Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB3/4511-375/15-3/KJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2016-03-22
Teza: Czy do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć kwoty wypłacone ustępującemu wspólnikowi z tytułu majątku wspólnego wspólników jako wynagrodzenie za pozostawienie pozostałym wspólnikom wyposażenie biura, klientów oraz możliwości działania w spółce o wypracowanej renomie przy jednoczesnym zobowiązaniu ustępującego wspólnika do nieprowadzenia konkurencyjnej działalności przez okres dwóch lat od daty wystąpienia ze spółki ?
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; spółki-spółka cywilna; udział; umowa-umowa spółki
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 1 grudnia 2015 r. (data wpływu 14 grudnia 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 9 marca 2016 r. (data wpływu 15 marca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 grudnia 2015 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.

Z uwagi na braki wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. 2015 r., poz. 643), pismem z dnia 1 marca 2016 r., nr IPTPB3/4511-375/15-2/KJ (doręczonym w dniu 7 marca 2016 r.), wezwał Wnioskodawczynię do jego uzupełnienia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na ww. wezwanie dnia 15 marca 2016 r. wpłynęło uzupełnienie wniosku (data nadania 10 marca 2016 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawczyni prowadzi działalność w formie dwuosobowej spółki cywilnej od ośmiu lat. Jeden ze wspólników zamierza wystąpić ze spółki. Przed wystąpieniem ww. wspólnika do spółki przystąpi trzeci wspólnik, aby spółka mogła dalej prowadzić działalność. Spółka ma podpisane umowy na stałą obsługę z podmiotami gospodarczymi nawet od początku działalności spółki, tj. od ośmiu lat.

Wspólnicy zamierzają zawrzeć porozumienie, w którym występujący wspólnik otrzyma wynagrodzenie (płatne w dwóch ratach w dwu kolejnych następujących po sobie latach) za pozostawienie pozostałym wspólnikom wyposażenia biura, klientów oraz możliwości działania w spółce cywilnej o wypracowanej renomie. Nie jest to zwrot wniesionych w momencie tworzenia spółki udziałów, ponieważ ten zostanie rozliczony oddzielnie, niezależnie od porozumienia. W porozumieniu występujący wspólnik zobowiązuje się również do nieprowadzenia konkurencyjnej działalności przez okres 2 lat.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że jest wspólnikiem pozostającym w spółce. Spółka cywilna prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów. Wnioskodawczyni jest opodatkowana podatkiem liniowym.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (sformułowane w uzupełnieniu wniosku):

Czy do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć kwoty wypłacone ustępującemu wspólnikowi z tytułu majątku wspólnego wspólników jako wynagrodzenie za pozostawienie pozostałym wspólnikom wyposażenie biura, klientów oraz możliwości działania w spółce o wypracowanej renomie przy jednoczesnym zobowiązaniu ustępującego wspólnika do nieprowadzenie konkurencyjnej działalności przez okres dwóch lat od daty wystąpienia ze spółki ?

Zdaniem Wnioskodawczyni, kwoty wypłacone ustępującemu wspólnikowi mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej, ponieważ są poniesione w celu osiągnięcia przychodów, służą zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów i nie zostały wymienione w katalogu kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów w art. 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 22 ww. ustawy, „kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23”, co oznacza, że podatnik ma możliwość odliczenia do celów podatkowych wszelkich kosztów, pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni związek ze źródłem przychodu, a ich poniesienie może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

Aby wydatek uznać za koszt uzyskania przychodu muszą być spełnione łącznie warunki:

1.  powinien istnieć związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wydatkiem a osiągniętym przychodem,
2.  wydatek nie może znajdować się na liście zawartej w art. 23 ww. ustawy,
3.  wydatek powinien być właściwie udokumentowany.

Wspólnicy zamierzają zawrzeć porozumienie (spełniona zostanie przesłanka właściwego udokumentowania) właśnie w celu zabezpieczenia dotychczasowych przychodów, żeby utrzymać stan istniejący, aby zapewnić funkcjonowanie spółki w niezmienionym zakresie. Porozumienie ma na celu zapewnienie bezkolizyjnego dalszego działania spółki i utrzymanie na tym samym poziomie klientów. Bez wątpienia świadczy to o związku przyczynowo -skutkowym pomiędzy wydatkiem a utrzymaniem przychodów.

Wynagrodzenie dla występującego wspólnika nie znajduje się w katalogu kosztów wymienionych w art. 23 ww. ustawy. W związku z tym Wnioskodawczyni uważa, że wydatek ten może być zaliczony do kosztów uzyskania pozostałych w spółce wspólników.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy.

Aby zatem określony wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej winien, w myśl powołanego przepisu, spełniać łącznie następujące warunki:

*   musi pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub ze źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,

*   nie może znajdować się na liście wydatków nieuznanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

*   musi być właściwie udokumentowany.

Generalnie należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów ww. ustawy nie podlegają wyłączeniu z tychże kosztów. Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku, a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Zauważyć przy tym należy, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań lub sprzecznych z prawem działań podatnika. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu uzyskiwano oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób gwarantujący bezpieczne funkcjonowanie tego źródła. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu nie dopuszczenia do utraty źródła przychodu w przyszłości.

Kwestie związane ze sposobem powstania, funkcjonowania oraz rozwiązywania spółek cywilnych regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm., dalej: „K.c.”).

Zgodnie z art. 860 § 1 K.c., przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Spółka cywilna (w przeciwieństwie do spółek osobowych prawa handlowego) nie posiada własnego majątku odrębnego od majątku jej wspólników. Właścicielami składników majątku wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej w ramach tej spółki pozostają jej wspólnicy w ramach łączącej ich współwłasności łącznej, co wynika z art. 863 K.c.

Zgodnie z treścią ww. przepisu, wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku (art. 863 § 1 K.c.). W czasie trwania spółki wspólnik nie może domagać się podziału wspólnego majątku wspólników (art. 863 § 2 K.c.). W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika nie może żądać zaspokojenia z jego udziału we wspólnym majątku wspólników ani z udziału w poszczególnych składnikach tego majątku (art. 863 § 3 K.c.). Za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie (art. 864 K.c.).

Jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego (art. 869 § 1 K.c.). Z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony (art. 869 § 2 K.c.).

Jak stanowi art. 871 § 1 K.c., wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia – wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki (art. 871 § 2 K.c.).

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że kwestia rozliczeń finansowych z występującym ze spółki cywilnej wspólnikiem została wprost uregulowana w Kodeksie cywilnym. Wszelkiego rodzaju rozliczenia dokonywane między wspólnikiem występującym ze spółki a pozostałymi w spółce wspólnikami, stanowią rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami określonych składników majątku. Zaspokojenie roszczeń współwłaścicieli nie ma zatem na celu uzyskania przychodu, czy też zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Z treści złożonego wniosku wynika, że Wnioskodawczyni prowadzi działalność w formie dwuosobowej spółki cywilnej. Jeden ze wspólników zamierza wystąpić ze spółki. Przed wystąpieniem ww. wspólnika do spółki przystąpi trzeci wspólnik, aby spółka mogła dalej prowadzić działalność. Wspólnicy zamierzają zawrzeć porozumienie, w którym występujący wspólnik otrzyma wynagrodzenie (płatne w dwóch ratach w dwu kolejnych następujących po sobie latach) za pozostawienie pozostałym wspólnikom wyposażenia biura, klientów oraz możliwości działania w spółce cywilnej o wypracowanej renomie. Nie jest to zwrot wniesionych w momencie tworzenia spółki udziałów, ponieważ ten zostanie rozliczony oddzielnie, niezależnie od porozumienia.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz treść złożonego wniosku stwierdzić należy, że wydatki poniesione przez Wnioskodawczynię z tytułu wypłaty dokonanej na rzecz wspólnika występującego ze spółki cywilnej, o której mowa we wniosku nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązek wypłacenia występującemu wspólnikowi stosownej kwoty wystąpi bowiem na skutek konieczności rozliczenia pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej. Wydatki te poniesione zostaną w celu uregulowania sytuacji prawnej spółki cywilnej, a związane będą z przebudową struktury osobowej spółki i stanowić będą realizację zobowiązania wobec wspólnika występującego ze spółki. Tego typu rozliczenie będzie obojętne podatkowo w zakresie dotyczącym kosztów uzyskania przychodów dla wspólników spółki cywilnej, bowiem nie będzie wpływać w żaden sposób na uzyskanie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, bądź na zabezpieczenie, czy też na zachowanie tego źródła przychodu. Ww. wydatek nie zostanie poniesiony zatem w celu uprawniającym w świetle art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do uznania za koszt uzyskania przychodu.

Z uwagi na powyższe, przedstawione we wniosku stanowisko Wnioskodawczyni uznano za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania interpretacji.

Końcowo zauważyć należy, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Wnioskodawczyni. Nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych wspólników spółki cywilnej.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w…, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.