Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-650/14-2/JK2
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-10-28
Teza: Zwrot nieruchomości uprzednio wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa należy traktować jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Ponieważ zaś prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości znajduje swe źródło w nabyciu spadku zatem datą nabycia przez Wnioskodawcę zwróconej nieruchomości (udziału w niej) jest data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawczyni. Skoro spadkodawczyni Wnioskodawcy zmarła w 1993 r., to upłynął już pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym nastąpiło pierwotne nabycie przez Wnioskodawcę nieruchomości (udziału w nieruchomości). Zatem sprzedaż nieruchomości (udziału w nieruchomości) jaką Wnioskodawca dokonał w dniu 5 czerwca 2014 r. nie będzie rodziła po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w postaci zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Innymi słowy przychód jaki Wnioskodawca uzyska ze sprzedaży nieruchomości (udziału w nieruchomości) w ogóle nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości; wywłaszczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 14 sierpnia 2014 r. (data wpływu 29 sierpnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w zwróconej nieruchomości **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 sierpnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w zwróconej nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 17 listopada 1988 r. Urząd Miejski w C. wydał decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, dotyczącą nieruchomości położonej w C. oznaczonej jako działki nr 22/4, 22/6 4obręb 81. W chwili wywłaszczenia, przedmiotowa działka była przedmiotem współwłasności wymienionych osób:

1.  J. P. w 11/60 części,
2.  K. N. w 11/60 części,
3.  I. P. w 11/60 części,
4.  K. M. w 11/60 części,
5.  J. R. w 11/60 części,
6.  M. P. w 5/60 części.

Spośród wyżej wymienionych osób nie żyją:

1.  I. P. (zmarła 22 kwietnia 1993 r.), po której dziedziczą:
    *   K. M. w 12500/76166 części,
    *   J. R. w 12500/76166 części,
    *   B. W. (Wnioskodawca) w 51166/76166 części.
2.  J. P. (zmarł 21 marca 1994 r.), po którym dziedziczą:
    *   K. M. w 1/3 części,
    *   J. R. w 1/3 części,
    *   A. N. -W. w 1/3 części.
3.  K. N. (zmarła 25 lipca 1990 r.), po której dziedziczy.
    *   A. N.-W.

Ponieważ cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość do dnia dzisiejszego nie został zrealizowany, poprzedni właściciele i ich spadkobiercy wystąpili do Urzędu Miasta C. z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości zgodnie z art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomości.

W dniu 28 marca 2014 r. Starostwo w M. orzekło o zwrocie ww. nieruchomości, a w dniu 22 kwietnia 2014 r. decyzja o zwrocie stała się ostateczna. Zwrot nastąpił na rzecz następujących osób:

1.  Wnioskodawca 844.239/6.854.940 części,
2.  A. N. -W. 1.675.652/6854.940 części,
3.  M. P. 571245/6854940 części,
4.  K. M. 1881902/6854940 części.
5.  J.R. 1881902/6854940 części.

W dniu 5 czerwca 2014 r. właściciele dokonali zbycia nieruchomości aktem notarialnym.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w zasiniałej sytuacji podatek należny jest podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości i od kiedy należy liczyć termin powstania obowiązku podatkowego (z chwilą otwarcia spadku, czy z chwilą otrzymania decyzji o zwrocie nieruchomości)?

Zdaniem Wnioskodawcy, podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości w zaistniałej sytuacji nie powinien być należny. Miasto decyzją wywłaszczeniową pozbawiło własności nieruchomosci, która otrzymano w spadku. Przez 25 lat nie zrealizowało celu na jaki nieruchomość została wywłaszczona. Decyzją administracyjną o zwrocie nieruchomości własność utracona została przywrócona. Wszyscy współwłaściciele opłacili zwaloryzowane należności tytułem zwrotu nieruchomości. Wnioskodawca uważa, że termin od którego należy liczyć bieg powstania obowiązku podatkowego powinien być liczony z chwilą otwarcia spadku, ponieważ przed otrzymaniem decyzji wywłaszczeniowej był współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) – podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów, – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, dla określenia jego skutków podatkowych istotne jest ustalenie daty ich nabycia.

W rozpatrywanej sprawie istotna jest więc kwestia ustalenia czy zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który nastąpi na podstawie decyzji administracyjnej, będzie stanowić dla Wnioskodawcy nabycie nieruchomości w myśl przywołanego uprzednio art. 10 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518) – wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej. Ustawodawca regulujący instytucję wywłaszczenia nieruchomości ustanowił równocześnie gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą jest instytucja zwrotu nieruchomości, jeżeli nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu, na który dokonano wywłaszczenia. Celem tej gwarancji jest przywrócenie stanu stosunków własnościowych panujących przed wywłaszczeniem.

W myśl art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

W myśl art. 140 ust. 1 ww. ustawy – w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

Decyzja o zwrocie nieruchomości powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. W związku z tym nie następuje nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w momencie zwrotu nieruchomości. Ma miejsce restytucja stosunków sprzed wywłaszczenia, tj. zwrot prawa własności do nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców.

Zatem, datą nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomości), która była przedmiotem wywłaszczenia, a o zwrot której wystąpił Wnioskodawca jako jeden ze spadkobierców, jest w tym przypadku data śmierci spadkodawczyni, tj. 22 kwietnia 1993 r.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121) – prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Z kolei w myśl art. 924 ww. ustawy – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (spadkodawców), a stosownie do art. 925 Kodeksu – spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Tym samym, zwrot nieruchomości uprzednio wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa należy traktować jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Ponieważ zaś prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości znajduje swe źródło w nabyciu spadku zatem datą nabycia przez Wnioskodawcę zwróconej nieruchomości (udziału w niej) jest data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawczyni. Skoro spadkodawczyni Wnioskodawcy zmarła w 1993 r., to upłynął już pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym nastąpiło pierwotne nabycie przez Wnioskodawcę nieruchomości (udziału w nieruchomości). Zatem sprzedaż nieruchomości (udziału w nieruchomości) jaką Wnioskodawca dokonał w dniu 5 czerwca 2014 r. nie będzie rodziła po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w postaci zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Innymi słowy przychód jaki Wnioskodawca uzyska ze sprzedaży nieruchomości (udziału w nieruchomości) w ogóle nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. , poz. 749, z późn. zm.), Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja dotyczy tylko Pana jako Wnioskodawcy. Nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych spadkobierców nieruchomości. W związku z powyższym w celu uzyskania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez pozostałych spadkobierców nieruchomości, winni Oni złożyć odrębne wnioski o wydanie interpretacji indywidualnej i uiścić stosowną opłatę.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., Nr 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.