Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3.8222.2.20.2015.CRS
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2015-04-15
Teza: Czy Stowarzyszenie jako płatnik słusznie pobiera zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłacanych bezpośrednio ze środków pomocowych Komisji Europejskiej?
Słowa kluczowe: pomoc-pomoc bezzwrotna; pomoc-środki pomocowe; Unia Europejska (Wspólnota Europejska); wynagrodzenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 03 sierpnia 2009 r. Nr IBPB II/1/415-424/09/HK wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 22 kwietnia 2009 (data wpływu 12 maja 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 czerwca 2009 r. (data wpływu 18 czerwca 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów uzyskiwanych ze środków pomocowych Komisji Europejskiej w ramach Programu Ramowego- **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 maja 2009 r. Wnioskodawca złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie. Na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 15 czerwca 2009 r.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca realizuje międzynarodowy projekt (E.), finansowany bezpośrednio z Komisji Europejskiej w ramach Programu Ramowego na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji (F.). 60% wynagrodzenia przypisanych do projektu pracowników płatnych jest ze środków pomocowych wypłacanych bezpośrednio z Komisji Europejskiej (z ominięciem budżetu państwa) za pośrednictwem koordynatora projektu (Centrum \`(...)\`Politechnika \`(...)\`) przekazywanych na realizację tego programu dla Wnioskodawcy. Pośrednictwo CTT Politechnika \`(...)\` przy rozdziale otrzymanych środków jest jedynie czynnością techniczną, ponieważ rozdzielenie środków miało miejsce na etapie zawarcia umowy. Osoby zatrudnione u Wnioskodawcy bezpośrednio realizują cel programu. Wnioskodawca nalicza i pobiera zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Wnioskodawca wskazał, iż kwestię kto jest bezpośrednim beneficjentem środków przekazanych z Komisji Europejskiej regulują dwie umowy, tj.:

1.  wielostronna umowa ramowa o współpracy – podpisana między Komisją Wspólnot Europejskich, Politechniką \`(...)\` – która jest koordynatorem projektu oraz „współpartnerami", do których należy Wnioskodawca,
2.  szczegółowa umowa o dotację Nr \`(...)\` – podpisana między Agencją Wykonawczą ds. Konkurencyjności i Innowacji (która działa na podstawie pełnomocnictwa wydanego przez Komisję Wspólnot Europejskich), a Politechniką \`(...)\` – Koordynatorem oraz Partnerami, do których należy Wnioskodawca.

Zgodnie z ich postanowieniami, beneficjentem środków unijnych jest Wnioskodawca, natomiast płatność odbywa się za pośrednictwem konta koordynatora projektu, którym jest Politechnika (co jest jedynie czynnością techniczną, ułatwiającą przekazywanie środków oraz określającą sposób ich przepływu).

Umowa ramowa w artykule 1.7.3 stanowi: „W terminie 30 dni kalendarzowych od daty uznania rachunku bankowego, określonego w punkcie 1.7.1 (rachunek Politechniki), koordynator dokona przelewu odpowiednich kwot na rachunki bankowe współpartnerów odpowiadających ich udziałowi w realizacji działań, zgodnie z proporcjonalnym udziałem ich szacunkowych kosztów, jak określono w szczegółowej umowie o dotację w przypadku płatności zaliczkowej oraz zgodnie z udziałem ich rzeczywistych kosztów kwalifikowanych w przypadku pozostałych płatności."

Oprócz dwóch wyżej wymienionych umów, których stronami są Politechnika i Wnioskodawca, został zawarta Umowa o współpracy w ramach konsorcjum w projekcie BSN South Poland. Zgodnie z jej postanowieniami Politechnika \`(...)\` pełni funkcję koordynatora projektu, którego jednym z zadań jest przyjęcie transz płatności do projektu przekazywane przez KE na podstawie Szczegółowej umowy o dotację oraz dokonanie ich rozdysponowania między partnerów projektu. Środki finansowe przekazywane są przez Komisję Europejską Koordynatorowi na rzecz partnera – czyli Wnioskodawcy.

Wnioskodawca wskazał również, iż wynagrodzenie pracowników Wnioskodawcy od sierpnia 2008 r. finansowane jest w 60% ze środków unijnych (zgromadzonych na osobnym rachunku Wnioskodawcy). Z kolei w okresie wcześniejszym, tj. od początku trwania Projektu E. czyli od stycznia 2008 r. do końca lipca 2008 r. było finansowane ze środków pracodawcy, które później w całości zrefundowano ze środków unijnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca jako płatnik słusznie pobiera zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłacanych bezpośrednio ze środków pomocowych Komisji Europejskiej?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są dochody:

1.  otrzymane przez podatnika jeżeli pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy
2.  otrzymane przez podatnika, gdy realizuje on bezpośrednio cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.

Środki przeznaczone na realizację projektu pochodzą z redystrybucji podatków europejskiego (polskiego) podatnika. Powtórne opodatkowanie środków pomocowych Komisji Europejskiej jest sprzeczne z zasadami Wspólnoty, które wykluczają finansowanie lokalnych budżetów państw członkowskich z bezpośrednich dotacji Wspólnotowych. Wnioskodawca jako beneficjent pomocy i osoba prawna może realizować projekty angażując do tego osoby fizyczne – swoich pracowników. Praca osób przyporządkowanych do projektu służy bezpośrednio realizacji celu pomocy – czyli są to prace o charakterze czysto merytorycznym, zaś wynagrodzenie jest wypłacane ze środków pomocowych zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku Wnioskodawcy.

W związku z powyższym Wnioskodawca jako płatnik nie będzie zobowiązany obliczać, pobierać oraz wypłacać zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzenia w części finansowanej ze środków unijnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej okresu od stycznia 2008 r. do końca lipca 2008 r. oraz prawidłowe w części dotyczącej okresu od sierpnia 2008 r.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, stwierdzam, co następuje.

Stosownie do postanowień art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 9 ust. 1 ustawy wyraża podstawową zasadę podatku dochodowego od osób fizycznych. Zgodnie z tą zasadą opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych oraz dochodów, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku w drodze rozporządzenia. Tym samym wszelkie przywileje w podatku dochodowym od osób fizycznych (w tym zwolnienia przedmiotowe) stanowią wyjątek, istotne odstępstwo od sprawiedliwości podatkowej, co powoduje, że normy prawne je ustanawiające muszą być interpretowane ściśle. W ich przypadku niedopuszczalne jest zarówno stosowanie wykładni zawężającej, jak i wykładni rozszerzającej. Dotyczy to m.in. zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy.

Na podstawie tego przepisu wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

1.  pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
2.  podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

Zastosowanie przedmiotowego zwolnienia wymaga zatem łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. przesłanki określonej w lit.a oraz lit.b wyżej przytoczonego przepisu.

Przesłanka z lit.a dotyczy źródła pochodzenia dochodów i jest spełniona wówczas, gdy środki pochodzą m.in. od organizacji międzynarodowej i przyznano je na podstawie jednostronnej deklaracji lub umowy zawartej z tą organizacją przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe, także wówczas gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy.

Przesłanka z lit.b dotyczy bezpośredniej realizacji celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy i jest spełniona wyłącznie wtedy, gdy osoba fizyczna (podatnik) bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Tym samym nie jest spełniona w odniesieniu do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem (podwykonawcy).

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego podnosi się argument – który Minister Finansów podziela – że treść użytego w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy, wyrazu „bezpośrednio” należy odczytywać w związku z dalszą częścią tego przepisu, z której wynika, iż bezpośrednio nie realizują programu pomocowego podwykonawcy, oraz z treścią lit.a tego unormowania, która wskazuje podmioty uprawnione do przekazywania środków. Podkreśla się również, iż „nie do przyjęcia jest taka wykładnia omawianego przepisu, iż do zakresu podmiotów objętych zwolnieniem podatkowym – zaliczają się również osoby będące pracownikami czy wykonawcami dzieła dla bezpośredniego wykonawcy zadań, dla realizacji których objęte zwolnieniem środki zostały przyznane, o ile zatrudnione są przy wykonywaniu prac związanych z realizacją tych zadań” (prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 230/09). Ten sposób rozumienia warunku „bezpośredniości” widoczny jest m.in. w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przykładowo w wyrokach: z dnia 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 58/08, z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 1265/09, z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 48/10, z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1425/10, z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2487/10, z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2460/10, z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2564/10, a także z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1918/12.

W tej sytuacji, za ugruntowany należy uznać pogląd prezentowany przez sądy, zgodnie z którym jeżeli podatnik będący beneficjentem środków pochodzących ze źródeł wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.a ustawy zleca osobie fizycznej (bez względu na rodzaj umowy) wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem, dochody tej osoby otrzymane w związku z wykonaniem zlecenia nie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy, gdyż nie została spełniona przesłanka określona w lit.b tej regulacji. Podatnikiem bezpośrednio realizującym cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy nie jest bowiem osoba fizyczna, której zlecono wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym programem, lecz podmiot, któremu powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację konkretnego projektu, i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe jego wykonanie (jest stroną umowy przyznającej środki z bezzwrotnej pomocy).

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż niewątpliwie w przedstawionym stanie faktycznym przesłanka dotycząca pochodzenia dochodów została spełniona, gdyż środki programów ramowych badań UE zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w lit.a w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy.

Tym niemniej, przyjmując ugruntowane już orzecznictwo sądowo-administracyjne dotyczące art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy, uznać należy, iż nie został spełniony warunek z lit.b. Zgodnie z opisanym we wniosku projektem, pracownicy Wnioskodawcy nie są podatnikami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy. Faktu tego nie zmienia wykonywanie przez pracowników określonych zadań na rzecz realizacji projektu (za wynagrodzeniem w ramach umowy o pracę). Przedmiotowe czynności wykonywane są bowiem na zlecenie Wnioskodawcy, tj. dla podmiotu bezpośrednio realizującego cel programu oraz przy wykorzystaniu środków przez niego otrzymanych, a nie przekazanych przez Komisję Europejską bezpośrednio pracownikom. Innymi słowy, wprawdzie pracownicy Wnioskodawcy są zaangażowani w realizację celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, jednak to nie oni realizują program bezpośrednio. Za bezpośrednią realizację celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy odpowiada bowiem Wnioskodawca, który jest stroną umowy o dofinansowanie, i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie postanowień zawartej umowy (beneficjent pomocy).

W konsekwencji, wynagrodzenie pracowników finansowane w 60% ze środków unijnych otrzymanych przez Wnioskodawcę nie jest objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy. Nie została bowiem spełniona przesłanka wymieniona w lit.b tej regulacji. Tym samym Wnioskodawca jako płatnik jest obowiązany do poboru i odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od dochodów tych osób, na zasadach określonych w art. 31, 32, 38, 39 ustawy.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe.

Z tych względów należało zmienić z urzędu interpretację indywidualną z dnia 03 sierpnia 2009 r. Nr IBPB II/1/415-424/09/HK, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą”). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.