Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-895/14/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-10-23
Teza: Rejestracja jako podatnik VAT czynny oraz prawo do odliczenia podatku z tytułu świadczonych usług.
Słowa kluczowe: odliczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 29 lipca 2014 r. (data wpływu 30 lipca 2014 r.) uzupełnionym w dniu 16 października 2014 r. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie rejestracji jako podatnik VAT czynny oraz prawa do odliczenia podatku z tytułu świadczonych usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 lipca 2014 r. został złożony wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie rejestracji jako podatnik VAT czynny oraz prawa do odliczenia podatku z tytułu świadczonych usług.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Prowadzi Pani działalność gospodarczą od dnia….. W dniu …..wskazała Pani we wniosku do CEIDG jako przeważający przedmiot działalności: działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną i wynajem maszyn rolniczych. W dniu ….dokonała Pani zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny. Podatnikiem podatku VAT był w tym czasie Pani mąż, który dokonał w dniu …..zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny z tytułu prowadzonej działalności rolniczej, w ramach gospodarstwa rolnego, które do dnia zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej stanowiło współwłasność małżonków. W dniu ….zawarła Pani wraz z mężem umowę o rozdzielności majątkowej. Małżonkowie podzielili majątek w ten sposób, że wszystkie nieruchomości gruntowe o przeznaczeniu rolniczym stały się własnością męża. Natomiast Pani jest właścicielem nieruchomości budynkowych przeznaczonych na cele mieszkaniowe oraz części maszyn rolniczych koniecznych do wykonywania usług w zakresie wspomagania produkcji rolnej, w tym kombajnu, którym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje usługi koszenia, w związku z czym konieczne jest nabywanie oleju napędowego. Pani działalność usługowa wspomagająca produkcję rolną nie pozostaje w funkcjonalnym związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Jej męża. Jak wynika z uzupełnienia wniosku przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej i przed podziałem majątku wspólnego podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego był Pani mąż.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

1.  Czy w związku z zawarciem umowy małżeńskiej majątkowej o rozdzielności majątkowej między Wnioskodawczynią a mężem i podziałem majątku w ten sposób, że wszystkie nieruchomości rolne weszły w skład majątku osobistego męża, a Wnioskodawczyni jest wyłącznym właścicielem maszyn rolniczych, których wykorzystywanie nie jest związane funkcjonalnie z działalnością gospodarczą męża w zakresie usług rolniczych, należy uznać, że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa rolnego, zatem oboje są odrębnymi podatnikami VAT czynnymi?
2.  Czy Wnioskodawczyni od momentu ustanowienia rozdzielności majątkowej i ustania współwłasności gospodarstwa rolnego jest uprawniona do obniżenia, o kwotę podatku naliczonego z tytułu zakupu towarów związanych z prowadzoną przez nią działalnością, podatku należnego, którego obowiązek zapłaty powstanie w związku z wykonywaniem usług wspomagających produkcję roślinną - wykonywanych za pomocą maszyn rolniczych należących do Wnioskodawczyni, w tym kombajnu?

Pani zdaniem, na obydwa zadane pytania należy udzielić odpowiedzi pozytywnej. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielną działalność gospodarczą, w której przeważa działalność w zakresie usług wspomagających produkcję rolną, w związku z czym zgodnie z art. 15 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jest podatnikiem podatku VAT. Uprawnia to Wnioskodawcę do pomniejszenia podatku należnego, którego obowiązek zapłaty powstaje w związku z prowadzeniem samodzielnej działalności gospodarczej, w tym usług wspomagających produkcję rolną, o podatek naliczony, którego możliwość odliczenia powstaje na skutek nabycia towarów i usług związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym zakupu oleju napędowego wykorzystywanego do wykonywania usług koszenia kombajnem należącym do wnioskodawczyni. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma zastosowania art. 15 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ponieważ Wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, która swym zakresem oprócz usług rolniczych obejmuje również działalność ubezpieczeniową. Ponadto Wnioskodawczyni nie posiada gospodarstwa rolnego, grunty rolne posiada mąż, z którym pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Działalność usługowa Wnioskodawczyni wspomagająca produkcję roślinną nie pozostaje w funkcjonalnym związku z działalnością jej męża. W związku z tym zgłoszenie rejestracyjne Wnioskodawczyni jako podatnika VAT czynnego jest skuteczne, nie ma przy tym znaczenia, iż zostało dokonane przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej. Wobec ustanowienia między małżonkami rozdzielności majątkowej i wobec dokonania przez nich podziału majątku wspólnego, na skutek którego wyłącznym właścicielem gospodarstwa rolnego stał się mąż Wnioskodawczyni, dla oceny możliwości występowania przez wnioskodawczynię jako podatnika podatku VAT, nie ma również znaczenia fakt, że wcześniej zgłoszenia wcześniej dokonał jej mąż. Art. 15 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarowi usług są wyjątkami od zasady, zgodnie z którą osoby prowadzące działalność gospodarczą są podatnikami podatku VAT czynnymi, a zatem należy je interpretować ściśle. W okolicznościach przedmiotowej sprawy wyjątki nie mają zastosowania, Wnioskodawczyni nie prowadzi gospodarstwa rolnego, tym bardziej gospodarstwa rolnego wraz z inną osobą fizyczną, działalność Wnioskodawczyni polega jedynie na wspomaganiu produkcji roślinnej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 przywołanej ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Działalność rolnicza została zdefiniowana w art. 2 pkt 15 ustawy, zgodnie z którym przez działalność rolniczą rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych.

Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej, w tym świadczenie usług rolniczych (art. 15 ust. 2 ustawy) uznać należy, iż działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy, w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ustawy, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych – art. 2 pkt 19 ustawy.

Przez produkty rolne, zgodnie z punktem 20 powołanego artykułu, rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim. Natomiast przez usługi rolnicze, zgodnie z art. 2 pkt 21, rozumie się usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2011 r., rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, które są zwolnione od podatku na podstawie ust. 1 pkt 3, może zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i ust. 2.

Stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3, który stanowi, że podmioty wymienione w art. 15, zwolnione od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Z brzmienia art. 96 ust. 2 ustawy wynika, iż w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych.

W myśl art. 96 ust. 4 ustawy, naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Z powyższych przepisów wynika, że ustawa o podatku od towarów i usług zawiera pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie oraz podatników, którzy prowadzą wyłącznie działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Wówczas bowiem za podatnika jest uważana osoba, która składa zgłoszenie rejestracyjne.

Przyjęta zasada ma uprościć rozliczenia podatkowe – gdyż wymienione gospodarstwa to w istocie działalności, w przypadku których częstokroć nie można wyodrębnić osoby prowadzącej gospodarstwo. W takim przypadku, podatnikiem jest ta osoba fizyczna, która (jak gdyby w imieniu gospodarstwa) zarejestruje się jako podatnik.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług wprowadzają jednocześnie zasadę, że do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego uprawniona jest tylko i wyłącznie jedna osoba fizyczna spośród tych, które prowadzą wspólne gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego ma takie znaczenie, że faktury dotyczące tego gospodarstwa (przy nabyciu towarów i usług) będą wystawiane na tę właśnie osobę, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego. Jednocześnie ta sama osoba występować będzie w roli zbywcy (dostawcy) przy sprzedaży (dostawie) produktów rolnych i w związku ze świadczeniem usług rolniczych.

Ponadto w myśl postanowień art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy).

Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Z powyższych przepisów wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko czynnym podatnikom podatku od towarów i usług. Ponadto prawo do odliczenia przysługuje tylko w przypadku, gdy dokonywane zakupy mają ścisły związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany wyłącznie z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Wskazana norma prawna wyraża zasadę neutralności podatku od towarów i usług, w następstwie której podatnicy realizujący czynności zwolnione, są w podobnej sytuacji, jak ostateczny nabywca (konsument) towaru lub usługi z wyjątkiem przypadków jednoznacznie wskazanych w ustawie o podatku od towarów i usług. Ustawa wyłącza zatem możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Z opisu sprawy wynika, iż od dnia …..prowadzi Pani działalność gospodarczą (ubezpieczenia), a w dniu …..rozszerzyła ja o działalność usługową wspomagającą produkcję roślinną i wynajem maszyn rolniczych, dokonując w dniu …….zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny. Podatnikiem podatku VAT był w tym czasie Pani mąż, który dokonał w dniu …..zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny z tytułu prowadzonej działalności rolniczej, w ramach gospodarstwa rolnego. W dniu ……zawarła Pani z mężem umowę o rozdzielności majątkowej. Małżonkowie podzielili majątek w ten sposób, że wszystkie nieruchomości gruntowe o przeznaczeniu rolniczym stały się własnością męża. Natomiast Pani jest właścicielem nieruchomości budynkowych przeznaczonych na cele mieszkaniowe oraz części maszyn rolniczych koniecznych do wykonywania usług w zakresie wspomagania produkcji rolnej.

Przenosząc powołane przepisy na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w tym konkretnym przypadku, po zawarciu w dniu ……umowy o rozdzielności majątkowej, na podstawie której wszystkie nieruchomości gruntowe stały się własnością męża, a Pani jest właścicielem części maszyn rolniczych oraz prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o majątek funkcjonalnie niezwiązany z działalnością prowadzoną przez męża, to w tak przedstawionych okolicznościach możliwe jest, od tej daty prowadzenie przez Panią działalności jako odrębny od męża podatnik VAT czynny.

W związku z powyższym jako zarejesrtowanemu podatnikowi VAT czynnemu, od momentu ustanowienia rozdzielności majątkowej przysługuje Pani prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług związanych ze świadczonymi usługami w zakresie o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, o ile nie wystąpią inne przesłanki ograniczające to prawo, o których mowa w art. 88 ustawy.

Końcowo stwierdzić należy, że w niniejszej interpretacji rozstrzygnięto kwestie objęte pytaniami, a nie oceniano dokonania przez Panią rejestracji jako podatnik VAT czynny oraz prawa do odliczenia podatku przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej gdyż nie było to przedmiotem zapytania.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia, a w odniesieniu do zdarzenia przyszłego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87-100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.