Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-716/13/WN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-10-31
Teza: opodatkowania podatkiem VAT czynności udzielenia pożyczki wspólnikom Spółki
Słowa kluczowe: opodatkowanie; pożyczka; usługi; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 1 sierpnia 2013r. (data wpływu 2 sierpnia 2013r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności udzielenia pożyczki wspólnikom Spółki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 sierpnia 2013r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności udzielenia pożyczki wspólnikom Spółki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, która będzie w przyszłości wspólnikiem nowo utworzonej spółki kapitałowej z siedzibą w Polsce (dalej Spółka). Nowa Spółka zostanie zarejestrowana w Polsce jako podatnik VAT czynny.

Nie jest wykluczone, że w ramach swojej działalności Spółka udzielać będzie pożyczek pieniężnych na rzecz osób trzecich, w tym również na rzecz swoich wspólników mających miejsce zamieszkania w Polsce. Z tytułu udzielonych pożyczek Spółka będzie uprawniona do wynagrodzenia w postaci odsetek należnych na podstawie umowy pożyczki. Jednocześnie ten rodzaj działalności Spółki zostanie uwzględniony w umowie spółki w ramach jej przedmiotu działalności poprzez wskazanie odpowiedniego symbolu PKD.

Wnioskodawca wskazał dodatkowo, że jako przyszły wspólnik Spółki jest uprawniony w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749), do wystąpienia z wnioskiem o interpretację w zakresie konsekwencji podatkowych planowanej transakcji dla Spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy udzielenie przez Spółkę swoim wspólnikom pożyczek za wynagrodzeniem w postaci odsetek stanowi świadczenie usługi zwolnionej od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, a w konsekwencji czego Spółka powinna rozpoznać obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług i wykazać obrót zwolniony z opodatkowania w deklaracji VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, udzielenie przez Spółkę pożyczki na rzecz swoich wspólników stanowić będzie świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu.

Jednocześnie, w opinii Wnioskodawcy, usługa polegającą na udzielaniu pożyczek pieniężnych swoim wspólnikom, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z kolei, aby świadczenie usług mogło być uznane za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej beneficjentem, natomiast w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Dodatkowo pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem musi istnieć bezpośredni związek. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W opinii Wnioskodawcy, w przypadku udzielenia oprocentowanych pożyczek podmiotom trzecim, mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług. W przypadku wskazanej wyżej usługi udzielania pożyczek, podstawę opodatkowania VAT stanowi natomiast wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi polegającej na udzieleniu pożyczki. Oznacza to, że w takim wypadku opodatkowaniu podlegać będzie wyłącznie kwota należnych pożyczkodawcy odsetek.

Jednocześnie dla oceny czy czynność stanowiąca świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT konieczne jest, aby czynność taka była wykonywana przez podatnika VAT działającego w takim charakterze. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei działalność gospodarcza, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W ocenie Wnioskodawcy udzielanie przez Spółkę pożyczki na rzecz swoich wspólników mieści się w definicji działalności gospodarczej, a działalność Spółki w zakresie udzielania pożyczek prowadzona będzie bowiem samodzielnie i we własnym imieniu. Uznać zatem należy, że Spółka w zakresie pożyczek udzielanych swoim wspólnikom występuje w charakterze podatnika VAT, w myśl art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.

Jednocześnie, Wnioskodawca pragnie zauważyć, że usługa polegająca na udzieleniu pożyczek na rzecz swoich wspólników korzystać będzie ze zwolnienia z podatku VAT. Zgodnie bowiem z przepisem art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT zwolnieniu z podatku VAT podlegają usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Wnioskodawca pragnie jednocześnie zauważyć, że zwolnienie to ma charakter przedmiotowy, co oznacza, że każdy podatnik VAT dokonujący czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jest zwolniony ze względu właśnie na charakter dokonywanej czynności.

Podsumowując, w opinii Wnioskodawcy, udzielenie przez Spółkę swoim wspólnikom oprocentowanej pożyczki pieniężnej stanowić będzie świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT, która to usługa podlegać będzie zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że przedstawiony przez niego pogląd znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych w imieniu Ministra Finansów. I tak przykładowo:

*   W interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dnia 2 kwietnia 2012 roku (sygn. IPTPP2/443-50/12-2/PR) wskazano, że „w związku z profilem swojej działalności Wnioskodawca udziela pożyczek innym podmiotom gospodarczym (zarówno z grupy) jak również osobom fizycznym. Świadczone przez Wnioskodawcę usługi udzielania pożyczek mają charakter odpłatny (w formie odsetek od pożyczek). Ww. czynności Wnioskodawca zamierza wykonywać także w przyszłości. Biorąc pod uwagę powołane powyżej przepisy oraz przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, iż w zakresie wykonywania przedmiotowych czynności Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Czynność udzielania przez Wnioskodawcę pożyczek należy uznać za świadczenie usług, zgodnie z cyt. art. 8 ust. 1 ustawy. Bowiem udzielanie pożyczek przez Wnioskodawcę jest czynnością mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług. Tym samym przedmiotowa usługa udzielania pożyczek przez Wnioskodawcę jest zwolniona od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy".
*   W interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 26 kwietnia 2012 roku (sygn. IPTPP1/443-111/12-2/MW) stwierdzono, że: „czynność udzielania przez Wnioskodawcę oprocentowanych pożyczek stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług, na podstawie, art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi jednak na fakt, że przedmiotowa usługa mieści się w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług".

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że dla rozstrzygnięcia podlegania opodatkowaniu VAT czynności udzielania pożyczek nie ma znaczenia fakt, że w opisanym powyżej zdarzeniu przyszłym pożyczki udzielne będą na rzecz wspólników Spółki. Zwrócił na to również uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 19 kwietnia 2012 roku (sygn. IPPPl/443-158/12-4/IGo), podkreślając, że „Biorąc pod uwagę powołane powyżej przepisy oraz przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, iż przedmiotowa usługa udzielania pożyczek przez Wnioskodawcę na rzecz spółek powiązanych korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy".

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z cytowanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w tak sformułowanej definicji usługi.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Z kolei stosownie do ust. 2 tego artykułu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych podlegających oprocentowaniu stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jej zakresie przedmiotowym.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Natomiast zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zarówno w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej przewidziano możliwość zastosowania obniżonych stawek podatku, a także zwolnień od podatku VAT.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, zwolnione są od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W myśl art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37–41 ustawy, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej.

Zgodnie z zapisem art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13 nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Powyższe regulacje stanowią implementację do krajowego porządku prawnego zapisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 1, ze zm.). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 135 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE Rady, Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca będzie w przyszłości wspólnikiem nowo utworzonej spółki kapitałowej z siedzibą w Polsce. Nowa Spółka zostanie zarejestrowana w Polsce jako podatnik VAT czynny.

Nie jest wykluczone, że w ramach swojej działalności Spółka udzielać będzie pożyczek pieniężnych na rzecz osób trzecich, w tym również na rzecz swoich wspólników mających miejsce zamieszkania w Polsce. Z tytułu udzielonych pożyczek Spółka będzie uprawniona do wynagrodzenia w postaci odsetek należnych na podstawie umowy pożyczki. Jednocześnie ten rodzaj działalności Spółki zostanie uwzględniony w umowie spółki w ramach jej przedmiotu działalności poprzez wskazanie odpowiedniego symbolu PKD.

Mając na uwadze treść powołanych przepisów prawa oraz opis zdarzenia przyszłego, należy stwierdzić, iż przedmiotowa usługa udzielenia pożyczek na rzecz swoich wspólników w oparciu o art. 5 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy, co do zasady podlega przepisom ustawy o VAT natomiast korzysta ze zwolnienia na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług.

Powyższe oznacza, że Spółka z tego tytułu rozpoznaje obowiązek podatkowy jednakże obrót jest zwolniony z opodatkowania podatkiem VAT.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zmiana któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiana stanu prawnego powoduje, że niniejsza interpretacja traci swoją ważność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.