Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4014.452.2018.1.BB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-02-07
Teza: Czy zmiana umowy Spółki w postaci podwyższenia kapitału zakładowego w drodze opisanego w stanie faktycznym potrącenia wzajemnych należności była zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych na mocy przepisu art. 9 pkt 11 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: kapitał; kapitał-kapitał zakładowy; umowa-umowa spółki; umowa-zmiana umowy
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 19 grudnia 2018 r. (data wpływu – 27 grudnia 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podwyższenia kapitału zakładowego spółki przez potrącenie wierzytelności pieniężnej przysługującej wspólnikom z tytułu zwrotu dopłat – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 grudnia 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podwyższenia kapitału zakładowego spółki przez potrącenie wierzytelności pieniężnej przysługującej wspólnikom z tytułu zwrotu dopłat.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest spółką kapitałową podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

W latach 2014, 2015, 2016 i 2017 wspólnicy Spółki (dalej: „Wspólnicy”) wnieśli dopłaty do Spółki. Dopłaty zostały wniesione zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Kodeks spółek handlowych. Możliwość wniesienia dopłat była przewidziana przez umowę Spółki, a ich wysokość nie przekraczała kwoty wymienionej w umowie. Spółka odprowadziła na konto właściwego Urzędu Skarbowego podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu wniesionych dopłat.

Wspólnicy Spółki podjęli decyzję, aby zmienić strukturę kapitałową Spółki poprzez podwyższenie kapitału zakładowego i jednoczesne zmniejszenie (zwrot) dopłat.

Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, 18 października 2018 roku podjęło uchwałę o zwrocie dopłat wpłaconych wcześniej przez Wspólników. Jednocześnie, w związku z zaplanowanym podwyższeniem kapitału zakładowego Spółki, 18 października 2018 roku, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego poprzez ustanowienie nowych udziałów, przeznaczenie wszystkich nowo ustanowionych udziałów do objęcia przez Wspólników oraz o pokryciu nowoutworzonych udziałów wkładem pieniężnym.

Zaszła więc sytuacja, w której z jednej strony Spółka zobowiązana była na podstawie podjętej uchwały do zwrotu Wspólnikom kwot wniesionych przez nich dopłat do kapitału i jednocześnie Wspólnicy na podstawie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego zobowiązani byli do pokrycia wartości nowoutworzonych udziałów wkładem pieniężnym.

W celu uproszczenia wzajemnych rozliczeń pomiędzy Wspólnikami a Spółką, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników postanowiło, iż wkład pieniężny na pokrycie nowoutworzonych udziałów częściowo zostanie wniesiony przez każdego ze Wspólników w drodze potrącenia wierzytelności pieniężnej, przysługującej każdemu ze Wspólników wobec Spółki z tytułu zwrotu dopłat, o których mowa powyżej (będących przedmiotem uchwały Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników z 18 października 2018 roku), z wierzytelnością pieniężną Spółki przysługującą wobec każdego ze Wspólników z tytułu zobowiązania do wniesienia wkładu pieniężnego na pokrycie obejmowanych udziałów Spółki.

Potrącenie wierzytelności, o którym mowa powyżej odbyło się na podstawie odrębnych umów o potrącenie zawieranych pomiędzy Spółką a każdym ze Wspólników.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy zmiana umowy Spółki w postaci podwyższenia kapitału zakładowego w drodze opisanego w stanie faktycznym potrącenia wzajemnych należności była zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych na mocy przepisu art. 9 pkt 11 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zmiana umowy Spółki w postaci podwyższenia kapitału zakładowego w drodze opisanego w stanie faktycznym potrącenia wzajemnych należności była zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych na mocy przepisu art. 9 pkt 11 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) w zw. z pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają umowy spółki i ich zmiany.

Stosownie do treści art. 1a pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przez spółkę kapitałową należy rozumieć spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną lub europejską.

W myśl art. 1 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, za zmianę umowy spółki kapitałowej uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty.

Zgodnie z art. 1 ust. 5 pkt 2 tejże ustawy umowa spółki kapitałowej oraz jej zmiana podlega analizowanemu podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:

1.  rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
2.  siedziba tej spółki – jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 1 ust. 5 pkt 2 omawianej ustawy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną i ciąży na spółce. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) ww. ustawy, podstawę opodatkowania w analizowanym przypadku stanowi wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy. Natomiast, zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 9 tejże ustawy stawka podatku wynosi 0,5%.

Zgodnie z treścią art. 9 pkt 11 lit. b) omawianej ustawy, zwalnia się od podatku umowy spółki i ich zmiany związane z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego z niezwróconych wspólnikom lub akcjonariuszom dopłat albo z niezwróconej pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wspólnika lub akcjonariusza, które były uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska.

Podatek od czynności cywilnoprawnych pobierany od umów spółek kapitałowych na podstawie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest odpowiednikiem podatku kapitałowego uregulowanego dyrektywą Rady Nr 2008/7/WE z 12 lutego 2008 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE. seria L Nr 46 z 21 lutego 2008 r., str. 11). Powołana dyrektywa zastąpiła dyrektywę Rady 69/335/EWG z 17 lipca 1969 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE seria L Nr 249 z 3 października 1969 r., str. 25, ze. zm.; Dz.U. UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 11, z późn. zm.).

Jak zauważył Minister Finansów w interpretacji ogólnej nr PL/LM/830/14/BNJ/10/27 z 22 lutego 2010 r. w sprawie zapewnienia jednolitego stosowania przepisów ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, nadrzędną zasadą wynikającą z powołanych dyrektyw jest jednokrotne opodatkowanie kapitału w spółkach kapitałowych. Zgodnie z treścią tej interpretacji ogólnej: „w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 12 listopada 2009 r. w sprawie C-441/08 Elektrownia Pątnów zasadę taką należy przestrzegać bezwzględnie”. Minister w interpretacji odniósł się również do sytuacji podobnej do sytuacji będącej przedmiotem niniejszego wniosku, a mianowicie sytuacji zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych kwot pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez wspólnika, opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych, które następnie konwertowane są na kapitał zakładowy. Minister wskazał, iż w takiej sytuacji „zwalnia się od podatku zmianę umowy spółki kapitałowej związaną z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego z niezwróconej pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika albo akcjonariusza, która była uprzednio opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska”.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki podjęło uchwałę o zwrocie dopłat wniesionych uprzednio przez Wspólników, zgodnie z zasadami Kodeksu spółek handlowych. Spółka z tytułu wniesionych dopłat uiściła należny podatek od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie z uchwałą o zwrocie dopłat, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału. W treści uchwały jednoznacznie wskazano, iż pokrycie zwiększonego kapitału pochodzić będzie z wkładów pieniężnych wspólników. Spółka i Wspólnicy mają pełne prawo skorzystać z mechanizmu potrącenia wzajemnych wierzytelności. Kodeks Spółek Handlowych zabrania bowiem wyłącznie jednostronnych potrąceń przez wspólników swoich wierzytelności wobec spółki kapitałowej z wierzytelnością spółki względem wspólnika z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów lub akcji. Ustawa ta nie wyłącza jednak potrącenia wykonywanego na podstawie zgodnej woli obu stron (potrącenie umowne).

Wnioskodawca podkreślił, iż w wyniku realizacji uchwał i dokonania potrącenia wzajemnych wierzytelności, Wspólnicy „fizycznie” nie otrzymają kwot uprzednio wniesionych dopłat (nie nastąpi wypłata gotówkowa lub przelew na rachunek bankowy). W konsekwencji, kwoty dopłat już raz opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych (w momencie ich wniesienia do Spółki przez Wspólników) nie zostały nigdy zwrócone Wspólnikom. Przeznaczono je bowiem na pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym. Należy więc stwierdzić, że spełniona została zatem hipoteza przepisu art. 9 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co pozwala zastosować w omawianym stanie faktycznym zwolnienie z tego podatku.

W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że w przedstawionym stanie faktycznym, zmiana umowy Spółki w postaci podwyższenia kapitału zakładowego pokrytego wkładem pieniężnym wniesionym w drodze potrącenia umownego wzajemnych wierzytelności wynikających z niezwróconych wspólnikom dopłat, które podlegały uprzednio opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, była objęta zakresem zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, przewidzianego treścią art. 9 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał interpretację indywidualną.

W świetle obowiązującego stanu prawnego, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1150) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki i ich zmiany jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

Stosownie do treści art. 1a pkt 2 ww. ustawy przez spółkę kapitałową należy rozumieć spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną lub europejską.

W myśl art. 1 ust. 3 pkt 2 tejże ustawy, za zmianę umowy spółki kapitałowej uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty.

Umowa spółki kapitałowej oraz jej zmiana podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:

1.  rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
2.  siedziba tej spółki – jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 1 ust. 5 pkt 2 omawianej ustawy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną i ciąży na spółce. Podstawę opodatkowania w analizowanym przypadku stanowi, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) omawianej ustawy, wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy. Natomiast stawka podatku wynosi 0,5% (art. 7 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy).

W myśl art. 9 pkt 11 lit. b) ww. ustawy, zwalnia się od podatku umowy spółki i ich zmiany związane z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego z niezwróconych wspólnikom lub akcjonariuszom dopłat albo z niezwróconej pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wspólnika lub akcjonariusza, które były uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w latach 2014, 2015, 2016 i 2017 wspólnicy Spółki (dalej: „Wspólnicy”) wnieśli dopłaty do Spółki. Dopłaty zostały wniesione zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Kodeks spółek handlowych. Spółka odprowadziła na konto właściwego Urzędu Skarbowego podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu wniesionych dopłat.

Wspólnicy Spółki podjęli decyzję, o podwyższeniu kapitału zakładowego i jednoczesnym zmniejszeniu (zwrocie) dopłat. Jednocześnie podjęto uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego poprzez ustanowienie nowych udziałów, przeznaczenie wszystkich nowo ustanowionych udziałów do objęcia przez Wspólników oraz o pokryciu nowoutworzonych udziałów wkładem pieniężnym. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników postanowiło, iż wkład pieniężny na pokrycie nowoutworzonych udziałów, częściowo zostanie wniesiony przez każdego ze Wspólników w drodze potrącenia wierzytelności pieniężnej, przysługującej każdemu ze Wspólników wobec Spółki z tytułu zwrotu opisanych wyżej dopłat. Dopłaty nie zostały wypłacone Wspólnikom w formie gotówkowej.

Mając na uwadze przytoczone przepisy oraz opis zaistniałego zdarzenia należy stwierdzić, że opisana we wniosku zmiana umowy spółki kapitałowej związana z podwyższeniem kapitału zakładowego poprzez potrącenie wierzytelności pieniężnej przysługującej każdemu Wspólnikowi z tytułu zwrotu dopłat (które to dopłaty były uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych), korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 11 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.