Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-551/10-4/NS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-07-29
Teza: Wnioskodawca nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją projektu, a w konsekwencji również do ubiegania się o jego zwrot.
Słowa kluczowe: gmina; odliczenia; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek naliczony; projekt; przekazanie-przekazanie do używania; przekazanie-przekazanie nieodpłatne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Gminy i Miasta, przedstawione we wniosku z dnia 14 maja 2010 r. (data wpływu 17 maja 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. (data wpływu 5 lipca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odzyskania podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 maja 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odzyskania podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. (data wpływu 5 lipca 2010 r.) o informacje doprecyzowujące przedstawiony stan faktyczny.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i wykonuje czynności opodatkowane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Dnia x 2009 r. Zainteresowany podpisał z zarządem województwa X umowę na współfinansowanie inwestycji w ramach „Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich” Oś. 3 działanie 3.2.1 – podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej. Przedmiotem współfinansowanej inwestycji jest modernizacja stacji uzdatniania wody w miejscowości Y, polegająca na: wykonaniu zbiornika na wodę, instalacji urządzeń technologicznych, wykonaniu robót budowlanych, robót elektrycznych, sieci międzyobiektowych, kanałów popłucznych oraz sieci wodociągowej o średnicy 160 mm i 110 mm oraz łącznej długości około 13 km. Pod koniec miesiąca maja 2010 r. zostanie złożony do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o dofinansowanie ww. inwestycji.

Ze złożonego w dniu 5 lipca 2010 r. uzupełnienia do wniosku wynika, iż:

1.  Zadanie realizowane będzie z funduszu poakcesyjnego „Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013” Działanie 3.3 – Podstawowe Usługi dla Gospodarki i Ludności Wiejskiej.
2.  Zadanie objęte inwestycją należy do zadań własnych gminy, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
3.  Opisana we wniosku inwestycja po zrealizowaniu nie będzie służyć Wnioskodawcy do wykonywania czynności opodatkowanych, zwolnionych ani niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ po zakończeniu zostanie przekazana Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji. Ww. Spółka jest w całości własnością Zainteresowanego. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest działalność gospodarcza polegająca przede wszystkim na zapewnieniu ciągłości i powszechnej dostępności usług ujmowania, uzdatniania i zbiorowego dostarczania wody oraz zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków z terenu Gminy i Miasta za pomocą urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w posiadaniu przedsiębiorstwa.
4.  Przedmiotowa inwestycja po zakończeniu zostanie przekazana Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji na podstawie umowy przekazania w nieodpłatne użytkowanie. W związku z powyższym korzyści ze zrealizowanej inwestycji będzie czerpać nie Wnioskodawca lecz Spółka, która będzie zawierać umowy cywilnoprawne z odbiorcami na dostawę wody.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Zainteresowany ma możliwość prawną odliczenia podatku naliczonego dotyczącego wyżej wymienionej inwestycji od podatku należnego i ubiegać się o jego zwrot?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie może on odliczyć podatku od towarów i usług związanego z realizowaną inwestycją ze względu na brak bezpośredniego i bezspornego związku pomiędzy dokonywanymi zakupami dotyczącymi inwestycji a wykonywanymi przez Zainteresowanego czynnościami opodatkowanymi. Wnioskodawca wykonuje czynności opodatkowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Zainteresowany nie zawiera umów cywilnoprawnych w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W opinii Wnioskodawcy w takiej sytuacji VAT naliczony przy fakturach zakupowych dotyczących inwestycji będzie w całości kosztem kwalifikowanym. Opisana inwestycja po zakończeniu zostanie przekazania umową w nieodpłatne użytkowanie Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji, który realizuje zadania Gminy i Miasta w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej poprzez prowadzenie działalności usługowej i produkcyjnej, a w szczególności w zakresie:

1.  produkcji wody i konserwacji urządzeń wodnych, sieci wodociągowych i stacji uzdatniania wody;
2.  konserwacji sieci i urządzeń kanalizacyjnych wraz z oczyszczalniami ścieków.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego, na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Jak stanowi art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika zostały określone w art. 87 ust. 2-6 ustawy.

Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, lecz są objęte zwolnieniem wskazanym w § 12 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1799 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast, stosownie do treści art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym m. in. zadania obejmujące sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz – art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i wykonuje czynności opodatkowane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Dnia 26 listopada 2009 r. Zainteresowany podpisał z zarządem województwa X umowę na współfinansowanie inwestycji w ramach „Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich” Oś. 3 działanie 3.2.1 – podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej. Przedmiotem współfinansowanej inwestycji jest modernizacja stacji uzdatniania wody w miejscowości Y, polegająca na: wykonaniu zbiornika na wodę, instalacji urządzeń technologicznych, wykonaniu robót budowlanych, robót elektrycznych, sieci międzyobiektowych, kanałów popłucznych oraz sieci wodociągowej o średnicy 160 mm i 110 mm oraz łącznej długości około 13 km. Pod koniec miesiąca maja 2010 r. zostanie złożony do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o dofinansowanie ww. inwestycji. Zadanie realizowane będzie z funduszu poakcesyjnego „Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013” Działanie 3.3 – Podstawowe Usługi dla Gospodarki i Ludności Wiejskiej. Zadanie objęte inwestycją należy do zadań własnych gminy, określonych w art. 7 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Opisana we wniosku inwestycja po zrealizowaniu nie będzie służyć Wnioskodawcy do wykonywania czynności opodatkowanych, zwolnionych ani niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ po zakończeniu zostanie przekazana Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji. Ww. Spółka jest w całości własnością Zainteresowanego. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest działalność gospodarcza polegająca przede wszystkim na zapewnieniu ciągłości i powszechnej dostępności usług ujmowania, uzdatniania i zbiorowego dostarczania wody oraz zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków z terenu Gminy i Miasta za pomocą urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w posiadaniu przedsiębiorstwa. Przedmiotowa inwestycja po zakończeniu zostanie przekazana Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji na podstawie umowy przekazania w nieodpłatne użytkowanie. W związku z powyższym korzyści ze zrealizowanej inwestycji będzie czerpać nie Wnioskodawca lecz Spółka, która będzie zawierać umowy cywilnoprawne z odbiorcami na dostawę wody.

Przez umowę użyczenia, w świetle regulacji art. 710-719 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy.

Powyższe oznacza, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 oraz – w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.

Z powyższego wynika, iż aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie:

*   brak związku świadczonych usług z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem,
*   istnienie prawa podatnika do odliczenia w całości lub w części podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami.

Za usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W myśl cytowanych powyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym, zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, tj. w przedmiotowej sprawie wykonanie wodociągu grupowego oraz modernizacja stacji uzdatniania wody, należą do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że czynność użyczenia tego obiektu jest czynnością związaną z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że nieodpłatne przekazanie na podstawie umowy użyczenia majątku związanego z realizacją przedmiotowej inwestycji, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na nieodpłatność tej czynności oraz fakt, iż nie będzie miał w tym przypadku zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy – nieodpłatne przekazanie inwestycji do użytkowania odbędzie się w związku z prowadzoną przez Zainteresowanego działalnością (wykonywanie we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność zadań publicznych, wskazanych w art. 7 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o samorządzie gminnym).

W konsekwencji, z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, Wnioskodawca nie ma możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją projektu.

W zakresie przedmiotowego projektu nie ma również możliwości uzyskania zwrotu podatku na zasadach określonych w rozdziale 9 rozporządzenia. Ewentualny zwrot na podstawie tych przepisów obwarowany jest pewnymi warunkami, które podatnik winien spełnić. Wśród warunków tych ustawodawca wymienia m. in. pochodzenie środków finansowych ze źródeł określonych w § 7 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia, a w zakresie środków pochodzących z Unii Europejskiej podpisanie umowy o dofinansowanie przed dniem 1 maja 2004 r. Zainteresowany nie spełnia tych warunków, zatem nie ma możliwości ubiegania się o zwrot podatku VAT na podstawie przepisów rozdziału 9 rozporządzenia.

Reasumując, Wnioskodawca nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją projektu, a w konsekwencji również do ubiegania się o jego zwrot.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.