Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-169/08-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-08-12
Teza: Czy w opisanym wyżej stanie faktycznym zobowiązanie wynikające z umowy przedwstępnej do zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości jest długiem spadkowym, który należy odliczyć od wartości spadku celem ustalenia czystej wartości spadku? Czy w niniejszej sprawie, zbycie nieruchomości, do którego spadkobiercy zmarłego byli zobowiązani przed upływem 5 lat od dnia nabycia spadku (stanowiące dług spadkowy) stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: dług-dług spadkowy; podatek-podatek od spadków i darowizn; spadek; umowa-umowa przedwstępna
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 3-art. 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 23.04.2008 r. (data wpływu 12.05.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie długu spadkowego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12.05.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie długu spadkowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Ojciec Wnioskodawcy zmarł w dniu \`(...)\`. 2007 roku. Postanowienie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po nim zostało wydane przez Sąd Rejonowy dla Ł…w dniu 20 lipca 2007 roku. Spadek odziedziczyły wprost dzieci zmarłego: J. S., M. T. U. i P. O.. W skład spadku wchodziła własność nieruchomości położonej w Ł… przy ul. M…w 3/8 części. Przed śmiercią, w dniu 11 maja 2007 roku współwłaściciele ww. kamienicy zawarli z pełnomocnikiem spółki XX sp. z o. o. z siedzibą w K… umowę przedwstępną sprzedaży wskazanej wyżej nieruchomości. Następnie, w dziale III księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości (XXXX) zostało wpisane roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości na rzecz spółki XX sp. z o.o.

Wykonując zobowiązanie wynikające z opisanej wyżej umowy przedwstępnej spadkobiercy zmarłego R. O. zawarli – jako jedni ze współwłaścicieli kamienicy – ze spółką XX sp. z o.o. umowę przyrzeczoną – 27 sierpnia 2007 roku kamienica została sprzedana. Z sumy uzyskanej ze sprzedaży udziału R. O. spłacone zostały jego długi publicznoprawne, to jest zadłużenie wobec U w kwocie 367. 812, 09 zł i 181.559,08 zł na rzecz Z\`(...)\` Zaległości te powstały z tytułu prowadzenia przez zmarłego działalności gospodarczej pod nazwą PW…R. O… .

Pismem z dnia 03 lipca 2008 r. Nr IPPB2/415-802/08-2/JS i Nr IPPB2/436-169/08-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia stanu faktycznego wniosku oraz wskazanie, którego stanu faktycznego dotyczy uiszczona kwota opłaty.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w opisanym wyżej stanie faktycznym zobowiązanie wynikające z umowy przedwstępnej do zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości jest długiem spadkowym, który należy odliczyć od wartości spadku celem ustalenia czystej wartości spadku?
2.  Czy w niniejszej sprawie, zbycie nieruchomości, do którego spadkobiercy zmarłego byli zobowiązani przed upływem 5 lat od dnia nabycia spadku (stanowiące dług spadkowy) stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Odpowiedź w zakresie podatku od spadków i darowizn stanowi przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej. Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie rozpatrzony w odrębnej interpretacji indywidualnej.

Zdaniem wnioskodawcy:

Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. W niniejszej sprawie w wyniku sukcesji generalnej spadkobiercy zmarłego R. O. wstąpili w ogół jego praw i obowiązków oraz zobowiązań wynikających z różnych stosunków prawnych. Przyjęli spadek wprost. W związku z tym stali się również dłużnikami ze stosunku prawnego wykreowanego umową przedwstępną sprzedaży nieruchomości położonej w Ł… przy ul. M….

Umowa przedwstępna jest bowiem samodzielnym stosunkiem zobowiązaniowym, kreującym odrębny stosunek prawny, mocą którego powstają w obrocie tak uprawnienia, jak i zobowiązania po każdej ze stron.

Z uwagi na szczególny charakter takiej umowy, w szczególności w przypadku jej zawarcia w formie dochowującej ważności co do formy umowy przyrzeczonej oraz w sytuacji wpisania stosownego roszczenia w dziale III księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości spadkobiercy byli zobowiązani do spełnienia świadczenia wynikającego z umowy przedwstępnej, to jest dokonania czynności zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji zasadne i uprawnione jest twierdzenie, że zobowiązanie to stanowiło dług spadkowy, a w związku z tym jego wartość (równa wartości części nieruchomości odpowiadającej co do wysokości wielkości udziału przypadającego na zmarłego) winna zostać odliczona od wartości spadku – podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Nie mniej istotne jest również i to, że od podstawy opodatkowania winny zostać odliczone długi publicznoprawne, w całości uregulowane przez spadkobierców zmarłego.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega m. in. nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

W myśl art. 7 ust. 1 powołanej ustawy podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Ust. 2 tegoż artykułu wskazuje, iż jeżeli spadkobierca i zapisobierca lub obdarowany został obciążony obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku (zapisu) lub darowizny, o ile polecenie zostało wykonane.

Na podstawie art. 7 ust. 3 niniejszej ustawy do długów i ciężarów zalicza się również koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku, koszty pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim stanie, w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku, jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie, oraz koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy (w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku), koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów i poleceń, jak również inne obowiązki określone w przepisach prawa spadkowego. Określenie spadku następuje więc w drodze zastosowania czterech kryteriów, według których do spadku należą prawa i obowiązki spełniające jednocześnie następujące wymagania: mają charakter cywilnoprawny, majątkowy, nie są ściśle związane z osobą zmarłego, nie przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy osoby te są spadkobiercami.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż przed śmiercią spadkodawcy została zawarta umowa przedwstępna sprzedaży. Wykonując zobowiązanie wynikające z powyższej umowy spadkobiercy zawarli umowę przyrzeczoną. Wnioskodawca uważa, że zobowiązanie wynikające z umowy przedwstępnej do zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości jest długiem spadkowym, który należy odliczyć od wartości spadku.

Umowa przedwstępna sprzedaży nie może stanowić długu spadkowego, gdyż jest to jedynie zobowiązanie spadkobierców do zawarcia umowy przenoszącej własność.

Reasumując stwierdza się, iż zobowiązanie wynikające z umowy przedwstępnej do zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości nie może zatem stanowić długu spadkowego, a tym samym nie może zostać odliczone od podstawy opodatkowania.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej powoduje, że niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.