Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-106/15-2/PM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-05-07
Teza: Czy w przypadku działu spadku po mamie Wnioskodawczyni udziału wynoszącego ½ części w nieruchomości ze spłatą na rzecz Wnioskodawczyni w kwocie 52 000 zł odpowiadającej wartości 1/6 części nieruchomości – będzie musiała zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu otrzymanej spłaty?
Słowa kluczowe: nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku; spłata; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w X działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 lutego 2015 r. (data wpływu 18 lutego 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z działem spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 lutego 2015 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z działem spadku.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Mama Wnioskodawczyni X zmarła dnia 10 stycznia 2011 r. W skład spadku po mamie wchodzi udział wynoszący ½ części w nieruchomości położonej w …, stanowiącej działkę oznaczoną numerem 2765 o obszarze 0,1481 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym i garażem. Na podstawie prawomocnego postanowienia z dnia 24 sierpnia 2011 r. Sądu Rejonowego w X Wydział I Cywilny Wnioskodawczyni odziedziczyła spadek po mamie wraz z rodzeństwem: bratem X i siostrą X – po 1/3 części każde, czyli po 1/6 części w nieruchomości. Niniejsze postanowienie stało się prawomocne z dniem 14 września 2011 r.

Na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy cała nieruchomość została wyceniona na kwotę 312 000 zł, ½ wynosi 156 000 zł, zatem na rzecz każdego ze spadkobierców przypada kwota po 52 000 zł.

Wnioskodawczyni wraz z rodzeństwem zamierza w 2015 r. dokonać działu spadku po mamie dotyczącego udziału wynoszącego ½ części w nieruchomości, w wyniku którego Jej brat nabędzie cały udział wynoszący ½ części w nieruchomości wraz ze spłatą na rzecz Wnioskodawczyni w kwocie 52 000 zł odpowiadającej 1/6 części całej nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w przypadku działu spadku po mamie Wnioskodawczyni dotyczącego udziału wynoszącego ½ części w nieruchomości ze spłatą na rzecz Wnioskodawczyni w kwocie 52 000 zł odpowiadającej wartości 1/6 części nieruchomości – Wnioskodawczyni będzie musiała zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu otrzymanej spłaty?

Zdaniem Wnioskodawczyni, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych choć nie upłynął okres pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, podatek dochodowy nie będzie się należał od spłaty, gdyż kwota którą otrzyma Wnioskodawczyni stanowi równowartość udziału wynoszącego 1/6 części w nieruchomości.

Zdaniem Wnioskodawczyni nie powinna Ona płacić podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku spłaty przez Jej brata na Jej rzecz kwoty 52 000 zł odpowiadającej wartości 1/6 części nieruchomości, ponieważ suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego Wnioskodawczyni udziału spadkowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis cytowanego art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że nie płaci się podatku dochodowego, jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, ich część oraz udział w nieruchomości, lub ww. praw upłynęło 5 lat. W związku z tym, jeśli od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału nieruchomości, lub ww. praw do dnia sprzedaży upłynęło 5 lat, sprzedaż nie podlega w ogóle opodatkowaniu. Przy czym pod pojęciem „odpłatnego zbycia” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości lub praw (lub udziału) za wynagrodzeniem.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych.

W myśl art. 924 powyższej ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego).

Oznacza to, że dniem nabycia przez spadkobiercę spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast postanowienie sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego – jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Stosownie do art. 195 ww. Kodeksu – współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy – o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Tak więc na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Jeżeli zatem wartość nieruchomości nabytych w całości w wyniku działu jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku – nie następuje nabycie podlegające opodatkowaniu, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Jednakże nabycie nieruchomości w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy stanowi nabycie w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Wnioskodawczyni wraz z bratem i siostrą odziedziczyła spadek po mamie zmarłej w 2011 r. – po 1/3 części każde, czyli po 1/6 części w nieruchomości. Wnioskodawczyni zamierza wraz z rodzeństwem w 2015 r. dokonać działu spadku dotyczącego udziału wynoszącego ½ części w nieruchomości, w wyniku którego Jej brat nabędzie cały udział wynoszący ½ części w nieruchomości i dokona spłaty na rzecz Wnioskodawczyni w kwocie 52 000 zł, odpowiadającej 1/6 części całej nieruchomości.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że jeżeli rzeczywiście otrzymana przez Wnioskodawczynię w wyniku działu spadku kwota spłaty nie przekroczy wartości posiadanego udziału w spadku (będzie ekwiwalentna do posiadanego udziału w spadku), to otrzymanie tej kwoty nie spowodowało powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawczyni udziału spadkowego, a czynność prawna (dział spadku) zostanie dokonana wyłącznie między spadkobiercami. W konsekwencji na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymania spłaty w zamian za udział nabyty w spadku po zmarłej matce.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w X.