Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT3.4011.917.2024.2.PS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-12
Teza: Możliwość skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z otrzymaniem odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości nabytej w drodze spadku i działu spadku.
Słowa kluczowe: działki; nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości; odszkodowania; odszkodowania-odszkodowanie umowne; spadek; spadek-dział spadku; wywłaszczenie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 29

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,

    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 2 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 2 stycznia 2025 r. (wpływ 9 stycznia 2025 r.) – w
    odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) 2022 r. zmarł Pana brat, w związku z tym 19 października 2023 r. zostało
    przeprowadzone postępowanie sądowe dotyczące nabycia spadku po nim. W wyniku tego
    postępowania został Pan właścicielem działek o numerach: 111, 112, 113, 114. Działki te
    zostały wywłaszczone przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad pod budowę
    drogi ekspresowej zgodnie z decyzją Wojewody (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej nr (...) z dnia (...) 2023 r. Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia wyżej
    wymienionych nieruchomości zostało wypłacone w całości w 2024 r.
    W uzupełnieniu wniosku z 2 stycznia 2025 r. doprecyzowuje Pan, że spadkodawca, czyli
    Pana brat wszedł w posiadanie działek bardzo dawno temu, dokładna data nie jest Panu
    znana, w granicach 45 lat temu, zostały mu one przekazane przez rodziców. Także był ich
    właścicielem przez bardzo długi okres.
    Spadkobiercą po Pana bracie był Pan wraz z Pana matką w udziałach po ½ zgodnie z
    postanowieniem sądowym o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 20 kwietnia 2023 r.
    Następnie 19 października 2023 r. było przeprowadzone postępowanie o zgodny podział
    spadku po Pana bracie, w którym działki opisane we wniosku zostały przydzielone na Pana
    wyłączną własność. Dziedziczenie było ustawowe, nie było testamentu po Pana bracie.
    Sprawy spadkowe zostały przeprowadzone w sądzie rejonowym w A.. W pierwszej
    kolejności zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, które
    zostało wydane 20 kwietnia 2023 r. Zgodnie z tym postanowieniem nabył Pan spadek po
    bracie wraz z matką w udziale po 1/2. Cały spadek po bracie nabył w połowie Pan a w
    drugiej połowie Pana matka.
    Następnie dnia 19 października 2023 r. zostało wydane postanowienie o zgodny dział
    spadku, na podstawie, którego spadek po Pana bracie przydzielony został na Pana
    wyłączną własność. Nie były dokonywane spłaty, cały spadek po Pana bracie został
    przydzielony na wyłączną Pana własność bez orzekania o spłatach na podstawie
    postanowienia sądowego o zgodny dział spadku z dnia 19 października 2023 r.
    Postępowania sądowe odbyły się przed przyznaniem odszkodowania z tytułu
    wywłaszczenia. Decyzja o wypłacie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia została wydana
    na Pana rzecz dnia 15 maja 2024 r., a następnie 15 czerwca 2024 r. odszkodowanie
    zostało wypłacone.
    Decyzja wywłaszczeniowa z dnia (...) 2023 r. była decyzją związaną z zajęciem działek na
    rzecz budowy drogi ekspresowej (...), była to pierwsza decyzja informująca o zajęciu
    działek wymienionych we wniosku o interpretację indywidualną, natomiast procedura
    wywłaszczeniowa trwała dłużej i ostateczna decyzja o przyznaniu odszkodowania dla Pana
    została wydana dnia 15 maja 2024 r., a wypłata odszkodowania nastąpiła 15 czerwca 2024
    r.

## Pytanie

Czy w zaistniałej sprawie przysługuje Pan prawo do skorzystania ze zwolnienia na
    podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
    Pana stanowisko w sprawie

    W Pana ocenie nabycie nieruchomości niezabudowanych w drodze spadku po bracie,
    który zmarł w 2022 r. miało charakter nieodpłatny. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych nie zaistniała sytuacja, w której cena nabycia
    nieruchomości byłaby o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania.
    Tak więc, nie został spełniony jeden z warunków wyłączających możliwość zwolnienia. W
    związku z powyższym uważa Pan, że z tytułu wypłaconego odszkodowania za zajęcie
    nieruchomości niezabudowanych pod realizację inwestycji drogowej może korzystać ze
    zwolnienia z opodatkowania i z tego tytułu nie jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku
    dochodowego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 163):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.
    Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu przepisów ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie
    odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu
    zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze

    zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże korzystanie z każdej preferencji
    podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy
    spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną
    danej preferencji.
    Na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
      Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej
      odpowiadającym wartości tych praw.
    W myśl art. 132 ust. 1a tej ustawy:
      W sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata
      odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o
      odszkodowaniu stała się ostateczna.
    Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania
      wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu
      odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z
      tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa
      pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to
      przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył
      jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź
      odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości
      uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej
      wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.
    Warunkiem niezbędnym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest zatem
    otrzymanie m.in. odszkodowania, które przyznane zostało stosownie do przepisów o
    gospodarce nieruchomościami.
    Zwolnienie nie przysługuje jednak, jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:
    • nabycie nieruchomości nastąpi w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania
      wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem oraz
    • cena jej nabycia będzie o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny
      zbycia.
    Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie jeden z warunków albo niespełniony żaden z
    nich, uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.
    Z opisu sprawy wynika, że (...) 2022 r. zmarł Pana brat. Spadkobiercą po Pana bracie był
    Pan wraz z Pana matką w udziałach po ½ zgodnie z postanowieniem sądowym o
    stwierdzenie nabycia spadku z dnia 20 kwietnia 2023 r. W skład spadku po Pana bracie
    wchodziły działki o numerach: 111, 112, 113, 114. Na skutek przeprowadzonego 19
    października 2023 r. działu spadku, bez orzekania o spłatach na rzecz Pana matki, działki
    opisane we wniosku zostały przydzielone na Pana wyłączną własność.
    W międzyczasie, działki te zostały wywłaszczone przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych
    i Autostrad pod budowę drogi ekspresowej zgodnie z decyzją Wojewody (...) o zezwoleniu
    na realizację inwestycji drogowej nr N – (...) z dnia (...) 2023 r.
    Zauważam więc, że na podstawie art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami
    przepisy dotyczące wywłaszczenia nieruchomości stosuje się między innymi do
    nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
    publicznego. Natomiast zgodnie z art. 6 pkt 1 tej ustawy, celem publicznym (a więc celem

    uzasadniającym wywłaszczenie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych) jest między innymi wydzielanie gruntów pod drogi
    publiczne.
    Reasumując, skoro przedmiotowa nieruchomość (działki) zostały nabyte przez Pana
    nieodpłatnie, tj. w drodze spadku i działu spadku i brak było ceny przy ich nabyciu, to
    oznacza, że nie została spełniona jedna z przesłanek wyłączających zastosowanie
    omawianego zwolnienia przedmiotowego.
    Skoro zatem, w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony jeden z warunków
    wykluczający możliwość zastosowania omawianego zwolnienia, a odszkodowanie zostało
    przyznane na podstawie decyzji Wojewody (...) o zezwoleniu na rywalizację inwestycji
    drogowej, a więc w zgodzie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, to
    przysługuje Panu prawo do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z uzyskaniem
    przedmiotowego odszkodowania.
    W konsekwencji, nie ciąży na Panu obowiązek uiszczenia podatku dochodowego od osób
    fizycznych od otrzymanego odszkodowania.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.