Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-2.4011.215.2018.1.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-07-09
Teza: W opisanym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym wypłacane przez Wnioskodawcę kwoty z tytułu zwrotu kosztów podróży mogą korzystać z przedmiotowego zwolnienia (art. 21 ust. 1 pkt 16 lit.b updof) do wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. W sytuacji - gdy dokonywany zwrot kosztów nie przekracza/nie będzie przekraczał obowiązujących limitów - na Wnioskodawcy nie ciążą/nie będą ciążyły obowiązki informacyjne, ani obowiązki płatnika, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto skoro zwrot członkom związków zawodowych wydatków na dojazdy na spotkania organizacji związkowych stanowi przychód z innych źródeł, to otrzymane przez te osoby kwoty nie mieszczą się w zakresie zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: koszt-zwrot kosztów; obowiązek-obowiązek płatnika; podróż; związki-związek zawodowy; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 9 maja 2018 r. (data wpływu 11 maja 2018 r.), uzupełnionym pismem z dnia 22 maja 2018 r. (wpływ do tutejszego organu dnia 23 maja 2018 r.) oraz z dnia 19 czerwca 2018 r. (wpływ do tutejszego organu dnia 22 czerwca 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego **jest prawidłowe** w części dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do kwot stanowiących zwrot kosztów podróży członka związków zawodowych na spotkania organizacji związkowych oraz **jest nieprawidłowe** w zakresie możliwości zastosowania do ww. kwot zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy.

UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 22 maja 2018 r. oraz z dnia 19 czerwca 2018 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej możliwości zastosowania zwolnień przedmiotowych wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) oraz pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do kwot stanowiących zwrot kosztów podróży członka związków zawodowych na spotkania organizacji związkowych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest Spółką kapitałową, w ramach której działają organizacje związkowe (dalej: związki zawodowe, organizacje związkowe) reprezentujące m.in. interesy pracowników zatrudnionych w Spółce. Organizacje związkowe funkcjonują w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 854 z późn. zm.) i mają swoje siedziby usytuowane odpowiednio w W. (…) oraz G. (…).

Zdarza się, że członkowie organizacji związkowych będący jednocześnie pracownikami Spółki uczestniczą w spotkaniach związkowych (posiedzenia, obrady, szkolenia, wybory, zjazdy, itp.), mających na celu realizację celów statutowych tych organizacji. W takiej sytuacji pracownicy Spółki w związku z uczestnictwem w spotkaniach związkowych odbywają podróż poza miejsce wykonywania pracy oraz siedzibę statutową Spółki. W związku z faktem, iż uczestnictwo w spotkaniach związkowych wiąże się często z koniecznością poniesienia określonych kosztów, Spółka pokrywa/zwraca koszty uczestnictwa w takich spotkaniach członków związków zawodowych, będących jej pracownikami.

Zwracane przez Spółkę koszty obejmują m.in.: diety, koszty noclegów oraz koszty podróży na miejsce spotkania, w szczególności koszy biletów PKP oraz samolot, kilometrówkę (w przypadku podróży samochodem prywatnym pracownika), parkingi, przejazdy autostradą i inne. Zdarza się również, iż dojazd na posiedzenia odbywa się z wykorzystaniem samochodu służbowego stanowiącego własność Spółki, który jest na tę okoliczność udostępniany pracownikom-członkom związków zawodowych. W takim przypadku Spółka pokrywa także koszty paliwa.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy dokonywany przez Spółkę zwrot kosztów na rzecz pracowników będących członkami związków zawodowych z tytułu odbywania przez nich podróży na spotkania organizacji związkowych korzysta po stronie pracowników ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji, czy z tytułu wypłaconych na rzecz pracowników zwrotów kosztów na Spółce nie ciążą obowiązki informacyjne oraz obowiązek poboru zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty zwracane przez Spółkę na rzecz pracowników będących członkami związków zawodowych z tytułu odbywanych przez nich podróży na spotkania organizacji związkowych korzystają po stronie tych pracowników ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji z tytułu zwrotu kosztów wypłacanych na rzecz pracowników na Spółce – jako płatniku – nie ciążą zarówno obowiązki informacyjne, jak również obowiązki poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy o PDOF, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednocześnie stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o PDOF za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Z kolei zaś w myśl art. 20 ust. 1 ustawy o PDOF za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Mając na uwadze powyższe przepisy Wnioskodawca uważa, że należy dojść do wniosku, iż zwrot kosztów realizowany przez Spółkę na rzecz pracowników z tytułu odbywanych przez nich podróży na spotkania związków zawodowych stanowi dla nich przychód na gruncie PDOF, przy czym ze względu na fakt, iż zwrot kosztów nie jest w żaden sposób powiązany z czynnościami wykonywanymi przez tych pracowników w ramach stosunku pracy łączącego ze Spółką nie stanowi on źródła przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PDOF, lecz przychód z innych źródeł wskazany w art. 20 ust. 1 ustawy o PDOF.

Wnioskodawca pragnie jednocześnie wskazać, że ustawa o PDOF wprowadza katalog dochodów zwolnionych z opodatkowania PDOF. I tak, jak stanowi art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o PDOF, wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:

1.  podróży służbowej pracownika,
2.  podróży osoby niebędącej pracownikiem

*   do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.

Jednocześnie jednak, w ocenie Wnioskodawcy, opisane w stanie faktycznym podróże pracowników na spotkania organizacji związkowych nie mogą zostać uznane za podróże służbowe pracownika, o których mowa w pkt a) wskazanego powyżej przepisu. Zgodnie bowiem z art. 775 Kodeksu pracy, podróżą służbową jest wykonywanie, na polecenie pracodawcy, zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy. Pracownik (członek związku zawodowego) odbywający podróż na spotkanie organizacji związkowej nie tylko nie wykonuje wówczas zadań służbowych, ale także nie jest związany poleceniami pracodawcy. Tym samym w trakcie podróży nie wykonuje on pracy, lecz realizuje zadania związane z działalnością organizacji związkowych. W świetle powyższego, podróż pracownika, będącego członkiem związku zawodowego, w celu udziału w spotkaniach organizacji związkowych nie może zostać uznana za podróż służbową w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, a więc ten przepis nie będzie mieć zastosowania w omawianym przypadku.

Niemniej jednak w ocenie Wnioskodawcy, przyznany na rzecz jego pracowników zwrot kosztów podróży na spotkania organizacji związkowych, może korzystać ze zwolnienia z PDOF jako zwrot kosztów za podróż osoby niebędącej pracownikiem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PDOF, a w konsekwencji z tytułu zwrotu kosztów wypłaconych na rzecz pracowników na Spółce – jako płatniku – nie ciążą zarówno obowiązki informacyjne, jak i obowiązek poboru zaliczek na poczet PDOF.

Powyższa konkluzja wynika z faktu, iż przywołany przepis nie odwołuje się do pojęcia podróży służbowej, a jedynie podróży osoby niebędącej pracownikiem. Pomimo, iż przepis wprowadza zwolnienie z PDOF w stosunku do zwrotu kosztów podróży osoby niebędącej pracownikiem, to wskazać należy, iż pracownik odbywający podróż w celu uczestniczenia w spotkaniu organizacji związkowej nie realizuje wówczas obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Tym samym, pomimo iż formalnie jest on pracownikiem Spółki, to nie sposób uznać, iż w przypadku kiedy pracodawca zwraca mu koszt podróży, która pozostaje poza zakresem jego stosunku pracy i w konsekwencji nie może zostać uznana za podróż służbową w myśl przepisów Kodeksu pracy, występują oni w relacji pracownik - pracodawca. Z perspektywy zatem uczestników spotkań związków zawodowych będących jednocześnie pracownikami Spółki, docierając na miejsce spotkania organizacji związkowej niewątpliwie odbywają oni podróż, o której mowa w pkt b) cytowanego przepisu, a fakt, iż w tym czasie realizują oni swoje uprawnienia związane z członkostwem w związkach zawodowych powoduje, iż nie sposób uznać, że są oni pracownikami, co prowadzi z kolei do wniosku, że należy ich uznać za osoby niebędące pracownikami, a więc tym samym zostaje wypełniona przesłanka umożliwiająca skorzystanie ze zwolnienia z PDOF przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit b).

Jednakże zgodnie z treścią art. 21 ust. 13 ustawy o PDOF zwolnienie wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) stosuje się, jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (osoby otrzymującej) i zostały poniesione:

1.  w celu osiągnięcia przychodów lub
2.  w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw, lub
3.  przez organy (urzędy) władzy lub administracji państwowej albo samorządowej oraz jednostki organizacyjne im podległe, lub
4.  przez osoby pełniące funkcje obywatelskie, o których mowa w art. 13 pkt 5, w związku z wykonywaniem tych funkcji.

Analizując powyższy przepis należy wskazać, iż w celu zastosowania omawianego zwolnienia z PDOF koniecznym jest spełnienie dwóch następujących warunków:

1.  świadczenia nie mogą być zliczone do kosztów podatkowych oraz
2.  zrealizowana jest jedna z przesłanek wskazanych w pkt. od 1 do 4 powyżej, przy czym w omawianym przypadku koniecznym jest dokonanie analizy wyłącznie przesłanki z pkt 2.

W odniesieniu do pierwszego z warunków niewątpliwie osoba fizyczna - członek związku zawodowego nie zaliczy otrzymanego zwrotu kosztów do kosztów uzyskania przychodów. Z kolei zaś w odniesieniu do drugiego warunku, w ocenie Wnioskodawcy, podróż pracownika - członka związku zawodowego na spotkania związku zawodowego, każdorazowo następuje w celu realizacji zadań statutowych tegoż związku. Jednocześnie, zdaniem Wnioskodawcy, związek zawodowy utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, wypełnia przesłankę z art. 21 ust. 13 pkt 2 ustawy o PDOF tj. działa na podstawie przepisów odrębnych ustaw. Co do zasady bowiem, mając na uwadze umiejscowienie przywołanego przepisu w systemie prawnym, przez inne ustawy, należy rozumieć ustawy inne niż ustawa o PDOF. Zgodnie bowiem z regułą wykładni przepisów wyrażoną łacińską paremią Lege non distinguente nec nostrum est distinguere (tam, gdzie ustawa nie rozróżnia, nie naszą jest rzeczą wprowadzać rozróżnianie) brak jest podstaw do tego, aby uzależniać możliwość zastosowania ewentualnego zwolnienia z PDOF od dodatkowego warunku w postaci funkcjonowania organizacji lub jednostki organizacyjnej na podstawie przepisów konkretnej ustawy regulującej jej działanie (powołującej ją do życia).

Niezależnie od powyższej argumentacji, Spółka pragnie wskazać, iż w przypadku uznania przez organ, że przywołane przepisy art. 20 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PDOF nie znajdą zastosowania (z czym jednak stanowczo się nie zgadza), w ocenie Wnioskodawcy, przyznawany jego pracownikom zwrot kosztów wyjazdów na spotkania organizacji związkowych i tak będzie podlegał zwolnieniu z PDOF w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PDOF, a w konsekwencji na Spółce nie będą ciążyły zarówno obowiązki informacyjne, jak również obowiązki poboru zaliczek na poczet PDOF z tytułu zwrotu kosztów wypłaconych pracownikom.

Uczestnictwo w spotkaniach organizacji związkowych, jest niewątpliwie formą wykonywania czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, co w przypadku otrzymania świadczeń z tego tytułu może wiązać się z ich zakwalifikowaniem do źródła przychodów, o którym mowa w art. 13 pkt 5 ustawy o PDOF. Jak jednak stanowi art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PDOF wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 3000 zł.

Zdaniem Wnioskodawcy powyższe prowadzi zatem do wniosku, iż zwrot kosztów przez Spółkę na rzecz pracowników będących członkami związków zawodowych będzie zwolniony z PDOF do wysokości limitu wskazanego powyżej.

Według Wnioskodawcy stanowisko to znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych, przykładowo jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 8 września 2017 r., znak: 0115-KDIT2-2.4011.203.2017.1 .NPR: _„Jeżeli natomiast diety lub zwrot kosztów otrzymuje członek organizacji, niepełniący żadnej funkcji w organie stanowiącym osoby prawnej - to przychody te w obecnym stanie prawnym - do wysokości określonej w ww. przepisie korzystają ze zwolnienia.” I dalej: „Zgodnie z ukształtowanym przez doktrynę poglądem, za pełnienie obowiązków obywatelskich i społecznych uznaje się działalność posłów i senatorów, radnych i innych przedstawicieli samorządu terytorialnego, składów komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, składów inspekcji Państwowej Komisji Wyborczej i inspekcji wojewódzkich komisarzy wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Trybunału Stanu, ławników sądów powszechnych. Jak wynika z powyższego obowiązkami społecznymi i obywatelskimi w przypadku czynności i zadań związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych są obowiązki wynikające z funkcji np. radnego, posła czy senatora. Będą to przede wszystkim obowiązki związane z uczestniczeniem obywateli w sprawowaniu władzy publicznej (zarówno wykonawczej, sądowniczej, jak i ustawodawczej). Dotyczy to również określonych funkcji w ramach organizacji o charakterze społecznym (organizacje pozarządowe), w tym również w ramach wolontariatu. Powyższe oznacza, że pojęcie obowiązków społecznych i obywatelskich jest spełnione w przypadku czynności i zadań związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych. Z pełnieniem obowiązków społecznych mamy do czynienia również wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracach instytucji (w szczególności samorządu terytorialnego lub zawodowego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności w jej interesie (tego rodzaju funkcje należy odróżnić od usług świadczonych w celach zarobkowych). Do pojęcia „pełnienia obowiązków społecznych” zaliczono zatem również prace w instytucjach reprezentujących daną społeczność zawodową.”_

Dodatkowo Wnioskodawca podkreśla, iż przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PDOF nie zawęża zakresu zwolnienia, poprzez ograniczenie możliwości jego zastosowania wyłącznie do zwrotu kosztów i diet wypłaconych przez określone podmioty. Ponadto zakres kosztów zwracanych przez Spółkę z tytułu podróży na spotkania organizacji związkowych jest tożsamy z przewidzianym w analizowanym przepisie, zakresem przedmiotowym zwolnienia. Dlatego też, w ocenie Wnioskodawcy, zwrot kosztów przekazywany przez niego na rzecz pracowników - członków związków zawodowych - niewątpliwie spełnia również przesłanki przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PDOF.

W świetle powyższych rozważań Wnioskodawca jest zdania, iż wypłacany na rzecz pracowników - członków związków zawodowych zwrot kosztów podróży na spotkania organizacji związkowych korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na gruncie PDOF, a tym samym z tytułu zwrotu kosztów wypłaconych na rzecz pracowników na Spółce nie ciążą zarówno obowiązki informacyjne, jak również obowiązek poboru zaliczek na poczet PDOF.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe w części dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do kwot stanowiących zwrot kosztów podróży członka związków zawodowych na spotkania organizacji związkowych oraz nieprawidłowe w zakresie możliwości zastosowania do ww. kwot zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 200) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W świetle powyższego, za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są:

*   stosunek służbowy, stosunek pracy, praca nakładcza, emerytura lub renta,
*   inne źródła.

W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Przepis ten wymienia jedynie przykładowo przychody ze stosunku pracy. Świadczy o tym użycie słowa „w szczególności”, co oznacza, że wymienione kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodami ze stosunku pracy są więc wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, o ile w istocie mają swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Natomiast art. 20 ust. 1 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed 18 maja 2018 r.) stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Należy wskazać, że na mocy art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 858) zmieniono treść art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten po ww. zmianie stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Przepis art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w powołanym powyżej brzmieniu obowiązuje od dnia 18 maja 2018 r.

Użyte w ww. przepisie sformułowanie „w szczególności”, świadczy o tym, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii należy zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do kategorii przychodów określonych w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy zalicza się wszystkie te przychody, które nie zostały enumeratywnie wymienione jako źródła przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 1-8a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle powyższego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc, podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być wszelkie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Jak wynika z opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca jest Spółką kapitałową, w ramach której działają organizacje związkowe (dalej: związki zawodowe, organizacje związkowe) reprezentujące m.in. interesy pracowników zatrudnionych w Spółce. Organizacje związkowe funkcjonują w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 854 z późn. zm.) i mają swoje siedziby usytuowane odpowiednio w W. (…) oraz G. (…).

Zdarza się, że członkowie organizacji związkowych będący jednocześnie pracownikami Spółki uczestniczą w spotkaniach związkowych (posiedzenia, obrady, szkolenia, wybory, zjazdy, itp.), mających na celu realizację celów statutowych tych organizacji. W takiej sytuacji pracownicy Spółki w związku z uczestnictwem w spotkaniach związkowych odbywają podróż poza miejsce wykonywania pracy oraz siedzibę statutową Spółki. W związku z faktem, iż uczestnictwo w spotkaniach związkowych wiąże się często z koniecznością poniesienia określonych kosztów Spółka pokrywa/zwraca koszty uczestnictwa w takich spotkaniach członków związków zawodowych, będących jej pracownikami.

Zwracane przez Spółkę koszty obejmują m.in.: diety, koszty noclegów oraz koszty podróży na miejsce spotkania, w szczególności koszy biletów PKP oraz samolot, kilometrówkę (w przypadku podróży samochodem prywatnym pracownika), parkingi, przejazdy autostradą i inne. Zdarza się również, iż dojazd na posiedzenia odbywa się z wykorzystaniem samochodu służbowego stanowiącego własność Spółki, który jest na tę okoliczność udostępniany pracownikom-członkom związków zawodowych. W takim przypadku Spółka pokrywa także koszty paliwa.

Mając na uwadze opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz zacytowane powyżej przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy że świadczenia otrzymywane od Wnioskodawcy w związku z wypełnianiem określonych zadań związków zawodowych są/będą przychodem pracowników - członków tych organizacji.

Jak słusznie wskazał Wnioskodawca koszty zwrócone członkowi związków zawodowych w związku z podróżą, jaką odbył/odbędzie na spotkania organizacji związkowych nie mają swojego źródła w łączącym strony stosunku pracy. Powyższe koszty Spółka ponosi w związku ze zobowiązaniami wobec organizacji związkowych, a nie w związku ze świadczeniem pracy przez członka związków zawodowych. Wobec powyższego kwota zwrotu ww. osobom kosztów podróży na spotkania organizacji związkowych nie stanowi/nie będzie stanowiła przychodu ze stosunku pracy ww. osoby lecz przychody z innych źródeł.

Jednakże w myśl art. 21 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:

1.  podróży służbowej pracownika,
2.  podróży osoby niebędącej pracownikiem

*   do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.

Odrębnymi przepisami, o których mowa powyżej są przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 167).

Jednocześnie, zgodnie z art. 21 ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepis ust. 1 pkt 16 lit. b stosuje się, jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione:

1.  w celu osiągnięcia przychodów lub
2.  w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw, lub
3.  przez organy (urzędy) władzy lub administracji państwowej albo samorządowej oraz jednostki organizacyjne im podległe lub przez nie nadzorowane, lub
4.  przez osoby pełniące funkcje obywatelskie, o których mowa w art. 13 pkt 5, w związku z wykonywaniem tych funkcji.

Odnosząc się do art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a należy zauważyć, że z art. 775 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 108), wynika, że za podróż służbową uznaje się wykonywanie przez pracownika na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, bądź stałe miejsce pracy pracownika. W przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym nie mamy do czynienia z podróżą służbową pracownika, wykonywaną na polecenie pracodawcy jako zadanie służbowe lecz z podróżą członka związków zawodowych związanych z realizacją zadań statutowych związku zawodowego.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia, czy w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie zwolnienie przedmiotowe wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koniecznym jest natomiast przede wszystkim ustalenie, jak należy rozumieć pojęcie „podróży” ujęte w tym przepisie.

Wskazać przy tym należy, że ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zarówno w lit. a), jak i w lit. b) używa pojęcia „podróż”. Różnica treści przepisów zawarta w lit. a) i lit. b) związana jest wyłącznie z faktem, że w podróży służbowej może pozostawać jedynie pracownik, gdyż regulacje w tym zakresie zawiera Kodeks pracy. Dlatego też w odniesieniu do osób niepozostających w stosunku pracy (stosunkach pokrewnych) można mówić jedynie o podróży, a nie o podróży służbowej, w rozumieniu Kodeksu pracy. Niezależnie od powyższego, pojęcie „podróż” należy rozumieć identycznie.

Zatem podróżą w sensie ogólnym jest wykonywanie zadania poza miejscowością, w której znajduje się siedziba firmy bądź stałe miejsce wykonywania zadań i tylko do wydatków (do wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej) poniesionych podczas takiej podróży ma zastosowanie zwolnienie przedmiotowe wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z konstrukcji wyżej omówionych przepisów wynika jednoznacznie, że intencją ustawodawcy było zastosowanie zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do diet i innych należności należnych zarówno z tytułu podróży służbowej (tj. podróży pracownika), jak i z tytułu podróży spełniającej te same cechy co podróż służbowa, która jednak jest wykonywana przez osobę niebędącą pracownikiem. Zatem ustawodawca w przedmiotowym zwolnieniu zagwarantował takie same prawa zarówno osobie będącej w podróży służbowej (pracownikowi), jak i osobie niebędącej pracownikiem, która wykonuje podróż spełniającą te same cechy co podróż służbowa.

Biorąc zatem pod uwagę zacytowane powyżej przepisy prawa jak i stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stwierdzić należy, że do dokonywanych przez Wnioskodawcę zwrotów poniesionych wydatków na rzecz pracowników będących członkami związków zawodowych z tytułu odbywania przez nich podróży na spotkania organizacji związkowych, które swoje siedziby mają odpowiednio w W. i G. – przy spełnieniu warunków wynikających z art. 21 ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. o ile otrzymane świadczenia nie zostały/nie zostaną zaliczone do kosztów uzyskania przychodów osoby je otrzymującej i zostały/zostaną poniesione w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw – związków zawodowych) znajduje zastosowanie zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) tej ustawy.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że w opisanym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym wypłacane przez Wnioskodawcę kwoty z tytułu zwrotu kosztów podróży mogą korzystać z przedmiotowego zwolnienia do wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. W sytuacji - gdy dokonywany zwrot kosztów nie przekracza/nie będzie przekraczał obowiązujących limitów - na Wnioskodawcy rzeczywiście nie ciążą/nie będą ciążyły obowiązki informacyjne, ani obowiązki płatnika, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie – wbrew stanowisku Wnioskodawcy - nie znajduje zastosowania zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym: wolne od podatku są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 3.000 zł.

Z ww. przepisu wynika bowiem, że zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie tylko i wyłącznie do przychodów z tytułu wykonywania czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, kwalifikowanych do źródła określonego w art. 13 pkt 5 tej ustawy. Skoro zatem, jak słusznie wskazał Wnioskodawca, zwrot członkom związków zawodowych wydatków na dojazdy na spotkania organizacji związkowych stanowi przychód z innych źródeł, to otrzymane przez te osoby kwoty nie mieszczą się w zakresie zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe w części dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do kwot stanowiących zwrot kosztów podróży członka związków zawodowych na spotkania organizacji związkowych oraz nieprawidłowe w zakresie możliwości zastosowania do ww. kwot zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ….w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.