Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.80.2022.2.DA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-04-19
Teza: Możliwość skorzystania z ulgi prorodzinnej - Polski Ład.
Słowa kluczowe: małoletni; odliczenia-odliczenie od podatku; rodzice-władza rodzicielska; ulga-ulga prorodzinna
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Podstawa obliczenia i wysokość podatku.-Ulga na dzieci; ulga prorodzinna.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22f-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22f-ust. 2

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

17 stycznia 2022 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem złożonym 8 kwietnia 2022 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
---------------------------------------------

Wnioskodawczyni jest matką dwójki dzieci (… -urodzonej … … 2009 r. oraz … - urodzonej … … 2014 r.), których ojcem jest Pan …. Ojciec dzieci nie zajmował się, nie troszczył i nie interesował się dziećmi, wręcz przeciwnie, tj. dopuszczał się aktów przemocy fizycznej i psychicznej, aktów wandalizmu, jak i znęcania się nad Wnioskodawczynią i dziećmi co najmniej od 2016 r.

10 kwietnia 2017 r. Wnioskodawczyni złożyła pozew o rozwód z ojcem dzieci.

W styczniu 2018 r., zaraz po świętach, Wnioskodawczyni została zmuszona wyprowadzić się z dziećmi ze swojego domu i wynająć mieszkanie. Wyprowadzka nie powstrzymała męża Wnioskodawczyni przed aktami złośliwości, agresji, dręczenia i działania w szczególności na szkodę dzieci.

W sierpniu 2018 r. została mu sądownie ograniczona władza rodzicielska sprowadzająca się jedynie tylko do dowiadywania się o postępach w nauce dzieci.

W grudniu 2018 r. Wnioskodawczyni decyzją Sądu wróciła z dziećmi do własnego domu, gdyż Jej mąż opuścił go z powodu braku możliwości finansowego utrzymywania nieruchomości. Po powrocie Wnioskodawczyni do domu ojciec dzieci regularnie nachodził rodzinę, dewastował dom, jak i jego wnętrze, znęcał się nad starszą córką, dopuszczał się aktów przemocy.

W lipcu 2020 r. Sąd Okręgowy … w … uznał go sprawcą przemocy w rodzinie oraz nakazał formalną jego eksmisję z domu zajmowanego przez Wnioskodawczynię. Wyrok ten został podtrzymany w maju 2021 r. przez Sąd Apelacyjny w ….

We wrześniu 2020 r. Sąd Okręgowy … w … orzekł prawomocnie rozwód małżonków.

Po rozwodzie, władza rodzicielska ojca dzieci jest nadal ograniczona i sprowadza się jedynie do dowiadywania się o postępach w nauce dzieci. Były mąż Wnioskodawczyni ma uregulowane kontakty z dziećmi do możliwości spotkań w każdą środę po lekcjach do godziny 20 oraz w co drugą sobotę w godzinach 10-20.

Do 12 stycznia 2022 r. ojciec dzieci spotkał się z nimi tylko raz, tj. 23 grudnia 2020 r. Były mąż Wnioskodawczyni nigdy wcześniej, przez całe postępowanie rozwodowe, nie wystąpił o uregulowanie kontaktów z dziećmi - nie spotyka się z nimi, nie utrzymuje kontaktu telefonicznego (poza wysłaniem wiadomości sms z okazji urodzin lub świąt), nie interesuje się zdrowiem córek, nie troszczy się o ich potrzeby emocjonalne, nie dba o rozwój intelektualny ani emocjonalny dzieci. W czasie epidemii COVID-19, wymagającej od rodziców większej dostępności i zaangażowania w rozwój psychiczny i zapewnienie opieki dzieciom (np. w czasie zamknięcia placówek edukacyjnych), ojciec dzieci nie wspomagał Wnioskodawczyni w opiece nad córkami. Wnioskodawczyni jako samotna matka wyłącznie zajmuje się dziećmi, zawozi je do szkoły, dba o ich zdrowie, rozwój intelektualny i emocjonalny, organizuje wolny czas oraz dodatkowe zajęcia, organizuje wakacje itp. Ojciec dzieci nie wykazuje absolutnie żadnego zainteresowania własnymi córkami.

Za lata podatkowe 2017, 2018, 2019 i 2020 Wnioskodawczyni skorzystała z ulgi podatkowej na obie córki w zeznaniu podatkowym PIT-37.

Wnioskodawczyni nadmienia, że już kilka lat temu ojciec dzieci wystąpił do Urzędu Gminy z wnioskiem o świadczenia 500+ oraz o 300 zł na dobry start. Urząd Gminy zlecił Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej weryfikację stanu faktycznego, kto rzeczywiście sprawuje opiekę nad dziećmi i na tej podstawie odrzucił wniosek Pana … i przyznał wszystkie świadczenia wychowawcze na obie córki wyłącznie Wnioskodawczyni.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazuje, że:

\- w latach podatkowych, których dotyczy wniosek, tj. od 2017 r. starsza córka uczęszczała/uczęszcza do Szkoły Podstawowej nr …w …. Od 2020 r. również do tej szkoły uczęszcza młodsza córka. Wcześniej, tj. w latach 2017-2020 córka była zapisana do niepublicznego przedszkola „…” mieszczącego się przy ul. … w …;

\- Wnioskodawczyni przez cały okres obejmujący przedmiotowy wniosek posiadała/posiada pełną władzę rodzicielską;

\- od 2017 r. ojciec dzieci nie wykonywał swojej władzy rodzicielskiej. Do sierpnia 2018 r. posiadał pełną władzę rodzicielską, a w sierpniu 2018 r. została ona mu sądownie ograniczona jedynie do dowiadywania się o postępach w nauce dzieci. Ojciec dzieci ma dostęp do portalu \`(...)\` z ocenami córek;

\- w okresie obejmującym przedmiotowy wniosek tylko i wyłącznie Wnioskodawczyni wykonywała/wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do swoich dzieci. Ojciec dzieci widział je ostatni raz 23 grudnia 2020 r. przez około 2 godziny.

Wnioskodawczyni od 1 stycznia 2017 r. samodzielnie i faktycznie wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do dzieci, tj. uczestniczy w ich wychowaniu, sprawuje nad nimi pieczę/opiekę, ponosi koszty ich utrzymania, troszczy się o rozwój fizyczny i duchowy, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, pomagała/pomaga w edukacji szkolnej/przedszkolnej;

\- ojciec dzieci w okresie obejmującym przedmiotowy wniosek nie wykonywał żadnej władzy rodzicielskiej, nigdy również w trakcie postępowania rozwodowego nie wystąpił o zabezpieczenie kontaktów z dziećmi. Jego spotkania z dziećmi były incydentalne (2-3 razy w roku po około 1-2 godziny w latach 2017-2020). Od 23 grudnia 2020 r. do dnia uzupełnienia wniosku ojciec dzieci w ogóle ich nie widział;

W okresie od 1 stycznia 2017 r. ojciec dzieci nie wykonuje faktycznie władzy rodzicielskiej, tj. nie uczestniczy w wychowaniu dzieci, nie sprawuje nad nimi pieczy/opieki, nie ponosi kosztów ich utrzymania, nie troszczy się o rozwój fizyczny i duchowy, nie zabezpiecza potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych, nie ponosi wydatków związanych z wypoczynkiem, nie pomagał/nie pomaga w edukacji szkolnej/przedszkolnej;

\- w 2017 r. ojciec dzieci pomieszkiwał w jednym domu z Wnioskodawczynią i dziećmi, jednak w styczniu 2018 r. Wnioskodawczyni musiała wyprowadzić się z córkami, za co potem ojciec dzieci został sądownie uznany sprawcą przemocy w rodzinie i Sąd zasądził mu eksmisję z domu. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok, który nadal obowiązuje. Od stycznia 2018 r. Wnioskodawczyni z córkami nie mieszka w jednym domu z ojcem dzieci;

\- od 2017 r. ojciec dzieci nie utrzymuje z nimi żadnych relacji, nie interesuje się ich zdrowiem, edukacją, potrzebami dnia codziennego, nie organizuje i nie spędza z córkami wakacji ani świąt. Wszystkie te rzeczy są po stronie Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni dba o ich rozwój fizyczny i intelektualny, ponosi wydatki związane z ich bytem, wypoczynkiem, wspiera i troszczy się o dzieci. Do czynności wykonywanych przez Wnioskodawczynię można też zaliczyć:

· organizowanie transportu dzieci do szkoły/przedszkola,

· wspólne z dziećmi spędzanie wolnego czasu,

· pranie, sprzątanie, gotowanie dla dzieci,

· organizowanie dzieciom zajęć pozalekcyjnych,

· wspólne spędzanie urlopu z dziećmi,

· organizowanie wszystkich kontaktów społecznych dzieci z rodziną i przyjaciółmi,

· pomoc w nauce,

· i wiele innych.

Żadnych z wyżej wymienionych czynności w okresie od 2017 r. nie wykonywał/nie wykonuje ojciec dzieci, a wszystkie wykonuje samodzielnie Wnioskodawczyni;

\- w latach podatkowych, których dotyczy przedmiotowy wniosek dzieci Wnioskodawczyni nigdy nie zostały na podstawie orzeczenia Sądu umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;

\- dokładna data uprawomocnienia się wyroku rozwodowego to 30 września 2020 r.;

\- ojciec dzieci nie mieszka z Wnioskodawczynią i córkami dokładnie od stycznia 2018 r.;

\- Sąd zasądził alimenty ojcu dzieci, które płaci co miesiąc. Zasądził mu również kontakty, tj. w każdą środę od zakończenia zajęć w placówkach szkolnych oraz w co drugą sobotę w godzinach 10-20, jednak do dnia dzisiejszego ojciec dzieci nie wykonał ani jednego kontaktu z córkami;

\- po orzeczeniu rozwodu były mąż Wnioskodawczyni nigdy nie partycypował w wydatkach związanych z ww. potrzebami dzieci, dlatego w grudniu 2021 r. Wnioskodawczyni złożyła do Sądu pozew o podwyższenie alimentów. Rozprawa jest wyznaczona na 29 czerwca 2022 r.;

\- w orzeczeniu rozwodowym Sąd wskazał miejsce zamieszkania dzieci przy matce;

\- po orzeczeniu przez Sąd rozwodu Wnioskodawczyni wychowuje dzieci samodzielnie. Jej stan cywilny nie uległ zmianie;

\- Wnioskodawczyni nigdy nie zawarła z ojcem dzieci porozumienia dotyczącego sposobu korzystania z ulgi na dzieci;

\- Wnioskodawczyni nie jest matką lub opiekunem innych dzieci niż wymienionych w treści wniosku;

\- od 2017 r. Wnioskodawczyni uzyskuje wyłącznie dochody opodatkowane wg skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. uzyskuje dochody z umowy o pracę na czas nieokreślony;

\- Wnioskodawczyni uzyskuje dochody ze źródła, o którym mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. dochody ze stosunku pracy. Pracodawca jest płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy i pobiera oraz odprowadza za Wnioskodawczynię zaliczki;

\- Wnioskodawczyni nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej;

\- w stosunku do Wnioskodawczyni i Jej dzieci nigdy nie miały zastosowania przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;

\- Wnioskodawczyni ani Jej dzieci nie otrzymywały zasiłków (dodatków) pielęgnacyjnych, ani renty socjalnej;

\- dzieci Wnioskodawczyni nie osiągnęły do tej pory żadnych dochodów, w tym nie osiągnęły dochodów przekraczających kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej.

Pytania
-------

1\. Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni miała prawo do skorzystania z ulgi określonej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości za 12 miesięcy kalendarzowych za lata 2017, 2018, 2019 i 2020 na każde z małoletnich dzieci, tj. na obie córki?

2\. Czy Wnioskodawczyni może skorzystać w całości z ulgi określonej w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na każde swoje małoletnie dziecko za 2021 r. i lata kolejne, aż do uzyskania przez nie pełnoletniości, biorąc pod uwagę, że ojciec dzieci nie wykonywał władzy rodzicielskiej w 2021 r. i jeżeli nadal nie będzie jej wykonywał w latach kolejnych wobec wspólnych dzieci, oraz że począwszy od roku podatkowego 2022 miejscem zamieszkania dzieci będzie miejsce zamieszkania Wnioskodawczyni, inne niż miejsce zamieszkania ojca dzieci?

Pani stanowisko w sprawie
-------------------------

Ad 1.
-----

Wnioskodawczyni miała prawo do skorzystania z ulgi określonej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości za 12 miesięcy kalendarzowych za lata 2017, 2018, 2019 i 2020 na każde z małoletnich dzieci, tj. na obie córki Wnioskodawczyni.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ad 2.
-----

Wnioskodawczyni może skorzystać w całości z ulgi określonej w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na każde swoje małoletnie dziecko za 2021 r. i lata kolejne, aż do uzyskania przez nie pełnoletniości, biorąc pod uwagę, że ojciec dzieci nie wykonywał w 2021 r. władzy rodzicielskiej i jeżeli nadal nie będzie jej wykonywał w latach kolejnych wobec wspólnych dzieci, oraz że począwszy od roku podatkowego 2022 miejscem zamieszkania dzieci będzie miejsce zamieszkania Wnioskodawczyni, inne niż miejsce zamieszkania ojca dzieci.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Uzasadnienie wspólne dla obu stanowisk
--------------------------------------

Art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi, że od podatku obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało, sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Stosownie do art. 27f ust. 2 ww. ustawy, odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92 zł 67 gr, jeżeli dochody podatnika:

a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,

b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a);

2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92 zł 67 gr na każde dziecko;

3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:

a) 92 zł 67 gr odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,

b) 166 zł 67 gr na trzecie dziecko,

c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

Zgodnie z art. 27f ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Stosownie do art. 27f ust. 2b ww. ustawy, odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Na mocy art. 27f ust. 2c ww. ustawy, odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,

2) wstąpiło w związek małżeński.

W przypadku, gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem (art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zatem, zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik ma prawo do odliczenia podatkowego w sytuacji, gdy wykonywał w stosunku do dziecka władzę rodzicielską. Warunkiem zastosowania ulgi jest wykonywanie tej władzy.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zgodnie z art. 95 § 1-4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2020 r. poz. 1359; dalej: „k.r.i.o.”), władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo, a w sprawach, w których może samodzielnie podejmować decyzje i składać oświadczenia woli, powinno wysłuchać opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Stosownie do treści art. 96 § 1 k.r.i.o., rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. Władza rodzicielska jest rodzica obowiązkiem i prawem do wykonywania pieczy oraz wychowywania. Poprzez wykonywanie pieczy nad osobą i majątkiem dziecka należy rozumieć zarządzanie jego majątkiem, zapewnienie mieszkania, wyżywienia, bezpieczeństwa, ochronę jego osoby. Poprzez zaś wychowywanie należy rozumieć kształtowanie tożsamości, postawy, wpajanie wartości moralnych. Wykonywanie władzy rodzicielskiej wiąże się więc z konkretnymi działaniami względem dziecka. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nie sprowadza się do samego zamieszkania z dzieckiem, ale łączy się z zainteresowaniem jego sprawami, zapewnianiem jego potrzeb egzystencjonalnych, edukacyjnych, duchowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 661/16). Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy przy tym odróżnić również od praw i obowiązków względem dziecka, nieobjętych władzą rodzicielską. Stosownie do treści art. 113 § 1 i 2 k.r.i.o., niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Takim obowiązkiem jest też obowiązek alimentacji dziecka (art. 133 k.r.i.o.).
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jak zostało wskazane w stanie faktycznym ojciec dzieci nie wykonuje w praktyce swojej władzy rodzicielskiej, o czym świadczy chociażby niekorzystanie ze swojego prawa do kontaktów ze swoimi dziećmi. Wykonywanie władzy rodzicielskiej jest również czym innym niż samo jej posiadanie. Można tą władzę posiadać, choćby ograniczoną jak były mąż Wnioskodawczyni, lecz faktycznie jej nie wykonywać. Należy mieć na uwadze, że do nabycia prawa do odliczania ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Powyższe wspiera m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 447/16, gdzie wskazano, że czym innym jest posiadanie władzy rodzicielskiej, a czym innym jej wykonywanie, które to należy wykazać. Na konieczność wykonywania władzy rodzicielskiej, a nie samego jej podsiadania, wskazują również wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2016 r., sygn. akt. II FSK 1420/15. W wyroku tym Sąd wskazał, że: „wykonywanie władzy rodzicielskiej należy odnieść do okoliczności faktycznych w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka. Samo tylko uiszczanie alimentów na rzecz niepełnoletniego dziecka (nierzadko wymuszonych orzeczeniem sądowym) czy też sporadyczne spotkania z dzieckiem, nie wypełniają tak rozumianego określenia wykonywanie władzy rodzicielskiej”.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Władzę rodzicielską nad małoletnimi córkami ze związku z ojcem dzieci wykonuje Wnioskodawczyni. Wykonywanie władzy rodzicielskiej przez Wnioskodawczynię przejawia się tak, że w omawianych latach 2017-2020 dzieci mieszkały przy Wnioskodawczyni, która zapewniała im ubranie i wyżywienie, troszczyła się o ich zdrowie i bezpieczeństwo, zabezpieczała potrzeby bytowe, edukacyjne i zdrowotne. Samodzielnie podejmowała decyzje co do edukacji dzieci, wyboru lekarzy i sposobu leczenia. Wykonywanie władzy w ten sposób trwać będzie w latach następnych. Tymczasem, za wykonywanie władzy rodzicielskiej nie można uznać zachowania ojca dzieci, polegającego na znęcaniu się fizycznym i psychicznym nad małoletnimi córkami oraz Wnioskodawczynią, ograniczeniu swoich kontaktów z małoletnimi córkami do okazjonalnych sms-ów, braku potrzeby kontaktu z małoletnimi córkami, braku zainteresowania rozwojem córek, braku uczestniczenia w życiu dzieci, braku organizowania dzieciom ferii czy wakacji. Jego władza rodzicielska została ograniczona sądownie jedynie, co do uzyskiwania wiedzy co do postępów w nauce dzieci.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

W istocie z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni jest samotną matką, a ojciec nie wykonywał władzy rodzicielskiej w 2017 r. i latach następnych oraz są nikłe widoki na zmianę tej sytuacji w przyszłości.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Z powyższego wynika - zdaniem Wnioskodawczyni - że to Jej przysługuje prawo do rozliczenia ulgi prorodzinnej na dwójkę małoletnich dzieci w wysokości 100% za lata 2017, 2018, 2019 i 2020. Wnioskodawczyni będzie miała prawo także do rozliczenia ulgi prorodzinnej na dwójkę małoletnich dzieci także w zeznaniu za 2021 r. Co do lat następnych, należy antycypować, że sytuacja nie ulegnie zmianie, tj. ojciec dzieci nie zacznie nagle przejawiać woli zaangażowania w życie córek, nie zacznie je widywać czy interesować się ich losem. Dzieci Wnioskodawczyni będą mieszkały z Wnioskodawczynią i nadal Ona będzie sprawowała nad nimi opiekę. Nadto, za lata podatkowe począwszy od roku podatkowego 2022, w związku z brzmieniem art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., ojciec dzieci nie będzie mógł skorzystać z ulgi na dziecko, jeżeli jego miejsce zamieszkania będzie inne niż miejsce zamieszkania wspólnych dzieci jego i Wnioskodawczyni.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Powyższa konstatacja jest zgodna z dotychczas wydanymi interpretacjami, przykładowe numery interpretacji w podobnych sprawach: 0115-KDIT2.4011.252.2021.2.MD, 0114-KDIP3-3.4011.520.2018.2.MS, 0115-KDIT2-2.4011.107.2019.1.MU, 0115-KDIT2.4011.128.2020.1.MU, gdzie w analogicznych sytuacjach uznano za prawidłowe stanowisko co do prawa rozliczenia ulgi z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez matkę dziecka również na przyszłość.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

W myśl art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.; Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.; Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.; Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r., od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1) wykonywał władzę rodzicielską;

2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;

3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

W myśl art. 27f ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1) wykonywał władzę rodzicielską;

2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;

3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r., odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:

1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92 zł 67 gr, jeżeli dochody podatnika:

a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,

b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a);

2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92 zł 67 gr na każde dziecko;

3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:

a) 92 zł 67 gr odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,

b) 166 zł 67 gr na trzecie dziecko,

c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

Stosownie do art. 27f ust. 2 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:

1) jednego małoletniego dziecka - kwota 92 zł 67 gr, jeżeli dochody podatnika:

a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,

b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 27ea, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a);

2) dwojga małoletnich dzieci - kwota 92 zł 67 gr na każde dziecko;

3) trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:

a) 92 zł 67 gr odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,

b) 166 zł 67 gr na trzecie dziecko,

c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

Zgodnie z art. 27f ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a.

Stosownie do art. 27f ust. 2b ww. ustawy, odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.

W myśl art. 27f ust. 2c ww. ustawy, odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,

2) wstąpiło w związek małżeński.

W przypadku, gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem (art. 27f ust. 3 ww. ustawy).

Z przepisu art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2020 r. wynika, że odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Na mocy art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., nadanym na podstawie art. 70 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r. odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim - kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1) odpis aktu urodzenia dziecka;

2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;

3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;

4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 7 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021r., przepisy art. 6 ust. 8 i 9 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.

W myśl art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., przepis art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.

Zgodnie z art. 6 ust. 8 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Na podstawie art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązującego do 31 grudnia 2021 r., zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W myśl do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. nadanym ustawą o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r., sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

\- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Zgodnie zatem z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnikom, jeżeli wykonują władzę rodzicielską, przysługuje ulga na dzieci małoletnie.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359), dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską (art. 92 ww. Kodeksu). Władza rodzicielska, co do zasady, przysługuje obojgu rodzicom (art. 93 § 1 ww. Kodeksu). Obejmuje ona w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka (art. 95 ww. Kodeksu). W myśl art. 96 § 1 ww. Kodeksu, rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania (art. 97 § 1 ww. Kodeksu).

Natomiast, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka (art. 106 ww. Kodeksu). Zgodnie zaś z treścią art. 107 § 1 ww. Kodeksu, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia (art. 107 § 2 ww. Kodeksu).

Podkreślenia przy tym wymaga, że separacja bądź rozwód rodziców nie są równoznaczne z utratą przez rodzica prawa do wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd rodzinny, ogłaszając separację bądź rozwiązując związek małżeński określa także prawa rodzicielskie. Jeżeli zatem nie pozbawia tego prawa jednego z rodziców, to uznaje, że rodzice są zdolni do porozumienia w sprawach dotyczących dziecka.

Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Należy mieć na uwadze, że do nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Należy przy tym odróżnić treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania, gdyż samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej wykonywania.

Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.

W konsekwencji, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, nie jest rozstrzygający dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej, a wiec spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy.

Stąd ulga na dzieci przysługuje tym rodzicom, którzy faktycznie sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Jeżeli rodzic dziecka pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dzieckiem albo jego kontakty są sporadyczne należy uznać, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej i w związku z tym nie ma prawa do ulgi.

Powyższe potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt. II FSK 2378/15, stwierdzając: „(…) dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy a czym innym jej wykonywanie, a to oznacza, że utożsamianie ich na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje uzasadnienia. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi podatnik powinien wykazać zatem, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską (…).”

Zatem, o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie świadczy tylko sam fakt jej posiadania, czy spełniania obowiązku alimentacyjnego, ani sporadyczne kontakty z dzieckiem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka. Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.

Z przytoczonych regulacji wynika, że wysokość odliczenia z tytułu ulgi na dzieci, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, została określona na dziecko, przy czym rodzicom dziecka ustawodawca przyznał jeden wspólny limit. Jeżeli zatem w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska i władza ta jest wykonywana przez oboje rodziców, to każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującej kwoty ulgi. Powyższe oznacza, że suma miesięcznych odliczeń dokonanych przez oboje rodziców względem tego samego dziecka nie może przekroczyć kwoty obliczonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy. Co istotne, kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej, z tym że biorąc pod uwagę umiejscowienie w przepisach ustawy sformułowania „lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej”, tj. po wyrazach „kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych”, należy przyjąć, że podstawową formą podziału przysługującego odliczenia pomiędzy rodziców – z których każdy ma prawo do zastosowania ulgi – jest podział tej kwoty w częściach równych. Tym samym, możliwość skonsumowania kwoty ulgi przez rodziców dziecka w inny sposób niż w proporcji pół na pół, należy traktować w kategorii przywileju (wyjątku od generalnej zasady) wymagającego zgody obojga rodziców.

Dotyczy to zarówno rodziców pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim, jak i rodziców rozwiedzionych, czy będących w separacji.

Zatem, ustawodawca dał rodzicom możliwość wyboru, w jaki sposób dokonają odliczeń kwoty przysługującej im ulgi prorodzinnej. Istotne jest jednak to, aby odliczona kwota przez oboje rodziców nie przekroczyła rocznego limitu ulgi określonego ustawą. W związku z tym możliwe jest skorzystanie z odliczenia od podatku przez jednego z rodziców, przy czym konieczne jest w tym zakresie uzyskanie porozumienia pomiędzy osobami uprawnionymi, gdyż to im ustawodawca pozostawił decyzję w tym względzie. Natomiast w sytuacji braku takiego porozumienia odliczenie przysługuje w częściach równych.

Porozumienie rodziców co do wysokości dokonywanego odliczenia nie jest natomiast wymagane w przypadku, gdy rodzic spełnia warunki do zastosowania odliczenia na podstawie art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i odliczenia tego dokonuje w wysokości 50% kwoty ulgi określonej zgodnie z art. 27f ust. 2 tej ustawy.

Podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Z okoliczności opisanych we wniosku wynika, że w latach podatkowych, których dotyczy wniosek, tj. od 2017 r. w stosunku do dwójki małoletnich dzieci tylko Wnioskodawczyni wykonywała władzę rodzicielską, sprawując nad nimi faktyczną i samodzielną pieczę w sposób zapewniający ich prawidłowy rozwój, jednocześnie mieszkając z nimi. Wnioskodawczyni bez pomocy ojca dzieci zajmowała się córkami na co dzień, uczestniczyła w ich wychowaniu, zapewniała córkom opiekę, ponosiła koszty ich utrzymania, troszczyła się o rozwój fizyczny i duchowy, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne dzieci, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, pomagała w edukacji szkolnej/przedszkolnej. Cały ciężar opieki nad dziećmi spoczywał wyłącznie na Wnioskodawczyni. Z opisu sprawy wynika, że ojciec dzieci w okresie obejmującym przedmiotowy wniosek nie wykonywał faktycznie władzy rodzicielskiej, nie uczestniczył w ich wychowaniu na co dzień, nie sprawował nad nimi opieki, nie ponosił kosztów ich utrzymania, nie troszczył się o rozwój fizyczny i duchowy, nie zabezpieczał potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych, nie ponosił wydatków związanych z wypoczynkiem, nie pomagał w edukacji szkolnej/ przedszkolnej. Jednocześnie wskazała, że Sąd zasądził alimenty ojcu dzieci, które płaci co miesiąc. Po orzeczeniu rozwodu były mąż Wnioskodawczyni nigdy nie partycypował w wydatkach związanych z ww. potrzebami dzieci, dlatego w grudniu 2021 r. złożyła Ona do Sądu pozew o podwyższenie alimentów (rozprawa jest wyznaczona na 29 czerwca 2022 r.). Spotkania ojca z dziećmi były incydentalne (2-3 razy w roku po około 1-2 godziny w latach 2017-2020). Od stycznia 2018 r. ojciec dzieci nie mieszka z Wnioskodawczynią i córkami. Od 23 grudnia 2020 r. do dnia uzupełnienia wniosku ojciec dzieci w ogóle ich nie widział. Jak wskazała Wnioskodawczyni, od 2017 r. ojciec dzieci nie utrzymuje z nimi żadnych relacji, nie interesuje się ich zdrowiem, edukacją, potrzebami dnia codziennego, nie organizuje i nie spędza z córkami wakacji ani świąt. Wszystkie te rzeczy są po stronie Wnioskodawczyni. Do czynności wykonywanych przez Wnioskodawczynię można też zaliczyć: organizowanie transportu dzieci do szkoły/przedszkola, wspólne z dziećmi spędzanie wolnego czasu, pranie, sprzątanie, gotowanie dla dzieci, organizowanie dzieciom zajęć pozalekcyjnych, wspólne spędzanie urlopu z dziećmi, organizowanie wszystkich kontaktów społecznych dzieci z rodziną i przyjaciółmi, pomoc w nauce i wiele innych. Żadnych z wyżej wymienionych czynności w okresie od 2017 r. nie wykonywał/nie wykonuje ojciec dzieci, a wszystkie wykonuje samodzielnie Wnioskodawczyni. Sąd zasądził mu również kontakty z dziećmi, tj. w każdą środę od zakończenia zajęć w placówkach szkolnych oraz w co drugą sobotę w godzinach 10-20, jednak do dnia dzisiejszego ojciec dzieci nie wykonał ani jednego kontaktu z córkami. W orzeczeniu rozwodowym (uprawomocnionym 30 września 2020 r.) Sąd wskazał miejsce zamieszkania dzieci przy matce.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy wyjaśnić należy, że odliczenia ulgi z tytułu wychowywania dziecka małoletniego dokonuje ten z rodziców, który wykonuje w stosunku do niego władzę rodzicielską. W przypadku, gdy tylko jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletniego dziecka, to rodzicowi temu przysługuje prawo do odliczenia ulgi w pełnej wysokości limitu określonego na to dziecko.

Samo dysponowanie prawem wykonywania władzy rodzicielskiej nie jest wystarczające do skorzystania z ulgi na dzieci. Jeżeli rodzic dzieci pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dziećmi, a jego kontakty z dziećmi są sporadyczne, nie wykazuje żadnego zainteresowania ich wychowaniem i nie ponosi żadnych kosztów ich utrzymania poza zasądzonymi alimentami, jego władza rodzicielska jest jedynie formalna. Zatem nie sposób uznać za wystarczające dla przyjęcia, że ojciec wykonywał władzę rodzicielską w rozumieniu art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Samo płacenie alimentów na małoletnie dzieci nie jest bowiem wystarczające dla przyjęcia, że również ojciec taką władzę wykonywał.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz powołane wyżej przepisy prawa, stwierdzić należy, że w latach 2017-2021 r. ciężar związany z wykonywaniem władzy rodzicielskiej w stosunku do dwójki małoletnich dzieci spoczywał wyłącznie na Wnioskodawczyni, która bez udziału ich ojca wykonywała władzę rodzicielską. Zatem, przysługuje Jej prawo do odliczenia ulgi z tytułu wychowywania dwójki małoletnich dzieci w pełnej wysokości. W związku z tym za lata 2017-2021 r. oraz za lata kolejne, aż do uzyskania przez dzieci pełnoletniości (jeżeli nie zmieni się stan faktyczny i zdarzenie przyszłe lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie) Wnioskodawczyni przysługuje wyłączne prawo (po spełnieniu wszystkich przesłanek wymaganych do zastosowania ulgi) do dokonania odliczeń w ramach ulgi prorodzinnej wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wysokości 100% kwoty ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy.

Dodatkowe informacje
--------------------

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Podkreślić należy, że stosownie do zakresu Pani sformułowanych pytań i własnego stanowiska w sprawie, przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie możliwość odliczenia ulgi prorodzinnej w związku z wykonywaniem przez Panią wyłącznej władzy rodzicielskiej w stosunku do dwójki małoletnich dzieci.

Końcowo wskazać należy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Z uwagi na to, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został złożony przez Panią – jednego z rodziców, zaznacza się, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla ojca dzieci.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).