Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-1.4010.524.2025.1.JF
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-11-06
Teza: Ustalenie, czy w przypadku dokonania dobrowolnego
umorzenia udziałów w spółkach zależnych (tj. nabycia
udziałów przez dane spółki zależne w celu ich umorzenia) za
wynagrodzeniem, Wnioskodawca będzie uprawniony do
rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z zysków
kapitałowych (jeśli suma kosztów poniesionych uprzednio na
objęcie / nabycie udziałów będzie wyższa od wynagrodzenia
uzyskanego przez Spółkę z tytułu ich zbycia w celu umorzenia).
Słowa kluczowe: strata
udział-umorzenie udziałów
umorzenie
wydatek
wynagrodzenia
zbycie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2. Przychody-Przysporzenia niestanowiące
przychodu-Zwrócone udziały lub wkłady w spółdzielni,
umorzenie udziałów (akcji) w spółce
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 1-art. 7-ust. 1
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 1-art. 7-ust. 2
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 1-art. 7b-ust. 1
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 1
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 3
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 4-pkt 3
1

[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 15-ust. 1
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 16-ust. 1-pkt 8

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 10 września 2025 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia, czy w przypadku dokonania
    dobrowolnego umorzenia udziałów w spółkach zależnych (tj. nabycia udziałów przez dane
    spółki zależne w celu ich umorzenia) za wynagrodzeniem, Wnioskodawca będzie
    uprawniony do rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych (jeśli
    suma kosztów poniesionych uprzednio na objęcie / nabycie udziałów będzie wyższa od
    wynagrodzenia uzyskanego przez Spółkę z tytułu ich zbycia w celu umorzenia).
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca (dalej jako: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest spółką z ograniczoną
    odpowiedzialnością posiadającą siedzibę na terytorium Polski. Zgodnie z art. 4 ust. 1 w zw.
    z ust. 3 ustawy o CIT, Spółka podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich
    dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.
    Spółka jest podmiotem holdingowym wchodzącym w skład grupy kapitałowej prowadzącej
    działalność na rynku nieruchomości komercyjnych.
    Spółka jest obecnie wspólnikiem w szeregu spółek kapitałowych (dalej łącznie jako: „spółki
    zależne”). Mając na uwadze profil swojej działalności, Spółka może na bieżąco – w
    zależności od warunków rynkowych - dokonywać zbywania udziałów w posiadanych
    spółkach zależnych bądź też nabywać udziały w nowych spółkach zależnych (czy też
    tworzyć nowe spółki zależne).
    Kierując się bieżącymi potrzebami biznesowymi, możliwe będzie również
    przeprowadzanie dobrowolnego umorzenia udziałów w spółkach zależnych za
    wynagrodzeniem (tj. nabywanie udziałów przez dane spółki zależne w celu ich umorzenia).
    W zależności od konkretnego przypadku, może się zdarzyć, że wynagrodzenie, które
    Spółka uzyska w związku z powyższym umorzeniem będzie kwotą niższą niż suma
    wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę na uprzednie nabycie (lub objęcie)
    umarzanych udziałów.

    Wnioskodawca wskazuje przy tym, iż - dla uproszczenia - odnosi się w treści Wniosku
    jedynie do kategorii „udziałów” w spółkach zależnych, natomiast w każdym przypadku
    argumentacja Wnioskodawcy odnosić się powinna analogicznie do potencjalnie
    posiadanych akcji w spółkach zależnych (w przypadku, w którym – z uwagi na formę
    prawną spółki zależnej - Wnioskodawca posiadałby w niej akcje, a nie udziały).

## Pytanie

Czy w przypadku dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów w spółkach zależnych (tj.
    nabycia udziałów przez dane spółki zależne w celu ich umorzenia) za wynagrodzeniem,
    Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z
    zysków kapitałowych (jeśli suma kosztów poniesionych uprzednio na objęcie / nabycie
    udziałów będzie wyższa od wynagrodzenia uzyskanego przez Spółkę z tytułu ich zbycia w
    celu umorzenia)?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów w
    spółkach zależnych (tj. nabycia udziałów przez dane spółki zależne w celu ich umorzenia)
    za wynagrodzeniem, Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania straty
    podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych (jeśli suma kosztów poniesionych
    uprzednio na objęcie / nabycie udziałów będzie wyższa od wynagrodzenia uzyskanego
    przez Spółkę z tytułu ich zbycia w celu umorzenia).
    Uzasadnienie
    (i) Dobrowolne umorzenie udziałów – ramy prawne
    W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, zagadnienie umorzenia udziałów
    regulowane jest przez art. 199 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek
    handlowych („KSH”). Zgodnie z tym przepisem:
    · udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy
      umowa spółki tak stanowi;
    · udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę
      (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe).
    · umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać
      w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia
      przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku
      umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział
      aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy,
      pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników.
    · za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.
    · umowa spółki może również stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się
      określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników (która to
      procedura znana jest jako umorzenie automatyczne).
    Podsumowując, przepisy KSH przewidują różne tryby umorzenia udziałów. Wnioskodawca
    zaznacza przy tym, iż przedmiotem niniejszego Wniosku jest wyłącznie tryb umorzenia
    dobrowolnego udziałów dokonywanego za wynagrodzeniem.
    Na gruncie powołanego przepisu, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów za
    wynagrodzeniem mamy w istocie do czynienia z ich odpłatnym zbyciem w celu umorzenia,
    które następuje poprzez nabycie udziałów przez spółkę. Dyspozycja tego przepisu
    potwierdza, iż sama czynność umorzenia udziałów może wystąpić dopiero w ślad za ich
    wcześniejszym nabyciem.
    Jedynie tytułem uzupełnienia, Wnioskodawca wskazuje, iż zasady umarzania akcji w spółce
    akcyjnej reguluje art. 359 KSH (przy czym zawiera on rozwiązania analogiczne – co do

    swojej istoty – do tych znajdujące zastosowanie do udziałów w spółkach z ograniczoną
    odpowiedzialnością).
    (ii) Zasady opodatkowania dobrowolnego umorzenia udziałów na gruncie ustawy o CIT
    Przechodząc na grunt przepisów prawa podatkowego, należy wskazać, iż rozróżnienie
    poszczególnych trybów umorzenia udziałów jest istotne na gruncie ustawy o CIT, która
    przewiduje odmienną kwalifikację podatkową dla umorzenia dobrowolnego oraz dla
    umorzenia przymusowego i automatycznego.
    Przychód z tytułu przymusowego lub automatycznego umorzenia udziałów kwalifikowany
    jest – w świetle art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o CIT - jako przychód z tytułu udziału w
    zyskach osób prawnych.
    Równocześnie, przychód ze zbycia udziałów w celu ich dobrowolnego umorzenia, jako
    przypadek przychodu ze zbycia udziałów (akcji) w ogólności, kwalifikowany jest jako
    przychód z udziału w osobie prawnej inny niż przychód z tytułu udziału w zyskach osób
    prawnych. Jak stanowi bowiem art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, za przychody z
    zysków kapitałowych uważa się inne niż określone w pkt 1 i 2 przychody z udziału (akcji) w
    osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, w tym przychody ze zbycia
    udziału (akcji) (co obejmuje też zbycie dokonane celem umorzenia).
    Podsumowując, przychody ze zbycia udziałów w celu umorzenia zaliczają się do
    przychodów z zysków kapitałowych (tzw. „koszyk kapitałowy”), ale innych niż przychody z
    tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1.
    Powyższe rozróżnienie (tj. uregulowanie umorzenia dobrowolnego oraz umorzenia
    automatycznego / przymusowego w odrębnych jednostkach redakcyjnych w ramach art.
    7b ustawy o CIT) ma fundamentalne znaczenie dla zasad opodatkowania poszczególnych
    trybów umorzenia.
    Przepisy ustawy o CIT ustanawiają bowiem odmienne, specyficzne zasady opodatkowania
    jedynie dla wybranych przychodów z zysków kapitałowych, tj. przychodów z udziału w
    zyskach osób prawnych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, podatek dochodowy od
    powyższych przychodów (to jest tych określonych w art. 7b ust. 1 pkt 1) ustala się w
    sposób ryczałtowy (to jest bez możliwości standardowego rozliczenia w rachunku
    podatkowym kosztów uzyskania danego przychodu).
    A contrario, przyjąć należy, że pozostałe kategorie przychodów z zysków kapitałowych (w
    tym przychody wynikające z dobrowolnego umorzenia udziałów) powinny podlegać
    opodatkowaniu na zasadach ogólnych – zgodnie z art. 7 ust 1. i 2 ustawy o CIT. Jak
    stanowią powyższe przepisy:
    · przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę
      dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych
      źródeł przychodów (w odróżnieniu od przypadków, o których mowa w art. 21, art. 22 i
      art. 24b ustawy o CIT, gdzie przedmiotem opodatkowania jest przychód);
    · dochodem ze źródła przychodów (z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b,
      art. 24ca, art. 24d i art. 24f ustawy o CIT) jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych
      z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym.
    Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze
    źródła przychodów.
    Przekładając powyższe na zagadnienie objęte niniejszym Wnioskiem, w przypadku
    dobrowolnego umorzenia udziałów znaleźć powinny analogiczne zasady opodatkowania
    jak w przypadku każdego innego odpłatnego zbycia udziałów. Tym samym, podstawą
    opodatkowania będzie dochód – stanowiący nadwyżkę przychodów (to jest
    wynagrodzenia z tytułu zbycia udziałów w celu umorzenia) nad kosztami jego uzyskania.
    W odniesieniu do strony kosztowej zastosowanie znaleźć powinien – na zasadach
    ogólnych - art. 15 ustawy o CIT (z zastrzeżeniem wskazanym w art. 16 ust. 1 pkt 8 tej

    ustawy, zgodnie z którym wydatki na objęcie / nabycie udziałów stanowią koszt uzyskania
    przychodów z tytułu ich odpłatnego zbycia).
    Podsumowując, zbycie udziałów w celu umorzenia powinno być opodatkowane na gruncie
    ustawy o CIT analogicznie jak każde inne odpłatne zbycie takich udziałów. W konsekwencji,
    może też dojść do sytuacji, w której u Wnioskodawcy powstanie strata z tego tytułu (jeśli
    otrzymane wynagrodzenie z tytułu zbycia udziałów w celu umorzenia będzie niższe niż
    wydatki poniesione na nabycie / objęcie umarzanych udziałów).
    (iii) Opodatkowanie dobrowolnego umorzenia udziałów w świetle zmian dokonanych w
    ustawie o CIT w latach 2011 i 2018
    Stanowisko zaprezentowane powyżej przez Wnioskodawcę wpisuje się też w szerszy
    kontekst zmian dokonanych w ustawie o CIT w latach 2011 i 2018.
    Mianowicie, ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. (Ustawa z dnia 25 listopada 2010 r. o
    zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku
    dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od
    niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U z 2010 r. nr 226, poz.
    1478)) ustawodawca zdecydował się uchylić art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, który (w
    brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r.) stanowił, że dochody uzyskane z
    odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów (akcji),
    były traktowane jako dochód (przychód) z udziału w zyskach osób prawnych.
    Konsekwencją tej nowelizacji była zatem zmiana podejścia ustawodawcy do sposobu
    opodatkowania przychodu z tytułu zbycia udziałów celem ich umorzenia, polegająca na
    zrównaniu jego skutków podatkowych ze zwykłym zbyciem udziałów na rzecz podmiotu
    trzeciego. W rezultacie – po przekwalifikowaniu przez ustawodawcę dochodu z tytułu
    zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia z zasad ryczałtowych na zasady ogólne -
    skutki prawnopodatkowe obu transakcji powinny być tożsame.
    Stanowisko takie podzielane jest także w literaturze, gdzie wskazano, że od dnia 1 stycznia
    2011 r. dochód z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu nie jest już
    traktowany jako dochód z udziału w zyskach osób prawnych (por. D. Strzelec, Komentarz
    do art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, publ. baza LEX). Podkreśla
    się, że od dnia 1 stycznia 2011 r. podatnik, zbywając udziały, opodatkowany zostaje
    podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych, w których ustalane są przychody i koszty
    według zasad identycznych z tymi, które obowiązują przy zbyciu udziałów (akcji) osobie
    trzeciej (por. P. Małecki, M. Mazurkiewicz, Komentarz do art. 10 ustawy o podatku
    dochodowym od osób prawnych, publ. baza LEX) oraz że konsekwencją wyłączenia z
    definicji przychodów (dochodów) z udziału w zyskach osób prawnych dochodu
    uzyskanego z odpłatnego zbycia udziałów lub akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia
    jest opodatkowanie go na takich samych zasadach jak zyski z odpłatnego zbycia udziałów i
    akcji (por. M. Chudzik, Komentarz do zmiany art.10 ustawy o podatku dochodowym od
    osób prawnych wprowadzonej przez Dz. U. z 2010 r. Nr 226 poz. 1478, publ. baza SIP LEX
    2011).
    Na aktualność powyższego stanowiska nie wpłynęła też w żadnym stopniu nowelizacja
    ustawy o CIT dokonana z dniem 1 stycznia 2018 r. Jak bowiem omówiono już szeroko w
    poprzedniej części Wniosku, nowy art. 7b ustawy o CIT (dodany powyższą nowelizacją)
    różnicuje przychody z udziału w zyskach osób prawnych (obejmujące m.in. przychód z
    tytułu umorzenia automatycznego i przymusowego) i inne przychody z udziału (akcji) w
    osobie prawnej lub spółce, obejmujące przychody ze zbycia udziału (w tym ze zbycia
    dokonanego celem ich umorzenia). Tylko do pierwszej z powyższych kategorii znajduje
    przy tym zastosowanie zryczałtowane opodatkowanie zgodnie z art. 22 ustawy o CIT.
    Druga z tych kategorii powinna natomiast podlegać opodatkowaniu na zasadach
    ogólnych.
    (iv) Brak możliwości zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT do zbycia udziałów w
    celu umorzenia

    Uzupełniając powyższe rozważania, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż – w jego ocenie –
    w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów za wynagrodzeniem nie znajdzie
    zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza
    się zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni, umorzenia udziałów (akcji) w spółce,
    w tym kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz takiej spółki w celu
    umorzenia tych udziałów (akcji) – w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia.
    Zastosowanie wskazanego przepisu prowadziłoby do braku możliwości rozpoznania w
    rozliczeniu podatkowym zbycia udziałów w celu umorzenia straty, tj. nadwyżki kosztów
    uzyskania przychodów nad przychodem uzyskanym z dobrowolnego umorzenia udziałów.
    Tymczasem, jak omówiono powyżej, zastosowanie powinny tu znaleźć ogólne zasady
    opodatkowania, zgodnie z którymi uzyskany przychód powinien zostać pomniejszony o
    koszty jego uzyskania (co oznacza też w praktyce możliwość wystąpienia straty w sytuacji,
    w której takie koszty okazałyby się wyższe od przychodu).
    Jak Wnioskodawca wykaże szerzej poniżej, za brakiem możliwości zastosowania art. 12
    ust. 4 pkt 3 przemawiają nie tylko systemowa i celowościowa wykładnia obecnego
    brzmienia ustawy o CIT, ale też – w szerszym ujęciu - spojrzenie na tę ustawę z
    perspektywy powołanych powyżej zmian z roku 2011 i 2018.
    Jak bowiem już zaznaczono powyżej, ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. ustawodawca
    zdecydował się uchylić art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. W brzmieniu obowiązującym do
    dnia 31 grudnia 2010 r. przepis ten stanowił, iż dochody uzyskane z odpłatnego zbycia
    udziałów na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów, były traktowane jako dochód
    (przychód) z udziału w zyskach osób prawnych. Wobec tego do końca 2010 r. dochód ten
    rozliczany był na zasadach przewidzianych w art. 22 ust. 1 ustawy o CIT (to jest w sposób
    ryczałtowy). Wówczas nie było więc wątpliwości, że art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT,
    uznający za przychód jedynie nadwyżkę ceny sprzedaży udziałów (akcji) nad ceną jej
    nabycia, wpisuje się w przyjętą, ryczałtową formą opodatkowania takich transakcji (czy też
    stanowi jej dopełnienie). Innymi słowy, powiedzieć można, że art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o
    CIT tworzył – w ówczesnym stanie prawnym - łącznie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT
    spójną koncepcję ryczałtowego opodatkowania przychodu (przy wskazaniu szczególnych
    zasad jak ten przychód powinien zostać określony).
    Równocześnie, wykreślenie z dniem 1 stycznia 2011 r. art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT i
    przejście przy opodatkowaniu zbycia udziałów w celu umorzenia na zasady ogólne
    (potwierdzone także przepisami znowelizowanymi od 2018 r.) spowodowały, że aktualnie
    nie istnieje już możliwość zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT. Przepis ten w
    obecnym stanie prawnym pozostaje bowiem w całkowitej sprzeczności z innymi
    regulacjami ustawy o CIT dotyczącymi opodatkowania przychodów i dochodów z zysków
    kapitałowych.
    W szczególności, art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT nie może być stosowany w oderwaniu od
    celu, jaki przyświecał ustawodawcy w ramach kolejnych nowelizacji ustawy o CIT (najpierw
    od dnia 1 stycznia 2011 r., a następnie od 1 stycznia 2018 r.). Przyjęcie ogólnych zasad
    opodatkowania przychodów ze zbycia udziałów w celu ich umorzenia nie jest bowiem
    możliwe do pogodzenia ze specyficznymi zasadami wynikającymi z art. 12 ust. 4 pkt 3
    ustawy o CIT (przystającymi do opodatkowania ryczałtowego, ale już nie do
    opodatkowania na zasadach ogólnych).
    Podsumowując, wykładnia systemowa - przy zastosowaniu zasady racjonalnego
    ustawodawcy - pozwala na uznanie, że przy zbyciu udziałów w celu ich umorzenia należy
    obecnie zastosować art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 8
    ustawy o CIT. Zastosowanie tych przepisów wyklucza natomiast możliwość dalszego
    stosowania przy opodatkowaniu takich czynności art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT pomimo
    pozostawienia tego przepisu w ustawie w niezmienionym brzmieniu.
    W tym miejscu Wnioskodawca pragnie też podkreślić, iż jest on świadomy, że - co do
    zasady - przyjmuje się pierwszeństwo wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami

    wykładni tj. systemową i celowościową. Niemniej jednak, w niniejszej sprawie
    zastosowanie tylko i wyłącznie wykładni językowej nie jest możliwe z uwagi na fakt, że – jak
    wskazano - art. 12 ust. 4 pkt 3 powinien być postrzegany jako dopełnienie usuniętego w
    2010 r. przepisu art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT i oba te przepisy tworzyły jedną spójną
    całość (współtworząc normę prawną w zakresie opodatkowania przychodu ze zbycia
    udziałów w celu ich umorzenia na zasadach ryczałtowych). Obecnie samodzielne
    funkcjonowanie art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT w obrocie prawnym prowadziłoby do
    poważnych sprzeczności wewnętrznych w ramach systemu prawnego ustawy o podatku
    dochodowym od osób prawnych (pomijających legislacyjne tło funkcjonowania art. 12 ust.
    3 pkt 4 oraz systemowy kontekst jego obowiązywania).
    W kontekście powyższych rozważań pamiętać też należy, że w przypadku nowelizacji
    przepisów obowiązuje również reguła kolizyjna określana jako „lex posterior derogat legi
    priori”, co oznacza, że ustawa późniejsza uchyla moc obowiązującą ustawy wcześniejszej,
    jeżeli możliwości jednoczesnego stosowania tych przepisów nie można ze sobą pogodzić.
    Jak wskazuje się w doktrynie, system prawa zawiera więc w sobie reguły usuwania
    niezgodności formalnej norm prawnych mających na celu zapewnienie wewnętrznej
    spójności tego systemu. Tym samym, jeżeli zachodzi sprzeczność co do możliwości
    jednoczesnego zastosowania dwóch przepisów wobec określonego stanu
    podatkowoprawnego, a przepisy te zostały ustanowione na podstawie aktów prawnych
    wydawanych w różnym czasie, to owa „sprzeczność” powinna być eliminowana przy
    zastosowaniu reguły kolizyjnej „lex posterior derogat legi priori”. Konsekwentnie, przepis
    ustanowiony później i pochodzący z aktu prawnego o tej samej mocy, czyli np. z ustawy
    dotyczącej tego samego przedmiotu, należy stosować przed przepisem ustanowionym
    wcześniej. Inaczej mówiąc, norma prawna, którą można zrekonstruować na podstawie
    przepisu uchwalonego później, automatycznie deroguje, czyli w sposób dorozumiany
    uchyla i pozbawia mocy obowiązującej normę prawną, która ukonstytuowała się na
    podstawie przepisu uchwalonego wcześniej.
    Przekładając to na grunt zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem niniejszego
    Wniosku, w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest możliwości stosowania
    przepisu art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT dla opodatkowania zbycia udziałów (akcji) w celu
    ich umorzenia.
    Podjęte przez ustawodawcę działania świadczyły wyraźnie o tym, że jego intencją było
    zrównanie podatkowego traktowania odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w celu ich
    umorzenia z każdym innym odpłatnym zbyciem na rzecz podmiotu trzeciego (zarówno od
    2011 r., jak i po 31 grudnia 2017 r.). Zachowanie w treści ustawy o CIT obecnego brzmienia
    art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT można więc postrzegać w kategorii błędu legislacyjnego.
    Przepis ten powinien być bowiem znowelizowany w sposób, w którym wyłączone
    zostałoby jego zastosowanie do zbycia udziałów w celu umorzenia.
    Innymi słowy, w ocenie Wnioskodawcy, samo pozostawienie w tekście ustawy o CIT
    przepisu art. 12 ust. 4 pkt 3 nie może być odczytywane jako przeszkoda dla możliwości
    rozpoznania straty z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów (w tzw. „koszyku
    kapitałowym”) gdyż przepis ten nie powinien znaleźć tu zastosowania – mając na uwadze
    cały kontekst jego funkcjonowania w ramach ustawy o CIT.
    (v) Praktyka sądów administracyjnych w obszarze opodatkowania dobrowolnego
    umorzenia udziałów
    Stanowisko prezentowane przez Wnioskodawcę znajduje bardzo silne potwierdzenie w
    orzecznictwie sądów administracyjnych (zarówno na poziomie WSA, jak i NSA).
    Tytułem przykładu, Wnioskodawca pragnie przywołać następujące wyroki NSA:
    · wyrok NSA z dnia 19 listopada 2024 r. (sygn. akt II FSK 213/11), zgodnie z którym „po
      wskazanych nowelizacjach wykładnia systemowa - przy zastosowaniu zasady
      racjonalnego ustawodawcy - pozwala na uznanie, że przy zbyciu udziałów (akcji) w celu
      ich umorzenia należy zastosować art. 7 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 3, oraz art. 15

      ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. Tym samym zastosowanie tych przepisów
      wyklucza możliwość zastosowania przy opodatkowaniu takich czynności art. 12 ust. 4
      pkt 3 u.p.d.o.p. W konsekwencji ustalając dochód do opodatkowania podatkiem
      dochodowym od osób prawnych w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w
      celu ich umorzenia, otrzymane wynagrodzenie należy pomniejszyć o wydatki
      poniesione na nabycie bądź objęcie udziałów (akcji). Może też się zdarzyć, że u
      podatnika powstanie z tego tytułu strata.”;
    · wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2021 r. (sygn. akt II FSK 482/21), zgodnie z którym:
      „wykreślony z u.p.d.o.p. art. 10 ust. 1 pkt 2 wraz z art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p.
      stanowił wspólną koncepcję określania podstawy opodatkowania ryczałtowanego
      zbycia udziałów w celu ich umorzenia. Brak tego przepisu i przejście na zasady ogólne
      opodatkowania powyższych czynności, spowodowało, że nie można uznać, aby
      aktualnie istniała możliwość zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. w ramach
      spójnej koncepcji opodatkowania zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia. Przepis
      ten w obecnym stanie prawnym pozostaje w sprzeczności z innymi regulacjami. W
      ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew stanowisku Organu podatkowego
      wyrażonemu w skardze kasacyjnej - art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. nie może być
      stosowany w oderwaniu od celu, jaki przyświecał ustawodawcy w ramach nowelizacji
      ustawy podatkowej.”.
    Tożsame stanowisko NSA zajął też w wyrokach:
    · z dnia 29 listopada 2022 r. (sygn. akt II FSK 753/20);
    · z dnia 16 czerwca 2015 r. (sygn. akt II FSK 1249/13);
    · z dnia 28 września 2018 r. (sygn. akt II FSK 2655/16);
    · z dnia 14 listopada 2018 r. (sygn. akt II FSK 234/17);
    · z dnia 16 maja 2019 r. (sygn. akt II FSK 1488/17);
    · z dnia 21 listopada 2019 r. o sygn. akt II FSK 4001/17.
    Sięgając też po wyroki WSA warto wskazać przykładowo na:
    · wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 października 2024 r. (sygn. akt I SA/Gl 266/24), w
      którym sąd wywiódł, iż „nie można pomijać argumentacji organu, że pomimo
      uchylenia art. 10 ust. 1 pkt 2 updop z końcem 2010 r., do chwili obecnej nie został
      wykreślony sporny art. 12 ust. 4 pkt 3 tej ustawy. Stwierdzenie to jest istotne nie tylko
      w kontekście domniemania racjonalności ustawodawcy lecz również wobec zakazu
      wykładni per non est. Oceniając zasadność stanowiska organu zwrócić jednak należy
      uwagę, że sporny przepis nie dotyczy wyłącznie zbycia akcji spółce celem ich
      umorzenia, ale również innych stanów faktycznych, tj. zwróconych udziałów lub
      wkładów w spółdzielni, umorzenia udziałów lub akcji w spółce. Nie jest zatem tak, że
      pozostaje on przepisem martwym. Nadto, zakaz wykładni per non est ma postać
      domniemania, które może zostać uchylone (tak. B. Brzeziński, Wykładnia prawa
      podatkowego, Gdańsk 2013, s. 40). Za uchyleniem tego domniemania w tym
      konkretnym stanie faktycznym przemawia argumentacja powołana w wyroku
      tutejszego Sądu z 21 października 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 756/21, w którym Sąd,
      opierając się zresztą na orzeczeniach NSA m.in. z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt II FSK 482
      /21 stwierdził, że konsekwencją opisanej wyżej nowelizacji ustawy podatkowej, tj.
      wykreślenia art. 10 ust. 1 pkt 2 updop, była zmiana podejścia ustawodawcy do
      sposobu opodatkowania przychodu z tytułu zbycia udziałów (akcji) celem ich
      umorzenia, polegająca na zrównaniu jego skutków podatkowych ze zwykłym zbyciem
      udziałów (akcji) na rzecz podmiotu trzeciego. W rezultacie - po przekwalifikowaniu
      przez ustawodawcę dochodu z tytułu zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia z
      zasad ryczałtowych na zasady ogólne - skutki prawnopodatkowe obu transakcji
      powinny być tożsame. Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w
      pełni podziela (...)”;

    · wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Wa 175/23), zgodnie z
      którym „Sąd przychyla się do oceny prezentowanej już wielokrotnie w orzecznictwie
      NSA, że zachowanie w ustawie, w latach 2011 – 2017, art. 12 ust. 4 pkt 3 (na ten
      właśnie przepis powołał się organ w niniejszej sprawie) było wynikiem błędu
      legislacyjnego, gdyż ten przepis pozostawał w sprzeczności z innymi regulacjami, które
      przyjęto dla realizacji wspomnianego zamysłu zrównania podatkowych skutków
      dobrowolnego zbycia udziałów spółki w celu umorzenia przez tę spółkę z każdym
      innym ich zbyciem na rzecz innego podmiotu. W skardze i we wniosku trafnie
      powołano się na wyroki NSA, które wydano w analogicznych sprawach w kwestii
      zdarzeń z analogicznego okresu 2010 – 2017 r. (m.in. wyroki z 28 września 2019 r., II
      FSK 2655/16; z 16 maja 2019 r., II FSK 1488/17; z 14 listopada 2018 r., II FSK 234/17; z
      16 czerwca 2015 r., II FSK 1249/13). Do tych orzeczeń dodać należy dalsze judykaty w
      sprawach II FSK 830/12, II FSK 806/12, II FSK 1747/13. Stanowisko wyrażone w tych
      orzeczeniach jest, co istotne w tej sprawie, aktualne również na gruncie stanu
      prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2018 r. w związku z dodaniem do ustawy o
      CIT przepisu art. 7b.”
    Co szczególnie warte zauważenia, powyższe wyroki zapadały powszechnie w sprawach, w
    których podatnicy zaskarżyli niekorzystne dla siebie interpretacje indywidualne w
    przedmiocie skutków dobrowolnego umorzenia udziałów (w tym prawa do rozpoznania
    straty podatkowej). Powyższe wskazuje zatem jednoznacznie na ustabilizowaną praktykę
    sądów administracyjnych mającą na celu uchylanie negatywnych interpretacji
    odmawiających podatnikom prawa do rozliczenia wyniku podatkowego umorzenia
    udziałów na zasadach ogólnych.
    Wnioskodawca pragnie przy tym zauważyć, iż drugorzędne znaczenie ma w tym
    przypadku fakt, czy poszczególne orzeczenia zapadły w odniesieniu do stanu prawnego
    obowiązującego w latach 2011-2017 czy też po roku 2018. Jak bowiem wykazano poniżej,
    dla braku możliwości zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 3 do dobrowolnego umorzenia
    udziałów decydujące znaczenie miały zmiany wprowadzone z dniem 1 stycznia 2011 r., a
    późniejsze zmiany (w tym wprowadzone od 1 stycznia 2018 r.) nie wpływają na aktualność
    konkluzji w powyższym zakresie.
    (vi) Obowiązek organu podatkowego uwzględnienia rozstrzygnięć sądów
    administracyjnych w podobnych sprawach
    Mając na uwadze istotność powołanego powyżej orzecznictwa dla rozstrzygnięcia w
    sprawie objętej niniejszym Wnioskiem Spółka pragnie również podkreślić, że Dyrektor
    Krajowej Informacji Skarbowej zobowiązany jest do uwzględniania orzeczeń sądów
    administracyjnych zapadłych w innych sprawach dotyczących analogicznych sytuacji
    prawnopodatkowych.
    Choć bowiem Spółka ma pełną świadomość, że w polskim systemie prawnym
    orzecznictwo sądowe nie ma charakteru prawotwórczego, to w zakresie indywidualnych
    interpretacji przepisów prawa podatkowego zyskuje ono szczególne znaczenie.
    Jak bowiem wskazuje przykładowo NSA w wyroku z 21 listopada 2012 r. (sygn. akt II FSK
    545/11) „obowiązujący od 1 lipca 2007 r. art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej wychodzi poza
    zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł i nadaje orzecznictwu
    sądów administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych
    spraw załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji
    indywidualnych). Od tej daty orzecznictwo to stało się istotnym miernikiem legalności
    wydawanych interpretacji indywidualnych. Jego nieuzasadnione zaś pomijanie narusza
    wyrażoną w art. 121 § 1 ord. pod. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w
    sposób budzący zaufanie do organów podatkowych”.
    Podobnie wskazują również inne orzeczenia, które obligują organy podatkowe do
    uwzględniania wyroków sądów administracyjnych powołanych przez podatnika. Tytułem
    przykładu:

    · w wyroku z dnia 12 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II FSK 2890/20) NSA stwierdził, iż „organ
      wydający interpretację indywidualną ma obowiązek odnieść się również do stanowiska
      wnioskującego w tym zakresie w jakim ma to wpływ na ocenę tego stanowiska. Organ
      powinien odnieść się również do wskazanego orzecznictwa. Nieuzasadnione
      pomijanie orzecznictwa narusza wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę
      prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
      Przy wydawaniu interpretacji indywidualnej prawa podatkowego poza wskazaniem
      wnioskodawcy właściwego kierunku wykładni przepisów prawa podatkowego
      relewantnych w jego sytuacji prawno-podatkowej (zaistniałej bądź hipotetycznej)
      organ interpretacyjny obowiązany jest dążyć do jednolitego zastosowania przepisów
      prawa podatkowego”;
    · w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 1916/08) WSA w Warszawie
      stwierdził, iż „odnosząc się natomiast do stanowiska Ministra Finansów wyrażonego w
      odpowiedzi na skargę, iż przy wydawaniu interpretacji indywidualnych organ może
      jedynie posiłkować się wydanymi rozstrzygnięciami sądów, bez możliwości ich
      stosowania wprost z tego powodu, iż nie stanowią one materialnego prawa
      podatkowego, zauważyć należy, że choć orzecznictwo sądowe, w tym sądów
      administracyjnych, nie ma w polskim systemie prawnym charakteru precedensowego,
      to w zakresie interpretacji podatkowych (ogólnych i indywidualnych) orzecznictwo to
      zyskuje szczególnie na znaczeniu. Zgodnie bowiem z art. 14a O.p. minister właściwy do
      sprawa finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa
      podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w
      szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów (podkreśl.
      Sądu) oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości
      (interpretacje ogólne). Orzecznictwo to ma więc normatywne przełożenie na tworzenie
      warunków jednolitego stosowania prawa podatkowego w płaszczyźnie ogólnej. Jeszcze
      większa jest jego rola w zakresie eliminowania wadliwych interpretacji, o czym stanowi
      art. 14e § 1 O.p. Wolą ustawodawcy minister właściwy do spraw finansów publicznych
      może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi
      jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów (podkreśl.
      Sądu), Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Tym
      samym orzecznictwo sądów stało się przesłanką do formułowania oceny poprawności
      funkcjonujących w obrocie prawnym interpretacji, także interpretacji indywidualnych,
      co szczególnie należy podkreślić w rozpoznanej sprawie. Skoro więc organ wydający
      interpretacje indywidualne może w ramach działania ex oficio zmienić wydaną już
      uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa
      sądowego, to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w
      postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku,
      gdy na takowe orzecznictwo powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie. Nie
      można bowiem przyjąć takiej wykładni powyższych przepisów, że z jednej strony
      ustawodawca nie nakłada na organ wydający interpretacje indywidualne obowiązku
      analizowania orzecznictwa zapadłego w innych sprawach dotyczącego analogicznych
      sytuacji prawnopodatkowych, a z drugiej strony przyjmuje jednocześnie, że pominięcie
      takiego orzecznictwa może być przyczyną zmiany tak wydanej interpretacji.”;
    · w wyroku z dnia 16 lutego 2022 r. (sygn. akt I SA/Lu 636/21) WSA w Lublinie stwierdził,
      że „w świetle art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej, nie ulega wątpliwości, że przy
      dokonywaniu interpretacji przepisów prawa podatkowego organ winien uwzględnić
      orzecznictwo sądów administracyjnych. Problem związania organu interpretacyjnego
      orzecznictwem sądów administracyjnych został rozpoznany przez Naczelny Sąd
      Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2012 r., II FSK 545/11 (CBOSA), w którym
      stwierdzono m.in., że: „Choć orzecznictwo sądowe nie ma w polskim systemie
      prawnym charakteru precedensowego, to w zakresie interpretacji podatkowych
      (ogólnych i indywidualnych) zyskuje ono szczególnie na znaczeniu. Orzecznictwo to ma
      normatywne przełożenie na tworzenie warunków jednolitego stosowania prawa

      podatkowego w płaszczyźnie ogólnej. Jeszcze większa jest jego rola w zakresie
      eliminowania wadliwych interpretacji, o czym stanowi art. 14e § 1 Ordynacji
      podatkowej”.
    Na marginesie, Wnioskodawca wskazuje, iż znane jest mu też stanowisko organów
    skarbowych, zgodnie z którym „istnienie orzecznictwa sądów administracyjnych nie
    odbiera organowi wydającemu interpretację prawa do samodzielnej oceny zdarzeń i
    wykładni przepisów w sprawach innych niż ta, w której konkretny wyrok zapadł. Organ
    wydający interpretację ma wręcz obowiązek dokonania samodzielnej oceny
    przedstawionego we wniosku zagadnienia” (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2016 r., sygn.
    akt II FSK 2943/13). Należy tu jednak jednoznacznie stwierdzić, iż powyższe nie powinno
    uprawniać organu do ignorowania przywołanego przez wnioskodawców orzecznictwa
    stwierdzając jedynie ogólnikowo, że rozstrzygnięcia sądów podejmowane są w
    indywidualnych sprawach (i nie wchodząc w merytoryczną polemikę z tym
    orzecznictwem). W szczególności, jeśli wnioskodawca wskazuje na jednolitą linię
    interpretacyjną w odniesieniu do danego zagadnienia (jak zdecydowanie ma to miejsce w
    niniejszej sprawie), organ powinien – jeśli zamierza nie uwzględnić tego orzecznictwa -
    wykazać jakie szczególne okoliczności rozpatrywanej przez niego sprawy mają dla niego
    tak decydujące znaczenie, iż – w jego ocenie – powołane orzecznictwo nie powinno znaleźć
    zastosowania. W przeciwnym razie zignorowanie jednolitej linii orzeczniczej sądów byłoby
    trudne do zaakceptowania.
    Jak zaznaczono, powyższe jest niezwykle istotne dla realizacji zasady zaufania do organów
    podatkowych oraz dla zachowania pewności i przewidywalności systemu podatkowego (w
    tym uniknięcia sytuacji, gdy interpretacje indywidualne w odniesieniu do danego
    zagadnienia są później na szeroką skalę zaskarżane przez podatników i uchylane przez
    sądy).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
    prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278, dalej: „ustawa CIT”):
      Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący
      sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z
      innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art.
      24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.
    Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy CIT:
      Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b,
      art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego
      źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka jest obecnie
    wspólnikiem w szeregu spółek kapitałowych (spółek zależnych). Mając na uwadze profil
    swojej działalności, Spółka może na bieżąco – w zależności od warunków rynkowych -
    dokonywać zbywania udziałów/akcji w posiadanych spółkach zależnych bądź też nabywać
    udziały/akcje w nowych spółkach zależnych (czy też tworzyć nowe spółki zależne). Kierując
    się bieżącymi potrzebami biznesowymi, możliwe będzie przeprowadzanie dobrowolnego
    umorzenia udziałów/akcji w spółkach zależnych za wynagrodzeniem (tj. nabywanie
    udziałów przez dane spółki zależne w celu ich umorzenia). W zależności od konkretnego
    przypadku, może się zdarzyć, że wynagrodzenie, które Spółka uzyska w związku z
    powyższym umorzeniem będzie kwotą niższą niż suma wydatków poniesionych przez
    Państwa na uprzednie nabycie (lub objęcie) umarzanych udziałów/akcji.

    Przedmiotem Państwa wątpliwości jest kwestia ustalenia, czy w przypadku dokonania
    dobrowolnego umorzenia udziałów/akcji w spółkach zależnych (tj. nabycia udziałów/akcji
    przez dane spółki zależne w celu ich umorzenia) za wynagrodzeniem, Wnioskodawca
    będzie uprawniony do rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych
    (jeśli suma kosztów poniesionych uprzednio na objęcie / nabycie udziałów/akcji będzie
    wyższa od wynagrodzenia uzyskanego przez Spółkę z tytułu ich zbycia w celu umorzenia).
    Odnosząc się do powyższego zagadnienia w pierwszej kolejności wskazać należy, że
    umorzenie udziałów zostało uregulowane w przepisie art. 199 ustawy z dnia 15 września
    2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”),
    natomiast umorzenia akcji – w art. 359 ww. ustawy.
    Zgodnie z art. 199 § 1-3 KSH:
      § 1. Udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w
      przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą
      wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez
      zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego
      umorzenia określa umowa spółki.
      § 2. Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna
      określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia
      przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku
      umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na
      udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok
      obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników.
      W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również
      uzasadnienie.
      § 3. Za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.
    Kodeks spółek handlowych przewiduje zatem trzy metody umorzenia udziałów:
    · umorzenie dobrowolne – polegające na nabyciu przez spółkę od wspólnika własnych
      udziałów celem ich umorzenia i następnym umorzeniu tych udziałów,
    · umorzenia przymusowe – przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa
      spółki. W przypadku umorzenia przymusowego nie dochodzi do zbycia udziałów przez
      wspólnika na rzecz spółki,
    · umorzenie automatyczne – udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego
      zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników – stosuje się wówczas
      przepisy o umorzeniu przymusowym.
    Z przywołanego przepisu wynika, że umorzenie udziałów, co do zasady, odbywa się za
    wynagrodzeniem. Jednak w ramach umorzenia dobrowolnego dopuszcza się umorzenie
    nieodpłatne. W przypadku umorzenia dobrowolnego udziałów dochodzi najpierw do
    zbycia tych udziałów przez udziałowca – w takim przypadku następuje nabycie udziałów
    przez spółkę – a dopiero w drugiej kolejności do ich umorzenia przez spółkę. Umorzenie
    nastąpi w przyszłości. Zatem w przypadku umorzenia dobrowolnego dochodzi do nabycia
    udziałów przez spółkę i odrębnie do ich umorzenia – w dwóch etapach działań. Chodzi
    więc o rodzaj transakcji, czynność prawną, która jest podstawą umorzenia dobrowolnego.
    Natomiast na podstawie art. 359 § 1-2 KSH:
      § 1. Akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być
      umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie
      dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Umorzenie
      dobrowolne nie może być dokonane częściej niż raz w roku obrotowym. Przesłanki i
      tryb przymusowego umorzenia określa statut.

      § 2. Umorzenie akcji wymaga uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała powinna
      określać w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość wynagrodzenia
      przysługującego akcjonariuszowi akcji umorzonych bądź uzasadnienie umorzenia
      akcji bez wynagrodzenia oraz sposób obniżenia kapitału zakładowego. Umorzenie
      przymusowe następuje za wynagrodzeniem, które nie może być niższe od wartości
      przypadających na akcję aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym
      za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między
      akcjonariuszy.
    Umorzenie dobrowolne następuje w drodze nabycia akcji przez spółkę. Umorzenie
    wymaga w tym przypadku poprzedzenia go przeniesieniem akcji z majątku akcjonariusza
    do majątku spółki, co może nastąpić na podstawie czynności prawnej odpłatnej bądź
    nieodpłatnej. Jeżeli nabycie akcji przez spółkę następuje odpłatnie, umowę zawieraną
    między akcjonariuszem a spółką kwalifikuje się w doktrynie jako sprzedaż akcji, w ramach
    której cena za nabywane akcje stanowi jednocześnie spłatę umorzeniową. Nabycie akcji
    przez spółkę jest tylko jedną z czynności wymaganych dla dokonania umorzenia
    dobrowolnego.
    Oprócz tego konieczne jest podjęcie przez walne zgromadzenie uchwały o umorzeniu akcji
    i uchwały o obniżeniu kapitału zakładowego (art. 360 § 1 KSH) oraz wpis obniżenia do
    rejestru - dopiero bowiem z tą chwilą dochodzi do prawnego unicestwienia akcji (art. 360
    § 4 KSH). Artykuł 360 § 1 KSH wprowadza przy tym wymóg podjęcia obydwu tych uchwał
    na tym samym walnym zgromadzeniu.
    Wobec powyższego zauważyć należy, że z dobrowolnym umorzeniem udziałów/akcji
    mamy do czynienia wówczas, gdy wspólnik spółki wyrazi zgodę na umorzenie jego
    udziałów/akcji, a ponadto spółka ta nabędzie od wspólnika jego udziały/akcje.
    Przychody uzyskane z odpłatnego zbycia akcji/udziałów w celu ich umorzenia, zostały
    wymienione w katalogu przychodów z zysków kapitałowych, zawartym w art. 7b ustawy o
    CIT.
    I tak, zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o CIT:
      Za przychody z zysków kapitałowych uważa się przychody z udziału w zyskach osób
      prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4b, stanowiące przychody faktycznie
      uzyskane z tego udziału, w tym przychody z umorzenia udziału (akcji) lub ze
      zmniejszenia ich wartości.
    W myśl art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT:
      Za przychody z zysków kapitałowych uważa się inne, niż określone w pkt 1 i 2,
      przychody z udziału (akcji) w osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust.
      3, w tym przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich
      umorzenia.
    Jednocześnie zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:
      przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane
      pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
    Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:
      za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi
      produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z
      zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1
      pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie
      otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i
      skont.
    W celu ustalenia skutków podatkowych zbycia udziałów/akcji w celu umorzenia należy
    przywołać art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, który ma kluczowe znaczenie w sprawie.

    W myśl wskazanego przepisu art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT:
      Do przychodów nie zalicza się zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni,
      umorzenia udziałów (akcji) w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia
      udziałów (akcji) na rzecz takiej spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) - w
      części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia.
    Z powołanego przepisu wynika zatem, że jeżeli podatnik dokonuje zbycia na rzecz spółki
    udziałów/akcji celem ich umorzenia i za zbywane udziały lub akcje uzyskuje
    wynagrodzenie w wysokości wyższej niż poniesione przez niego wydatki na nabycie, bądź
    objęcie tych udziałów/akcji, to do przychodów tego podatnika podlega zaliczeniu tylko
    nadwyżka uzyskanego wynagrodzenia ponad wydatki na nabycie, bądź objęcie tych
    udziałów/akcji.
    Natomiast jeżeli wynagrodzenie z tego tytułu będzie jednak niższe niż wydatki poniesione
    na nabycie/objęcie tych udziałów/akcji lub równe tym wydatkom, to podatnik (zbywający)
    nie wykaże z tego tytułu przychodu podatkowego, jak również nie ma prawa do uznania
    kwoty wydatków za koszt uzyskania przychodów.
    Zatem ze względu na treść art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, umorzenie udziałów
    (niezależnie od wysokości wynagrodzenia umorzeniowego) nie może spowodować
    powstania straty podatkowej.
    Odnosząc się do kwestii możliwości rozpoznania przez Państwa w opisanych we wniosku
    okolicznościach kosztów uzyskania przychodów, należy sięgnąć do definicji kosztów
    uzyskania przychodów zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Stosownie do tego przepisu:
      kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów
      ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła
      przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (...).
    Koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów/akcji reguluje przepis art. 16
    ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, w myśl którego:
      Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie
      udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych,
      a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych;
      wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych
      udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu
      wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo
      umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust.
      7e, w części niezaliczonej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów.
    Powołane przepisy nie znajdują jednak zastosowania w sytuacji zbycia udziałów/akcji w
    celu umorzenia. Do takiej sytuacji odnosi się bowiem bezpośrednio art. 12 ust. 4 pkt 3
    ustawy o CIT. Ustalenie przychodów oraz kosztów ich uzyskania z tytułu transakcji zbycia
    udziałów/akcji w celu umorzenia odpowiednio, na podstawie art. 12 ust. 3 oraz art. 16 ust.
    1 pkt 8 ustawy o CIT stanowiłoby pominięcie art. 12 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, przy ustalaniu
    zasad opodatkowania i w konsekwencji przykładem zastosowania wykładni per non est, o
    której niedopuszczalności wielokrotnie wypowiadał się NSA (np. w wyroku z 11
    października 2016 r., sygn. akt II FSK 2727/14).
    Poprzez konstrukcję art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, tzn. wyłączenia z przychodów kwot
    otrzymanych z odpłatnego zbycia udziałów/akcji celem umorzenia w części stanowiącej ich
    koszt nabycia, ustawodawca wyłączył z kosztów uzyskania przychodów koszt nabycia
    zbywanych w ten sposób udziałów/akcji.
    W przypadku zatem, gdy przychód ze zbycia akcji/udziałów będzie:
    · wyższy od wydatków związanych z ich nabyciem – przychodem ze zbycia akcji/udziałów
      w celu umorzenia będzie nadwyżka wynagrodzenia nad wydatkami na nabycie tych
      akcji/udziałów;

    · równy wydatkom związanych z ich nabyciem lub niższy od tych wydatków – przychód w
      ogóle nie powstanie.
    Odnosząc się do Państwa argumentacji, należy wskazać, że nie jest zasadne
    rozpoznawanie przychodu podatkowego w wysokości całości wynagrodzenia uzyskanego
    ze zbycia akcji/udziałów ze względu na specyficzny sposób uregulowania tej kwestii w art.
    12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT.
    Tak samo nie jest zasadne zaliczanie wydatków na nabycie umarzanych udziałów/akcji do
    kosztów uzyskania przychodów.
    W tym miejscu zauważyć należy, że skoro koszty nabycia pozostają w związku
    przyczynowo-skutkowym z przychodem, który na mocy art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT
    wyłączony został z przychodów podatkowych, to należy uznać, że koszty te nie spełniają
    warunku określonego w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Przyjęcie innej interpretacji tego
    przepisu prowadziłoby do wniosku, że kwoty otrzymanego wynagrodzenia z tytułu
    odpłatnego zbycia udziałów/akcji celem umorzenia stanowi przychód podatkowy tylko w
    zakresie w jakim stanowi nadwyżkę nad kosztami ich nabycia, a jednocześnie koszty
    nabycia w całości mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
    Zatem, jak wskazano wyżej, ze względu na treść art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT,
    umorzenie akcji/udziałów (niezależnie od wysokości wynagrodzenia umorzeniowego) nie
    może spowodować powstania straty podatkowej.
    Odnosząc się zaś do Państwa argumentacji dotyczącej skutków wykreślenia art. 10 ust. 1
    pkt 2 ustawy o CIT, należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT, w
    brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2010 r.
      dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art.
      12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału
      (akcji), w tym także:
      1) dochód z umorzenia udziałów (akcji),
      2) dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki, w celu
      umorzenia tych udziałów (akcji).
    Jednocześnie, w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2010 r., w myśl art. 12 ust.
    4 pkt 3 ustawy o CIT do przychodów nie zaliczało się zwróconych udziałów lub wkładów w
    spółdzielni, umorzenia udziałów lub akcji w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego
    zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) oraz wartości
    majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej – w części stanowiącej koszt
    ich nabycia bądź objęcia, a także zwróconych udziałowcom (akcjonariuszom) dopłat
    wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami – w wysokości określonej w
    złotych na dzień ich faktycznego wniesienia.
    Z przywołanych przepisów wynika, że do końca 2010 r. podstawą opodatkowania w
    przypadku odpłatnego zbycia udziałów/akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia był
    przychód uzyskany z tytułu zbycia udziałów/akcji, pomniejszony o wydatki stanowiące
    koszt nabycia lub objęcia zbywanych udziałów/akcji.
    Począwszy od 1 stycznia 2011 r. wykreślony został pkt 2 z art. 10 ust. 1 ustawy o CIT, co
    oznacza, że od tej daty przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz
    spółki w celu ich umorzenia, przestał być przychodem z udziału w zyskach osób prawnych,
    stając się tym samym przychodem z działalności gospodarczej prowadzonej przez
    podatnika (w stanie prawnym obowiązującym do końca 2017 r., zanim wprowadzono
    podział przychodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych na przychody
    z zysków kapitałowych i z pozostałej działalności).
    Jednocześnie nie został uchylony przepis art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, wyłączający z
    przychodów wartość równą wydatkom na nabycie lub objęcie udziałów/akcji.

    Zauważyć przy tym należy, że z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób
    prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
    przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (druki sejmowe nr 3366, nr 3427 i nr 3500
    Sejmu VI kadencji) w żaden sposób nie wynika, że intencją ustawodawcy było zrównanie
    na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych zasad opodatkowania odpłatnego
    zbycia udziałów/akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia z odpłatnym zbyciem na rzecz
    podmiotu trzeciego.
    Należy zatem przyjąć, że rzeczywistą intencją ustawodawcy wprowadzającego zmiany w
    zasadach opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych skutków zbycia
    udziałów/akcji w celu umorzenia było wyłączenie przychodu uzyskanego z tego tytułu z
    katalogu „przychodów (dochodów) z udziału w zyskach osób prawnych”, przy
    jednoczesnym utrzymaniu zasady, zgodnie z którą powstałe w wyniku takiej operacji
    gospodarczej straty ekonomiczne nie są uwzględniane w rozliczeniu podatku
    dochodowego (nie pomniejszają uzyskiwanych przez podatnika dochodów i podstawy
    opodatkowania).
    Podsumowując, w odniesieniu do Państwa wątpliwości należy wskazać, że w opisanych we
    wniosku okolicznościach, w związku planowanym dobrowolnym umorzeniem udziałów
    /akcji w spółkach zależnych za wynagrodzeniem, nie będziecie Państwo uprawnieni do
    rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych (jeśli suma kosztów
    poniesionych uprzednio na objęcie / nabycie udziałów będzie wyższa od wynagrodzenia
    uzyskanego przez Spółkę z tytułu ich zbycia w celu umorzenia). W sprawie zastosowanie
    bowiem będzie miał art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, zgodnie z treścią którego, umorzenie
    udziałów (niezależnie od wysokości wynagrodzenia umorzeniowego) nie może
    spowodować powstania ww. straty podatkowej.
    Przedstawione przez Państwa we wniosku stanowisko jest zatem nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Odnosząc się do powołanych we wniosku wyroków sądów administracyjnych wskazać
    należy, że nie są one wiążące dla organu podatkowego. Orzeczenia te dotyczą tylko
    konkretnych, indywidualnych spraw, osadzonych w określonych stanach faktycznych
    /zdarzeniach przyszłych i tylko w tych sprawach wydane rozstrzygnięcia są wiążące. W
    związku z tym, organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw
    podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów, jednak nie stosują wprost
    tych rozstrzygnięć także i z tego powodu, że nie stanowią one materialnego prawa
    podatkowego.
    Ponadto zauważyć należy, że „istnienie orzecznictwa sądów administracyjnych nie
    odbiera organowi wydającemu interpretację prawa do samodzielnej oceny zdarzeń i
    wykładni przepisów w sprawach innych niż ta, w której konkretny wyrok zapadł. Organ
    wydający interpretację ma wręcz obowiązek dokonania samodzielnej oceny
    przedstawionego we wniosku zagadnienia” (por. wyrok Naczelnego Sądu
    Administracyjnego z 9 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 2943/13 publ. Centralna Baza
    Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ podatkowy jest
    zatem zobowiązany traktować indywidualnie każdą sprawę, natomiast rozstrzygnięcia
    sądów podejmowane są w oparciu o zebrany w danej sprawie materiał dowodowy.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie

      zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.