Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.301.2025.1.IK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-11
Teza: Moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku
umów FIDIC oraz umów nieopartych na wzorach FIDIC
(pytanie oznaczone nr 1 i nr 2), moment powstania obowiązku
podatkowego w sytuacji akceptacji protokołu odbioru przez
Inwestora z opóźnieniem bez uzasadnionej przyczyny (pytanie
oznaczone nr 3), podstawa opodatkowania (pytanie
oznaczone nr 4) oraz nieuznanie opisanych usług za usługi o
charakterze ciągłym (pytanie oznaczone nr 5).
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy
obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania
obowiązku podatkowego
protokół-protokół zdawczo-odbiorczy
roboty-roboty budowlane
roboty-roboty budowlano-montażowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV.
Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-
Obowiązek podatkowy - usługi częściowo wykonane
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa
opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady
ogólne
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek
wystawienia faktury
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Termin wystawienia
faktury
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-
Rozdział 1-art. 19a-ust. 5-pkt 3-lit. a
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-
art. 29a-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106i-ust. 3-pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV.
Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-
Obowiązek podatkowy - usługi budowlane lub
budowlano-montażowe
1

## Pytanie

oznaczone nr 3), podstawa opodatkowania (pytanie
                  oznaczone nr 4) oraz nieuznanie opisanych usług za usługi o
                  charakterze ciągłym (pytanie oznaczone nr 5).
        Autor informacji:  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
          Data wydania:2025-07-11T06:57:08.016
            Sygnatura:0111-KDIB3-1.4012.301.2025.1.IK
                      obowiązek-obowiązek podatkowy
                      obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania
                      obowiązku podatkowegoSłowa kluczowe:  protokół-protokół zdawczo-odbiorczy
                      roboty-roboty budowlane
                      roboty-roboty budowlano-montażowe
                      [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-
                      Rozdział 1-art. 19a-ust. 5-pkt 3-lit. a
                      [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-Przepis:  art. 29a-ust. 1
                      [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
                      Rozdział 1-art. 106i-ust. 3-pkt 1
                      Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV.
                      Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-
                      Obowiązek podatkowy - usługi budowlane lub
                      budowlano-montażowe

                      Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV.
                      Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-
                      Obowiązek podatkowy - usługi częściowo wykonane
          Zagadnienie:  Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa
                      opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady
                      ogólne
                      Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
                      Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek
                      wystawienia faktury
                      Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
                      Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Termin wystawienia
                      faktury
            Załączniki:brak
                            Treść:
    Interpretacja indywidualna
    - stanowisko w części prawidłowe, w części nieprawidłowe
    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest:
  - prawidłowe w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku umów
    FIDIC oraz umów nieopartych na wzorach FIDIC (pytanie oznaczone nr 1 i nr 2),
  - nieprawidłowe w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w sytuacji
    akceptacji protokołu odbioru przez Inwestora z opóźnieniem bez uzasadnionej
    przyczyny (pytanie oznaczone nr 3),
  - prawidłowe w zakresie podstawy opodatkowania (pytanie oznaczone nr 4),
  - prawidłowe w zakresie nieuznania opisanych usług za usługi o charakterze ciągłym
    (pytanie oznaczone nr 5).

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 kwietnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w
    zakresie podatku od towarów i usług.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) Sp. z o.o. (dalej także jako: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest podatnikiem podatku
    dochodowego od osób prawnych. Spółka jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem
    podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm., zwanej dalej jako: ustawa o VAT).
    Przedmiotem przeważającej działalności Spółki są roboty (...).

    Wnioskodawca jest podmiotem należącym Grupy (...) zajmującej się m.in. produkcją (...).
    Wnioskodawca jest (...) Grupy (...) w (...) związanych z (...).
    Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy usługi
    budowlane polegające w szczególności na: (...). W ramach prowadzonej działalności Spółka
    zawiera z inwestorami będącymi czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług
    umowy o roboty budowlane. Zawierane umowy o roboty budowlane dotyczą głownie
    wykonania (...). Usługi budowlane wynikające z zawartych umów realizowane są przez
    Wnioskodawcę na terenie Rzeczypospolitej polskiej w charakterze wykonawcy lub
    podwykonawcy - w zależności od zawieranej umowy.
    Umowy, na podstawie których Spółka świadczy przedmiotowe usługi, można podzielić na
    dwie grupy:
      1) umowa oparta na wzorach kontraktowych FIDIC (tj. Międzynarodowej Federacji
            Inżynierów Konsultantów),
      2) pozostałe umowy (nieoparte na wzorach kontraktowych FIDIC).
    Ad. 1 Umowa oparta na wzorach kontraktowych FIDIC
    W przypadku umowy opartej na wzorach kontraktowych FIDIC, realizacja umowy
    następuje przy udziale Inżyniera Kontraktu. Inżynier Kontraktu nie jest reprezentantem
    żadnej ze stron umowy, lecz działa we własnym imieniu. Wyboru Inżyniera Kontraktu
    dokonuje Zamawiający. Inżynier Kontraktu jest osobą posiadającą odpowiednie
    kwalifikacje, której zadaniem jest nadzór techniczny nad robotami budowlanymi oraz nad
    całością dokumentacji sporządzanej przez Spółkę. Generalnie rzecz ujmując, zadaniem
    Inżyniera Kontraktu jest dbałość o to, aby inwestycja została ukończona zgodnie z
    warunkami umowy.
    Zgodnie z zawartą umową strony przewidziały płatności częściowe za wykonywanie
    przedmiotu umowy. Płatności częściowe są dokonywane na rzecz Spółki w oparciu o
    ryczałtowe ceny jednostkowe (zawarte w Załączniku nr 2 do umowy) w cyklach
    miesięcznych. Ryczałtowe ceny jednostkowe są stałe w okresie realizacji przedmiotu
    umowy i nie podlegają żadnym zmianom w terminie do dnia 31.12.2025 r.
    Rozliczenie wynagrodzenia Spółki z tytułu wykonania danej części prac następuje na
    podstawie dokumentu wystawionego przez Inżyniera Kontraktu. Dokument, o którym
    mowa powyżej nosi nazwę, „przejściowe świadectwo płatności” - w dalszej części wniosku
    Wnioskodawca, na określenie powyższego dokumentu posługiwać się będzie nazwą
    „Przejściowe Świadectwo Płatności lub PŚP”.
    Zgodnie z zawartą umową, ostatniego dnia kalendarzowego każdego miesiąca, Spółka
    składa do Inżyniera Kontraktu wniosek o PŚP wykazujący szczegółowo kwoty do
    otrzymania, które Spółka uważa się za uprawnioną, wraz z potwierdzającą to
    dokumentacją. W ciągu 28 dni od dnia otrzymania takiego rozliczenia i dokumentów je
    uzasadniających Inżynier Kontraktu w imieniu Inwestora powinien wystawić PŚP, podając
    kwotę uważaną przez Inwestora za uzasadnioną i należną Spółce, wraz z zawiadomieniem
    informującym, które kwoty zawarte we wniosku o PŚP nie zostały zaakceptowane wraz ze
    szczegółowymi informacjami w tym zakresie. Wystawienie PŚP przez Inżyniera Kontraktu
    oznacza, iż w jego ocenie Wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania wynagrodzenia z
    tytułu wykonania danej części prac. Następnie Inżynier Kontraktu przesyła PŚP do Spółki.
    Wystawione Przejściowe Świadectwo Płatności uprawnia Spółkę do wystawienia faktury
    dokumentującej wykonanie tej części prac, co z kolei wiąże się z obowiązkiem zapłaty
    wynagrodzenia przez Zamawiającego w kwocie wykazanej w fakturze. Po wystawieniu
    faktury, Zamawiający reguluje wynagrodzenie na rzecz Spółki.
    Wnioskodawca poniżej przedstawia zapisy wynikające z zawartej umowy nr (...)opartej na
    warunkach kontraktowych FIDIC, gdzie umowa przewiduje płatności częściowe (rozliczane
    w miesięcznych okresach rozliczeniowych). Zgodnie z zawartą umową strony uzgodniły:

    (...)
    Ad. 2. Pozostałe umowy (nieoparte na wzorach kontraktowych FIDIC).
    Zakres robót, które wykonuje Spółka w ramach zawartych umów jest określony
    indywidualnie w ofercie w zależności od zawieranego kontraktu. Spółka wskazuje, że
    umowy z poszczególnymi inwestorami różnią się, a ich ostateczne brzmienie zależy od
    procesu negocjacyjnego między stronami. Zasadniczo Spółka w celu realizacji
    długotrwałych kontraktów budowlanych zawiera z Inwestorami umowy zakładające
    metodę częściowych rozliczeń. Jednakże często wynagrodzenie Spółki nie jest znane w
    dniu gotowości odbioru części prac. Protokół odbioru częściowego przedmiotu umowy
    będzie decydował o kwocie tego wynagrodzenia. Przy podpisaniu częściowego protokołu
    odbioru Inwestor weryfikuje czy przedmiot odbioru (efekt prac Spółki) został wykonany
    zgodnie z umową i określa wartość zrealizowanych świadczeń.
    Zapisy umów, które zawiera Spółka wskazują, że wynagrodzenie częściowe lub końcowe
    należne jest Spółce dopiero po zatwierdzeniu protokołów odbioru prac potwierdzających
    stan wykonania robót. Zgodnie z zawartymi przez Spółkę umowami, podpisanie protokołu
    odbioru jest warunkiem wystawienia faktury VAT dokumentującej wykonanie danego
    etapu prac lub wykonanie przedmiotu umowy w całości.
    Niektóre umowy na roboty budowlane przewidują, że rozliczenie wykonanych robót
    będzie następowało etapami, zgodnie z podziałem w tabeli elementów kosztorysu
    ofertowego stanowiącego załącznik nr 1 do umowy, na podstawie faktur częściowych w
    okresach miesięcznych do limitu 90% wynagrodzenia netto określonego w umowie,
    natomiast faktura końcowa jest wystawiana po dokonaniu odbioru końcowego i będzie
    wynosiła różnicę pomiędzy wypłaconym dotychczas wynagrodzeniem, a wynagrodzeniem
    ustalonym w umowie.
    Zdarzają się sytuacje, gdzie Spółka zawiera z inwestorem umowę na roboty budowlane,
    gdzie okres realizacji danej inwestycji przekracza 12 miesięcy a rozliczenie wykonanych
    prac będzie następowało jednorazowo po wykonaniu całej inwestycji w oparciu
    zatwierdzony protokół odbioru robót budowlanych.
    Rozliczenia między Spółką a Zamawiającym/Inwestorem odbywają się na podstawie: (i)
    protokołów odbioru robót budowlanych,(ii) protokołów do celów fakturowania, (iii)
    protokołów odbioru wykonanych robót. W dalszej części wniosku Wnioskodawca, na
    określenie powyższych dokumentów posługiwać się będzie nazwą „protokołu zdawczo-
    odbiorczego”.
    Spółka, po wykonaniu usługi lub jej części zgłasza Zamawiającemu/Inwestorowi możliwość
    odbioru prac. Odbiór częściowy lub końcowy dokonywany jest poprzez podpisanie
    protokołu zdawczo-odbiorczego przez przedstawicieli Spółki i Zamawiającego/Inwestora.
    Przy podpisaniu protokołu odbioru Zamawiający/Inwestor weryfikuje czy przedmiot
    odbioru (efekt prac Spółki) został wykonany zgodnie z umową oraz czy wysokość
    wynagrodzenia została określona zgodnie z umową.
    Podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego może następować: (i) w tym samym dniu, (ii)
    w różnych dniach lub tygodniach. W sytuacji, kiedy podpisanie protokołu zdawczo-
    odbiorczego następuje w różnych dniach, lub tygodniach za skuteczne podpisanie
    protokołu zdawczo-odbiorczego uważa się datę w której złożony został ostatni wymagany
    podpis. Protokół zdawczo-odbiorczy może odnosić się zarówno do odbioru jednego z
    etapów prac, jak i do odbioru całej inwestycji. W treści protokołu zdawczo-odbiorczego
    Strony wskazują m.in. (i) jakie roboty budowlane i w jakim okresie zostały wykonane, (ii) w
    jakiej ilości te roboty budowlane zostały wykonane, (iii) jaka jest wartość wykonanych
    robót budowlanych. Po podpisaniu protokołu zdawczo-odbiorczego (przez wszystkie
    Strony) Spółka wystawia fakturę na Zamawiającego/Inwestora, a następnie Zamawiający
    /Inwestor reguluje wynagrodzenie na rzecz Spółki.
    W kwestii terminu podpisania protokołu odbioru zdawczo-odbiorczego zdarzają się
    sytuacje, gdzie Spółka prawidłowo zgłasza gotowość do odbioru wykonanego etapu
    /końcowego usług budowlanych, a Zamawiający/Inwestor bez uzasadnionej przyczyny, nie
    akceptuje protokołu zdawczo-odbiorczego w ustanowionym w umowie terminie. W takich

    przypadkach Wnioskodawca wielokrotnie ponawia kontakt z Zamawiającym/Inwestorem i
    wzywa go do zaakceptowania protokołu. W efekcie Spółka finalnie otrzymuje podpisany,
    zaakceptowany przez inwestora protokół, natomiast jest on zaakceptowany przez
    inwestora po terminie akceptacji wynikającym z umowy.
    Wnioskodawca poniżej przedstawia przykładowe zapisy wynikające z zawartych umów
    nieopartych na wzorach kontraktowych FIDIC, gdzie zawarte umowy przewidują częściowe
    rozliczenia. I tak przykładowo:
    1. w umowie nr (...) strony uzgodniły:
      (...)
    2. w umowie nr (...) strony uzgodniły:
      (...)
    Pytania
    1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku umowy
      opartej na wzorze kontraktowym FIDIC o której mowa w treści wniosku, moment
      wystawienia przez Inżyniera Kontraktu Przejściowego Świadectwa Płatności, będzie
      momentem wykonania usługi, od którego uzależniony jest moment powstania
      obowiązku podatkowego w przypadku świadczenia usług budowlanych?
    2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku umów
      nieopartych na wzorach FIDIC o których mowa we wniosku, moment podpisania
      protokołu zdawczo- odbiorczego, będzie momentem wykonania usługi, od którego
      uzależniony jest moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku
      świadczenia usług budowlanych?
    3. Który moment należy przyjąć za dzień wykonania usługi w rozumieniu art. 106i ust. 3
      pkt 1 w powiązaniu z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o podatku VAT, który to moment
      determinuje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w
      sytuacji, w której Inwestor, bez uzasadnionej przyczyny, akceptuje protokół odbioru
      robót z opóźnieniem?
    4. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy zgodnie z którym, podstawą
      opodatkowania do VAT w przypadku usług budowlanych rozliczanych etapami będzie
      wartość robót budowlanych określonych w protokole zdawczo-odbiorczym do limitu
      90% wynagrodzenia netto określonego odpowiednio w umowie nr (...), o której mowa
      w treści wniosku, pomimo że prace zostały wykonane w stopniu bardziej
      zaawansowanym?
    5. Czy usługi budowlane, rozliczane i odbierane jednoetapowo, o których mowa we
      wniosku w których okres realizacji przekracza 12 miesięcy należy uznać za usługi o
      charakterze ciągłym do których zastosowanie ma art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy
      o VAT?

    Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do pytania 1 i 2
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem podlega
    odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie
    z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT dostawę towarów stanowi przeniesienie prawa do
    rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami są zaś rzeczy oraz ich części, a także
    wszystkie postaci energii, co wynika z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. Art. 8 ust. 1 ustawy o VAT
    stanowi zaś, że świadczeniem usług w rozumieniu art. 5. ust. 1 ww. ustawy jest każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy w rozumieniu art. 7 ustawy o
    VAT.
    Konstrukcja podatku VAT zakłada, że podatnik wykonujący czynności podlegające
    opodatkowaniu tym podatkiem jest zobowiązany do opodatkowania danej czynności w
    momencie powstania obowiązku podatkowego.
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy
    powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust.
    1a, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Z kolei art. 19a ust. 2 ustawy o VAT
    stanowi, iż w odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również
    za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.
    Zgodnie z art. 19a ust. 3 ustawy o VAT usługę, dla której w związku z jej świadczeniem
    ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną
    z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do
    momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez
    okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają
    terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku
    podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.
    Z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT wynika zaś, że jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub
    wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę,
    zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem
    spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, to
    obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej
    kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.
    Szczególną zasadę dotyczącą powstania obowiązku podatkowego w przypadku
    świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych przewiduje art. 19a ust. 5
    pkt 3 lit. a ustawy o VAT.
    Zgodnie z tym przepisem obowiązek podatkowy na gruncie VAT powstaje w momencie
    wystawienia faktury w przypadkach, o których mowa w art. 106b ust. 1 z tytułu
    świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych.
    Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy o VAT podatnik zobowiązany jest wystawić fakturę
    dokumentującą:
    1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a
      pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od
      wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
      niebędącej podatnikiem;
    2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z
      procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
    3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w
      pkt 1;

    4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
      których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
      a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
      b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt
        4, c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art.
        19a ust. 1b. Stosownie do art. 19a ust. 7 ustawy o VAT w przypadkach, o których
        mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z
        opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów
        wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie
        określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
    Artykuł 106i ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia
    miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano
    usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9. Jeśli jednak przed dokonaniem dostawy towaru lub
    wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1
    pkt 4, to fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu,
    w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy, co wynika z art. 106i ust. 2
    ustawy o VAT.
    Ustawodawca w przepisach ustawy o VAT przewidział wyjątek co do terminu wystawienia
    faktury za roboty budowlane lub budowlano-montażowe. Zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 1
    ustawy o VAT, fakturę wystawia się nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usługi - w
    przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a.
    Stosownie do treści art. 106i ust. 7 ustawy o VAT faktury nie mogą być wystawione
    wcześniej niż 60. dnia przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi oraz nie
    wcześniej niż 60 dni przed otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub
    wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty. Powyższe oznacza więc, że obowiązek
    podatkowy w przypadku robót budowlanych lub budowlano- montażowych realizowanych
    na rzecz innego podatnika podatku VAT powstaje w dacie wystawienia faktury, nie później
    jednak niż 30. dnia od wykonania usługi.
    W innych przypadkach, tj. nieobjętych hipotezą art. 106b ust. 1 ustawy o VAT - czyli w
    przypadku świadczenia usług budowlanych na rzecz innych podmiotów aniżeli podatnicy
    VAT, podatnik podatku od wartości dodanej, podatnik podatku o podobnym charakterze,
    osoba prawna niebędąca podatnikiem - zastosowanie znajdzie zasada ogólna dotycząca
    momentu powstania obowiązku podatkowego uregulowana w art. 19a ust. 1 ustawy o
    VAT. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wykonania usługi.
    Kluczowe dla określenia terminu na wystawienie faktury i momentu powstania obowiązku
    podatkowego w podatku VAT jest prawidłowe określenie momentu wykonania usługi. W
    ustawie o VAT brak jest definicji wykonania usługi. Brak jest również w przepisach
    kryteriów pozwalających na precyzyjne określenie takiego momentu. O faktycznym
    momencie wykonania usługi decyduje jej charakter. Charakter i data wykonania usługi
    determinowane zaś są przez zawieraną przez strony umowę cywilnoprawną, chyba, że
    moment ten jest określony w przepisach obowiązującego prawa regulujących zasady
    wykonywania usług danego rodzaju, co zostało potwierdzone, między innymi, przez
    Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 27 września 2013 r.
    sygn. IPPP1/443-635/13-2/AP. Ponadto również w orzecznictwie TSUE wskazuje się, że
    postanowienia umowne mają znaczenie dla dokonywania kwalifikacji dla celów VAT i
    stanowią w tym zakresie istotną wskazówkę (tak TSUE w wyroku z 27 września 2012 r. C-
    392/11 czy w wyroku z 16 kwietnia 2015 r. C-42/14.).
                          1Należy podkreślić, że zgodnie z art. 353 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1061,
    ze zm., zwanego dalej: k.c.) strony zawierając umowę, mogą ułożyć stosunek prawny
    według swojego uznania, o ile jego treść lub cel nie sprzeciwiają się właściwości (naturze)
    stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Oznacza to więc, że strony mają

    dowolność w zakresie kształtowania postanowień umownych, o ile działają w granicach
    obowiązującego prawa, w tym prawa podatkowego.
    Zgodnie z art. 647 k.c. przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do
    oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i zasadami
    wiedzy technicznej. Inwestor (zamawiający) z kolei zobowiązuje się do dokonania
    wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w
    szczególności zaś do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu oraz do
    odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Kodeksowa definicja umowy o
    roboty budowlane wskazuje na wzajemne zobowiązania stron. Wykonawca zobowiązuje
    się bowiem do wykonania obiektu zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej.
    Inwestor zobowiązuje się zaś do odbioru obiektu. Powyższe skutkuje więc tym, że dla
    uznania umowy za wykonaną (w całości bądź części) istnieje konieczność akceptowania
    przez inwestora (zamawiającego) wykonanych przez wykonawców robót budowlanych.
    Umowa, co do zasady, powinna przewidywać formę i sposób takiej akceptacji, a także
    rodzaj dokumentu potwierdzającego wykonanie robót budowlanych. Oznacza to więc, że
    odbiór prac budowlanych ma kluczowe znaczenie. Potwierdza on wykonanie
    zobowiązania przez wykonawcę i w branży budowlanej w praktyce stanowi podstawę do
    dochodzenia przez wykonawcę zapłaty za wystawioną fakturę. W przypadku niewykonania
    lub nienależytego wykonania całości bądź części prac wykazanych w protokole powstaje
    zaś odpowiedzialność wykonawcy za wady ujawnione przy odbiorze i zaczyna biec termin
    gwarancji lub rękojmi.
    Artykuł 3 pkt 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz.
    418, zwanej dalej: Prawo budowlane) stwierdza, że protokoły odbioru częściowego i
    końcowego stanowią jeden z elementów dokumentacji budowy. W praktyce to właśnie w
    formie protokołów wyrażane jest potwierdzenie i akceptacja wykonanych prac, w tym ich
    zakres. Oznacza to więc, że w protokole częściowym oraz końcowym zawarta jest data
    wykonania usługi, zakres zrealizowanych prac, określenie podmiotu, który wykonywał
    usługę oraz jednoznaczne wskazanie o przyjęciu/odbiorze wykonanej usługi przez
    inwestora.
    Wnioskodawca podziela zdanie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach wyrażone w
    interpretacji indywidualnej z 5 lipca 2013 r. sygn. IBPP2/443-306/13/IK, w której czytamy,
    iż: „W przypadku świadczenia usług zasadą jest, iż obowiązek podatkowy powstaje z
    chwilą wykonania usługi. W języku potocznym rozumie się powszechnie, iż usługa jest
    wykonana, gdy usługodawca zrealizował wszystkie czynności składające się na określony
    rodzaj usługi. Wykonanie zobowiązania zgodnie z jego treścią oznacza, że wykonawca
    powinien wykonać swoje obowiązki w granicach i zakresie przewidzianych daną umową
    cywilnoprawną. Treścią takiego zobowiązania może być np. obowiązek wykonania
    konkretnie określonej usługi, która musi spełniać wszystkie ustalone przez strony kryteria.
    Kryteria te z kolei określą sposób wykonania zobowiązania, które musi odpowiadać celowi
    społeczno-gospodarczemu, zasadom współżycia społecznego i ustalonym zwyczajom,
    jeżeli takie istnieją. Wykonanie zobowiązania musi być więc zgodne nie tylko z prawem
    (stanowić realizację określonego stosunku zobowiązaniowego), ale również musi stanowić
    realizację założonego przez strony celu gospodarczego zobowiązania - co stanowi
    potwierdzenie zasady swobody zawierania umów. Z powyższych zasad wynika zatem
    bezwzględny i jednoznaczny obowiązek kontrahenta do takiego wykonania usługi, które
    jest zgodne z interesem inwestora i treścią łączącej strony umowy. Istotne jest określenie
    momentu wykonania zobowiązania. To strony decydują o długości trwania usługi i o jej
    zakresie, jak również decydują, co jest wykonaniem usługi, a co jest jej częściowym
    wykonaniem. Zasadą jest, że obowiązek podatkowy może powstać dopiero po wykonaniu
    usługi (z wyjątkiem otrzymania zaliczki, przedpłaty, zadatku i raty), a to strony stwierdzają
    jej wykonanie. Strony stosunku mogą podzielić usługę na określone części, np. posługując
    się kryterium czasowym lub przedmiotowym”.
    Powszechnie w praktyce gospodarczej usługi budowlane oraz budowlano-montażowe
    wykonywane są na postawie umów, w których zawarte są zapisy zastrzegające możliwość

    weryfikacji prawidłowości wykonania usługi bądź jej części przez zamawiającego.
    Powszechność powyżej opisanej praktyki potwierdza postanowienie NSA z 28 listopada
    2017 r. sygn. I FSK 65/16.
    Wspomniana weryfikacja może powodować konieczność dokonania przez wykonawcę
    dodatkowych czynności zapewniających wykonanie usługi zgodnie z wymaganiami
    wynikającymi z umowy i dokumentacji technicznej. Pozytywna weryfikacja wykonanych
    prac znajduje odzwierciedlenie w podpisanym przez strony, a więc zamawiającego i
    wykonawcę oraz często także przez niezależnego inżyniera, protokole. Powyższe
    powoduje więc, że podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego nie ma jedynie charakteru
    czysto formalnego.
    Kluczowe znaczenie dla określenia momentu wykonania usługi budowlanej lub
    budowlano- montażowej na potrzeby VAT ma także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej z 2 maja 2019 r. (C-224/18, Budimex vs. Minister Finansów). Zgodnie ze
    stanowiskiem TSUE wyrażonym w tym orzeczeniu dzień podpisania protokołu zdawczo-
    odbiorczego może zostać uznany za dzień zakończenia usługi budowlanej.
    W uzasadnieniu wspomnianego wyroku TSUE czytamy: „O ile prawdą jest, że w
    odniesieniu do świadczenia usług budowlanych lub montażowych są one powszechnie
    uważane za wykonane w dacie materialnego zakończenia robót, to jednak dla
    zakwalifikowania transakcji jako „transakcji podlegającej opodatkowaniu” w rozumieniu
    dyrektywy VAT rzeczywistość gospodarcza i handlowa stanowi podstawowe kryterium dla
    stosowania wspólnego systemu VAT, które należy uwzględnić”. Oznacza to więc, że
    rzeczywistość handlowa i gospodarcza stanowi istotny czynnik, który powinien być
    uwzględniony przy ustalaniu momentu wykonania usługi, a tym samym momentu
    powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Co więcej TSUE
    zwrócił uwagę, że „w zakresie, w jakim odbiór robót został uzgodniony w umowie o
    świadczenie usług - w sytuacji, gdy tego rodzaju warunek odzwierciedla normy i standardy
    istniejące w dziedzinie, w której jest dokonywana usługa - należy uznać, że formalność ta
    jest jako taka objęta usługą i że w związku z tym jest ona decydująca dla uznania, że owa
    usługa została rzeczywiście wykonana”. TSUE w przywołanym wyroku wskazywał również,
    że istotnym czynnikiem, który pozwala uznać odbiór robót za element usługi budowlanej
    jest fakt, iż ostateczne określenie wysokości wynagrodzenia należnego usługobiorcy
    następuje dopiero w protokole odbioru, a więc do momentu podpisania protokołu brak
    jest możliwości jednoznacznego określenia wynagrodzenia należnego.
    Jak wskazywane jest w literaturze przedmiotu dla powstania zobowiązania podatkowego
    konieczna jest jego konkretyzacja, tj. możliwość określenia wysokości podatku oraz
    terminu i miejsca, w którym wpłata powinna nastąpić (tak przykładowo M. Popławski,
    Komentarz do art. 5 w: L. Etel (red.) Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, Lex
    /el 2021). W przypadku podatku od towarów i usług określenie wysokości podatku nie jest
    możliwe bez wskazania jego podstawy (podstawy opodatkowania). Podstawa
    opodatkowania w przypadku umowy o roboty budowlane lub budowlano - montażowe,
    może być wymiernie określona dopiero w momencie akceptacji danego zakresu prac i
    określenia wysokości należnego wynagrodzenia, czego przejawem jest podpisanie
    odpowiedniego protokołu. Oznacza to tym samym, że obowiązek podatkowy w podatku
    od towarów i usług - z uwagi na konieczność określenia wysokości podatku - nie może
    powstać wcześniej niż w momencie, gdy znana będzie wartość wynagrodzenia należnego z
    tytułu wykonania danego etapu bądź całości prac. Podsumowując powyższe, z
    cytowanego wyroku TSUE z 2 maja 2019 r. C-224/18 wynikają następujące trzy warunki,
    których spełnienie powoduje, iż dzień podpisania protokołu ma zasadnicze znaczenie dla
    ustalenia daty wykonania usługi budowlanej:

    1) umowa powinna regulować prawo zamawiającego do weryfikacji wykonanych prac
      budowlanych oraz obowiązek wykonawcy polegający na realizacji robót
      budowlanych zgodnie z przedmiotem umowy,
    2) podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego powinno wpisywać się w realia
      gospodarcze danego sektora,
    3) podpisanie protokołu powinno pozwolić na ustalenie ostatecznej kwoty
      wynagrodzenia za wykonane prace.
    Opierając się na tym wyroku TSUE wykonanie usługi budowlanej ma miejsce z chwilą
    formalnego odbioru tej usługi, jeśli:
      - umowa stron przewiduje, że dla wykonania usługi budowlanej niezbędny jest protokół
        odbioru,
      - protokolarny odbiór prac stanowi zakończenie usług i ostatecznie ustala wysokość
        należytej zapłaty za usługę.
    Z poglądem tym zgadzają się też polskie organy podatkowe oraz sądy administracyjne,
    które po wydaniu wspomnianego wyroku TSUE potwierdzały fakt, że wykonanie usługi
    budowlanej lub budowlano-montażowej może mieć miejsce w dacie podpisania
    odpowiedniego protokołu, o ile tak przewiduje umowa.
    Powyższe oznacza, że obowiązek podatkowy na gruncie VAT w przypadku usług
    budowlanych lub budowlano-montażowych powstanie w dacie terminowego wystawienia
    faktury VAT, który to termin należy liczyć od dnia podpisania przedmiotowego protokołu.
    Pogląd ten znalazł potwierdzenie m.in.: w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji
    Skarbowej z 27 kwietnia 2021 r. sygn. IPPP3/443-810/14-4/21/S/RD oraz z tego samego
    dnia o sygn. IPPP3/443-8100/14-5/21/S/RD; wyroku NSA w Warszawie z 25 sierpnia 2020 r.
    sygn. I FSK 1266/16, czy wyroku WSA w Poznaniu z 23 lutego 2021 r. sygn. I SA/Po 847/20.
    Odnosząc powyższe do możliwych scenariuszy wskazanych w opisie stanu faktycznego w
    uzasadnieniu do poszczególnych pytań:
    Ad. 1.
    Zdaniem Wnioskodawcy, moment wystawienia przez Inżyniera Kontraktu Przejściowego
    Świadectwa Płatności, będzie momentem wykonania usługi, od którego uzależniony jest
    moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku świadczenia usług
    budowlanych, gdyż wystawione przez Inżyniera Kontraktu PŚP będzie stanowiło dokument
    potwierdzający prawidłowe wykonanie prac będących przedmiotem umowy. W tym
    kontekście Przejściowe Świadectwo Płatności będzie pełniło rolę odpowiadającą
    /równoważną protokołowi zdawczo-odbiorczemu co będzie bowiem pośrednio
    potwierdzało prawidłowość wykonania prac za dany okres rozliczeniowy oraz wysokość
    wynagrodzenia należnego Spółce.
    Tym samym data wystawienia Przejściowego Świadectwa Płatności będzie datą, w której
    ziszczą się wszystkie wyżej wymienione warunki, określone w wyroku TSUE z 2 maja 2019
    r. C-224/18, od których spełnienia uzależniona jest możliwość powiązania momentu
    wykonania usługi budowlanej z wystawieniem Przejściowego Świadectwa Płatności.
    Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy moment wystawienia przez Inżyniera Kontraktu
    Przejściowego Świadectwa Płatności, będzie momentem wykonania usługi, od którego
    uzależniony jest moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku świadczenia
    usług budowlanych. W momencie wystawienia Przejściowego Świadectwa Płatności będzie
    zaczynał biec także 30-dniowy termin na wystawienie faktury dokumentującej wykonanie
    przedmiotowych usług.
    Ad. 2.

    Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku umów nieopartych na wzorach kontraktowym
    FIDIC o których mowa w treści wniosku, moment podpisania protokołu zdawczo-
    odbiorczego, będzie momentem wykonania usługi, od którego uzależniony jest moment
    powstania obowiązku podatkowego w przypadku świadczenia usług budowlanych.
    W opinii Wnioskodawcy roboty budowalne przez niego wykonywane na podstawie
    wspominanych umów (nieopartych na wzorze kontraktowym FIDIC) będą odbierane
    częściowo w rozumieniu art. 19a ust. 2 ustawy o VAT. Jak bowiem wskazano w treści
    wniosku w odniesieniu do tych umów, zamawiający dopuści możliwość fakturowania
    częściowego zrealizowanych przez Wnioskodawcę, umownie określonych etapów robót.
    Aby określić, czy roboty zostały przez Spółkę wykonane oraz czy zostały wykonane
    prawidłowo, zamawiający będzie dokonywał protokolarnego odbioru danego etapu robót.
    W opinii Wnioskodawcy można więc powiedzieć, że podpisanie protokołu zdawczo-
    odbiorczego będzie rozstrzygać czy roboty będące przedmiotem umowy zostały
    wykonane czy też nie.
    Jak wskazane zostało powyżej, powszechnie w branży budowlanej przyjmuje się możliwość
    dokonania weryfikacji przez zamawiającego całości lub części prac objętych przedmiotem
    umowy, co koresponduje również z treścią wyroku TSUE (C-224/18, Budimex vs. Minister
    Finansów). W przypadku negatywnej oceny jakości prac wykonanych przez wykonawcę
    zobowiązany on będzie do dokonania poprawek. Jeśli jednak weryfikacja takich prac
    przebiegnie pomyślnie, będzie miało miejsce sporządzenie i podpisanie odpowiedniego
    protokołu. W praktyce oznaczać to będzie, że prace co do których konieczne będzie
    wykonanie robót poprawkowych bądź uzupełniających, odbierane będą dopiero po
    doprowadzeniu ich do stanu zgodnego z umową, a tym samym dopiero potwierdzenie ich
    poprawnego wykonania, co stwierdzone zostaje w protokole odbioru, będzie dawało
    możliwość skutecznego ubiegania się przez Spółkę o wypłatę należności.
    Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na fakt, iż warunek pozytywnego odbioru prac przez
    zamawiającego będzie przewidziany w postanowieniach umownych, to na potrzeby
    podatku VAT będzie można mówić, że usługa w takim przypadku została wykonana
    dopiero w dacie podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego. Odbiór poszczególnych
    etapów robót ukończonych przez Wnioskodawcę będzie bowiem wprost wskazany w
    umowie jako część procesu wykonania usług, a ponadto będzie wpisywał się w
    powszechną praktykę w branży budowlanej.
    Protokół zdawczo-odbiorczy (który w zależności od postanowień konkretnej umowy może
    nosić różną nazwę) oprócz określenia wykonanych przez Wnioskodawcę prac, okresu ich
    wykonywania oraz daty podpisania będzie wskazywał także wynagrodzenie należne za
    prace budowlane ujęte w protokole zdawczo-odbiorczym. Jak już wskazano, do powstania
    zobowiązania podatkowego konieczna jest jego konkretyzacja. Podstawą opodatkowania
    na gruncie podatku VAT bowiem, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, jest wszystko, co
    stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma
    otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z
    otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze
    mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych
    przez podatnika. Odnosząc powyższe do opisanego przez Wnioskodawcę stanu
    faktycznego, aż do momentu podpisania przedmiotowego protokołu zdawczo-
    odbiorczego Spółka nie będzie mogła w sposób jednoznaczny i pewny określić
    wynagrodzenia przysługującego jej za wykonane przez nią prace, a więc nie będzie mogła
    określić podstawy opodatkowania na gruncie VAT. Do momentu podpisania
    odpowiedniego protokołu Wnioskodawca bowiem nie będzie znał kwoty, którą ma
    otrzymać od zamawiającego jako zapłatę za podlegające rozliczeniu usługi. Dopiero na
    podstawie podpisanego protokołu zdawczo-odbiorczego potwierdzającego prawidłowe
    wykonanie prac i określającego wynagrodzenie należne za wykonane roboty Spółka
    będzie wystawiać fakturę, która będzie uprawniała ją do dochodzenia zapłaty od
    zamawiającego.
    Jak już zaznaczono, podatnik na podstawie art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT ma
    obowiązek wystawić fakturę dokumentującą świadczenie usług budowlanych lub

    budowlano-montażowych nie później niż 30-tego dnia od wykonania usługi. Z uwagi na to,
    że zdaniem Wnioskodawcy, o wykonaniu usługi będzie można mówić w momencie
    odbioru prac przez Zamawiającego/Inwestora stosownym protokołem zdawczo-
    odbiorczym, to termin na wystawienie faktury będzie biegł od dnia podpisania protokołu
    zdawczo-odbiorczego prac uznanych za wykonane w tym protokole.
    Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku zawierania umów nieopartych na
    wzorach kontraktowych FIDIC opisanych w treści wniosku moment podpisania protokołu
    zdawczo-odbiorczego, będzie momentem wykonania usługi, od którego uzależniony jest
    moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku świadczenia usług
    budowlanych. W momencie podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego będzie zaczynał
    biec także 30-dniowy termin na wystawienie faktury dokumentującej wykonanie
    przedmiotowych usług.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do pytania 3
    Zdaniem Wnioskodawcy za moment wykonania usługi w rozumieniu art. 106i ust. 3 pkt 1
    w powiązaniu z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT, który to moment determinuje
    powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług należy przyjąć datę
    podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego przez Inwestora również w terminie
    późniejszym niż termin wynikający z umowy.
    Wnioskodawca, ma wątpliwości, kiedy przyjąć datę wykonania usługi budowlanej, gdy
    podpisanie protokołu odbioru robót jest znacznie przesuwane w czasie, gdyż Inwestor bez
    uzasadnionej przyczyny odwleka podpisanie protokołu i podpisuje go w terminie
    późniejszym niż wynikającym z umowy. Odbiór robót budowlanych jest elementem
    przełomowym w stosunkach pomiędzy stronami umowy o roboty budowlane, gdyż
    potwierdza wykonanie zobowiązania i otwiera wykonawcy prawo do żądania
    wynagrodzenia. W sytuacji, gdy Spółka zgłasza zakończenie robót budowlanych i brak jest
    wad istotnych, Inwestor jest zobowiązany do ich odbioru. Obowiązek ten jest niezależny
    od dobrej albo złej woli Inwestora. Spółka w tej sytuacji wielokrotnie upomina się o odbiór,
    a Inwestor w dalszym ciągu zwleka z podpisaniem protokołu. Inwestor ostatecznie
    odbiera wykonane roboty, jednakże po terminie wskazanym w umowie.
    W praktyce realizacji skomplikowanych procesów inwestycyjnych dopiero w protokole
    zdawczo- odbiorczym (niezależnie, czy dotyczy on częściowo zrealizowanych usług, czy
    końcowego rozliczenia prac) strony uzgadniają, w jakim zakresie w ich wspólnej ocenie
    prace zostały zrealizowane w sposób prawidłowy. Wynagrodzenie wykonawcy należne za
    wykonane usługi stanowi pochodną tych ustaleń. Rzadkie w praktyce jest odebranie prac
    w części lub całości bez zmodyfikowania zakresu prac objętych protokołem i w efekcie bez
    zmniejszenia wynagrodzenia względem pierwotnie szacowanego przez wykonawcę. Przed
    podpisaniem protokołu zdawczo- odbiorczego Inwestor weryfikuje czy przedmiot odbioru
    (efekt prac Spółki) został wykonany zgodnie z umową.
    Zapisy umów, które zawiera Spółka wpisują się w powyższą charakterystykę: zgodnie z
    nimi wynagrodzenie częściowe lub końcowe należne jest Spółce dopiero po zatwierdzeniu
    /podpisaniu stosownych protokołów zdawczo-odbiorczych potwierdzających stan
    wykonania robót. Jeżeli postanowienia umów wskazują, że momentem zakończenia prac
    jest ich akceptacja i podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego, to należy uznać, że
    zostały one wykonane w tym właśnie momencie. Spółka uważa, że w przypadku, gdy
    Inwestor nie akceptuje w terminie wynikającym z umowy protokołu zdawczo-odbiorczego,
    datą wykonania usługi budowlanej będzie data podpisania protokołu zdawczo-
    odbiorczego przez Inwestora również w terminie późniejszym niż termin wynikający z
    umowy. Protokół zdawczo-odbiorczy to ważny dokument kontraktowy, którego
    podpisanie niesie za sobą wiele istotnych konsekwencji dla inwestora i Spółki. To
    potwierdzenie, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zawartymi w umowie
    warunkami. Akceptacja protokołu to nie tylko formalne przyjęcie prac, ale w szczególności
    dokonywanie przez Wykonawcę obmiarów wykonanych prac, weryfikacja zgodności
    ustalonych stawek i cen, wartości użytych materiałów etc. Inwestor ma także prawo do
    zgłoszenia poprawek, w wyniku czego najczęściej dochodzi od zmiany kwoty należnego
    wynagrodzenia. W efekcie zatem to dzień podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego

    (nawet gdy jest on zweryfikowany i podpisany przez Inwestora w terminie późniejszym niż
    wynikający z umowy) będzie dniem wykonania przedmiotowej usługi.
    Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy za moment wykonania usługi w rozumieniu art.
    106i ust. 3 pkt 1 w powiązaniu z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT, który to moment
    determinuje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług należy
    przyjąć datę podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego przez Inwestora również w
    terminie późniejszym niż termin wynikający z umowy.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do pytania 4
    Zdaniem Wnioskodawcy, podstawą opodatkowania do VAT w przypadku usług
    budowlanych rozliczanych etapami będzie wartość robót budowlanych określonych w
    protokole zdawczo- odbiorczym do limitu do limitu 90% wynagrodzenia netto określonego
    w odpowiednio umowie nr (..) o której mowa w treści wniosku. Wnioskodawca, pomimo
    wykonania szerszego zakresu prac, mogących stanowić nawet 100% wartości zamówienia,
    nie ma możliwości wykazać ich w protokole odbioru częściowego (danego etapu), ani tym
    samym rozliczyć wykonanej usługi w zakresie stanowiącym nadwyżkę, ponad zapisany w
    umowie limit 90%. Pozostałe 10% wartości zamówienia, zostanie wykazane do rozliczenia
    w protokole odbioru końcowego, a moment powstania obowiązku podatkowego w tym
    zakresie, powstanie w dniu podpisania tego protokołu.
    Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3
    i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę,
    którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu
    sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi
    dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi
    bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez
    podatnika.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do pytania 5
    W ocenie Wnioskodawcy, usługi budowlane rozliczane i odbierane jednoetapowo o
    których mowa we wniosku w których okres realizacji przekracza 12 miesięcy nie należy
    uznawać za usługi o charakterze ciągłym i w konsekwencji moment powstania obowiązku
    podatkowego nie należy ustalać w oparciu dyspozycję art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy
    o VAT.
    Na wstępie wskazać należy, że w myśl ogólnej reguły wyrażonej w art. 19a ust. 1 ustawy
    VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania
    usługi. Odstępstwem od powyższej zasady jest art. 19a ust. 3 ustawy, który stanowi, że
    usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy
    płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego
    odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.
    Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej
    świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za
    wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia jej
    świadczenia.
    Przepisy ustawy VAT nie definiują pojęcia sprzedaży o charakterze ciągłym. Można jednak
    przyjąć, że usługa taka polega na świadczeniach ciągłych podatnika obejmujących pewne
    stałe zachowania w czasie trwania stosunku obligacyjnego, zaspokajające interes odbiorcy
    tych świadczeń poprzez ich trwały - pod względem czasowym i funkcjonalnym - charakter
    oraz cechujące się niemożliwością wyodrębnienia powtarzających się czynności podatnika,
    co jest charakterystyczne dla świadczeń ciągłych (okresowych).
    W konsekwencji jako sprzedaż ciągłą można uznać każdą dostawę lub usługę, która jest
    stale w fazie wykonywania, co oznacza, że wykonywana jest nieprzerwanie przez czas
    trwania umowy i w której jednoznacznie można określić jedynie moment rozpoczęcia jej
    świadczenia, natomiast moment jej zakończenia rozumianego jako definitywne wykonanie
    nie jest z góry określony.

    W świadczeniu ciągłym nie da się wyróżnić powtarzających się odrębnych czynności, które
    można byłoby zakwalifikować jako świadczenia samodzielne w określonym momencie
    (czasie). Innymi słowy, w przypadku świadczenia ciągłego nie sposób stwierdzić, że zostało
    ono zrealizowane w konkretnej dacie, ponieważ jest ono realizowane stale - stan realizacji
    świadczenia trwa - przez określony okres. Pod pojęciem sprzedaży ciągłej należy więc
    rozumieć wynikające ze zobowiązania o charakterze ciągłym świadczenie polegające na
    stałym i powtarzalnym (trwałym) zachowaniu się strony zobowiązanej do świadczenia.
    Przykładowo w interpretacji Dyrektora KIS z 23 maja 2024 roku (nr 0111- KDIB3-
    1.4012.231.2024.1.IK) czytamy, że jako sprzedaż ciągłą można uznać każdą dostawę lub
    usługę, która jest stale w fazie wykonywania, co oznacza, że wykonywana jest
    nieprzerwanie przez czas trwania umowy i w której jednoznacznie można określić jedynie
    moment rozpoczęcia jej świadczenia, natomiast moment jej zakończenia rozumianego
    jako definitywne wykonanie nie jest z góry określony.
    Z tego też względu, jeżeli w ramach danego zobowiązania można wyodrębnić czynności
    powtarzalne, w których można wyodrębnić terminy płatności, to obowiązek podatkowy
    powstaje z upływem każdego okresu, do którego się one odnoszą.
    Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca pragnie podkreślić, że w przypadku usług
    budowlanych świadczonych przez Wnioskodawcę, gdzie okres wykonania danej inwestycji
    przekracza 12 miesięcy, a rozliczenie wykonanych prac będzie następowało jednorazowo
    po wykonaniu całej inwestycji, w oparciu zatwierdzony protokół odbioru robót
    budowlanych, nie należy utożsamiać z usługami o charakterze ciągłym, ponieważ znana
    jest data rozpoczęcia i zakończenia usługi budowlanej oraz możliwe jest również
    wyodrębnienie poszczególnych zakresów prac/czynności składających się na świadczoną
    usługę budowlaną i w konsekwencji moment powstania obowiązku podatkowego nie
    należy ustalać w oparciu dyspozycję art. 19a ust. 3 zdanie drugie ustawy o VAT. W związku
    z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy moment podpisania protokołu zdawczo-
    odbiorczego, będzie momentem wykonania usługi, od którego uzależniony jest moment
    powstania obowiązku podatkowego. Od dnia podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego
    będzie zaczynał biec także 30- dniowy termin na wystawienie faktury dokumentującej
    wykonanie przedmiotowych usług.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest:
  - prawidłowe w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku umów
    FIDIC oraz umów nieopartych na wzorach FIDIC (pytanie oznaczone nr 1 i nr 2),
  - nieprawidłowe w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w sytuacji
    akceptacji protokołu odbioru przez Inwestora z opóźnieniem bez uzasadnionej
    przyczyny (pytanie oznaczone nr 3),
  - prawidłowe w zakresie podstawy opodatkowania (pytanie oznaczone nr 4),
  - prawidłowe w zakresie nieuznania opisanych usług za usługi o charakterze ciągłym
    (pytanie oznaczone nr 5).

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
    Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne
    świadczenie usług na terytorium kraju.

    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
    Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
    prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy:
    Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art.
    7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
        w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
      Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług
      na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać
    się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i
    zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia
    jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
    Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub
      wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21
      ust. 1 i art. 138f.
    W myśl art. 19a ust. 2 ustawy:
      W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za
      wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono
      zapłatę.
    Jak stanowi art. 19a ust. 8 ustawy:
    Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub
    część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub
    mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub
    lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania
    w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:
      1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w
        sposób, o którym mowa w ust. 1b;
      2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek
        podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.
    Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje
    czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować
    daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powołany wyżej
    przepis art. 19a ust. 1 ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek
    podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co
    oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana

    została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten
    okres. Jednakże, w sytuacji, gdy dana usługa jest przyjmowana częściowo - obowiązek
    podatkowy powstaje w chwili wykonania części usługi, dla której to części określono
    zapłatę. Jeżeli przed wykonaniem usługi podatnik otrzyma całość lub część zapłaty,
    obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej
    kwoty. Jednocześnie powyższe przepisy uniezależniają powstanie obowiązku
    podatkowego od wystawienia faktury.
    W przedmiotowej sprawie należy przywołać art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy, na
    podstawie którego:
      Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury w przypadkach, o
      których mowa w art. 106b ust. 1, z tytułu świadczenia usług budowlanych lub
      budowlano montażowych.
    Przy czym, w myśl art. 19a ust. 7 ustawy:
      W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury
      lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu
      terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy
      nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
    Należy zatem wskazać, że obowiązek podatkowy dla usług budowlanych lub
    budowlano#montażowych powstaje z chwilą wystawienia faktury. Natomiast, gdy
    podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy
    powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury. Z kolei, gdy nie wskazano tego
    terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
    Zasady dotyczące wystawiania faktur uregulowane zostały w dziale XI Dokumentacja
    rozdziale 1 Faktury ustawy o VAT.
    Na podstawie art. 106b ust. 1 ustawy o VAT:
    Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
      1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a
        pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od
        wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
        niebędącej podatnikiem;
      2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta
        z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
      3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w
        pkt 1;
      4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
        których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
        a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
        b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5
          pkt 4,
        c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a
          ust. 1b.
    Stosownie do art. 106i ust. 1 ustawy:
      Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w
      którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.
    Przepis art. 106i ust. 2 ustawy stanowi, że:

      Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość
      lub część zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, fakturę wystawia się nie
      później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano
      całość lub część zapłaty od nabywcy.
    Na podstawie art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy:
      Fakturę wystawia się nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usług - w przypadku,
      o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a.
    Przepis art. 106i ust. 7 ustawy o VAT stanowi, że:
    Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed:
      1) dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi;
      2) otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości
        lub części zapłaty.
    Z powołanych wyżej przepisów prawa podatkowego wynika, że obowiązek podatkowy
    powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu wykonania całości lub części prac
    budowlanych lub budowlano-montażowych. Faktura taka powinna być wystawiona
    najpóźniej 30. dnia od dnia wykonania ww. usług. Jeżeli podatnik nie wystawił w tym
    terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy powstaje z
    chwilą upływu terminu na jej wystawienie, tj. 30. dnia od dnia wykonania usług.
    Prawidłowe określenie momentu wykonania usług budowlanych i budowlano-
    montażowych ma istotne znaczenie dla prawidłowego wystawienia faktury z tytułu
    świadczenia tych usług.
    W odniesieniu do usług budowlanych lub budowlano-montażowych, wykonanych
    częściowo, należy zauważyć, że dla uznania, że usługa jest wykonana w części znaczenie
    ma - w myśl art. 19a ust. 2 ustawy - czy dla tej części usługi strony ustaliły zapłatę.
    Zatem dla rozliczeń w zakresie podatku VAT należy przyjąć tę część wykonanej usługi,
    dla której określono zapłatę. Należy jednak zauważyć, że momentu powstania
    obowiązku podatkowego dla usług wykonywanych częściowo nie można określać
    wyłącznie na podstawie art. 19a ust. 2 ustawy o VAT z pominięciem przepisu
    szczególnego określonego w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT. W przypadku usług
    budowlanych przyjmowanych częściowo, o ich wykonaniu będzie bowiem decydować
    faktyczne wykonanie części usług.
    Ustawa o VAT nie definiuje momentu wykonania usługi, ani w żaden sposób nie
    precyzuje jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Wskazać jednak
    należy, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Z kolei o charakterze i
    o dacie wykonania tej usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba że moment
    ten jest określany przez obowiązujący przepis prawa, regulujący zasady wykonywania
    danego rodzaju dostaw i usług.
              1Jak stanowi art. 353 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024
    r. poz. 1061 ze zm.):
      Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania,
      byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie
      ani zasadom współżycia społecznego.
    Z zasady tej wynika, że strony mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach
    wyznaczonych przez obowiązujące przepisy prawa, w tym także przepisy prawa
    podatkowego. Podkreślić jednakże należy, że ustalenie zakresu świadczonej usługi i w
    konsekwencji momentu jej wykonania powinno następować w sposób obiektywny.
    Ustawa o podatku od towarów i usług wskazuje moment powstania obowiązku
    podatkowego dla usług budowlanych i budowlano-montażowych - zgodnie z ustawą dla
    celów powstania obowiązku podatkowego wykonanie czynności następuje z chwilą
    faktycznego jej dokonania.

    Warto w tym miejscu przywołać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2
    maja 2019 r. w sprawie C-224/18, w którym TSUE orzekł, że:
    „Artykuł 66 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006
    r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą
    Rady 2010/45/UE z dnia 13 lipca 2010 r., należy interpretować w ten sposób, że nie
    sprzeciwia się on temu, by w wypadku braku wystawienia faktury dotyczącej
    świadczonych usług lub wystawienia jej z opóźnieniem formalny odbiór tej usługi był
    uważany za moment, w którym usługa ta została wykonana, gdy - tak jak w sprawie
    rozpatrywanej w postępowaniu głównym - państwo członkowskie przewiduje, że
    podatek staje się wymagalny z upływem terminu rozpoczynającego bieg w dniu, w
    którym została wykonana usługa, jeżeli, po pierwsze, formalność odbioru została
    uzgodniona przez strony w umowie wiążącej je postanowieniami umownymi
    odzwierciedlającymi rzeczywistość gospodarczą i handlową w dziedzinie, w której
    usługa jest wykonywana i, po drugie, formalność ta stanowi materialne zakończenie
    usługi i ustala ostatecznie wysokość należnego świadczenia wzajemnego, co podlega
    zweryfikowaniu przez sąd odsyłający”.
    TSUE w pkt 30 ww. wyroku odwołując się do pkt 26 wyroku z 2 czerwca 2016 r. w
    sprawie C#263/15 Lajvér, oraz przytoczonego tam orzecznictwa, odniósł się do
    bezpośredniego związku występującego pomiędzy wyświadczoną usługą a otrzymanym
    świadczeniem wzajemnym i wskazał, że:
    (...) świadczenie usług jest opodatkowane jedynie wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a
    usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana
    świadczeń wzajemnych, gdyż zapłata otrzymana przez usługodawcę stanowi
    rzeczywiste odzwierciedlenie wartości za wyodrębnioną usługę świadczoną
    usługobiorcy.
    W pkt 34 ww. wyroku TSUE wskazał, że:
    (...) w zakresie, w jakim nie jest możliwe określenie wynagrodzenia należnego od
    usługobiorcy przed dokonaniem przez niego odbioru usług budowlanych lub
    budowlano-montażowych, podatek od tych usług nie może stać się wymagalny przed
    owym odbiorem.
    Z wyroku tego wynika, że formalny odbiór usług budowlanych lub budowlano-
    montażowych, uznany jest za moment, w którym zostały one wykonane, jednakże po
    łącznym spełnieniu następujących warunków:
    - formalność odbioru została uzgodniona przez strony w umowie z postanowieniami
      odzwierciedlającymi rzeczywistość gospodarczą i handlową w dziedzinie, w której
      usługa jest wykonywana,
    - formalność ta stanowi materialne zakończenie usługi i
    - formalność ta ustala ostatecznie wysokość należnego świadczenia wzajemnego.
    Zatem w przypadku wykonywania usług budowlanych lub budowlano-montażowych, o
    materialnym wykonaniu usług decyduje uzgodniony przez strony dokument umowny
    potwierdzający formalność odbioru tych usług, na etapie zgłoszenia do odbioru przez
    wykonawcę odcinka lub całości prac budowlanych lub budowlano-montażowych.
    Z opisu sprawy wynika, że są Państwo firmą zajmująca się w przeważającej części (...),
    zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. W ramach prowadzonej
    działalności gospodarczej świadczą Państwo usługi budowlane polegające w
    szczególności na: (...). W ramach prowadzonej działalności zawierają Państwo z
    inwestorami umowy o roboty budowlane. Zawierane umowy o roboty budowlane
    dotyczą głownie wykonania kompleksowych robót polegających na: (...). Usługi
    budowlane wynikające z zawartych umów realizowane są przez Wnioskodawcę na
    terenie Rzeczypospolitej polskiej w charakterze wykonawcy lub podwykonawcy - w
    zależności od zawieranej umowy.

    Umowy, na podstawie których świadczą Państwo przedmiotowe usługi, można podzielić
    na dwie grupy. Jedna grupa to umowa oparta na wzorach kontraktowych FIDIC (tj.
    Międzynarodowej Federacji Inżynierów Konsultantów).
    W przypadku umowy opartej na wzorach kontraktowych FIDIC, realizacja umowy
    następuje przy udziale Inżyniera Kontraktu. Inżynier Kontraktu nie jest reprezentantem
    żadnej ze stron umowy, lecz działa we własnym imieniu. Wyboru Inżyniera Kontraktu
    dokonuje Zamawiający. Inżynier Kontraktu jest osobą posiadającą odpowiednie
    kwalifikacje, której zadaniem jest nadzór techniczny nad robotami budowlanymi oraz
    nad całością dokumentacji sporządzanej przez Państwa.
    Zgodnie z zawartą umową strony przewidziały płatności częściowe za wykonywanie
    przedmiotu umowy. Płatności częściowe są dokonywane na Państwa rzecz w oparciu o
    ryczałtowe ceny jednostkowe w cyklach miesięcznych. Ryczałtowe ceny jednostkowe są
    stałe w okresie realizacji przedmiotu umowy i nie podlegają żadnym zmianom w
    terminie do dnia 31.12.2025 r.
    Rozliczenie Państwa wynagrodzenia z tytułu wykonania danej części prac następuje na
    podstawie dokumentu wystawionego przez Inżyniera Kontraktu, tj. Przejściowego
    Świadectwa Płatności (PŚP).
    Zgodnie z zawartą umową, ostatniego dnia kalendarzowego każdego miesiąca, składają
    Państwo do Inżyniera Kontraktu wniosek o PŚP wykazujący szczegółowo kwoty do
    otrzymania, które uważają Państwo za uprawnione, wraz z potwierdzającą to
    dokumentacją. W ciągu 28 dni od dnia otrzymania takiego rozliczenia i dokumentów je
    uzasadniających Inżynier Kontraktu w imieniu Inwestora powinien wystawić PŚP,
    podając kwotę uważaną przez Inwestora za uzasadnioną i należną Państwu, wraz z
    zawiadomieniem informującym, które kwoty zawarte we wniosku o PŚP nie zostały
    zaakceptowane wraz ze szczegółowymi informacjami w tym zakresie. Wystawienie PŚP
    przez Inżyniera Kontraktu oznacza, iż w jego ocenie Państwo są uprawnieni do
    otrzymania wynagrodzenia z tytułu wykonania danej części prac. Następnie Inżynier
    Kontraktu przesyła PŚP do Państwa. Wystawione Przejściowe Świadectwo Płatności
    uprawnia Państwa do wystawienia faktury dokumentującej wykonanie tej części prac,
    co z kolei wiąże się z obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia przez Zamawiającego w
    kwocie wykazanej w fakturze. Po wystawieniu faktury, Zamawiający reguluje
    wynagrodzenie na Państwa rzecz.
    Druga grupa to pozostałe umowy (nieoparte na wzorach kontraktowych FIDIC).
    Zakres robót, które Państwo wykonują w ramach zawartych umów jest określony
    indywidualnie w ofercie w zależności od zawieranego kontraktu. Umowy z
    poszczególnymi inwestorami różnią się, a ich ostateczne brzmienie zależy od procesu
    negocjacyjnego między stronami. Zasadniczo w celu realizacji długotrwałych
    kontraktów budowlanych zawierają Państwo z Inwestorami umowy zakładające metodę
    częściowych rozliczeń. Jednakże często Państwa wynagrodzenie nie jest znane w dniu
    gotowości odbioru części prac. Protokół odbioru częściowego przedmiotu umowy
    będzie decydował o kwocie tego wynagrodzenia. Przy podpisaniu częściowego
    protokołu odbioru Inwestor weryfikuje czy przedmiot odbioru (efekt Państwa prac )
    został wykonany zgodnie z umową i określa wartość zrealizowanych świadczeń.
    Zapisy umów, wskazują, że wynagrodzenie częściowe lub końcowe należne jest
    Państwu dopiero po zatwierdzeniu protokołów odbioru prac potwierdzających stan
    wykonania robót. Zgodnie z zawartymi umowami, podpisanie protokołu odbioru jest
    warunkiem wystawienia faktury VAT dokumentującej wykonanie danego etapu prac lub
    wykonanie przedmiotu umowy w całości.
    Niektóre umowy na roboty budowlane przewidują, że rozliczenie wykonanych robót
    będzie następowało etapami, zgodnie z podziałem w tabeli elementów kosztorysu
    ofertowego stanowiącego załącznik nr 1 do umowy, na podstawie faktur częściowych w
    okresach miesięcznych do limitu 90% wynagrodzenia netto określonego w umowie,

    natomiast faktura końcowa jest wystawiana po dokonaniu odbioru końcowego i będzie
    wynosiła różnicę pomiędzy wypłaconym dotychczas wynagrodzeniem, a
    wynagrodzeniem ustalonym w umowie.
    Zdarzają się sytuacje, gdzie zawierają Państwo z inwestorem umowę na roboty
    budowlane, gdzie okres realizacji danej inwestycji przekracza 12 miesięcy a rozliczenie
    wykonanych prac będzie następowało jednorazowo po wykonaniu całej inwestycji w
    oparciu zatwierdzony protokół odbioru robót budowlanych.
    Rozliczenia między Państwem a Zamawiającym/Inwestorem odbywają się na
    podstawie: (i) protokołów odbioru robót budowlanych,(ii) protokołów do celów
    fakturowania, (iii) protokołów odbioru wykonanych robót (protokoły zdawczo-
    odbiorcze).
    Po wykonaniu usługi lub jej części zgłaszają Państwo Zamawiającemu/Inwestorowi
    możliwość odbioru prac. Odbiór częściowy lub końcowy dokonywany jest poprzez
    podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego przez Państwa przedstawicieli i
    Zamawiającego/Inwestora. Przy podpisaniu protokołu odbioru Zamawiający/Inwestor
    weryfikuje czy przedmiot odbioru (efekt Państwa prac) został wykonany zgodnie z
    umową oraz czy wysokość wynagrodzenia została określona zgodnie z umową.
    Podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego może następować: (i) w tym samym dniu,
    (ii) w różnych dniach lub tygodniach. W sytuacji, kiedy podpisanie protokołu zdawczo-
    odbiorczego następuje w różnych dniach, lub tygodniach za skuteczne podpisanie
    protokołu zdawczo-odbiorczego uważa się datę w której złożony został ostatni
    wymagany podpis. Protokół zdawczo-odbiorczy może odnosić się zarówno do odbioru
    jednego z etapów prac, jak i do odbioru całej inwestycji. W treści protokołu zdawczo-
    odbiorczego Strony wskazują m.in. (i) jakie roboty budowlane i w jakim okresie zostały
    wykonane, (ii) w jakiej ilości te roboty budowlane zostały wykonane, (iii) jaka jest
    wartość wykonanych robót budowlanych. Po podpisaniu protokołu zdawczo-
    odbiorczego (przez wszystkie Strony) wystawiają Państwo fakturę na Zamawiającego
    /Inwestora, a następnie Zamawiający/Inwestor reguluje wynagrodzenie na Państwa
    rzecz.
    W kwestii terminu podpisania protokołu odbioru zdawczo-odbiorczego zdarzają się
    sytuacje, gdzie Państwo prawidłowo zgłaszają gotowość do odbioru wykonanego etapu
    /końcowego usług budowlanych, a Zamawiający/Inwestor bez uzasadnionej przyczyny,
    nie akceptuje protokołu zdawczo-odbiorczego w ustanowionym w umowie terminie. W
    takich przypadkach wielokrotnie ponawiają Państwo kontakt z Zamawiającym
    /Inwestorem i wzywają go do zaakceptowania protokołu. W efekcie Państwo finalnie
    otrzymują podpisany, zaakceptowany przez inwestora protokół, natomiast jest on
    zaakceptowany przez inwestora po terminie akceptacji wynikającym z umowy.
    Odnosząc się do Państwa wątpliwości w kwestii momentu powstania obowiązku
    podatkowego dla usług świadczonych w ramach Umowy FIDIC oraz dla usług
    świadczonych w ramach pozostałych Umów (pytania oznaczone we wniosku nr 1 i nr 2),
    wskazać należy, że:
    Co do zasady, obowiązek podatkowy powstaje na zasadach wskazanych w art. 19a
    ustawy w powiązaniu z art. 106a i nast. ustawy, które to przepisy odnoszą się do zasad
    wystawiania faktur.
    Za moment wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej (w całości lub w
    części) należy uważać moment wykonania wszystkich czynności i spełnienia warunków
    składających się na dane świadczenie. Faktura natomiast stanowi dokument
    potwierdzający określoną czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usługi i w tym znaczeniu ma charakter wtórny. Podatnik ma też określony
    czas na wystawienie faktury, nie jest zobligowany do natychmiastowego jej
    sporządzenia, co wynika z przepisu art. 106i ust. 3 ustawy. Tak więc, w przypadku
    wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej dla sposobu opodatkowania

    i udokumentowania tej czynności decydujący jest moment wykonania usługi, który jest
    nadrzędny w stosunku do funkcji faktury, jaką jest potwierdzenie określonego
    zdarzenia podatkowego.
    W umowach opartych na wzorach kontraktowych FIDIC, realizacja umowy następuje
    przy udziale Inżyniera Kontraktu. Inżynier Kontraktu nie jest reprezentantem żadnej ze
    stron umowy, lecz działa we własnym imieniu. Zgodnie z zawartą umową strony
    przewidziały płatności częściowe za wykonywanie przedmiotu umowy. Rozliczenie
    wynagrodzenia Spółki z tytułu wykonania danej części prac następuje na podstawie
    dokumentu (Przejściowe świadectwo płatności - PŚP) wystawionego przez Inżyniera
    Kontraktu. Ostatniego dnia kalendarzowego każdego miesiąca, składają Państwo do
    Inżyniera Kontraktu wniosek o PŚP wykazujący szczegółowo kwoty do otrzymania, które
    uważają Państwo za uprawnioną, wraz z potwierdzającą to dokumentacją. W ciągu 28
    dni od dnia otrzymania takiego rozliczenia i dokumentów je uzasadniających Inżynier
    Kontraktu w imieniu Inwestora powinien wystawić PŚP, podając kwotę uważaną przez
    Inwestora za uzasadnioną i należną Państwu, wraz z zawiadomieniem informującym,
    które kwoty zawarte we wniosku o PŚP nie zostały zaakceptowane. Wystawienie PŚP
    przez Inżyniera Kontraktu oznacza, iż w jego ocenie są Państwo uprawnieni do
    otrzymania wynagrodzenia z tytułu wykonania danej części prac. Wystawione
    Przejściowe Świadectwo Płatności uprawnia Państwa do wystawienia faktury
    dokumentującej wykonanie tej części prac, co z kolei wiąże się z obowiązkiem zapłaty
    wynagrodzenia przez Zamawiającego w kwocie wykazanej w fakturze.
    Zatem, data wystawienia Przejściowego Świadectwa Płatności jest datą wykonania
    świadczonej przez Państwa usługi w ramach Umowy FIDIC. Wystawienie PŚP oznacza,
    że są Państwo uprawnieniu do otrzymania wynagrodzenia z tytułu wykonania danej
    części prac. Zatem, Świadectwo to dokumentuje prawidłowe wykonanie prac, będące
    przedmiotem Umowy. W konsekwencji moment wystawienia przez Inżyniera Kontraktu
    Przejściowego Świadectwa Płatności jest momentem wykonania usługi i determinuje
    powstanie obowiązku podatkowego, którego elementem jest wystawienie faktury
    dokumentującej wykonanie usług - faktura powinna być wystawiona najpóźniej 30. dnia
    od dnia wykonania usługi.
    Podobnie jest w sytuacji umów nieopartych na wzorach kontraktowych FIDIC. Roboty
    budowlane wykonywane przez Państwa są odbierane częściowo. Aby określić czy
    roboty zostały wykonane i wykonane prawidłowo, Zamawiający dokonuje odbioru
    robót, a na potwierdzenie tego faktu wystawia protokół zdawczo-odbiorczy. W efekcie
    Państwo finalnie otrzymują podpisany, zaakceptowany przez inwestora protokół.
    Odbiór robót następuje w określonym w umowie czasie, a czas ten liczy się od
    zgłoszenia przez Państwa gotowości do odbioru robót. W przypadku negatywnej oceny
    prac, Państwo są zobowiązani do wykonania poprawek. Dopiero po tych poprawkach
    zostanie wystawiony protokół zdawczo-odbiorczy.
    Tak sporządzony i podpisany protokół będzie stanowił podstawę do rozliczenia -
    umożliwi Państwu ubieganie się o zapłatę za roboty wykonane przez Państwa.
    Prawidłowo sporządzony i podpisany przez obie strony protokół odbioru prac
    wykonywanych w danym okresie rozliczeniowym (również ten uwzględniający
    ewentualne poprawki) stanowi podstawę do ustalenia daty wykonania części usługi i
    determinuje powstanie obowiązku podatkowego, którego elementem jest wystawienie
    faktury dokumentującej wykonanie usług - faktura powinna być wystawiona najpóźniej
    30. dnia od dnia wykonania ww. usług w części.
    Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 i nr 2 jest
    prawidłowe.
    Przechodząc do kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego w sytuacji
    podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego przez Inwestora w terminie późniejszym niż
    wynikający z umowy, bez uzasadnionej przyczyny, należy wskazać że:
    Zgodnie z Umowami, podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego jest warunkiem
    wystawienia faktury dokumentującej wykonanie prac. Zdarzają się jednak sytuacje, w

    których Państwo prawidłowo zgłaszają gotowość do odbioru wykonanego etapu
    /końcowego usług budowlanych, a Zamawiający/Inwestor bez uzasadnionej przyczyny,
    nie akceptuje protokołu zdawczo-odbiorczego w ustanowionym w umowie terminie. W
    takich przypadkach wielokrotnie ponawiają Państwo kontakt z Zamawiającym
    /Inwestorem i wzywają go do zaakceptowania protokołu. W efekcie finalnie otrzymują
    Państwo podpisany, zaakceptowany przez Inwestora protokół, jednak jest on przez
    Inwestora zaakceptowany po terminie akceptacji wynikającym z umowy.
    W tej sytuacji dniem wykonania usługi jest dzień zgłoszenia Zamawiającemu
    /Inwestorowi zakończenia prac budowlanych potwierdzony przekazanym
    Zamawiającemu/Inwestorowi protokołem zdawczo-odbiorczym. Od tego dnia biegnie
    30-dniowy termin na wystawienie faktury. Jeżeli w tym terminie nie wystawią Państwo
    faktury lub wystawią ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą
    upływu terminu na jej wystawienie, określonego w art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, tj.
    30. dnia od dnia wykonania usług, rozumianego jako dzień zgłoszenia Inwestorowi
    zakończenia prac budowlanych.
    Mając na uwadze przepis art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, skoro usługi budowlane zostały
    przez Państwa wykonane, to jako podatnik VAT czynny mają Państwo obowiązek
    wystawienia faktury na rzecz odbiorcy usługi będącego podatnikiem podatku VAT.
    Powinno to nastąpić nie później niż 30. dnia od dnia zgłoszenia Inwestorowi gotowości
    prac do odbioru potwierdzonego protokołem odbioru prac. Należy przy tym zaznaczyć,
    że faktura taka będzie dokumentować rzeczywiste zdarzenie gospodarcze - a więc
    wykonane przez Państwa usługi budowlane.
    Z obowiązku wystawienia faktury w obowiązującym ustawowo terminie nie zwalniają
    Państwa, jako sprzedawcy, postanowienia umowne, z których wynika, że warunkiem
    wystawienia faktury na rzecz Inwestora jest podpisany przez niego protokół odbioru
    częściowego lub końcowego robót budowlanych. Strony mogą wprawdzie dowolnie
    kształtować umowy między sobą i zawierać w nich elementy, na które obustronnie się
    zgadzają, jednakże nie wyłącza to obowiązku stosowania przepisów ustawy o VAT w
    przedmiocie wystawiania faktur. Również fakt, że Inwestor - bez uzasadnionej
    przyczyny - nie akceptuje protokołu odbioru robót w ustanowionym w Umowie
    terminie, nie może mieć wpływu na Państwa obowiązek w zakresie wystawienia faktury,
    bowiem wynika on bezpośrednio z przepisów ustawowych. Zauważyć trzeba, że - jak
    wynika z opisu sprawy - procedura odbiorowa określona jest w umowie pomiędzy
    Państwem a Zamawiającym/Inwestorem, a więc strony umowy znają zasady odbioru
    robót. Jeśli więc Inwestor z niewiadomych powodów nie akceptuje protokołu odbioru,
    należy stwierdzić, że nie wywiązał się z umowy. Powyższe nie zmienia faktu, że usługa
    budowlana została przez Państwa wykonana i gotowa do odbioru przez Inwestora.
    Zatem w opisanej sytuacji, kiedy Inwestor nie podpisuje protokołu w umownym
    terminie z sobie tylko wiadomych przyczyn, to nie można uznać, że obowiązek
    podatkowy powstanie dopiero z chwilą podpisania tego protokołu. W takim przypadku
    należy uznać, że usługa została wykonana z dniem zgłoszenia Inwestorowi zakończenia
    prac budowlanych potwierdzonych przekazanym temu Inwestorowi protokołem
    odbioru robót i to ten dzień determinuje datę powstania obowiązku podatkowego i
    termin wystawienia faktury. Jeżeli Państwo w tym terminie nie wystawią faktury lub
    wystawią ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu
    na jej wystawienie, określonego w art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, tj. 30. dnia od dnia
    wykonania usług, rozumianego jako dzień zgłoszenia Inwestorowi zakończenia prac
    budowlanych potwierdzonych przekazanym temu Inwestorowi protokołem odbioru
    robót. Uchybienia ze strony Inwestora nie mogą stanowić podstawy do przesunięcia
    terminu powstania obowiązku podatkowego.
    Państwa stanowisko w zakresie objętym pytaniem nr 3 jest nieprawidłowe.
    Odpowiadając na pytanie oznaczone we wniosku nr 4, wskazać należy, że:
    Na mocy art. 29a ust. 1 ustawy:

      Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119
      oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy
      towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy,
      usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i
      innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę
      towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
    Jak stanowi art. 29a ust. 6 ustawy:
    Podstawa opodatkowania obejmuje:
      1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty
        podatku;
      2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i
        ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od
        nabywcy lub usługobiorcy.
    Z przepisu tego wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług
    stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z
    tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość
    rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
    W opisanej sytuacji, rozliczenie wykonanych robót będzie następowało etapami,
    zgodnie z podziałem w tabeli elementów kosztorysu ofertowego stanowiącego
    załącznik nr 1 do umowy, na podstawie faktur częściowych w okresach miesięcznych do
    limitu 90% wynagrodzenia netto określonego w umowie, dostarczonych
    zamawiającemu wraz z kompletem dokumentów rozliczeniowych, w tym m. in.
    potwierdzonymi i zaakceptowanymi przez inżyniera kontraktu protokołami odbioru
    robót częściowych. Natomiast faktura końcowa może zostać wystawiona po dokonaniu
    odbioru końcowego i będzie wynosiła różnicę pomiędzy wypłaconym dotychczas
    wynagrodzeniem, a wynagrodzeniem ustalonym w umowie.
    Skoro podstawą opodatkowanie jest wszystko to co stanowi zapłatę, to podstawą
    opodatkowania jest kwota jaką Państwo otrzymują za dany etap prac, czyli wartość
    robót budowlanych określonych w protokole zdawczo-odbiorczym do limitu 90%
    określonego odpowiednio w umowie.
    Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 4 jest prawidłowe.
    Z kolei odnosząc się do Państwa wątpliwości zakreślonych pytaniem oznaczonym we
    wniosku nr 5, wskazać należy że:
    W niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 19a ust. 3 ustawy, zgodnie z którym:
      Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie
      terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu,
      do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia
      świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż
      rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy
      płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku
      podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.
    W przepisie tym ustawodawca wprowadził unormowanie w zakresie ustalenia
    momentu wykonania usługi w odniesieniu do „usługi, dla której w związku z jej
    świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń”, czyli
    takiej usługi, która jest wykonywana w sposób ciągły przez pewien czas, natomiast
    rozliczenie należności za nią następuje w ramach okresu.
    Za sprzedaż ciągłą można uznać każdą dostawę lub usługę, która jest stale w fazie
    wykonywania, co oznacza, że wykonywana jest nieprzerwanie przez czas trwania
    umowy i w której jednoznacznie można określić jedynie moment rozpoczęcia jej
    świadczenia, natomiast moment jej zakończenia rozumianego jako definitywne
    wykonanie nie jest z góry określony.

    Z tego też względu, jeżeli w ramach danego zobowiązania można wyodrębnić czynności
    powtarzalne, w których można wyodrębnić terminy płatności, to obowiązek podatkowy
    powstaje z upływem każdego okresu, do którego się one odnoszą.
    W przypadku usług budowlanych świadczonych przez Państwa, gdzie okres wykonania
    danej inwestycji przekracza 12 miesięcy, a rozliczenie wykonanych prac będzie
    następowało jednorazowo po wykonaniu całej inwestycji, w oparciu zatwierdzony
    protokół odbioru robót budowlanych, nie należy utożsamiać z usługami o charakterze
    ciągłym, ponieważ znana jest data rozpoczęcia i zakończenia usługi budowlanej oraz
    możliwe jest również wyodrębnienie poszczególnych zakresów prac/czynności
    składających się na świadczoną usługę budowlaną i w konsekwencji moment powstania
    obowiązku podatkowego nie należy ustalać w oparciu dyspozycję art. 19a ust. 3 zdanie
    drugie ustawy o VAT.
    Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 5 jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i
    stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym
    wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu
    przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku
    postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego
    organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w
    sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym,
    mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego,
    uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację
    indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd
    dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w
    odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego
    (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
    decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.