Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-38/11-2/KS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-18
Teza: Czy Stowarzyszenie, osiągając dochód w postaci prowizji z tytułu jednej umowy, dotyczącej obsługi umowy ubezpieczenia swoich członków uprawnione jest do zwolnienia przedmiotowego, wskazanego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: cel-cele statutowe; dochód; działalność-działalność statutowa; nauka; oświata; stowarzyszenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 7; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Stowarzyszenia, reprezentowanego przez Pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 21 stycznia 2011 r. (data wpływu 26.01.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem rejestrowym, posiadającym osobowość prawną. Stowarzyszenie w swej działalności podejmuje inicjatywy naukowe, oświatowe, przejawiające się organizacją szkoleń, konferencji, prelekcji, programów pomocowych mających na celu aktywizację zawodową absolwentów X itp. Stowarzyszenie także w miarę możliwości wspiera materialnie X.

Realizowane przez Stowarzyszenie cele statutowe polegają między innymi na:

*   tworzeniu młodzieży warunków umożliwiających zdobywanie wykształcenia, sprawowaniu opieki nad młodzieżą,
*   organizowaniu pomocy mającej na celu ułatwienie startu zawodowego absolwentom X,
*   tworzeniu warunków dla promocji nauki i kultury ich rozwoju i upowszechniania,
*   wspieraniu materialnym incjatyw naukowych, samokształceniowych i gospodarczych członków stowarzyszenia,
*   podejmowaniu działań na rzecz kształtowania postaw wyrażających szacunek dla wiedzy i wykształcenia.

Zgodnie ze statutem, działalność Stowarzyszenia nie ma charakteru zarobkowego. Stowarzyszenie swoją działalność finansuje przede wszystkim ze składek członkowskich oraz z dochodów osiąganych z porozumienia o współpracy zawartego z Y dnia 27 grudnia 2005 r. Na mocy przedmiotowego porozumienia, Stowarzyszenie zobowiązało się do złożenia wniosku o ubezpieczenie swoich członków w ramach grupowego ubezpieczenia na życie typ (…). Zgodnie z umową zawartą z Y, ubezpieczeniem objęci zostali członkowie Stowarzyszenia wszystkich kategorii, to jest: rzeczywiści, honorowi, wspierający. W chwili obecnej ubezpieczeniem objętych jest ok. 900 członków Stowarzyszenia. Z tytułu obsługi technicznej wspomnianej umowy ubezpieczenia (pośredniczenie w przekazywaniu na rzecz Y składek od członków stowarzyszenia), Stowarzyszenie otrzymuje od Y prowizję, której wysokość określona została jako 7% przepisanej składki brutto. Łączna wartość miesięcznej prowizji otrzymanej przez Stowarzyszenie kształtuje się na poziomie średnio 2000 zł. Wskazaną kwotę Stowarzyszenie w całości przeznacza na cele statutowe opisane w par. 8 statutu (wskazane powyżej). Wnioskodawca nadmienia, że ww. porozumienie zawarte z Y jest jedyną umową z tytułu której, Stowarzyszenie osiąga jakikolwiek dochód. Stowarzyszenie nie zatrudnia pracowników.

W związku z zaistniałym stanem taktycznym, powstała wątpliwość: czy stowarzyszenie wykonujące czynności związane z obsługą jednej umowy ubezpieczenia prowadzi działalność gospodarczą, a także czy stowarzyszenie uprawnione jest do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego opisanego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). W myśl przywołanego przepisu, „wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c tego przepisu, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo - techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnych na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego, w części przeznaczonej na te cele”.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Stowarzyszenie Absolwentów Wyższej Szkoły Biznesu, osiągając dochód w postaci prowizji z tytułu jednej umowy, dotyczącej obsługi umowy ubezpieczenia swoich członków uprawnione jest do zwolnienia przedmiotowego, wskazanego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, Stowarzyszenie w opisanym stanie faktycznym, jako nie prowadzące działalności gospodarczej i przeznaczające cały osiągany dochód na cele statutowe związane z działalnością naukową i oświatową, w tym również polegającą na kształceniu studentów uprawnione jest do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego opisanego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Stanowisko swoje Wnioskodawca uzasadnia faktem nie prowadzenia przez Stowarzyszenie działalności gospodarczej, albowiem działalność Stowarzyszenia dotycząca ubezpieczenia członków pozbawiona jest przymiotów:

1.  zarobkowości - albowiem działalność Stowarzyszenia jest wykonywana non profit, nie jest nastawiona na zysk, ma ona natomiast przynosić korzyści w szerokim znaczeniu polegające na możliwości realizacji celów statutowych Stowarzyszenia,
2.  zawodowości - działalność Stowarzyszenia w zakresie ubezpieczenia zawężona jest do jednej umowy dotyczącej jedynie członków Stowarzyszenia, nadto Stowarzyszenie nie dysponuje wyodrębnioną strukturą organizacyjną,
3.  ciągłości.

Zgodnie z brzmieniem art. 2 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 r. Nr 173, poz. 1807), aby dana działalność mogła być traktowana jako gospodarcza winny zostać spełnione wskazane powyżej w lit. a-c kryteria.

Z kolei, dla skorzystania z omawianego zwolnienia przedmiotowego istotne jest przeznaczenie dochodu.

W omawianym stanie faktycznym, jak już wykazano, dochód przeznaczany jest w całości na działalność naukową i oświatową zdefiniowaną przez cele statutowe Stowarzyszenia.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca uznaje, że jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) określa, że stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.

Stowarzyszenia posiadają osobowość prawną, tak więc jako osoby prawne – na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) – są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Jednocześnie nie zostały one wymienione przez ustawodawcę w treści art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 tej ustawy jako podmioty, które zwolnione są od podatku.

Zatem stowarzyszenia, tak jak inne podmioty posiadające osobowość prawną, podlegają ogólnym regułom podatkowym przewidzianym w tej ustawie.

Powyższe oznacza to, że stowarzyszenia ustalają dochód bez względu na rodzaje źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy dochód osiągnięty jest przez stowarzyszenia z działalności statutowej, czy też z działalności gospodarczej i czy przychody osiągane z tych źródeł mają charakter trwały czy sporadyczny.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

Dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym (…) - art. 7 ust. 2 ww. ustawy.

Z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika zatem zasada powszechności opodatkowania. Wyjątki od tej zasady wynikają z przepisów ustawowych zawartych w art. 17, który wprowadza zwolnienie przedmiotowe od podatku.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo - techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele.

Stosownie do art. 17 ust. 1a pkt 2 tejże ustawy zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a (art. 17 ust. 1b ww. ustawy).

Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1c ustawy, przepis ust. 1 pkt 4 nie ma zastosowania w:

1.  przedsiębiorstwach państwowych, spółdzielniach i spółkach,
2.  przedsiębiorstwach komunalnych mających osobowość prawną, dla których funkcję organu założycielskiego pełnią jednostki samorządu terytorialnego lub ich jednostki pomocnicze utworzone na podstawie odrębnych przepisów,
3.  samorządowych zakładach budżetowych oraz jednostkach organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych - jeżeli przedmiotem ich działalności jest zaspokajanie potrzeb publicznych pośrednio związanych z ochroną środowiska w zakresie: wodociągów i kanalizacji, ścieków komunalnych, wysypisk i utylizacji odpadów komunalnych oraz transportu zbiorowego.

Zwolnienie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest zwolnieniem warunkowym. Do skorzystania z tego zwolnienia należy spełnić łącznie dwie przesłanki:

1.  podatnik korzystający ze zwolnienia musi prowadzić działalność statutową wymienioną w ww. przepisie, przy czym statut może przewidywać również inne cele działalności,
2.  uzyskane dochody muszą być przeznaczone wyłącznie na cele tej preferowanej przez ustawodawcę działalności statutowej oraz bez względu na termin – wydatkowane na te cele, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodu.

Przeznaczenie i wydatkowanie dochodu powinno charakteryzować tożsamość celu, na który podatnik najpierw dochód przeznaczył, a następnie wydatkował.

Należy wskazać, iż zwolnienie to nie jest uzależnione od rodzaju uzyskiwanego dochodu, oprócz dochodów wymienionych w art. 17 ust. 1a. Ważny jest bowiem cel na jaki jest ten dochód przeznaczony, a nie źródło jego pochodzenia, przy czym źródłem dochodów mogą być przykładowo dochody z działalności statutowej, z działalności gospodarczej, ze składek członkowskich.

Użycie przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy sformułowania „w części przeznaczonej na te cele” oznacza, że jeżeli statut będzie przewidywał również realizację innych celów niż wymienione w tym przepisie - to przeznaczenie dochodów podatnika na realizację tych „innych celów” nie będzie stanowiło podstawy do zwolnienia tego dochodu od opodatkowania.

Zatem, warunkiem skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest aby cele przewidziane w statucie Stowarzyszenia mieściły się w katalogu celów wymienionych w tym przepisie.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że Stowarzyszenie w swej działalności podejmuje inicjatywy m.in. naukowe, oświatowe, przejawiające się organizacją szkoleń.

W tym miejscu należy wskazać, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęć takich jak: nauka, oświata. Uzasadnione jest zatem, posługiwanie się w tym przypadku wykładnią gramatyczną. Powołując się na językowe znaczenie tych wyrazów (Słownik Języka Polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/), przez oświatę należy rozumieć proces upowszechniania wykształcenia i kultury, który ma na celu podnoszenie poziomu umysłowego i wiedzy społeczeństwa. Przez naukę należy rozumieć ogół wiedzy ludzkiej ułożonej w system zagadnień, a także dyscyplinę badawczą odnoszącą się do pewnej dziedziny rzeczywistości.

Zdaniem Wnioskodawcy, przeznaczając cały osiągnięty dochód na cele statutowe, związane z działalnością naukową, oświatową w tym również polegającą na kształceniu studentów, uprawniony jest do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że określenie celów statutowych pod kątem uprawnień podatkowych musi być precyzyjne, jasne i nie budzące wątpliwości, gdyż organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania wykładni zapisów statutu.

Niezależnie od powyższego, podkreślenia wymaga fakt, iż przepisy ustanawiające zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie polskiego prawa podatkowego są istotnym wyjątkiem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości podatkowej), toteż muszą być stosowane w sposób ścisły i jakakolwiek wykładnia rozszerzająca w odniesieniu do przepisów dotyczących ww. preferencji podatkowych jest niedopuszczalna.

Z uwagi na powyższe, dla możliwości nabycia prawa do zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – uprawniające do niego cele muszą jasno wynikać ze statutu, gdyż aby stwierdzić czy został spełniony warunek wyłączenia dochodu z opodatkowania porównuje się treść celów statutowych oraz treść przepisu warunkującego zwolnienie podatkowe.

Na powyższe zwolnienie nie ma wpływu fakt, że Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. Istotnym w przedmiocie sprawy jest bowiem cel na jaki osiągnięty dochód jest przeznaczony, a nie źródło jego pochodzenia. Jednocześnie wskazuje się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej nie jest odpowiedź czy Stowarzyszenie wykonujące czynności związane z obsługą jednej umowy ubezpieczenia prowadzi działalność gospodarczą, tylko czy Stowarzyszenie uprawnione jest do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Reasumując, jeżeli Stowarzyszenie realizuje cele statutowe związane z działalnością naukową i oświatową, w tym również polegającą na kształceniu studentów, które to cele odpowiadają celom statutowym, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to osiągnięty dochód w postaci prowizji z tyt. umowy obsługi ubezpieczenia członków przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone ww. przepisie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.