Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.221.2025.2.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-20
Teza: Wnioskodawczyni nie będzie mogła skorzystać ze zwolnienia
określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC; nabyła udział w
prawie do domu w dopuszczalnej wysokości, jednak nie tylko
w wyniku spadku, ale także tytułem zniesienia współwłasności.
Tym samym, należy uznać, przy zakupie pierwszego
mieszkania podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości
umowa-umowa sprzedaży
zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia
przedmiotowe-Umowa sprzedaży-Pozostałe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4-art. 9-pkt 17

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z
    opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nabycia nieruchomości.
    Uzupełniła go Pani − w odpowiedzi na wezwanie − 19 maja 2025 r.

## Opis zdarzenia przyszłego

W najbliższych miesiącach planuje Pani wraz z mężem zakup swojego pierwszego
    mieszkania.
    W (...) r. zmarł Pani ojciec, który posiadał małżeńską wspólność majątkową z Pani mamą.
    Wraz z mamą i dwojgiem przyrodniego rodzeństwa odziedziczyła Pani 1/8 w prawie do
    domu po części ojca. Pozostałe 4/8 należało już do mamy. Wtedy też rozpoczęła się
    trwająca (...) lat sprawa spadkowa. Poza majątkiem, ojciec pozostawił też znaczące długi,
    które solidarnie spłacała Pani wraz z mamą, natomiast przedstawicielki ustawowe
    przyrodniego rodzeństwa nie zamierzały jakkolwiek uczestniczyć w solidarnej spłacie.
    Finalnie w (...) r. doszło do aktu notarialnego i zniesienia współwłasności i przejęcia
    udziałów przyrodniego rodzeństwa przez Panią i przez Pani mamę (z uwzględnieniem
    spłaconych przez Panią i Pani mamę długów).
    Obecnie posiada Pani 2/8, natomiast Pani mama 6/8 udziałów w domu jednorodzinnym.
    Nadmieniła Pani, iż zniesienie współwłasności było jedyną opcją do rozwiązania tej
    ciągnącej się latami i kosztującej wiele nerwów sprawy. Pani mąż nie posiada i nie posiadał
    udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
    prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego
    własnościowego prawa do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu
    jednorodzinnego.

## Pytanie

Czy w związku z powyżej opisaną sytuacją przysługiwałoby Pani zwolnienie od podatku od
    czynności cywilnoprawnych przy zakupie pierwszego mieszkania z rynku wtórnego?
    Stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, powinna Pani być zwolniona z konieczności zapłaty podatku od czynności
    cywilnoprawnych od zakupu pierwszego mieszkania. Finalnie, Pani udziały w domu
    jednorodzinnym, nabyte w rezultacie śmierci Pani ojca, nie przekraczają 50% (2/8).
    Wskazała Pani, że obecne przepisy nie precyzują opisanej przez Panią kwestii. Prawo do
    udziału w posiadanej nieruchomości nabyła Pani w drodze dziedziczenia (1/8 w (...) r.) a
    następnie w drodze zniesienia współwłasności ((...) r.). Niemniej jednak zdarzeniem, które
    doprowadziło do konieczności zniesienia współwłasności i spłacenia przyrodniego
    rodzeństwa, była śmierć Pani ojca oraz fakt, że nie byli oni zainteresowani zachowaniem
    udziałów i zażądali spłaty. Nie była to transakcja wolnorynkowa, ale zdarzenie wynikające
    ze sprawy spadkowej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):
    Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
    Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
    Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności
    cywilnoprawnej.
    Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:

    Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5 – przy umowie sprzedaży – ciąży na
    kupującym.
    W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
    Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
    W myśl art. 5 ust. 2 cyt. ustawy:
    Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy
    zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty
    podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki
    cywilnej.
    Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
    Podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi – wartość rynkowa rzeczy
    lub prawa majątkowego.
    Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 cyt. ustawy:
    Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
    przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
    uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami
    majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania
    długów i ciężarów.
    Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
    Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych,
    prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu
    mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z
    przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do
    lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%.
    Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na
    kupującym (kupujących). W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych
    przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie
    przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych.
    Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
    Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu
    mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku
    mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące
    lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna
    lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne
    z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie
    przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
    Zatem zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem
    od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:
    - prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
    - prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
    - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu
      jednorodzinnego,
    jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed
    tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku,
    w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty

    tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie – wielkość przysługującego
    mu udziału nie może przekroczyć 50%.
    Przy czym w przypadku, gdy budynek mieszkalny jednorodzinny lub lokal stanowiący
    odrębną nieruchomość albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu
    mieszkalnego albo domu jednorodzinnego nabywany jest na współwłasność, to każdy z
    kupujących (np. małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) musi spełniać
    warunek nieposiadania wcześniej m.in. lokalu mieszkalnego lub udziału w nim, chyba że
    udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że w najbliższych miesiącach planuje
    Pani wraz z mężem zakup swojego pierwszego mieszkania. W (...) r. zmarł Pani ojciec,
    który posiadał małżeńską wspólność majątkową z Pani mamą. Wraz z mamą i dwojgiem
    przyrodniego rodzeństwa odziedziczyła Pani 1/8 w prawie do domu po części ojca. W (...) r.
    doszło do zniesienia współwłasności i przejęcia udziałów przyrodniego rodzeństwa przez
    Panią i przez Pani mamę. Obecnie posiada Pani 2/8, natomiast Pani mama 6/8 udziałów w
    domu jednorodzinnym.
    Pani zdaniem, powinna Pani być zwolniona z konieczności zapłaty podatku od czynności
    cywilnoprawnych od zakupu pierwszego mieszkania na rynku wtórnym.
    Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
    Z powołanego powyżej przepisu wynika, że w przypadku posiadania udziału m.in. w
    budynku mieszkalnym, zwolnienie z opodatkowania będzie miało miejsce, jeżeli udział ten
    nie przekroczy 50% i został nabyty wyłącznie w drodze dziedziczenia.
    Jak sama Pani wskazała, prawo do udziału w posiadanej nieruchomości nabyła Pani w
    drodze dziedziczenia (1/8 w (...) r.) a następnie w drodze zniesienia współwłasności (1/8 w
    (...) r.).
    Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji współwłasności, zatem tej
    kwestii należy odnieść się do przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964
    r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:
    Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
    (współwłasność).
    W myśl art. 196 § 1 ww.:
    Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo
    współwłasnością łączną.
    Zgodnie z art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
    Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika.
    Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
    W myśl art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
    Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może
    być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w
    ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego
    przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
    Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności regulują postanowienia art. 211 i art. 212
    Kodeksu cywilnego.
    W świetle wyżej powołanych przepisów, zniesienie współwłasności może nastąpić w
    drodze umowy między współwłaścicielami albo, w braku zgody między
    współwłaścicielami, na podstawie orzeczenia sądu.

    W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia
    współwłasności:
    1) podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka
      mniejszych (tzw. podział fizyczny),
    2) przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,
    3) sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).
    Przedmiotem współwłasności jest jedna, określona rzecz ruchoma bądź nieruchoma, do
    której prawo własności posiadają przynajmniej dwie osoby. Każdy ze współwłaścicieli ma
    takie same uprawnienia względem całej rzeczy wspólnej. Przy korzystaniu z nich musi
    jednak liczyć się z prawami przysługującymi pozostałym współwłaścicielom. Żadnemu
    współwłaścicielowi nie przysługuje bowiem wyłączne prawo do wyodrębnionej części.
    Z powyższego wynika więc jasno, że nabycie tytułem zniesienia współwłasności i nabycie
    tytułem dziedziczenia to dwa odrębne tytuły nabycia.
    Jak wskazano powyżej, w przypadku kupującego, który posiadał/posiada udział w
    nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, zwolnienie przysługuje tylko w
    przypadku nabycia tego udziału do wysokości 50% i wyłącznie tytułem dziedziczenia. Pani
    co prawda nabyła udział w prawie do domu w dopuszczalnej wysokości, tj. 2/8, jednakże
    nie tylko w wyniku spadku, ale także – jak Pani wskazuje − tytułem zniesienia
    współwłasności.
    Tym samym, należy uznać, przy zakupie pierwszego mieszkania nie będzie Pani mogła
    skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych. Nie spełnia Pani bowiem wymogu tytułu nabycia uprawniającego do
    zastosowania zwolnienia. Umowa sprzedaży będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem
    od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2%.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem, została wydana wyłącznie
    dla Pani. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – Dyrektor Krajowej
    Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej
    sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
    Zatem, tylko Pani może czerpać z wydanej interpretacji ochronę prawną. Interpretacja ta
    stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie powstania po Pani stronie skutków
    podatkowych w podatku od czynności cywilnoprawnych. Stosownie do powyższego, jeżeli
    Pani mąż chciałby również otrzymać interpretację indywidualną, to powinien złożyć
    odrębny wniosek i uiścić wymaganą opłatę.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
      dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: sytuacja musi być zgodna (tożsama) z
      opisem zdarzenia przyszłego i musi się Pani zastosować do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;

      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
      wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy –
    Ordynacja podatkowa.