Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-1049/08/ICz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-02-06
Teza: Obowiązek ewidencjonowania obrotu z tytułu wynajmu mieszkań dla osób fizycznych przy zastosowaniu kas rejestrujących, jeżeli usługi te nie będą dokumentowane fakturą VAT.
Słowa kluczowe: kasa-kasa rejestrująca; najem; obowiązek-obowiązek ewidencyjny; obrót; rachunki-rachunek bankowy; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej przedstawione we wniosku z dnia 6 listopada 2008r. (data wpływu 12 listopada 2008r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 stycznia 2009r. znak: \`(...)\` (data wpływu 15 stycznia 2009r.), pismem z dnia 27 stycznia 2009r. znak: \`(...)\` (data wpływu 27 stycznia 2009r.), pismem z dnia 30 stycznia 2009r. znak: \`(...)\` (data wpływu 30 stycznia 2009r.) oraz pismem z dnia 5 lutego 2009r. \`(...)\` (data wpływu 5 lutego 2009r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku ewidencjonowania obrotu z tytułu wynajmu mieszkań dla osób fizycznych przy zastosowaniu kas rejestrujących, jeżeli usługi te nie będą dokumentowane fakturą VAT - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 listopada 2008r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku ewidencjonowania obrotu z tytułu wynajmu mieszkań dla osób fizycznych przy zastosowaniu kas rejestrujących, jeżeli usługi te nie będą dokumentowane fakturą VAT.

Ww. wniosek został uzupełniony pismami: z dnia 15 stycznia 2009r. znak: \`(...)\`, z dnia 27 stycznia 2009r. znak: \`(...)\`, z dnia 30 stycznia 2009r. znak: \`(...)\` oraz z dnia 5 lutego 2009r. \`(...)\` .

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest jednostką budżetową miasta, w imieniu którego prowadzi sprzedaż lokali mieszkalnych i lokali użytkowych oraz sprawuje nadzór nad podmiotami, którym powierzono administrowanie i zarządzanie nieruchomościami lokalowymi i budynkami będącymi własnością Gminy oraz znajdującymi się w jej posiadaniu.

W związku z wchodzącym w życie rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2008r. w sprawie kas rejestrujących, mamy wątpliwości, co do poz. 38 tego rozporządzenia.

Z dniem 31 października jednostki zarządzające w naszym imieniu nieruchomościami lokalowymi Gminy zlikwidowały punkty kasowe i od 1 listopada 2008r. czynsze za powyższe lokale będą wpływały w całości na ich rachunek bankowy. Jednostki te prowadzą ścisłą ewidencję i kartoteki najemców w których na bieżąco rejestruje się wszelkie wpłaty i zobowiązania. Po zakończeniu każdego miesiąca generowany jest rejestr naliczeń czynszowych z podziałem na stawki VAT, według którego następuje rozliczenie z Urzędem Skarbowym.

Przedmiotowe usługi nie były do tej pory ewidencjonowane za pomocą kas fiskalnych. Wnioskodawca zaklasyfikował ww. usługi do grupowania PKWiU – ex 70.20.11.

Ponadto w pismach uzupełniających Wnioskodawca wyjaśnił, iż opłaty czynszowe, po zamknięciu punktów kasowych, wypłacane są przez najemców bezpośrednio na konta bankowe zarządców, którzy zostali upoważnieni do administrowania zasobem komunalnym. Następnie zarządcy przekazują zebrane opłaty na konto Zakładu Gospodarki Mieszkaniowe, który dokonuje wszelkich rozliczeń finansowych (w tym deklaracje VAT). Zarządcy działają w imieniu ZGM, a nie na własny rachunek. Wnioskodawca wyjaśnił też, że wpłaty z tytułu czynszów od najemców lokali gminnych wpływają na wyodrębnione konto zarządcy, służące wyłącznie do obsługi lokali Gminy Zgromadzone na tym koncie środki są następnie w 100%, w kilku transzach przekazywane na konto ZGM. Konto to nie jest obciążane żadnymi opłatami na rzecz zarządcy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w powyższym przypadku istnieje konieczność fakturowania każdej transakcji? Wnioskodawca zaznaczył, że miesięcznie wystawionych musiałoby być około 15 tysięcy dokumentów, które co miesiąc musiałyby zostać doręczone najemcom, kopie tych dokumentów trafiałyby do siedziby Wnioskodawcy w postaci 18 pudeł, do tego rejestry faktur, które zajmowałyby co miesiąc 4 segregatory. Archiwum Wnioskodawcy zostałoby zapełnione po 3 miesiącach. Rzutowałoby to z pewnością na wzrost czynszu za lokale komunalne.

Czy opłaty czynszowe za lokale mieszkalne powinny być ewidencjonowane za pomocą kas fiskalnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, że nie ma konieczności wystawiania faktur za czynsze, gdyż prowadzona jest ścisła ewidencja i kartoteki najemców. Nie należy ewidencjonować opłat czynszowych za lokale mieszkalne za pomocą kas fiskalnych, gdyż prowadzona jest ścisła ewidencja i kartoteki poszczególnych najemców. Wnioskodawca wskazał ponadto, że wszystkie wpłaty dokonywane są przez najemców na konto bankowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm., ostatnia zmiana Dz. U Nr 209, poz. 1320), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Obowiązek w zakresie prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z art. 111 ust. 1 ustawy, w myśl którego, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Jednocześnie w art. 111 ust. 7 pkt 3 ustawy, zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do zwolnienia w drodze rozporządzenia na czas określony niektórych grup podatników oraz niektórych czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1 ustawy, ze względu na rodzaj prowadzonej działalności lub wysokość obrotu.

Zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących poszczególnych czynności i podatników zawarte zostały w § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2008r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 113, poz. 720).

W myśl § 2 pkt 1 tego rozporządzenia, zwalnia się do dnia 31 grudnia 2008r. z obowiązku ewidencjonowania sprzedaż w zakresie czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia.

Natomiast w myśl § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania do dnia 31 października 2008r. - czynności objęte do dnia 30 czerwca 2008r. zwolnieniem z obowiązku ewidencjonowania wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 245, poz. 1807), których nie dotyczą poz. 5, 9, 15, 16, 18-20, 23 załącznika do niniejszego rozporządzenia.

W części II załącznika do rozporządzenia, w pozycji 38 jako zwolnione z obowiązku ewidencjonowania wskazano świadczenie usług, za które zapłata w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika pod warunkiem, że z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcję jednoznacznie wynika jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła2). Przy czym, jak wynika z zamieszczonych pod ww. załącznikiem objaśnień, objaśnienie oznaczone jako „2) ” oznacza, że uregulowanie to nie dotyczy podatników, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie tych usług (sprzedaży towarów) przed dniem 1 lipca 2008r. na kasie rejestrującej.

Aby świadczenie usług mogło zostać uznane za zwolnione z obowiązku ewidencjonowania, przy użyciu kasy rejestrującej, zgodnie z przytoczonymi przepisami muszą być spełnione wskazane powyżej warunki.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca jest jednostką budżetową Miasta i sprawuje nadzór nad podmiotami, którym powierzono administrowanie i zarządzanie nieruchomościami lokalowymi i budynkami będącymi własnością Gminy oraz znajdującymi się w jej posiadaniu. Jednostki zarządzające w imieniu Wnioskodawcy nieruchomościami lokalowymi Gminy zlikwidowały punkty kasowe i od dnia 1 listopada 2008r. czynsze za powyższe lokale będą wpływały w całości na ich rachunek bankowy. Jednostki te prowadzą ścisłą ewidencję i kartoteki najemców w których na bieżąco rejestruje się wszelkie wpłaty i zobowiązania. Po zakończeniu każdego, miesiąca generowany jest rejestr naliczeń czynszowych z podziałem na stawki VAT, według którego następuje rozliczenie z Urzędem Skarbowym.

Przedmiotowe usługi nie były do tej pory ewidencjonowane za pomocą kas fiskalnych. Wnioskodawca zaklasyfikował ww. usługi do grupowania PKWiU – ex 70.20.11.

Opłaty czynszowe, po zamknięciu punktów kasowych, wypłacane są przez najemców bezpośrednio na konta bankowe zarządców, którzy zostali upoważnienie do administrowania zasobem komunalnym. Następnie zarządcy przekazują zebrane opłaty na konto Zakładu Gospodarki Mieszkaniowe, który dokonuje wszelkich rozliczeń finansowych (w tym deklaracje VAT). Zarządcy działają w imieniu ZGM, a nie na własny rachunek. Wnioskodawca wyjaśnił, że wpłaty z tytułu czynszów od najemców lokali gminnych wpływają na wyodrębnione konto zarządcy, służące wyłącznie do obsługi lokali Gminy Zgromadzone na tym koncie środki są następnie w 100%, w kilku transzach przekazywane na konto ZGM. Konto to nie jest obciążane żadnymi opłatami na rzecz zarządcy.

Wnioskodawca działając w imieniu Gminy świadczy usługi najmu nieruchomości – mieszkań dla najemców. Warunkiem niezbędnym do zastosowania zwolnienia wynikającego z poz. 38 załącznika do cyt. rozporządzenia, do ww. usług świadczonych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych jest, aby z ewidencji i dowodów dokumentujących przedmiotowe transakcje jednoznacznie wynikało, jakiej transakcji zapłata dotyczyła.

Jak wskazuje Wnioskodawca, identyfikacja osób następuje na podstawie dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty, prowadzona jest również szczegółowa ewidencja oraz sporządzane są dowody, z których wynika jakiej należności (transakcji) dotyczy wpłata. Ponadto Zainteresowany oświadczył, iż nie rozpoczął ewidencjonowania tych usług.

Zatem Wnioskodawca spełnia wymagane przepisami warunki, jest więc uprawniony do korzystania ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego z tytułu świadczonych usług najmu na rzecz osób fizycznych przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie najmu mieszkań we własnych budynkach mieszkalnych, możliwe jest również skorzystanie ze zwolnienia, które wynika z pozycji 15 ww. załącznika do rozporządzenia. Zgodnie z tą pozycją zwolnieniu z obowiązku ewidencjonowania przy pomocy kas rejestrujących podlegają usługi o symbolu PKWiU ex 70.2 – usługi w zakresie wynajmowania nieruchomości na własny rachunek – których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą.

Jeśli więc Wnioskodawca chce skorzystać ze zwolnienia na podstawie tej pozycji załącznika musi dokumentować świadczone usługi najmu w całości fakturami. Jeżeli warunek ten nie zostanie spełniony, konieczne jest ewidencjonowanie obrotów z tytułu najmu mieszkań dla osób fizycznych przy pomocy kas rejestrujących.

Z okoliczności sprawy wynika, iż Wnioskodawca ma zamiar skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy pomocy kas rejestrujących, wynikającego z poz. 38 załącznika do rozporządzenia, ponieważ spełnia wskazane w nim warunki zapłaty oraz identyfikacji osób fizycznych, na rzecz których świadczy usługi najmu mieszkań we własnych budynkach mieszkalnych. Nie ma więc obowiązku stosować się do wymagań, które uprawniałyby go do zwolnienia na podstawie innego punktu załącznika. Zatem, pomimo iż świadczone przez niego usługi, nie będą dokumentowane fakturą, nie zrodzi to obowiązku ewidencjonowania obrotów przy zastosowaniu kas fiskalnych.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, zwolnienie to obowiązuje do dnia 31 grudnia 2008r.

Zaznaczyć należy jednak, że art. 106 ust. 1 ustawy wskazuje, iż podatnicy, o których mowa w art. 15 są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Wyjątek od ww. zasady dotyczącej obowiązku wystawiania faktur przez podatnika, wynika z art. 106 ust. 4 ustawy. Stanowi on, iż podatnicy, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Zatem, jeśli Zainteresowany dokonuje czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, nie ma obowiązku wystawiania faktur dokumentujących świadczenie usług najmu mieszkań we własnych budynkach mieszkalnych. Dopiero na żądanie tych osób będzie obowiązany do ich wystawienia.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Dodatkowo informuje się, iż ocenę stanowiska Wnioskodawcy dokonano w oparciu o stan prawny obowiązujący do dnia 30 listopada 2008r.

Ponadto należy zauważyć, że z dniem 1 grudnia 2008r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1320), z zastrzeżeniem przepisów wymienionych w art. 15 tejże ustawy.

Natomiast z dniem 1 stycznia 2009r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2009r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. z 2008r. Nr 228, poz. 1510).

Zauważa się jednocześnie, iż powyższe zmiany nie mają wpływu na podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa St. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.