Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4515.457.2016.2.JKu
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-12-16
Teza: Wnioskodawca nie będzie zwolniony z obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn. Nabycie w drodze spadku będzie podlegało opodatkowaniu według skali określonej w art. 15 ust. 1 ustawy z uwzględnieniem kwoty wolnej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3.
Słowa kluczowe: darowizna; obowiązek-obowiązek podatkowy; opieka; ulga-ulga mieszkaniowa; umowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 3; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 26 września 2016 r. (data wpływu do Biura – 29 września 2016 r.), uzupełnionym 24 października oraz 30 listopada 2016 r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 września 2016 r. wpłynął do Biura, złożony na druku ORD-OG, ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny nieruchomości.

Wniosek uzupełniono 24 października 2016 r. Z uzupełnienia wynika, że złożony wniosek dotyczy wydania interpretacji indywidualnej.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 14 listopada 2016 r. znak: 2461.IBPB-2-1.4515.457.2016.1.JKu wezwano do jego uzupełnienia.

Wniosek uzupełniono 30 listopada 2016 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 28 czerwca 2006 r., Wnioskodawca spisał ze swoją kuzynką umowę dotyczącą sprawowania opieki nad jej osobą w przypadku choroby, niepełnosprawności, pomocy przy załatwianiu wszelakich czynności urzędowych oraz zorganizowaniu pochówku w przypadku śmierci zgodnie z obrzędem katolickim.

Umowa ta została notarialnie poświadczona 22 marca 2013 r. W tym dniu spisany został także testament, w którym kuzynka uczyniła Wnioskodawcę jedynym spadkobiercą. Wnioskodawca został także upoważniony przez kuzynkę do wszelkich czynności dotyczących spraw urzędowych, zdrowotnych, itp.

Kuzynka Wnioskodawcy jest osobą samotną, mieszkającą w małym domu (obejmującym dwa pokoje z kuchnią). Wnioskodawca natomiast zapewnia jej pełną opiekę, przychodzi do niej każdego dnia, w razie potrzeby zawozi do lekarza lub kościoła, robi zakupy, itp.

Notariusz, po potwierdzeniu umowy o opiekę, poinformował, że po upływie trzech lat od daty potwierdzenia tej umowy, w razie przyjęcia spadku po kuzynce, Wnioskodawca będzie zwolniony z podatku od nabycia spadku od ruchomości, nieruchomości i oszczędności zdeponowanych w banku.

Fakt nabycia spadku zostanie zgłoszony do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego, w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, gdy oszczędności przekroczą kwotę 7.276 zł. Nieruchomość, która byłaby nabyta w drodze spadku to domek wybudowany przed 1939 r. (z drewnianym stropem) o powierzchni około 50m2 oraz rola o powierzchni 600m2 klasy V. Jest to rola zwolniona od podatku rolnego ze względu na niską klasę gruntu. Ruchomości nie będą się już nadawały do użytku.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, że:

*   posiada obywatelstwo polskie i będzie je posiadał w momencie nabycia spadku,
*   jest wraz z żoną współwłaścicielem budynku mieszkalnego, który stanowi odrębną nieruchomość i nie przeniesie jej własności w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego o nabyciu spadku na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy,
*   nie przysługuje mu spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, prawo do lokalu mieszkalnego, prawo przydziału spółdzielni mieszkaniowej, prawo do domu jednorodzinnego ani prawo do lokalu mieszkalnego, ani też prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym,
*   nie jest i nie będzie najemcą lokalu lub budynku,
*   nie będzie zamieszkiwał ani też nie będzie zameldowany na pobyt stały w nabytym w drodze spadku budynku mieszkalnym i nie dokona zbycia tego budynku w ciągu 5 lat.

Do tak przedstawionego zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca zajął stanowisko:

Jako, że minęły trzy lata od notarialnego potwierdzenia umowy o opiekę, po przyjęciu spadku od osoby, nad którą sprawuje opiekę, Wnioskodawca będzie zwolniony od płacenia podatku i opłat skarbowych.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2016 r., poz. 205, ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem dziedziczenia.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zwalnia się od podatku nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia; zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

Jak wynika z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Z treści art. 5 ww. ustawy wynika, że obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Powstaje on, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku.

Ponadto, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia (art. 6 ust. 4 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 przedmiotowej ustawy, opodatkowaniu podlega nabycie, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 4.902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Jak wynika z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Ponadto zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu, do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1.  do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2.  do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3.  do grupy III – innych nabywców.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów, do III grupy podatkowej zalicza się osoby niespokrewnione ze sobą oraz krewnych, którzy nie zostali zaliczeni do I i II grupy, w tym także kuzynów.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 3 przedmiotowej ustawy, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza – nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

Stosownie do treści art. 16 ust. 2 cyt. ustawy, ulga o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4 (czyli w chwili nabycia posiadają obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa);
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

Z treści wniosku wynika, że 28 czerwca 2006 r. Wnioskodawca spisał ze swoją kuzynką umowę dotyczącą sprawowania opieki nad jej osobą. Umowa ta została notarialnie poświadczona 22 marca 2013 r. W tym dniu spisany został także testament, w którym kuzynka uczyniła Wnioskodawcę jedynym spadkobiercą. Przedmiotem spadku będą ruchomości, nieruchomości oraz oszczędności zdeponowane w banku.

Zdaniem Wnioskodawcy, jako, że minęły już trzy lata od notarialnego potwierdzenia umowy o sprawowanie opieki, to w sytuacji, gdy Wnioskodawca przyjąłby spadek, będzie zwolniony z opodatkowania.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Warunek dotyczący sprawowania opieki ustawodawca zawarł jedynie w cytowanym powyżej przepisie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, określającym zasady zastosowania tzw. ulgi mieszkaniowej.

Jak wynika z treści cyt. art. 16 ust. 2 ww. ustawy, ulga mieszkaniowa przysługuje osobom, które łącznie spełnią warunki w nim wymienione, w tym spełnią wymóg zamieszkiwania będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat od dnia określonego w art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. a) lub b) ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy oraz uzupełnienie wniosku, w którym Wnioskodawca wprost wskazał, że nie będzie zamieszkiwał ani też nie będzie zameldowany na pobyt stały w nabytym w drodze spadku budynku mieszkalnym, należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie Wnioskodawca nie spełnia warunków wskazanych w tym przepisie uzasadniających zastosowanie ulgi.

Skoro zatem dla zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej konieczne jest łączne spełnienie warunków z art. 16 ust. 2 ww. ustawy, to dalsza analiza wypełnienia pozostałych warunków do zwolnienia jest bezzasadna.

Wnioskodawca jako przedmiot wniosku wskazał m.in. art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dlatego też zaznaczyć należy, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo. Wnioskodawca, jako nabywca, jest zaliczany do III grupy podatkowej. Zatem analiza powyższego zwolnienia na gruncie sprawy będącej przedmiotem wniosku jest bezprzedmiotowa, gdyż powołany przepis nie ma zastosowania do nabycia opisanego we wniosku.

Jako, że przedmiotem nabycia w drodze spadku jest także „rola” o powierzchni 600m2 klasy V, to zasadnym jest odwołanie się do przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, według którego zwolnione z opodatkowania jest nabycie gruntów rolnych. Jednakże z treści tegoż przepisu wynika jednoznacznie, ze jednym z warunków zwolnienia jest nabycie gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 617, ze zm.), za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Z treści wniosku wynika, iż przedmiotem nabycia będzie „rola” o powierzchni 600m2. Zatem Wnioskodawca nie nabędzie gospodarstwa rolnego.

Mając zatem na uwadze przywołane przepisy oraz przedstawione zdarzenie przyszłe, Wnioskodawca nie będzie zwolniony z obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn. Nabycie w drodze spadku będzie podlegało opodatkowaniu według skali określonej w art. 15 ust. 1 ustawy z uwzględnieniem kwoty wolnej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa(art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.