Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/4510-866/16-2/AG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-09-28
Teza: odnośnie skutków podatkowych połączenia dotyczących kosztów uzyskania przychodów
Słowa kluczowe: akcja; akcja-objęcie (nabycie) akcji; akcja-sprzedaż akcji; koszt-koszty uzyskania przychodów; połączenie; spółki; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2014 r., poz. 851, z późn. zm.) oraz § 4 pkt 4) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 3 sierpnia 2016 r. (data wpływu 8 sierpnia 2016 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych odnośnie skutków podatkowych połączenia dotyczących kosztów uzyskania przychodów (pytanie numer 1 i 2) – **jest prawidłowe.**

Uzasadnienie

W dniu 8 sierpnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych odnośnie skutków podatkowych połączenia dotyczących kosztów uzyskania przychodów.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, polskim rezydentem podatkowym, podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej „Wnioskodawca"").

Wnioskodawca jest większościowym akcjonariuszem spółki P. S.A. (dalej: „P."), która z kolei jest większościowym akcjonariuszem spółki V. S.A. (dalej: „V."). V. posiada ponad 30-letnie doświadczenie w przetwórstwie tworzyw sztucznych, produkcji innowacyjnych zamknięć do butli i produktów związanych z biznesem wodnym.

Pierwotnym celem wspólników P. było stworzenie grupy kapitałowej, która miała skupiać podmioty działające na rynku tworzyw sztucznych. Cel ten miał zostać osiągnięty poprzez akwizycję przedsiębiorstw wyróżniających się pod względem innowacyjności oraz potencjału rozwoju. Działaniem, które miało pozwolić na realizację powyższych planów było wprowadzenie akcji P. do obrotu na rynku alternatywnym NewConnect. W drugiej połowie 2011 roku P. nabyła nieco ponad 99,9% akcji w kapitale zakładowym V..

Ostatecznie jednak rozbudowa grupy kapitałowej do docelowych rozmiarów nie doszła do skutku. Po 2011 roku nie udało się zrealizować konsolidacji. Brak zakładanego pierwotnie rozrostu grupy kapitałowej sprawił, iż Wnioskodawca rozważa podjęcie działań restrukturyzacyjnych, które uprościłyby dotychczasową strukturę kapitałową i wpłynęły na redukcję kosztów administracyjnych związanych z jej funkcjonowaniem.

W związku z powyższym, rozważane jest również podjęcie działań mających na celu połączenie P. z V. w trybie określonym w art. 492 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, dalej: „KSH"). W związku z tym, iż P. jest spółką holdingową, której główne aktywa stanowią akcje V., a V. jest spółką operacyjną, rozpoznawalną na rynku przez kontrahentów, rozważane jest połączenie spółek poprzez przejęcie P. (spółki dominującej) przez V. (spółkę zależną), tj. przeniesienie całego majątku P. - spółki przejmowanej na V. - spółkę przejmującą (dalej: „Połączenie Odwrotne"). Podkreślić należy, iż obydwie spółki są spółkami dochodowymi i nie mają strat podatkowych do rozliczenia.

Z prawnego punktu widzenia, Połączenie Odwrotne może zostać przeprowadzone na dwa sposoby:

*   wariant 1: kapitał zakładowy V. (spółki przejmującej) zostanie podwyższony w celu wydania nowych akcji V. akcjonariuszom P. (spółki przejmowanej), a następnie zostanie dokonane umorzenie bez wynagrodzenia akcji własnych V. nabytych przez tę spółkę wskutek połączenia (dalej: „Wariant 1");
*   wariant 2: kapitał zakładowy V. (spółki przejmującej) nie zostanie podwyższony, gdyż V. wyda wspólnikom P. (spółki przejmowanej) akcje własne, które zostaną przez nią nabyte w wyniku połączenia (dalej: „Wariant 2").

Na chwilę obecną nie jest jeszcze wiadome, który z przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego wariantów zostanie zrealizowany. Niezależnie od wybranego sposobu przeprowadzenia Połączenia Odwrotnego, efekt końcowy restrukturyzacji będzie taki sam - na skutek przejęcia P. przestanie istnieć, a Wnioskodawca stanie się akcjonariuszem V. (spółce przejmującej) - akcje w tej spółce obejmie bądź nabędzie. Wnioskodawca powziął jednak wątpliwości, jak powinien ustalić koszty uzyskania przychodu w przypadku ewentualnej sprzedaży przez Wnioskodawcę akcji V., które zostałyby nabyte przez niego w wyniku połączenia spółek P. i V..

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji Wariantu 1, Wnioskodawca w momencie odpłatnego zbycia akcji V. (spółki przejmującej) wydanych mu w wyniku połączenia będzie mógł zaliczyć w koszty uzyskania przychodów wydatki, jakie poniósł na nabycie (objęcie) akcji w P. (spółce przejmowanej)?
2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji Wariantu 2, Wnioskodawca w momencie odpłatnego zbycia akcji V. (spółki przejmującej) wydanych mu w wyniku połączenia będzie mógł zaliczyć w koszty uzyskania przychodów wydatki, jakie poniósł na nabycie (objęcie) akcji w P. (spółce przejmowanej)?

Zdaniem Wnioskodawcy.

Ad. 1

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w przypadku realizacji Wariantu 1, Wnioskodawca w momencie odpłatnego zbycia akcji V. (spółki przejmującej) wydanych mu w wyniku połączenia będzie mógł zaliczyć w koszty uzyskania przychodów wydatki, jakie poniósł na nabycie (objęcie) akcji w P. (spółce przejmowanej),

Zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 KSH, połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). Za dopuszczalne w świetle przywołanego przepisu należy uznać tzw. połączenie odwrotne, w którym spółką przejmującą jest spółka zależna, a spółką przejmowaną - spółka dominująca. W rezultacie połączenia dochodzi wówczas do nabycia, w drodze sukcesji uniwersalnej, przez przejmującą spółkę zależną jej własnych udziałów (akcji) znajdujących się dotychczas w majątku przejmowanej spółki dominującej.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 12 Ustawy CIT, do przychodów nie zalicza się w przypadku połączenia lub podziału spółek, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 1 pkt 6, przychodu wspólnika spółki przejmowanej lub dzielonej stanowiącego wartość nominalną udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną. Przywołany przepis powoduje odroczenie momentu opodatkowania przychodu wspólnika spółki przejmowanej do chwili zbycia udziałów (akcji) spółki przejmującej. W przypadku odpłatnego zbycia akcji spółki przejmującej wydanych w wyniku połączenia kosztem uzyskania tego przychodu będzie historyczny koszt nabycia (objęcia) udziałów akcji w spółce przejętej.

Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 pkt 8c Ustawy CIT nie uważa się za koszt uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez wspólnika spółek łączonych lub dzielonych na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w tych spółkach w przypadku połączenia lub podziału spółek, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 1 pkt 6, wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki przejmującej lub nowo zawiązanej, w wysokości:

1.  ustalonej na podstawie art. 15 ust. 1k - jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny,
2.  ustalonej zgodnie z pkt 8 - jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały nabyte albo objęte za wkład pieniężny,
3.  wydatków na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalonych zgodnie z lit. a lub b, w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego wspólnika wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem; pozostała część kwoty tych wydatków stanowi koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki podzielonej przez wydzielenie.

Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 pkt 8 Ustawy CIT nie uznaje się za koszt uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e.

W opisanym powyżej zdarzeniu przyszłym, w związku z możliwą sprzedażą akcji V., Wnioskodawca wskutek tej sprzedaży uzyska przysporzenie w wysokości ceny sprzedaży tych akcji. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że Wnioskodawca będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu podatkowego. Zatem Wnioskodawca w przypadku realizacji Wariantu 1 w przypadku odpłatnego zbycia udziałów w V. wydanych w wyniku połączenia spółek będzie miał prawo do zaliczenia w całości w koszty podatkowe wydatków jakie poniósł na nabycie (objęcie) akcji w spółce przejmowanej, tj. w P..

Ad. 2.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w przypadku realizacji Wariantu 2, Wnioskodawca w momencie odpłatnego zbycia akcji WP (spółki przejmującej) wydanych mu w wyniku połączenia będzie mógł zaliczyć w koszty uzyskania przychodów wydatki, jakie poniósł na nabycie (objęcie) akcji w P. (spółce przejmowanej),

Zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 KSH, połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie).

Za dopuszczalne w świetle przywołanego przepisu naieży uznać tzw. połączenie odwrotne, w którym spółką przejmującą jest spółka zależna, a spółką przejmowaną - spółka dominująca. W rezultacie połączenia dochodzi wówczas do nabycia, w drodze sukcesji uniwersalnej, przez przejmującą spółkę zależną jej własnych udziałów (akcji) znajdujących się w majątku przejmowanej spółki dominującej.

Zgodnie z przepisami KSH, połączeniu przez przejęcie towarzyszy z reguły podwyższenie kapitału zakładowego w spółce przejmującej w celu ustanowienia nowych udziałów (akcji) dla wspólników (akcjonariuszy) spółki przejmowanej, chyba że spółka przejmująca ma udziały lub akcje spółki przejmowanej albo własne udziały (akcje) w wysokości wystarczającej do przeprowadzenia wymiany udziałów (akcji) spółki przejmowanej na udziały (akcje) spółki przejmującej według stosunku wymiany określonego w planie połączenia. W doktrynie prawa podkreśla się jednak iż ustawodawca nie określił momentu, w którym spółka przejmująca powinna posiadać własne udziały/akcje, aby można było dokonać połączenia bez podwyższenia jej kapitału zakładowego. Dopuszczalne jest dlatego przyjęcie, iż w przypadku połączenia odwrotnego, spółka przejmująca nabywa, w drodze sukcesji uniwersalnej, na „jurydyczną sekundę" własne udziały/akcje, które są następnie przydzielane wspólnikom/akcjonariuszom spółki przejmowanej. Wymaganie od spółki przejmującej, aby również w takim przypadku dokonała podwyższenia kapitału zakładowego, razi zbytecznym formalizmem i brakiem uzasadnienia ekonomicznego, gdyż nie istnieje potrzeba wykreowania udziałów (akcji) w celu ich wydania wspólnikom (akcjonariuszom) spółki przejmowanej, skoro spółka przejmująca może to uczynić z własnymi udziałami (akcjami), które przeszły na nią w drodze sukcesji uniwersalnej (zob. Jacek Bieniak, dr Michał Bieniak, dr Grzegorz Nita-Jagielski, prof. dr hab. Krzysztof Oplustil, Robert Pabis, dr Anna Rachwał, dr hab. Marcin Spyra, dr Grzegorz Suliński, dr Marcin Tofel, prof. dr hab. Robert Zawłocki, Kodeks spółek handlowych. Komentarz 2015, wyd. CH Beck Sp. z o.o., Komentarz do art. 515, Legaiis).

W opinii Wnioskodawcy, skutki podatkowe realizacji Wariantu 2 związane z ustaleniem przez niego kosztu podatkowego przy zbyciu akcji V. (spółki przejmującej) będą identyczne, jak w przypadku realizacji Wariantu 1. Podkreślić należy bowiem, iż niezależnie od wybranego ostatecznie modelu przeprowadzenia połączenia odwrotnego, Wnioskodawca uzyska akcje w V. (spółce przejmującej) a w konsekwencji, ustalenie kosztu podatkowego przy potencjalnej sprzedaży akcji V. oparte będzie na przepisie art. 16 ust. 1 pkt 8c Ustawy CIT, który reguluje zasady ustalenia kosztu podatkowego przy zbyciu udziałów (akcji) spółki przejmującej. W świetle przywołanego przepisu nie jest istotne, czy zbywane udziały (akcje) spółki przejmującej zostaną wydane wspólnikowi spółki przejmowanej w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej, czy też zostaną mu wydane w następstwie ich wcześniejszego nabycia w ramach sukcesji uniwersalnej przez spółkę przejmującą, dzięki czemu nie będzie ona zobowiązana do wykreowania nowych udziałów (akcji), aby wypełnić dyspozycję z art. 492 § 1 pkt 1 KSH.

W świetle powyższego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w przypadku realizacji Wariantu 2, a następnie sprzedaży akcji w V. wydanych mu w wyniku połączenia spółek, będzie mieć prawo zaliczenia w koszty podatkowe wydatków jakie poniósł na nabycie (objęcie) akcji w spółce przejmowanej, tj. w P..

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, w zakresie pytania numer 1 i 2, jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie organ interpretacyjny zastrzega, iż rozpoznając niniejszą sprawę, dokonano jedynie wykładni przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do wskazanego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego poprzez potwierdzenie sposobu ustalania kosztów uzyskania przychodów w ramach transakcji odpłatnego zbycia akcji spółki przejmującej wydanych mu w wyniku połączenia., tj. zagadnienia, które stanowi przedmiot wątpliwości interpretacyjnych Spółki. Tym samym, organ nie odnosi się do kwestii nie stanowiących przedmiotu zapytania, a dotyczących prawidłowości, w świetle regulacji prawa handlowego, wskazanych przez Wnioskodawcę sposobów przeprowadzenia połączenia odwrotnego w zakresie wydania wspólnikom akcji spółki przejmującej, przyjmując je jako element zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.