Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-3.4010.275.2017.1.KK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-22
Teza: W zakresie konsekwencji podatkowych umorzenia akcji bez wynagrodzenia.
Słowa kluczowe: akcja-umorzenie akcji; Portugalia; przychód-powstanie przychodu; płatnik; spółki-spółka akcyjna; wkład
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 19 września 2017 r. (data wpływu 28 września 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie konsekwencji podatkowych umorzenia akcji bez wynagrodzenia ‒ **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 września 2017 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie umorzenia akcji bez wynagrodzenia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką akcyjną z siedzibą na terytorium Polski, będącą rezydentem podatkowym w Polsce. Do Spółki przystąpi nowy akcjonariusz wnosząc na objęcie akcji wkład pieniężny. Nowym akcjonariuszem będzie spółka z o.o. posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Objęte akcje w kapitale zakładowym Spółki nowy akcjonariusz pokryje wkładem pieniężnym w wysokości jeszcze nie określonej (zapewne będzie to kwota od kilku do kilkunastu tysięcy PLN). Kapitał zakładowy Spółki wynosi obecnie 20 mln PLN. Aktualnie jedynym udziałowcem Spółki jest spółka portugalska posiadająca osobowość prawną. Jest ona rezydentem podatkowym w Portugalii. Nie jest wykluczone, że w kolejnym kroku, z uwagi na konieczność restrukturyzacji działalności spółki portugalskiej, dojdzie do umorzenia jej akcji w Spółce bez wynagrodzenia (będzie to umorzenie dobrowolne). W efekcie jest możliwe, że nowy akcjonariusz (wspomniana spółka z o.o.) zostanie jedynym akcjonariuszem Spółki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

1.  Czy w opisanym stanie faktycznym przyszłym nieodpłatne umorzenie akcji aktualnie jedynego akcjonariusza Spółki spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu?
2.  Czy w opisanym stanie faktycznym Spółka będzie pełnić rolę płatnika w rozumieniu art. 26 ust. 1 Ustawy CIT?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Spółki nieodpłatne umorzenie akcji spółki portugalskiej nie spowoduje po stronie Spółki powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Ponadto Spółka uważa, że w opisanym stanie taktycznym nie będzie pełnić roli płatnika podatku dochodowego od osób prawnych.

Uzasadnienie:

Umorzenie udziału oznacza definitywne unicestwienie praw i obowiązków z nim związanych. W przypadku, gdy umorzeniu podlegają wszystkie udziały będące własnością określonego wspólnika, umorzenie tożsame jest z utratą przez niego statusu udziałowca.

Zasady umarzania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością określają przepisy Kodeksu spółek handlowych (dalej „k.s.h.”). W art. 199 k.s.h. przewidziano kilka typów umorzenia udziałów:

*   umorzenie dobrowolne w drodze nabycia przez spółkę (art. 199 § 1 k.s.h.) - następuje, jeżeli wspólnik wyraża zgodę na umorzenie,

*   umorzenie przymusowe (art. 199 k.s.h. in fine) - dokonywane jest bez zgody wspólnika oraz

*   umorzenie automatyczne (art. 199 § 4 i 5 k.s.h., inaczej warunkowe), które następuje w przypadku ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia.

Przy umorzeniu udziałów zasadą jest, że następuje ono za wynagrodzeniem. Oznacza to, że wspólnik, którego udziały są umarzane, powinien otrzymać wynagrodzenie. Jednak, zgodnie z art. 199 § 3 k.s.h., za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia. Co istotne, udział może być umorzony tylko po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi.

Począwszy od 1 stycznia 2011 r. ustawodawca zróżnicował skutki podatkowe ww. rodzajów umorzenia dobrowolnego i automatycznego. O ile dochód uzyskiwany z umorzenia przymusowego (automatycznego) traktowany jest jako dochód z udziału w zyskach osób prawnych (podobnie jak np. dywidenda), o tyle umorzenie dobrowolne traktowane jest analogicznie jak odpłatne zbycie (sprzedaż) udziałów. W aspekcie technicznym bowiem, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów, w pierwszej kolejności dochodzi do ich zbycia na rzecz spółki, która następnie dokonuje ich umorzenia.

Nabycie przez Spółkę własnych akcji w celu ich umorzenia nie będzie powodowało powstania obowiązku podatkowego w podatku CIT, z uwagi na brak powstania po stronie Spółki jakiegokolwiek przychodu. W opisywanym scenariuszu nabycie akcji przez Spółkę nie będzie się wiązało z uzyskaniem przez Spółkę przysporzenia w wymiarze finansowym (ekonomicznym). Powyższe potwierdza przykładowo interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 lutego 2014r. znak ITPB4/423-159/13/AM, w której uznano za prawidłowe następujące stanowisko: „Należy nadmienić, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych warunkiem koniecznym dla osiągnięcia przychodu jest uzyskanie definitywnego przysporzenia majątkowego, a transakcja nieodpłatnego nabycia udziałów w celu ich dobrowolnego umorzenia przeprowadzona stosownie do uregulowań kodeksu spółek handlowych nie skutkuje dla podmiotu dokonującego takiego nabycia przyrostem aktywów (zmniejszeniem zobowiązań). Tym samym należy stwierdzić, że operacja ta nie wiąże się z obowiązkiem rozpoznania przez podatnika przychodu podatkowego.”

Za neutralnością nieodpłatnego umorzenia dobrowolnego udziałów po stronie spółki, której udziały podlegają umorzeniu dobrowolnemu opowiedziała się również Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z dnia 1 kwietnia 2015r., (IBPBI/2/4510-19/15/MO), w której zaaprobowano następujące stanowisko wnioskodawcy: „W wyniku umorzenia udziałów własnych bez wypłaty wynagrodzenia wspólnika Spółka 2 nie otrzymuje żadnego przysporzenia, nie wiąże się z nim napływ środków finansowych z zewnątrz - nie osiąga korzyści skutkujących powstaniem u niej przychodu, bowiem w sensie ekonomicznym niczego nie uzyska. Jednocześnie umorzenie udziałów nie może być traktowane na gruncie prawa podatkowego jako umorzenie zobowiązań Spółki. Tym samym, umorzenia udziałów nie można utożsamiać ze stanowiącym przychód umorzeniem zobowiązań, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy. W świetle powyższego, oceniając skutki będące następstwem nabycia przez Spółkę 2 własnych udziałów w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia, należy uznać, że w wyniku tej operacji nie powstanie w Spółce 2 przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a tym samym pozostanie ono bez wpływu na dochód podlegający opodatkowaniu tym podatkiem.”

Powyższy pogląd jest podzielany m.in. w interpretacjach:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 3 listopada 2015 r., znak IBPB-1-1/4510-50/15/DW,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 17 listopada 2015 r., znak IBPB-1-3/4510-379/15/TS,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 1 września 2015 r., znak ILPB3/4510-1-266/15-2/JG,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r., znak IPPB3/423-432/14-2/MC,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2015 r., znak ILPB4/4510-1-15/15-2/DS.

Z uwagi na powyższe Spółka uważa, że nieodpłatne nabycie udziałów własnych przez Spółkę celem ich umorzenia, a następnie doprowadzenie do umorzenia tych udziałów, nie będzie skutkowało powstaniem po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Spółka uważa ponadto, że nie będzie w opisanym w stanie faktycznym zdarzeniu przyszłym występować w roli płatnika podatku dochodowego o którym mowa w art. 26 ust. 1 Ustawy CIT. Po pierwsze dlatego, że nie powstanie w tym przypadku żaden przychód, który miałby zostać wypłacony akcjonariuszowi, którego akcje podlegać będą umorzeniu (spółce portugalskiej). Po drugie dlatego, że w świetle obowiązujących przepisów Ustawy CIT przychód (dochód) z dobrowolnego umorzenia udziałów bądź akcji jest taktowany jako dochód z ich zbycia a tym samym nie stanowi dochodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 10 Ustawy CIT). Ewentualny dochód z tego tytułu w świetle umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Portugalią podlega opodatkowaniu wyłącznie na terytorium Portugalii (jako kraju rezydencji podatkowej zbywcy akcji).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.