Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-123/14-2/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-05-14
Teza: 1. Czy w związku z nieodpłatnym przeniesieniem prawa własności dot. nieruchomości wspólnej na rzecz Wnioskodawczyni z uwagi na fakt, że nieruchomość będąca przedmiotem sprawy w dniu zniesienia współwłasności będzie obciążona hipoteką na rzecz banku (…) Bank w kwocie 258.750,00 zł znajduje zastosowanie podatek od spadków i darowizn? 2. Czy wpisana na rzecz banku hipoteka wpływa na czystą wartość nieruchomości poprzez zaliczenie jej do długów i ciężarów? 2. Czy w tym przypadku podatek od spadków i darowizn po uwzględnieniu wartości przejętych udziałów pomniejszonych o hipotekę (wartość czysta) będzie wynosił 0 zł?
Słowa kluczowe: hipoteka; kredyt; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; zniesienie-nieodpłatne zniesienie współwłasności
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 3-art. 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 13 lutego 2014 r. (data wpływu 14 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania nieodpłatnego zniesienia współwłasności – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 9 maja 2011 r. X− Wnioskodawczyni wspólnie ze swoim partnerem (III grupa podatkowa) dokonali zakupu nieruchomości znajdującej się w (…); nr KW (…). Nieruchomość została zakupiona ze środków pochodzących z kredytu hipotecznego. Umowa została zawarta z (…) Bank (nr umowy (…)) na 100% wartości nieruchomości − kwota 172.500,00 zł. Umowa została zawarta między sprzedającymi a kupującymi w formie aktu notarialnego nr 3792/2011 (sporządzona przed Notariuszem (…)). Wnioskodawczyni oraz jej ówczesny partner zakupili nieruchomość w częściach ułamkowych wynoszących: X − 50%; W− 50%. Ze względu na finansowanie zakupu ze środków pochodzących z kredytu na rzecz (…) Bank została wpisana hipoteka na rzecz banku w kwocie – 258.750,00 zł, dla zabezpieczeń wierzytelności Banku, odsetek, opłat i prowizji i innych kosztów z tytułu kredytu. W 2013 roku ustał nieformalny związek Wnioskodawczyni. Były partner wyraził zgodę na nieodpłatne zniesienie prawa własności do nieruchomości na rzecz Wnioskodawczyni (postępowanie w toku). Kwota kapitału pozostałego do spłaty w ramach umowy kredytu hipotecznego na dzień złożenia wniosku, tj. 13 lutego 2014 r. wynosi 163.555,18 zł. Dodatkowo w związku z nieodpłatnym zniesieniem współwłasności w celu dopełnienia formalności związanych z kredytem hipotecznym Wnioskodawczyni jest zmuszona zaciągnąć nowy kredyt hipoteczny w innym banku na spłatę dotychczasowego zobowiązania. Na rzecz banku, w którym Zainteresowana wnioskuje o kredyt również zostanie ustanowiona hipoteka na rzecz jej osoby.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy w związku z nieodpłatnym przeniesieniem prawa własności dot. nieruchomości wspólnej na rzecz Wnioskodawczyni z uwagi na fakt, że nieruchomość będąca przedmiotem sprawy w dniu zniesienia współwłasności będzie obciążona hipoteką na rzecz banku (…) Bank w kwocie 258.750,00 zł znajduje zastosowanie podatek od spadków i darowizn?
2.  Czy wpisana na rzecz banku hipoteka wpływa na czystą wartość nieruchomości poprzez zaliczenie jej do długów i ciężarów?
3.  Czy w tym przypadku podatek od spadków i darowizn po uwzględnieniu wartości przejętych udziałów pomniejszonych o hipotekę (wartość czysta) będzie wynosił 0 zł?

Zdaniem Wnioskodawczyni w myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.

Zgodnie z art. 7 ust. 6 powyższej ustawy przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy. Przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn należy mieć na względzie przepis art. 7 ust. 1 ustawy, w myśl którego podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Oznacza to, że z punktu widzenia ustalania podstawy opodatkowania długi i ciężary pomniejszają wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych. Pojęcie długów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem nabycia. Ciężarem w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejszą wartość rynkową tej rzeczy lub prawa. Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361, ze zm.) w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

Zatem po pomniejszeniu wartości nieruchomości o kwotę wierzytelności zabezpieczonej hipoteką czysta wartość stanowi kwotę ujemną, tym samym wysokość podatku równa będzie zeru.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

W myśl art. 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych i przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności powstaje z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.

Podstawę opodatkowania – w myśl art. 7 ust. 1 ustawy − stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy − art. 7 ust. 6 ustawy.

Z powyższego wynika więc, że długi i ciężary pomniejszają wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, ale wyłącznie te, które istnieją w dniu nabycia rzeczy lub prawa majątkowego. Należy bowiem mieć na uwadze, że istotą przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn jest objęcie podatkiem przyrostu czystej wartości majątku podatnika.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni oraz jej ówczesny partner (osoba niespokrewniona – III grupa podatkowa) w 2011 r. zakupili ze środków pochodzących z kredytu hipotecznego nieruchomość. Obecnie współwłaściciele podjęli decyzję o nieodpłatnym zniesieniu współwłasności nieruchomości. W następstwie podejmowanych działań wyłącznym właścicielem nieruchomości zostanie Wnioskodawczyni. W dacie zawarcia umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności przedmiot umowy będzie obciążony hipoteką.

W myśl art. 244 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. 121), hipoteka stanowi ograniczone prawo rzeczowe. Hipotekę regulują odrębne przepisy, a mianowicie ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 707). Zgodnie z art. 65 ust. 1 tej ustawy w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

W świetle powołanych przepisów, w przypadku nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomości) obciążonej hipoteką, jak w niniejszej sprawie, obciążenie to stanowi ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, ustalając podstawę opodatkowania wartość udziału w nieruchomości powinna być pomniejszona o tę część wartości hipoteki, która odpowiada wielkości udziału przypadającego nabywcy, tj. o połowę. Podstawę opodatkowania w analizowanej sytuacji stanowi zatem czysta wartość udziału w nieruchomości (po odliczeniu wartości 1/2 hipoteki), ponieważ dla kwestii ustalenia podstawy opodatkowania nie ma znaczenia jaka kwota kredytu pozostała do spłacenia (całość, część lub został on całkowicie spłacony). W rezultacie, jeśli wysokość zadłużenia hipotecznego przekroczy wartość nabytej rzeczy (udziału w rzeczy) wówczas podstawa opodatkowania wyniesie 0. Tym samym nie będzie mogło dojść do powstania zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Na zakończenie wypada zasygnalizować, że specyfika postępowania interpretacyjnego polega na tym, że upoważniony do wydania interpretacji indywidualnej organ podatkowy orzeka tylko i wyłącznie w obrębie stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę. Co oznacza, że organ rozpatrujący konkretną sprawę nie ma możliwości modyfikowania (uzupełniania, odtwarzania) stanu faktycznego tej sprawy, nie prowadzi również postępowania dowodowego w trybie działu IV Ordynacji podatkowej. Stąd też informuje się, że dołączona do wniosku kserokopia aktu notarialnego dotyczącego zakupu opisanej we wniosku nieruchomości nie podlegała analizie w toku postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.