Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-119/07-2/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2007-12-18
Teza: Czy wydatki związane z organizowaniem imprez integracyjnych, wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych oraz spotkań Wigilijnych finansowanych stanowią koszty uzyskania przychodów?
Słowa kluczowe: impreza-impreza integracyjna; integracja-integracja pracowników; koszt-koszty uzyskania przychodów; pracownik-wydatki na rzecz pracowników; szkolenie-szkolenie pracownicze; środek-środek obrotowy
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko S.A., przedstawione we wniosku z dnia 17.09.2007 r. (data wpływu 20.09.2007 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na imprezy integracyjne, wyjazdy szkoleniowo-integracyjne oraz spotkania Wigilijne dla pracowników **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20.09.2007 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na imprezy integracyjne, wyjazdy szkoleniowo-integracyjne oraz spotkania Wigilijne dla pracowników.

**W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.**

S.A. w związku z prowadzoną działalnością organizuje dla swoich pracowników imprezy integracyjne, wyjazdy szkoleniowo-integracyjne oraz spotkania Wigilijne. Organizowanie wymienionych inicjatyw wynika z polityki personalnej realizowanej przez Spółkę. Założenia tej polityki polegają na podjęciu przez Spółkę wszelkich starań w kierunku stworzenia właściwej atmosfery pracy, integracji zatrudnionych pracowników i wzmocnienia ich więzi z firmą.

Spółka organizuje dla wszystkich pracowników imprezy integracyjne, które połączone są ze wspólną zabawą, konkursami i konsumpcją. Imprezy te przeznaczone są wyłącznie dla pracowników Spółki. W związku z tym, nie mogą w nich uczestniczyć rodziny pracowników ani osoby towarzyszące. Koszty organizacji tego typu imprez, obejmują wydatki związane m.in. z wyżywieniem uczestników imprezy, wynajmem sali oraz obsługi, oprawą artystyczną.

Z kolei wyjazdy szkoleniowo-integracyjne odbywają się dwa razy w roku poza siedzibą Spółki w wybranych miejscowościach na terenie kraju. Termin wyjazdów (zawsze sobota) wyznaczany jest w uchwale Zarządu Spółki. Sobota wyznaczona na wyjazd szkoleniowo-integracyjny traktowana jest jako zwykły „dzień roboczy”. Uczestnictwo w wymienionych wyjazdach jest obowiązkowe dla wszystkich pracowników Spółki. Podobnie jak imprezy integracyjne, wyjazdy szkoleniowo-integracyjne organizowane są wyłącznie dla pracowników. Nie mają oni możliwości zaproszenia na nie osób towarzyszących ani członków rodziny. Program wyjazdów, w związku z ich mieszanym charakterem, dzieli się na część szkoleniową oraz część rekreacyjną. Na część szkoleniową programu składają się prowadzone przez firmę zewnętrzną lub wyznaczonych pracowników Spółki zajęcia poświęcone poszerzeniu wiedzy pracowników w zakresie wykonywanych przez nich obowiązków służbowych. Część rekreacyjna polega na: grach drużynowych, zabawach sportowych i zręcznościowych również organizowanych przez firmę zewnętrzną. W jej zakres wchodzi też możliwość skorzystania z atrakcji ośrodka hotelowego takich jak: siłownia, basen, sauna, bilard, kort tenisowy. Na wydatki związane z organizacją wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych składają się: koszty przejazdu (przewozu pracowników), zakwaterowania (jeden nocleg), wynajmu sali, wyżywienia, oprawy muzycznej oraz szkolenia przeprowadzanego przez firmę zewnętrzną.

Spotkania Wigilijne organizowane są przez Spółkę każdego roku. Pracownicy uczestniczą w nich na zasadach dobrowolności. Mogą także zaprosić na nie osobę towarzyszącą lub członka rodziny. Na koszty związane z organizacją spotkań Wigilijnych składają się m.in. wydatki związane z: wynajmem lokalu, przygotowanym na tę okoliczność świątecznym wystrojem, oprawą muzyczną oraz usługami gastronomicznymi.

Koszty organizacji wszystkich opisanych powyżej inicjatyw Spółka ponosi w całości z własnych środków obrotowych.

**W związku z powyższym zadano następujące pytanie.**

Czy wydatki związane z organizowaniem przez Spółkę dla swoich pracowników:

1.  imprez integracyjnych,
2.  wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych,
3.  spotkań Wigilijnych

finansowanych w całości z jej środków obrotowych stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), wszelkie wydatki, poza wymienionymi w art. 16 ust. 1 ustawy, są kosztami uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów podatnika.

W ocenie Spółki wszystkie wydatki związane z organizacją imprez integracyjnych, jako koszty pośrednio związane z przychodami, stanowią koszty podatkowe w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wydatki te można zdaniem Spółki zaliczyć do kosztów pracowniczych. Potwierdza to postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego (sygn.1473/698/WD/423/88/06/ES) wydane przez Naczelnika Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu w dniu 6 listopada 2006 r., zgodnie z którym: „kosztami podatkowymi są również tzw. koszty pracownicze. Koszty te obejmują przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze, wszelkiego rodzaju nagrody, premie i diety oraz wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracowników. Mogą również obejmować wydatki ponoszone na rzecz pracowników w postaci organizacji dla nich imprez okolicznościowych (integracyjnych). Wydatki te związane są bowiem z prowadzoną przez podatnika działalnością oraz mają na celu poprawę atmosfery i zintegrowanie pracowników z pracodawcą (podatnikiem), a przez to zwiększenie efektywności ich pracy”. W dalszej części ww. postanowienia stwierdza się, iż „\[…\] wydatki ponoszone na rzecz pracowników Spółki z tytułu zorganizowania imprezy integracyjnej mogą stanowić koszty uzyskania przychodów \[…\], o ile wydatki te są finansowane ze środków obrotowych Spółki oraz podatnik wykaże ich bezpośredni lub pośredni związek przyczynowo - skutkowy z osiąganymi przychodami.”

W świetle powyższego, podkreślić należy, iż ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie różnicuje wydatków zależnie od bliskości związku z uzyskanym przez podatnika przychodem. Tym samym związek między kosztem a przychodem nie musi mieć bezpośredniego charakteru. Zatem w opinii Spółki wystarczy, aby taki związek po prostu istniał. W ocenie Spółki związek między wydatkami na imprezy integracyjne pracowników a osiąganym przychodem jest widoczny. Podstawowym kryterium, które przesądza o ponoszeniu przez Spółkę wszelkich wydatków związanych z organizacją imprez integracyjnych pracowników jest bowiem kryterium ekonomiczne. Przesądza ono o tym, iż działania zmierzające do integrowania pracowników są przede wszystkim środkiem do osiągnięcia ostatecznego celu, jakim dla Spółki jest zwiększenie przychodu lub przynajmniej zachowanie i zabezpieczenie jego dotychczasowych źródeł. Wieloletnie doświadczenie w działalności inwestycyjnej pokazuje, iż fundamentem sukcesu Spółki jest przede wszystkim dobrze zgrany i identyfikujący się ze Spółką zespół pracowników. Dobra atmosfera pracy ma znaczący wpływ na osiągane przez Spółkę wyniki i tym samym na osiągany przychód. Dlatego, w trakcie imprez integracyjnych Spółka kładzie szczególny nacisk na ich motywacyjny charakter i ściślejszą identyfikację pracowników z celami Spółki. W świetle powyższego zostaje spełniony warunek z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych pozwalający zaliczyć wydatki związane z organizacją imprez integracyjnych do kosztów uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. O słuszności powyższego stwierdzenia świadczy także fakt, iż omawiane wydatki nie zostały ujęte w katalogu art. 16 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy jako podlegające wyłączeniu z zasady ogólnej wynikającej z normy art. 15 ust. 1 ww. ustawy. Ponadto, zgodnie z postanowieniem w sprawie interpretacji prawa podatkowego (sygnatura: 1472/ROP1/423-38/07/AP) wydanym 14 lutego 2007 r. przez Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie „kosztami uzyskania przychodu są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Koszty poniesione przez podatnika należy oceniać pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów, a nie niezbędności i rezultatu, jakie przyniosły w postaci konkretnych przychodów. \[…\] Praca to miejsce, w którym pracownicy spędzają znaczną część dnia, a gospodarka rynkowa wymaga od pracowników wysokiego zaangażowania we własną pracę, co można osiągnąć poprzez poprawianie więzi i wspólnoty pomiędzy pracownikami, dzięki czemu praca jest bardziej efektywna, co przekłada się na większy przychód firmy.” Z uwagi na wykazany związek istniejący między stopniem integracji pracowników, a wysokością osiąganych przez Spółkę przychodów, wydatki na cele organizacji imprez integracyjnych, jako gospodarczo uzasadnione, stanowić powinny dla Spółki koszt uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z kolei celem wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych, oprócz poszerzenia wiedzy pracowników z zakresu wykonywanych przez nich obowiązków jest, podobnie jak w przypadku imprez integracyjnych, poprawa atmosfery pracy oraz wzrost motywacji w zakresie wykonywania obowiązków pracowniczych, a przez to zwiększenie przychodów Spółki. Zgodnie z interpretacją podatkową (sygn. ZD/406-100-2/CIT/06) wydaną przez Pierwszy Wielkopolski Urząd Skarbowy w Poznaniu w dniu 9 sierpnia 2006 r. „pojęcie „wydatków na szkolenie” należy rozumieć szeroko. Obejmują one wydatki na wynajem sali, sprzętu, wynagrodzenia wykładowców, koszty noclegów i wyżywienia pracowników biorących udział w szkoleniu, gdyż są to wydatki integralnie związane z samym szkoleniem.” Szkolenia niewątpliwie wpływają na wzrost umiejętności pracowników Spółki, przez co polepszają wydajność i jakość wykonywanej przez nich pracy. Poprawa efektywności pracy znajduje z kolei odzwierciedlenie w przychodach przedsiębiorstwa. Trzeba mieć także na uwadze, że o ile część szkoleniowa dostarcza pracownikom niezbędnej wiedzy w dziedzinie wykonywanych przez nich obowiązków służbowych, poszerza i pogłębia znajomość związanych z nimi zagadnień, o tyle część integracyjna kształtuje w nich poczucie wspólnoty. Integracja poprzez wspólną zabawę, konkursy sportowe itp. zawiązuje i umacnia istniejące pomiędzy pracownikami więzy koleżeństwa. Dzięki niej pracownicy tworzą zgrany zespół, który ściślej identyfikuje się z celami Spółki, a przez to pracuje wydajniej, efektywniej i poprawniej. To z kolei przekłada się bezpośrednio na zdolność Spółki do generowania przychodów podatkowych.

Ponadto Spółka uważa, iż poprzez organizację wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych realizuje także ciążące na niej, jako pracodawcy, wynikające z art. 94 pkt 6 i 10 Kodeksu Pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21 poz. 94 ze zm.) obowiązki: ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz podejmowania działań mających na celu wpływanie na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Biorąc pod uwagę powyższe Spółka stoi na stanowisku, iż finansowane w całości z jej środków obrotowych wydatki na organizację wyjazdów o charakterze mieszanym: szkoleniowo-integracyjnym, stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Do tej pory Spółka nie wliczała wydatków związanych z organizacją spotkań Wigilijnych do kosztów uzyskania przychodów. Jednakże wymienione powyżej argumenty, świadczące o związku zachodzącym pomiędzy podejmowanymi przez Spółkę działaniami w celu zintegrowania pracowników, a osiąganym przez nią przychodem odnieść można także do korzyści, jakie wynikają dla Spółki z organizowania przez nią pracowniczych spotkań Wigilijnych. Tym samym słuszność dotychczas stosowanej praktyki rozliczania kosztów związanych ze spotkaniami Wigilijnymi poddana została w wątpliwość.

W opinii Spółki wydatki te, również spełniają warunek z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z czym mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Świadczy o tym wybitnie integracyjny charakter tego typu spotkań, gdzie do budowy i umacniania poczucia solidarności pracowników między sobą i ze Spółką wykorzystywana jest dodatkowo atmosfera Świąt i związanej z nimi tradycji. Ponadto spotkania Wigilijne stanowią formę podziękowań składanych pracownikom za ich całoroczny wkład w pracę Spółki. Zatem także w tym przypadku poniesione przez Spółkę koszty mają na celu wpłynięcie na osiągane przez nią przychody poprzez lepszą integrację pracowników i umocnienie ich więzi ze Spółką.

O słuszności przyjętego przez Spółkę stanowiska w tej i wyżej wymienionych kwestiach świadczą m.in. postanowienia wydane w związku z zapytaniami podatników dotyczącymi podobnych okoliczności, tj.: postanowienie Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2007 r. (sygn. 1471/DPR1/423/9/07/MK) oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo z dnia 17 maja 2007 r. (sygn. US.1431.PP/423-792/07).

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.**

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Przepis ten oznacza, że podatnik ma możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wszelkich kosztów, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub wiąże się z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów. Kosztami podatkowymi są też wydatki ponoszone na rzecz pracowników podatnika, w przypadku gdy wydatki te spełniają wskazane wyżej, określone w art. 15 ust. 1 ww. ustawy, kryteria. Zorganizowanie dla pracowników imprez integracyjnych, wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych oraz spotkań Wigilijnych sprzyja wytworzeniu dobrej atmosfery w pracy oraz wpływa na zacieśnienie więzi pracowników z firmą. Dodatkowo szkolenia odbywające się w trakcie wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych mają na celu podniesienie kwalifikacji zawodowych pracowników. Uczestnicząc w tego rodzaju spotkaniach pracownicy konsolidują się z firmą, a mając świadomość, że pracodawca o nich dba sumienniej wywiązują się ze swojej pracy. Efektywność pracy wykonywanej przez silnie zmotywowany i zharmonizowany zespół przekłada się w konsekwencji na przychody uzyskiwane przez firmę.

W świetle powyższego, poniesione przez Spółkę wydatki na organizację imprez integracyjnych, wyjazdów szkoleniowo-integracyjnych oraz spotkań Wigilijnych dla pracowników, finansowane ze środków obrotowych Spółki, mogą stanowić w całości koszty uzyskania przychodów, pod warunkiem ich właściwego udokumentowania oraz stosownie do art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, racjonalności dla osiągnięcia przychodu. Należy jednak zaznaczyć, że do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wyłącznie wydatki związane z organizacją imprez integracyjnych przeznaczonych tylko dla pracowników. Zatem wydatki na zorganizowanie spotkań Wigilijnych, w których oprócz pracowników uczestniczą osoby im towarzyszące lub członkowie ich rodzin, można uznać za koszt uzyskania przychodu jedynie w części przeznaczonej dla pracowników, jeżeli istnieje możliwość ich wydzielenia.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.