Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-83/16-4/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-02-26
Teza: Mając na uwadze przedstawione przepisy prawa podatkowego oraz przyjmując, że spłata będzie otrzymana w wyniku dokonanego działu spadku, stwierdzić należy, że otrzymanie przez Wnioskodawcę kwoty równej wartości posiadanego udziału w spadku, nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego, a umowa zostanie zawarta wyłącznie między spadkobiercami. W rezultacie na Wnioskodawcy z tytułu otrzymania spłaty, nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: spadek; spadek-dział spadku; spłata; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 15 stycznia 2016 r. (data wpływu 27 stycznia 2016 r.) uzupełnione pismem z dnia 19 lutego 2016 r. (data nadania 19 lutego 2016 r., data wpływu 22 lutego 2016 r.) na wezwanie Nr IPPB4/415-83/16-2/MS z dnia 4 lutego 2016 r. (data nadania 4 lutego 2016 r., data doręczenia 12 lutego 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 stycznia r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku.

Z uwagi na braki formalne, pismem Nr IPPB4/4511-83/16-2/MS z dnia 4 lutego 2016 r. (data nadania 4 lutego 2016 r., data doręczenia 12 lutego 2016 r.) tut. organ wezwał Wnioskodawcę o wyjaśnienie w zakresie jakich przepisów prawa podatkowego ma być udzielona interpretacja przepisów prawa podatkowego, uzupełnienie danych o wysokości, sposobie uiszczenia i zwrotu opłaty oraz numery kont bankowych, doprecyzowanie zdarzenia przyszłego, przeformułowanie pytania, które winno być związane z przepisami prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego, przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego do przeformułowanego pytania.

Pismem z dnia 19 lutego 2016 r. (data nadania 19 lutego 2016 r., data wpływu 22 lutego 2016 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 4 maja 2015 r., Nr IPPB4/4511-437/15-2/MS, którą Wnioskodawca otrzymał od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, Dyrektor rozstrzygnął kwestię dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dotyczących przychodu ze zbycia udziału w nieruchomości będącej spadkiem po zmarłej matce. Organ podatkowy stanął na stanowisku, że na spłacie, którą otrzyma od brata w związku z działem spadku obejmującego lokal mieszkalny odziedziczony po mamie, nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. W roku 2015 nie nastąpiło przeniesienie prawa własności na jednego ze spadkobierców - brata Zbigniewa T. oraz spłata w formie gotówki przez Zbigniewa T. posiadanych przez pozostałych spadkobierców udziałów w lokalu mieszkalnym, które zostały uzyskane w drodze dziedziczenia. Opisane w interpretacji indywidualnej Nr IPPB4/4511-437/15-2/MS przeniesienie prawa własności ma nastąpić w roku 2016.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca doprecyzował, że w dniu 8 czerwca 2014 r. zmarła Jego mama Helena T.. Mama pozostawiła po sobie majątek w postaci mieszkania spółdzielczego własnościowego. W dniu 19 listopad 2014 r. w Sądzie Rejonowym, Wydział Cywilny odbyła się rozprawa sądowa o stwierdzenie nabycia spadku przez spadkobierców: córkę Bożenę T.- D., syna Zbigniewa T., syna Krzysztofa T., syna Leszka T.. W dniu 11 grudnia 2014 r. uprawomocniło się postanowienie sądu, w którym na podstawie ustawy każdy ze spadkobierców dziedziczy 1/4 mieszkania spółdzielczego własnościowego. W styczniu 2015 r. w Urzędzie Skarbowym Wnioskodawca zgłosił nabycie w drodze spadku po zmarłej w dniu 8 czerwca 2014 r. mamie w 1/4 części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W dniu 26 marca 2015 r. Wnioskodawca otrzymał od Naczelnika Urzędzie Skarbowym zaświadczenie o zwolnieniu od podatku uzyskanego przeze mnie spadku.

Ponieważ nie jest możliwe korzystanie z nieruchomości przez wszystkich spadkobierców, podjęli oni decyzję, że w roku 2016 spadkobiercy: Bożena T. - D., Krzysztof T. (Wnioskodawca), Leszek T. dokonają przeniesienia prawa własności na jednego ze spadkobierców - brata Zbigniewa T. Brat Zbigniew T. spłaci w formie gotówki posiadane przez siostrę Bożenę T.-D. oraz braci Krzysztofa T. i Leszka T. udziały w lokalu mieszkalnym uzyskane w drodze dziedziczenia. Wartość owej spłaty nie przekroczy wartości przysługującego każdemu ze spadkobierców udziału spadkowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy dokonanie działu spadku po zmarłej mamie, obejmującego lokal mieszkalny, ze spłatą, w wyniku którego w zamian za zbycie udziału w odziedziczonej nieruchomości na rzecz jednego ze spadkobierców, brata Zbigniewa T., pozostali trzej spadkobiercy: Bożena T.-D., Krzysztof T., Leszek T. otrzymają pieniądze w kwocie równej wartości posiadanego udziału w spadku należy traktować jako odpłatne zbycie udziału określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i przychód ten opodatkować zgodnie z tą ustawą, czy też zgodnie z zapisem art. 2 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadku i darowizn, a więc nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przychodu ze zbycia nieruchomości?

Zdaniem Wnioskodawcy.

W myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny. Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że wartość uzyskanej przez trzech spadkobierców spłaty, powstałej na skutek działu spadku, nie przekroczy wartości przysługującego każdemu ze spadkobierców udziału spadkowego. Każdy ze spadkobierców nie uzyska żadnego przychodu, bowiem jedynie spienięży udział w nieruchomości nabyty w spadku, uzyskując jedynie jego równowartość. Nie wystąpi zatem u spadkobierców przysporzenie majątkowe względem dziedziczonej ułamkowej masy spadkowej. Nie będzie w tej sytuacji podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej przez spadkobierców w wyniku sprzedaży udziałów. W opisanym zdarzeniu spadkobiercy nie uzyskują korzyści materialnych, jedynie zostaje unormowana sytuacja prawna - zniesienie współwłasności na rzecz jednego ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty pozostałych, na skutek braku możliwości podziału rzeczy.

Ponieważ nieruchomości nie można podzielić, odpłatne zbycie współwłasności jest naturalną konsekwencją umożliwiającą skorzystanie z nabytych prawdo spadku i powinno podlegać opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn i na spłacie nie powinien ciążyć obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawca powołał się na interpretację indywidualną prawa podatkowego z dnia 4 maja 2015 r. Nr IPPB4/4511-437/15-2/MS, którą otrzymał od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Dyrektor rozstrzygnął w niej kwestię dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dotyczących przychodu ze zbycia udziału w nieruchomości będącej spadkiem po zmarłej mamie. Organ podatkowy stanął na stanowisku, że na spłacie, którą Wnioskodawca otrzyma od brata w związku z działem spadku obejmującego lokal mieszkalny odziedziczony po mamie, nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c wymienionej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 - odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów
4.  innych rzeczy,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiła po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedna lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W myśl art. 210 tej ustawy, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy praw wchodzących w skład spadku.

Stosownie do treści art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, wywieść należy, że Wnioskodawca nabył spadek w 1/4 części po zmarłej w dniu 8 czerwca 2014 r. matce. Ponieważ nie jest możliwe korzystanie z tej nieruchomości przez wszystkich spadkobierców dokonają oni przeniesienia prawa własności na jednego ze spadkobierców – brata Wnioskodawcy - Zbigniewa T. Brat ten spłaci w formie gotówki posiadane przez pozostałych spadkobierców udziały w lokalu mieszkalnym, które zostały uzyskane w drodze dziedziczenia. Wartość tej spłaty nie przekroczy wartości przysługującego każdemu ze spadkobierców udziału spadkowego.

W świetle powyższego, mając na uwadze przedstawione przepisy prawa podatkowego oraz przyjmując, że spłata będzie otrzymana w wyniku dokonanego działu spadku, stwierdzić należy, że otrzymanie przez Wnioskodawcę kwoty równej wartości posiadanego udziału w spadku, nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego, a umowa zostanie zawarta wyłącznie między spadkobiercami. W rezultacie na Wnioskodawcy z tytułu otrzymania spłaty, nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Jednakże, wskazać należy, że mając na uwadze treść zadanego przez Wnioskodawcę pytanie oraz przepis art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, interpretacja indywidualna skierowana jest wyłącznie do Wnioskodawcy i skutki prawne wywołuje tylko w stosunku do Niego. Natomiast pozostali spadkobiercy, chcąc uzyskać interpretację indywidualną, powinni wystąpić z odrębnym wnioskiem i uiścić stosowną opłatę.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.