Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1-1/4511-1-11/16-2/AMN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-09-22
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.
Słowa kluczowe: przedsiębiorca; przychód; płatnik; składnik-składnik majątkowy; zbycie; zrzeszenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 4 lipca 2016 r. (data wpływu 6 lipca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 6 lipca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika oraz w zakresie możliwości podjęcia decyzji w kwestii sposobu rozliczenia nadwyżki finansowej z zysku i określenia grona uprawnionych do gratyfikacji z tej nadwyżki.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 31 marca 2016 r. Zrzeszenie w związku z planowaną likwidacją działalności statutowej i gospodarczej dokonało sprzedaży przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 ustawy Kodeks Cywilny, w którego skład wchodził zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych szczegółowo opisany w akcie notarialnym.

W związku ze sprzedażą Zrzeszenie uzyskało środki pieniężne, które zostały przeznaczone na:

*   wypłatę wniesionych udziałów poszczególnym członkom Zrzeszenia w wysokości nominalnej,
*   zapłatę podatku dochodowego od uzyskanego dochodu ze sprzedaży,
*   zapłatę wszystkich zobowiązań kredytowych Zrzeszenia,
*   zapłatę wszystkich pozostałych zobowiązań.

Po dokonaniu tych zapłat pozostała nadwyżka środków pieniężnych, które Walne Zgromadzenie członków Zrzeszenia postanowiło przeznaczyć między innymi na:

*   wypłatę w formie dywidendy członkom Zrzeszenia środków pieniężnych, uzależniając wysokość wypłaty dla każdego z członków od (%) procentowego udziału sprzedaży zbóż i rzepaku dokonanego przez każdego z nich za pośrednictwem grupy producentów rolnych w okresie 5 lat;
*   pozostałe środki przeznaczyć na wypłatę dla osób (w tym: pracowników, członków Zarządu oraz członków grupy), którzy przy prowadzeniu inwestycji na obiektach magazynowych wykonywali wiele prac własnym sprzętem, osobiście poświęcali swój czas i sprzęt (bez odpłatności) dla obniżenia kosztów remontów inwestycji w obiektach (koszty zostały obniżone o około 70%).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania w zakresie obowiązków płatnika.

1.  Czy wypłata udziałów członkom grupy producentów rolnych w wartości nominalnej wniesionych udziałów podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
2.  Czy wypłata członkom grupy producentów rolnych środków pieniężnych uzyskanych z zysku ze sprzedaży przedsiębiorstwa podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
3.  Czy płatnikiem podatku dochodowego jest Zrzeszenie i w jakim terminie należy odprowadzić podatek? (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wypłata udziałów członkom grupy producentów rolnych w wartości nominalnej jest zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wypłata środków pieniężnych z zysku Zrzeszenia podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 30a ust. 1 uopdof w wysokości zryczałtowanej 19% od uzyskanego przychodu przez członka Zrzeszenia.

Płatnikiem podatku dochodowego od dokonanych wypłat jest Zrzeszenie. Podatek należy uiścić:

*   do dnia 20 po zakończeniu miesiąca, w którym dokonano wypłaty środków,
*   w terminie do dnia ostatniego stycznia roku następującego po dokonaniu wypłaty w US złożyć PIT-8AR.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów (art. 9 ust. 2 ww. ustawy).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są również inne źródła.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

Stosownie do art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217, z późn. zm.), rolnicy indywidualni i członkowie ich rodzin oraz inne osoby związane bezpośrednio charakterem swej pracy z rolnictwem mogą zrzeszać się dobrowolnie, na zasadach ustalonych w niniejszej ustawie, w społeczno-zawodowych organizacjach pełniących funkcje obrony interesów zawodowych rolników indywidualnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy, społeczno-zawodowe organizacje rolników działają zgodnie z konstytucyjnymi zasadami ustrojowymi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, przepisami niniejszej ustawy i innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, na podstawie zarejestrowanego statutu, zgodnego z tymi zasadami i przepisami.

Społeczno-zawodowe organizacje rolników są niezależne od organów administracji państwowej oraz państwowych i społecznych jednostek organizacyjnych i organizacji; działają poprzez ustalone w uchwalanych przez siebie statutach i wybierane w sposób demokratyczny organy, a także określają w sposób samodzielny, w ramach obowiązujących przepisów prawa, zakres i formy swojej działalności (art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy).

Przepis art. 3 ww. ustawy stanowi, że społeczno-zawodowymi organizacjami rolników, zwanymi dalej „organizacjami rolników”, są:

1.  kółka rolnicze,
2.  koła gospodyń wiejskich,
3.  rolnicze zrzeszenia branżowe,
4.  związki rolników, kółek i organizacji rolniczych,
5.  związki rolniczych zrzeszeń branżowych.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 powołanej ustawy, rolnicze zrzeszenie branżowe jest dobrowolną, niezależną i samorządną, społeczno-zawodową organizacją, reprezentującą i broniącą praw i interesów rolników indywidualnych specjalizujących się w określonej gałęzi produkcji roślinnej lub zwierzęcej.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Zrzeszenie Producentów Rolnych w związku z planowaną likwidacją działalności statutowej i gospodarczej dokonało sprzedaży przedsiębiorstwa i uzyskało środki pieniężne, które zostały przeznaczone m.in. na wypłatę wniesionych udziałów poszczególnym członkom Zrzeszenia w wysokości nominalnej. Nadwyżkę środków pieniężnych Walne Zgromadzenie członków Zrzeszenia postanowiło przeznaczyć m.in. na wypłatę w formie dywidendy członkom Zrzeszenia środków pieniężnych, a pozostałe środki przeznaczyć na wypłatę dla osób (w tym: pracowników, członków Zarządu oraz członków grupy), którzy przy prowadzeniu inwestycji na obiektach magazynowych wykonywali wiele prac własnym sprzętem, osobiście poświęcali swój czas i sprzęt (bez odpłatności) dla obniżenia kosztów remontów inwestycji w obiektach.

Ponieważ Wnioskodawca działa w formie zrzeszenia, nie ma zatem możliwości zastosowania do zwracanych udziałów zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Przychód podatkowy z innych źródeł występuje w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z uwagi na to, że wartość zwracanego udziału członkowi grupy producentów rolnych w wartości nominalnej wniesionych udziałów, ze środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży przedsiębiorstwa w związku z planowaną likwidacją działalności statutowej i gospodarczej osoby prawnej niebędącej spółdzielnią, traktowana jest jako przychód z innych źródeł należy uznać, że opodatkowaniu podlega różnica (nadwyżka) między wartością udziału otrzymanego w wyniku sprzedaży majątku w związku z likwidacją, a wydatkami poniesionymi na objęcie lub nabycie udziału, będąca dla członka grupy producentów rolnych realną korzyścią majątkową. Członkowie grupy producentów rolnych są bowiem uprawnieni do uwzględnienia jako koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na objęcie (nabycie) zwracanych udziałów.

Mając powyższe na względzie, ewentualnemu opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegać będzie jedynie różnica (nadwyżka) między kwotą otrzymaną jako zwrot udziału a wydatkami poniesionymi na nabycie tego udziału.

W takiej sytuacji Wnioskodawca nie jest obowiązany do pobrania zaliczki na podatek dochodowy, zobowiązany jest natomiast - zgodnie z art. 42a ww. ustawy - do sporządzenia i przesłania podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu - w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego - informacji PIT-8C.

W odniesieniu do wypłaty członkom grupy producentów rolnych środków pieniężnych uzyskanych z zysku ze sprzedaży przedsiębiorstwa należy wskazać, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.), osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne, które w ramach działalności rolniczej prowadzą:

1.  gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub
2.  dział specjalny produkcji rolnej

– mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności produktów rolnych, rozwijania umiejętności biznesowych, marketingowych oraz organizowania i ułatwiania procesów wprowadzania innowacji, a także ochrony środowiska naturalnego.

W myśl przepisu art. 191 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, z późn. zm.), wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów.

Zgodnie z art. 347 § 1 ww. ustawy, akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym zbadanym przez biegłego rewidenta, który został przeznaczony przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom.

Prawo do udziału w zyskach jest jedną z form realizacji praw wspólników tworzących spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością czy akcjonariuszy tworzących spółkę akcyjną. Wypłata dywidendy dopuszczalna jest zarówno w formie pieniężnej, jak i niepieniężnej. Dopiero z chwilą podjęcia przez zgromadzenie wspólników/walne zgromadzenie stosownej uchwały co do zadysponowania zyskiem, wiadomym staje się, czy będzie on przynależny wspólnikom/akcjonariuszom, czy też zostanie przeznaczony na inne cele (np. inwestycje, kapitał zapasowy itd.). Decyzja o podziale zysku jest zatem uzależniona wyłącznie od woli zgromadzenia wspólników/walnego zgromadzenia.

Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od uzyskanych dochodów (przychodów) z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a.

Jak wynika z art. 41 ust. 4 ww. ustawy płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13-16 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5 oraz 10.

Analizując powyższe należy stwierdzić, że co do zasady, osoba prawna występuje w roli płatnika w związku z przekazywaniem należności z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Aby zatem mówić o obowiązkach płatnika musi wystąpić przychód z tytułu udziału w zyskach. Aby zaś taki przychód wystąpił osoba prawna a dokładnie jej zgromadzenie wspólników/walne zgromadzenie winno podjąć uchwałę o podziale zysku. Zysk ten jak wspomniano na wstępie może być wypłacony zarówno w formie pieniężnej jak i niepieniężnej. Jeśli zatem przekazanie wspólnikom/akcjonariuszom środków pieniężnych lub niepieniężnych będzie się odbywało na mocy uprzednio podjętej uchwały zgromadzenia wspólników/walnego zgromadzenia o podziale zysku, to na wypłacającej osobie prawnej nie będą ciążyły obowiązki płatnika, a rozliczenia otrzymanych środków i ich klasyfikacji do odpowiedniego źródła dokonają podmioty otrzymujące te środki.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wypłacono członkom grupy producentów rolnych, na podstawie postanowień Walnego Zgromadzenia członków Zrzeszenia, nadwyżkę środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży przedsiębiorstwa. W związku z powyższym nie był to podział zysku na mocy uprzednio podjętej uchwały zgromadzenia wspólników/walnego zgromadzenia o podziale zysku, zatem wypłata ta nie nosi znamion udziału w zyskach osób prawnych.

Tym samym wypłata członkom grupy producentów rolnych środków pieniężnych uzyskanych z zysku ze sprzedaży przedsiębiorstwa podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z wypłatą ww. środków na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek pobrania zaliczki na podatek dochodowy. Zainteresowany obowiązany będzie jedynie do sporządzenia i przekazania podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu - w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego - informacji PIT-8C, w której wykaże kwotę otrzymanych przez członka grupy producentów rolnych środków pieniężnych.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wniosek w części dotyczącej możliwości podjęcia decyzji w kwestii sposobu rozliczenia nadwyżki finansowej z zysku i określenia grona uprawnionych do gratyfikacji z tej nadwyżki, został rozpatrzony odrębnym pismem z dnia 22 września 2016 r., nr ILPB1-1/4511-1-11/16-3/AMN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.