Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-669/12/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-10-09
Teza: Skutki podatkowe odpracowania odsetek od zaległego czynszu, kosztów sądowych i komorniczych.
Słowa kluczowe: czynsz; dłużnik; lokal; przychód; zadłużenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 16 lipca 2012 r. (data wpływu 19 lipca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpracowania odsetek od zaległego czynszu, kosztów sądowych i komorniczych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 lipca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpracowania odsetek od zaległego czynszu, kosztów sądowych i komorniczych.

We wniosku tym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest nieposiadającą osobowości prawnej jednostką organizacyjną Gminy działającą w formie jednostki budżetowej powołanej w celu zarządzania mieniem komunalnym, do obowiązków której należy m.in. zawieranie umów najmu lokali komunalnych. Przedmiotem działania Wnioskodawcy jest również windykacja należności związanych z używaniem nieruchomości. W celu osiągnięcia lepszych efektów windykacyjnych Wnioskodawca wprowadził możliwość odpracowania zaległości przez dłużników. Wobec powyższego podaje, że w dniu 13 września 2011 r. złożył wniosek o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych - gdy płatność pieniężna (czynsz) zostanie zastąpiona świadczeniem rzeczowym (tzw. świadczenie w miejsce wypełnienia). W dniu 12 grudnia 2011 r. otrzymał interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zmian sposobu rozliczania zapłaty zaległości czynszowych, w której stwierdzono, że przedstawione przez Wnioskodawcę stanowisko jest prawidłowe. W piśmie z dnia 13 września 2011 r. ujęto czynsz natomiast nie ujęto odsetek od czynszu, kosztów sądowych i komorniczych. W związku z powyższym Wnioskodawca, w celu osiągnięcia lepszych efektów windykacyjnych, zamierza w tym programie umożliwić dłużnikom odpracowanie także odsetek od czynszu, kosztów sądowych i komorniczych. Wobec niewywiązywania się dłużnika z zobowiązania pieniężnego wynikającego z zawartej umowy lokalu, zgodnie z art. 453 i 659 Kodeksu cywilnego - odsetki od czynszu, koszty sądowe i komornicze zostaną zastąpione świadczeniem rzeczowym (tzw. świadczenie w miejsce wypełnienia). Jego przedmiotem będzie świadczenie różnych czynności, zastępczo zamiast za odsetki od czynszu, koszty sądowe i komornicze, zaś wartość świadczenia nie powinna być wyższa niż porównywalna wartość prac wynikająca z zawartych umów o odpracowanie zaległości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionej sytuacji świadczenie w miejsce wypełnienia stanowi źródło przychodów dla najemcy, i co za tym idzie, czy istnieje obowiązek poboru z tego tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, opisana czynność nie stanowi źródła przychodów, zatem nie ma obowiązku poboru z tego tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 11 ust. 1 ustawy o podatku od osób fizycznych przychodami (\`(...)\`.) są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Natomiast przychodami z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 1 ustawy), są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. W myśl natomiast art. 659 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju, czyli zapłata może być oznaczona w świadczeniach innego rodzaju niż pieniądze. Z powyższego wynika, że najemcy mogą zawierać z wynajmującym porozumienia, z których będzie wynikać, że w zamian za używanie lokalów będą świadczyć dla wynajmującego różne prace. Innymi słowy czynsz zostanie oznaczony w świadczeniach. Z kolei, zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jest to instytucja prawna - świadczenie zamiast wykonania, którego celem jest wygaśniecie istniejącego pomiędzy stronami zobowiązania - w tym przypadku powstałego z tytułu zaległego czynszu - poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygaśnie, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty, pod warunkiem rzeczywistego wykonania świadczenia przez dłużnika. Reasumując, w przedstawionym wyżej stanie faktycznym u najemców, w związku z „odpracowaniem" zaległości nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, a co za tym idzie płatnik nie ma obowiązku poboru z tego tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w celu wyegzekwowania należności czynszowych Wnioskodawca wdrożył procedury umożliwiające dłużnikom odpracowanie zaległości w opłatach za używanie lokalu. Obecnie, w celu osiągnięcia lepszych efektów windykacyjnych, zamierza umożliwić dłużnikom odpracowanie także odsetek od czynszu, kosztów sądowych i komorniczych, które zgodnie z art. 453 i 659 Kodeksu cywilnego zostaną zastąpione świadczeniem rzeczowym (tzw. świadczenie w miejsce wypełnienia). Jego przedmiotem będzie świadczenie różnych czynności, zastępczo zamiast za odsetki od czynszu, koszty sądowe i komornicze, zaś wartość świadczenia nie powinna być wyższa niż porównywalna wartość prac wynikająca z zawartych umów o odpracowanie zaległości.

Wobec powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z brzmieniem art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Uregulowana w zacytowanym przepisie instytucja prawna zwana datio in solutum (świadczenie zamiast wykonania) stanowi jeden ze sposobów wykonania zobowiązania, której celem jest wygaśnięcie istniejącego pomiędzy stronami zobowiązania poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste dokonanie świadczenia przez dłużnika.

Przechodząc do podatkowych aspektów opisanych czynności, stwierdzić należy, że wszelkie spłaty długów są dla dłużnika obojętne podatkowo, nie można bowiem z faktu świadczenia pracy w zamian za wygaśnięcie ciążącego na dłużniku zobowiązania wywieść, że dłużnik uzyskuje przychody, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, mając na uwadze stan faktyczny przedstawiony we wniosku oraz stan prawny obowiązujący w zakresie mającym do niego zastosowanie należy stwierdzić, iż na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odpracowanie przez dłużnika odsetek od zaległości czynszowych, kosztów sądowych i komorniczych w formie świadczenia różnego rodzaju prac na rzecz Wnioskodawcy, czyli świadczenie w miejsce wykonania, nie będzie skutkowało u dłużnika powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, a co za tym idzie, Wnioskodawca nie będzie miał – jako płatnik - obowiązku poboru z tego tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Jednocześnie podkreślić należy, iż nie ma zastosowania w niniejszej sprawie powołany przez Wnioskodawcę art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.