Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPP3.4512.887.2016.1.RD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-12-22
Teza: Uznania wydzielonego zespołu składników mater. i niemater. w ramach podziału Spółki za ZCP, oraz opodatkowania przeniesienia.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; spółki-podział spółki przez wydzielenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Strony przedstawione we wniosku z dnia 23 listopada 2016 r. (data wpływu 28 listopada 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania wydzielonego zespołu składników materialnych i niematerialnych w ramach podziału Spółki za zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy oraz opodatkowania przeniesienia tych składników w ramach podziału Spółki przez wydzielenie – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 28 listopada 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania wydzielonego zespołu składników materialnych i niematerialnych w ramach podziału Spółki za zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy oraz opodatkowania przeniesienia tych składników w ramach podziału Spółki przez wydzielenie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej również: Spółka) jest polskim rezydentem podatkowym podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOP) od całości osiąganych dochodów. Wnioskodawca jest także zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług (dalej: VAT) w Polsce.

Wnioskodawca prowadzi wyspecjalizowaną działalność na rynku energetycznym w zakresie sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej, świadczenia usług elektroenergetycznych oraz sprzedaży paliw do pojazdów kolejowych. W ramach Spółki funkcjonują wyodrębnione (zarejestrowane w KRS) oddziały odpowiedzialne za poszczególne linie biznesowe: Oddział Dystrybucja (dalej: ED), Oddział Obrót (dalej: EO), Oddział Paliwa (dalej: EP), Oddział Usługi (dalej: EU); (łącznie: Oddziały). Ponadto, w ramach Spółki funkcjonuje jednostka organizacyjna wspomagająca realizowanie zadań Zarządu Spółki oraz świadcząca usługi pomocnicze i usługi wsparcia na rzecz poszczególnych Oddziałów m.in. w zakresie obsługi kadrowo-płacowej, organizacyjnej, informatycznej, kontrolingowej, obsługi finansowo-rachunkowej oraz innego szeroko rozumianego wsparcia administracyjnego (dalej: Centrala lub CE). W skład Centrali wchodzi również tzw. Centrum Usług Wspólnych, które wykonuje czynności w zakresie obsługi kadrowo-płacowej i obsługi finansowo-rachunkowej. Centrala świadczy również m.in. usługi w zakresie obsługi finansowo-księgowej podmiotów z grupy kapitałowej Wnioskodawcy.

Obecnie rozważane jest przeprowadzenie podziału Wnioskodawcy poprzez wydzielenie EO do osobnego podmiotu. Podział nastąpi w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 z ze zm.; dalej: KSH), tj. w drodze podziału przez wydzielenie i przeniesienie części majątku Wnioskodawcy na inną istniejącą spółkę (tj. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, dalej: Spółka Przejmująca). Po przeprowadzeniu reorganizacji Wnioskodawca będzie nadal prowadził w sposób samodzielny i niezależny działalność w oparciu o pozostałe Oddziały oraz Centralę (Spółka nie przestanie istnieć).

Niewykluczone, że w przyszłości Spółka dokona kolejnego wydzielenia wybranych Oddziałów i przeniesienia związanych z nimi części majątku do innych spółek (dalej: Spółki Przejmujące).

Planowana reorganizacja ma na celu m.in. budowę wartości Spółki oraz wzmocnienie jej pozycji na rynku, jak również pozycji Spółki Przejmującej. Podejmowane działania mają na celu w szczególności osiągnięcie korzyści w postaci:

*   większej efektywności zarządzania - w wyniku wydzielenia niezależnych podmiotów prawnych powstanie struktura organizacyjna grupy kapitałowej z jednoznacznym przypisaniem zadań i odpowiedzialności za różne rodzaje działalności biznesowych. W znacznym stopniu przyczyni się to do bardziej efektywnego zarządzania liniami biznesowymi Spółki;

*   dokonania podziału ryzyka operacyjnego i finansowego pomiędzy wydzielony podmiot (a w przyszłości także potencjalnie innych wydzielonych podmiotów) oraz Spółkę - jako rezultat wdrażanej strategii każda z wydzielanych spółek będzie odpowiedzialna za część ryzyka związaną bezpośrednio z działalnością biznesową danego oddziału. Umożliwi to wdrożenie transparentnego systemu kontroli i zarządzania ryzykiem w grupie kapitałowej Wnioskodawcy,

*   poprawy rentowności Spółki - m.in. poprzez wyeliminowanie nieefektywności w ramach Spółki a także wzrost przychodów, a w połączeniu z wdrożeniem nowej strategii i systemu zarządzania zorientowanego na cele, umożliwią poprawę wyników grupy kapitałowej Wnioskodawcy,

*   urealnienia rentowności poszczególnych linii biznesowych Spółki - poprzez wprowadzenie rozliczeń pomiędzy wydzielonymi spółkami na zasadach rynkowych.

Poniżej Wnioskodawca przedstawia szczegółową charakterystykę poszczególnych Oddziałów i Centrali.

Składniki wchodzące w skład EO

Ze względu na specyfikę prowadzonej działalności EO funkcjonuje w ramach koncesji udzielonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: URE) na obrót energią elektryczną na terenie całego kraju. Spółka posiada również wydane na podstawie decyzji URE koncesje na obrót paliwami gazowymi w kraju oraz na obrót gazem ziemnym z zagranicą.

Do EO obecnie są przypisane oraz będą alokowane na moment podziału składniki ściśle związane z działalnością EO w zakresie handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym oraz składniki majątkowe niezbędne do jej prowadzenia, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności EO, tj. sprzęt komputerowy i systemy IT, elektronika użytkowa, licencje i oprogramowanie dla systemu informatycznego (w tym systemy do prognozowania i handlu energią elektryczną, wymiany informacji na rynku energii, systemy raportowania sprzedaży i ewidencji umów), wyposażenie, samochody osobowe. Wybrane środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, które obecnie są współużytkowane przez EO oraz inne Oddziały lub Centralę (np. niektóre nieruchomości, leasing majątku), będą po podziale udostępniane do używania przez EO na podstawie stosownych umów dzierżawy majątku lub świadczenia usług. Z punktu widzenia wartości majątku EO, współdzielony majątek ma niewielką wartość oraz nie jest istotny biorąc pod uwagę zakres prowadzonej działalności przez ten oddział;

*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe zostaną wydzielone w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez EO. Należności związane z działalnością prowadzoną przez EO, których zapłaty Spółka dochodzi na drodze sądowej lub na drodze egzekucji komorniczej, a także należności zgłoszone w ramach postępowań upadłościowych nie zostaną wydzielone;

*   środki pieniężne;

*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez EO, w tym zobowiązania pracownicze. Niektóre zobowiązania dotyczące również EO, ze względu na stosowaną metodykę ich rozliczeń oraz z uwagi na fakt, iż dotyczą również innych obszarów działalności Spółki, nie zostaną alokowane do EO. Niemniej takie zobowiązania reprezentują stosunkowo niski poziom istotności w stosunku do całości zobowiązań związanych z EO;

*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach EO (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze, itp.);

*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez EO;

*   niezbędne do kontynuowania działalności koncesje, zezwolenia i decyzje administracyjne związane z działalnością regulowaną, w zakresie w którym umożliwia to obowiązujące prawo. W przypadku gdy z uwagi na szczególne regulacje prawne jakiekolwiek zezwolenie lub decyzja nie zostanie przeniesiona na Spółkę Przejmującą wówczas Spółka Przejmująca samodzielnie uzyska zezwolenie lub decyzję od właściwego organu;

*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EO;

*   księgi i dokumenty związane z EO (w oryginale w takim zakresie, w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);

*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EO. Pracownicy alokowani do EO zostaną przeniesieni na skutek podziału przez wydzielenie do Spółki Przejmującej w ramach przeniesienia zakładu pracy zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy;

*   umowy z klientami i dostawcami, w tym umowy leasingu.

Powyższe składniki zostaną również przypisane do EO w planie podziału Spółki, w zakresie w jakim wynika to z obowiązujących przepisów KSH.

Po wydzieleniu EO będzie nadal korzystać m.in. z taryfy dla energii elektrycznej zatwierdzonej przez Prezesa URE dla Spółki w zakresie sprzedaży energii do gospodarstw domowych.

W odniesieniu do umów z klientami/dostawcami, Wnioskodawca wskazuje, że w planie podziału nie zostaną wykazane jako przechodzące do Spółki Przejmującej i w konsekwencji nie zostanie przeniesionych do Spółki Przejmującej, kilka umów zakupu praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej (dalej: Umowy PM). Są to umowy kilkuletnie, których przedmiotem jest zakup praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej. Ze względu na ograniczenia formalne wynikające z umów pomiędzy poprzednim a obecnym właścicielem Spółki, umowy te na moment podziału pozostaną w Spółce. Umowy te nie są niezbędne do dalszego prowadzenia działalności EO przez Spółkę Przejmującą, ponieważ Spółka nabywa prawa majątkowe do świadectw pochodzenia energii również na podstawie innych umów, które zostaną przeniesione wraz z EO na Spółkę Przejmującą, zatem brak przeniesienia ww. umów nie wpłynie negatywnie na możliwość kontynuowania przez Spółkę Przejmującą działalności EO po jego wydzieleniu ze Spółki, gdyż ilość praw majątkowych, które nie zostaną nabyte w oparciu o Umowy PM zostanie nabyta przez Spółkę Przejmującą na Towarowej Giełdzie Energii lub zostanie nabyta na podstawie innych umów bilateralnych. Ponieważ Umowy PM nie zostaną wykazane w planie podziału, jako przechodzące do Spółki Przejmującej również zobowiązania wynikające z tych umów nie zostaną wykazane w planie podziału jako przechodzące do Spółki Przejmującej. Po dokonaniu wydzielenia EO (planowanym na II kwartał 2017 r.) prawa majątkowe z Umów PM nie byłyby wykorzystywane przez Spółkę na potrzeby EO, ale byłyby odsprzedawane przez Spółkę na giełdzie lub innym podmiotom na podstawie umów bilateralnych. Do Spółki Przejmującej nie zostaną przypisane w planie podziału i nie zostaną wydzielone roszczenia (zarówno pieniężne, jak i niepieniężne) podmiotów trzecich zgłoszone przeciwko Spółce, a dotyczące działalności EO. Roszczenia te wynikają głównie (jeżeli chodzi o wartość roszczeń) z kontraktów będących przedmiotem sporów sądowych. Zdaniem Spółki, kontrakty, których dotyczą najistotniejsze kwotowo roszczenia zostały skutecznie wypowiedziane i nie obowiązują na gruncie prawnym.

Prawa majątkowe do świadectw pochodzenia energii elektrycznej nabyte na potrzeby spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, w tym przepisów Prawa energetycznego pozostaną w Spółce i nie zostaną przypisane do Spółki Przejmującej. Spowodowane jest to tym, że obowiązek przekazania praw majątkowych do umorzenia ciążył będzie na Spółce, a nie na Spółce Przejmującej (obowiązek ten wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa). Obowiązek przekazania praw majątkowych do umorzenia związany jest z działalnością Spółki prowadzoną przed dniem wydzielenia i nie podlega sukcesji w ramach podziału przez wydzielenie.

Spółka na podstawie umowy dzierżawy korzysta z gruntów, budynków i budowli. Większość obiektów dzierżawionych przez Spółkę na podstawie tej umowy użytkowana jest wyłącznie przez ED, część obiektów użytkowana jest wyłącznie przez EU lub EP, a część współużytkowana jest jednocześnie przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki, w tym przez EO (w nieznacznym, w porównaniu do innych Oddziałów, zakresie). Z uwagi na uregulowania prawne umowa dzierżawy może albo w całości pozostać w Spółce albo w całości zostać przypisana do EO w planie podziału. Spółka nie wykaże umów dzierżawy dotyczących obiektów wykorzystywanych głównie przez ED (oraz obiektów użytkowanych przez EU lub EP oraz obiektów współużytkowanych przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki) w planie podziału i umowy te pozostaną w Spółce. Obiekty, z których korzysta EO będą jej udostępniane do używania na podstawie stosownych umów dzierżawy/poddzierżawy majątku lub świadczenia usług, które zostaną podpisane ze Spółką. Może również wystąpić sytuacja, w której Spółka Przejmująca, która przejmie EO zawrze umowę dzierżawy bezpośrednio z właścicielem/użytkownikiem wieczystym obiektów, w tym także wynajmie/wydzierżawi nowe powierzchnie biurowe.

Składniki wchodzące w skład ED

Decyzją Prezesa URE Spółka została wyznaczona na operatora systemu dystrybucyjnego (dalej: OSD) elektroenergetycznego na terenie całego kraju. W ramach Spółki obowiązki OSD realizuje ED. Zakres działalności ED pokrywa się więc z obowiązkami OSD określonymi w ustawie Prawo energetyczne.

Do ED obecnie są przypisane, oraz będą alokowane na moment podziału, składniki majątkowe ściśle związane i niezbędne do prowadzenia działalności ED jako OSD, tj.:

*   infrastruktura dystrybucyjna zlokalizowana na terenie całego kraju (w tym infrastruktura elektroenergetyczna, linie kablowe i przyłączeniowe, urządzenia i systemy pomiarowe, urządzenia sterowania ruchem energetycznym, itp.);

*   budynki (wraz z infrastrukturą techniczną), grunty i prawo wieczystego użytkowania, sprzęt komputerowy i systemy IT niezbędne do prowadzenia działalności dystrybucyjnej, samochody. Niewykluczone, że część środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które obecnie są współdzielone przez ED oraz inne Oddziały lub Centralę (np. niektóre nieruchomości, leasing majątku), będzie po podziale udostępniana do używania przez ED na podstawie stosownych umów dzierżawy majątku lub świadczenia usług. Z punktu widzenia wartości majątku ED, współdzielony majątek ma stosunkowo niewielką wartość oraz nie jest istotny biorąc pod uwagę zakres prowadzonej działalności. Cześć budynków, z których korzysta ED posadowiona jest na działkach gruntu, na których posadowione są również budynki, z których korzystają inne jednostki organizacyjne Spółki, w tym zwłaszcza EU. Budynki te będą po ewentualnym wydzieleniu ED udostępniane do używania przez ED na podstawie stosownych umów dzierżawy majątku lub świadczenia usług. Przedmiotowe budynki stanowią stosunkowo niewielką część majątku ED;

*   ograniczone prawa rzeczowe, w tym zwłaszcza służebność przesyłu ustanowiona na rzecz Spółki i ściśle związana z majątkiem dystrybucyjnym;

*   środki trwałe w budowie, w tym zaliczki na środki trwałe w budowie i zaliczki na poczet wartości niematerialnych i prawnych oraz wszelkie związane z nimi nakłady, które mają w przyszłości służyć jako środki trwałe w ramach działalności ED;

*   zapasy związane z działalnością ED będące na stanie magazynu ED;

*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe zostaną wydzielone w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez ED. Należności związane z działalnością prowadzoną przez ED, których zapłaty Spółka dochodzi na drodze sądowej lub na drodze egzekucji komorniczej, a także należności zgłoszone w ramach postępowań upadłościowych nie zostaną wydzielone;

*   środki pieniężne;

*   zobowiązania, w tym: niespłacone zobowiązania długoterminowe związane z pożyczką udzieloną przez udziałowca Wnioskodawcy, która była przeznaczona głównie na spłatę obligacji dotyczących programu inwestycyjnego ED, zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez ED, w tym zobowiązania pracownicze, zobowiązania z tytułu umów cywilnoprawnych. Niektóre zobowiązania dotyczące również ED, ze względu na stosowaną metodykę ich rozliczeń oraz z uwagi na fakt, iż dotyczą również innych obszarów działalności Spółki, nie zostaną alokowane do ED (takie zobowiązania reprezentują jednak stosunkowo niski poziom istotności w stosunku do całości zobowiązań alokowanych do ED).

*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez ED;

*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach ED (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze, itp.);

*   rozliczenia międzyokresowe związane z działalnością prowadzoną przez ED;

*   umowy z klientami, dostawcami (w tym umowy leasingu), innymi operatorami systemu dystrybucyjnego dot. przedmiotu działalności ED;

*   niezbędne do kontynuowania działalności koncesje i decyzje administracyjne związane z działalnością regulowaną prowadzoną przez ED;

*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez ED;

*   księgi i dokumenty związane z ED (w oryginale w takim zakresie w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);

*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności ED. Pracownicy alokowani do ED zostaną przeniesieni na skutek podziału przez wydzielenie do spółki przejmującej ED w ramach przeniesienia zakładu pracy zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy.

Powyższe składniki zostaną również przypisane do ED w planie podziału Spółki, w zakresie w jakim wynika to z obowiązujących przepisów KSH.

Po wydzieleniu ED będzie nadal korzystać z taryfy zatwierdzonej przez Prezesa URE dla Spółki.

Składniki wchodzące w skład EP

Ze względu na specyfikę prowadzonej działalności EP funkcjonuje w ramach koncesji URE na obrót paliwami ciekłymi przydzielonej Decyzją Prezesa URE. Do EP obecnie są przypisane oraz będą alokowane na moment podziału składniki ściśle związane z działalnością w zakresie obrotu i dostarczania paliw płynnych oraz niezbędne do jej prowadzenia, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności EP, tj. stacje paliw wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, systemy łączności i zdalnego sterowania, różnego rodzaju urządzenia, elementy automatycznego sterowania, sprzęt komputerowy, w tym systemy IT (w szczególności licencja na użytkowanie branżowego programu służącego do prowadzenia gospodarki magazynowej paliwami, rozliczania transakcji handlowych oraz zarządzania umowami), wyposażenia pomieszczeń (meble, urządzenia AGD, sprzęt biurowy), samochody osobowe. Wybrane środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, które obecnie są współużytkowane przez EP z EU lub z Centralą będą po ewentualnym wydzieleniu EP udostępniane do używania przez EP na podstawie stosownych umów;

*   w przypadku dzierżawionych nieruchomości zostaną zawarte przez EP stosowne umowy ze Spółką / spółką przejmującą, której przypisany zostanie majątek, z uwagi na uregulowania prawne, lub przeniesione zostaną na EP umowy dzierżawy.

*   zapasy związane z działalnością EP, w tym towary (olej napędowy);

*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez EP;

*   środki pieniężne;

*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długoterminowe (o ile wystąpią), zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez EP, w tym zobowiązania pracownicze. Niektóre zobowiązania dotyczące również EP, ze względu na stosowaną metodologię ich rozliczeń oraz z uwagi na fakt, iż dotyczą również innych obszarów działalności Spółki, nie zostaną alokowane do EP. Niemniej takie zobowiązania reprezentują stosunkowo niski poziom istotności w stosunku do całości zobowiązań związanych z działalnością EP;

*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez EP;

*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach EP (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze itp.);

*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez EP;

*   umowy z klientami i dostawcami dot. przedmiotu działalności EP;

*   niezbędne do kontynuowania działalności decyzje administracyjne i koncesje związane z działalnością regulowaną EP;

*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EP;

*   księgi i dokumenty związane z EP (w oryginale w takim zakresie w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);

*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EP. Pracownicy alokowani do EP zostaną przeniesieni na skutek podziału przez wydzielenie do odrębnej spółki przejmującej EP w ramach przeniesienia zakładu pracy zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy.

Powyższe składniki zostaną również przypisane do EP w planie podziału Spółki, w zakresie w jakim wynika to z obowiązujących przepisów KSH.

Składniki wchodzące w skład EU

W EU, na moment podziału (wydzielenie EO), zostaną składniki ściśle związane z działalnością EU polegającą na świadczeniu m.in. usług związanych z obsługą, naprawą, utrzymaniem sieci trakcyjnej, realizacją usług elektroenergetycznych i budowlanych, wykonywania czynności utrzymaniowo-naprawczych pojazdów szynowych, a także działalności w zakresie produkcji wyrobów m.in. elementów osprzętu sieci trakcyjnej, przewozów kolejowych rzeczy, usług ogólnobudowlanych, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności EU tj. budynki gospodarcze i administracyjne (wraz z wyposażeniem), grunty, działki i prawa wieczystego użytkowania, elementy infrastruktury kolejowej, drogowej, kanalizacyjnej i wodociągowej, linie kablowe; potencjał techniczny (m.in. urządzenia elektroenergetyczne i prądotwórcze, urządzenia elektroniczne, komunikacyjne, pomiarowe, sprzęt komputerowy, w tym m.in. licencje i systemy IT, sprzęt biurowy, wyposażenie pomieszczeń, maszyny, narzędzia, samochody osobowe, ciężarowe i specjalistyczne, pogotowia elektroenergetyczne, laboratoria pomiarowe, pociągi sieciowe z wyposażeniem specjalistycznym, pojazdy kolejowe pomocnicze, pojazdy szynowo drogowe i wagony),

*   ograniczone prawa rzeczowe w tym zwłaszcza prawo służebności drogowej;

*   zapasy związane z działalnością EU;

*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe, związane z działalnością prowadzoną przez EU;

*   środki pieniężne;

*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długoterminowe, zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez EU, w tym zobowiązania pracownicze;

*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez EU;

*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach EU (w tym zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze itp.);

*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez EU;

*   umowy z klientami i dostawcami dot. przedmiotu działalności EU;

*   licencje i decyzje administracyjne związane z działalnością EU;

*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EU;

*   księgi i dokumenty związane z EU (w oryginale w takim zakresie w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);

*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EU.

Składniki wchodzące w skład CE

W Spółce niezależnie od tego, który Oddział będzie wydzielany pozostaną również składniki majątkowe alokowane obecnie do CE związane z działalnością wsparcia obszarów związanych z funkcjonowaniem Spółki jako całości organizacyjnej oraz świadczeniu usług pomocniczych na rzecz Oddziałów, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności CE, tj. sprzęt komputerowy, elektronika użytkowa, serwery, licencje i oprogramowanie dla systemów informatycznych CE oraz innych jednostek organizacyjnych, prawa autorskie i majątkowe do znaków identyfikacji wizualnej, dokumentacji wizualnej obiektów oraz serwisu internetowego Spółki, samochody osobowe;

*   inwestycje długo i krótkoterminowe (w tym posiadane udziały w innych podmiotach);

*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez CE;

*   środki pieniężne;

*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długoterminowe, zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez CE, w tym zobowiązania pracownicze;

*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez CE;

*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach CE (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze itp.;

*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez CE;

*   umowy z klientami i dostawcami dot. przedmiotu działalności CE;

*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez CE;

*   księgi i dokumenty związane z CE;

*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności CE.

Wyodrębnienie organizacyjne

Zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym, przyjętym uchwałą Zarządu Spółki, Oddziały posiadają odrębność organizacyjną w ramach struktury wewnętrznej Spółki tj. posiadają status odrębnych jednostek organizacyjnych wchodzących w skład struktury Spółki. Ponadto, Oddziały są formalnymi oddziałami Spółki zarejestrowanym w KRS. Odrębność organizacyjna Oddziałów potwierdzona jest schematem organizacyjnym funkcjonującym w ramach Spółki.

Wszystkie Oddziały posiadają własne regulaminy organizacyjne określające m.in. podstawy działania, zasady kierowania danym oddziałem oraz strukturę organizacyjną. W ramach Oddziałów zostały przyjęte procedury wewnętrzne precyzyjnie regulujące m.in. zakres obowiązków pracowników poszczególnych Oddziałów oraz co, do zasady, określające współpracę z innymi Oddziałami Spółki.

Poszczególne Oddziały podlegają bezpośrednio Zarządowi Spółki. Oddziałami ED i EP kieruje odpowiedni Dyrektor Oddziału, EO kierują Dyrektorzy Departamentów, a w przypadku EU Dyrektorzy komórek i jednostek organizacyjnych EU powołany/powołani przez Zarząd. Osoby kierujące poszczególnymi Oddziałami, ich zastępcy oraz inne osoby upoważnione posiadają uprawnienia do dokonywania w imieniu Spółki czynności dotyczących przedmiotu działalności poszczególnych Oddziałów na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Zarząd Spółki.

Każdy z Oddziałów funkcjonuje pod odrębną nazwą oraz dysponuje własną identyfikacją wizualną tj. wizytówki pracowników oraz stopki w wiadomościach e-mail wskazują nazwę poszczególnych Oddziałów. Po planowanym podziale przez wydzielenie EO, Spółka Przejmująca zawrze odpowiednie umowy ze Spółką regulujące zasady korzystania z powierzchni biurowej.

Po planowanym podziale pracownicy przypisani do EO, ich umowy pracownicze i wszelkie zobowiązania z nich wynikające zostaną przeniesione do Spółki Przejmującej.

W Spółce funkcjonuje również hierarchiczna struktura podległości służbowej w poszczególnych Oddziałach oraz zasady zwierzchnictwa pomiędzy pracownikami wszystkich wyodrębnionych części przedsiębiorstwa. W rezultacie pracownicy EO pozostają odpowiedzialni przed swoimi bezpośrednimi przełożonymi i nie są służbowo zależni od pozostałych pracowników Spółki.

Opisane powyżej wyodrębnienie organizacyjne będzie występować w EO oraz we wszystkich pozostałych Oddziałach na moment wydzielenia EO ze Spółki.

Zbliżony stopień wyodrębnienia organizacyjnego występuje również w CE, jednakże jednostka ta nie jest zarejestrowana w KRS jako oddział Spółki, jak również nie jest ona kierowana przez dyrektora powoływanego przez Zarząd (na jej czele stoi bezpośrednio Prezes Zarządu Spółki).

Wyodrębnienie finansowe

Oprócz wyodrębnienia organizacyjnego i funkcjonalnego, Oddziały są obecnie i będą na moment podziału również wyodrębnione finansowo.

W szczególności systemy informatyczne funkcjonujące w Spółce umożliwiają obecnie poszczególnym Oddziałom prowadzenie niezależnej ewidencji księgowej, co pozwala na sporządzanie sprawozdań finansowych na wewnętrzne potrzeby Spółki lub też URE – w przypadku ED i EO. Oddziały przygotowują cyklicznie odrębne bilanse, rachunki zysków i strat oraz prognozy finansowe.

W ramach zintegrowanego systemu księgowego prowadzona jest dla każdego Oddziału odrębnie ewidencja szczegółowa zdarzeń gospodarczych pozwalająca na wyodrębnienie wszystkich pozycji bilansowych. W związku z tym, że kapitały własne nie były alokowane do poszczególnych Oddziałów tworzonych przez Spółkę, Oddziały sporządzają bilans nie zawierający w pozycji pasywów odpowiedniej części wartości kapitałów (zakładowego, zapasowego lub rezerwowych), do których tworzenia uprawniona jest Spółka.

Prowadzona ewidencja składników majątkowych Spółki umożliwia identyfikację majątku należącego do EO oraz pozostałych Oddziałów na potrzeby podziału.

Oddziały posiadają odrębne rachunki bankowe wykorzystywane w prowadzonej działalności. Na moment podziału każdy z Oddziałów będzie miał do dyspozycji co najmniej jeden rachunek bankowy na wyłączność.

Co więcej, w związku z obowiązkiem zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej części Spółki - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne - ED prowadzi ewidencję księgową w sposób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Również EP zgodnie z obowiązkiem zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej koncesjonowanej działalności Spółki (ED i EO) - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne -prowadzi odrębną ewidencję księgową.

Poszczególne Oddziały nie dokonują zapłaty pieniężnej na rzecz innych Oddziałów i CE za czynności realizowane przez te jednostki organizacyjne na ich rzecz. Wynika to z faktu funkcjonowania w ramach jednej osoby prawnej. Dla potrzeb rachunkowości zarządczej koszty czynności realizowanych przez inne jednostki organizacyjne na rzecz danego Oddziału ujmowane są w kosztach Oddziału, na rzecz którego wykonywane jest świadczenie.

Opisane powyżej wyodrębnienie finansowe będzie występować w EO oraz w pozostałych Oddziałach na moment wydzielenia EO ze Spółki.

Zbliżony stopień wyodrębnienia finansowego występuje również w CE, z tym że w księgach rachunkowych CE ewidencjonowane są kapitały, do tworzenia których uprawniona jest Spółka.

Wyodrębnienie funkcjonalne

Każdy z Oddziałów będący odrębną jednostką organizacyjną w ramach Spółki posiada możliwość samodzielnego prowadzenia działalności. Na dzień podziału przez wydzielenie EO, każdy z Oddziałów (w tym EO) będzie w takim stopniu zorganizowany i wyodrębniony, aby wraz z podziałem zachowana została pełna ciągłość w zakresie przenoszonej działalności.

Oddziały posiadają i będą posiadały na moment podziału odpowiednie zasoby i kompetencje (tj. pracowników oraz opisane we wniosku składniki materialne i niematerialne) niezbędne do samodzielnej realizacji funkcji w obszarze swoich działalności.

Zgodnie z regulaminami organizacyjnymi, Oddziały posiadają autonomię i niezależność w realizacji swoich zadań. Osoby kierujące poszczególnymi Oddziałami posiadają upoważnienie Zarządu Spółki do dokonywania w imieniu Spółki czynności dotyczących przedmiotu działalności swej jednostki organizacyjnej, tj. samodzielnego podpisywania umów z odbiorcami, podwykonawcami, dostawcami oraz innych umów wynikających z działalności danego Oddziału. Posiadają oni również uprawnienia do dokonywania w imieniu Spółki czynności prawnych z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników swego Oddziału.

Oddziały realizują wyznaczone zadania poprzez własne zespoły wyspecjalizowanych pracowników (służbowo niezależne od pozostałych pracowników Spółki). Poszczególne Oddziały realizują również własne plany rozwoju.

Ze względów ekonomicznych funkcje pomocnicze do działalności Spółki zostały scentralizowane i są obecnie realizowane na rzecz Oddziałów przez Centralę na podstawie porozumień wewnętrznych.

W związku z tym, w ramach procesu podziału Spółki, podjęte zostaną również działania mające na celu zapewnienie EO ewentualnego wsparcia ze strony Spółki (na podstawie zgłoszonego zapotrzebowania) w zakresie usług pomocniczych od dnia podziału. Po zakończeniu podziału Spółki, usługi te będą świadczone na podstawie stosownych umów zawartych pomiędzy Spółką a Spółką Przejmującą.

Opisane powyżej wyodrębnienie funkcjonalne będzie występować w EO oraz w pozostałych Oddziałach na moment wydzielenia EO ze Spółki.

Spółka, wraz z innymi spółkami kapitałowymi, będącymi podatnikami PDOP podlegającymi w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, zawarła w dniu 23 sierpnia 2016 r., w formie aktu notarialnego na okres 5 lat podatkowych (od 1 grudnia 2016 roku do 30 listopada 2021 roku), umowę o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej (dalej: PGK) w rozumieniu art. 1a ustawy o PDOP.

Umowa o utworzeniu PGK została zarejestrowana decyzją Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie nr 1471-PP-2.4210.17.2016.AA z dnia 23 września 2016 r., odebraną przez spółkę reprezentującą PGK 28 września 2016 r.

Spółka Przejmująca nie weszła w skład PGK.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy majątek wyodrębniony z Wnioskodawcy zorganizowany w formie EO przejmowany przez Spółkę Przejmującą będzie na dzień podziału przez wydzielenie EO ze Spółki stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: ZCP) w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT?
2.  Czy majątek pozostający u Wnioskodawcy (składający się z ED, EP, EU oraz CE) będzie na dzień podziału przez wydzielenie EO ze Spółki stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP?
3.  Czy przedstawiony podział Wnioskodawcy przez wydzielenie EO do Spółki Przejmującej oraz pozostawienie ED, EP, EU i CE w Spółce nie będzie podlegał opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT? (we wniosku oznaczone jako pytanie 4).

Zdaniem Wnioskodawcy:

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 1 i 2.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż majątek wyodrębniony z Wnioskodawcy zorganizowany w formie EO będzie na dzień podziału przez wydzielenie EO ze Spółki stanowić ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż majątek pozostający u Wnioskodawcy (składający się z ED, EP, EU oraz CE) będzie na dzień podziału przez wydzielenie EO ze Spółki stanowić ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się „(\`(...)\`) organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Równocześnie brzmienie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, który to przepis definiuje pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na potrzeby ustawy o VAT jest identyczne w brzmieniu z definicją ZCP zawartą w art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP.

Jednakowe brzmienie definicji ZCP na gruncie ustawy o PDOP oraz ustawy o VAT - zdaniem Wnioskodawcy (znajdującym odzwierciedlanie w orzecznictwie i praktyce) - powinno skutkować tym, że pojęcie „zorganizowanej części przedsiębiorstwa” powinno być interpretowane w ten sam sposób. Stąd na potrzeby niniejszego wniosku, w celu uzasadnienia swojego stanowiska w zakresie pytania 1, Wnioskodawca przedstawia łączną argumentacje na gruncie przepisów ustawy o PDOP oraz ustawy o VAT.

Na gruncie powyższych przepisów oraz w oparciu o doktrynę prawa podatkowego i dotychczasową praktykę organów podatkowych, przesłanką uznania danego zespołu składników majątkowych za ZCP jest, aby:

1.  istniał zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania);
2.  zespół tych składników był organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3.  zespół tych składników był finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
4.  zespół tych składników był przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, przy czym zespół ten mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze. W doktrynie i orzecznictwie cechę tą określa się jako „wyodrębnienie funkcjonalne”.

EO, ED, EP i EU jako ZCP

Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze przedstawiony powyżej opis zdarzenia przyszłego, istnieją następujące okoliczności wskazujące na spełnienie powyższych kryteriów przez EO, a także pozostające w Spółce ED, EP i EU:

1.  Istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych

Doktryna prawa podatkowego wskazuje, że składniki materialne i niematerialne tworzą ZCP wówczas, gdy pozostają one we wzajemnych relacjach pozwalających na stwierdzenie, że mamy do czynienia z czymś więcej niż tylko z przypadkowym zbiorem elementów. Ponadto, jak podkreślane jest w wybranych indywidualnych interpretacjach przepisów wydawanych przez organy podatkowe, składniki majątku muszą tworzyć zespół, a nie zbiór niepowiązanych ze sobą elementów. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (tj. na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość). Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych:

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. IPTPB3/4510-109/15-2/KC;

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 4 września 2014 r., sygn. IBPP4/443-266/14/EK;

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 października 2011 r., sygn. IPPB5/423-790/11-2/AS;

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 11 października 2011 r., sygn. ITPB3/423-391/11/DK;

*   interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. IBPBI/2/423-1233/10/SD.

Co do zasady, zespół składników powinien zawierać elementy materialne (np. wyposażenie) oraz niematerialne (np. umowy, zobowiązania), które są konieczne do prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzonej dotychczas przez podmiot dokonujący wyodrębnienia ZCP. Zgodnie z ugruntowaną linią interpretacyjną w tym zakresie, elementami zespołu składników stanowiących ZCP powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki. Tak przykładowo wypowiedział się:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 24 września 2015 r., sygn. IBPP3/4512-476/15/KG;

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. ILPP1/443-755/14-2/TK;

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 30 września 2011 r., sygn. IBPBI/2/423-793/11/JD;

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 8 czerwca 2009 r., sygn. ILPB3/423-209/09-3/EK;

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 10 października 2007 r., sygn. ILPB3/423-29/07-2/HS.

W większości indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego / wyrokach sądów administracyjnych pojawia się również teza, że określenie „zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania”, oznacza, że konieczne jest wystąpienie co najmniej po jednym składniku z każdej z tych grup. Nie można zatem mówić o ZCP, gdy brakuje któregokolwiek z opisanych składników np. zobowiązań. Tak przykładowo wypowiedział się:

*   NSA w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. II FSK 2222/09;

*   WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. I SA/Gd 1205/13 (stanowisko podtrzymane przez NSA w wyroku z dnia 25 czerwca 2015, sygn. I FSK 572/14);

*   WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. I SA/Wr 410/11;

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 21 maja 2010 r., sygn. IPPB5/423-89/10-4/MB).

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do EO, mamy niewątpliwie do czynienia z zespołami składników materialnych i niematerialnych (wraz z zobowiązaniami) służącymi do realizacji określonych zadań gospodarczych, tj. do prowadzenia działalności w zakresie handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym.

Zdaniem Wnioskodawcy, do analogicznych konkluzji należy dojść w odniesieniu do pozostających w Spółce ED, EP i EU:

*   w przypadku ED w zakresie realizacji obowiązków operatora systemu dystrybucji elektroenergetycznej;

*   w przypadku EP w zakresie obrotu i dostarczania paliw płynnych ) oraz

*   w przypadku EU w zakresie świadczenia m.in. usług związanych z obsługą, naprawą, utrzymaniem sieci trakcyjnej, realizacją usług elektroenergetycznych i budowlanych, wykonywania czynności utrzymaniowo-naprawczych pojazdów szynowych, a także działalności w zakresie produkcji wyrobów.

Majątek pozostający po wydzieleniu EO w Spółce (w szczególności pozostałe Oddziały) spełniać będzie zatem wskazaną powyżej przesłankę.

Składniki wchodzące w skład EO, ED. EP i EU

Wśród składników o charakterze materialnym i niematerialnym, opisanych szczegółowo w opisie zdarzenia przyszłego, przypisanych do EO, ED,EP i EU znajdują się w szczególności:

*   nieruchomości i majątek ruchomy (m.in. infrastruktura techniczna, sprzęt komputerowy i systemy IT, samochody);

*   wartości niematerialne i prawne (m.in. licencje oprogramowania komputerowego) oraz tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EO, ED, EP i EU;

*   zasoby pieniężne deponowane na rachunku bankowym przypisanym specyficznie do EO, ED,EP i EU;

*   zapasy związane z działalnością EO, ED,EP i EU;

*   zobowiązania;

*   księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności w ramach EO, ED, EP i EU;

*   koncesje i decyzje administracyjne oraz prawa i obowiązki z umów handlowych funkcjonalnie związanych z ED, EO i EP oraz wiążące się z nimi należności i zobowiązania EO, ED, EP i EU;

*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, odznaczających się wiedzą i doświadczeniem w zakresie działalności prowadzonej przez dany Oddział oraz posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EO, ED, EP i EU,

oraz pozostałe składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego.

Poszczególne składniki majątkowe przypisane do EO będące przedmiotem wydzielenia ze Spółki, a także składniki przypisane do pozostałych Oddziałów, pozostających w Spółce, nie są zatem przypadkowym zbiorem składników. Formalnie wyodrębnienie EO (a także ED, EP i EU) -potwierdzone rejestracją w KRS jako oddziału Spółki - wiązało się bowiem nie tylko ze zmianami organizacyjnymi w strukturze Wnioskodawcy, ale także z alokacją poszczególnych składników materialnych jak i niematerialnych, a także pracowników do poszczególnych Oddziałów. Tym samym każdy z Oddziałów Wnioskodawcy dysponuje własnym zbiorem takich elementów, dzięki którym może wykonywać swoje zadania w sposób niezależny. W ocenie Wnioskodawcy, nie ulega więc wątpliwości, że stanowią one zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, które już w chwili obecnej mogą funkcjonować jako odrębne przedsiębiorstwo.

Po wydzieleniu EO ze Spółki, ten sam zespół składników majątkowych będzie tworzył przedsiębiorstwo Spółki Przejmującej i umożliwiał prowadzenie przez ten podmiot działalności co najmniej w takim samym zakresie, jak działalność EO.

Dodatkowo, mając na uwadze powyższe, analogiczny wniosek należy odnieść do majątku pozostającego po wydzieleniu EO w Spółce (w szczególności pozostałych Oddziałów).

1.  Wyodrębnienie organizacyjne

W odniesieniu do wyodrębnienia organizacyjnego wskazać należy, że ani ustawa o PDOP ani ustawa o VAT nie określają co należy rozumieć przez takie wyodrębnienie. Jednakże, zgodnie z dominującą praktyką organów podatkowych, o wyodrębnieniu organizacyjnym zorganizowanej części ze struktur przedsiębiorstwa powinny świadczyć odpowiednie zapisy statutu, regulaminu, zarządzenia lub innego aktu o podobnym charakterze. Pogląd taki wyrażony został przykładowo przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 3 października 2013 r., sygn. IPTPP2/443-530/13-5/KW;

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 października 2012 r., sygn. IPPP2/443-879/12-4/BH.

Działalność prowadzona przez ZCP powinna mieć określone miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako np. dział, wydział, oddział, jednostka biznesowa itp. Zespół składników majątkowych powinien posiadać tą cechę jeszcze przed dokonaniem właściwego wydzielenia. Tak przykładowo wypowiedział się:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 24 września 2015 r.; sygn. IBPP3/4512-476/15/KG;

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. IPTPB3/4510-109/15-2/KC;

*   Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. III SA/Wa 1766/10 (stanowisko podtrzymane przez NSA w wyroku z dnia 27 marca 2013, sygn. II FSK 1896/11); oraz

*   Dyrektor Izby Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 26 października 2011 r., sygn. IPPB5/423-790/11-2/AS;

*   Ponadto taka argumentacja została uznana za prawidłową przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 2 marca 2015 r.; sygn. IPPB5/423-1109/14-2/MK.

W opinii Wnioskodawcy, odrębność organizacyjną EO, ED, EP i EU potwierdzają następujące okoliczności:

*   EO, ED, EP i EU zostały zarejestrowane w KRS jako odrębne oddziały;

*   Regulamin Organizacyjny, przyjęty uchwałą Zarządu Spółki, określa odrębność organizacyjną EO, ED, EP i EU w ramach struktury wewnętrznej Spółki. Odrębność organizacyjna EO, ED, EP i EU potwierdzona jest schematem organizacyjnym funkcjonującym w ramach Spółki;

*   EO, ED, EP i EU posiadają własne regulaminy organizacyjne;

*   w ramach EO, ED, EP i EU zostały przyjęte procedury wewnętrzne precyzyjnie regulujące m.in. zakres obowiązków pracowników EO, ED, EP i EU;

*   EO, ED, EP i EU podlegają bezpośrednio Zarządowi Spółki;

*   EO, ED, EP i EU posiadają własną strukturę raportowania / podział odpowiedzialności służbowej;

*   EO, ED, EP i EU funkcjonują pod odrębnymi nazwami oraz dysponują własną identyfikacją wizualną tj. wizytówki pracowników oraz stopki w wiadomościach e-mail wskazują nazwę poszczególnych EO, ED, EP lub EU;

*   istnieją wyodrębnione grupy składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania), które są przypisane do EO, ED, EP i EU.

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle powyższego, należy uznać, że EO spełnia warunek wyodrębnienia organizacyjnego w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy. Warunek ten będzie spełniony również w momencie dokonania planowanego wydzielenia EO.

Przesłanka ta spełniona będzie również w odniesieniu do majątku pozostającego w Spółce po wydzieleniu EO.

1.  Wyodrębnienie finansowe

W doktrynie prawa podatkowego oraz praktyce organów podatkowych przyjmuje się, iż wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać samodzielności finansowej, w szczególności wyodrębnienie finansowe nie oznacza konieczności prowadzenia odrębnej księgowości dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie finansowe oznacza natomiast sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do ZCP. Pogląd taki wyrażony został przykładowo przez:

*   WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. I SA/GI 112/10 (stanowisko podtrzymane przez NSA w wyroku z dnia 23 marca 2012 r., sygn. II FSK 2314/10);

*   WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. I SA/Wr 1150/10;

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 28 września 2015 r.; sygn. IBPB-1-3/4510-143/15/AW;

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 2 września 2015 r.; sygn. IPTPP1/4512-383/15-3/ŻR;

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywiduianej z dnia 20 maja 2015 r. sygn. IPTPP2/4512-178/15-2/JS;

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 24 września 2010 r., sygn. IPPB5/423-384/10-4/MB.

Zdaniem Wnioskodawcy, wyodrębnienie finansowe oznacza również możliwość alokacji przychodów i kosztów do działalności prowadzonej przez ZCP.

W rezultacie, mając na uwadze opisany powyżej stan faktyczny, wydzielenie finansowe EO, ED i EP w ramach Wnioskodawcy potwierdzają następujące elementy:

*   systemy informatyczne funkcjonujące w Spółce umożliwiają EO, ED, EP i EU prowadzenie niezależnej ewidencji księgowej każdego z Oddziałów, co pozwala na sporządzanie sprawozdań finansowych na wewnętrzne potrzeby Spółki lub też URE (w przypadku ED);

*   EO, ED, EP i EU przygotowują cyklicznie odrębne uproszczone bilanse, rachunki zysków i strat oraz prognozy finansowe;

*   w ramach systemu księgowego ewidencjonowane są główne pozycje bilansowe oddzielnie dla każdej EO, ED, EP i EU;

*   prowadzona ewidencja składników majątkowych Spółki umożliwia identyfikację majątku należącego do poszczególnych EO, ED, EP i EU;

*   EO, ED, EP i EU posiadają specjalnie wyodrębnione rachunki bankowe;

*   w związku z zobowiązaniem do zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej części Spółki - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne - ED prowadzi ewidencję księgową w sposób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej.

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle powyższego, należy uznać, że EO spełnia warunek wyodrębnienia finansowego w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy. Warunek ten będzie spełniony również w momencie wydzielenia EO ze Spółki. W opinii Wnioskodawcy, warunek wyodrębnienia finansowego powinien zostać również uznany za spełniony w odniesieniu do majątku pozostającego w Spółce po wydzieleniu EO.

Bez wpływu na wyodrębnienie finansowe pozostanie fakt, iż zaistnieją sytuację, gdy, z uwagi na niepodzielność zobowiązania, pewne zobowiązania zostaną przypisane jedynie do jednego Oddziału Spółki, mimo że dotyczą również pozostałych Oddziałów Spółki. Dotyczyć to będzie przypadków, gdy umowa zobowiązaniowa zostanie funkcjonalnie alokowana, z uwagi na ograniczenia prawne, jedynie do jednego z Oddziałów (następnie tenże Oddział będzie świadczył usługi/udostępniał majątek pozostałym Oddziałom). Takie przypadki zostaną wyraźnie i jednoznacznie wskazane w planie podziału.

1.  Samodzielne realizowanie zadań gospodarczych (wyodrębnienie funkcjonalne)

Zdaniem Wnioskodawcy, warunek samodzielnego realizowania określonych zadań gospodarczych (określany niekiedy w doktrynie jako wyodrębnienie funkcjonalne) oznacza, że aby można było uznać zespół składników za ZCP, musi go cechować możliwość samodzielnego funkcjonowania jako niezależny podmiot. Innymi słowy, zespół składników majątkowych tworzących ZCP nie tylko musi spełniać określone funkcje gospodarcze w istniejącym przedsiębiorstwie, ale powinien również być w stanie prowadzić działalność samodzielnie, gdyby został wydzielony z istniejącego przedsiębiorstwa. Można z tego wyciągnąć wniosek, iż wyodrębnienie ZCP musi zatem istnieć już w ramach istniejącego przedsiębiorstwa, a nie dopiero kształtować się po „wyprowadzeniu” w jakikolwiek sposób zespołu składników materialnych i niematerialnych z tego przedsiębiorstwa. Tak przykładowo wypowiedział się WSA w Opolu w wyroku z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. 1 SA/Op 325/09.

Jak z kolei, podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 26 czerwca 1998 r., sygn. I SA/Gd 1097/96 (zacytowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z 6 czerwca 2008 r., sygn. I SA/Wr 355/08), aby część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielnego podmiotu gospodarczego. Składniki majątkowe: materialne i niematerialne wchodzące w skład ZCP muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa, np. zakładu.

Podobne podejście prezentują też organy podatkowe w wydawanych indywidualnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego. Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stanął na stanowisku, że dla przyjęcia istnienia ZCP nie wystarczy zorganizowanie jakiejkolwiek masy majątkowej, ale musi ona odznaczać się odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym (interpretacja z dnia 9 października 2009 r., sygn. 1LPP2/443-1110/09-2/MN). Podobnie wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 28 września 2015 r. (sygn. IBPB-1 -3/4510-143/15/AW). Jak wynika z powyższego, ZCP to taki zespół składników materialnych i niematerialnych, który może stanowić odrębny zakład mogący realizować zadania gospodarcze (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt Ili SA/Wa 2836/11, interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 maja 2008 r., sygn. ILPB3/423-116/08-2/HS).

Odnosząc powyższe do sytuacji Wnioskodawcy, należy zauważyć, iż EO, przeznaczony jest do realizacji konkretnych zadań gospodarczych Spółki, tj. handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym (analogicznie w odniesieniu do ED - do prowadzenia działalności w zakresie realizacji obowiązków operatora systemu dystrybucji elektroenergetycznej, EP - obrotu i dostarczania paliw płynnych, EU - świadczenia m.in. usług związanych z obsługą, naprawą, utrzymaniem sieci trakcyjnej, realizacją usług elektroenergetycznych i budowlanych, wykonywania czynności utrzymaniowo-naprawczych pojazdów szynowych, a także działalności w zakresie produkcji wyrobów).

Biorąc dodatkowo pod uwagę:

*   wykazane powyżej wyodrębnienie organizacyjne i finansowe EO, ED, EP i EU;

*   wyposażenie EO, ED, EP i EU w odpowiednie zasoby i kompetencje, a w szczególności w:
    *   majątek ruchomy (np. sprzęt komputerowy i systemy IT, samochody);
    *   własne zasoby pieniężne deponowane na rachunku bankowym przypisanym specyficznie do EO, ED, EP i EU;
    *   księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności w ramach EO, ED, EP i EU;
    *   prawa i obowiązki z umów handlowych funkcjonalnie związanych z EO, ED, EP i EU oraz wiążące się z nimi należności i zobowiązania EO, ED, EP i EU;

należy uznać, że EO, już w chwili obecnej cechuje się daleko idącą samodzielnością i niezależnością w prowadzeniu działalności gospodarczej związanej z usługami świadczonymi przez EO i będzie w stanie prowadzić ją samodzielnie również po wydzieleniu ze Spółki. Co ważne, Spółka po wydzieleniu EO będzie w stanie samodzielnie i niezależnie prowadzić działalność w oparciu o majątek pozostający w Spółce (w tym w szczególności w odniesieniu do działalności ED, EP i EU).

Należy bowiem podkreślić, iż po wydzieleniu EO:

*   Spółka Przejmująca, będzie dysponować wszystkimi składnikami majątkowymi i niemajątkowymi oraz zasobami ludzkimi, jakie potrzebne są do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług świadczonych przez EO;

*   Spółka Przejmująca będzie mieć zapewnione źródło przychodów oraz zachowana zostanie ciągłość w prowadzeniu działań gospodarczych z uwagi na jej wstąpienie w prawa wynikające z umów zawartych w ramach działalności EO.

Bez wpływu na wyodrębnienie funkcjonalne pozostanie również przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób uregulowania zasad korzystania po wydzieleniu EO (oraz potencjalnie pozostałych Oddziałów) przez Spółkę oraz Spółkę Przejmującą/Spółki Przejmujące z niektórych nieruchomości. Na podstawie stosownych uzgodnień umownych, poszczególnym podmiotom zostanie po podziale zapewniony dostęp do opisanych nieruchomości, w związku z czym zachowana zostanie ciągłość w prowadzeniu działań gospodarczych zarówno przez Spółkę jak i Spółkę Przejmującą/Spółki Przejmujące.

Należy podkreślić, że Spółka Przejmująca jako spółka celowa nabyta w związku z planowanym wydzieleniem działalności EO, nie posiada w chwili obecnej w zasadzie żadnych zasobów (poza niewielką ilością środków pieniężnych przekazanych na pokrycie kapitału zakładowego i obsługę księgowo-administracyjną) i nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej. Z tego względu bezpośrednio po wydzieleniu biznesu EO, działalność gospodarcza Spółki Przejmującej będzie prowadzona niemal wyłącznie w oparciu o składniki majątkowe i pracowników EO. Tym samym EO, stanowi na tyle wyodrębniony, kompletny i funkcjonalnie powiązany zespół składników majątkowych, że w oparciu o jego majątek, pracowników i sieć relacji handlowych możliwe będzie prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę Przejmującą, która w wyniku podziału przez wydzielenie przejmie te elementy. Okoliczność ta w ocenie Wnioskodawcy jednoznacznie potwierdza, że EO, jest wyodrębniony funkcjonalnie i może samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą.

Równocześnie, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż fakt pozostawienia w Spółce pracowników zajmujących się funkcjami pomocniczymi w stosunku do działalności głównej Spółki, wchodzącymi w zakres działalności Centrali, nie powinien negatywnie wpływać na uznanie, iż EO może stanowić niezależne przedsiębiorstwo zdolne do samodzielnego realizowania określonych zadań gospodarczych. Wynika to z faktu, iż w ramach procesu wydzielenia EO (niewykluczone, że jeszcze przed jego finalizacją) mogą zostać zawarte umowy pomiędzy Spółką a Spółką Przejmującą dotyczące ewentualnego wsparcia w zakresie usług pomocniczych. Wnioskodawca nie wyklucza, że usługi te w przyszłości mogą potencjalnie zostać również nabyte od dostawców zewnętrznych. Wpisuje się to także w ogólny trend rynkowy przenoszenia procesów i funkcji niezwiązanych z podstawową działalnością gospodarczą (np. księgowość, wsparcie IT) do podmiotów zewnętrznych (tzw. outsourcing). Nabycie usług wsparcia od Spółki powinno jednak ułatwić w początkowym okresie działalności Spółki Przejmującej płynną kontynuację działalności EO.

Dodatkowo w tym miejscu, Wnioskodawca pragnie wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1383/10, w którym to wyroku zostało wyraźnie wskazane, iż:

„Brak w przedsiębiorstwie wewnętrznych działów obsługujących jego zadania kadrowe, informatyczne i finansowe nie pozbawia tegoż przedsiębiorstwa możliwości realizacji określonych zadań gospodarczych (\`(...)\`). “Istotą przedsiębiorstwa, jako zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych, jest bowiem prowadzenie działalności gospodarczej, poprzez realizację określonych zadań gospodarczych, które mogą być wykonywane bez wewnętrznych działów obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej przedsiębiorstwa, które to zadania mogą być przedmiotem obsługi dokonywanej przez firmy zewnętrzne (outsourcing). Usługi te bowiem, jako niematerialne, nie decydują o realizacji przez przedsiębiorstwo jego zadań gospodarczych, lecz wspomagają jedynie jego funkcjonowania jako podmiotu gospodarczego.”

Analogiczna argumentacja została także przytoczona w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 21 stycznia 2015 r. (sygn. IPPP1/443-1250/14-2/MPe).

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy zespół składników majątkowych wchodzący w skład EO, może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze. Zdaniem Wnioskodawcy, do analogicznych konkluzji należy dojść w odniesieniu do majątku pozostającego w Spółce, w szczególności Spółce ED, EP i EU.

Zdaniem Wnioskodawcy, na wyodrębnienie funkcjonalne nie wpłynie również nie przeniesienie roszczeń podmiotów trzecich zgłoszonych przeciwko Spółce, a dotyczących działalności EO oraz Umów PM, ponieważ, jak wskazują organy podatkowe, wyłączenie niektórych składników majątkowych i niemajątkowych, nie wpływa na możliwość kwalifikacji majątku, jako ZCP. W interpretacjach indywidualnych podkreśla się przy tym, że istotna jest zdolność dalszego prowadzenia działalności w oparciu o majątek przypisany do ZCP.

Takie stanowisko zaprezentowano przykładowo w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 19 lutego 2016 r. (sygn. IBPP3/4512-892/15/BJ), w której organ podatkowy na gruncie następujących okoliczności potwierdził istnienie ZCP „(…) Zatem, dla uznania, że aport Działu handlu hurtowego, tj. część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, z wyłączeniem niektórych składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, istotne znaczenie ma ocena, czy ta część przedsiębiorstwa jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej Podkreślić należy, że wyłączenie z przedmiotu Aportu niektórych składników (\`(...)\`) które wchodzą w skład Działu handlu hurtowego, nie wpływają na funkcjonalne związki pomiędzy składnikami, które pozwalają na kontynuowanie działalności w przedmiocie obrotu hurtowego towarami”. Podobnie Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 26 lutego 2013 r. (sygn. ILPP2/443-1186/12-3/MR), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacjach indywidualnych z 10 lutego 2016 r. (sygn. IPPP3/4512-15/16-2/RM) oraz 1 grudnia 2015 r. (sygn. IPPP2/4512-978/15-3/MT).

Ponadto, w zakresie możliwości wyłączenia spornych roszczeń ze zbioru przenoszonych składników majątkowych i niemajątkowych Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 2 grudnia 2013 r. (sygn. IPPP1/443-1121/13-2/ISZ), potwierdził istnienie ZCP na gruncie następującego stanu faktycznego: „w skład zespołu składników majątkowych objętych transakcją sprzedaży nie będą wchodziły ewentualne zobowiązania Wnioskującego wynikające z roszczeń spornych zgłoszonych przez T. Spółka Akcyjna objętych sporem zawisłym przed Sądem Okręgowym.”

Reasumując powyższe rozważania, w opinii Wnioskodawcy EO stanowi ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Majątek pozostający w Spółce po wydzieleniu EO jako ZCP

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy również pozostające w Spółce po wydzieleniu EO ED, EP, EU oraz CE, powinny być uznane za stanowiące ZCP w rozumieniu art. 4a ust. 4 Ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, przedmiotem wydzielenia do Spółki Przejmującej będzie wyłącznie EO (a w przyszłości potencjalnie również inne Oddziały - co jednak pozostaje poza zakresem niniejszego wniosku). W rezultacie przedmiotowej transakcji Spółka będzie w stanie kontynuować działalność gospodarczą prowadzoną obecnie w ramach ED, EP, EU i CE (co zostało szczegółowo uzasadnione powyżej). Po wydzieleniu EO, w Spółce pozostaną bowiem wszystkie składniki majątkowe niezbędne do dalszego samodzielnego prowadzenia przez nią działalności gospodarczej.

Podsumowanie

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy majątek wyodrębniony z Wnioskodawcy zorganizowany w formie EO, oraz majątek pozostający u Wnioskodawcy (składający się z ED, EP, EU i CE) będą na dzień wydzielenia EO stanowić (odpowiednio części wydzielane jak i pozostające u Wnioskodawcy) ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 3 (we wniosku ORD – IN określonego jako pytanie 4).

Zdaniem Wnioskodawcy planowany podział przez wydzielenie EO do Spółki Przejmującej oraz pozostawienie ED, EP, EU i CE w Spółce nie będzie podlegał opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Podział przez wydzielenie powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku, co oznacza że na gruncie ustawy o VAT powinien być rozumiany jako transakcja zbycia. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów tejże ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP. Ustawodawca nie wprowadził ustawowej definicji „zbycia”. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie wskazuje się jednak, że pojęcie to należy interpretować szeroko, jako każdą czynność prowadzącą do przeniesienia własności. Taka wykładnia przepisu jest przy tym zgodna z przepisami prawa unijnego implementowanymi przez ustawę o VAT. Zdaniem Wnioskodawcy, za transakcję zbycia dla celów ustawy o VAT powinno się również uważać zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w wyniku podziału spółki przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH. Stanowisko to zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 maja 2016 r. (sygn. ILPP5/4512-1-47/16-4/AG). W przedmiotowej interpretacji organ podatkowy potwierdził również, że: „podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, o ile przedmiotem dostawy jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa”. Podobny pogląd pojawił się również w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w dniu 10 kwietnia 2015 r.(sygn. IBPP3/4512-39/15/EJ).

Na temat neutralności procesu wydzielenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na gruncie przepisów ustawy o VAT wypowiedziały się również sądy administracyjne. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 666/08, Sąd uznał, iż: „specyfika unormowania zawartego w art. 6 ust. 1 Ustawy o VAT. wyraża się między innymi w określeniu przedmiotu „transakcji zbycia” jako „przedsiębiorstwo”, które jako całość składająca się ze zróżnicowanych elementów nie mieści się w definicji towarów (art. 2 pkt 6 Ustawy o VAT.), aczkolwiek towarami są jego poszczególne elementy. Zdaniem Sądu nie podważa to jednakże przydatności definicji „dostawy towarów” dla określenia znaczenia pojęcia „transakcji zbycia”. W rezultacie Sąd przyjął, że „transakcją zbycia”, o której mowa w art. 6 ust. 1 Ustawy o VAT, jest każda czynność, w świetle obowiązujących przepisów skutkująca przeniesieniem własności przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 KSH podział dokonywany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest ich końcowy efekt - przeniesienie własności. Reasumując, podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 ust 1 Ustawy o VAT”. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 października 2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 368/09), potwierdzając iż transakcja podziału przez wydzielenie (przeprowadzona zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 KSH) jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o N/AT. Wyrok ten został podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2011 r. (sygn. akt I FSK 2101/09).

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o VAT jest zbieżna z definicją zawartą w ustawie o PDOP. Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest: „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.

Mając na uwadze, że wydzielana część majątku Wnioskodawcy będzie stanowić ZCP (zgodnie z uzasadnieniem przedstawionym w zakresie pytania 1 to jej przeniesienie w ramach podziału przez wydzielenie do Spółki Przejmującej powinno pozostawać poza zakresem opodatkowania VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy w tym zakresie znajduje potwierdzenie w interpretacjach wydawanych przez organy skarbowe, przykładowo w interpretacji Dyrektora izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. IPPP1/443-449/12-2/AW lub interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. IPPP2/443-483/14-2/KOM, w której organ podatkowy uznał iż: „zespół składników materialnych i niematerialnych składający się na Dział Nieruchomości będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, tj. będzie stanowił organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. W konsekwencji, czynność przekazania do nowo zawiązanej spółki składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu Nieruchomości, w wyniku podziału przez wydzielenie w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.”

Jak wskazano w uzasadnieniu do stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 1 i 2, zarówno majątek pozostający u Wnioskodawcy (spółce dzielonej) tj. ED, EP, EU i CE, jak też majątek przejmowany na skutek podziału przez Spółkę Przejmującą tj. EO będą stanowić na moment wydzielenia ZCP w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, zatem zastosowanie powinny znaleźć przepisy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i w związku z tym przedmiotowa transakcja nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.) zwanej dalej ustawą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy, należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Jednocześnie zapisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu.

W świetle art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy, nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030).

W art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem, podział może być dokonany przez:

1.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie),
2.  zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek),
3.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki),
4.  przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

Wobec tego podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, o ile przedmiotem dostawy jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Jak już wskazano powyżej, przepis art. 6 pkt 1 ustawy ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 27e ustawy, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W świetle tej definicji zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Jednocześnie zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna być gospodarczo samodzielna, zanim dojdzie do transakcji zbycia. Zatem, wydzielona jednostka jeszcze przed jej zbyciem powinna uzyskać samodzielność gospodarczą i realizować ją w praktyce. Skutki prawne po stronie zbywcy nie powinny bowiem zależeć od zdarzeń przyszłych i niepewnych (samodzielne realizowanie zadań gospodarczych) powstałych już w innym podmiocie (u nabywcy).

Należy zatem wskazać, że nie wystarczy zorganizowanie jakiejkolwiek masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym.

W przeciwnym razie nie można uznać, że dojdzie do powstania zespołu składników, które mogłyby stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

*   istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,

*   zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,

*   składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,

*   zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zatem, w świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług okolicznością determinującą możliwość wyłączenia na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług określonego zespołu składników niematerialnych i materialnych jest takie ich zorganizowanie, żeby wspomniany zespół mógł służyć do prowadzenia działalności gospodarczej. Zespół składników materialnych i niematerialnych obejmować powinien elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie miały zastosowania do zbywanego mienia musi ono – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w jego skład muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług w Polsce. Wnioskodawca prowadzi wyspecjalizowaną działalność na rynku energetycznym w zakresie sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej, świadczenia usług elektroenergetycznych oraz sprzedaży paliw do pojazdów kolejowych. W ramach Spółki funkcjonują wyodrębnione (zarejestrowane w KRS) oddziały odpowiedzialne za poszczególne linie biznesowe: Oddział Dystrybucja (ED), Oddział Obrót (EO), Oddział Paliwa (EP), Oddział Usługi (EU); (łącznie: Oddziały). Ponadto, w ramach Spółki funkcjonuje jednostka organizacyjna wspomagająca realizowanie zadań Zarządu Spółki oraz świadcząca usługi pomocnicze i usługi wsparcia na rzecz poszczególnych Oddziałów m.in. w zakresie obsługi kadrowo-płacowej, organizacyjnej, informatycznej, kontrolingowej, obsługi finansowo-rachunkowej oraz innego szeroko rozumianego wsparcia administracyjnego (Centrala lub CE). W skład Centrali wchodzi również tzw. Centrum Usług Wspólnych, które wykonuje czynności w zakresie obsługi kadrowo-płacowej i obsługi finansowo-rachunkowej. Centrala świadczy również m.in. usługi w zakresie obsługi finansowo-księgowej podmiotów z grupy kapitałowej Wnioskodawcy. Obecnie rozważane jest przeprowadzenie podziału Wnioskodawcy poprzez wydzielenie EO do osobnego podmiotu. Podział nastąpi w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, tj. w drodze podziału przez wydzielenie i przeniesienie części majątku Wnioskodawcy na inną istniejącą spółkę (tj. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, (Spółka Przejmująca)). Po przeprowadzeniu reorganizacji Wnioskodawca będzie nadal prowadził w sposób samodzielny i niezależny działalność w oparciu o pozostałe Oddziały oraz Centralę (Spółka nie przestanie istnieć). Planowana reorganizacja ma na celu m.in. budowę wartości Spółki oraz wzmocnienie jej pozycji na rynku, jak również pozycji Spółki Przejmującej. Podejmowane działania mają na celu w szczególności osiągnięcie korzyści w postaci większej efektywności zarządzania, dokonania podziału ryzyka operacyjnego i finansowego pomiędzy wydzielony podmiot (a w przyszłości także potencjalnie innych wydzielonych podmiotów), poprawy rentowności Spółki i urealnienia rentowności poszczególnych linii biznesowych Spółki. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca szczegółowo opisał w odniesieniu do każdego oddziału oraz Centrali jakie składniki wchodzą w skład poszczególnych oddziałów oraz Centrali.

Przedmiotem wątpliwości Wnioskodawcy jest kwestia, czy zespół składników majątkowych tworzących Oddział Obrót (EO), Oddział Dystrybucja (ED), Oddział Paliwa (EP), Oddział Usług (EU) oraz jednostka organizacyjna wspomagająca realizowanie zadań Zarządu Spółki oraz świadcząca usługi pomocnicze i usług wsparcia na rzecz poszczególnych Oddziałów (Centrala, CE) stanowi zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy oraz czy przeniesienie zespołu składników majątkowych Oddziału EO w ramach podziału Spółki przez wydzielenie oraz pozostawienie (ED, EP, EU i CE) nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT w myśl art. 6 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z przedstawionym opisem sprawy należy stwierdzić, że wskazany zespół składników majątkowych tworzących Oddziały (EO, ED, EP, EU) oraz Centralę (CE) które spółka zamierza wydzielić i przenieść do Spółki Przejmującej (EO) oraz pozostawić w spółce dzielonej (ED, EP, EU i CE) stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Jak wskazał Wnioskodawca w odniesieniu do EO jak i ED, EP, i EU mamy do czynienia z zespołami składników materialnych i niematerialnych (wraz z zobowiązaniami) służącymi do realizacji określonych zadań gospodarczych tj. prowadzenia działalności w zakresie handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym (EO), w przypadku ED w zakresie realizacji obowiązków operatora systemu dystrybucji elektroenergetycznej, w przypadku EP w zakresie obrotu i dostarczania paliw płynnych oraz w przypadku EU w zakresie świadczenia m.in. usług związanych z obsługą, naprawą utrzymaniem sieci trakcyjnej. Niezależne od tego, który Oddział będzie wydzielany pozostaną składniki majątkowe alokowane obecnie do Centrali związane z działalnością wsparcia obszarów związanych z funkcjonowaniem Spółki jako całości organizacyjnej. Składniki wchodzące w skład zarówno Oddziałów jak i Centrali to: m.in. składniki które zostały szczegółowo wymienione w opisie zdarzenia przyszłego i przyporządkowane do konkretnego Oddziału bądź Centrali jak przykładowo: środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, tajemnice handlowe, środki pieniężne, różnego rodzaju zobowiązania, księgi i dokumenty, rozliczenia międzyokresowe, rezerwy na zobowiązania, niezbędne do kontynuowania działalności koncesje i decyzje administracyjne, wyodrębniony zespół pracowników Spółki posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący konkretne zadania.

O wyodrębnieniu organizacyjnym świadczy to, że zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym, przyjętym uchwałą Zarządu Spółki, Oddziały posiadają odrębność organizacyjną w ramach struktury wewnętrznej Spółki tj. posiadają status odrębnych jednostek organizacyjnych wchodzących w skład struktury Spółki. Ponadto, Oddziały są formalnymi oddziałami Spółki zarejestrowanymi w KRS. Odrębność organizacyjna Oddziałów potwierdzona jest schematem organizacyjnym funkcjonującym w ramach Spółki. Wszystkie Oddziały posiadają własne regulaminy organizacyjne określające m.in. podstawy działania, zasady kierowania danym oddziałem oraz strukturę organizacyjną. W ramach Oddziałów zostały przyjęte procedury wewnętrzne precyzyjnie regulujące m.in. zakres obowiązków pracowników poszczególnych Oddziałów oraz co, do zasady, określające współpracę z innymi Oddziałami Spółki. Zbliżony stopień jak wskazuje Wnioskodawca wyodrębnienia organizacyjnego występuje również w Centrali, jednakże jednostka ta nie jest zarejestrowana w KRS jako oddział Spółki, jak również nie jest ona kierowana przez dyrektora powoływanego przez Zarząd (na jej czele stoi bezpośrednio Prezes Zarządu Spółki).

Oprócz wyodrębnienia organizacyjnego Oddziały są również wyodrębnione finansowo. W szczególności systemy informatyczne funkcjonujące w Spółce umożliwiają obecnie poszczególnym Oddziałom prowadzenie niezależnej ewidencji księgowej, co pozwala na sporządzanie sprawozdań finansowych na wewnętrzne potrzeby Spółki lub też URE – w przypadku ED i EO. Oddziały przygotowują cyklicznie odrębne bilanse, rachunki zysków i strat oraz prognozy finansowe. W ramach zintegrowanego systemu księgowego prowadzona jest dla każdego Oddziału odrębnie ewidencja szczegółowa zdarzeń gospodarczych pozwalająca na wyodrębnienie wszystkich pozycji bilansowych. W związku z tym, że kapitały własne nie były alokowane do poszczególnych Oddziałów tworzonych przez Spółkę, Oddziały sporządzają bilans nie zawierający w pozycji pasywów odpowiedniej części wartości kapitałów (zakładowego, zapasowego lub rezerwowych), do których tworzenia uprawniona jest Spółka. Oddziały posiadają odrębne rachunki bankowe wykorzystywane w prowadzonej działalności. Na moment podziału każdy z Oddziałów będzie miał do dyspozycji co najmniej jeden rachunek bankowy na wyłączność. Zbliżony stopień wyodrębnienia finansowego występuje również w Centrali, z tym że w księgach rachunkowych ewidencjonowane są kapitały do tworzenia których uprawniona jest Spółka.

O wyodrębnieniu funkcjonalnym może świadczyć fakt, że każdy z Oddziałów będący odrębną jednostką organizacyjną w ramach Spółki posiada możliwość samodzielnego prowadzenia działalności. Na dzień podziału przez wydzielenie EO, każdy z Oddziałów (w tym EO) będzie w takim stopniu zorganizowany i wyodrębniony, aby wraz z podziałem zachowana została pełna ciągłość w zakresie przenoszonej działalności. Oddziały posiadają i będą posiadały na moment podziału odpowiednie zasoby i kompetencje (tj. pracowników oraz opisane we wniosku składniki materialne i niematerialne) niezbędne do samodzielnej realizacji funkcji w obszarze swoich działalności. Zgodnie z regulaminami organizacyjnymi, Oddziały posiadają autonomię i niezależność w realizacji swoich zadań. Osoby kierujące poszczególnymi Oddziałami posiadają upoważnienie Zarządu Spółki do dokonywania w imieniu Spółki czynności dotyczących przedmiotu działalności swej jednostki organizacyjnej, tj. samodzielnego podpisywania umów z odbiorcami, podwykonawcami, dostawcami oraz innych umów wynikających z działalności danego Oddziału. Posiadają oni również uprawnienia do dokonywania w imieniu Spółki czynności prawnych z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników swego Oddziału. Oddziały realizują wyznaczone zadania poprzez własne zespoły wyspecjalizowanych pracowników (służbowo niezależne od pozostałych pracowników Spółki). Poszczególne Oddziały realizują również własne plany rozwoju. Ze względów ekonomicznych funkcje pomocnicze do działalności Spółki zostały scentralizowane i są obecnie realizowane na rzecz Oddziałów przez Centralę na podstawie porozumień wewnętrznych.

W odniesieniu do EO Wnioskodawca wskazał, że w planie podziału nie zostaną wykazane jako przechodzące do Spółki Przejmującej i w konsekwencji nie zostanie przeniesionych do Spółki Przejmującej, kilka umów zakupu praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej (Umowy PM). Są to umowy kilkuletnie, których przedmiotem jest zakup praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej. Ze względu na ograniczenia formalne wynikające z umów pomiędzy poprzednim a obecnym właścicielem Spółki, umowy te na moment podziału pozostaną w Spółce. Umowy te nie są niezbędne do dalszego prowadzenia działalności EO przez Spółkę Przejmującą, ponieważ Spółka nabywa prawa majątkowe do świadectw pochodzenia energii również na podstawie innych umów, które zostaną przeniesione wraz z EO na Spółkę Przejmującą, zatem brak przeniesienia ww. umów nie wpłynie negatywnie na możliwość kontynuowania przez Spółkę Przejmującą działalności EO po jego wydzieleniu ze Spółki, gdyż ilość praw majątkowych, które nie zostaną nabyte w oparciu o Umowy PM zostanie nabyta przez Spółkę Przejmującą na Towarowej Giełdzie Energii lub zostanie nabyta na podstawie innych umów bilateralnych. Do Spółki Przejmującej nie zostaną przypisane w planie podziału i nie zostaną wydzielone roszczenia (zarówno pieniężne, jak i niepieniężne) podmiotów trzecich zgłoszone przeciwko Spółce, a dotyczące działalności EO. Roszczenia te wynikają głównie (jeżeli chodzi o wartość roszczeń) z kontraktów będących przedmiotem sporów sądowych. Zdaniem Spółki, kontrakty, których dotyczą najistotniejsze kwotowo roszczenia zostały skutecznie wypowiedziane i nie obowiązują na gruncie prawnym. Prawa majątkowe do świadectw pochodzenia energii elektrycznej nabyte na potrzeby spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, w tym przepisów Prawa energetycznego pozostaną w Spółce i nie zostaną przypisane do Spółki Przejmującej. Spowodowane jest to tym, że obowiązek przekazania praw majątkowych do umorzenia ciążył będzie na Spółce, a nie na Spółce Przejmującej (obowiązek ten wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa). Obowiązek przekazania praw majątkowych do umorzenia związany jest z działalnością Spółki prowadzoną przed dniem wydzielenia i nie podlega sukcesji w ramach podziału przez wydzielenie.

W nawiązaniu do wyłączenia ww. elementów wchodzących w składniki majątkowe Oddziału Obrót (EO) należy stwierdzić, iż nie wpływają one na funkcjonalne związki pomiędzy składnikami, które pozwalają na kontynuowanie działalności w przedmiocie handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym. Dla uznania jak słusznie zauważył Wnioskodawca czy dane składniki majątkowe tworzące (EO) stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa ma ocena, czy ta wydzielona część przedsiębiorstwa w postaci (EO) jest zdolna do prowadzenia działalności gospodarczej. Jak wskazuje Wnioskodawca Spółka Przejmująca będzie dysponować wszystkimi składnikami majątkowymi i niemajątkowymi oraz zasobami ludzkimi, jakie potrzebne są do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług świadczonych przez EO.

Z wniosku wynika również iż po wydzieleniu EO do Spółki Przejmującej Spółka będzie w stanie kontynuować działalność gospodarczą prowadzoną obecnie w ramach ED, EP, EU i CE.

Analizując zatem przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa należy stwierdzić, że zarówno majątek pozostający u Wnioskodawcy (spółce dzielonej) tj. ED, EP, EU i CE jak też majątek przejmowany na skutek podziału przez Spółkę Przejmującą tj. EO spełniają przesłanki określone w art. 2 pkt 27e ustawy na podstawie których można je uznać za zorganizowane części przedsiębiorstwa. W odniesieniu do każdego z Oddziałów jak i Centrali będzie to wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), które jak wynika z wniosku w sensie funkcjonalnym, finansowym oraz organizacyjnym stanowią zespół służący realizacji określonych zadań gospodarczych. W konsekwencji na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy podział przez wydzielenie EO do Spółki przejmującej oraz pozostawienie ED, EP, EU i CE w Spółce będzie czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytań oznaczonych numerem 1 i 3 (podatek od towarów i usług) należy uznać za prawidłowe.

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2016, poz. 718, z późn. zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 57 § 1 pkt 1 - 4 ww. ustawy). Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną” (art. 57a ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.