Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.183.2025.1.SKJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-08
Teza: Brak opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług
nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
poradnictwa obywatelskiego.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
radca prawny
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Nieodpłatne świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 13 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy braku opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

    Opis stanu faktycznego
    1 czerwca 2012 r. Wnioskodawca uzyskał tytuł magistra prawa. (...) 2016 r. Wnioskodawca
    został wpisany na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców
    Prawnych w (...). Od (...) 2016 r. Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność
    gospodarczą której przedmiotem jest działalność prawnicza (69.10.Z) - Radca Prawny (...).
    Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT.
    Wnioskodawca ukończył kurs na doradcę obywatelskiego i po zdaniu egzaminu z
    wynikiem pozytywnym Wnioskodawca uzyskał tytuł doradcy obywatelskiego.
    Zaświadczenie potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności z zakresu świadczenia
    poradnictwa obywatelskiego wydane zostało (...) 2022 r. przez Związek Biur Porad
    Obywatelskich.
    Od 1 stycznia 2024 r. do dnia dzisiejszego Wnioskodawca świadczy nieodpłatną pomoc
    prawną realizowaną na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz edukacji prawnej (później: ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej - dalej:
    ustawa), jako osoba, która:
    a) ukończyła wyższe studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra lub zagraniczne studia
      prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej,
    b) posiada co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu wymagających wiedzy
      prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej,
    c) korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych,
    d) nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub
      przestępstwo skarbowe (art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy).
    Od 1 stycznia 2024 r. do dnia dzisiejszego Wnioskodawca świadczy nieodpłatną pomoc
    prawną i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie realizowane na podstawie ustawy jako
    radca prawny w ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności
    gospodarczej pod firmą Radca Prawny (...).
    22 października 2023 r. Wnioskodawca zawarł umowę zlecenia ze stowarzyszeniem „(...)” z
    siedzibą w (...) (KRS: (...)). Przedmiotem umowy zlecenia jest realizacja świadczeń z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na
    zasadach określonych w ustawie oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w
    lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w odrębnym harmonogramie.
    Stowarzyszeniu powierzono, na mocy art. 11 ust. 1 i 2 ustawy, prowadzenie punktów
    nieodpłatnej pomocy prawnej w różnych lokalizacjach.
    Na podstawie tych umów Wnioskodawca realizował świadczenia w okresie od 1 stycznia
    2024 r. aż do dnia dzisiejszego - na podstawie kolejno co roku zawieranych umów
    współpracy, tj. umów: z 22 października 2024 r. Wnioskodawca zawarł umowę z zlecenia
    ze stowarzyszeniem „(...)” z siedzibą w (...) [KRS: (...)].
    Przedmiotem umowy zlecenia jest realizacja świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie
    oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym
    określonych w odrębnym harmonogramie. Stowarzyszeniu powierzono, na mocy art. 11
    ust. 1 i 2 ustawy, prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej w różnych
    lokalizacjach. Na podstawie tej umowy Wnioskodawca realizuje świadczenia od 1 stycznia
    2024 r. do dnia dzisiejszego.
    W ramach wszystkich ww. umów, Wnioskodawca dyżurował świadcząc nieodpłatną pomoc
    prawną/nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej
    oraz Punktach Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego zgodnie z harmonogramem.
    Miejsca i godziny dyżurów zostały wyznaczone przez powiaty, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10
    ww. ustawy. Za każdym razem, począwszy od 1 stycznia 2024 r., udzielanie nieodpłatnej

    pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego odbywa się
    według kolejności zgłoszeń, po umówieniu terminu wizyty. Zgłoszeń dokonuje się
    telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez starostę albo odpowiednio
    Prezydenta Miasta. Starosta/Prezydent Miasta oprócz dokonywania zgłoszeń
    telefonicznych może również umożliwić dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem
    środków komunikacji elektronicznej. Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie udzielane są przez Stowarzyszenie realizujące zadanie zlecone
    przez powiaty oraz miasta na prawach powiatu na podstawie zawartych z nimi umów.
    Zgodnie z art. 8. ust. 1 ustawy, zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy
    prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej,
    o których mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie są zadaniami zleconymi z zakresu
    administracji rządowej realizowanymi przez powiat/miasto na prawach powiatu w
    porozumieniu z gminami albo samodzielnie.
    Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z
    przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji
    pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, zwanej dalej „organizacją
    pozarządową”, z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli na powiat przypadają dwa
    punkty, adwokatom lub radcom prawnym powierza się prowadzenie jednego punktu, a
    prowadzenie drugiego powierza się organizacji pozarządowej, która udziela nieodpłatnej
    pomocy prawnej i świadczy nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w tym punkcie w
    zakresie czasowym wskazanym w umowie. Organizację pozarządową wyłania się
    corocznie w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003
    r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, przeprowadzanym jednocześnie na
    powierzenie prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Organizacja
    pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z powiatem,
    do której stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a i 3-6b. Organizacja
    pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w art. 5 ust. 2-5, art.
    7 oraz art. 8 ust. 2-13 (art. 11 ust. 1-1 a, ust. 2, ust. 7, ust. 10).
    Zgodnie z art. 4 ww. ustawy, nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie przysługują osobie uprawnionej, wskazanej w ustawie. W myśl art. 3 ww.
    ustawy, nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:
    1) poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej „osobą uprawnioną” o obowiązującym
      stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej
      obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym,
      administracyjnym, sądowym lub sądowoadministracyjnym lub
    2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub
    3) sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem
      pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i
      pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, lub
    3a) nieodpłatną mediację, lub
    4) sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
      pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy
      prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu
      sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku
      finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.
    Stosownie do art. 3a ust. 1 ww. ustawy, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje
    działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do

    podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub
    spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu
    problemu, w tym w razie potrzeby sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu
    działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w
    szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych
    oraz zabezpieczenia społecznego. Każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego dokumentuje się w
    karcie nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,
    zwanej dalej „kartą pomocy”, przez podanie w szczególności informacji dotyczących
    zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny prawa której dotyczyła ta pomoc,
    kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu poświęconego na jej udzielenie i liczby
    wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie, ogólnych informacji o osobie uprawnionej
    dotyczących w szczególności wieku, płci, wykształcenia, dochodu, gospodarstwa
    domowego i miejsca zamieszkania oraz danych dotyczących punktu, osoby udzielającej
    pomocy i daty jej udzielenia. Karta pomocy zawiera część obejmującą opinię osoby
    uprawnionej o udzielonej pomocy. Wypełnienie przez osobę uprawnioną tej części karty
    pomocy, w tym podanie numeru telefonu w celu zasięgnięcia dalszej opinii, jest
    uzależnione od zgody osoby uprawnionej. W karcie pomocy nie podaje się danych
    osobowych osoby uprawnionej, które mogą bezsprzecznie identyfikować osobę.
    Stowarzyszenie nie zobowiązało Wnioskodawcy w umowie do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa nie przenosi na
    Wnioskodawcę odpowiedzialności wobec osób trzecich na realizowanie świadczeń.
    Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za wykonanie swoich czynności wobec osób
    trzecich, gdyż ponosi je zleceniodawca, zgodnie z art. 427 i 429 ustawy z dnia 23 kwietnia
    1964 r. - Kodeks cywilny. Z tytułu pełnienia ww. dyżurów, Wnioskodawca otrzymuje
    zryczałtowane wynagrodzenie miesięczne. Wynagrodzenie jest niezależne od ilości
    udzielonych świadczeń, co oznacza że jest niezależne od liczby rzeczywiście obsłużonych
    klientów.
    Wynagrodzenie jest przekazywane po każdym przepracowanym miesiącu przelewem na
    rachunek bankowy zleceniobiorcy na podstawie wystawianego dokumentu księgowego
    (faktura lub rachunek) dostarczanego do Stowarzyszenia w wersji elektronicznej lub
    papierowej. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu
    dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Za świadczenie usług w miesiącach od stycznia 2024 r. do dzisiejszego Wnioskodawca
    wystawił faktury w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Realizując
    umowę zlecenia Wnioskodawca nie ponosi ryzyka gospodarczego i ekonomicznego,
    rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji
    negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą
    niebezpieczeństwo poniesienia straty. Do wykonywania czynności wynikających z umowy
    zlecenia Wnioskodawca wykorzystuje lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze
    techniczne) zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu oraz Stowarzyszenie.
    W związku z realizacją umowy, Wnioskodawca ponosi wydatki w postaci kosztów dojazdu
    do miejsca dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej. W związku z
    realizacją umowy zlecenia Wnioskodawca nie ponosi innych wydatków. Wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że Zleceniobiorca
    (Wnioskodawca) nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.
    Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur,
    która została narzucona przez Stowarzyszenie. Umowa zlecenia przewiduje stałe
    miesięczne wynagrodzenie. Skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można
    mówić o ponoszeniu ryzyka gospodarczego. Wnioskodawca nie ma także wpływu na
    wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego z umowy.

    Uzupełnienie opisu stanu faktycznego. Wynagrodzenie, które Wnioskodawca otrzymuje od
    Stowarzyszenia za wykonywane usługi, będące przedmiotem wniosku, stanowi przychód,
    o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, tj. przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia
    uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej.

## Pytanie

Czy Wnioskodawca jest zobowiązany odprowadzić podatek od towarów i usług z tytułu
    uzyskiwanego wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej ze Stowarzyszeniem w
    przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, w świetle
    rodzaju czynności, warunków ich świadczenia i zasad przyznawania wynagrodzenia,
    stwierdzić należy, że dokonywane w ramach umowy zlecenia czynności nie stanowią
    wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej, stąd podlegają wyłączeniu
    opodatkowaniem podatkiem VAT wobec faktu, że za przychody z działalności
    wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie
    umowy zlecenia.
    W ocenie Wnioskodawcy, przychody otrzymywane od Stowarzyszenia z tytułu ww. umowy
    zlecenia za realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, a także
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w
    lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w odrębnym harmonogramie - mieszczą
    się w zakresie przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art.
    13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r., tj.
    będą to przychody wymienione w pkt 8 - przychody z tytułu wykonywania usług na
    podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej.
    W związku z wykonywaniem czynności w ramach zlecenia Wnioskodawca nie dysponuje
    niezależnością i samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż działa wówczas jako
    profesjonalny podmiot gospodarczy. Zauważyć należy, że realizując umowę zlecenia
    Wnioskodawca nie ma możliwości swobodnego zorganizowania m.in. wyboru godzin i dni
    dyżuru, lokalu, infrastruktury, osób uprawnionych.
    Co należy podkreślić, Wnioskodawca nie ponosi także ryzyka gospodarczego i
    ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w
    konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą
    ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia Wnioskodawca wykorzystuje
    lokal i infrastrukturę zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu i
    Stowarzyszenie. Zagadnienie zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3
    Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako Zleceniobiorca
    Wnioskodawca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.
    Co istotne, Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość
    stawki za dyżur, która została narzucona przez Stowarzyszenie. Umowa zlecenia
    przewiduje stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób uprawnionych,
    które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług. Zasady przyznawania

    wynagrodzenia zostały opisane powyżej. Od osób uprawnionych nie pobiera się żadnego
    wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami. Zleceniobiorca nie może udzielać
    informacji o podmiotach świadczących odpłatną pomoc prawną. W rezultacie, skoro
    umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu ryzyka
    ekonomicznego przez radcę prawnego.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5
    ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości
    niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności
    lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
    działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno zaniechanie, powstrzymanie się od
    działania.
    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o
    podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest
    dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie, które otrzymuje od Stowarzyszenia za wykonane
    czynności stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Przemawia za tym fakt, że w związku z wykonywaniem
    czynności w ramach zlecenia Wnioskodawca nie dysponuje niezależnością i
    samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż Wnioskodawca działa jako profesjonalny
    podmiot gospodarczy. Ponadto świadcząc usługi w ramach wskazanej umowy
    Wnioskodawca nie ponosi ryzyka gospodarczego i ekonomicznego związanego z
    prowadzoną działalnością. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na podstawie zawartej umowy zlecenia na rzecz
    Stowarzyszenia, nie mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o
    podatku od towarów i usług, a tym samym Wnioskodawca nie powinien być z tego tytułu
    podatnikiem zobowiązanym do rozliczania podatku VAT. W rezultacie uznać należy, że
    otrzymywane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy zlecenia
    nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Zatem nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od wynagrodzenia
    otrzymanego na podstawie zawartych ze Stowarzyszeniem umów zlecenia.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy: Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1,
    rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt
    1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki
    organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w
    rozumieniu art. 7, w tym również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
      jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
    3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie).
    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa
    zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy.
    Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego
    istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze
    majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas,
    gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji
    może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek
    pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi
    mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność
    następuje w zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność powinna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który
    w związku z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie
    podatnikiem podatku od towarów i usług.
    W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne
    niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność
    gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność
    producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby
    naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
    Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
    wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla
    celów zarobkowych.
    Według art. 15 ust. 3 ustawy - w brzmieniu obowiązującym do 22 stycznia 2020 r.: Za
    wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się
    czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, ze zm.
      43);

    2) (uchylony);
    3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
      czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
      więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
      wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
      trzecich.
    Na mocy art. 15 ust. 3 ustawy - w brzmieniu obowiązującym od 23 stycznia 2020 r.: Za
    wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się
    czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
    2) (uchylony);
    3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
      czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
      więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
      wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
      trzecich.
    Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.), dalej jako „ustawa o PIT” - w brzmieniu
    obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.: Za przychody z działalności wykonywanej osobiście,
    o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się:
    1) (uchylony);
    2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z
      uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych
      przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
    3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
    4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych
      z partnerami zagranicznymi;
    5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych
      osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o
      których mowa w pkt 7;
    6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
    7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
    7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;

    8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o
      dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
        organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
        działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
        te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie
        umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej
        działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;
    9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    Jak stanowi art. 13 ustawy o PIT - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.: Za
    przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,
    uważa się:
    1) (uchylony)
    2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z
      tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
    3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
    4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych
      z partnerami zagranicznymi;
    5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych
      osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o
      których mowa w pkt 7;
    6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10 i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
    7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
    7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
    8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o
      dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
        organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
        działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
        te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie
        umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej
        działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;
    9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej
    Dyrektywą 2006/112/WE, zgodnie z którym: „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką
    działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem,
    działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
    Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły,
    majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że: „Podatnikiem”
    jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność
    gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
    W myśl art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE: Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1,
    przewidujący, że działalność gospodarcza jest prowadzona samodzielnie wyklucza
    opodatkowanie VAT pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą
    umową o pracę lub jakimikolwiek innymi więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny
    między pracodawcą a pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniach sprecyzował, że za
    samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana
    jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz
    którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie
    usługodawcy a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich
    za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (orzeczenia w sprawie C-202
    /90 Ayuntamiento de Sevlla v Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda;
    C-235/85 pomiędzy Komisją Wspólnot Europejskich a Królestwem Niderlandów).
    W ramach wszystkich ww. umów, wnioskodawca świadczył nieodpłatną pomoc prawną
    /nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej oraz
    Punktach Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego zgodnie z harmonogramem.
    Miejsca i godziny dyżurów zostały wyznaczone przez powiaty, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10
    ww. ustawy. Wątpliwości dotyczą braku obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i
    usług z tytułu realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
    Z przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że warunkiem dla uznania, że
    określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie
    wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy,
    jest uznanie przychodów osiąganych z tytułu wykonywanych czynności za przychody
    wymienione w art. 12 ust. 1-6 (przychody z wykonywanej pracy) lub w art. 13 pkt 2-9
    (przychody z działalności wykonywanej osobiście) ustawy o PIT.

    Z okoliczności sprawy wynika, że w kontekście umów zlecenia zawartych ze
    Stowarzyszeniem, wynagrodzenie otrzymane za wykonywanie czynności określonych w
    umowach stanowi przychody, o których mowa w przepisach art. 13 pkt 8 ustawy o PIT.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest
    łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie
    zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi
    stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do
    warunków: wykonywania tych czynności, wynagrodzenia, oraz odpowiedzialności
    zlecającego za wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o PIT, lecz także spełnione muszą zostać pozostałe
    kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się na
    warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za
    wykonane usługi.
    Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2
    ustawy, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia. Nie
    będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy osoba, która w ramach podpisanej umowy,
    tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosząc tym
    samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami.
    Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność działania poprzez zawarcie więzi
    prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do warunków wykonywania zleconych
    czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
    wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie wyłączyć wykonywane czynności z
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy prowadzenie
    działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika podatku VAT) od
    innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania podmiotowości
    prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    We wniosku wskazano, że wynagrodzenie, które otrzymuje Wnioskodawca od
    Stowarzyszenia za wykonywane usługi, będące przedmiotem wniosku stanowi przychód, o
    którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku PIT, tj. przychody z tytułu wykonywania
    usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki

    organizacyjnej. A zatem należy przeanalizować pozostałe warunki, o których mowa w art.
    15 ust. 3 pkt 3 ustawy. Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3
    pkt 3 ustawy odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający.
    Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie, które w swej
    istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę, podobnie jak
    ma to miejsce w przypadku stosunku pracy. Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy
    cywilnoprawnej (stosunku prawnego) pomiędzy zleceniobiorcą - Wnioskodawcą a
    zleceniodawcą - Stowarzyszeniem wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki to nie
    można uznać Wnioskodawcy za podatnika VAT. Jednocześnie brak spełnienia
    któregokolwiek warunku oznacza, że Wnioskodawca w charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy - warunki wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna oraz poradnictwo
    obywatelskie - świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego. W tym kontekście należy zauważyć,
    że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego powoduje, że
    zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły
    związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie - warunek drugi).
    Warunek drugi - wynagrodzenie. Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony, w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci - odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy - zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności. Mając powyższe na uwadze, na gruncie powołanych
    przepisów należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku, wykonywanie przez
    świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie zawartych ze Stowarzyszeniem umów zlecenia, nie mieści
    się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie, a tym samym
    Wnioskodawca nie jest z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego
    podatku. W rozpatrywanej sprawie, do wykonywania czynności wynikających z umowy
    zlecenia wykorzystuje się lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne)
    zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu oraz Stowarzyszeniem.
    W związku z realizacją umowy, Wnioskodawca ponosi wydatki w postaci kosztów dojazdu
    do miejsca dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej. W związku z
    realizacją umowy zlecenia Wnioskodawca nie ponosi innych wydatków. Wykorzystywanie

    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że Zleceniobiorca
    (Wnioskodawca) nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Jednocześnie,
    jak wskazano w opisie sprawy, z tytułu pełnienia dyżurów, Wnioskodawca otrzymuje
    zryczałtowane wynagrodzenie miesięczne. Wynagrodzenie jest niezależne od ilości
    udzielonych świadczeń, co oznacza, że jest niezależne od liczby rzeczywiście obsłużonych
    klientów. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu
    dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Wnioskodawca nie wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur,
    która została narzucona przez Stowarzyszenie. Umowa zlecenia przewiduje stałe
    miesięczne wynagrodzenie. Skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można
    mówić o ponoszeniu ryzyka gospodarczego. Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość
    przyznanego wynagrodzenia wynikającego z umowy. Ponadto, Stowarzyszenie nie
    zobowiązało Wnioskodawcy w umowie do zawarcia umowy ubezpieczenia od
    odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa nie przenosi na Wnioskodawcę
    odpowiedzialności wobec osób trzecich na realizowanie świadczeń. Wnioskodawca
    odpowiedzialności za wykonanie swoich czynności wobec osób trzecich, gdyż ponosi je
    zleceniodawca zgodnie z art. 427 i 429 ustawy Kodeks cywilny.
    Jak wskazał Wnioskodawca w opisie sprawy, realizując umowę zlecenia - nie ponosi ryzyka
    gospodarczego i ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich
    zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności
    gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty. Powyższe wskazuje,
    że zawarcie opisanych we wniosku umów zlecenia powoduje powstanie stosunku
    prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w ramach którego
    Wnioskodawca jest związany ze zleceniodawcą (Stowarzyszeniem) więzami prawnymi co
    do warunków wykonywania czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności
    zleceniodawcy wobec osób trzecich. Wobec powyższego, w odniesieniu do świadczonych
    przez Wnioskodawcę usług z zakresu pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i
    mediacji, zaistnieją przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, co oznacza, że zostaną
    spełnione kryteria wyłączające świadczenie ww. usług, objętych zawartymi umowami ze
    Stowarzyszeniem z czynności podlegających ustawie.
    Zatem świadczenie przez Wnioskodawcę, w okolicznościach przedstawionych we wniosku,
    opisanych usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego, nie stanowi wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej i w
    efekcie Wnioskodawca z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług, a
    wykonywane czynności nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Jednocześnie
    wskazuje Pan, że analogicznym (takim samym) stanie faktycznym wydana została
    interpretacja Krajowej Informacji Skarbowej w sprawie 0112-KDIL1-2.4012.460.2024.2.DS,
    z 14 listopada 2024r oraz w sprawie 0112-KDIL1-2.4012.460.2024.2.DS.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
      jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
    3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest
    dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Według art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
    2) (uchylony)

    3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
      tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
      prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
      czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
      czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
      wobec osób trzecich.
    Na mocy art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej,
      naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w
      konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z
      tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty
      tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania
      sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz
      przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z
      pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób
      powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z
      wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej
      jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
      prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;

      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa
      w pkt 7..
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest
    łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie
    zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi
    stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:
        wykonywania tych czynności,
        wynagrodzenia, oraz
        odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in. czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania, poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala wyłączyć
    wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.

    Znacząca jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Pana oraz Stowarzyszenie.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11 grudnia 2006 r. Nr 347, str. 1, ze zm.),
    zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady

    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważenia wymaga, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą - Panem a zleceniodawcą - Stowarzyszeniem wykaże, że
    spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika VAT.
    Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca
    występuje w charakterze podatnika VAT.

    Warunek pierwszy - warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest nieodpłatna pomoc prawna i
    nieodpłatne poradnictwo obywatelskie świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest
    wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego - w niniejszej
    sprawie Stowarzyszenia.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie -
    warunek drugi).
    Warunek drugi - wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci - odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy - zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że jest Pan czynnym podatnikiem podatku VAT. Od (...) 2016 r.
    prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, której przedmiotem jest
    działalność prawnicza. Od 1 stycznia 2024 r. do dnia dzisiejszego świadczy Pan
    nieodpłatną pomoc prawną i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie realizowane na
    podstawie ustawy jako radca prawny w ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej
    działalności gospodarczej. 22 października 2023 r. zawarł Pan umowę zlecenia ze
    stowarzyszeniem „(...)” z siedzibą w (...). Przedmiotem umowy zlecenia jest realizacja
    świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach określonych w ustawie
    oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym
    określonych w odrębnym harmonogramie. Stowarzyszeniu powierzono, na mocy art. 11
    ust. 1 i 2 ustawy, prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej w różnych
    lokalizacjach. Na podstawie tych umów realizował Pan świadczenia w okresie od 1 stycznia
    2024 r. do dnia dzisiejszego. Dyżurował Pan świadcząc nieodpłatną pomoc prawną
    /nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej oraz
    Punktach Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego zgodnie z harmonogramem.
    Miejsca i godziny dyżurów zostały wyznaczone przez powiaty, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10
    ww. ustawy. Za każdym razem, począwszy od 1 stycznia 2024 r., udzielanie nieodpłatnej
    pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego odbywa się
    według kolejności zgłoszeń, po umówieniu terminu wizyty. Nieodpłatna pomoc prawna i
    nieodpłatne poradnictwo obywatelskie udzielane są przez Stowarzyszenie realizującą
    zadanie zlecone przez powiaty oraz miasta na prawach powiatu na podstawie zawartych z
    nimi umów.
    Stowarzyszenie nie zobowiązało Pana w umowie do zawarcia umowy ubezpieczenia od
    odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa nie przenosi na Pana odpowiedzialności
    wobec osób trzecich na realizowanie świadczeń. Nie ponosi Pan odpowiedzialności za
    wykonanie swoich czynności wobec osób trzecich, gdyż ponosi je zleceniodawca zgodnie z
    art. 427 i 429 ustawy Kodeks cywilny.
    Z tytułu pełnienia ww. dyżurów, otrzymuje Pan zryczałtowane wynagrodzenie miesięczne.
    Wynagrodzenie jest niezależne od ilości udzielonych świadczeń, co oznacza, że jest
    niezależne od liczby rzeczywiście obsłużonych klientów. Wynagrodzenie jest
    przekazywane po każdym przepracowanym miesiącu przelewem na rachunek bankowy
    zleceniobiorcy na podstawie wystawianego dokumentu księgowego (faktura lub rachunek)
    dostarczanego do Stowarzyszenia w wersji elektronicznej lub papierowej. Podstawą

    wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
    przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Realizując umowę zlecenia nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego i ekonomicznego,
    rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji
    negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą
    niebezpieczeństwo poniesienia straty. Do wykonywania czynności wynikających z umowy
    zlecenia Wnioskodawca wykorzystuje lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze
    techniczne) zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu oraz Stowarzyszenie.
    W związku z realizacją umowy, ponosi Pan wydatki w postaci kosztów dojazdu do miejsca
    dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej. Wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że Zleceniobiorca (czyli
    Pan) nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.
    Nie ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur, która
    została narzucona przez Stowarzyszenie. Umowa zlecenia przewiduje stałe miesięczne
    wynagrodzenie.
    Wynagrodzenie, które otrzymuje Pan od Stowarzyszenia za wykonywane usługi, będące
    przedmiotem wniosku, stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychody z tytułu wykonywania usług na
    podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej.
    Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy jest Pan zobowiązany odprowadzić podatek z
    tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia z umowy zawartej ze Stowarzyszeniem w
    przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego.
    Analiza okoliczności sprawy i powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świadczenie
    przez Pana usług z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie zawartej umowy, nie mieści się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług.
    Realizując czynności na podstawie umowy zlecenia nie ponosi Pan odpowiedzialności
    wobec osób trzecich za wykonywane czynności oraz nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego
    i ekonomicznego związanego z wykonywanymi ww. czynnościami. Wskazał Pan
    jednoznacznie, że Stowarzyszenie nie zobowiązało Pana do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich, nie ponosi Pan
    odpowiedzialności za wykonanie swoich czynności wobec osób trzecich, gdyż ponosi je
    Zleceniodawca. Ponadto, do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia
    wykorzystuje Pan lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne)
    zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu oraz Stowarzyszenie. Co więcej, nie
    ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur, która została
    narzucona przez Stowarzyszenie. Umowa zlecenia przewiduje stałe miesięczne
    wynagrodzenie.
    Powyższe okoliczności wskazują, że zawarcie opisanej umowy zlecenia powoduje
    powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w
    ramach którego Pan jako Zleceniobiorca związany jest ze Zleceniodawcą -
    Stowarzyszeniem - więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności,
    wynagrodzenia, a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną
    nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Pana działalności
    gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

    Mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące przepisy, należy stwierdzić, że z tytułu
    świadczenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie umowy zlecenia, za które otrzymuje Pan od Stowarzyszenia
    wynagrodzenie, nie jest Pan zobowiązany do odprowadzenia podatku od towarów i usług.
    Tym samym, Pana stanowisko jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy stan
    faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie się pokrywał z opisem stanu
    faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w
    przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swoją aktualność.
    Należy wskazać, że niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie kwestie będącą
    przedmiotem zapytania, tj. braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia
    usług udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego. Inne kwestie nieobjęte pytaniem i stanowiskiem nie mogą być - zgodnie z
    art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - rozpatrzone.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie
        zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):

        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.