Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-876/10/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-01-27
Teza: Jakie są skutki podatkowe wypłaty przez spółdzielnię mieszkaniową wartości rynkowej lokalu po wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu?
Słowa kluczowe: spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe; spółdzielnie-wkład do spółdzielni mieszkaniowej; wkład-wycofanie wkładu; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; zwrot-zwrot wkładów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 25 października 2010r. (data wpływu do tut. Biura – 27 października 2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłacenia przez spółdzielnię mieszkaniową wartości rynkowej lokalu po wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 października 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłacenia przez spółdzielnię mieszkaniową wartości rynkowej lokalu po wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Według art. 11 ust. 2¹ ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zwraca osobie uprawnionej wartość rynkową lokalu; z ust. 2² wynika, iż z wartości rynkowej potrąca się m.in. nominalną kwotę umorzenia kredytu oraz koszty określenia wartości rynkowej lokalu.

Spółdzielnia zgodnie z art. 11 dokonuje zwrotu wartości rynkowej lokalu po wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu i po opróżnieniu lokalu.

W przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu został wniesiony wkład mieszkaniowy, jednak członkowi posiadającemu takie prawo przysługuje prawo do przeniesienia własności lokalu po spłacie tylko nominalnej kwoty umorzenia kredytu (art. 12 ustawy o spółdzielniach).

W myśl przepisu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2001r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, spółdzielnie są obowiązane sporządzić za rok kalendarzowy wg ustalonego wzoru PIT-14 imienne informacje o wysokości wycofanego wkładu budowlanego lub mieszkaniowego wniesionego do spółdzielni od dnia 1 stycznia 1992r., chyba że podatnik złoży oświadczenie, że wycofany wkład nie był odliczony od jego dochodu lub podatku.

W omawianym przypadku wkład mieszkaniowy był wniesiony przed 1992r. więc obowiązek wystawienia PIT-14 z tytułu zwróconej wartości rynkowej nie wystąpi. Ponadto wg art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo do spółki osobowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w przypadku, gdy nie ma obowiązku wystawienia informacji PIT-14, spółdzielnia jest obowiązana sporządzić informację PIT-8C o wysokości przychodów z tytułu wypłaconej wartości rynkowej lokalu, dla którego wygasło spółdzielcze lokatorskie prawo i ewentualnie w jakiej wysokości wykazać przychód, jeśli osoba zamieszkiwała w lokalu od lat i wniosła wkład mieszkaniowy przed 1992r.?
2.  Czy w przypadku zwrotu wartości rynkowej lokalu wystąpi różnica między wniesionym a wypłaconym wkładem np. wartość rynkowa minus zwaloryzowany do wartości rynkowej wniesiony wkład mieszkaniowy lub wartość rynkowa minus wniesiony wkład mieszkaniowy lub budowlany w wartości nominalnej, którą należy wykazać w PIT-8C?

Zdaniem wnioskodawcy, nie ma obowiązku wystawienia informacji PIT-8C z tytułu zwrotu wkładu ze spółdzielni, gdy nie ma konieczności złożenia PIT-14, gdyż od momentu wniesienia wkładu mieszkaniowego do chwili jego zwrotu nastąpiła zmiana siły nabywczej pieniądza i wkład mieszkaniowy wniesiony przez członka przed laty miał taką samą wartość jak obecnie zwrot wartości rynkowej lokalu wg art. 11 ust. 2¹ ustawy o spółdzielniach (różnica wkładów nie wystąpi). Z wypłaconej wartości rynkowej lokalu potrąca się nominalną kwotę umorzenia kredytu, więc tym samym taka osoba posiada już wkład budowlany w spółdzielni jak w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (zwaloryzowany wkład budowlany = wartość rynkowa lokalu).

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2 listopada 2001r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 134, poz. 1509 ze zm.) spółdzielnie mieszkaniowe są obowiązane sporządzić za rok kalendarzowy, w trzech egzemplarzach, według ustalonego wzoru, imienne informacje o wysokości wycofanego wkładu budowlanego lub mieszkaniowego wniesionego do spółdzielni od dnia 1 stycznia 1992r., chyba że podatnik złoży spółdzielni oświadczenie, że wycofany wkład nie był odliczony od jego dochodu lub od podatku. W terminie do dnia 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym spółdzielnie przekazują jeden egzemplarz informacji osobom, które wycofały ze spółdzielni wkład budowlany lub mieszkaniowy, a drugi egzemplarz urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika.

Wskazaną w powyższym przepisie informacją jest informacja PIT-14.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wkład mieszkaniowy był wniesiony przed 1992r.

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż w przypadku gdy do spółdzielni mieszkaniowej wkład mieszkaniowy lub budowlany został wniesiony przed 01 stycznia 1992r., to w przypadku jego wycofania na spółdzielni mieszkaniowej nie ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-14.

Należy jednak zwrócić uwagę na to, iż zwrot wkładu mieszkaniowego, a od 31 lipca 2007r. – wypłata wartości rynkowej lokalu – nie stanowi wycofania wkładu mieszkaniowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ww. ustawy.

Kwestię nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz warunków zwrotu wniesionego wkładu i wypłaty wartości rynkowej reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych – w brzmieniu obowiązującym do 31 lipca 2007r., spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale. W wypadku gdy przysługuje ono małżonkom, wygaśnięcie prawa następuje z chwilą ustania członkostwa obojga małżonków. Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika, iż w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia zwraca zgodnie z postanowieniami statutu osobie uprawnionej wniesiony wkład mieszkaniowy albo jego wniesioną część, zwaloryzowane według wartości rynkowej lokalu. W rozliczeniu tym nie uwzględnia się długu obciążającego członka z tytułu przypadającej na niego części zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu wraz z odsetkami, o którym mowa w art. 10 ust. 3. Warunkiem wypłaty wartości wkładu mieszkaniowego albo jego części jest opróżnienie lokalu, o którym mowa w art. 7 ust. 1.

Natomiast z treści ww. art. 11 ust. 1 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych – jednakże w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 2007r. – wynika, iż spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale.

Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego z następujących przyczyn:

1.  jeżeli członek pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokal niezgodnie z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali, lub
2.  jeżeli członek jest w zwłoce z uiszczeniem opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, za 6 miesięcy.

Z przepisu art. 11 ust. 2 ww. ustawy wynika, iż w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.

Z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu (art. 11 ust. 2² ww. ustawy).

Zatem zwrot wkładu mieszkaniowego, a od 31 lipca 2007r. – wypłata wartości rynkowej lokalu – w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nie stanowi wycofania wkładu mieszkaniowego. Wycofanie wkładu może mieć miejsce jedynie wówczas gdyby wkład mieszkaniowy wpłacony do spółdzielni w celu uzyskania lokatorskiego prawa do lokalu został podatnikowi zwrócony przez spółdzielnię przed faktycznym uzyskaniem przez niego prawa do lokalu. Z wycofaniem wkładu mieszkaniowego mamy więc do czynienia jedynie do czasu przydziału lokalu lub zamieszkania przez członka spółdzielni w przydzielonym lokalu. Natomiast zwrot wkładu, a od 31 lipca 2007r. – wypłata wartości rynkowej lokalu, ma miejsce w przypadku uprzedniego powstania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Natomiast jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii należy zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Z treści powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie, których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Na podstawie powołanych wyżej przepisów opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega uzyskany w roku podatkowym dochód stanowiący dla osób fizycznych (podatników) przysporzenie majątkowe.

Jednakże w myśl art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo wkładów do spółki osobowej.

Wobec powyższego kwota zwróconego wkładu mieszkaniowego, a od 31 lipca 2007r. – wypłata wartości rynkowej lokalu – do wysokości wniesionego przed 1992r. do Spółdzielni Mieszkaniowej wkładu jest przychodem zwolnionym z podatku dochodowego na mocy ww. art. 21 ust. 1 pkt 50 powyższej ustawy, natomiast nadwyżka pomiędzy uzyskanym przychodem z tytułu zwróconego wkładu mieszkaniowego, a od 31 lipca 2007r. – z tytułu wypłacenia wartości rynkowej lokalu a wniesionym wkładem stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych łącznie z innymi przychodami uzyskanymi w tym samym roku, w którym nastąpił zwrot wkładu. Zatem na Spółdzielni Mieszkaniowej ciąży obowiązek wystawienia przez wnioskodawcę informacji PIT-8C, o której mowa w art. 42a ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Należy zauważyć, iż fakt braku konieczności wystawienia przez wnioskodawcę informacji PIT-14 nie skutkuje brakiem obowiązku wystawienia informacji PIT-8C.

Biorąc powyższe pod uwagę stanowisko wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.