Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-43/14-4/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-04-11
Teza: Czy sprzedaż udziału w wywłaszczonej, a następnie zwróconej nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Która data jest brana pod uwagę do celów podatkowych: data nabycia spadku, tj. 27 lipca 2008 r., czyli data śmierci spadkodawcy, czy data zwrotu nieruchomości, tj. 23 listopada 2012 r. – dzień, w którym decyzja stała się ostateczna?
Słowa kluczowe: nieruchomości; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; sprzedaż; wywłaszczenie; zwrot
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 16 stycznia 2014 r. (data wpływu 23 stycznia 2014 r.) uzupełnione pismem z dnia 14 marca 2014 r. (data nadania 17 marca 2014 r., data wpływu 19 marca 2014 r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 7 marca 2014 r. Nr IPPB4/415-43/14-2/JK (data nadania 10 marca 2014 r., data doręczenia 13 marca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w zwróconej nieruchomości – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 23 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w zwróconej nieruchomości.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 7 marca 2014 r. Nr IPPB4/415-43/14-2/JK (data nadania 10 marca 2014 r., data doręczenia 13 marca 2014 r.) organ wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego.

Pismem z dnia 14 marca 2014 r. (data nadania 17 marca 2014 r., data wpływu 19 marca 2014 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni jest spadkobiercą pierwotnego właściciela przedmiotowej nieruchomości, którym był Jej mąż J. Z. J. Z. zmarł 27 lipca 2008 r., a spadek po nim z mocy ustawy nabyli: żona K. Z. (Wnioskodawczyni) oraz dzieci: P. Z., M. Z. i K. Z. (obecnie P.) po 1/4 części każde z nich. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się w dniu 19 lutego 2009 r. Przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz państwa na mocy zarządzenia Nr 2/77 z dnia 28 lutego 1977 r. Prezydenta w sprawie ustalenia i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego, określonych nazwą „Osiedle budownictwa jednorodzinnego I. – etap II", ogłoszonego w dzienniku urzędowym WRN z dnia 31 marca 1977 r. Nr 2, poz. 7, a także ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192) i ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 48, poz. 282).

W dniu 15 grudnia 2006 r. mąż Wnioskodawczyni wystąpił do Prezydenta, Wydział Zarządzania Nieruchomościami o zwrot nieruchomości przejętej na rzecz państwa, zarządzeniem Nr 2/77 z dnia 28 lutego 1977 r., motywując to faktem, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Zwrot przedmiotowej nieruchomości nastąpił w drodze decyzji Starosty z dnia 26 października 2012 r. na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1, 2, 3, art. 142, art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.) oraz art. l04 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r., z późn. zm.). Na podstawie ww. decyzji Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej orzekł o zwrocie nieruchomości, oznaczonej Nr działki 433/17 o powierzchni 1065 m2 (obr. X/1, ark. 133) na rzecz spadkobierców: K. Z. (Wnioskodawczyni), P. Z., M. Z. i K. P. po 1/4 części każdemu z nich.

Powyższa decyzja uprawomocniła się w dniu 23 listopada 2012 r. Zwrot przedmiotowej nieruchomości nie nastąpił na podstawie zawartej umowy w formie aktu notarialnego, nastąpił natomiast na podstawie decyzji Starosty z dnia 26 października 2012 r. W oparciu o wydaną decyzję, o której mowa powyżej, dla przedmiotowej nieruchomości założono księgę wieczystą, w której jako właściciele wpisani zostali K. A. P., K. Z., M. K. Z. i P. R. Z. po 1/4 udziału każe z nich. Planowana sprzedaż nieruchomości nastąpi łącznie przez wszystkich współwłaścicieli. Nie będzie zawierana umowa o zniesienie współwłasności.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy sprzedaż udziału w wywłaszczonej, a następnie zwróconej nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Która data jest brana pod uwagę do celów podatkowych: data nabycia spadku, tj. 27 lipca 2008 r., czyli data śmierci spadkodawcy, czy data zwrotu nieruchomości, tj. 23 listopada 2012 r. – dzień, w którym decyzja stała się ostateczna?

Niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego. Natomiast w zakresie zdarzenia przyszłego zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawczyni, dla rozpatrywanej sprawy niezbędne jest ustalenie momentu nabycia przez Nią własności udziału w przedmiotowej nieruchomości. Wnioskodawczyni uważa, że zwrot części nieruchomości, po wywłaszczeniu na Jej rzecz jako spadkobiercy byłego właściciela, nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od odób fizycznych, gdyż stosownie do treści art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowo – administracyjnego, decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, pełni funkcję restytucyjną. Przywraca bowiem prawo własności nieruchomości poprzedniemu właścicielowi lub jak w tym przypadku jego spadkobiercom. Powoduje więc w efekcie przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela lub jego spadkobierców, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe.

W tej sytuacji Wnioskodawczyni uważa, że w myśl art. 924 i art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, nabycie udziału w zwróconej nieruchomości, będzie miało miejsce w dniu nabycia spadku, a więc z dniem śmierci spadkodawcy, czyli 27 lipca 2008 r. a nie z dniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, tj. 23 listopada 2012 r. W związku z powyższym, Wnioskodawczyni zakłada, że dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, w przypadku odpłatnego zbycia tej nieruchomości, nabycie o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nastąpiło w dniu 27 lipca 2008 r., tak więc 5-letni okres, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, rodzący ewentualny obowiązek podatkowy, minął 31 grudnia 2013 r. Wobec tego planowana przez Wnioskodawczynię sprzedaż udziału w zwróconej nieruchomości, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W niniejszej sprawie istotna jest więc kwestia ustalenia, czy zwrot nieruchomości na podstawie decyzji, wydanej w dniu 26 października 2012 r. stanowi jej nabycie w myśl powołanego uprzednio art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej. W drodze decyzji dochodzi m.in. do pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości, z drugiej zaś strony przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub gminy. Jednocześnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, z późn. zm.), zawiera swoistą gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą jest instytucja zwrotu nieruchomości w przypadku, kiedy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu, na jaki dokonano wywłaszczenia.

Celem zwrotu, jest więc przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni zatem funkcję restytucyjną, przywraca bowiem prawo własności nieruchomości – w tym przypadku następcy prawnemu poprzedniego właściciela.

Stosownie zatem do art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku zwrotu nieruchomości nie mamy więc, do czynienia z kreowaniem prawa własności tylko z jego przywróceniem. Nie dochodzi do przeniesienia prawa własności na zasadach ogólnych wynikających z przepisów o charakterze cywilnoprawnym, ale jedynie do restytucji (przywrócenia) stanu sprzed wywłaszczenia. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi nabycia nieruchomości. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 582/08.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości nie jest nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrotu – a tym samym, zmiany stanu prawnorzeczowego – dokonano w trybie postępowania administracyjnego, którego celem było przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Jednocześnie należy stwierdzić, że zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości nie powoduje powstania przychodu po stronie Wnioskodawczyni.

Zauważyć należy również, że zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Postanowienie o nabyciu spadku potwierdza prawo spadkobiercy do spadku od momentu jego otwarcia. Istotny dla podatku dochodowego jest zatem dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy, a nie data postanowienia sądu o nabyciu spadku.

W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia wniosku, nabycie przez Wnioskodawczynię prawa własności udziału w zwróconej nieruchomości jest tożsame z datą nabycia spadku po zmarłym w dniu 27 lipca 2008 r. mężu J. Z., nie zaś datą wydania decyzji w sprawie zwrotu Wnioskodawczyni tej części nieruchomości. Tym samym, sprzedaż udziału w wywłaszczonej, a następnie zwróconej Wnioskodawczyni nieruchomości, po upływie pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy, tj. po dniu 31 grudnia 2013 r., nie będzie stanowiła w ogóle źródła przychodu, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skar żący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.