Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-299/09/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-08-31
Teza: Czy na gruncie art. 15 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ponoszone przez Spółkę wydatki związane z planowaną sprzedażą posiadanych udziałów Spółka powinna zaliczyć do kosztów pośrednich czy bezpośrednich?
Słowa kluczowe: koszt-koszty pośrednie; koszt-koszty uzyskania przychodów; obsługa; udział; udział-sprzedaż udziałów; wycena
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 29 maja 2009 r. (data wpływu 5 czerwca 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z planowaną sprzedażą udziałów spółek zależnych i wyborem oferty handlowej: publikacją ogłoszeń, wyceną udziałów oraz wydatków z tytułu obsługi prawnej **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 czerwca 2008 r. wpłynął do tut. organu wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z publikacją ogłoszeń, wyceną udziałów oraz wydatków z tytułu obsługi prawnej w związku z planowaną sprzedażą udziałów spółek zależnych i wyborem oferty handlowej.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka wskazała, że posiada udziały w spółkach zależnych i stowarzyszonych. W związku z decyzją zarządu Spółki o podjęciu działań zmierzających do sprzedaży tych udziałów, ponosi koszty związaną z planowaną sprzedażą.

Spółka prowadzi negocjacje mające doprowadzić do sprzedaży posiadanych udziałów, w tym pozyskuje potencjalnych inwestorów. W związku z powyższym ponosi koszty dotyczące publikacji ogłoszeń w prasie, dokonanej przez rzeczoznawców wyceny udziałów w spółkach oraz koszty obsługi prawnej. Są to jednocześnie koszty, które muszą być ponoszone bez względu na ostateczny rezultat negocjacji, gdyż nie ma pewności co do ich pozytywnego rezultatu .

Wnioskodawca wskazał, że koszty podatkowe, ponoszone przez podmiot w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej dzielą się na koszty bezpośrednie oraz koszty pośrednie. Obecnie, wydatki związane z postępowaniem zmierzającym do sprzedaży posiadanych udziałów kwalifikowane są przez niego jako koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Za moment poniesienia kosztu uzyskania przychodu przyjmuje się zaś datę jego poniesienia.

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytanie:

Czy na gruncie art. 15 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ponoszone przez Spółkę wydatki związane z planowaną sprzedażą posiadanych udziałów Spółka powinna zaliczyć do kosztów pośrednich czy bezpośrednich?

W odniesieniu do sformułowanych pytania Wnioskodawca stwierdził, że jego zdaniem koszty związane z podejmowanymi działaniami odnośnie sprzedaży udziałów mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, przy czym ich ponoszenie jest niezależne od efektu procesu sprzedaży, czyli faktu czy przychód ze sprzedaży zostanie uzyskany.

Zgodnie z art. 15. ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Zagadnienie potrącalności kosztów uzyskania przychodu zostało natomiast uregulowane

w art. 15 ust. 4-4h cyt. ustawy. Przepisy te uzależniają zasady rozpoznawania kosztów podatkowych od tego, czy są one kosztami bezpośrednio związanymi z przychodami podatnika, czy też kosztami innymi niż bezpośrednio związane z przychodami podatnika.

W ocenie Spółki, koszty związane z działaniami mającymi na celu zbycie udziałów należy zakwalifikować do kosztów pośrednio związanych z przychodami, gdyż nie można przypisać tego rodzaju wydatków do konkretnych przychodów podatkowych. Tym samym w opisanej sytuacji znajdzie zastosowanie art. 15 ust. 4d i 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Według Spółki nie ulega wątpliwości, że koszty doradztwa, rzeczoznawstwa, itp. należą do tych kosztów związanych z całokształtem działalności podatnika, których powiązanie z konkretnym przychodem nie jest możliwe. W konsekwencji wydatki tego typu stanowią koszty uzyskania przychodów z chwilą ich poniesienia, po spełnieniu warunku, że zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu.

Koszty dotyczące wyceny spółek, doradztwa prawnego czy ogłoszeń w prasie mogą być zdaniem Spółki traktowane jako ogólne koszty jej działalności, mające na celu optymalizację prowadzonej przez Spółkę działalności (nie są zaś związane z konkretnym przychodem). Dodatkowo, koszty te są ponoszone w celu dostarczenia podatnikowi informacji niezbędnych do podjęcia trafnej decyzji biznesowej, które podatnik poniósłby niezależnie od faktu czy doszłoby do zbycia udziałów, czy też nie.

W konsekwencji, wydatki te, ponoszone do chwili podjęcia decyzji o sprzedaży należałoby traktować jako ogólne koszty działalności (koszty pośrednie funkcjonowania i rozwoju podatnika), a w efekcie wiązanie tych wydatków z konkretnym przychodem byłoby nieuzasadnione. Dopiero koszty warunkujące zbycie udziałów, takie jak: koszty usług doradztwa, ale dotyczące formy przeprowadzenia transakcji zbycia udziałów, opłaty notarialne i skarbowe będą dla Spółki kosztem uzyskania przychodu dopiero w momencie sprzedaży tych udziałów.

Wnioskodawca podniósł, że powyższe stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w interpretacjach organów skarbowych, m.in.: w postanowieniu Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Radomiu z dnia 6 grudnia 2005 r. nr 1473/370/WD/423/114/05/BC oraz w Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 2 stycznia 2007 r. nr 1401/BP-I/42302Z-135/06/ZO, w której stwierdza: "\`(...)\`koszty doradztwa, audytów, rzeczoznawstwa, itp. należą do tych kosztów związanych z całokształtem działalności podatnika, których powiązanie z konkretnym przychodem nie jest możliwe. W konsekwencji:

1.  wydatki tego typu stanowią koszty uzyskania przychodów z chwila poniesienia, o ile poniesiono je w celu osiągnięcia przychodu,
2.  w przypadku powiązania tych wydatków z działalnością gospodarczą (ich celowości) nie ma znaczenia przyszły skutek poniesienia tych kosztów,
3.  wydatki te muszą być racjonalne co do zasady i wielkości.

Takie wydatki, nawet w przypadku niedojścia do skutku transakcji, stanowią koszt uzyskania przychodu. "

Tym samym, w obliczu przedstawionego powyżej stanu faktycznego i prawnego, jak również w świetle przytoczonych stanowisk organów podatkowych, Spółka stoi na stanowisku, iż koszty związane z procesem sprzedaży posiadanych udziałów w spółkach zależnych i stowarzyszonych są potrącalne w całości w dacie ich poniesienia, tj. momencie, na który ujęto w księgach rachunkowych fakturę (lub inny dowód) - o ile księgowanie to będzie miało charakter zobowiązania, a nie będzie stanowiło rozliczeń międzyokresowych biernych oraz rezerw, gdyż nie ma możliwości przypisania ich wartości do z góry określonego, nie opartego na szacunkach, przedziału czasowego.

Na tle przedstawionego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust.1.

Z powyższego wynika, że za koszt uzyskania przychodów mogą być uznane tylko takie wydatki, które zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów, lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów i jednocześnie nie zostały wyszczególnione w art. 16 ust. 1 ustawy.

Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów uzyskania przychodów daje podatnikowi możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów (nie wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni bądź pośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Tak więc kosztami uzyskania przychodów są wszelkie, racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy.

W ocenie tut. organu, wydatki związane z publikacją ogłoszeń, wyceną udziałów oraz wydatków z tytułu obsługi prawnej w związku z planowaną sprzedażą udziałów spółek zależnych i wyborem oferty handlowej stanowią dla Spółki koszt uzyskania przychodów. Powyższe wydatki zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów i jednocześnie wydatki te nie zostały wymienione w katalogu art. 16 wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania

W celu określenia momentu rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów należy odwołać się do przepisów zawartych w art. 15 ust. 4 - 4e ustawy. Wynika z nich, iż moment rozpoznania kosztów uzyskania przychodów zależy od tego, czy wydatek jest kosztem bezpośrednio związanym z konkretnym przychodem, czy też dany wydatek jest kosztem innym niż bezpośrednio związanym z danym przychodem.

Powołane przepisy nie definiują pojęcia „koszty bezpośrednio związane z przychodami" oraz „koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami". Przez koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami należy jednak rozumieć te koszty, których poniesienie wpłynęło bezpośrednio na uzyskanie określonego przychodu. Kosztami zaś innymi niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są wszelkie koszty niebędące kosztami bezpośrednio związanymi z przychodami, w tym koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika związane z jego funkcjonowaniem.

W związku z powyższym odnosząc się do wskazanych przez Spółkę we wniosku wydatków, zdaniem tut. organu są to wydatki, które należy zaliczyć do kosztów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami. W ujęciu podatkowym bowiem koszty inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są związane z całokształtem działalności podatnika, z funkcjonowaniem firmy, jednak nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym nie jest możliwe ustalenie, w którym roku (okresie) wystąpi przychód uzasadniający potrącenie tych kosztów.

Kwestię potrącalności kosztów innych niż bezpośrednio związanych z przychodami (tzw. kosztów pośrednich), reguluje przepis art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który stanowi, iż koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

W myśl natomiast ust. 4e ww. artykułu, w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Zasady księgowania kosztów określone zostały w ustawie 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.).

Wydatki poczynione – w zakresie, o jakim mowa w pytaniu Wnioskodawcy - są kosztami pośrednio związanymi z przychodami z prowadzonej działalności gospodarczej, dlatego są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, co do zasady, jednorazowo w dacie ich poniesienia.

Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym, w ocenie organu podatkowego poniesione wydatki związane z planowaną sprzedażą udziałów spółek zależnych i wyborem oferty handlowej: publikacją ogłoszeń, wyceną udziałów oraz z tytułu obsługi prawnej w tym zakresie stanowią, pod warunkiem wykazania, że są one racjonalne co zasady i co do wielkości, koszty pośrednio pozostające w związku przyczynowo–skutkowym z przychodami, powinny zatem stanowić koszt uzyskania przychodu na zasadach opisanych powyżej.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej – powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87 – 100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.