Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-1005/13/MN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-01-30
Teza: Czy otrzymane przez Wnioskodawcę w 2013 r. jednorazowe odszkodowanie w łącznej kwocie 176 471 zł, obejmujące wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie 16 882 zł i odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości w kwocie 159 589 zł, jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych w myśl art. 21 ust. 1 pkt. 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako odszkodowanie wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, rekultywacji gruntów, szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ro¬py naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Słowa kluczowe: odszkodowania; przychód; służebność-służebność przesyłu; wynagrodzenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 28 października 2013 r. (data wpływu 4 listopada 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 listopada 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca, pozostający w związku małżeńskim, jest właścicielem stanowiącej jego majątek osobisty i wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego zabudowanej domem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni 22,5038 ha składającej się m.in. z działek o numerach ewidencyjnych:

*   x o powierzchni 0,1600 ha,
*   x o powierzchni 0,9100 ha,
*   x o powierzchni 2,6369 ha,
*   x o powierzchni 5,0250 ha.

W dniu 10 stycznia 2013 r. Wnioskodawca zawarł ze Spółką umowę Nr: 4 /m. S. będącą Inwestorem zadania „Budowa dwutorowej linii energetycznej 400 kV X- Granica RP”. Na mocy ww. umowy Wnioskodawca udzielił Spółce wszelkich zgód wymaganych przez prawo budowlane, koniecznych do uzyskania pozwolenia na budowę dla dwutorowej napowietrznej elektroenergetycznej linii 400 kV X - Granica RP, zgody do dysponowania opisanymi wyżej nieruchomościami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego na cele budowlane, zobowiązał się złożyć oświadczenie w formie aktu notarialnego o ustanowieniu służebności przesyłu, o której mowa w art. 3051 Kodeksu cywilnego, a Spółka z tytułu ustanowienia służebności przesyłu oraz obniżenia wartości nieruchomości z tytułu lokalizacji dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV X - Granica RP zobowiązała się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy jednorazowego wynagrodzenia oraz odszkodowania, ustalonych w oparciu o operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego w wysokości 16 882 zł za służebność przesyłu oraz 159 589 zł za obniżenie wartości nieruchomości, a więc w łącznej kwocie 176 471 zł, która będzie płatna na rachunek bankowy Wnioskodawcy w dwóch ratach: I rata w wysokości 30 % (tj. 52 491 zł) w terminie do 14 dni od daty zawarcia umowy nr: 4 /m. X, a II rata w wysokości 70% (tj. 123 530 zł) w terminie do 14 dni od daty zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, ustanawiającego służebność przesyłu na rzecz Spółki.

Umowa ustanowienia służebności przesyłu na czas nieoznaczony na rzecz Spółki została zawarta w formie aktu notarialnego w dniu 27 marca 2013 r. i uprawnia Przedsiębiorcę do:

1.  wybudowania (posadowienia) na powyższych działkach oraz eksploatowania napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV, a także jej eksploatowania po wybudowaniu,
2.  ustanowienia pasa technologicznego linii elektroenergetycznej o szerokości 70 m, przy czym jego szerokość od osi symetrii konstrukcji wsporczych linii elektroenergetycznej 400 kV, po każdej stronie linii wynosi 35 m, które powoduje ograniczenia i zakazy polegające na zakazie wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych, budowli, zakazie utrzymywania w pasie technologicznym drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 5 m wysokości,
3.  wykonania przebudów istniejących obiektów infrastruktury technicznej, zbliżonych lub krzyżowanych z linią elektroenergetyczną,
4.  dostępu, wejścia, przychodu i przejazdu, także niezbędnym sprzętem, osób upoważnionych przez Przedsiębiorcę, w celu dokonywania czynności związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową, usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej 400 kV,
5.  wycinki istniejącego na działkach obciążonych służebnością przesyłu drzewostanu i krzewostanu w zakresie niezbędnym do wybudowania linii elektroenergetycznej 400 kV.

Za ustanowienie służebności przesyłu oraz obniżenie wartości nieruchomości z tytułu lokalizacji dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV X - Granica RP ustanowiono jednorazowe odszkodowanie w łącznej kwocie 176 471 zł (16 882 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz 159 589 zł tytułem odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości). Wnioskodawca przed zawarciem aktu notarialnego otrzymał kwotę 52 941 zł od Wykonawcy zadania inwestycyjnego, a po podpisaniu aktu notarialnego pozostałą część kwoty w wysokości 123 530 zł. Za ewentualne zniszczenia w obrębie działek obciążonych służebnością, wynikłe bezpośrednio z wykonania robót związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową, usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej 400 kV oraz ewentualną wycinkę istniejącego na obciążonych działkach drzewostanu w zakresie niezbędnym do wybudowania linii elektroenergetycznej Wnioskodawcy będzie przysługiwało dodatkowe odszkodowanie na podstawie odrębnego porozumienia z przedsiębiorcą lub podmiotem działającym z jego upoważnienia. Wnioskodawca nie jest ani nie był podatnikiem podatku VAT w zakresie czynności polegającej na ustanowieniu służebności przesyłu. W związku z zawarciem umowy ustanowienia służebności przesyłu w formie aktu notarialnego pobrany został podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1 % od kwoty 176 471 zł.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy otrzymane przez Wnioskodawcę w 2013 r. jednorazowe odszkodowanie w łącznej kwocie 176 471 zł, obejmujące wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie 16 882 zł i odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości w kwocie 159 589 zł, jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych w myśl art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako odszkodowanie wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, rekultywacji gruntów, szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane przez niego jednorazowe odszkodowanie w łącznej wysokości 176 471 zł (wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie 16 882 zł i odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości w kwocie 159 589 zł) stanowiło odszkodowanie wypłacone jako posiadaczowi (właścicielowi) gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na podstawie umowy ustanowienia służebności gruntowej (służebność przesyłu traktowana jest przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne jako rodzaj służebności gruntowej, a zgodnie z regulacją przewidzianą w Kodeksie cywilnym do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych) w wyniku budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.) i jako takie podlega zwolnieniu od obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Budowa dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV X - Granica RP stanowi budowę urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż polega na wybudowaniu nad powierzchnią gruntów rolnych Wnioskodawcy linii elektroenergetycznej napowietrznej. W związku z budową ww. urządzeń, Wnioskodawca w dniu 27 marca 2013 r. umową zawartą w formie aktu notarialnego ustanowił na rzecz Inwestora na czas nieoznaczony służebność przesyłu zgodnie z art. 3051 Kodeksu cywilnego. Ten przepis wprowadzony został z dniem 3 sierpnia 2008 r.

Przed wprowadzeniem instytucji służebności przesyłu, w celu uregulowania istniejących już stanów faktycznych lub takich, które mogą powstać w przyszłości, służebności ustanawiane na nieruchomościach osób fizycznych i prawnych na rzecz przedsiębiorców, którzy wybudowali lub mieli zamiar wybudować na nieruchomości tej osoby fizycznej lub prawnej urządzenia doprowadzające wodę, ciepło, gaz czy energię elektryczną ustanawiane były jako służebności gruntowe na podstawie art. 285 Kodeksu cywilnego. W związku z tym, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymywane z tytułu ustanowienia ww. służebności gruntowych kwoty, określane jako jednorazowe odszkodowanie lub wynagrodzenie, są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Instytucja służebności przesyłu została wprowadzona z dniem 3 sierpnia 2008 r. z uwagi na specyfikę tej służebności. Służebność przesyłu zgodnie z art. 3051 Kodeksu cywilnego polega na obciążeniu na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.

Wnioskodawca uważa, że sama definicja służebności przesyłu wykazuje daleko idące jej podobieństwo do służebności gruntowej. Za takim charakterem służebności przesyłu przemawia także wcześniejsza praktyka orzecznicza sądów powszechnych i stanowisko części doktryny, m.in. Gerarda Bieńka w: Urządzenia przesyłowe. Problematyka prawna, Warszawa 2008, s. 55. Nawet gdyby przyjąć, że służebność przesyłu nie jest stricte służebnością gruntową, ale trzecim rodzajem służebności obok służebności gruntowej oraz osobistej, należy uznać, że skoro przepis art. 3054 Kodeksu cywilnego nakazuje odpowiednie stosowanie do służebności przesyłu przepisów o służebnościach gruntowych, przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnienie jednorazowego odszkodowania uzyskanego z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, ma zastosowanie także do jednorazowego odszkodowania uzyskanego z tytułu ustanowienia służebności przesyłu.

Przede wszystkim jednak, w opinii Wnioskodawcy, za prawidłowością jego stanowiska o zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych kwot otrzymanych w związku z ustanowieniem służebności przesyłu oraz faktu że do oceny tego stanu faktycznego ma zastosowanie przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przemawia stanowisko zajęte przez sądy administracyjne w wielu orzeczeniach dotyczących przypadków otrzymanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, które zapadły już po wejściu w życie przepisu art. 3051 Kodeksu cywilnego. Na to, że zgodnie z wykładnią historyczną i funkcjonalną przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 cytowanej ustawy i przewidziane w nim zwolnienie przedmiotowe należy stosować po dniu 2 sierpnia 2008 r. do odszkodowania (wynagrodzenia) za ustanowienie służebności przesyłu, wskazał m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 259/11. Podobne stanowisko zajęły też: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2012 r., I SA/Gd 1003/12 (Lex 1233223), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z dnia 29 maja 2013 r. I SA/Sz 9/13 (Lex nr1323477), a także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 1 czerwca 2011 r., II FSK 88/10 (Lex nr 992312). Przeciwna, czysto literalna, wykładnia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120 omawianej ustawy musiałaby prowadzić do wniosku o nieracjonalności polskiego prawodawcy. Prowadziłoby bowiem do wniosku, że mimo tego, że cel i treść służebności gruntowej i służebności przesyłu są takie same, a wprowadzenie do Kodeksu cywilnego instytucji służebności przesyłu podyktowane zostało gospodarczą potrzebą jednoznacznego ustawowego uregulowania związanej z ww. zagadnieniem problematyki. Gdyby przyjąć odmienną wykładnię doszłoby do niedopuszczalnej sytuacji nierównego traktowania podmiotów prawa znajdujących się w identycznej sytuacji tylko z tego względu, że doprecyzowano regulację cywilistyczną dotyczącą służebności polegającej na prawie korzystania przez przedsiębiorcę (zakład energetyczny, dostawcę wody, energii cieplnej i gazu) z nieruchomości innego podmiotu w zakresie, w jakim zajęta została ona pod urządzenia służące dostawie ww. mediów. Osoby, na których nieruchomościach rolnych ustanowiono służebności odpowiadające treścią służebności przesyłu, a formalnie nazywane służebnościami gruntowymi, przed dniem 2 sierpnia 2008 r., a więc w okresie przed wprowadzeniem służebności przesyłu korzystałyby z przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 120 ww. ustawy zwolnienia, a osoby których nieruchomości rolne zostałyby w ten sam sposób obciążone, z tą tylko różnicą, że służebność została ustanowiona po wprowadzeniu instytucji służebności przesyłu - nie miałyby prawa do skorzystania ze zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych otrzymanego z tego tytułu odszkodowania (wynagrodzenia). Takie różnicowanie sytuacji prawnej obywateli nie znajduje oparcia w przepisach prawa i prowadziłoby do naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa, a także naruszenia zasady, iż Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym.

Przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy pojęcie odszkodowania wypłaconego z tytułu ustanowienia służebności gruntowej obejmuje swoim zakresem wszelkie świadczenia otrzymane w związku z ustanowieniem służebności gruntowej.

Wobec przytoczonych wyżej argumentów przemawiających za objęciem zakresem przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 120 ww. ustawy zwolnienia przedmiotowego także odszkodowania wypłaconego z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, pojęciem odszkodowania wypłaconego z tytułu służebności przesyłu należy także objąć wszelkie świadczenia otrzymane w związku z ustanowieniem ww. służebności. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa wysokość wynagrodzenia ustanowionego z tytułu służebności przesyłu uzależniona jest od zakresu ograniczeń związanych z ustanowieniem służebności przesyłu dla właściciela nieruchomości obciążonej, zakresu obniżenia wartości nieruchomości obciążonej służebnością oraz zwiększenia wartości przedsiębiorstwa, na którego rzecz ustanawiana jest służebność przesyłu wynikającego z faktu ustanowienia ww. służebności (tak m.in. Katarzyna A. Dadańska w: Andrzej Kidyba (red.), Komentarz do Kodeksu cywilnego, tom II, Lex 2012). Wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu ma uwzględniać cały uszczerbek będący następstwem jej ustanowienia, w tym także zmniejszenie wartości nieruchomości (tak SN w postanowieniu z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt IV CSK 56/12).

Zdaniem Wnioskodawcy w treści umowy ustanawiającej służebność przesyłu na jego nieruchomości, jednorazowe odszkodowanie (wynagrodzenie) zostało określone z wyszczególnieniem kwot mających służyć zrekompensowaniu niedogodności wynikających z ustanowienia służebności przesyłu (wynagrodzenie z tytułu służebności przesyłu) oraz związanemu z tym obniżeniu wartości nieruchomości (odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości w związku z ustanowieniem służebności przesyłu). Taki sposób określenia świadczeń uzyskanych przez Wnioskodawcę wskazuje na fakt, że kwoty te stanowiły wynagrodzenie (odszkodowanie) z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, uwzględniające dwa podstawowe elementy mające wpływ na wysokość ww. wynagrodzenia (odszkodowania). Na brak różnicy między odszkodowaniem/wynagrodzeniem wypłaconym z tytułu ustanowienia służebności przesyłu i służebności gruntowej, a także że odszkodowanie to ma stanowić ekwiwalent (rekompensatę) za wszystkie ograniczenia prawa własności gruntu doznane przez właściciela nieruchomości obciążonej wskazał m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 19 lutego 2013r., I SA/Bd 1025/12 (Lex 1306513). Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r., I SA/Kr 1594/12 (Lex 1233390) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach z dnia 4 grudnia 2012 r., I SA/Łd 1134/12 (Lex 1233733), I SA/Łd 1135/12 (Lex 1233734). Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca uważa, że zasadnym jest przyjęcie, iż cała otrzymana na podstawie umowy ustanowienia służebności przesyłu kwota 176 471 zł podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych w myśl art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy, wolne od podatku są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

*   w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

Powołany wyżej art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Wskazać przy tym należy, że ww. zwolnienie przysługuje tylko i wyłącznie posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, którego to pojęcia ustawa o podatku dochodowym nie definiuje. W celu wyjaśnienia tej kwestii odsyła jednak, zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 4 ww. ustawy, do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.).

Stosownie do art. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast art. 2 ust. 1 stanowi, iż za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Służebność gruntowa uregulowana została w art. 285 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Przepis ten stanowi, że nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

Natomiast zgodnie z art. 3051 Kodeksu cywilnego, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Stosownie do art. 3054 Kodeksu cywilnego, do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

W myśl art. 3052 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu (art. 3052 § 2 Kodeksu cywilnego).

Powyższe przepisy Kodeksu cywilnego wyraźnie wskazują, że co do zasady służebność przesyłu jest ustanawiana na rzecz przedsiębiorcy za odpowiednim wynagrodzeniem należnym od niego właścicielowi nieruchomości obciążonej. Przy czym służebność ta, na co wskazuje również układ przestrzenny Kodeksu cywilnego tj. fakt podzielenia działu III Księgi drugiej tej ustawy na trzy rozdziały: Rozdział I. Służebności gruntowe, Rozdział II. Służebności osobiste, Rozdział III. Służebność przesyłu, stanowi odrębny od służebności gruntowej i służebności osobistej, rodzaj służebności. Dlatego też brak jest podstaw do uznania, że w ustawie podatkowej pojęcie służebności gruntowej i służebności przesyłu jest tożsame.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca, pozostający w związku małżeńskim, jest właścicielem stanowiącej jego majątek osobisty i wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego zabudowanej domem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi nieruchomości rolnej.

W dniu 10 stycznia 2013 r. Wnioskodawca zawarł ze Spółką umowę Nr: 4 /m. S. będącą Inwestorem zadania „Budowa dwutorowej linii energetycznej 400 kV X - Granica RP”. Na mocy ww. umowy Wnioskodawca udzielił Spółce wszelkich zgód wymaganych przez prawo budowlane, koniecznych do uzyskania pozwolenia na budowę dla dwutorowej napowietrznej elektroenergetycznej linii 400 kV X - Granica RP, zgody do dysponowania opisanymi wyżej nieruchomościami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego na cele budowlane, zobowiązał się złożyć oświadczenie w formie aktu notarialnego o ustanowieniu służebności przesyłu, o której mowa w art. 3051 Kodeksu cywilnego, a Spółka z tytułu ustanowienia służebności przesyłu oraz obniżenia wartości nieruchomości z tytułu lokalizacji dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV X - Granica RP zobowiązała się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy jednorazowego wynagrodzenia oraz odszkodowania, ustalonych w oparciu o operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego w wysokości 16 882 zł za służebność przesyłu oraz 159 589 zł za obniżenie wartości nieruchomości, a więc w łącznej kwocie 176 471 zł, która będzie płatna na rachunek bankowy Wnioskodawcy w dwóch ratach: I rata w wysokości 30 % (tj. 52 491 zł) w terminie do 14 dni od daty zawarcia umowy nr: 4 /m. S., a II rata w wysokości 70% (tj. 123 530 zł) w terminie do 14 dni od daty zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, ustanawiającego służebność przesyłu na rzecz Spółki.

Odnosząc się do powyższego, po analizie zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uwzględniając zasadę, że przepisy stanowiące ulgi będące odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania winny być interpretowane ściśle, stwierdzić należy, że zwolnieniu określonemu w tym przepisie podlegają tylko odszkodowania wypłacone z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, rekultywacji gruntów oraz szkód poniesionych w uprawach rolnych i drzewostanie.

Zwolnieniem tym zatem nie są objęte odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości w związku z lokalizacją linii elektroenergetycznej oraz wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Ww. świadczenia nie mieszczą się bowiem w dyspozycji wskazanego przepisu.

Podkreślenia wymaga również fakt, że art. 3052 Kodeksu cywilnego przewiduje możliwość żądania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, a nie odszkodowania, o których mowa w treści art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że wypłacone wynagrodzenie oraz odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości, stanowią dla Wnioskodawcy przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej i wykazaniu w zeznaniu podatkowym, składanym za rok podatkowy, w którym ten przychód otrzymano.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.