Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-320/08-3/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-11-14
Teza: usługa zarządzania płynnością finansową typu cash pooling nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu. Tym samym czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu nie będą zatem podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych
Słowa kluczowe: banki; cash pooling; czynności-czynności cywilnoprawne; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa nienazwana; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 11.08.2008 r. (data wpływu 14.08.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy o świadczenie kompleksowych usług zarządzania płynnością finansową - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14.08.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy o świadczenie kompleksowych usług zarządzania płynnością finansową.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka ma zamiar zawrzeć z D Bank umowę kompleksowego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej (cash pooling) – umowę db-CashSweep. W ramach tej umowy Spółka oraz inne polskie spółki (w tym spółka „matka”) wchodzące w skład międzynarodowej grupy kapitałowej otwierają rachunki w D Bank Polska S.A. Dodatkowo Spółka oraz inne polskie spółki z grupy, otwierają swoje rachunki w D Bank z siedzibą w Niemczech lub innym banku zagranicznym. Również zagraniczne spółki z grupy kapitałowej, także uczestniczące w systemie Cash pooling, otwierają swoje rachunki bezpośrednio w D Bank z siedzibą w Niemczech lub innym banku zagranicznym.

Cash pooling wykonywany jest w dwóch etapach.

W pierwszym etapie D Bank lub inny bank zagraniczny dokonuje dziennych przelewów środków pieniężnych pomiędzy rachunkiem Spółki założonym w D Bank Polska a rachunkiem Spółki założonym w D Bank w Niemczech, w taki sposób, aby na koniec danego dnia rachunek Spółki w Banku w Polsce wykazywał saldo zerowe. Oznacza to, że w przypadku, gdy na koniec danego dnia rachunek Spółki w Banku w Polsce wykazuje saldo dodatnie, kwota ta zostaje przez D Bank przelana z tego rachunku na rachunek spółki w banku D Bank, w celu wyzerowania konta posiadanego w Polsce. Natomiast w przypadku gdy na koniec dnia rachunek Spółki w D Bank wykazuje saldo ujemne, w celu wyzerowania tego konta bank przelewa środki z rachunku założonego przez Spółkę w D Bank. W analogiczny sposób przebiegają transfery dla wszystkich Spółek będących w grupie kapitałowej.

W drugim etapie saldo na rachunku Spółki prowadzonym w D Bank zostaje przeniesione na rachunki innych spółek z grupy uczestniczących w strukturze Cash pooling. Oznacza to, że w przypadku gdy rachunek Spółki w D Bank wykazuje saldo, kwota ta zostaje przelana przez D Bank na rachunek prowadzony przez bank dla innego uczestnika cash pooling, tak aby saldo zamknięcia na rachunku Spółki równe było zero. Natomiast w przypadku, gdy rachunek spółki w D Bank wykazuje saldo ujemne, Bank przelewa środki z rachunku w tym banku prowadzonego dla innego uczestnika Cash pooling, tak aby saldo zamknięcia rachunku Spółki było równe zeru.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy usługa cash poolingu świadczona na rzecz Spółki na podstawie umowy kompleksowego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Kompleksowa usługa zarządzania płynnością finansową spółek z grupy kapitałowej (cash pooling), świadczona przez D Bank na podstawie Umowy DB-CashSweep zawartej pomiędzy D Bank oraz podmiotami z grupy (w tym Spółką) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w myśl którego opodatkowaniu tym podatkiem podlega zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, a czynność polegająca na zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej na podstawie Umowy db-CashSweep nie mieści się w katalogu zamkniętym art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Treść Umowy db-CashSweep wskazuje, że jest to rozbudowany, wielostopniowy międzynarodowy system rozliczeń finansowych w obrębie danej grupy kapitałowej, nie jest to natomiast żadna z umów wymienionych w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych, podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W operacjach Cash pooling występują różne podmioty, wśród których pewne podmioty posiadają wolne środki finansowe, pewne podmioty posiadają niedobór tych środków oraz podmioty występujące w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash pooling posiadający wolne środki pieniędzy nie wie czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostaje zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym zgromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash pooling. Bank w ramach świadczonych usług dokonuje przelewów wobec klientów posiadających saldo ujemne z konta klientów posiadających saldo dodatnie, według swobodnego wyboru. W związku z tym brak jest podstaw do zakwalifikowania tych transakcji jako umów pożyczek, mimo że umowy te zawierają elementy kredytowania jednych podmiotów przez inne.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1.  następujące czynności cywilnoprawne: a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, b) umowy pożyczki, c) (uchylona), d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, e) umowa dożywocia, f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat, g) (uchylona), h) ustanowienie hipoteki, i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, j) umowy depozytu nieprawidłowego, k) umowy spółki (akty założycielskie);
2.  zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3.  orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki, w których w myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Przedstawiona we wniosku Spółki konstrukcja „cash poolingu”, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Reasumując stwierdza się, iż usługa zarządzania płynnością finansową typu cash pooling nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu. Tym samym czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu nie będą zatem podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ul. M.C. Skłodowskiej 40 20-029 Lublin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.