Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 3063-ILPB1-1.4511.287.2016.1.PP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-11-10
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych bezpłatnego użyczenia lokali
Słowa kluczowe: lokal; przychód; użyczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 5 września 2016 r. (data wpływu 6 września 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych bezpłatnego użyczenia lokali – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 września 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej:

*   zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie możliwości opodatkowania stawką 8,5% przychodów z tytułu najmu,
*   podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych bezpłatnego użyczenia lokali.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Jako osoba fizyczna Wnioskodawca chce w przyszłości prowadzić działalność gospodarczą. Wnioskodawca będzie zarejestrowany jako czynny podatnik podatku vat. Poza prowadzoną działalnością jako osoba prywatna Wnioskodawca będzie posiadał cztery lokale, które chce wynająć w przyszłości prywatnie. Przy zakupie tych lokali Wnioskodawca nie będzie odliczał podatku vat (zakup nieruchomości nie będzie podlegał podatkowi vat - stawka podatku vat zw). Lokale nie będą ulepszanie i modernizowane, Wnioskodawca będzie dokonywał tylko bieżących napraw i remontów, z których Wnioskodawca odliczy podatek vat. Przychody z najmu tych lokali Wnioskodawca chce opodatkować stawką ryczałtu 8,5 %. Dwa z tych lokali Wnioskodawca chciałby bezpłatnie użyczyć synowi. Syn użyczone lokale chce dalej podnajmować innym podmiotom gospodarczym. Koszty mediów będą ponosić bezpośrednio wynajmujące podmioty - faktury za media (prąd, woda, ścieki) będą obciążać bezpośrednio wynajmujących.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

1.  Czy syn jak i osoba Wnioskodawcy może opłacać zryczałtowany podatek dochodowy od najmu prywatnego opodatkowany stawką 8,5%?
2.  Czy bezpłatne użyczenie między synem Wnioskodawcy a Wnioskodawcą jest wolne od podatku dochodowego, a jeśli nie czy po którejś ze stron rodzi się obowiązek zapłaty podatku dochodowego?

Tut. Organ informuje, że niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie nr 2 w odniesieniu do Wnioskodawcy, tj. obejmuje część wniosku dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych bezpłatnego użyczenia lokali.

Natomiast w zakresie pytania nr 1 w odniesieniu do Wnioskodawcy, tj. w części wniosku dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie możliwości opodatkowania stawką 8,5% przychodów z tytułu najmu - wydana została interpretacja indywidualna z dnia 10 listopada 2016 r. nr 3063-ILPB1-1.4511.162.2016.1.PP.

Dodatkowo, tut. Organ informuje, że w kwestii dotyczącej syna Wnioskodawcy - w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych - wydane zostało postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z dnia 10 listopada 2016 r. nr 3063-ILPB1-1.4511.288.2016.1.PP.

Zdaniem Wnioskodawcy – w odniesieniu do części wniosku dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych bezpłatnego użyczenia lokali – umowa użyczenia nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych bez limitu kwoty, ponieważ Wnioskodawca i jego syn są na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 updof zwolnieni od podatku dochodowego, bowiem zwolnieniem tym objęta jest wartość nieodpłatnych świadczeń otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.) – przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Zatem cechą charakterystyczną użyczenia jest nieodpłatność oraz motyw bezinteresowności. Nieodpłatny charakter użyczenia zbliża te umowę do darowizny, jednakże użyczający, odmiennie niż darczyńca, nie dokonuje bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku. W ramach umowy użyczenia u biorącego w użyczenie nie powstaje obowiązek dokonania jakichkolwiek świadczeń na rzecz użyczającego. Przy czym za świadczenie na rzecz użyczającego nie uznaje się zwykłych kosztów utrzymania rzeczy użyczonej, czyli kosztów ponoszonych w celu używania rzeczy.

Przechodząc na grunt uregulowań zawartych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) wskazać należy, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl natomiast art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ponadto, w art. 10 ust. 1 ww. ustawy prawodawca wymienił katalog źródeł przychodów, które podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że źródłami przychodów są:

1.  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2.  działalność wykonywana osobiście;
3.  pozarolnicza działalność gospodarcza;
4.  działy specjalne produkcji rolnej;
5.  (uchylony)
6.  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7.  kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8.  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
    1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
    2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
    3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
    4.  innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;

*   8a. działalność prowadzona przez zagraniczną spółkę kontrolowaną;

1.  inne źródła.

Stosownie natomiast do treści art. 21 ust. 1 pkt 125 ww. ustawy, wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20.

Zgodnie zaś z art. 21 ust. 20 ww. ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 125, nie ma zastosowania do świadczeń otrzymywanych na podstawie stosunku pracy, pracy nakładczej lub na podstawie umów będących podstawą uzyskiwania przychodów zaliczanych do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2.

Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2016 r., poz. 2015, z późn. zm.), do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1.  do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2.  do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3.  do grupy III - innych nabywców.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca planuje bezpłatnie użyczyć swojemu synowi dwa lokale, które następnie syn będzie podnajmował innym podmiotom. Koszty mediów będą ponosić bezpośrednio wynajmujące podmioty - faktury za media (prąd, woda, ścieki) będą obciążać bezpośrednio wynajmujących. Wobec powyższego, Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy skutki zawarcia powyższej umowy użyczenia będą rodzić po jego stronie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. W ocenie Wnioskodawcy skutki zawarcia powyższej umowy użyczenia nie będą powodować po jego stronie powstania przychodu podatkowego, ponieważ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wartość nieodpłatnych świadczeń otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn wolna jest od opodatkowania podatkiem dochodowym.

Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne oraz przedstawiony we wniosku opis sprawy stwierdzić należy, że w związku z nieodpłatnym przekazaniem lokali do używania po stronie osoby użyczającej (Wnioskodawcy) nie powstanie przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika bowiem z treści wniosku, przedmiotowe zdarzenie będzie miało charakter nieodpłatny i nie powodujący żadnego świadczenia wzajemnego ze strony biorącego w użyczenie (syna Wnioskodawcy). Zatem nie można mówić o powstaniu przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy, a tym samym o powstaniu przychodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Jednocześnie brak jest w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisów, które konstytuowałby powstanie źródła przychodu po stronie osoby użyczającej.

Zatem powyższa analiza prowadzi do wniosku, iż nie można uznać za prawidłowe stanowisko prezentowane przez Wnioskodawcę a stwierdzające, że w omawianym przypadku zastosowanie znajdzie zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazane bowiem w tym przepisie zwolnienie przedmiotowe odnosić się może jedynie do świadczeń stanowiących przychód rozumiany jako przysporzenie majątkowe, które w drodze wyjątku nie jest objęte opodatkowaniem. Natomiast w omawianym przypadku, z racji braku wystąpienia przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy, w ogóle nie można badać możliwości zastosowania jakiegokolwiek zwolnienia przedmiotowego. Ponadto stwierdzić należy, że dyspozycja sformułowana w przywołanym powyżej zwolnieniu przedmiotowym odnosi się do świadczeń otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Niewątpliwie Wnioskodawca i jego syn należą do kręgu osób zaliczanych do I grupy podatkowej w rozumieniu cytowanego wcześniej art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jednakże Wnioskodawca, jako osoba użyczająca, nie jest w omawianym przypadku podmiotem otrzymującym świadczenie – tym samym nie można mówić o dopuszczalności zastosowania wobec Wnioskodawcy omawianego zwolnienia przedmiotowego.

Tym samym zauważyć należy, że Wnioskodawca uzasadniając swoje stanowisko powołał błędną podstawę prawną, tj. nieprawidłowo wskazał, iż jego zdaniem w opisanym zdarzeniu przyszłym skutek podatkowy wynika z zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku powyższym, pomimo że tut. Organ zgadza się z twierdzeniem, iż bezpłatne użyczenie lokali nie rodzi po stronie Wnioskodawcy obowiązku zapłaty podatku dochodowego – z uwagi na błędne uzasadnienie – stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

W myśl zasady, że wadliwa argumentacja prawna Wnioskodawcy, przy prawidłowo wywiedzionym skutku prawnym, winna skutkować uznaniem stanowiska podatnika za nieprawidłowe – stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie tut. Organ informuje się, że wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług został rozstrzygnięty odrębnym pismem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.