Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-104/08/JT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-02-20
Teza: czy wnioskodawczyni przysługuje zwolnienie od podatku dochodowego ze zbycia nieruchomości nabytej w spadku w 1995r. oraz częściowo w wyniku działu spadku w 2007r?
Słowa kluczowe: nieruchomości-nabycie nieruchomości; nieruchomości-zbycie nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego ( Dz . U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z dnia 30 listopada 2008r (data wpływu do tut. BKIP 02 grudnia 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości jest - **prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 02 grudnia 2008r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 08 stycznia 2009r. Znak IBPB II/1/436-26/08/MZ, IBPB II/2/415-104/08/JT wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 19 stycznia 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W 1995r. zmarła matka wnioskodawczyni będąca właścicielką działki zabudowanej nr 314 oraz działki niezabudowanej nr 187. W 1997r. miało miejsce stwierdzenie nabycia spadku. Ustalono krąg spadkobierców, do których należy czworo dzieci zmarłej, w tym wnioskodawczyni. Każdy z nich otrzymał udział w spadku wynoszący ¼.

Nie dokonano wyceny poszczególnych części nieruchomości.

W roku 2007r. nastąpiła ugoda sądowa między spadkobiercami, na mocy której doszło do zgodnego działu spadku. Bracia wnioskodawczyni przekazali swoje prawa w działce niezabudowanej (po ¼ każdy) na rzecz sióstr. W zamian wnioskodawczyni i jej siostra przekazały swoje prawa do działki zabudowanej na rzecz jednego z braci (po ¼ każda). Wskutek tej ugody Wnioskodawczyni wskazuje, że ona i siostra obniżyły tym samym wartość swoich udziałów o ¼ wartości działki niezabudowanej nr 187 pomijając przez to spłatę tej działki na rzecz braci. W skutek tej umowy siostry zostały współwłaścicielkami działki niezabudowanej nr 187 (każda po ½ działki) a ich bracia zostali współwłaścicielami działki zabudowanej nr 314 (z tym że jeden z nich nabył udział 3/4 a drugi brat udział 1/4).

W marcu 2008r. wnioskodawczyni wraz z siostrą sprzedała działkę niezabudowaną (budowlano-rolną) za kwotę 80 000,00 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

*   Czy nowe zasady opodatkowania obejmują spadki nabyte w 1997r., co do których zapadł prawomocny wyrok sądu (ugoda) w 2007r. ustalający składniki spadku nabyte przez poszczególnych spadkobierców?
*   Czy interpretować stan faktyczny w świetle przepisów sprzed, czy po 01 stycznia 2007r.?
*   Jak wyliczyć wartość do opodatkowania (sprzedaż działki), jeżeli wnioskodawczyni i jej siostrze przysługuje po ¼ udziału (stwierdzenie nabycia spadku w 1997r.) w całej masie spadkowej, a uczestniczki ugody (siostry) przekazały w 2007r. nieodpłatnie swoje udziały wchodzące w skład działki nr 314 (po ¼ każda) jednemu z braci?

Zdaniem wnioskodawczyni, nie powinna płacić podatku ponieważ:

*   Nabycie spadku następuje automatycznie z mocy ustawy - art. 924 i art. 925 Kodeksu cywilnego przesądzają o momencie nabycia, o którym mowa w przepisie przejściowym noweli z 16 listopada 2006r. Postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza ten fakt.
*   Stan faktyczny należy interpretować w świetle przepisów sprzed 01 stycznia 2007r.
*   Wnioskodawczyni uważa że nie powinna płacić podatku od sprzedaży działki niezabudowanej nr 187 ponieważ nabycie ¼ części nastąpiło w drodze spadku w 1995r. zatem zbycie nieruchomości w tej części nie jest źródłem przychodu, gdyż nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca 1995r. Odnośnie działki zabudowanej Nr 314, którą wnioskodawczyni w ¼ przekazała bratu za ¼ działki niezabudowanej Nr 187 należałoby przyjąć, że zbycie tego udziału w tej części nie jest źródłem przychodu ponieważ przekazanie nastąpiło po upływie 5 lat od dnia nabycia (w 1995r.). Wartość nabycia nieruchomości Nr 187 i Nr 314 w drodze spadku to około 320 000,00 zł, więc ¼ udziału każdego z uczestników to 80 000,00 zł. Wartość udziału nabycia w drodze działu spadku jest mniejsza niż nabycie udziału w drodze spadku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m.in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do przychodu (dochodu) uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw nabytych po 01 stycznia 2007r.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego udział wynoszący ¼ w działce zabudowanej nr 314 oraz udział wynoszący ¼ w działce niezabudowanej nr 187 wnioskodawczyni nabyła w drodze spadku po matce w 1995r.

Udział wynoszący ¼ w działce niezabudowanej wnioskodawczyni pozyskała od braci w zamian za ¼ udziału w działce zabudowanej. Miało to miejsce w wyniku ugody sądowej oraz działu spadku w 2007r.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia przez wnioskodawcę i pozostałych spadkobierców spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast postanowienie Sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z kolei z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku, poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami uprawnionymi wyłącznie względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu spadku przedmiot wspólności. Dział spadku stanowi formę nabycia.

Za datę nabycia nieruchomości, w przypadku gdy była ona przedmiotem działu spadku uważa się datę, w której dokonano przeniesienia własności nieruchomości lub udziału w nieruchomości na nowego właściciela. Jeżeli w wyniku działu spadku takiej nieruchomości udział w niej się zwiększa, tj. przekracza udział posiadany uprzednio w spadku, to data działu spadku będzie również datą nabycia tej części nieruchomości, o którą zwiększył się udział w niej po dokonaniu tej czynności.

Nabycie nieruchomości i praw majątkowych w drodze działu spadku, w części przekraczającej udział spadkowy nie stanowi nabycia w drodze spadku w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem przychody uzyskane ze sprzedaży w tej części przedmiotowej nieruchomości nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. W związku z powyższym, nabycie nieruchomości w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie) nie stanowi nabycia w drodze spadku w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d) ww. ustawy. W konsekwencji należny jest podatek dochodowy. Jednakże należny jest nie od całości osiągniętego przychodu, lecz od nadwyżki (różnicy) pomiędzy wartością nieruchomości i praw majątkowych należnych z tytułu działu spadku, a należnością przypadającą z tytułu spadku.

Wobec tego należy wyjaśnić, że w przypadku gdy przedmiotem spadku jest więcej niż jedna rzecz lub prawo, a w wyniku działu spadku wnioskodawczyni otrzymuje tylko jedno z tych praw zrzekając się równocześnie swoich udziałów w innych rzeczach i prawach, dla obliczenia udziału nabytego w spadku w nieruchomości otrzymanej w wyniku działu spadku należy obliczyć wartość całego udziału spadkowego wnioskodawczyni, czyli zsumować wartość udziałów nabytych w każdej rzeczy czy prawie (wartość udziałów w poszczególnych rzeczach może być wszakże różna, bo zależeć będzie od wartości każdej z nieruchomości). Dopiero suma wartości tych udziałów będzie odzwierciedlała udział nabyty w drodze spadku. Następnie należy obliczyć wartość udziału jaki przypada wnioskodawczyni w drodze działu spadku. Wartość nieruchomości nabytej w części w spadku a w części w drodze działu spadku nie będzie podlegała opodatkowaniu w części odpowiadającej wartości udziału spadkowego wnioskodawcy w całym spadku. Nadwyżka wartości nieruchomości ponad wartość udziału spadkowego w całym spadku nie została nabyta w drodze spadku i nie podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d) ustawy.

Podkreślić zatem należy, iż nabycie w drodze działu spadku nie jest tożsame z nabyciem w drodze spadku.

Z przedstawionego przez wnioskodawczynię stanu faktycznego wynika, że w roku 1995 nabyła ona w spadku po matce 1/4 nieruchomości niezabudowanej i 1/4 nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

We własnym stanowisku wnioskodawczyni stwierdza, że „wartość nabycia nieruchomości Nr 187 i Nr 314 w drodze spadku to około 320 000,00 zł” i że „\`(...)\`1/4 udziału każdego

z uczestników to 80 000,00 zł”, oraz że „wartość udziału nabycia w drodze działu spadku jest mniejsza niż nabycie udziału w drodze spadku”. Wnioskodawczyni wraz z siostrą sprzedały działkę za kwotę 80 000,00 zł

Z powyższego wynika więc, że w wyniku działu spadku wnioskodawczyni, jak sama wskazała, nabyła mniejszą wartość niż pierwotnie w drodze spadku. Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że w wyniku działu spadku wnioskodawczyni nabyła udział mniejszy niż udział nabyty w spadku. Moment dokonania działu spadku nie jest zatem nowym momentem nabycia części nieruchomości. Oznacza to, że wnioskodawczyni nabyła udział w nieruchomości w 1995r. (zarówno w części otrzymanej w drodze spadku jak i w części otrzymanej w drodze działu spadku).

Zatem zbycie nieruchomości nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż od końca roku, w którym nastąpiło nabycie upłynęło 5 lat.

Należy jednak zwrócić uwagę, że wyceny nieruchomości należy dokonać z pełną starannością i w oparciu o ceny rynkowe.

W przypadku gdyby w wyniku działu spadku dokonanego w 2007r. wnioskodawczyni otrzymała udział w nieruchomości przekraczający jej pierwotny udział nabyty w spadku, wówczas przychód odpowiadający wartości udziału nabytego ponad wartość udziału nabytego w spadku podlegałby opodatkowaniu, gdyż w tej części nieruchomość zostałaby nabyta w 2007r.

Zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonych zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej ( art. 19 ust. 1 ww. ustawy ).

Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn (art. 22 ust 6d ww. ustawy).

Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł stosownie do art. 30e ust. 5 ww. ustawy.

Jak wynika z art. 30e ust 4 ustawy podatek jest płatny w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Podatek ten należy wykazać w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy w którym nastąpi(ło) zbycie nieruchomości (PIT 36).

Reasumując zatem:

*   przychód uzyskany ze zbycia ¼ części nieruchomości niezabudowanej, nabytej bezpośrednio w drodze spadku w 1995r. nie podlega opodatkowaniu, jako że od końca roku w którym je nabyto minęło 5 lat.
*   przychód uzyskany ze zbycia części nieruchomości niezabudowanej nabytej w drodze umowy między spadkobiercami i działu spadku ponieważ jak twierdzi wnioskodawczyni nie przekracza wartości udziału nabytego pierwotnie w spadku, również nie podlega opodatkowaniu. Jeżeli jednak wartość tej nieruchomości nabytej w drodze ugody pomiędzy spadkobiercami i działu spadku przekraczałaby wartość nabytą pierwotnie w spadku to podlegałaby opodatkowaniu wg powyższych zasad, gdyż nabycie tej nieruchomości w części przekraczającej udział nabyty w spadku nastąpiło w 2007r.

Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać stanowisko wnioskodawczyni za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białe, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.