Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-1089/13-2/KOM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-11-06
Teza: prawo do odliczenia podatku VAT od nabywanych usług doradczych
Słowa kluczowe: odliczenia-prawo do odliczenia; usługi-usługi doradcze
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 2.10.2013 r. (data wpływu 7.10.2013 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT od nabywanych usług doradczych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7.10.2013 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT od nabywanych usług doradczych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Sp. z o.o. (dalej: Wnioskodawca lub Spółka) jest polskim rezydentem podatkowym zarejestrowanym dla potrzeb podatku od towarów i usług w Polsce (jako podatnik VAT czynny) oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Wnioskodawca jest obecnie w trakcie procesu nabycia 100% udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością będącą polskim rezydentem podatkowym (dalej: Nabywana Spółka). Po transakcji Wnioskodawca planuje przeprowadzenie połączenia z Nabywaną Spółką, co umożliwi m.in. uproszczenie struktury w ramach grupy kapitałowej, do której należy Wnioskodawca, ograniczenie kosztów w związku z dublowaniem funkcji administracyjnych oraz poprawę efektywności zarządzania grupą. Połączenie nastąpi poprzez przeniesienie całego majątku Nabywanej Spółki na Wnioskodawcę.

W związku z planowanym nabyciem (zakupem) udziałów Nabywanej Spółki (dalej: Transakcja),

Wnioskodawca poniósł lub poniesie szereg wydatków na rzecz podmiotów krajowych i zagranicznych w związku z przygotowaniem i przeprowadzeniem Transakcji, w tym, w szczególności, dotyczących nabycia usług doradczych oraz opłat bankowych za zorganizowanie i udzielenie kredytu na sfinansowanie nabycia udziałów.

Wydatki na usługi doradcze obejmują w szczególności:

1.  koszty doradztwa finansowego, prawnego, podatkowego oraz technicznego (w tym due diligence);
2.  koszty doradztwa biznesowego (komercyjnego) oraz strategicznego;
3.  koszty delegacji, tłumaczeń, wyceny nieruchomości oraz analiz eksperckich;
4.  koszty usług w zakresie koordynacji procesu nabycia;

(dalej określane łącznie jako: usługi doradcze).

Poniesienie tych wydatków było i jest konieczne w celu m.in. weryfikacji rentowności Nabywanej Spółki oraz gospodarczej zasadności całego przedsięwzięcia, określenia uwarunkowań prawnych, przygotowania struktury finansowania i pozyskania środków niezbędnych do połączenia spółek, identyfikacji ewentualnych ryzyk związanych z transakcją, itp.

Spółka nie prowadzi obecnie działalności opodatkowanej VAT, jednakże działalność taka będzie prowadzona po połączeniu z Nabywaną Spółką. Powyżej opisane transakcje mają zatem w istocie doprowadzić do rozpoczęcia prowadzenia przez Spółkę działalności opodatkowanej VAT i generowania coraz wyższych obrotów.

Podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakup usług doradczych, prawnych oraz innych związanych z nabyciem oraz połączeniem, Spółka wykazywała i wykazuje jako nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnych okresach sprawozdawczych (z uwagi na brak sprzedaży opodatkowanej VAT, a co za tym idzie również brak podatku należnego). Po połączeniu z Nabywaną Spółką, Wnioskodawca będzie wykazywać sprzedaż usług podlegających opodatkowaniu VAT (m.in. wynajem powierzchni handlowych) i związany z tym podatek VAT należny.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu zakupu usług doradczych związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem Transakcji?

Stanowisko Wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, przysługuje mu prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu zakupu usług doradczych związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem Transakcji.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje zasadniczo prawo do obniżania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie i z zastrzeżeniami przepisów ustawy o VAT.

Z powyższego wynika, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego, o ile spełniona jest przesłanka związku dokonanych zakupów z prowadzoną opodatkowaną działalnością gospodarczą.

Jak zostało wskazane w stanie faktycznym, wydatki na zakup usług doradczych są ponoszone w związku z realizacją przez Wnioskodawcę procesu nabycia udziałów Nabywanej Spółki. W wyniku tego procesu (oraz planowanego połączenia) Wnioskodawca będzie prowadził działalność opodatkowaną VAT w oparciu o majątek będący dotychczas własnością Nabywanej Spółki. W konsekwencji, należy uznać, iż wszystkie wydatki poniesione na zakup usług doradczych są związane z czynnościami opodatkowanymi VAT, które będą wykonywane przez Wnioskodawcę.

Tym samym, Spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT z tytułu nabycia tych usług.

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż prawo do odliczenia przysługuje zarówno w przypadku istnienia bezpośredniego, jak pośredniego związku między ponoszonymi wydatkami a wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu. Stanowisko prezentowane przez Spółkę znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu w wyroku z dnia 15 czerwca 2009 r. (sygn. I SA/Wr 1368/08) „(\`(...)\`) prawo do odliczenia podatku istnieje nawet wtedy, gdy nie można ustalić bezpośredniego związku pomiędzy zakupem a opodatkowaną transakcją, czyli w niektórych sytuacjach prawo do odliczenia może przysługiwać podatnikowi nawet w przypadku braku konkretnej transakcji opodatkowanej, jeżeli zakup związany jest z działalnością podatnika, która, co do zasady, podlega opodatkowaniu (lub daje prawo do odliczenia podatku mimo zwolnienia), a brak związku z konkretną transakcją opodatkowaną wynika z czynników obiektywnych, zwykle niezależnych od podatnika.”

Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 października 2006 r. (sygn. III SA/Wa 1756/06) stwierdził m.in., że „(\`(...)\`) przyjąć należy również, że nie można absolutyzować wymogu istnienia bezpośredniego związku, jako warunku odliczenia podatku naliczonego. W niektórych przypadkach bowiem związek tego rodzaju nie występuje, chociaż te towary i usługi niewątpliwie służą wyłącznie czynnościom opodatkowanym.”

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje również potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe.

W interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2012 r. (sygn. IPPP1/443-229/12-2/IGo) Organ podatkowy zgodził się ze stanowiskiem, iż „(…) zrealizowanie celu, jakim jest prowadzenie działalności na rynku (\`(...)\`), wymaga przejęcia podmiotu będącego uczestnikiem rynku. W konsekwencji, wydatki ponoszone w związku z procesem nabycia udziałów, a następnie połączenia, należy uznać za związane z działalnością prowadzoną po połączeniu.”

Podobne stanowisko zostało zaprezentowane również w następujących interpretacjach:

1.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. (sygn. IPPP2/443-1228/12-3/JW);
2.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 lutego 2011 r. (sygn. IPPP1/443-1291/10-2/ISz);
3.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r. (sygn. IPPP1/443-1305/11-2/AS).

Reasumując, mając na uwadze fakt, iż wydatki poniesione przez Spółkę na nabycie usług doradczych pozostają w związku z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu ich nabycia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej: ustawa), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Generalna zasada określająca prawne możliwości odliczenia podatku naliczonego wyrażona została w art. 86 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Z treści powyższego przepisu wynika, że odliczenie podatku naliczonego przysługuje tylko zarejestrowanym czynnym podatnikom podatku od towarów i usług, jeżeli nabyte towary i usługi służą czynnościom opodatkowanym, tzn. czynnościom, które generują podatek należny. Natomiast prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie przysługuje m. in. przy nabyciu towarów i usług:

1.  wykorzystywanych do czynności nie objętych zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług (tzn. niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem),
2.  wykorzystywanych do czynności wprawdzie podlegających zakresowi opodatkowania podatkiem od towarów i usług, niemniej jednak na podstawie przepisów szczególnych zwolnionych od tego podatku.

Istnienie bezpośredniego związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347.1 ze zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie TSUE.

Z uwagi na konstrukcję podatku od towarów i usług (opartą na zasadzie potrącalności w danej fazie obrotu), podatek ten jest z punktu widzenia jego podatników neutralny, gdyż pełnią oni jedynie rolę płatników, przerzucając jego ekonomiczny ciężar na kolejnych nabywców, czyli finalnie na konsumentów. Możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związana jest jednak z wykonaniem przez podatnika takich czynności, które podlegają ustawie o podatku od towarów i usług, zaś jeśli dana czynność ustawie tej nie podlega, to nie powstaje ani obowiązek w zakresie podatku należnego, ani uprawnienie w zakresie podatku naliczonego.

Należy podkreślić, iż ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, na określonych zasadach pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast, w myśl art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Dodatkowo zaznaczyć jednak należy, że ustawodawca nie precyzuje w jakim zakresie i w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Związek ten może być bezpośredni lub pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary lub usługi służą np. dalszej odsprzedaży, bowiem bezpośrednio wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast, ze związkiem pośrednim mamy do czynienia w sytuacji, gdy ponoszone wydatki nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych obrotach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług.

Aby jednak można było wskazać, iż określone zakupy mają pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług przyczynia się pośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca zarejestrowany jako podatnik VAT czynny jest w trakcie nabycia 100% udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Po transakcji Wnioskodawca planuje przeprowadzenie połączenia z Nabywaną Spółką, co umożliwi m.in. uproszczenie struktury w ramach grupy kapitałowej, do której należy Wnioskodawca, ograniczenie kosztów w związku z dublowaniem funkcji administracyjnych oraz poprawę efektywności zarządzania grupą. Połączenie nastąpi poprzez przeniesienie całego majątku Nabywanej Spółki na Wnioskodawcę. Spółka nie prowadzi obecnie działalności opodatkowanej VAT, jednakże działalność taka będzie prowadzona po połączeniu z Nabywaną Spółką. Powyżej opisane transakcje mają zatem w istocie doprowadzić do rozpoczęcia prowadzenia przez Spółkę działalności opodatkowanej VAT i generowania coraz wyższych obrotów.

W związku z planowanym nabyciem (zakupem) udziałów Nabywanej Spółki, Wnioskodawca poniósł lub poniesie szereg wydatków na rzecz podmiotów krajowych i zagranicznych w związku z przygotowaniem i przeprowadzeniem Transakcji, w tym, w szczególności, dotyczących nabycia usług doradczych oraz opłat bankowych za zorganizowanie i udzielenie kredytu na sfinansowanie nabycia udziałów. Wydatki na usługi doradcze obejmują w szczególności: 1. koszty doradztwa finansowego, prawnego, podatkowego oraz technicznego (w tym due diligence); 2. koszty doradztwa biznesowego (komercyjnego) oraz strategicznego; 3. koszty delegacji, tłumaczeń, wyceny nieruchomości oraz analiz eksperckich czy 4. koszty usług w zakresie koordynacji procesu nabycia.

Poniesienie tych wydatków było i jest konieczne w celu m.in. weryfikacji rentowności Nabywanej Spółki oraz gospodarczej zasadności całego przedsięwzięcia, określenia uwarunkowań prawnych, przygotowania struktury finansowania i pozyskania środków niezbędnych do połączenia spółek, identyfikacji ewentualnego ryzyka związanego z transakcją itp. Nabycie opisanych usług doradczych przyczyni się więc do uzyskania niezbędnych informacji o Nabywanej Spółce, jak również wiedzy niezbędnej do świadczenia w przyszłości usług podlegających opodatkowaniu VAT (m.in. wynajem powierzchni handlowych).

Wątpliwości Wnioskodawcy odnoszą się do jego prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabywanymi usługami doradczymi.

Analiza powołanych przepisów prawa w kontekście opisanego stanu sprawy pozwala na uznanie, iż nabywane usługi doradcze mają bezpośredni związek z przyszłą sprzedażą opodatkowaną Wnioskodawcy. Nabycie tychże usług służy (jak wskazał Zainteresowany) m.in. weryfikacji rentowności Nabywanej Spółki oraz gospodarczej zasadności całego przedsięwzięcia, określenia uwarunkowań prawnych, przygotowania struktury finansowania i pozyskania środków niezbędnych do połączenia spółek, identyfikacji ewentualnego ryzyka związanego z transakcją itp. Nabycie opisanych usług doradczych przyczyni się do uzyskania niezbędnych informacji o Nabywanej Spółce oraz wiedzy niezbędnej do świadczenia w przyszłości usług podlegających opodatkowaniu VAT (m.in. wynajmu powierzchni handlowych).

Reasumując, przedstawiony we wniosku opis sprawy w kontekście powołanych wyżej przepisów prawa, pozwala na stwierdzenie, iż Wnioskodawcy jako podatnikowi podatku VAT będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usług doradczych, z uwagi na związek poniesionych wydatków z wykonywanymi w przyszłości czynnościami opodatkowanymi.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie uznać należy za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.