Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-771/10-2/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-09-20
Teza: Opodatkowanie odszkodowania z tytułu ustanowienia służebności przesyłu.
Słowa kluczowe: dochód; odszkodowania; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; przychód; służebność; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 14 czerwca 2010 r. (data wpływu 21 czerwca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 czerwca 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką akcyjną, prowadzącą księgi rachunkowe, podatnikiem podatku VAT.

Wykonuje między innymi roboty budowlano-montażowe w zakresie energetyki - budowa, modernizacja, remonty sieci energetycznych na rzecz Zakładów Energetycznych.

W związku z tym w ramach zawieranych z Zakładami Energetycznymi umów może nastąpić sytuacja gdy w imieniu inwestora Wnioskodawca zmuszony będzie do podpisania umowy z właścicielami gruntów – na których będą prowadzone prace – o umożliwienie wejścia na ich grunt w celu wybudowania na tych nieruchomościach urządzeń służących do doprowadzania energii elektrycznej np. słupów, napowietrznych linii energetycznych jak i zapewnienia późniejszego dojścia w celu usunięcia awarii, dokonania remontu jak i bieżącej eksploatacji urządzeń właścicielowi czyli Zakładom Energetycznym.

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego odbywa się to w formie aktu notarialnego przez ustanowienie na nieruchomości „służebności przesyłu” w rozumieniu art. 305 1-4 i wypłaceniu stosownej rekompensaty finansowej za korzystanie w ten sposób z cudzego gruntu.

Umowa o ustanowieniu służebności przesyłu zawarta byłaby pomiędzy właścicielami sieci energetycznej, Wnioskodawcą jako wykonawcą prac oraz właścicielem gruntu.

Wypłaty za ustanowienie służebności przesyłu właścicielom gruntów dokonuje Wnioskodawca, przy czym jest to rekompensata jednorazowa - choć nie można wykluczyć, iż ustalona może być wypłata okresowa - dokonywana później przez właściciela sieci.

Ustalone odszkodowanie (wynagrodzenie) stanowi wyrównanie szkody powstałej w następstwie ustanowienia służebności przesyłu, w tym również z tytułu zajęcia gruntu pod pas technologiczny, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oraz zmniejszenia jej wartości.

Właścicielami gruntów mogą być rolnicy ryczałtowi, osoby prowadzące samodzielną działalność gospodarczą jak i inne osoby fizyczne (emeryci, renciści), a grunty te mogą być gruntami rolnymi wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego, jak i gruntami o innym charakterze.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z wypłatą wynagrodzenia na rzecz rolnika za ustanowienie służebności przesyłu na gruncie rolnym wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego będą ciążyły na Wnioskodawcy obowiązki podatkowe wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności, czy Wnioskodawca jest (jako płatnik) zobowiązany do wystawiania PIT-8C?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 21 ust. 120 ustawy o podatku od osób fizycznych zwolnione od podatku są kwoty odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

\- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Pod pojęciem budowy urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Poza sporem jest więc to, że budowa (modernizacja) linii energetycznych mieści się pod tym pojęciem.

Zwrócić tu należy uwagę na to, iż o ile kwoty odszkodowań za wejście na grunt wchodzący w skład gospodarstwa rolnego i za dokonane zniszczenia są zwolnione z opodatkowania na podstawie wskazanego wyżej przepisu to wątpliwości może wzbudzić zwolnienie kwot wypłacanych w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.

Jest to niewątpliwie nowa instytucja wprowadzona niedawno do Kodeksu cywilnego.

Jednak jest to instytucja analogiczna do służebności gruntowej, o której mowa w ppkt. a) będąca w zasadzie jej uściśleniem.

Werbalnie analizując przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to kwoty wypłacone z tytułu służebności przesyłu nie podlegają zwolnieniu.

Jednak biorąc pod uwagę bardzo zbliżony charakter tych instytucji, a ponadto uwzględniając przepis art. 305 Kodeksu cywilnego, stwierdzający, że do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych trzeba uznać, że zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 120 dotyczy też kwot wypłacanych z tytułu ustanowienia służebności przesyłu.

System prawa w swoim założeniu jest systemem zwartym, jednolitym.

Nie można zakładać niekonsekwencji ustawodawcy i przyjmować, iż zwalniając kwoty z tytułu służebności gruntowej ustawodawca pomija zwolnienie z tytułu instytucji służebności przesyłu - tym bardziej, że sam ustawodawca nakazuje stosować do służebności przesyłu przepisy dotyczące służebności gruntowych, a to odesłanie należy rozumieć jako odesłanie do wszelkich przepisów w tym ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując ze względu na logikę przepisów i założenie racjonalności ustawodawcy, a także ze względu na odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o służebnościach gruntowych zwolnione z podatku są też kwoty wypłacone z tytułu służebności przesyłu.

W konsekwencji jako Spółka dokonująca wypłaty odszkodowania (wynagrodzenia) w imieniu właściciela urządzeń energetycznych Wnioskodawca nie ma obowiązku wystawienia PIT-8C.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Na wstępie, tut. Organ informuje, iż Wnioskodawca przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego wskazał na przepis art. 21 ust. 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając jednak na uwadze merytoryczną treść wniosku, tut. Organ zrozumiał, iż Wnioskodawca miał na myśli art. 21 ust. 1 pkt 120 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 – 15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

\- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).

Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się urządzenie albo modernizację drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Służebność gruntowa, uregulowana została w art. 285 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Stanowi on, że nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

Zgodnie natomiast z art. 3051 Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca może podpisywać umowy z właścicielami gruntów, o umożliwienie wejścia na grunt w celu wybudowania urządzeń służących do doprowadzania energii elektrycznej. Będzie to się odbywało w formie aktu notarialnego poprzez ustanowienie na nieruchomościach „służebności przesyłu”, o której mowa w art. 305 1-4 Kodeksu cywilnego. Wnioskodawca będzie na rzecz właścicieli gruntów wypłacał stosowne odszkodowanie. Właścicielami gruntów, na których będą ustanawiane służebności mogą być rolnicy ryczałtowi, osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, osoby prowadzące samodzielną działalność gospodarczą, jak i inne osoby fizyczne (emeryci i renciści). Grunty, na których będą ustanawiane służebności mogą być gruntami rolnymi wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego, jak i gruntami o innym charakterze. Wątpliwość Wnioskodawcy budzi opodatkowanie odszkodowania wypłacanego właścicielom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy nie będzie podlegało wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu.

Wynagrodzenie to nie mieści się bowiem w dyspozycji wskazanego przepisu. Żaden inny przepis nie zwalnia takiego wynagrodzenia od opodatkowania, a zatem nie może być zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, iż wypłacone osobie fizycznej wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, stanowić będzie dla podatnika przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z definicją przychodów z innych źródeł, określoną w art. 20 ust. 1, stanowią je w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot "w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. W przedmiotowej sprawie będą to wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

Dlatego też na Wnioskodawca, w myśl art. 42a ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, spoczywał będzie obowiązek sporządzenia informacji według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazania podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Obowiązek ten dotyczy osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, osób prawnych i ich jednostek organizacyjnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1.

Reasumując należy stwierdzić, iż w związku z wypłatą wynagrodzenia na rzecz rolnika za ustanowienie służebności przesyłu na gruncie wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego na Wnioskodawcy będą ciążyły obowiązki podatkowe wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w szczególności obowiązki wystawienia dla osób, którym dokonano wypłaty wynagrodzenia w danym roku podatkowym informacji według ustalonego wzoru na druku PIT-8C o przychodach z innych źródeł.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.