Pigułka wiedzy/uzgodnienie
Organ: Krajowa Informacja Skarbowa
Data wydania: 2014-11-07
Teza: Amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych - updof.
Słowa kluczowe: amortyzacja; amortyzacja-amortyzacja degresywna; amortyzacja-amortyzacja jednorazowa; amortyzacja-amortyzacja liniowa; amortyzacja-amortyzacja spowolniona; ujawnienie; wartości-wartości niematerialne i prawne; środek-środek trwały
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Amortyzacja składników majątku oddanych do odpłatnego korzystania.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Dokonywanie odpisów amortyzacyjnych - metoda liniowa.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Indywidualne stawki amortyzacyjne.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Odpisy amortyzacyjne maszyn i urządzeń oraz środków transportu - metoda degresywna.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Okresy amortyzacji dla wartości niematerialnych i prawnych.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Stawki amortyzacyjne.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Stawki amortyzacyjne.-Obniżone stawki amortyzacyjne.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Stawki amortyzacyjne.-Podwyższone stawki amortyzacyjne.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22h; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22i; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22k; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22m; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22ł

**1\. Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych**

**1.1. Ogólne zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych**

**1.2. Amortyzacja środków trwałych i WNIP wykorzystywanych sezonowo**

**1.3. Kontynuacja amortyzacji w przypadku przejęcia amortyzowanych składników majątku**

**2\. Amortyzacja środków trwałych metodą liniową wg stawek z wykazu stawek amortyzacyjnych**

**2.1. Amortyzacja wg stawek z Wykazu**

**2.2. Amortyzacja przy zastosowaniu stawek obniżonych**

**2.3. Amortyzacja metodą liniową przy zastosowaniu stawek podwyższonych**

**3\. Amortyzacja środków trwałych metodą liniową wg stawek indywidualnych**

**3.1. Amortyzacja środków trwałych używanych i ulepszonych**

**4\. Amortyzacja środków trwałych metodą degresywną**

**4.1. Amortyzacja metodą degresywną**

**4.2. Amortyzacja jednorazowa środków trwałych w ramach pomocy de minimis**

**5\. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych**

**6\. Szczególne zasady amortyzacji środków trwałych w przypadku leasingu finansowego**

* * *

1\. Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych
==============================================

**1.1. Ogólne zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych**
----------------------------------------------------------

**Okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych**

Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się - co do zasady - od wartości początkowej środków trwałych i WNIP począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te wprowadzono do ewidencji, do końca tego miesiąca, w którym:

• następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową,

• postawiono je w stan likwidacji,

• zbyto je lub,

• stwierdzono ich niedobór.

Natomiast podatnik korzystający z jednorazowej metody amortyzacji ma możliwość dokonania odpisu amortyzacyjnego już w miesiącu, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji.

Poza tym wyjątkowo dokonuje się również odpisów amortyzacyjnych od taboru morskiego w budowie, pomimo tego, że nie stanowi on środków trwałych w rozumieniu updof.

**Odpisy amortyzacyjne od ujawnionych środków trwałych**

Co do zasady podatnik obowiązany jest wprowadzić środek trwały do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych najpóźniej w miesiącu przekazania go do używania. Późniejsze - po dniu przyjęcia do używania - wprowadzenie składnika majątku do ww. ewidencji uznaje się za ujawnienie środka trwałego (art. 22d ust. 2 updof).

Odpisy amortyzacyjne od ujawnionych środków trwałych mogą być naliczane w ciężar kosztów uzyskania przychodów począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te zostały wprowadzone do ewidencji.

**Wybór metody amortyzacji**

Podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji przed jej rozpoczęciem. Wybraną metodę stosują do pełnego zamortyzowania środka trwałego.

**Częstotliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych**

Odpisów podatnicy mogą dokonywać:

• w równych ratach co miesiąc,

• w równych ratach co kwartał albo

• jednorazowo na koniec roku podatkowego.

W ramach tej samej metody amortyzacji podatnik może w poszczególnych latach podatkowych zmieniać częstotliwość zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, np. w jednym roku podatkowym może dokonywać odpisów jednorazowo na koniec roku, a w następnym roku co miesiąc.

Częstotliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych dla poszczególnych środków trwałych może być różna.

powrót do spisu

* * *

**1.2. Amortyzacja środków trwałych i WNIP wykorzystywanych sezonowo**
----------------------------------------------------------------------

Odpisów amortyzacyjnych od używanych sezonowo środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonuje się wyłącznie w okresie ich wykorzystywania.

Wysokość odpisu miesięcznego może zostać ustalona na dwa sposoby:

• przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie (w miesiącach używania składniki majątku ulegają przyśpieszonej amortyzacji, a odpis jest w tym przypadku równy odpisowi rocznemu),

• przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez 12 miesięcy w roku (następuje wówczas wydłużenie okresu amortyzowania)

W obu przypadkach odpisy ujmowane są w kosztach tylko w miesiącach wykorzystywania środków trwałych.

**Przykład**

Podatnik wykorzystuje środek trwały w każdym roku w okresie od czerwca do października (5 m-cy). Wartość początkowa środka trwałego wynosi 30.000 zł, a roczna stawka amortyzacyjna 20%.

**I sposób ustalenia odpisów amortyzacyjnych**

Podatnik ustalił roczny odpis amortyzacyjny w wys. 6.000 zł (30.000 zł x 20% = 6.000 zł).

Miesięczny odpis amortyzacyjny ustala poprzez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie. Miesięczny odpis amortyzacyjny wyniesie zatem 1.200 zł (6.000 zł : 5 m-cy).

Rocznie podatnik zaliczy do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne w wysokości 6.000 zł (1.200 zł x 5 m-cy).

**II sposób ustalenia odpisów amortyzacyjnych**

Podatnik ustalił roczny odpis amortyzacyjny w wys. 6.000 zł (30.000 zł x 20% = 6.000 zł).

Miesięczny odpis amortyzacyjny ustala poprzez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez 12 miesięcy w roku. Miesięczny odpis amortyzacyjny wyniesie 500 zł (6000 zł : 12).

Rocznie podatnik zaliczy do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne w wysokości 2.500 zł (500 zł x 5 m-cy).

powrót do spisu

* * *

**1.3. Kontynuacja amortyzacji w przypadku przejęcia amortyzowanych składników majątku**
----------------------------------------------------------------------------------------

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości odpisów i metod amortyzacji dokonują:

• podmioty powstałe w wyniku zmiany formy prawnej, podziału albo połączenia podmiotów, o których mowa w art. 22g ust. 12 lub 13 updof,

• podmioty, które nabyły przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część w drodze wkładu niepieniężnego, jeżeli składniki majątku wchodzące w skład wkładu niepieniężnego były wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz WNIP podmiotu wnoszącego taki wkład,

• podmioty, które otrzymały w związku z likwidacją osoby prawnej lub spółki środki trwałe oraz WNIP, które uprzednio zostały wniesione do tej osoby prawnej lub spółki jako wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części,

• podmioty, które otrzymały w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne,

• spółki niebędące osobą prawną, które nabyły w formie wkładu niepieniężnego składniki amortyzowane,

• przedsiębiorstwo w spadku w przypadku kontynuowania działalności po zmarłym przedsiębiorcy.

powrót do spisu

* * *

2\. Amortyzacja środków trwałych metodą liniową wg stawek z wykazu stawek amortyzacyjnych
=========================================================================================

**2.1. Amortyzacja wg stawek z Wykazu**
---------------------------------------

Metoda amortyzacji liniowej polega na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych z wykorzystaniem stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu stawek amortyzacyjnych, stanowiącego załącznik nr 1 do updof.

Wysokość rocznego odpisu amortyzacyjnego uzyskuje się poprzez pomnożenie wartości początkowej środka trwałego oraz ww. stawki amortyzacyjnej. Wysokość miesięcznego albo kwartalnego odpisu ustala się poprzez podzielenie rocznego odpisu odpowiednio przez 12 albo 4.

Metoda ta jest stosowana obowiązkowo w odniesieniu do:

· składników majątku nabytych lub wytworzonych we własnym zakresie, o wartości początkowej przekraczającej 10.000 zł (do końca 2017 roku limit obowiązujący to 3.500 zł), które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone przez podatnika do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych, a faktyczny okres ich używania przekroczy rok (art. 22e ust. 1 updof),

· składników majątku o wartości początkowej przekraczającej 10.000 zł (do końca 2017 roku limit obowiązujący to 3.500 zł) przekwalifikowanych przez podatnika do kategorii środków trwałych przed upływem roku od dnia ich nabycia lub wytworzenia (art. 22e ust. 2 updof).

powrót do spisu

* * *

**2.2. Amortyzacja przy zastosowaniu stawek obniżonych**
--------------------------------------------------------

Metoda amortyzacji liniowej spowolnionej polega na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych z wykorzystaniem stawek amortyzacyjnych, których wysokość została obniżona, w odniesieniu do wynikających z Wykazu stawek amortyzacyjnych, stanowiącego załącznik nr 1 do updof. W ustawie nie zostały określone przesłanki zastosowania obniżenia stawek, ani też maksymalne wielkości ich obniżenia - stawka amortyzacyjna może zostać obniżona do zera.

W przypadku obniżenia stawki amortyzacyjnej i dokonywania odpisów amortyzacyjnych np. co kwartał lub na koniec roku podatkowego, zmniejszenie stawki w takiej sytuacji następuje de facto dopiero na koniec kwartału lub na koniec roku. W związku z powyższym obniżenie stawki z Wykazu w trakcie roku podatkowego powinno nastąpić nie później niż w momencie dokonania pierwszego w danym roku odpisu amortyzacyjnego. W przypadku nieskorzystania ze wskazanego uprawnienia podatnik, dokonując odpisów amortyzacyjnych, faktycznie rezygnuje w danym roku podatkowym z obniżenia stawki.

Przepisy nie zabraniają wielokrotnego obniżenia stawki amortyzacyjnej danego środka trwałego, czy też późniejszego zwiększenia stawki obniżonej bądź powrotu do stawki określonej w Wykazie stawek amortyzacyjnych. Przy czym podatnik może dokonać tego typu zmiany począwszy od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego.

Przepisów art. 22i ust. 4 i 5 nie stosuje się do środków trwałych, wprowadzonych do ewidencji po 31 grudnia 2020 r., wykorzystywanych przez podatników w działalności, z której przychody podlegają:

1\. **zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym** – w okresie korzystania z takiego zwolnienia,

2\. **opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych**, podatkiem tonażowym lub zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji, o którym mowa w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych – w okresie tego opodatkowania (**art. 22i ust. 8 updof**).

powrót do spisu

* * *

**2.3. Amortyzacja metodą liniową przy zastosowaniu stawek podwyższonych**
--------------------------------------------------------------------------

Metoda amortyzacji liniowej przyspieszonej polega na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych z wykorzystaniem podwyższonych stawek amortyzacyjnych (w odniesieniu do wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, stanowiącego załącznik nr 1 do updof). Podwyższenia dokonuje się poprzez pomnożenie stawki amortyzacyjnej podanej w Wykazie przez współczynnik określony ustawą.

Maksymalne współczynniki podwyższenia stawek amortyzacyjnych są zróżnicowane w zależności od rodzaju środków trwałych i przyczyny ich przyśpieszonego zużycia. Podwyższenie stawek amortyzacyjnych może dot. wskazanych w ustawie środków trwałych używanych w warunkach złych, pogorszonych lub bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych, wymagających szczególnej sprawności technicznej albo poddanych szybkiemu postępowi technicznemu.

W przypadku gdy wystąpią dwa rodzaje przesłanek podatnik jest zobowiązany do wybrania jednego ze współczynników, przez który mnoży się stawkę amortyzacyjną właściwą dla danego środka trwałego, przyjętą z Wykazu stawek amortyzacyjnych (art. 22i ust. 6 updof).

Kiedy środki trwałe są używane w ww. warunkach zostało zdefiniowane w objaśnieniach do Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych (załącznik nr 1 do updof). Jedynie używanie maszyn, urządzeń i środków transportu bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych jest dokonywane wg uznania podatnika.

**Podwyższenie stawek amortyzacyjnych po uprzednim ich obniżeniu**

Podatnicy mają możliwość podwyższenia wcześniej obniżonych stawek amortyzacyjnych nie tylko do poziomu wynikającego z Wykazu stawek amortyzacyjnych, ale również podwyższenia tych stawek o dopuszczalne współczynniki przewidziane w art. 22i ust. 2 updof.

Przepisów art. 22i ust. 4 i 5 nie stosuje się do środków trwałych, wprowadzonych do ewidencji po 31 grudnia 2020 r., wykorzystywanych przez podatników w działalności, z której przychody podlegają:

1\. **zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym** – w okresie korzystania z takiego zwolnienia,

2\. **opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych**, podatkiem tonażowym lub zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji, o którym mowa w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych – w okresie tego opodatkowania (**art. 22i ust. 8 updof)**.

powrót do spisu

* * *

3\. Amortyzacja środków trwałych metodą liniową wg stawek indywidualnych
========================================================================

**3.1. Amortyzacja środków trwałych używanych i ulepszonych**
-------------------------------------------------------------

Indywidualną stawkę amortyzacyjną ustala sam podatnik, przy czym ustawodawca określił minimalne okresy dokonywania odpisów amortyzacyjnych, określając tym samym maksymalną roczną stawkę amortyzacji. Podatnik, który zdecyduje się na wybór amortyzacji liniowej według stawki indywidualnej, jest zobowiązany do stosowania tej metody przez cały okres amortyzacji środka trwałego, a ustalonej stawki amortyzacyjnej nie może ani obniżać ani podwyższać.

Indywidualną stawkę amortyzacyjną można ustalić, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwa warunki:

· środek trwały jest po raz pierwszy wprowadzany do ewidencji danego podatnika,

· środek trwały spełnia kryteria do uznania go za używany lub ulepszony.

Minimalne okresy amortyzacji zależą od rodzaju środków trwałych i ich wartości.

Ulepszenie budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5% nie daje możliwości ustalania indywidualnych stawek amortyzacyjnych.

**Udokumentowanie używania środków trwałych**

Przez używanie należy rozumieć eksploatowanie. Przepisy nie regulują jakimi dowodami należy udokumentować używanie środka trwałego. Przyjąć zatem należy, że mogą to być wszelkie wiarygodne dowody (art. 180 Ordynacji podatkowej), np. potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie: faktury zakupu środka trwałego, ewidencji przebiegu pojazdu, ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych prowadzonych przez poprzedniego użytkownika, oświadczenie poprzedniego użytkownika o używaniu środka trwałego w określonym czasie.

Z dniem 1 stycznia 2021 r. zmieniła się definicja używanego środka trwałego zawarta w art 22j ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT. Zgodnie ze znowelizowaną treścią tego przepisu, środki trwałe, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 (środki trwałe zaliczone do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji oraz środki transportu), uznaje się za używane, jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane **przez podmiot inny niż podatnik** co najmniej przez okres 6 miesięcy. Znowelizowany przepis (art. 22j ust. 2 pkt 1) stosuje się do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych **wprowadzonych do ewidencji po dniu 31 grudnia 2020 r.**

Podatnicy będący mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców mogą od 1 stycznia 2024r. indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla **wytworzonych we własnym zakresie środków trwałych, będących budynkami (lokalami) niemieszkalnymi i budowlami zaliczonymi do grupy 1 i 2 Klasyfikacji Środków Trwałych,** **po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji** środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych danego podatnika po 1 stycznia 2024 r.

Uprawnieni są mikroprzedsiębiorcy, mali lub średni przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność w gminach o wysokim poziomie bezrobocia, gdzie równocześnie dochody podatkowe są stosunkowo niskie w przeliczeniu na jednego mieszkańca. (art. 22j ust. 7-13). Pomoc ta stanowi pomoc de minimis.

powrót do spisu

* * *

4\. Amortyzacja środków trwałych metodą degresywną
==================================================

**4.1. Amortyzacja metodą degresywną**
--------------------------------------

W przypadku metody degresywnej odpisy amortyzacyjne dokonywane są od corocznie malejącej podstawy (wartości początkowej środka trwałego pomniejszonej o dokonane odpisy amortyzacyjne), jednakże przy zastosowaniu podwyższonych stawek amortyzacyjnych o współczynnik nie wyższy niż 2,0.

Począwszy od roku podatkowego, w którym określona na powyższych zasadach roczna kwota amortyzacji miałaby być niższa od rocznej kwoty amortyzacji obliczonej przy zastosowaniu metody liniowej (wg stawek z Wykazu stawek amortyzacyjnych), dokonuje się dalszych odpisów amortyzacyjnych metodą liniową.

Metodą degresywną mogą być amortyzowane tylko:

· maszyny i urządzenia zaliczone do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji (w tym m.in. kotły i maszyny energetyczne, maszyny i urządzenia ogólnego stosowania, specjalistyczne maszyny i urządzania, urządzenia techniczne, narzędzia, przyrządy) oraz

· środki transportu, z wyjątkiem samochodów osobowych.

**Przykład**

Wartość początkowa środka trwałego - 10.000 zł

Stawka amortyzacyjna wynikająca z Wykazu stawek amortyzacyjnych - 15%

Współczynnik podwyższający - 2,0

Odpisy amortyzacyjne:

1 rok - 3.000 zł (10.000 x 30%)

2 rok - 2.100 zł (7.000 x 30%)

w 3 roku amortyzacja liczona metodą degresywną byłaby niższa od amortyzacji wyliczonej przy zastosowaniu stawki wynikającej z wykazu (4.900 x 30% = 1.470 zł), a zatem należy przejść na metodę liniową amortyzacji

3 rok - 1.500 zł (10.000 x 15%)

4 rok - 1.500 zł (10.000 x 15%)

5 rok - 1.500 zł (10.000 x 15%)

6 rok - 400 zł (10.000 – 9.600)

**Ulepszenie środków trwałych amortyzowanych metodą degresywną**

**W pierwszym roku**

W przypadku metody degresywnej skutki ulepszenia w pierwszym roku mogą być uwzględnione w wartości początkowej w trakcie roku.

**W kolejnych latach**

Jeżeli ulepszenie ma miejsce w kolejnych latach, w których podatnik amortyzuje jeszcze środek trwały wg stawki podwyższonej, wartość początkową zwiększa się od roku następnego po roku, w którym dokonano ulepszenia.

**Przykład**

Wartość początkowa środka trwałego 90.000 zł

Wprowadzenie do ewidencji środków trwałych – luty 2022 r.

Stawka amortyzacyjna wynikająca z Wykazu stawek amortyzacyjnych - 10%

Współczynnik podwyższający - 2,0

Podatnik w sierpniu 2022 r. dokonał ulepszenia ww. środka trwałego na kwotę 18.000 zł.

Miesięczne odpisy amortyzacyjne w 2022 r.:

III – VIII 2022 r. (90.000 x 20%) : 12 m-cy = 1.500

IX - XII 2022 r. (108.000 x 20%) : 12 m-cy = 1.800

Wartość netto maszyny w 2023 r. 108.000 – (6 x 1.500 + 4 x 1.800) = 108.000 – 16.200 = 91.800

Odpisy amortyzacyjne za 2023 r. 91.800 x 20% = 18.360

W czerwcu 2023 r. podatnik dokonał ulepszenia ww. maszyny na kwotę 15.000 zł

Wartość netto maszyny zostanie powiększona o wartość nakładów na ulepszenie począwszy od 2024 r. i wyniesie (108.000 – 16.200 – 18.360) + 15.000 = 88.440.

* * *

* * *

**4.2. Amortyzacja jednorazowa środków trwałych w ramach pomocy de minimis**
----------------------------------------------------------------------------

**Zagadnienie znajduje się na karcie ID 15141**

powrót do spisu

* * *

5\. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych
===================================================

Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych jest możliwa wyłącznie przy zastosowaniu liniowej metody amortyzacji. Stawki amortyzacyjne dla poszczególnych WNIP ustala się na cały okres amortyzacji przed rozpoczęciem dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Od wartości niematerialnych i prawnych nie ma możliwości dokonywania jednorazowych odpisów amortyzacyjnych. Koszty ulepszenia wartości niematerialnych i prawnych zaliczane są bezpośrednio do kosztów.

Odpisy amortyzacyjne od:

• własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,

• spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego i

• prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej - dokonywane są wg stawki - 2,5%.

**UWAGA!**

Od 2022 r. odpisy amortyzacyjne wg stawki 2,5% dokonywane są jedynie **od** **spółdzielczego prawa do lokalu uż****ytkowego.** Od 2022 r. nie podlegają amortyzacji spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej (zmiana przepisów - Dz.U. z 2021 r., poz. 2105, ze zm). Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy nowelizującej podatnicy mogli, nie dłużej niż do 31 grudnia 2022 roku, zaliczać do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, nabytych przed dniem 1 stycznia 2022 roku.

Za wartość początkową ww. prawa podatnicy mogą przyjąć również w każdym roku podatkowym wartość stanowiącą iloczyn metrów kwadratowych powierzchni użytkowej i kwoty 988 zł. W takiej sytuacji roczna stawka amortyzacyjna wynosi -1,5%.

**Uwaga! S**półdzielcze prawo do lokalu użytkowego stanowiące wartość niematerialną i prawną, którego wartość początkowa ustalona została metodą uproszczoną nie podlega objęciu ewidencją środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (art. 22n ust. 3 pkt 2 updof). Z treści przepisów nie wynika od jakiego miesiąca należy dokonywać odpisów amortyzacyjnych w sytuacji, gdy środek trwały bądź wartość niematerialna i prawna nie podlega wpisowi do ewidencji. Mając na uwadze zasady dokonywania odpisów wskazane w art. 22h updof uznać należy, że będzie to miesiąc następujący po miesiącu, w którym ww. składnik majątku byłby wprowadzony do ewidencji, gdyby nie powyższe zwolnienie z obowiązku objęcia go ewidencją.

Odpisy amortyzacyjne od pozostałych wartości niematerialnych i prawych dokonuje się biorąc pod uwagę minimalne okresy amortyzacji przewidziane dla poszczególnych WNIP. Przy czym okres amortyzacji licencji na wyświetlanie filmów oraz na emisję programów radiowo telewizyjnych może być skrócony do wynikającego z umowy okresu używania tych praw majątkowych.

powrót do spisu

* * *

6\. Szczególne zasady amortyzacji środków trwałych w przypadku leasingu finansowego
===================================================================================

Od środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, przekazanych do używania na podstawie umów leasingu finansowego, odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający.

Jeżeli leasing finansowy dotyczy środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 Klasyfikacji i umowy zostały zawarte na okres co najmniej 60 miesięcy korzystający może ustalić stawki amortyzacyjne w proporcji do okresu wynikającego z umowy (nie dot. to środków trwałych o krótszym okresie amortyzacji niż okres trwania umowy).

**Wcześniejsze nabycie środków trwałych**

W razie nabycia środków trwałych otrzymanych do odpłatnego korzystania przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, podatnicy dokonują dalszych odpisów amortyzacyjnych od tych środków, kontynuując stosowanie przyjętych wcześniej zasad i stawek.

**Przedłużenie umowy leasingu**

W razie przedłużenia okresu obowiązywania umowy stawki odpisów amortyzacyjnych ulegają obniżeniu proporcjonalnie do okresu przedłużenia okresu obowiązywania umowy, z wyjątkiem środków trwałych o okresie amortyzacji krótszym niż okres obowiązywania umowy. Zasada ta ma zastosowanie wyłącznie do stawek odpisów amortyzacyjnych, dokonywanych od następnego miesiąca po miesiącu, w którym zmieniono umowę.

powrót do spisu

* * *

**Podstawa prawna:**

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych