Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.137.2021.4.JKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-07-12
Teza: Konstrukcja cash poolingu będąca przedmiotem niniejszego wniosku, nie wypełnia cech pożyczki lub depozytu nieprawidłowego.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa nienazwana
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 30 marca 2021 r. (data wpływu 6 kwietnia 2021 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 kwietnia 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.

Wniosek nie spełniała wymogów formalnych, w związku z czym w piśmie z 25 czerwca 2021 r. znak: 0111- KDIB1-3.4010.163.2021.3.APO, 0111-KDIB2-3.4014.137.2021.3.JKA, 0112-KDIL1-1.4012.196.2021.3.HW wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 7 lipca 2021 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

1.Wstęp

W. spółka akcyjna (dalej: „Wnioskodawca" lub „Spółka") jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, wykonującym działalność produkcyjną. Spółka należy do grupy kapitałowej L. (dalej: "Grupa"), działającej w dziedzinach (…).

Spółka planuje - wraz z innymi podmiotami z Grupy - przystąpić do systemu automatycznej centralizacji środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych (tzw. cash-pooling), w celu poprawy płynności finansowej Grupy.

W tym zakresie:

*   W pierwszej kolejności należąca do Grupy spółka z siedzibą w W. (nieposiadająca stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce) tj. spółka L. S., zawrze nienazwaną umowę typu cash-pooling z bankiem B.P. oddział w W. ("Bank").
*   Przedmiotem umowy będzie usługa automatycznej centralizacji środków pieniężnych (cash- pooling rzeczywisty) zgromadzonych na rachunkach bankowych. Usługa ta będzie świadczona przez Bank oraz powiązane z nim podmioty. W dalszej części umowa będzie nazywana "Umową cash-poolingu".
*   Następnie Wnioskodawca przystąpi do Umowy cash-poolingu jako jej uczestnik. Nie jest wykluczone, że w przyszłości do Umowy przystąpią również inne podmioty z Grupy mające siedzibę w krajach innych niż Polska. Podmioty, które przystąpią do Umowy oraz Wnioskodawca nazywane będą dalej „Uczestnikami".
*   Jednocześnie, Wnioskodawca, jako Uczestnik, zawrze z P. L. odrębne porozumienie w zakresie przystąpienia do Umowy cash-poolingu i uczestnictwa w systemie.

L. S. A. będzie pełnić w ramach omawianej umowy cash-poolingu tzw. funkcję agenta rozliczeniowego struktury (dalej: "P. L."). Między Wnioskodawcą a P. L. występują powiązania, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Natomiast Bank jest podmiotem, który nie jest powiązany kapitałowo bądź osobowo z Uczestnikami lub P. L.

2.Istota Umowy cash-poolingu

Usługa cash-poolingu będzie świadczona przez P. L. przy technicznym wsparciu Banku (oraz powiązanych z nim podmiotów) prowadzącego automatyczną centralizację środków pieniężnych i będzie polegała na transferowaniu, na zakończenie danego dnia, zgodnie z warunkami Umowy cash-poolingu:

*   części lub całości salda dodatniego na rachunkach bankowych Uczestników z rachunku Uczestnika na rachunek P. L. lub
*   środków wystarczających do pokrycia części lub całości salda ujemnego na rachunkach bankowych Uczestników z rachunku P. L. na rachunek Uczestnika,
*   tak, aby na rachunkach Uczestników zawsze uzyskać saldo równe zeru lub inne wcześniej ustalone saldo docelowe.

Bank (oraz powiązane z nim podmioty) będzie odpowiedzialny za techniczną stronę struktury, tj. za czynności związane z prowadzeniem rachunków Uczestników oraz P. L. i dokonywaniem operacji związanych z poszczególnymi br> rachunkami biorącymi udział w systemie cash-poolingu zgodnie z treścią Umowy.

Na podstawie Umowy cash-poolingu i zgodnie z opisanym w niej zakresem, P. L. będzie upoważniony do działania w imieniu Uczestników oraz reprezentowania Uczestników w stosunkach z Bankiem.

Jednocześnie, P. L. będzie odpowiedzialny za to, aby w przypadku gdy salda dodatnie Uczestników są niewystarczające do pokrycia sald ujemnych innych Uczestników, aby na rachunku P. L. zawsze były wystarczające środki na pokrycie ewentualnych sald ujemnych Uczestników. Oznacza to, że - dla przykładu - w przypadku w którym na zakończenie danego dnia salda wszystkich Uczestników byłyby ujemne, to P. L. musi we własnym zakresie zapewnić środki na swoim rachunku bankowym, wystarczające do przetransferowania przez Bank środków pieniężnych na poszczególne rachunki Uczestników.

W sytuacji, w której dany Uczestnik (np. Spółka) będzie posiadał saldo dodatnie na rachunku bankowym, w wyniku czego środki pieniężne będą transferowane - w ramach Umowy cash- poolingu - z rachunku tego Uczestnika na rachunek P. L., Uczestnikowi takiemu będą należne odsetki.

Natomiast w sytuacji, w której dany Uczestnik (np. Spółka) będzie posiadała saldo ujemne na rachunku bankowym, w wyniku czego środki pieniężne będą transferowane w ramach Umowy cash-poolingu - z rachunku P. L. na rachunek Uczestnika, Uczestnik ten będzie musiał wypłacić odsetki. br>

Podmiotem uprawnionym do otrzymania odsetek będzie - w zależności od tego, który z Uczestników struktury udostępnił nadwyżkę środków finansowych:

1.  Uczestnik struktury przekazujący nadwyżkę środków finansowych,
2.  Pool Leader uzupełniający niedobory finansowe Uczestników.

Po stronie wymienionych wyżej podmiotów będzie dochodziło do ostatecznego i definitywnego przysporzenia, wobec czego należy uznać je za rzeczywistych właścicieli odsetek. br>

W tym zakresie, na żądanie Uczestnika, Bank będzie zobowiązany do przygotowania szczegółowego raportu z wyliczeniem odsetek należnych danemu Uczestnikowi lub P. L. (oraz należnych od każdego Uczestnika lub P. L.) w związku z uczestnictwem w strukturze cash- poolingu.

Odsetki będą wypłacane/otrzymywane raz w roku.

3.Szczegóły cash-poolingu

Wspomniany system cash-poolingu rzeczywistego będzie opierać się na następujących zasadach:

1.Uczestnik będzie posiadać w Banku (lub podmiocie powiązanym z Bankiem) otwarty bieżący rachunek bankowy (dalej: "Rachunek Bieżący"). W przypadku Wnioskodawcy rachunek otwarty będzie w polskim oddziale Banku. Wnioskodawca może mieć jednocześnie inne rachunki bankowe, również w innych bankach, które nie będą podlegały opisywanemu systemowi cash-poolingu.

2.P. L., działający jako agent rozliczeniowy w ramach systemu cash-poolingu rzeczywistego, otworzy w Banku (lub podmiocie powiązanym z Bankiem) specjalny rachunek rozliczeniowy, za pośrednictwem którego będą realizowane operacje automatycznej centralizacji środków pieniężnych, tj. dziennego konsolidowania sald na Rachunku Bieżącym Uczestnika do zera lub do innej uzgodnionej kwoty (dalej: "Rachunek Rozliczeniowy").

3.W ramach struktury cash-poolingu rzeczywistego, w trakcie każdego dnia roboczego będą wykonywane następujące operacje:

*   Na zakończenie danego dnia roboczego będzie dochodziło do konsolidacji sald na Rachunku Bieżącym Uczestnika przy użyciu Rachunku Rozliczeniowego P. L. Konsolidacja będzie dokonywana w taki sposób, aby efektem dziennej konsolidacji sald był zerowy stan Rachunku Bieżącego Uczestnika na koniec każdego dnia.
*   Środki wynikające z dodatniego salda na Rachunku Bieżącym będą przenoszone na Rachunek Rozliczeniowy, z kolei ujemne salda na Rachunku Bieżącym będą pokrywane ze środków zgromadzonych na Rachunku Rozliczeniowym P. L.

4.Niewykluczone, że w ramach struktury cash poolingu utworzone zostaną dla Uczestników subkonta (rachunki pośredniczące, dalej "Subkonta"), a środki w ramach rozliczeń konsolidacji będą przepływać również przez te rachunki. Oznacza to, że:

*   W przypadku powstania dodatniego salda na Rachunku Bieżącym Uczestnika, dzienna nadwyżka środków z tego rachunku będzie w pierwszej kolejności kierowana z Rachunku Bieżącego na Subkonto, a następnie z Subkonta na Rachunek Rozliczeniowy P. L.
*   W przypadku powstania ujemnego salda na Rachunku Bieżącym Uczestnika, dzienny niedobór środków na tym rachunku będzie w pierwszej kolejności uzupełniany poprzez przekierowanie środków z Subkonta na Rachunek Bieżący, a następnie powstały w ten sposób debet na Subkoncie będzie pokrywany ze środków zgromadzonych na Rachunku Rozliczeniowym.

5.Jeżeli za dany dzień na Rachunku Bieżącym Uczestnika wystąpi saldo dodatnie, Uczestnikowi przysługiwać będą odsetki. W przeciwnym wypadku, tj. gdy na Rachunku Bieżącym Uczestnika wystąpi saldo ujemne, Uczestnik będzie obciążany z tego tytułu odsetkami debetowymi.

6.Rozliczenia będą prowadzone równolegle zarówno dla środków w polskich złotych, jak i dla środków w euro.

Z tytułu świadczenia usług w ramach struktury cash-poolingu Bank (lub powiązane z nim podmioty uczestniczące w świadczeniu usług) będzie pobierał od P. L. wynagrodzenie za wykonywane czynności.

W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał dane podmiotu zagranicznego.

Organ zaznacza, że przywołując za Wnioskodawcą treść opisu zdarzenia przyszłego pominięto tę jego część, która znajduje się w treści uzupełnienia, a która odnosi się wyłącznie do zagadnień dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:

Czy opisane usługi cash-poolingu, świadczone na rzecz Wnioskodawcy jako Uczestnika struktury przez P. L. przy wsparciu technicznym Banku oraz wykonywane w ramach tej usługi transfery środków (sald i odsetek) pomiędzy Rachunkiem Bieżącym a Rachunkiem Rozliczeniowym (z ewentualnym użyciem Subkonta) nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, świetle art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opisane usługi cash-poolingu, świadczone na rzecz Spółki jako Uczestnika struktury przez P. L. przy wsparciu technicznym Banku oraz wykonywane w ramach tej usługi transfery środków (sald i odsetek) pomiędzy Rachunkiem Bieżącym Wnioskodawcy a Rachunkiem Rozliczeniowym (z ewentualnym użyciem Subkonta) nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych( Dz. U. z 2020 r. poz. 815 ze zm.), podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona)
4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona)
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają również zmiany umów wymienionych w pkt 1 (tj. objętych powyższym wyliczeniem), jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4).

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych określa więc zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Oznacza to, że jeżeli określona czynność cywilnoprawna nie jest jedną z czynności wymienionych w przytaczanym wyżej przepisie, nie powstanie obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu jej dokonania.

Należy zauważyć, że zawarcie umowy dotyczącej kompleksowej automatycznej centralizacji środków pieniężnych, typu cash pooling, nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Umowa cash poolingu jest na gruncie prawa polskiego umową nienazwaną. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( "Kodeks cywilny") ani przepisy innych ustaw nie odnoszą się wprost do tego typu umowy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. j) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przedmiotem opodatkowania są co prawda umowy pożyczki i umowy depozytu nieprawidłowego.

Umowa automatycznej centralizacji środków pieniężnych typu cash pooling nie można być jednak uznana za umowę pożyczki lub umowę depozytu nieprawidłowego.

Stosownie do treści art. 720 Kodeksu cywilnego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Zgodnie z kolei z art. 845 Kodeksu cywilnego, jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy). Depozyt nieprawidłowy uznawany jest za umowę szczególnego rodzaju łączącą elementy przechowania oraz pożyczki.

Tymczasem cash pooling - odmiennie od pożyczki czy depozytu nieprawidłowego - polega na koncentrowaniu środków z rachunków poszczególnych uczestników i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą przy wykorzystaniu efektu skali. Działanie tego mechanizmu nakierowane jest na podniesienie efektywności działań uczestników dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu sumy dziennych sald (dodatnich i ujemnych) na rachunkach bankowych każdego z nich. Takie rozwiązanie jest bardziej efektywne niż indywidualne inwestowanie nadwyżek i ponoszenie kosztów finansowania przez poszczególnych uczestników.

Konstrukcja cash poolingu będąca przedmiotem niniejszego wniosku, nie wypełnia cech pożyczki lub depozytu nieprawidłowego. W szczególności nie powstaje zobowiązanie do przeniesienia określonej kwoty pieniędzy na określony w umowie podmiot. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach ww. umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca zajmuje zatem stanowisko, zgodnie z którym:

*   Umowa cash-poolingu nie została wymieniona w katalogu czynności opodatkowanych z art.
*   1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
*   transfery pieniężne dokonywane w ramach struktury cash-poolingu nie wypełniają cech pożyczki lub depozytu nieprawidłowego,
*   dokonywanie wszelkich czynności przewidzianych w ramach cash poolingu nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, że w przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych, zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zgodnie z przepisem art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska Wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do powołanego art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Organ jedynie pragnie podkreślić, że aktualny tekst ustawy Kodeks cywilny - jest opublikowany jest Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.