Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-1043/08/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-02-04
Teza: Zwolnienie od podatku dochodowego diet oraz kwot stanowiących zwrot kosztów w przypadku wyjazdu w celach związkowych członka organizacji.
Słowa kluczowe: delegacja-delegacja służbowa; dieta; związki-związek zawodowy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 28 października 2008 r. (data wpływu 3 listopada 2008 r.), uzupełnionym pismem z dnia 19 stycznia 2009 r. (data wpływu 23 stycznia 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania wypłacanych działaczom związkowym diet oraz kwot z tytułu zwrotu kosztów podróży - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 listopada 2008 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 19 stycznia 2009 r. (data wpływu 23 stycznia 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania wypłacanych działaczom związkowym diet oraz kwot z tytułu zwrotu kosztów podróży.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Na wniosek Związków Zawodowych działających w organizacji, w „Regulaminie pracy” zawarto zapis, zgodnie z którym „delegacja w celach związkowych powinna być traktowana według obowiązujących przepisów dot. wyjazdów służbowych”. W przypadku wyjazdu poza siedzibę Spółki członka organizacji związkowej, w celach związkowych Spółka wystawia delegację i rozlicza ją według zasad dotyczących delegacji służbowych. Delegacje te wystawiane są na pisemny wniosek organizacji związkowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

1.  Czy diety i zwrot kosztów osobom będącym działaczami związków zawodowych, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy wydatek taki jest kosztem uzyskania przychodu Spółki na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Przedmiot niniejszej interpretacji stanowi odpowiedź na pytanie pierwsze. W zakresie pytania drugiego wniosek zostanie rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną.

Zdaniem Wnioskodawcy, działalność w organizacji związkowej jest działalnością społeczną i w związku z tym zwrot kosztów delegacji oraz diety powinny korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z ustawą o związkach zawodowych pracodawca objęty działaniem organizacji związkowej ponosi koszty, w tym wynagrodzeń. Skoro więc pracodawca jest obowiązany do ponoszenia kosztów, to koszty te powinny stanowić jego koszty uzyskania przychodu. Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca powołał wyrok z dnia 17 października 2007 r. Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 320/07.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Katalog źródeł przychodów określony został w art. 10 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z jego pkt 2, jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu jest działalność wykonywana osobiście. W ramach tego źródła przychodów w art. 13 wskazanej ustawy ustawodawca wyodrębnił i rozróżnił:

*   w pkt 5 – przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7 oraz

*   w pkt 7 – przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

W świetle powyższych przepisów – przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich oraz osoby należące do składów zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych stanowią odrębne kategorie przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2.280 zł. Treść zacytowanego przepisu wskazuje, że zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów uzyskiwanych ze źródła określonego w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Żaden przepis ustawy nie definiuje bliżej pojęć tworzących zwrot „osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich”. Trudno też napotkać definicje tych pojęć na gruncie innych aktów normatywnych. Zatem, zgodnie z powszechnie przyjętymi regułami interpretacyjnymi, należy nadać im takie znaczenie jakie mają one w języku potocznym. Termin „społeczny” jest bez wątpienia pojęciem wieloznacznym, jednak pojmowany jest on m.in. jako „zorganizowany, przeznaczony dla społeczeństwa, do zaspokojenia jego potrzeb; będący przedstawicielem społeczeństwa, pracujący dla społeczeństwa, dla dobra ogółu” (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, t. III, Warszawa 1999). Podobnie co do zasady, rozumiany jest termin „obywatelski”, który w powiązaniu z innymi pojęciami /np. straż obywatelska, komitet/ ujmowany jest jako „komitet, straż, sąd, zorganizowane z osób prywatnych, ochotników, niefachowców, do doraźnej pomocy władzom, jako instytucje tymczasowe” (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, t. II, Warszawa 1999). Natomiast termin "obywatelstwo" oznacza "przynależność państwową łączącą się z pewnymi uprawnieniami i obowiązkami".

W orzecznictwie i doktrynie przyjęto zasadę, iż pełnienie obowiązku obywatelskiego związane jest ze stanami faktycznymi, w których dana osoba uczestniczy w zawiadywaniu sprawami państwowymi jako obywatel, zgodnie z zasadami demokratycznego państwa prawnego, sprawując funkcje w instytucjach publicznych. Natomiast pełnienie obowiązku społecznego związane jest ze stanami faktycznymi, w których dana osoba uczestniczy w pracach instytucji jako reprezentant pewnej społeczności i bierze udział w rozwiązywaniu problemów konkretnej społeczności, działając w jej interesie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm./, związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji.

Art. 2 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.

Jak wynika z powyższego przepisu ustawy o związkach zawodowych, przynależność do związku zawodowego oraz sprawowanie funkcji w jego organach statutowych jest dobrowolna. Głównym celem istnienia związku zawodowego jest reprezentowanie i obrona interesów zawodowych i socjalnych pracowników. Związki zawodowe mają na celu osiąganie wymiernych rezultatów w interesie określonej grupy społecznej, pracowników, w tym również rezultatów ekonomicznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wypłata członkom związku zawodowego diet i zwrotu kosztów podróży, odbywanych w celach związanych z działalnością związku, następuje na podstawie obowiązującego w spółce „Regulaminu pracy”. Regulaminy pracy natomiast, zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. jedn. Dz. U. z 1998 Nr 21, poz. 94 ze zmianami), stanowi jedno ze źródeł prawa pracy, określającym prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. Oznacza to, że jego zapisy skierowane są do pracowników Spółki, również będących członkami związków zawodowych. W okolicznościach niniejszej sprawy wypłacane przez pracodawcę diety i zwrot kosztów podróży nie stanowią wprawdzie należności za wykonywaną pracę, jednakże dokonywanie przez Spółkę ich wypłaty ma swoje źródło w łączącym ją z działaczami stosunkiem pracy, nie zaś w czynnościach wykonywanych interesie i na rzecz organizacji związkowej. Należności te, jako pochodzące od pracodawcy powinny zatem zostać zakwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy. Sprawia to, że nie można zaliczyć ich do przychodów ze źródła przychodów, określonego w art. 13 pkt 5, konsekwencją czego jest brak możliwości zwolnienia ich na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.