Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB1/415-673/14-3/AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-08
Teza: Otrzymanie przez spadkobiercę w wyniku działu spadku tytułem spłaty kwoty nie przekraczającej udziału w spadku nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: przychód-źródła przychodu; spadek; spadek-dział spadku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 15 maja 2014 r. (data wpływu 19 maja 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty pieniężnej otrzymanej z tytułu działu spadku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 maja 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie w zakresie opodatkowania kwoty pieniężnej otrzymanej z tytułu działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

1.  19 sierpnia 2007 r. śmierć matki Stefanii O..
2.  3 lutego 2009 r. śmierć ojca Franciszka O.
3.  19 marca 2009 r. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po matce Stefanii O. i ojcu Franciszku O. złożony do Sądu Rejonowego.
4.  20 kwietnia 2009 r. Postanowienie Sądu Rejonowego Wydz. Cywilny o stwierdzeniu nabycia spadku po Stefanii O. i Franciszku O.
5.  lipca 2009 r. zgłoszenie o nabyciu spadku lokalu mieszkalnego nr 18 po matce i ojcu (w odpowiedniej części) do Urzędu Skarbowego.
6.  2 września 2009 r. zaświadczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego informujące, że nabycie powyższe zwolnione jest od podatku od spadków i darowizn zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dn. 28.07.1983 r. (Dz. U. z 2004 r. nr 142 poz. 1514 ze zm.),
7.  17 stycznia 2011 r. wniosek Wnioskodawcy złożony do Sądu Rejonowego o ustalenie działu spadku.
8.  12 grudnia 2012 r. Postanowienie Sądu Rejonowego
9.  6 lutego 2013 r. apelacja brata.
10.  3 sierpnia 2013 r. ostateczne postanowienie Sądu Okręgowego Wydz. Cywilno Odwoławczy dokonał działu spadku przyznające bratu mieszkanie a Wnioskodawcy kwotę 145.912,50 zł jako spłatę po rozliczeniu składników zaliczonych do spadku - termin spłaty-8 miesięcy). (Kopia Postanowienia

1.  23 kwietnia 2014 r. - wpłata na konto Wnioskodawcy 145.912,50 zł, jako spłata w ramach działu spadku wyznaczona przez Sąd Okręgowy.

Powyższa kwota nie przekroczyła 1/2 wartości spadku po rodzicach, a taki jest udział Wnioskodawcy w spadku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy Wnioskodawca będzie musiał zapłacić podatek dochodowy jeśli tak, to od jakiej kwoty? - czy tylko od części wartości mieszkania dziedziczonej po ojcu - 1/2 kwoty 210.000,00 zł tj. od 105.000,00 zł. (ojciec zmarł 3 lutego 2009 r.) czy również od części dziedziczonej po matce - od jej śmierci upłynęło ponad 5 lat (zmarła 19 sierpnia 2007 r.)?
2.  Czy kwota w wysokości 145.912,50 zł. uzyskana z tytułu spłaty w związku z działem spadku po rodzicach to przychód objęty podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
3.  Czy informację o uzyskaniu tej kwoty mam obowiązek przekazać do właściwego Urzędu Skarbowego (jeśli tak to w jakim terminie)?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie Nr 1 i 2. Wniosek w zakresie pytania Nr 3 zostanie rozpatrzony w odrębnym rozstrzygnięciu.

Zdaniem Wnioskodawcy:

Decyzją Sądu Okręgowego brat otrzymał mieszkanie a Wnioskodawca spłatę w ramach działu spadku. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że kwota spłaty nie powinna być objęta podatkiem dochodowym.

Wnioskodawca odziedziczył wraz z bratem w spadku po rodzicach po 1/2 mieszkania. Od chwili nabycia spadku istniała między nimi wspólność majątku spadkowego, która miała charakter przejściowy do czasu dokonania działu spadku. Wnioskodawca uważa, że dział spadku to dalszy etap dziedziczenia. Dziedziczenie jest objęte podatkiem od spadków i darowizn, a więc opodatkowanie działu spadku (jako elementu dziedziczenia) podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie powinno być naliczane. Prezentowane przez Wnioskodawcę stanowisko poparte jest wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi z dnia 9 września 2011 r. (sygn. akt I SA/Łd 1173/11) - omówionego w artykule M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna - Czy spłata w ramach spadku to przychód objęty podatkiem dochodowym? - www.szulikowski.blog.onet.pl)” \`(...)\`.spłata otrzymana przez jednego spadkobiercę od drugiego przy dziale spadku obejmującego nieruchomość nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości…….dział spadku obejmującego nieruchomość, polegający na przyznaniu jej wyłącznej własności jednemu spadkobiercy i pieniężnej spłaty drugiemu, nie mieści się w ogóle w w pojęciu odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości (a to odpłatne zbycie stanowi źródło przychodu w podatku dochodowym) \`(...)\` w ramach działu spadku nie doszło więc do zbycia udziału w przedmiocie należącym do spadku przez jednego spadkobiercę na rzecz drugiego, lecz do swego rodzaju „przydzielenia” całości nieruchomości jednemu ze spadkobierców. ym samym spłata uzyskana przez drugiego spadkobiercę, nie stanowi odpłatności za udział w nieruchomości. Spłata ta zastąpiła jedynie to, co spadkobierca mógł uzyskać z działu spadku w naturze, gdyby do niego doszło.”

Reasumując, Wnioskodawca uważa, że:

Spłatę w wysokości 145.912,50 zł uzyskał w ramach działu spadku. Kwota ta nie przekroczyła 1/2 wartości spadku po rodzicach (czyli jego działu spadku) i nie powinna być objęta podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dział spadku mieści się w pojęciu dziedziczenia i podlega podatkowi od spadków i darowizn (podatek ten Wnioskodawca ma uregulowany - zaświadczenia w załączeniu).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Natomiast, zgodnie z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Stosownie do art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi natomiast, że dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

W myśl art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.

Natomiast zgodnie z art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Do momentu zniesienia współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, stosownie do wielkości ich udziałów przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dział spadku, stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom.

W wyniku dokonania działu spadku, możliwy jest zatem podział rzeczy lub prawa wchodzącego w skład majątku spadkowego, poprzez przyznanie tej rzeczy lub prawa jednej osobie, przy jednoczesnym zobowiązaniu dokonania spłat na rzecz pozostałych współspadkobierców. Wówczas osoba otrzymująca w całości daną rzecz lub prawo nabywa jej część ponad dotychczas posiadany i przysługujący jej udział w rzeczy lub prawie. Konsekwencją tego jest zbycie tej części rzeczy lub prawa po stronie tego spadkobiercy, który w zamian przysługującej części rzeczy lub prawa otrzyma spłatę pieniężną.

Wyjaśnić przy tym należy, że okoliczność, że dział spadku następuje ze spłatą od spadkobiercy nabywającego na wyłączną własność wszystkie składniki majątkowe wchodzące w skład spadku na rzecz drugiego spadkobiercy powoduje, że czynność taka ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu otrzymania takiej spłaty. W sytuacji, w której spłata równa jest wartości udziału w spadku i nie przekracza go, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Zatem, przyjmując za Wnioskodawcą, że wartość otrzymanej spłaty w wyniku działu spadku będzie odpowiadać wartości udziału w spadku jaki przysługiwał Wnioskodawcy, uznać należy, że Wnioskodawca nie uzyska w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonego udziału.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro – jak wskazano w treści wniosku – dział spadku odbył się z obowiązkiem spłaty na rzecz Wnioskodawcy, a wartość spłaty odpowiadała wartości udziału jaki przysługiwał Wnioskodawcy w spadku, to jej otrzymanie nie spowodowało powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w tym również z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego. W konsekwencji, na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z rzeczonego tytułu.

Reasumując stwierdzić należy, że otrzymanie przez spadkobiercę w wyniku działu spadku tytułem spłaty kwoty nie przekraczającej udziału w spadku nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

A zatem stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.