Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/4512-1012/15-2/AD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-12-30
Teza: Czy do wartości nieruchomości przekazywanych jako nieruchomość zamienna, należy doliczyć VAT?
Słowa kluczowe: zasiedlenie-pierwsze zasiedlenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko  przedstawione we wniosku z dnia 14 października 2015 r. (data wpływu 26 października 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy – w drodze zamiany – działek gruntu dokonanej przez Gminę – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 października 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy – w drodze zamiany – działek gruntu dokonanej przez Gminę.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Decyzją z dnia 9 września 2015 r. Burmistrz, na wniosek Pana S. K. zatwierdził podział nieruchomości gruntowej o łącznej pow. 3.759 m2 położonej w mieście C., oznaczonej ewidencyjnie jako działki:

*   działka nr 433/2 o pow. 325 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą,
*   działka nr 434/9, o pow. 3.434 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą.

Wskutek podziału zostały wydzielone m.in. działki o nr 433/10 o pow. 214 m2 i nr 434/19 o pow. 843 m2, przeznaczone pod utworzenie publicznej drogi gminnej wynikającej z uchwały Rady Miejskiej w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru znajdującego się pomiędzy ul. X. a ul. X.Y. , które na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przeszły z mocy prawa na własność Gminy.

Strony, stosownie do art. 98 ust. 3 oraz art. 131 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 782, z późn. zm.), ustalały, że Właścicielowi za działki nr 433/10 i 343/19, które przeszły na własność Gminy przysługuje odszkodowanie w postaci nieruchomości zamiennej, które ustalono zgodnie z wnioskiem Właściciela z dnia 21 września 2015 r.

Właścicielowi w ramach odszkodowania Gmina przekaże działki:

*   nr 433/9 o pow. 175 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą,
*   nr 434/17 o pow. 1.168 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą.

Wartości nieruchomości zostały ustalone przez rzeczoznawcę majątkowego.

W ramach odszkodowania ma nastąpić przekazanie przez Gminę działek o nr:

*   433/9 o pow. 175 m2 o wartości 8.600,00 zł,
*   434/17 o pow. 1.168 m2 o wartości 52.500,00 zł.

Nieruchomości przejęte z mocy prawa pod drogę zostały wycenione na kwoty:

*   działka nr 433/10 o pow. 214 m2 o wartości 10.500,00 zł,
*   działka nr 434/19 o pow. 843 m2 o wartości 37.900,00 zł.

W związku ze wskazaniem wartości nieruchomości powstało pytanie, czy do tych wartości należy doliczyć podatek od towarów i usług i kiedy doliczyć. Wartości z wyceny rzeczoznawcy majątkowego nie obejmują VAT.

„Zdaniem Organu, do wartości nieruchomości przekazywanych przez Gminę należy naliczyć VAT.” Natomiast do wartości nieruchomości przejętych z mocy prawa przez Gminę nie dolicza się VAT-u.

Powyższe ustalono zgodnie z zapisami art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług po ustaleniu przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Nieruchomość stanowiąca własność Gminy, która ma być przekazana jako nieruchomość zamienna, jest zapisana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzenne jako teren zabudowy usług i handlu z zielenią urządzoną (symbol w planie 2UH/ZP). Natomiast nieruchomość, którą Gmina przejęła, jest zapisana jako teren ciągu pieszo-jezdnego publicznego (symbol w palnie 2KD-DS). Zarówno Gmina, jak i Pan S. K. są podatnikami VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy do wartości nieruchomości przekazywanych jako nieruchomość zamienna, należy doliczyć VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z poźn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie dostawy towarów ustawodawca zdefiniował w art. 7 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem dostawy towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Ponadto, z powołanej wyżej regulacji wynika, że odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

Zatem, jeśli przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel następuje za odszkodowaniem, to wówczas stanowi ono odpłatną dostawę towarów i ze względu na przedmiot czynność taka jest objęta opodatkowaniem.

Z przytoczonych przepisów nie wynika jednak, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową - zapłatą może być inny towar lub usługa, albo mieszaną - zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

Zamianę nieruchomości w świetle ustawy o podatku od towarów i usług traktuje się jako odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT.

W myśl art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, z późn. zm.), wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Natomiast, zgodnie z art. 131 ust. 1 ww. ustawy, w ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przepis art. 43 ust.1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Terenami budowlanymi są grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (art. 7 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym).

Natomiast zgodnie z art. 158 ww. ustawy Kodeks cywilny, umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

W przedmiotowym przypadku ma się zatem do czynienia z sytuacją, w której w zamian za przejęte działki niezabudowane, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego zostały przeznaczone pod drogi gminne, Gmina zamierza zgodnie z wolą właścicieli - przyznać w rozliczeniu nieruchomość zamienną.

Jak wskazano wyżej, przeniesienie własności gruntu w zamian za odszkodowanie dokonane przez podatnika podatku od towarów i usług, stanowi odpłatną dostawę, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem w analizowanej sprawie dochodzi do dwóch odrębnych dostaw spełniających definicję zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy.

Gmina jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług dokonującym dostawy nieruchomości zamiennej na rzecz właściciela nieruchomości przejętej z mocy prawa. Prawo własności nieruchomości zamiennej zostanie przeniesione na właścicieli działek za dopłatą. Wysokość odszkodowania przysługującego wnioskodawcom - osobom fizycznym ustalonego w oparciu o wycenę działek przejętych z mocy prawa zostanie zaliczona na poczet ceny nabycia nieruchomości zamiennej.

W przedmiotowej sprawie ma się zatem do czynienia z sytuacją, w której w zamian za przejęte działki gruntu Gmina na wniosek właścicieli wywłaszczonych działek zamierza przyznać im działkę zamienną. Działka zamienna, która ma być przyznana w ramach odszkodowania, jest działką z zasobu nieruchomości Gminy. Tym samym Gmina, w ramach odszkodowania, dokona na rzecz dotychczasowych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości przeniesienia prawa do rozporządzania jak właściciel w stosunku do innej działki zamiennej.

Przedmiotową czynność, która zostanie dokonana przez Gminę, należy uznać za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, realizowaną przez podatnika podatku od towarów i usług działającego w takim charakterze, a zatem podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, pod warunkiem, że dostawa danej nieruchomości nie jest zwolniona z podatku.

Gmina dla ww. czynności przyznania nieruchomości zamiennej nie może skorzystać z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy, nie działa bowiem w odniesieniu dla tej czynności w roli organu władzy publicznej lub też urzędu obsługującego taki organ.

Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem, które powinno odpowiadać wartości wywłaszczonego prawa. Wysokość odszkodowania jest ustalana według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości.

Wypłata odszkodowania za przejęte pod drogi publiczne nieruchomości - co do zasady - będzie podlegała przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Również dostawa nieruchomości zamiennej w ramach ustalonego odszkodowania będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podstawą opodatkowania obu transakcji w analizowanej sytuacji będzie wartość rynkowa nieruchomości niezabudowanej pomniejszona o kwotę podatku.

Podstawa opodatkowania musi być kwotą niezawierającą podatku. Skoro bowiem podstawa opodatkowania jest kwotą, od jakiej oblicza się podatek, to sama nie może zawierać podatku.

Tę cechę konstrukcyjną wyraża przepis art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy. Wynika z niego, że podstawa opodatkowania nie obejmuje kwoty podatku (należnego od danych czynności).

„Zdaniem Organu”, do wartości nieruchomości przekazywanych przez Gminę należy naliczyć podatek od towarów i usług. Natomiast do wartości nieruchomości przejętych z mocy prawa przez Gminę nie dolicza się VAT-u.

Powyższe ustalono zgodnie z zapisami art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług po ustaleniu przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Nieruchomość stanowiąca własność Gminy, która ma być przekazana jako nieruchomość zamienna jest zapisana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzenne jako teren zabudowy usług i handlu z zielenią urządzoną (symbol w planie 2UH/ZP). Natomiast nieruchomość, którą Gmina przejęła jest zapisana jako teren ciągu pieszo-jezdnego publicznego (symbol w palnie 2KD-DS). Zarówno Gmina jak i Pan S. K. są podatnikami VAT.

Wobec powyższego Gmina uważa, że przejęcie przez nią nieruchomości jest zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. art. 43 ust.1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług. Natomiast zapłata odszkodowania w formie przeniesienia nabycia własności nieruchomości przez Gminę podlega opodatkowaniu z uwagi na przeznaczenie ww. nieruchomości na cele budowlane.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Jednocześnie wskazać należy, że niniejsza interpretacja nie rozstrzyga kwestii podstawy opodatkowania czynności dostawy – w drodze zamiany – działek gruntu dokonanej przez Gminę, gdyż w tym zakresie nie postawiono pytania.

Ponadto należy wskazać, że w kwestii braku opodatkowania dostawy – w drodze zamiany – działek gruntu dokonanej na rzecz Gminy, wydano postanowienie nr ITPP2/4512-1012/15-3/AD.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.