstwem.

Spółka niniejszym informuje, iż spółka P.T. L z siedzibą w Londynie nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby w żadnym z wyżej zdefiniowanych miejsc, przez co w odpowiedzi na pytanie wskazane w wezwaniu wskazuje, iż Pool Leader, tj. P.T. L z siedzibą w Londynie nie posiada siedziby działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, iż odpowiedź na powyższe pytanie w zakresie posiadania/nieposiadania stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, w związku z brakiem zdefiniowania przedmiotowego pojęcia w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (z późn.zm.), wymaga odwołania się do jego definicji w przepisach rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Rozporządzenie Wykonawcze).

Zgodnie z art. 11 Rozporządzenia Wykonawczego :

„1.Na użytek stosowania art. 44 dyrektywy 2006/112/WE stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej oznacza dowolne miejsce — inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, o którym mowa w art. 10 niniejszego rozporządzenia — które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

2.Na użytek stosowania następujących artykułów „stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej" oznacza dowolne miejsce — inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, o którym mowa w art. 10 niniejszego rozporządzenia — które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu świadczenie usług, które wykonuje:

1.  art. 45 dyrektywy 2006/112/WE;
2.  począwszy od 1 stycznia 2013 r. — art. 56 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE;
3.  do 31 grudnia 2014 r. - art. 58 dyrektywy 2006/112/WE;
4.  art. 192a dyrektywy 2006/112/WE.

3.Fakt posiadania numeru identyfikacyjnego VAT sam w sobie nie jest wystarczający, by uznać, że podatnik posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej."

Tym samym, aby określić stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej uwzględnia się następujące czynniki:

*   wystarczającą stałość oraz odpowiednią strukturę w zakresie zaplecza personalnego i technicznego,
*   powyższe cechy mają umożliwić odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż podstawową cechą „stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej" jest posiadanie stałego zaplecza personalnego i technicznego, które umożliwia wykorzystanie usług do własnych potrzeb stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Spółka niniejszym informuje, iż spółka P.T. L z siedzibą w Londynie nie posiada stałego zaplecza personalnego i technicznego na terytorium Rzeczyspolitej Polskiej, przez co w odpowiedzi na pytanie wskazane w wezwaniu wskazuje, iż Pool Leader, tj. P.T. L nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

II.

W odpowiedzi na pytanie oznaczone w wezwaniu tut Organu nr 2), tj. Czy Bank z siedzibą w Wielkiej Brytanii posiada/nie posiada siedzibę działalności gospodarczej oraz stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju?

Uwzględniając uwagi w zakresie „siedziby działalności gospodarczej” wskazane w pkt I powyżej, Wnioskodawca wskazuje, iż wobec faktu, iż Bank z siedzibą w Wielkiej Brytanii, tzn. The Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ, Ltd, London Branch z siedzibą w Londynie, nie posiada siedziby działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uwzględniając uwagi w zakresie „stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej" wskazane w pkt I powyżej, iż wobec faktu, iż Bank z siedzibą w Wielkiej Brytanii, tzn. The Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ, Ltd, London Branch nie posiada stałego zaplecza personalnego i technicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej — nie posiada tym samym stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

III.

W odpowiedzi na pytanie oznaczone w wezwaniu tut. Organu nr 3), tj. z jakiego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Pool Leadera wykonywane będą usługi Cash poolingu przez P. Technologies L z siedzibą w Londynie na rzecz Wnioskodawcy, czy jest to terytorium Polski czy jest to terytorium innego państwa członkowskiego? Wnioskodawca wskazuje, iż usługi cash poolingu nie będą wykonywane przez Pool Leader, tj. P.T. L z siedzibą w Londynie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Usługi te co do zasady będą wykonywane na terytorium Wielkiej Brytanii.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w przedstawionym stanie faktycznym odsetki otrzymane przez Spółkę w ramach umowy cash poolingu podlegają regulacji Ustawy o podatku od towarów i usług tj. czy pojawia się obowiązek ujęcia tych odsetek w podstawie opodatkowania podatkiem VAT po stronie Spółki?
2.  Czy w przedstawionym stanie faktycznym odsetki płacone przez Spółkę w ramach umowy cash poolingu podlegają regulacji Ustawy o podatku od towarów i usług tj. czy pojawia się obowiązek ujęcia tych odsetek w podstawie opodatkowania podatkiem VAT z tytułu importu usług po stronie Spółki?
3.  Jeśli płacenie lub otrzymywanie odsetek w ramach systemu cash poolingu nie kreuje obowiązku ujęcia tych odsetek w podstawie opodatkowania podatkiem VAT po stronie Spółki lub jest czynnością zwolnioną od opodatkowania podatkiem VAT to czy czynności te są wyłączone z kalkulacji proporcji VAT, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy?

Stanowisko Wnioskodawcy:

W odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 1,

W przedstawionym stanie faktycznym Spółka może mieć do czynienia ze zdarzeniem gospodarczym polegającym na otrzymaniu odsetek (naliczonych i należnych Spółce ustalonych według zasad rynkowych) od sald dodatnich Rachunków Źródłowych włączonych do systemu cash pooling.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, usługa oznacza świadczenie podatnika na rzecz określonego kontrahenta (odbiorcy usługi), które jednocześnie nie stanowi dostawy towarów. Pomimo tak szerokiej definicji pojęcia usługa, nie każda czynność wykonywana w sferze stosunków cywilnych i gospodarczych może zostać uznana za świadczenie usług opodatkowane podatkiem VAT.

Zgodnie z przyjętą doktryną aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT spełnione muszą być przy tym łącznie następujące warunki:

1.  Wierzyciel/Nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, w wykonaniu którego usługa jest świadczona,
2.  świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie),
3.  musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunki prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Tym samym, dla oceny konsekwencji podatkowych opisanej struktury cash poolingu na gruncie podatku VAT, kluczowe jest ustalenie, czy odsetki - jakie otrzymywała będzie Spółka - stanowić będą wynagrodzenie za jakiekolwiek usługi świadczone przez nią na rzecz innych Uczestników.

W związku z powyższym należy wskazać, iż:

1.  Spółka nie będzie się zobowiązywała wobec któregokolwiek z Uczestników, że zapewni lub udostępni mu określone kwoty pieniężne;
2.  dla Spółki nie będzie w żaden sposób możliwe zidentyfikowanie tego Uczestnika struktury, który w danym momencie wykorzystuje środki finansowe pochodzące z rachunku Spółki, jako że to Bank w sposób automatyczny dokonywał będzie księgowań za pośrednictwem rachunku Pool Leadera (pokrywając z tego rachunku salda debetowe poszczególnych Uczestników)
3.  Spółka nie otrzymuje z tytułu operacji opisanych w przedstawionym stanie faktycznym wynagrodzenia, otrzymuje jedynie odsetki od środków zgromadzonych na Rachunkach Źródłowych, będące jednak rezultatem lokowania nadwyżek finansowych w postaci dodatnich sald na Rachunkach Źródłowych.

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne umowy cash pooling, czynności wykonywane przez Spółkę, jako Uczestnika systemu cash poolingu na podstawie opisanej umowy, nie stanowią odrębnego świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów usług.

Ponadto, otrzymane odsetki nie są rezultatem wykonywania przez Spółkę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, ale wynikiem optymalnego lokowania nadwyżek finansowych, występujących na jej Rachunkach Źródłowych. Zgodnie z utrwaloną praktyką organów podatkowych, odsetki otrzymywane z tytułu lokowania nadwyżek finansowych nie stanowią wynagrodzenia z tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i nie powinny być ujmowane w podstawie opodatkowania, w rejestrze sprzedaży oraz ujmowane w deklaracjach VAT składanych przez Spółkę.

W konsekwencji odsetki otrzymane przez Spółkę w związku z jej uczestnictwem w Systemie, nie powinny zdaniem Spółki stanowić wynagrodzenia z tytułu jakichkolwiek świadczeń i z tego powodu nie powinny być ujmowane w podstawie opodatkowania Spółki na gruncie ustawy VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Takie stanowisko potwierdzają również interpretacje indywidualne, w tym przykładowo: Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2015r. (nr IPTPP2/4512-89/15-2/DS), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 lutego 2015r. (nr IPPP1/4512-20/15-4/lgo), Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 lipca 2014 r. (nr IPPP1/443-790/14-2/Igo), Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 14 maja 2012 r. - (nr IPTPP2/443-152/12-2/JS), Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 24 lutego 2011r. (nr ILPP2/443-1917/10-2/MN), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 stycznia 2010r. (nr 1PPP1/443-1063/09-2/AW).

W odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 2,

W przedstawionym stanie faktycznym Spółka może mieć do czynienia ze zdarzeniem gospodarczym polegającym na zapłacie przez Spółkę na rzecz pozostałych Uczestników systemu odsetek (naliczonych i należnych od Spółki ustalonych według zasad rynkowych) od sald ujemnych Rachunków Źródłowych włączonych do systemu cash pooling.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zdaniem Spółki odsetki płacone przez nią w ramach systemu cash pooling na rzecz pozostałych Uczestników nie będą podlegać regulacji Ustawy o podatku od towarów i usług tj. nie pojawi się obowiązek ujęcia tych odsetek w podstawie opodatkowania podatkiem VAT jako importu usług po stronie Spółki.

Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o VAT, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Płacone przez Spółkę odsetki nie będą stanowiły dla Uczestników wynagrodzenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej także w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE.

Zgodnie z tym przepisem, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE, odsetki otrzymywane z tytułu lokowania nadwyżek finansowych nie stanowią wynagrodzenia z tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu ww. dyrektywy. Odsetki wypłacane przez Spółkę na rzecz Uczestników będą własnością poszczególnych Uczestników w odpowiednich proporcjach, gdyż to Uczestnicy mający pozytywne salda na rachunkach Źródłowych będą właścicielami kapitału powierzonego do zarządzania w ramach systemu cash pooling.

W rezultacie, odsetki płacone przez Spółkę na rzecz Uczestników nie powinny stanowić wynagrodzenia z tytułu importu usług, gdyż Uczestnicy ci nie wykonują na rzecz Spółki usług finansowych.

W przypadku odmiennego przyjęcia, należy wskazać, iż usługi takie świadczone przez pozostałych Uczestników systemu cash poolingu na rzecz Spółki w przypadku salda ujemnego na Rachunku Źródłowych, zostaną objęte zwolnieniem z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy VAT, jako usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji i płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Dlatego, zdaniem Spółki nie ma ona obowiązku rozpoznawania importu usług z tytułu zapłaty odsetek z tytułu pozyskiwania finansowania w ramach systemu cash pooling, gdyż odsetki te nie stanowią zapłaty za usługi wykonywane na rzecz Spółki przez inne spółki uczestniczące w tym systemie.

W odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 3

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy - w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

W przypadku, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10 (art. 90 ust. 2 ustawy VAT).

Zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy - proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Wobec faktu, iż zarówno otrzymywanie, jak i płacenie przez Spółkę odsetek w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu nie powoduje obowiązku ujęcia tych odsetek w podstawie opodatkowania podatkiem VAT po stronie Spółki, brak jest tym samym obrotu w rozumieniu art. 90 ust. 3 ustawy VAT i w konsekwencji brak jest obowiązku ujęcia otrzymanych oraz płaconych odsetek w kalkulacji wskazanej w art. 90 ust. 2 ustawy VAT. Podobnie, zdaniem Spółki brak jest obowiązku ujęcia tych odsetek w kalkulacji wskazanej w art. 90 ust. 2 ustawy VAT w przypadku, gdy nie wystąpi obrót w rozumieniu art. 90 ust. 3 ustawy VAT w związku ze zwolnieniem z opodatkowania podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania czynności dokonywanych w ramach umowy cash poolingu jest:

*   **prawidłowe** w zakresie pytania oznaczonego nr 1,
*   **nieprawidłowe** w zakresie pytania oznaczonego nr 2,
*   **prawidłowe** w zakresie pytania oznaczonego nr 3.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - art. 15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na mocy art. 29a ustawy  podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Stosownie do art. 29a ust. 6 ustawy – podstawa opodatkowania obejmuje:

1.  podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2.  koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Podstawy opodatkowania z tytułu importu usług nie ustala się, w przypadku gdy wartość usługi została wliczona do podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub wartość usługi, na podstawie odrębnych przepisów, zwiększa wartość celną importowanego towaru (art. 30c ust. 1 ustawy).

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest spółką kapitałową działającą w ramach grupy kapitałowej P.T.

Spółka wraz ze spółką P.T. L z siedzibą w Londynie zamierza zawrzeć umowy będące umowami konsolidacji sald.

Zawarcie powyższych umów ma na celu umożliwienie wspólnego efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald występujących na rachunkach spółek z Grupy P. uczestniczących w systemie cash poolingu.

Cash-pooling oferowany przez Bank będzie systemem cash-poolingu rzeczywistego („real cash-pooling”) w wariancie „zero-balancing w formie „one-way”,

Rozliczenie stron (Pool Leader - Spółka) następować będzie, w ten sposób, że odsetki będą kalkulowane będą przez Pool Leadera na bazie codziennych sald na Rachunku Źródłowym, a rozliczane miesięcznie. Z tytułu świadczenia usług opisanych wyżej Bank nie będzie pobierać opłaty od Spółki. Wszelkie warunki współpracy z Bankiem w zakresie cash poolingu zawarte będą w odrębnej umowie zawartej z pomiędzy Pool Leaderem a Bankiem.

Pool Leader, jako właściciel i posiadacz Rachunku Konsolidacyjnego będzie płacił na rzecz Banku odsetki jeśli te zostaną naliczone w związku z zadłużeniem się Pool Leadera w Banku).

Niemniej jednak należy podkreślić, że nie będzie bezpośrednich relacji między Spółką, a podmiotami z innych państw. Jedyna relacja, jaka wystąpi to stosunek prawny: Spółka - Pool Leader - Bank (jako pośrednik). Tym samym porozumienia w zakresie cash poolingu zawarte będą jedynie pomiędzy: Pool Leaderem, Bankiem, a danym Uczestnikiem systemu cash poolingu (spółką wchodzącą w skład grupy kapitałowej P.). Rachunki Źródłowe Spółki będą zasilane wyłącznie ze środków znajdujących się na Rachunku Konsolidacyjnym Pool Leadera.

Należy zauważyć, że polskie przepisy podatkowe nie regulują zasad opodatkowania umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana - umowa cash poolingu - porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik tego typu nie wie, czy jego środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu.

Ponadto, dla uznania, że dostawa towaru lub świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność. Pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, czy odbiorcy usługi zapłaty.

W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegała tylko ta dostawa lub świadczenie usług, w przypadku których istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Usługą będzie jednak tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia.

Tak więc, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności dokonywanej w zamian za opłatę, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wypłacającego.

Zatem odnosząc się do kwestii opodatkowania czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach umowy cash poolingu, gdzie Wnioskodawca występuje w ramach struktury jako „uczestnik”, należy stwierdzić, że usługa cash-poolingu będzie świadczona przez Pool Leadera przy współpracy z Bankiem na podstawie stosownej umowy zawartej pomiędzy Bankiem a Pool Leaderem, w ramach której Bank będzie odpowiedzialny za techniczną stronę struktury, tj. związaną z prowadzeniem rachunków jej Uczestników i dokonywaniem operacji związanych z poszczególnymi rachunkami biorącymi udział w strukturze cash-poolingu. Pool Leader jako podmiot działający na podstawie indywidualnej umowy zawieranej pomiędzy nim a danym Uczestnikiem (w tej sprawie z Wnioskodawcą), będzie upoważniony do rozliczenia stron, w ten sposób, że odsetki będą kalkulowane przez Pool Leadera na bazie codziennych sald na Rachunku Źródłowym, a rozliczane miesięcznie. Natomiast rachunki źródłowe Spółki będą zasilane wyłącznie ze środków znajdujących się na Rachunku Konsolidacyjnym Pool Leadera.

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash poolingu, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Wnioskodawca jako uczestnik na podstawie opisanej umowy, będzie wyłącznie nabywcą usług świadczonych przez Lidera polegających na dokonywaniu odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash pooling, zatem uczestnictwo to nie stanowi odrębnego (odpłatnego) świadczenia przez Wnioskodawcę usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji, mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w sytuacji przedstawionej w przedmiotowym wniosku, Wnioskodawca z tytułu wykonywania tych czynności nie będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Zatem odsetki otrzymywane z tytułu lokowania nadwyżek finansowych nie stanowią wynagrodzenia z tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i nie powinny być ujmowane w podstawie opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. ustawy o VAT.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1, zgodnie z którym odsetki otrzymane przez Spółkę w związku z jej uczestnictwem w Systemie, nie powinny zdaniem Spółki stanowić wynagrodzenia z tytułu jakichkolwiek świadczeń i z tego powodu nie powinny być ujmowane w podstawie opodatkowania Spółki na gruncie ustawy VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, jest prawidłowe.

Dokonując oceny stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należy mieć na uwadze okoliczności przedstawione w opisie sprawy, z których wynika, że w ramach wykonywania czynności dotyczących wspólnego zarządzania środkami pieniężnymi będących przedmiotem umowy cash poolingu to Pool Leader będzie świadczył na rzecz Wnioskodawcy (uczestnika) usługę zarządzania środkami pieniężnymi.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie określenia miejsca świadczenia danej usługi. Funkcję Pool-Leadera będzie pełnić spółka P. T. L będąca rezydentem podatkowym w Wielkiej Brytanii. Spółka P.T. L z siedzibą w Londynie nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem dokonując oceny stanowiska Wnioskodawcy w powyższym zakresie należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług gdy jeden z kontrahentów posiada siedzibę poza terytorium R.P., istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W myśl art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:

1.ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:

1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

2.podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W oparciu o zasadę ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, wskazuje, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a.usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b.usługobiorcą jest:

*   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
*   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy, przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

Należy zauważyć, że w ramach przedstawionego systemu rozliczanie stron następuje pomiędzy Pool Leaderem a Wnioskodawcą, zatem w niniejszej sprawie Wnioskodawca nabywa usługę bezpośrednio od Pool Leadera. Natomiast Bank będzie zapewniał tylko techniczne narzędzia systemu cash-poolingu. Wnioskodawca nie płaci bankowi wynagrodzenia nie przekazuje odsetek. Zatem Wnioskodawca nie będzie bezpośrednio nabywał usługi cash poolingu od Banku. Zatem podmiotem świadczącym usługi zarządzania płynnością finansową będzie Pool Leader posiadający siedzibę w Londynie.

Natomiast usługobiorca (Wnioskodawca) spełniać będzie warunki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, a zatem w niniejszym przypadku rozpozna on po swojej stronie import usług, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego na terytorium Polski.

W konsekwencji, Wnioskodawca z tytułu nabycia usługi w ramach „real cash-poolingu” będzie zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług na zasadzie importu usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT ,

Ponadto jak wynika z opisu sprawy rachunki źródłowe Spółki będą zasilane wyłącznie ze środków znajdujących się na Rachunku Konsolidacyjnym Pool Leadera. Natomiast z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że podstawą opodatkowania importu usług świadczonych na rzecz Wnioskodawcy przez Pool Lidera – zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy – jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawcy ci otrzymali lub mają otrzymać od Wnioskodawcy w związku wykonywaniem na jej rzecz przedstawionych w opisie sprawy usług.

Zatem w niniejszej sprawie, w związku z usługami świadczonymi na rzecz Wnioskodawcy przez Pool Lidera, podstawę opodatkowania podatkiem VAT stanowi kwota, którą Pool Leader ma otrzymać od Spółki. W omawianym przypadku kwota tę stanowi kwota odsetek z tytułu udostępnianych jej przez Lidera środków pieniężnych.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy w powyższym zakresie jest nieprawidłowe.

Przechodząc natomiast do kwestii możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych w ramach opisanego systemu cash poolingu należy mieć na uwadze niżej wskazane przepisy:

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3 i art. 129 ust. 1.

Jednakże na mocy art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Ustawodawca zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienia od podatku.

I tak, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy, zwalnia się z VAT usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Przy czym zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

Z kolei w świetle regulacji art. 43 ust. 15 ustawy zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy stwierdzić należy, że nabywane przez Wnioskodawcę usługi cash poolingu, nie będą stanowić czynności wymienionych w art. 43 ust. 15 ustawy, jako czynności wyłączonych ze zwolnienia od podatku.

Mając zatem na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że będące przedmiotem sprawy usługi nabywane przez Spółkę od Pool leadera, będą podlegały zwolnieniu od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.

Przedmiotem pytania oznaczonego we wniosku nr 3 jest kwestia uznania, czy czynności te są wyłączone z kalkulacji proporcji VAT, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Stosownie natomiast do art. 90 ust. 2 ustawy, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

W myśl ust. 3 ww. przepisu, proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Przez pojęcie sprzedaży – według art. 2 pkt 22 ustawy – rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W wyniku importu usług, nabywca nie wykonuje żadnej usługi – jest wyłącznie zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu jej nabycia.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, iż do obrotu będącego podstawą do obliczenia proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy, nie wlicza się takich zdarzeń jak import usług. Tym samym wartość importu usług nie powiększa kwoty obrotu, o którym mowa w art. 90 ustawy. Wnioskodawca nabywając od Pool Leadera usługi (import usług) nie wykonuje żadnej czynności, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, jest wyłącznie zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu ich nabycia.

Zatem wartość usług nabywanych od Pool Leadera w ramach przedstawionej struktury cash-poolingu nie powinna być uwzględniana przez Spółkę przy kalkulacji tzw. współczynnika, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego nr 3 jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zmiana któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiana stanu prawnego powoduje, że niniejsza interpretacja traci swoją ważność, a Wnioskodawca nie może korzystać z ochrony wynikającej z tej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.