Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-776/12-4/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-11-22
Teza: Zakres skutków podatkowych związanych z odpłatnym zbyciem nieruchomości w ramach umowy dożywocia.
Słowa kluczowe: nieruchomości-zbycie nieruchomości; umowa-umowa dożywocia
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 27.08.2012 r. (data wpływu 29.08.2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 07.11.2012 r. (data wpływu 12.11.2012 r.) na wezwanie z dnia 29.10.2012 Nr IPPB2/415-776/12-2/AK oraz IPPB2/436-425/12-2/MZ o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z odpłatnym zbyciem nieruchomości w ramach umowy dożywocia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29.08.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z odpłatnym zbyciem nieruchomości w ramach umowy dożywocia.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

1.  Wnioskodawczyni zamierza przepisać na swojego syna, w ramach umowy o dożywocie swoje mieszkanie, którego jest jedynym właścicielem. Własnościowe prawo do lokalu nabyła w dniu 30 grudnia 1999 r. po wypełnieniu wobec Spółdzielni Mieszkaniowej swoich zobowiązań finansowych. tj. uzupełnienie wkładu budowlanego. W dniu 04 kwietnia 2009 r. Wnioskodawczyni podpisała w kancelarii notarialnej ze Spółdzielnią Mieszkaniową umowę o ustanowieniu odrębnej własności lokalu. Na podstawie wspomnianej umowy została ustanowiona odrębna własność tego lokalu oraz założona księga wieczysta. Nieruchomość będąca w przyszłości przedmiotem umowy dożywocia nie jest przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej ani postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej.
2.  Wnioskodawczyni odziedziczyła po swojej zmarłej w dniu 07.05.2012 siostrze, 1/3 mieszkania, Akt Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 21.06.2012 r. Zmarła siostra nabyła mieszkanie z 90% bonifikatą udzieloną przez sprzedającego czyli Wydział Zasobów Lokalowych Dzielnicy. Akt Notarialny z dnia 26.03.2009 Repertorium xxx Księga Wieczysta nr xxx. Wnioskodawczyni, jak i pozostali właściciele zamierzają sprzedać mieszkanie celem uzyskania środków finansowych na pokrycie zobowiązań finansowych jakie zaciągnęła spadkodawczyni.

Pismem z dnia 29.10.2012 r. Nr IPPB2/415-776/12-2/AK, IPPB2/436-425/12-2/MZ wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez:

wskazanie, czy interpretacja przepisów prawa podatkowego ma być udzielona w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku od spadków i darowizn, czy też ustawy od czynności cywilnoprawnych.

Jeżeli zakres interpretacji ma dotyczyć ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ wezwał Wnioskodawczynię do:

*   przeformułowania pytań przedstawionych we wniosku z zakresu 2 zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawczyni pyta o skutki podatkowe powstałe po stronie właścicieli odziedziczonego mieszkania.

Wskazani, iż Wnioskodawczyni może pytać tylko i wyłącznie o skutki podatkowe powstałe po swojej stronie. Pozostali współwłaściciele chcąc uzyskać interpretację indywidualną winni wystąpić z indywidualnymi wnioskami.

*   czy krąg osób uprawnionych do wykupu nieruchomości był nieograniczony, czy oferta została skierowana tylko do konkretnych osób, posiadaczy nieruchomości, czy bonifikata udzielana przez Wydział Zasobów Lokalowych Dzielnicy, została udzielona na takich samych zasadach wszystkim potencjalnym nabywcom?
*   przedstawienie własnego stanowiska adekwatnego do pytania oznaczonego we wniosku Nr ad2c) tj. „Czy słuszne jest twierdzenie, iż w przypadku sprzedaży mieszkania przed upływem 5-do letniego terminu zwalniającego z konieczności uiszczenia podatku i zwrotu bonifikaty, uzyskane środki należy przeznaczyć na zakup innej nieruchomości (w tym działki budowlanej, wykupu mieszkania łub zakupu części mieszkania)?”.

Jeżeli zakres interpretacji ma dotyczyć ustawy o podatku od spadków i darowizn wezwano Wnioskodawczynię do:

przedstawienia zdarzenia przyszłego, zadania pytania oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie adekwatnego do zadanego pytania w zakresie wyżej wskazanej ustawy.

We własnym stanowisku Wnioskodawczyni wskazała również o obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umowy dożywocia. W związku z powyższym jeżeli zakres interpretacji ma dotyczyć ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wezwano Wnioskodawczynię do: przedstawienia zdarzenia przyszłego, zadania pytania oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie adekwatnego do zadanego pytania w zakresie wyżej wskazanej ustawy.

Wnioskodawczyni odebrała wezwanie w dniu 02.11.2012 r. W dniu 12.11.2012 r. wpłynęło do organu uzupełnienie wniosku (nadane w dniu 08.11.2012 r.) tym samym zostały zachowane ustawowe terminy.

W nadesłanym uzupełnieniu Wnioskodawczyni wskazała, iż:

W pierwszym zdarzeniu przyszłym opisała sytuację, w której zamierza mieszkanie nabyte w dniu 30.12.1999 r. przekazać swojemu synowi umową dożywocia.

W tym przypadku Wnioskodawczyni zainteresowana jest tylko skutkami podatkowymi wynikającymi z Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa o podatku od czynności cywilno prawnych nie jest przedmiotem tego wniosku. Opłata w kwocie 40 zł za wydanie interpretacji została uiszczona w dniu 27.08.2012.

W drugim zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni opisała sytuację, w której przyjęła w dniu 21.06.2012 spadek w skład, którego weszło mieszkanie nabyte przez siostrę w dniu 26.03.2009 r. Siostra nabyła mieszkanie będąc osobą samotną, była wówczas od dwudziestu lat wdową. Mieszkanie było jej wyłączną własnością tylko ona była w nim zameldowana. Na zakup mieszkania sprzedawca, czyli Wydział Zasobów Lokalowych Dzielnicy udzielił 90% bonifikaty.

Na pytanie „czy krąg osób uprawnionych do wykupu nieruchomości był nieograniczony, czy oferta została skierowana tylko do konkretnych osób, posiadaczy nieruchomości, czy bonifikata udzielona przez Wydział Zasobów Lokalowych Dzielnicy, została udzielona na takich samych zasadach wszystkim potencjalnym nabywcom? - niestety Wnioskodawczyni nie potrafi odpowiedzieć.

Wnioskodawczyni dokonała przeformułowania pytań co zostało przedstawione poniżej.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

ad 1) Czy w przypadku nabycia prawa do lokalu w dniu 30 grudnia 1999 r. i w związku z planowanym podpisaniem Umowy o dożywocie w roku 2012, przepisy Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 roku, będą miały zastosowanie?

ad 2.

1.  Pytania dotyczą Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych:
    1.  czy sprzedając odziedziczone mieszkanie po 26.04.2014 r. Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do uiszczenia 19% podatku dochodowego?
    2.  czy przekazując w formie darowizny swoją część spadku swojemu synowi Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do uiszczenia 19% podatku dochodowego?
    3.  czy przekazując w formie darowizny swoją część mieszkania przed 26.04.2014 r. swojemu synowi Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do uiszczenia 19% podatku dochodowego?
    4.  czy przekazanie swojej części spadku innemu spadkobiercy wywoła to skutki podatkowe w/w ustawy?
2.  Pytania dotyczą Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami:
    1.  czy sprzedając odziedziczone mieszkanie po 26.04.2014 r. Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zwrotu 90% bonifikaty?
    2.  czy przekazując w formie darowizny swoją część spadku swojemu synowi Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zwrotu 90% bonifikaty?
    3.  czy przekazując w formie darowizny swoją część mieszkania przed 26.04.2014 r. synowi Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zwrotu 90% bonifikaty?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie Nr 1. W pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy:

ad 1) Wnioskodawczyni uważa, iż w sytuacji, w której nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w dniu 30.12.1999 r., a następnie uzyskała prawo odrębnej własności do tego lokalu w dniu 04.04.2009 r. to w trybie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, za datę nabycia lokalu, uznaje się moment ustanowienia własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego czyli dzień 30.12.1999 r.

Zdaniem Wnioskodawczyni ustanowienie prawa odrębnej własności do lokalu w dniu 04.04.2009 r. nie jest zdarzeniem prawnopodatkowym, które należy utożsamiać z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego jest tylko inną formą własności, a nie nabyciem.

W związku z tym przekazanie lokalu mieszkaniowego tytułem umowy dożywocia w 2012 r. nie będzie stanowiło źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce jego nabycie upłynęło ponad 5 lat.

Zawarcie umowy dożywocia spowoduje wyłącznie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ppkt e) Ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 - odpłatne zbycie m. in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (w tym lokalu będącego odrębną własnością),
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, iż przepis cytowanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Ze zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawczyni zamierza przepisać na swojego syna, w ramach umowy o dożywocie swoje mieszkanie, którego jest jedynym właścicielem. Własnościowe prawo do lokalu nabyła w dniu 30 grudnia 1999 r. po wypełnieniu wobec Spółdzielni Mieszkaniowej swoich zobowiązań finansowych tj. uzupełnienie wkładu budowlanego.

W dniu 04 kwietnia 2009 r. Wnioskodawczyni podpisała w kancelarii notarialnej ze Spółdzielnią Mieszkaniową umowę o ustanowieniu odrębnej własności lokalu.

Wątpliwości Wnioskodawczyni budzi kwestia, czy przepisując na swojego syna, w ramach umowy o dożywocie swoje mieszkanie, którego jest jedynym właścicielem powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W sytuacji, w której Wnioskodawczyni nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w 1999 r., a następnie nastąpiło ustanowienie na jej rzecz prawa odrębnej własności tego lokalu w 2009 r., za datę nabycia lokalu, od której liczy się 5-letni termin określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy uznać datę nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego tj. 1999 r.

Mając na względzie powyższe uregulowania prawne oraz opisany we wniosku stan faktyczny stwierdzić należy, iż ustanowienie w 2009 r. odrębnej własności przedmiotowego lokalu mieszkalnego i przeniesienie na Wnioskodawczynię prawa własności będzie stanowiło tylko inną formę własności, a nie nowe nabycie w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Okolicznością, którą należy w przedmiotowej sprawie rozważyć jest ustalenie, czy zawarcie umowy dożywocia jest odpłatnym zbyciem nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. W myśl art. 296 Kodeksu cywilnego, nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista). Z kolei na podstawie art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Umowa o dożywocie ma więc charakter umowy zobowiązującej, odpłatnej i wzajemnej. Przedmiotem świadczenia ze strony zbywcy (dożywotnika) jest przeniesienie własności nieruchomości. Ustawa nie ogranicza przy tym możliwości przeniesienia własności nieruchomości w zamian za ustanowienie praw dożywocia tylko do nieruchomości gruntowych. Możliwe zatem jest ustanowienie dożywocia na nieruchomości budynkowej lub lokalowej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że umowa dożywocia zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest formą odpłatnego zbycia nieruchomości.

Biorąc pod uwagę, iż pięcioletni termin, o którym mowa w cyt. powyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy w przypadku Wnioskodawczyni upłynął z dniem 31 grudnia 2004 r., a więc odpłatne zbycie przedmiotowego lokalu mieszkalnego (poprzez przekazanie synowi, w ramach umowy o dożywocie) nastąpi po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którym nastąpiło jego nabycie.

Oznacza to, że odpłatne zbycie nieruchomości w ramach umowy dożywocia nie będzie stanowić źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.