Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.416.2025.1.HJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-01
Teza: Skutki podatkowe unieważnienia kredytu bankowego.
Słowa kluczowe: kredyt
kredyt-kredyt bankowy
kredyt-kredyt hipoteczny
odsetki
unieważnienie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odsetki z tytułu nieterminowych wypłat.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść
    wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego

    3 kwietnia 2008 r. (...) (dalej zwana: Wnioskodawczynią) zawarła z bankiem (...) (później (...))
    umowę o kredyt hipoteczny Nr (...) na zakup nieruchomości - mieszkania położonego w
    (...). W ww. mieszkaniu Wnioskodawczyni realizowała wraz ze swoimi dziećmi własne cele
    mieszkaniowe, rozumiane jako zapewnienie sobie dachu nad głową. Opisany we wniosku
    kredyt hipoteczny został udzielony Wnioskodawczyni na okres 360 miesięcy w wysokości
    złotych polskich waloryzowanych (indeksowanych) do CHF w kwocie (...) zł. Obliczenie
    równowartości w CHF miało nastąpić według zasad opisanych w Regulaminie (§ 2 ust. 1
    umowy). Kredyt był przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym.
    Przedmiotem finansowania było spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego
    położonego w (...), dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi KW Nr (...). Kwota kredytu miała
    zostać wypłacona przez bank jednorazowo na wskazany przez kredytobiorcę rachunek
    bankowy, na podstawie pisemnej dyspozycji wypłaty (§5 ust. 1 i 4 umowy). Wypłata
    środków miała nastąpić w złotych polskich według kursu nie niższego niż kurs kupna CHF
    zgodnie z Tabelą kursów walut obcych obowiązującą w momencie wypłaty środków z
    kredytu lub jego poszczególnych transz.
    Saldo zadłużenia z tytułu kredytu miało być wyrażone w CHF i obliczane według kursu
    stosowanego przy uruchomieniu kredytu. Aktualne saldo zadłużenia w walucie kredytu,
    kredytobiorca miał otrzymywać listownie wraz z informacjami o wysokości kolejnych rat
    kredytu, wysokości oprocentowania oraz terminach spłaty.
    Zabezpieczeniem spłaty kredytu były hipoteka kaucyjna oraz cesja praw z polisy
    ubezpieczeniowej. Kredytobiorca zobowiązał się do uiszczenia na rzecz banku prowizji w
    kwocie (...) zł. Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, która na
    dzień sporządzania umowy wynosiła (...) % i była ustalana jako suma stopy referencyjnej
    LIBOR 3M oraz stałej marży banku w wysokości (...) punktów procentowych.
    Oprocentowanie kredytu ulegało zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej
    LIBOR 3M. Odsetki miały być naliczane codziennie od bieżącego salda zadłużenia. O
    nowych wartościach zmiennej stopy procentowej Bank miał informować Kredytobiorcę
    listownie, w terminie 14 dni od dnia zmiany stopy procentowej. Informacja o wysokości
    stopy referencyjnej obowiązującej Kredytobiorcę miała być również dostępna w
    placówkach Banku. Okres spłaty kredytu wynosił 360 miesięcy, a jego spłata miała
    nastąpić w 360 miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych. Spłata rat kapitałowo-
    odsetkowych miała następować poprzez ich pobieranie w dniu wymagalności przez bank z
    rachunku bankowego kredytobiorcy prowadzonego w PLN wskazanego w umowie, a
    dokładnie rachunku wskazanego w treści Pełnomocnictwa stanowiącego załącznik do
    umowy. Raty kredytu podlegające spłacie wyrażone w CHF, miały być w dniu
    wymagalności pobierane w złotówkach z rachunku bankowego kredytobiorcy po ich
    przeliczeniu według kursu sprzedaży walut zgodnie z Tabelą obowiązującą w Banku na
    koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu. Po
    zawarciu umowy strony przystąpiły do jej wykonywania. Bank przelał kredytobiorcy kwotę
    (...) zł, a powódka przystąpiła do jego spłaty. W toku wykonywania umowy (...) został
    przejęty przez pozwany (...). W wyniku tego połączenia pozwany bank wstąpił we wszelkie
    prawa banku przejętego. W okresie od 24 kwietnia 2011 r. do 20 grudnia 2020 r.
    Wnioskodawczyni w wykonaniu umowy kredytowej Nr (...), uiściła na rzecz banku łącznie
    (...) zł i (...) CHF. Z uwagi na coraz wyższe raty kredytu oraz po uzyskaniu informacji od
    prawnika Wnioskodawczyni wniosła pozew do sądu o:
      1. zasądzenie od banku na rzecz Wnioskodawczyni (...) zł oraz kwoty (...) CHF wraz z
        ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
          · od kwoty (...) zł, od dnia 3 marca 2021 r. do dnia zapłaty,
          · od kwoty (...) CHF, od dnia 3 marca 2021 r. do dnia zapłaty w związku z
          nieważnością zawartej przez strony umowy kredytu i pobraniem przez bank
          świadczeń nienależnych w okresie od 24 kwietnia 2011 r. do 20 grudnia 2020
          r.

      2. ustalenie nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego
        z umowy o kredyt Nr (...) z dnia 3 kwietnia 2008 r.;
    ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd umowy zawartej przez strony za mogącą
    dalej obowiązywać w kształcie pozbawionym zapisów abuzywnych Wnioskodawczyni
    wniosła o:
      3. zasądzenie od banku na rzecz Wnioskodawczyni (...) zł oraz kwoty (...) CHF z
        ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
          · od kwoty (...) zł od dnia 3 marca 2021 r. do dnia zapłaty;
          · od kwoty (...) CHF od dnia 3 marca 2021 r. do dnia zapłaty - w związku z
          pobraniem środków tytułem spłaty kredytu w zawyżonej wysokości w okresie
          od 24 kwietnia 2011 r. do 20 grudnia 2020 r.
    Sąd Okręgowy w (...) Wydział I Cywilny w wyroku z 10 listopada 2022 r. sygn. akt (...) po
    rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym z powództwa Wnioskodawczyni przeciwko
    (...) działający w Polsce w ramach oddziału (...) o zapłatę i ustalenie:
      · ustalił, że pomiędzy Wnioskodawczynią a (...), nie istnieje stosunek prawny wynikający
        z umowy o kredyt hipoteczny Nr (...) zawartej 3 kwietnia 2008 r. przez (...) oraz (...), w
        związku z nieważnością tej umowy ex tunc;
      · zasądził od (...) na rzecz Wnioskodawczyni: (...) oraz (...) CHF z ustawowymi odsetkami
        za opóźnienie naliczanymi od 15 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty;
      · w pozostałym zakresie powództwo oddala;
      · zasądził od (...) na rzecz Wnioskodawczyni: (...) zł tytułem zwrotu kosztów procesu w
        tym (...) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami
        za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
    W orzeczeniu tym Sąd Okręgowy w (...) przyznał rację Wnioskodawczyni. Wskazał, że
    strony zawarły umowę, w której pojawiły się postanowienia umowy rażąco naruszające
    równowagę kontraktową między stronami. Skład orzekający wyjaśnił, że sposób
    prezentacji kredytu indeksowanego do CHF przez bank był skierowany na przekonanie
    kredytobiorców, że jest to oferta bardzo korzystna, a frank szwajcarski jest walutą
    stabilną. W chwili zawarcia umowy bank dysponował lub musiał dysponować wiedzą o
    dysproporcji świadczeń na niekorzyść kontrahenta. Sytuacja taka jest równoznaczna z
    nadużyciem silniejszej pozycji kontraktowej przez bank w celu zastrzeżenia wygórowanych
    korzyści, co wykracza poza zakreślone przez ustawodawcę granice swobody kontraktowej
    i świadczy o naruszeniu zasad współżycia społecznego. W ocenie Sądu, analizowane
    postanowienia umowy nie zostały sporządzone prostym językiem i są rozproszone w
    wielu miejscach umowy, co zdecydowanie utrudnia ich odczytywanie. Sąd podkreślił, że
    przedmiotowa umowa kredytu jest nieważna z tego względu, że abuzywne są jej
    postanowienia określające mechanizm waloryzacji. Bez tych postanowień umowa nie
    może dalej wiązać, gdyż brak jest zasadniczych jej elementów, tj. określenia świadczenia
    stron. Nie może więc znaleźć zastosowania art. 385 1 § 2 Kodeksu cywilnego (dalej: kc), czy
    też art. 6 ust. 1 in fine dyrektywy nr 93/13. Następnie skład orzekający dodał, że skutkiem
    uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów
    walut, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego
    konsumenta.
    Postanowienia takie przestają wiązać już od chwili zawarcia umowy. Oznacza to, że nie
    stanowią elementu treści stosunku prawnego i nie mogą być uwzględniane przy
    rozpoznawaniu spraw związanych z jego realizacją. W rezultacie konieczne jest przyjęcie,
    że łączący strony stosunek umowny nie przewiduje zastosowania mechanizmu indeksacji
    w kształcie określonym pierwotną umową: pozostaje sformułowanie o indeksacji (klauzula
    walutowa) i przeliczeniu świadczeń bez precyzyjnego wskazania sposobu określania
    kursów (klauzuli kursowej).

    Sąd Okręgowy w (...) na podstawie art. 410 § 2 kc zasądził od Banku na rzecz
    Wnioskodawczyni (...) zł i (...) CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, naliczanymi od
    15 czerwca 2021 r. Odsetki Sąd zasądził na podstawie art. 481 kc w zw. z art. 359 kc.
    Żądana kwota (...) zł i (...) CHF stała się wymagalna, dopiero z chwilą dnia następnego po
    dacie doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, tj. 15 czerwca 2021 r. (k.70). Wprawdzie
    przed wytoczeniem powództwa bank otrzymał pismo wzywające do spełnienia
    świadczenia tym niemniej nie mogło ono wywołać skutku, o którym mowa w art. 455 kc z
    uwagi na brak dowodu prawidłowego umocowania kancelarii (...) do działania w imieniu
    Wnioskodawczyni. Tak więc, Sąd uznał, że Bank co do kwoty (...) zł i (...) CHF pozostaje w
    opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia od 15 czerwca 2021 r. Bank nie zgodził się z
    przedmiotowym wyrokiem i wniósł apelację.
    Sąd Apelacyjny w (...) I Wydział Cywilny w wyroku z 2 września 2024 r. sygn. akt (...), oddalił
    apelację i zasądził od (...) na rzecz Wnioskodawczyni kwotę (...) zł z ustawowymi odsetkami
    za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia
    zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
    Zasądzone Wnioskodawczyni kwoty zostały Jej wypłacone 6 grudnia 2024 r.
    Wnioskodawczyni otrzymała tytułem stwierdzenie nieważności umowy kredytowej (...) zł
    oraz odsetki za zwłokę (...) zł. Kwota, którą Wnioskodawczyni otrzymała od banku nie
    stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty kredytu hipotecznego. Sąd
    bowiem uznał, że zawarta umowa przez strony jest nieważna. Kredyt, o którym mowa we
    wniosku, został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi
    państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania
    kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich
    podmiotów.

## Pytanie

Czy otrzymane przez Wnioskodawczynię środki od Banku tytułem stwierdzenie
    nieważności umowy kredytowej oraz odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych
    świadczeń, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
    Pani stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawczyni, otrzymane przez Nią środki od Banku tytułem stwierdzenie
    nieważności umowy kredytowej oraz odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych
    świadczeń nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
    wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na
    podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
    Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
    praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art.
    30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku
    kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w
    naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód
    jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi
    mieć charakter definitywny.
    Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.

    Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
    Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
    szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
    wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
    przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu
    zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
    indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
    osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
    ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o
    pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty,
    nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-
    14 i art. 17. Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma
    przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w
    przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każde
    świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii
    przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww.
    ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r.
    poz. 1646 ze zm.):
    Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
    oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
    kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie,
    zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty
    oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że
    każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest
    sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
      · dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i
        52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku
        oraz
      · dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra
        właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy
        Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach
        uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
    Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego
    przepisu:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

    Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
      · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
        pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
        zainkasował, objął w posiadanie”;
      · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
        takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
        odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć
        do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i
        wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby
        stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów. Katalog źródeł przychodów podlegających
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł
    przychodów zalicza się inne źródła.
    Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Z opisu stanu faktycznego wynika, że 3 kwietnia 2008 r. zawarła Pani z bankiem (...)
    umowę o kredyt hipoteczny na zakup nieruchomości – w mieszkaniu realizowała Pani
    wraz ze swoimi dziećmi własne cele mieszkaniowe, rozumiane jako zapewnienie sobie
    dachu nad głową. Z uwagi na coraz wyższe raty kredytu oraz po uzyskaniu informacji od
    prawnika wniosła Pani pozew do sądu. 10 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w (...) po
    rozpoznaniu sprawy:
      · ustalił, że pomiędzy Panią a (...), nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy o
        kredyt hipoteczny Nr (...) zawartej 3 kwietnia 2008 r. przez Panią oraz (...), w związku
        z nieważnością tej umowy ex tunc;
      · zasądził od (...) na Pani rzecz (...) zł oraz (...) CHF z ustawowymi odsetkami za
        opóźnienie naliczanymi od 15 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty;
      · w pozostałym zakresie powództwo oddala;
      · zasądził od (...) na Pani rzecz (...) zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym (...) zł
        tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za
        opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
    Zasądzone kwoty zostały Pani wypłacone 6 grudnia 2024 r. Otrzymała Pani tytułem
    stwierdzenie nieważności umowy kredytowej (...) zł oraz odsetki za zwłokę (...) zł. Kwota,

    którą Pani otrzymała od banku nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem
    spłaty kredytu hipotecznego. Sąd bowiem uznał, że zawarta umowa przez strony jest
    nieważna.
    Wskazać należy, że stosownie do art. 410 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub
      nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa
      świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli
      czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna
      po spełnieniu świadczenia.
    Należy wyjaśnić, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29
    sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody
    podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem
    majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    Skoro zatem mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń, to należy
    uznać, że zwrot ten nie stanowi dla Pani przychodu.
    W przypadku zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej umowy kredytowej, klient
    otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma
    zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla
    celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Zatem, po Pani stronie jako
    kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    W złożonym wniosku, Pani wątpliwości dotyczą również kwestii opodatkowania
    zasądzonych wyrokiem odsetek ustawowych za opóźnienie.
    Wskazać należy, że różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania,
    zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do
    zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww.
    tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień
    przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od
    podatku dochodowego.
    Wyjaśnić zatem należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2
    ustawy Kodeks cywilny:

      § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel
      może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i
      chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik
      odpowiedzialności nie ponosi.
      § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki
      ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej
      Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy
      wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać
      odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
    Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu.
    Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość
    zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy
    przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
    Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych
    ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów)
    uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.
    Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty
      należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od
      podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji
      podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które
    spełniają równocześnie dwa warunki:
      1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,
      2) świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem
        dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów
        Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.
    Skoro zatem, zwrot nienależnie pobranych rat kredytu, które Pani otrzymała, nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od tego
    odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie
    art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W konsekwencji, zasądzone wyrokiem sądu odsetki ustawowe za opóźnienie będą
    zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie
    podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego.
    Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia
    przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego.
    Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997
    r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą
    postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie
    jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę
    ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek
    udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on
    dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny

    będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie
    będzie Pani chroniła w zakresie zaistniałego stanu faktycznego.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.