Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.174.2025.2.DS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-24
Teza: Ustalenie, czy czynności wykonywane przez Wnioskodawcę
będą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43
ust. 1 pkt 40a ustawy.
Słowa kluczowe: mediacja
pośrednictwo-pośrednictwo finansowe
udział-udział w spółce
wynagrodzenia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi, w tym także usługi
pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w
spółkach oraz innych podmiotach
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 40a

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy:
    - dla całej opisanej usługi świadczonej na rzecz klienta (przy założeniu, że przeznaczone
      do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy),
      a efektem usługi będzie zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.;
    - dla całej opisanej usługi świadczonej na rzecz klienta (przy założeniu, że przeznaczone
      do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy),
      a transakcja (sprzedaż firmy) zostanie sprecyzowana w umowie jako zbycie całości lub
      części udziałów w spółce z o.o.;
    - dla części usługi (etapy 2-4) świadczonej na rzecz klienta, za którą należne jest success
      fee (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o
      którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy), a efektem usługi będzie zbycie całości lub
      części udziałów w spółce z o.o.;
    - dla części usługi (etapy 2-4) świadczonej na rzecz klienta, za którą należne jest success
      fee (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o
      którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy), a transakcja (sprzedaż firmy) zostanie
      sprecyzowana w umowie jako zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.
    Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 29 kwietnia 2025 r. (wpływ
    29 kwietnia 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawca jest (...), prowadzącą działalność m.in. w zakresie szeroko rozumianego,
    profesjonalnego doradztwa na rzecz przedsiębiorców. Umowa spółki Wnioskodawcy, jak i
    dotyczący go wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego obejmuje w
    szczególności działalność oznaczoną kodem PKD 70.22.Z Pozostałe doradztwo w zakresie
    prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania oraz kodem PKD 74.90.Z Pozostała
    działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana.
    Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług
    (VAT).
    Wśród świadczonych przez Wnioskodawcę usług jest usługa wsparcia klientów z siedzibą
    (miejscem zamieszkania) w Polsce w zakresie przygotowania oraz przeprowadzenia
    procesu sprzedaży firmy na rzecz inwestora. Sprzedaż firmy najczęściej polega na zbyciu
    jej praw udziałowych (udziałów, akcji, ogółu praw i obowiązków przysługujących
    wspólnikom w spółkach osobowych). Proces sprzedaży firmy może polegać również na
    sprzedaży na rzecz inwestora kluczowych składników majątkowych firmy lub
    przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa firmy, jak również na innych
    czynnościach prowadzących do przejęcia kontroli nad firmą przez inwestora.

    Mając na uwadze różne struktury transakcji prowadzącej do sprzedaży firmy przedmiot
    usługi świadczonej przez Wnioskodawcę jest definiowany w umowach z klientami jako
    usługa doradztwa finansowego oraz biznesowego, zarządzenia projektem oraz
    koordynacji prac wszystkich zaangażowanych stron w procesie przygotowania oraz
    przeprowadzenia Transakcji, przy czym Transakcja jest rozumiana szeroko, potencjalnie
    jako:
    a) sprzedaż (wszystkich lub części) udziałów w spółce na rzecz inwestora,
    b) sprzedaż części udziałów w spółce na rzecz inwestora oraz objęcie przez niego
      udziałów w podwyższonym kapitale spółki,
    c) sprzedaż na rzecz inwestora kluczowych składników majątkowych spółki lub
      przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki,
    d) przejęcie przez inwestora częściowej lub pełnej kontroli nad działalnością spółki w
      ramach innej uzgodnionej struktury.
    Należy jednocześnie zaznaczyć, że w odniesieniu do niektórych procesów możliwe jest
    określenie struktury transakcji przed rozpoczęciem odpowiedniego procesu, co w
    szczególności wynika z formy prawnej firmy, przedmiotu jej działalności, czy też założeń
    (oczekiwań) właściciela.
    Usługa jest zwykle realizowana zasadniczo w czterech etapach:
    1) opracowanie strategii transakcji, co obejmuje przygotowanie memorandum
      informacyjnego i teasera informacyjnego dla potencjalnego inwestora, sporządzenie
      listy inwestorów, listu procesowego i draftu umowy o zachowaniu poufności;
    2) kontakt z potencjalnymi inwestorami, co obejmuje dystrybucję memorandum
      informacyjnego, organizację spotkań z inwestorami, organizację wstępnych sesji Q&A,
      negocjacje złożonych ofert wstępnych – co ma na celu pozyskanie ofert wstępnych od
      inwestorów, rekomendację i zaproszenie inwestorów do udziału w due diligence;
    3) organizacja i obsługa procesu due diligence, co obejmuje zredagowanie regulaminu
      VDR (wirtualnego pokoju danych) i due diligence oraz wsparcie zamawiającego w
      procesie due diligence w odpowiedziach na pytania inwestorów, wsparcie w
      negocjacjach z nimi – co ma na celu pozyskanie oferty wiążącej od inwestorów,
      dokonanie rekomendacji i zaproszenia wybranego inwestora do negocjacji i
      zamknięcia transakcji;
    4) negocjacje i zamknięcie transakcji, co obejmuje opracowanie lub weryfikację
      finansowych aspektów umowy inwestycyjnej i umów towarzyszących, udział w
      negocjacjach dokumentacji transakcyjnej, konsultacje w przedmiocie postanowień
      dokumentacji transakcyjnej, wsparcie w ewentualnym procesie przejściowym (usługi w
      tym zakresie świadczone przez Wnioskodawcę nie obejmują doradztwa prawnego).
    Zakres usługi w praktyce jest dostosowywany do konkretnych okoliczności oraz założeń
    procesu, w szczególności zmianie może ulec zakres opracowywanych dokumentów oraz
    przebieg rozmów i komunikacji z inwestorem lub inwestorami. Wnioskodawca jest też
    angażowany przez klientów do wsparcia w procesach, które zostały zainicjowane przez
    zainteresowanych inwestorów.
    Wynagrodzenie z tytułu wyświadczenia opisanej usługi jest zwykle podzielone na dwie
    zasadnicze części: część zryczałtowaną, należną za pierwszy etap prac (obejmujący
    opracowanie strategii transakcji, przygotowanie memorandum informacyjnego i teasera
    informacyjnego dla potencjalnego inwestora, sporządzenie listy inwestorów, listu
    procesowego i draftu umowy o zachowaniu poufności) oraz część za pozostałe prace,
    należną pod warunkiem sfinalizowania transakcji i najczęściej zależną od wartości tej
    transakcji (tzw. success fee).
    Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy

    Na pytanie o treści: „Od kiedy dokładnie świadczą Państwo usługi objęte zakresem stanu
    faktycznego przedstawionego we wniosku?”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Usługi objęte zakresem stanu faktycznego są świadczone od ponad 10 lat. Z uwagi na
    długi okres aktywności, trudno jest wskazać dokładną datę rozpoczęcia świadczenia usług
    w przedmiotowym zakresie”.
    Na pytanie o treści: „Na czyją rzecz świadczą Państwo ww. usługi? Czy na rzecz zbywcy
    udziałów w Spółce z o.o., czy nabywcy tych udziałów?”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Usługi są świadczone zarówno na rzecz nabywców, jak i zbywców udziałów. Przedmiotem
    wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są usługi świadczone na rzecz zbywców
    udziałów. Świadczenie usług na rzecz zbywcy w konkretnej transakcji wyklucza
    świadczenie usługi w zakresie doradztwa transakcyjnego na rzecz nabywcy”.
    Na pytanie o treści: „Czy zakres czynności, które świadczą Państwo na rzecz Spółki w
    ramach realizacji umowy będą ograniczyła się do tych opisanych we wniosku – etapy 1-4?
    Jeśli nie, proszę o wypisanie tych, które nie ujęli Państwo we wniosku”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Tak. Zakres czynności, które Wnioskodawca świadczy w ramach realizacji umowy
    ogranicza się do tych opisanych we wniosku – etapy 1-4”.
    Na pytanie o treści: „Czy usługi świadczone w ramach etapu 1, 2, 3 i 4 są usługami
    nierozerwalnie ze sobą związanymi, tj.:
    a) czy bez wykonania którejkolwiek z czynności w ramach etapu 1, 2, 3 i 4 możliwe jest
      wykonanie przez Państwa usługi definiowanej w umowach z klientami jako usługa
      doradztwa finansowego oraz biznesowego, zarządzenia projektem oraz koordynacji
      prac wszystkich zaangażowanych stron w procesie przygotowania oraz
      przeprowadzenia Transakcji?”,
      odpowiedzieli Państwo, że:
      „Jak wskazano we wniosku „Zakres usługi w praktyce jest dostosowywany do
      konkretnych okoliczności oraz założeń procesu, w szczególności zmianie może ulec
      zakres opracowywanych dokumentów oraz przebieg rozmów i komunikacji z
      inwestorem lub inwestorami. Wnioskodawca jest też angażowany przez klientów do
      wsparcia w procesach, które zostały zainicjowane przez zainteresowanych
      inwestorów”. W szczególności pominięte mogą być takie zadania, jak przygotowanie
      teasera lub/i memorandum informacyjnego – co ma miejsce w sytuacjach wskazanych
      w przywołanym wyżej fragmencie wniosku – a więc w procesach, które zostały
      zainicjowane przez zainteresowanych inwestorów, a tym samym wsparcie doradcy nie
      obejmuje wstępnego etapu procesu, którego celem jest doprowadzenie do takiego
      kontaktu. W pozostałych przypadkach zakres usługi obejmuje wszystkie czynności
      stanowiące opisane etapy usługi”;
    b) „czy usługi świadczone w ramach etapu 1, 2, 3 i 4 są tak ściśle powiązane ze sobą, że
      obiektywnie rzecz biorąc tworzą z ekonomicznego punktu widzenia jedną całość, którą
      jedynie sztucznie można byłoby podzielić? Jeśli tak, to należy wskazać, na czym
      konkretnie polega zależność między tymi czynnościami, która powoduje, że nie mogą
      one być świadczone odrębnie?”,
      odpowiedzieli Państwo, że:
      „Ścisłe powiązanie poszczególnych usług wynika z powszechnej praktyki rynkowej.
      Uzasadnieniem takiego podejścia jest potrzeba kompleksowego wsparcia
      sprzedających przez jednego doradcę. Odnosząc się do poszczególnych etapów –
      zależność pomiędzy nimi jest następująca: uzgodnienie z Klientem strategii Transakcji,

      a także dokonanie niezbędnych analiz zwieńczonych opracowaniem memorandum
      informacyjnego czy teasera (etap 1) pozwala doradcy ustalić z Klientem podejście do
      projektu oraz pozyskać odpowiednią wiedzę o spółce. Wiedza ta jest wykorzystywana
      na dalszych etapach procesu, w szczególności w trakcie komunikacji z inwestorami,
      wsparcia w procesie due diligence czy negocjacjach. W szczególności wypracowane na
      etapie 1 materiały są dystrybuowane wśród potencjalnych inwestorów na etapie 2.
      Zgodnie z dobrymi praktykami rynkowymi materiały są przygotowane przez doradcę,
      który komunikuje się z inwestorami i bierze udział w negocjacjach. Materiały są
      oznaczane logo doradcy, który je opracował. W naturalny sposób doradca prowadzący
      komunikację z inwestorami uczestniczy w całym procesie aż do jego zakończenia. Tak
      więc potrzeba skupienia wiedzy o całym procesie w jednym podmiocie i ponoszenie
      odpowiedzialności za ten proces przez jednego doradcę powoduje praktyczną
      nierozerwalność poszczególnych etapów prac; ich dzielenie na odrębne usługi bądź
      pomiędzy różne podmioty byłoby nienaturalne i standardowo nie występuje na rynku”.
    c) „czy bez wykonania któregokolwiek z etapów 1, 2, 3 i 4 możliwe jest wykonanie innych
      etapów 1, 2, 3 i 4? Jeśli nie, to dlaczego?”,
      odpowiedzieli Państwo, że:
      „Co do zasady realizacja procesu transakcyjnego wymaga przeprowadzenia wszystkich
      etapów. Tak jak wskazano we wniosku: Wnioskodawca jest też angażowany przez
      klientów do wsparcia w procesach, które zostały zainicjowane przez zainteresowanych
      inwestorów. W takich sytuacjach współpraca nie obejmuje przygotowania materiałów
      informacyjnych takich jak teaser czy memorandum informacyjne. Nie jest też
      sporządzana lista inwestorów – bowiem wsparcie doradcy jest podejmowane po
      rozpoczęciu rozmów sprzedających z inwestorem. W pozostałych przypadkach zakres
      usług obejmuje wszystkie przedstawione etapy”.
    d) „co jest dokładnie celem usług wykonywanych w ramach etapu 1, 2, 3 i 4, tj. czy celem
      tych usług jest całościowe wykonanie usługi definiowanej w umowach z klientami jako
      usługa doradztwa finansowego oraz biznesowego, zarządzenia projektem oraz
      koordynacji prac wszystkich zaangażowanych stron w procesie przygotowania oraz
      przeprowadzenia Transakcji? Jeśli nie, to proszę o wskazanie konkretnego celu
      świadczonych usług w ramach poszczególnych etapów”,
      odpowiedzieli Państwo, że:
      „Mając na uwadze charakter doradztwa transakcyjnego należy uznać, że głównym
      celem usług świadczonych w ramach wszystkich etapów jest doprowadzenie do
      przeprowadzenia Transakcji. Realizacja tego celu wymaga wykonania zadań
      stanowiących przedmiot doradztwa na poszczególnych etapach, w tym koordynacji i
      zarządzania procesem.
      Celem etapu 1 jest odpowiednie przygotowanie do procesu obejmujące w
      szczególności uzgodnienie oczekiwań sprzedających, identyfikację potencjalnych
      inwestorów, przeprowadzenie stosownych analiz oraz opracowanie listy inwestorów,
      teasera, memorandum informacyjnego, listu procesowego.
      Celem etapu 2 jest zainteresowanie inwestorów Transakcją poprzez dystrybucję
      przygotowanych materiałów oraz podjęcie komunikacji z inwestorami celem
      uzgodnienia wstępnych warunków Transakcji (uzgodnienie ofert wstępnych).
      Celem etapu 3 jest spełnienie oczekiwań inwestorów dotyczących przeprowadzenia
      due diligence spółki, a etapu 4 potwierdzenie i uzgodnienia warunków Transakcji oraz
      jej przeprowadzenie przez strony”.
    Na pytanie o treści: „Czy usługi świadczone w ramach etapu 1, 2, 3 i 4 są usługami:
    a) których przedmiotem podatku są udziały w spółkach,

    b) których przedmiotem podatku są udziały w innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają
      one osobowość prawną,
    c) pośrednictwa, w których przedmiotem podatku są udziały w spółkach lub udziały w
      innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną.
    Informacji proszę udzielić odrębnie dla każdej usługi świadczonej w ramach etapu 1, 2, 3 i
    4”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Usługi realizowane w ramach wszystkich etapów stanowią kompleksową usługę wsparcia
    w procesie sprzedaży firmy. Jak wskazano we wniosku: Mając na uwadze różne struktury
    transakcji prowadzącej do sprzedaży firmy przedmiot usługi świadczonej przez
    Wnioskodawcę jest definiowany w umowach z klientami jako usługa doradztwa
    finansowego oraz biznesowego, zarządzenia projektem oraz koordynacji prac wszystkich
    zaangażowanych stron w procesie przygotowania oraz przeprowadzenia Transakcji, przy
    czym Transakcja jest rozumiana szeroko, potencjalnie jako:
    a) sprzedaż (wszystkich lub części) udziałów w spółce na rzecz inwestora,
    b) sprzedaż części udziałów w spółce na rzecz inwestora oraz objęcie przez niego
      udziałów w podwyższonym kapitale spółki,
    c) sprzedaż na rzecz inwestora kluczowych składników majątkowych spółki lub
      przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki,
    d) przejęcie przez inwestora częściowej lub pełnej kontroli nad działalnością spółki w
      ramach innej uzgodnionej struktury.
      Należy jednocześnie zaznaczyć, że w odniesieniu do niektórych procesów możliwe jest
      określenie struktury transakcji przed rozpoczęciem odpowiedniego procesu, co w
      szczególności wynika z formy prawnej firmy, przedmiotu jej działalności czy też
      założeń (oczekiwań) właściciela. Użyte w powyższym fragmencie pojęcie „udziałów” –
      odnosi się do udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością”.
    Na pytanie o treści: „Czy za każdą usługę świadczoną w ramach etapu 1, 2, 3 i 4 pobierają
    Państwo odrębne wynagrodzenia? Jeśli nie, to dlaczego”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Zgodnie z informacją zawartą we wniosku: Wynagrodzenie z tytułu wyświadczenia
    opisanej usługi jest zwykle podzielone na dwie zasadnicze części: część zryczałtowaną,
    należną za pierwszy etap prac (obejmujący opracowanie strategii transakcji,
    przygotowanie memorandum informacyjnego i teasera informacyjnego dla potencjalnego
    inwestora, sporządzenie listy inwestorów, listu procesowego i draftu umowy o
    zachowaniu poufności) oraz część za pozostałe prace, należną pod warunkiem
    sfinalizowania transakcji i najczęściej zależną od wartości tej transakcji (tzw. success fee).
    Struktura wynagrodzenia jest zgodna z powszechną praktyką rynkową i wychodzi
    naprzeciw oczekiwaniom Klientów, które dotyczą uzależnienia wysokości wynagrodzenia,
    w tym wypłaty określonej jego części, od realizacji (finalizacji) transakcji. Zarówno
    wysokość wynagrodzenia, jak i jego struktura (część zryczałtowana, należna po wykonaniu
    określonych prac oraz część uzależniona od sukcesu – tzw. success fee) mają wpływ na
    atrakcyjność składanych ofert i ich akceptację przez Klientów”.
    Na pytanie o treści: „Dlaczego za pierwszy etap usług pobierają Państwo odrębne
    wynagrodzenie?”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Realizacja kolejnych etapów prac nie jest pewna. Po etapie 1 żaden z inwestorów może
    nie być zainteresowany uczestnictwem w Transakcji. Z drugiej strony zakres prac objętych
    etapem 1 jest precyzyjnie określony i umożliwia wskazanie momentu ich wykonania. Jak

    wskazano wcześniej, proponowana Klientowi struktura wynagrodzenia oraz sposób
    uzależnienia jego wysokości od sukcesu jest podyktowana potrzebą maksymalizacji
    atrakcyjności oferty dla Klienta”.
    Na pytanie o treści: „W jaki sposób będzie kalkulowane wynagrodzenie, które będą
    Państwo otrzymywać za świadczone usługi? Czy umowa przewiduje prowizyjny system
    wynagradzania? Czy wynagrodzenie będzie płatne za realizację poszczególnych etapów?
    Proszę szczegółowo opisać sytuację”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Informacje w tym zakresie zostały przedstawione we wniosku: Wynagrodzenie z tytułu
    wyświadczenia opisanej usługi jest zwykle podzielone na dwie zasadnicze części: część
    zryczałtowaną, należną za pierwszy etap prac (obejmujący opracowanie strategii
    transakcji, przygotowanie memorandum informacyjnego i teasera informacyjnego dla
    potencjalnego inwestora, sporządzenie listy inwestorów, listu procesowego i draftu
    umowy o zachowaniu poufności) oraz część za pozostałe prace, należną pod warunkiem
    sfinalizowania transakcji i najczęściej zależną od wartości tej transakcji (tzw. success fee)”.
    Na pytanie o treści: „Czy usługi świadczone przez Państwa są usługami, których
    przedmiotem są usługi przechowywania udziałów i zarządzania nimi? Jeśli tak, to które
    dokładnie”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Nie, świadczone przez Wnioskodawcę usługi nie są usługami, których przedmiotem są
    usługi przechowywania udziałów i zarządzania nimi”.
    Na pytanie o treści: „Czy usługi świadczone przez Państwa w ramach umowy obejmują
    usługi, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą? Jeśli tak, proszę
    wskazać jakie dokładnie to usługi”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Zgodnie z treścią wniosku przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest świadczenie
    szeroko rozumianych profesjonalnych usług doradczych na rzecz przedsiębiorców. Usługi
    stanowiące przedmiot wniosku opisane szczegółowo we wniosku jak i w odpowiedziach
    na pytania przedstawione w wezwaniu mają charakter usług doradczych, bowiem w
    trakcie ich świadczenia eksperci z zakresu transakcji kapitałowych podejmując
    poszczególne działania doradzają jednocześnie Klientowi co do sposobu prowadzenia
    procesu, komunikują się w jego imieniu z potencjalnymi inwestorami, rekomendując
    jednocześnie Klientowi sposób, formę oraz treść komunikacji, przygotowują materiały,
    przeprowadzają analizy, z których wnioski wykorzystują w trakcie procesu i wsparcia
    Klienta w negocjacjach. Głównym celem świadczonych w tym zakresie usług jest
    doprowadzenie do przeprowadzenia Transakcji sprzedaży firmy. Tak więc świadczone
    przez Wnioskodawcę usługi nie są czynnościami ściągania długu (w tym faktoringu) ani
    usługami w zakresie leasingu, natomiast w każdym etapie prac mają miejsce czynności o
    charakterze doradczym”.
    „Czy którykolwiek z etapów (1-4) świadczonych usług przez Państwa będzie miał charakter
    wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową, np. informowania
    stron, formalności administracyjne itp.? Jeśli tak, proszę wskazać, który będzie to etap i
    opisać sytuację”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „W ramach każdego etapu procesu i świadczonych usług są podejmowane działania o
    charakterze analitycznym, konsultacji z Klientem oraz jego przedstawicielami. Ewentualne
    czynności faktyczne są tylko konsekwencją usług doradczych i żaden z etapów prac nie
    sprowadza się do czynności wyłącznie faktycznych”.

    Na pytanie o treści: „Czy faktycznym beneficjentem usług świadczonych przez Państwa
    jest strona transakcji finansowej, tj. podmiot, który dokonuje transakcji zbycia/nabycia
    udziałów? Informacji proszę udzielić odrębnie dla każdej usługi świadczonej w ramach
    etapu 1, 2, 3 i 4”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Działania stanowiące przedmiot świadczonych usług mają na celu doprowadzenie do
    Transakcji i w takim celu jest nawiązywana współpraca z Klientem. Klient realizując cel w
    postaci przeprowadzenia Transakcji otrzymuje od inwestora środki finansowe stanowiące
    ekwiwalent przedmiotu transakcji. W związku z powyższym Klient (strona będąca stroną
    transakcji) jest beneficjentem usług świadczonych w ramach wszystkich etapów
    (odpowiedź odnosi się do wszystkich usług świadczonych w ramach etapu 1, 2, 3 i 4)”.
    Na pytanie treści: „Czy usługi świadczone przez Państwa mają na celu uczynienie
    wszystkiego co możliwe, aby dwie strony zawarły umowę skutkującą przeniesienie prawa
    własności udziałów Spółki? Informacji proszę udzielić odrębnie dla każdej usługi
    świadczonej w ramach etapu 1, 2, 3 i 4”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 14 celem świadczonych usług jest
    doprowadzenie do Transakcji. Cel ten przyświeca działaniom podejmowanym na
    wszystkich poszczególnych etapach: Na etapie 1 szczególnie istotne jest uzgodnienie z
    Klientem jego oczekiwań dotyczących struktury i parametrów Transakcji, dokonanie
    analizy, która pozwoli zweryfikować te oczekiwania i ewentualnie będzie podstawą do ich
    modyfikacji. Przygotowane materiały (teaser, memorandum) mają zapewnić potencjalnym
    inwestorom odpowiedni zakres informacji o spółce i zainteresować Transakcją.
    Opracowana i uzgodniona z Klientem lista inwestorów ma przełożenie na skuteczność
    zainteresowania ich Transakcją. Działania podejmowane w ramach etapu 2 obejmujące
    komunikację z potencjalnymi inwestorami i dystrybucję materiałów informacyjnych mają
    na celu zainteresowanie ich Transakcją. W związku z tym, poza dystrybucją materiałów
    informacyjnych podejmowane są działania w zakresie organizacji sesji Q&A oraz
    przekazywania dodatkowych informacji. Celem tego etapu jest pozyskanie od inwestorów
    ofert wstępnych, które potwierdzają ich zainteresowanie Transakcją i przedstawiają
    kluczowe warunki Transakcji. Uzgodnienie wstępnej oferty niewiążącej stanowi warunek
    kontynuowania procesu z danym inwestorem. Zgodnie ze standardem rynkowym,
    inwestorzy przed transakcją przeprowadzają weryfikację stanu finansowego, prawnego,
    podatkowego spółki (zakres weryfikacji może obejmować inne obszary, w zależności od
    specyfiki działalności spółki). Przebieg procesu due diligence oraz jego wyniki mają istotne
    znaczenie dla podejścia inwestorów do Transakcji (w szczególności w zakresie
    oferowanych warunków Transakcji). W ramach etapu 3 Wnioskodawca zapewnia
    organizację i obsługę procesu due diligence, co obejmuje zredagowanie regulaminu VDR
    (wirtualnego pokoju danych) i due diligence oraz wsparcie Klienta w procesie due
    diligence w odpowiedziach na pytania inwestorów, wsparcie w negocjacjach z nimi. Celem
    działań podejmowanych na tym etapie jest pozyskanie oferty wiążącej od inwestorów,
    dokonanie rekomendacji i zaproszenia wybranego inwestora do negocjacji i zamknięcia
    Transakcji. Działania w ramach etapu 4 są już bezpośrednio nastawione na wsparcie w
    negocjacjach i zamknięcie (realizację) Transakcji, co obejmuje opracowanie lub weryfikację
    finansowych aspektów umowy inwestycyjnej i umów towarzyszących, udział w
    negocjacjach dokumentacji transakcyjnej, konsultacje w przedmiocie postanowień
    dokumentacji transakcyjnej, wsparcie w ewentualnym procesie przejściowym (usługi w
    tym zakresie świadczone przez Wnioskodawcę nie obejmują doradztwa prawnego)”.
    Na pytanie o treści: „Czy aktywnie poszukują Państwo potencjalnych nabywców
    (inwestorów) zainteresowanych nabyciem udziałów Spółki z o.o.? Czym to się przejawia?
    Prosimy opisać”,
    odpowiedzieli Państwo, że:

    „Pełen zakres wsparcia obejmuje identyfikację potencjalnych inwestorów.
    Zainteresowanie transakcją potencjalnych inwestorów jest warunkiem powodzenia
    procesu. W ramach świadczonych usług Wnioskodawca dokonuje stosownych analiz pod
    kątem identyfikacji inwestorów. Analizy te dotyczą rynków/sektorów, w których działa
    spółka lub które są powiązane z sektorem, w którym działa spółka. Analizy te mają na celu
    identyfikację inwestorów branżowych. Jako doradca transakcyjny Wnioskodawca na
    bieżąco śledzi informacje o dokonywanych transakcjach w poszczególnych sektorach; ma
    również bieżącą wiedzę o inwestycjach funduszy inwestycyjnych oraz ich preferencjach
    /kryteriach akwizycyjnych. Wnioskodawca pozostaje z dużą częścią funduszy w bieżących
    kontaktach. Aktywność w tym zakresie pozwala Wnioskodawcy na efektywne
    identyfikowanie potencjalnych inwestorów finansowych. Poszukiwanie nabywców
    obejmuje zatem szerokie analizy mające na celu stworzenie długiej listy inwestorów,
    dedykowanej konkretnej spółce, a w następnym kroku aktywną komunikację, której celem
    jest zainteresowanie potencjalnych inwestorów Transakcją, obejmującą korespondencję
    mailową, spotkania (w tym zdalne), rozmowy telefoniczne. W ramach przedmiotowej
    komunikacji są przekazywane potencjalnym inwestorom teasery. Po potwierdzeniu
    zainteresowania Wnioskodawca doprowadza do podpisania umowy o zachowaniu
    poufności oraz przekazuje dodatkowe materiały (memorandum informacyjne) oraz
    informacje. Jak wskazano we wniosku, wsparcie w procesie transakcyjnym (świadczenie
    usługi) może rozpocząć się po tym, jak potencjalny inwestor zgłosił się do Klienta z
    propozycją prowadzenia rozmów dotyczących przejęcia firmy. W takich przypadkach w
    zależności od decyzji Klienta, zakres wsparcia ze strony Wnioskodawcy dotyczy
    prowadzenia rozmów i procesu z takim inwestorem, możliwe jest również podjęcie
    dodatkowych działań w celu weryfikacji zainteresowania procesem innych inwestorów. W
    zależności od decyzji Klienta oraz okoliczności zakres usługi obejmuje lub nie obejmuje
    poszukiwanie dodatkowych inwestorów”.
    Na pytanie o treści: „Czy negocjują Państwo warunki umów pomiędzy Spółką z o.o. a
    potencjalnymi nabywcami udziałów Spółki z o.o.?”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Jak zostało wskazane we wniosku, zakres świadczonych usług w ramach tego etapu
    zawiera: negocjacje i zamknięcie transakcji, co obejmuje opracowanie lub weryfikację
    finansowych aspektów umowy inwestycyjnej i umów towarzyszących, udział w
    negocjacjach dokumentacji transakcyjnej, konsultacje w przedmiocie postanowień
    dokumentacji transakcyjnej, wsparcie w ewentualnym procesie przejściowym (usługi w
    tym zakresie świadczone przez Wnioskodawcę nie obejmują doradztwa prawnego). Stroną
    umowy sprzedaży udziałów są wspólnicy Spółki, a nie spółka z o.o., jak wskazano w
    pytaniu. Umowa sprzedaży udziałów obejmuje wiele aspektów i jest obszernym
    dokumentem. W praktyce negocjacje są prowadzone przy wsparciu doradców prawnych.
    Doradztwo prawne natomiast nie stanowi przedmiotu usługi, której dotyczy wniosek”.
    Na pytanie o treści: „Czy gromadzą Państwo dane potencjalnych nabywców i czy dokonują
    Państwo analizy inwestorów zainteresowanych nabyciem udziałów Spółki z o.o. pod
    kątem ich zdolności finansowej?”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „W ramach prac prowadzonych na etapie 1 jest sporządzana lista inwestorów oraz są
    ustalane dane kontaktowe w celu prowadzenia efektywnej komunikacji. Analiza
    inwestorów jest prowadzona z perspektywy profilu oraz skali ich działalności, a także
    aktywności akwizycyjnej. Wnioskodawca nie dokonuje szczegółowej analizy zdolności
    finansowej potencjalnych inwestorów, bowiem co do zasady identyfikowane są podmioty
    o określonej wielkości i pozycji rynkowej. Bardzo często potencjalni inwestorzy są
    członkami grup kapitałowych i ocena sytuacji pojedynczego podmiotu nie ilustruje
    faktycznej zdolności finansowej do przeprowadzenia inwestycji. Kluczowym parametrem
    jest co do zasady wielkość potencjalnego inwestora, która ilustruje zdolność do realizacji
    akwizycji na określonym poziomie”.

    Na pytanie o treści: „Czy Państwa celem było uczynienie wszystkiego co możliwe, aby dwie
    strony zawarły umowę i w czym to się przejawiało?”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Celem Wnioskodawcy jest doprowadzenie do zawarcia przez strony umowy, bowiem jest
    to warunek otrzymania przez Wnioskodawcę znaczącej części uzgodnionego
    wynagrodzenia. Wynagrodzenie należne pod warunkiem zawarcia umowy (success fee)
    jest wielokrotnie (od kilkukrotności do kilkunastokrotności) wyższe od wynagrodzenia,
    które nie jest zależne od zamknięcia transakcji. Niektóre umowy przewidują wyłącznie
    wynagrodzenie uzależnione od sukcesu. W związku z tym Wnioskodawca podejmuje
    wszelkie działania, które mają zwiększyć szanse na doprowadzenie do zawarcia Transakcji.
    Przejawiają się one w szczególności w przygotowaniu wysokiej jakości materiałów o
    spółce, właściwej identyfikacji potencjalnych inwestorów, sprawnej komunikacji z nimi
    oraz sprawnym przebiegu całego procesu – zarówno w zakresie organizacji due diligence,
    jak i negocjacji. Niska jakość przekazywanych informacji czy wręcz ich deficyt mogą
    zniechęcić inwestora do udziału w procesie lub mieć negatywny wpływ na warunki
    Transakcji. Istotną kwestią jest również przygotowanie stosownych argumentów
    pozwalających osiągnąć cele negocjacyjne uzgodnione z Klientem”.
    Na pytanie o treści: „Czy mają Państwo jakiś interes co do treści umowy pomiędzy Spółką
    z o.o. a nabywcą? Jeśli tak – jaki?”,
    odpowiedzieli Państwo, że:
    „Jak zostało wskazane wyżej, kluczowy interes Wnioskodawca ma w doprowadzeniu do
    zawarcia umowy. W większości przypadków wysokość success fee jest zależna od
    parametrów transakcji (wysokości wyceny, ceny udziałów) i w tym kontekście im
    korzystniejsze warunki finansowe, tym wyższe jest wynagrodzenie Wnioskodawcy.
    Ostatecznie jednak większe znaczenie ma to, aby warunki transakcji spełniały oczekiwanie
    Klienta, co stanowi warunek przeprowadzenia Transakcji i otrzymania przez
    Wnioskodawcę success fee. Różnica w wysokości success fee wynikająca z ostatecznie
    uzgodnionych parametrów Transakcji nie ma tak dużego znaczenia. W niektórych
    przypadkach umowy z Klientami przewidują sztywną wartość success fee, niezależną od
    parametrów Transakcji. Warunkiem uzyskania tego wynagrodzenie pozostaje
    przeprowadzenie Transakcji (co w naturalny sposób wymaga uzgodnienia warunków
    Transakcji przez jej strony)”.
    Pytania
    Czy usługa świadczona na rzecz klienta (w sytuacji, w której efektem usługi jest zbycie
    całości lub części udziałów w spółce z o.o.) podlega zwolnieniu od opodatkowania
    podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT (przy
    założeniu, że nie dotyczy udziałów objętych wyłączeniem, zawartym w art. 43 ust. 16). W
    szczególności:
    1) czy zwolnienie obejmuje całą opisaną usługę (przy założeniu, że przeznaczone do
      zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy
      VAT), a efektem usługi będzie zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.,
    2) jeżeli stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia, o którym jest mowa w pkt 1)
      powyżej, nie jest prawidłowe, czy zwolnienie obejmuje całą opisaną usługę (przy
      założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym
      mowa w art. 43 ust. 16 ustawy VAT), a transakcja (sprzedaż firmy) zostanie
      sprecyzowana w umowie jako zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.,
    3) jeżeli żadne ze stanowisk Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia, o których jest mowa w
      pkt 1) oraz w pkt 2) powyżej, nie jest prawidłowe, czy zwolnienie obejmuje część usługi
      (etapy 2-4), za którą należne jest success fee (przy założeniu, że przeznaczone do
      zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy
      VAT), a efektem usługi będzie zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.,

    4) jeżeli żadne ze stanowisk Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia, o których jest mowa w
      pkt 1), pkt 2) oraz w pkt 3) powyżej, nie są prawidłowe, czy zwolnienie obejmuje część
      usługi (etapy 2-4), za którą należne jest success fee (przy założeniu, że przeznaczone
      do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy
      VAT), a transakcja (sprzedaż firmy) zostanie sprecyzowana w umowie jako zbycie
      całości lub części udziałów w spółce z o.o.
    Państwa stanowisko w sprawie
    Ad 1.
    Zdaniem Wnioskodawcy (zwanym dalej również Wykonawcą), opisana usługa w całości
    korzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług (przy założeniu,
    że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43
    ust. 16 ustawy VAT), gdyż pośrednictwo w sprzedaży udziałów stanowi jego istotę i główny
    przedmiot.
    Przepis art. 43 pkt 40a ustawy VAT, stanowi, że zwalnia się usługi, w tym także usługi
    pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:
    1) spółkach,
    2) innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną – z wyłączeniem
      usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.
    Z kolei art. 43 ust. 15 ustawy VAT, z kręgu zwolnień, dotyczących tzw. usług finansowych
    (obejmujących to z art. 43 ust. 1 pkt 40a) wyłącza usługi doradztwa (pkt 2 tego ustępu).
    Należy odnotować, że użyte we wskazanych przepisach pojęcia „pośrednictwa” i
    „doradztwa” nie są w nich zdefiniowane. W tej sytuacji zasadne jest odwołanie się do
    wykładni językowej.
    Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN (www.sjp.pwn.pl)
    pośrednictwo oznacza – w pierwszym znaczeniu – «działalność osoby trzeciej mająca na
    celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu
    stron», zaś w drugim znaczeniu – «kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych
    oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy». Z kolei doradztwo jest w tym
    słowniku definiowane jako «udzielanie fachowych porad».
    Na gruncie regulacji w zakresie podatku od towarów i usług pojęcie „pośrednictwa” było
    też przedmiotem sprecyzowania w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej (TSUE). I tak np. w uzasadnieniu wyroku Volker Ludwig v. Finanzamt
    Luckenwalde (wyrok z 21 czerwca 2007 r. C-453/05) TSUE wskazał, że: pośrednictwo
    stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi
    wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, przy czym celem
    takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły
    umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści ww. umowy.
    Z kolei w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs & Excise przeciwko CSC Financial
    Services Ltd, TSUE wskazał, że: znaczenie słowa „negocjacje”, w kontekście art. 13 część B
    lit. d pkt 5 VI Dyrektywy odnosi się do działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli
    którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego oraz którego działalność
    polega na czymś innym, niż świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo
    wykonywanych przez strony takich umów. Negocjacje stanowią usługę świadczoną na
    rzecz strony umowy oraz są wynagradzane przez nią, polegającą na jednoznacznie
    określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m.in. na wskazywaniu odpowiednich
    możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywaniu kontaktu z drugą stroną lub
    negocjowaniu, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności, jakich ma dokonać jedna
    ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czynności niezbędnych w celu
    zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego
    zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy. Z drugiej strony, nie

    stanowi negocjacji sytuacja, w której jedna ze stron powierza podwykonawcy część
    formalności administracyjnych związanych z umową, takich jak udzielanie informacji
    drugiej stronie oraz przyjmowanie i przetwarzanie wniosków dot. zapisów na papiery
    wartościowe, będące przedmiotem umowy. W takim przypadku, podwykonawca zajmuje
    tę samą pozycję, jak strona sprzedająca produkt finansowy i nie jest zatem
    pośrednictwem.
    Do rozumienia pojęcia pośrednictwa – w kontekście usług finansowych zwolnionych od
    podatku od towarów i usług – prezentowanego we wskazanych orzeczeniach TSUE
    odwołują się również polskie sądy administracyjne, np. Naczelny Sąd Administracyjny
    (NSA) w wyroku z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I FSK 1279/17. W uzasadnieniu tego
    wyroku napisano: „Analiza powołanych wyroków TSUE a także innych przytoczonych w
    uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji orzeczeń, prowadzi Sąd do konkluzji, że usługa
    pośrednictwa finansowego powinna stanowić:
    - usługę świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca
      wynagrodzenie,
    - z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej usługi świadczone przez pośrednika
      powinny stanowić element usługi finansowej,
    - celem jest dążenie do zawarcia umowy (należy zaznaczyć, że pośrednik nie ma żadnego
      interesu co do treści umowy),
    - usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności
      faktycznych związanych z umową (nie może to być wyłącznie udostępnianie informacji
      stronom transakcji finansowej)”.
    Jak zauważył Sąd w przytoczonym wyroku, jeżeli z opisu stanu faktycznego wynika, że
    usługodawca wykonuje na rzecz usługobiorcy czynności dające się zakwalifikować
    zarówno do usług doradztwa finansowego, jak i do usług pośrednictwa, to pozostaje do
    rozstrzygnięcia, która z tych kategorii czynności stanowi świadczenie główne, a która ma
    względem niego charakter pomocniczy.
    Wnioskodawca podkreśla, że zasadniczym celem opisanych na wstępie świadczonych
    przez niego usług jest doprowadzenie do transakcji, tj. sprzedaży całości lub części
    biznesu klienta w formie uzgodnionej z nabywcą, na warunkach możliwie
    najkorzystniejszych dla klienta.
    Należy w szczególności zauważyć, że istotna część wynagrodzenia jest należna Wykonawcy
    wyłącznie w przypadku skutecznego zrealizowania usługi. Usługa ta spełnia wszystkie
    kryteria pośrednictwa, wypracowane przez orzecznictwo TSUE oraz sądów polskich. Fakt,
    że w zawartej pomiędzy Wykonawcą a klientem umowie są przewidziane różne formy
    zbycia firmy (różne struktury transakcji), nie ma wpływu na charakter usługi świadczonej
    przez Wykonawcę, jeżeli ostatecznie zrealizowana transakcja obejmuje zbycie udziałów
    (przy założeniu, że nie są one objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy
    VAT). W takich okolicznościach, usługa wyświadczona przez Wykonawcę będzie stanowiła
    usługę pośrednictwa, której przedmiotem są udziały, a więc usługę pośrednictwa, o której
    mowa w art. 43 pkt 40a ustawy VAT. Ocena rodzaju usługi w przedstawionych
    okolicznościach powinna bowiem uwzględniać faktyczną strukturę transakcji dokonanej
    przez klienta, w której przygotowanie i przeprowadzenie był zaangażowany Wykonawca.
    Nawet w przypadku uznania, że kompleksowa usługa zawiera w sobie elementy
    doradztwa, należy uznać, że elementy te są niemożliwe do jednoznacznego wydzielenia i
    stanowią uzupełnienie zasadniczej usługi pośrednictwa.
    Ad 2.
    Nawet w przypadku stwierdzenia, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia, o
    którym jest mowa w pkt 1) powyżej, nie jest prawidłowe, zdaniem Wnioskodawcy, opisana
    usługa w całości korzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług
    (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym

    mowa w art. 43 ust. 16 ustawy VAT), jeżeli przedmiotem umowy zawartej pomiędzy
    Wykonawcą a Klientem będzie wsparcie klientów w zakresie przygotowania oraz
    przeprowadzenia procesu sprzedaży całości lub części udziałów spółki z o.o. W takiej
    sytuacji przedmiot transakcji (rodzaj transakcji) nie jest określany/ potwierdzany w trakcie
    procesu negocjacji z inwestorami, ale jest jednoznacznie definiowany w umowie zawartej
    pomiędzy Wykonawcą a klientem.
    Mając na uwadze argumentację przedstawioną w punkcie 2 należy uznać, że w takich
    okolicznościach cała opisana usługa w całości korzysta ze zwolnienia od opodatkowania
    podatkiem od towarów i usług (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są
    objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy VAT).
    Ad 3.
    Nawet w przypadku uznania, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia, o
    którym jest mowa w pkt 1 oraz w pkt 2 powyżej, nie jest prawidłowe, zdaniem
    Wnioskodawcy, zwolnienie obejmuje z pewnością część usługi (etapy 2-4), za którą
    należne jest success fee (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte
    wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy VAT, a efektem usługi będzie zbycie
    całości lub części udziałów w spółce z o.o.).
    Nawet w przypadku stwierdzenia, że kompleksowa usługa zawiera w sobie elementy
    doradztwa, należy uznać, że elementy te są niemożliwe do jednoznacznego wydzielenia i
    stanowią uzupełnienie zasadniczej usługi pośrednictwa. Jednak nawet w razie uznania, że
    opisane usługi zawierają w sobie zarówno cechy pośrednictwa, jak i doradztwa, a
    wynagrodzenie za usługi powinno być podzielone na część podlegającą opodatkowaniu i
    część zwolnioną od niego, co najmniej ta część wynagrodzenia, która jest należna z tytułu
    sfinalizowania transakcji (success fee) obejmującej zbycie całości bądź części udziałów w
    spółce, posiadanych przez klienta, winna być uznana za zwolnioną od opodatkowania
    podatkiem od towarów i usług.
    Ad 4.
    Nawet w przypadku stwierdzenia, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia, o
    którym jest mowa w pkt 3 powyżej, nie jest prawidłowe, zdaniem Wnioskodawcy,
    zwolnienie obejmuje z pewnością część usługi (etapy 2-4), za którą należne jest success
    fee (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o
    którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy VAT, a transakcja (sprzedaż firmy) zostanie
    sprecyzowana w umowie jako zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.
    Stanowisko to opiera się na argumentacji przedstawionej w punkcie 3 w odniesieniu do
    zastosowania zwolnienia wobec części usługi oraz na fakcie, że w takiej sytuacji przedmiot
    transakcji (rodzaj transakcji) nie jest określany/potwierdzany w trakcie procesu negocjacji
    z inwestorami, ale jest jednoznacznie definiowany w umowie zawartej pomiędzy
    Wykonawcą a klientem. Wnioskodawca wskazuje, że dla podobnych stanów faktycznych
    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanych przez siebie interpretacjach
    indywidualnych potwierdzał prawo do zwolnienia analogicznych usług od podatku od
    towarów i usług (np. interpretacja podatkowa z dnia z 6 listopada 2024 r. w sprawie 0114-
    KDIP4-3.4012.524.2024.1.KM, z 2 lutego 2024 r. w sprawie 0114-KDIP4-3.4012.487.2023.2.
    MKA, z 17 listopada 2023 r. w sprawie 0112-KDIL1-1.4012.388.2022.11.HW oraz z 20
    września 2023 r. w sprawie 0113-KDIPT1-2.4012.432.2023.4.SM).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie możliwości skorzystania ze
    zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy:
    - dla całej opisanej usługi świadczonej na rzecz klienta (przy założeniu, że przeznaczone
      do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy),
      a efektem usługi będzie zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o. jest
      nieprawidłowe;

    - dla całej opisanej usługi świadczonej na rzecz klienta (przy założeniu, że przeznaczone
      do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy),
      a transakcja (sprzedaż firmy) zostanie sprecyzowana w umowie jako zbycie całości lub
      części udziałów w spółce z o.o. jest nieprawidłowe;
    - dla części usługi (etapy 2-4) świadczonej na rzecz klienta, za którą należne jest success
      fee (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o
      którym mowa w art. 43 ust. 16 ustawy), a efektem usługi będzie zbycie całości lub
      części udziałów w spółce z o.o. jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:
      Towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać
    się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i
    zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie).
    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa
    zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
    Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego
    istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze
    majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie
    wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron
    transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym,
    związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego
    płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że
    płatność następuje w zamian za to świadczenie.
    Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub
    tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu
    ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
    · w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca
      jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;

    · świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy
      (wynagrodzenie).
    Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie
    podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5
    ust. 1 pkt 1 ustawy. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1
    ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady
    podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem
    przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy).
    Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy
    świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać
    wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci
    wynagrodzenia.
    W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8
    marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko
    Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy,
    gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a
    otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w
    pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie
    przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota
    uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt
    wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk
    sprzedającego.
    Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że
    zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy
    pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego
    stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać
    wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana
    czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć
    bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a
    świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania
    świadczenia.
    Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas
    wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego
    otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach
    zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy,
    podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
    Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w
    których:
    · istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego
      następuje świadczenie wzajemne,
    · wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w
      zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
    · istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru
      lub usługi,
    · odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim
      związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
    · istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

    Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik
    przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne
    świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane
    przez podatnika.
    Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca
    przewiduje dla niektórych czynności zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od
    podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.
    in. w art. 43 ustawy.
    Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy:
      Zwalnia się od podatku usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których
      przedmiotem są udziały w:
      a) spółkach,
      b) innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną,
      – z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.
    Powyższe zwolnienia uregulowane zostały w ustawie o podatku od towarów i usług
    wskutek odzwierciedlenia odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia
    28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U.
    UE L z 2006 r. Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej: Dyrektywą 2006/112/WE Rady.
    Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z
      wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały
      w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem
      dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw do papierów
      wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.
    Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy, nie jest uzależnione od
    rodzaju podmiotu świadczącego te usługi. Sam zakres usług jest bardzo szeroki, jedynym
    bowiem kryterium przedmiotowego zwolnienia jest świadczenie usług, których
    przedmiotem są udziały w spółkach lub innych podmiotach, jeżeli mają one osobowość
    prawną (a także usługi pośrednictwa w tym zakresie). W efekcie usługi dotyczące obrotu
    udziałami oraz pośrednictwa w tym zakresie korzystają ze zwolnienia na podstawie ww.
    art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.
    Jednocześnie, w myśl art. 43 ust. 15 ustawy:
      Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
      1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
      2) usług doradztwa;

      3) usług w zakresie leasingu.
    Należy również wskazać, że na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy:
      Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług
      dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:
      1) tytuł prawny do towarów;
      2) tytuł własności nieruchomości;
      3) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
      4) udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo
        własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
      5) prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity
        wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być
        zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż
        zwolnione z podatku.
    Ponadto, zwrócić należy uwagę na art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:
      Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust.
      1 pkt 7, 12 i 38–41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie,
      pod warunkiem że:
      1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
      2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze
        opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego
        rezygnuje ze zwolnienia.
    Stosownie zaś do ust. 23 ww. przepisu:
      Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc
      od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o
      których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od
      podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego
      pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu
      rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.
    Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które
    dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku, w tym m.in. w zakresie
    usług pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w spółkach, przy czym możliwość
    wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych
    podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.
    Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43
    ustawy, winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią
    odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą, podatek od towarów i usług pobierany jest
    od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia
    autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności
    pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w
    ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.
    W związku z tym, że ani ustawa o podatku od towarów i usług, ani Dyrektywa 2006/112
    /WE Rady nie definiują pojęcia „pośrednictwo”, w celu określenia, jakie czynności należy
    rozumieć pod pojęciem usług pośrednictwa, należy oprzeć się na wykładni językowej,
    wspieranej przy tym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
    Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, wersja
    internetowa: http://sjp.pwn.pl), przez pośrednictwo należy rozumieć działalność osoby
    trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw
    dotyczących obu stron. Równorzędnie, przez pośrednictwo rozumie się kojarzenie

    kontrahentów w transakcjach handlowych, a więc załatwianie dla zarobku różnego
    rodzaju transakcji handlowych między dwiema stronami, uczestniczenie w zawieraniu
    takich transakcji. W tym zakresie stwierdzić należy, że wykonywane przez podmiot
    wszelkie czynności zmierzające do zawarcia między dwiema różnymi stronami transakcji
    handlowych można uznać za pośrednictwo. Z kolei z doktrynalnego punktu widzenia
    cechą charakterystyczną pośrednictwa odróżniającą ten stosunek od innych umów jest
    fakt, że bezpośrednią przyczyną zawarcia bezpośrednio lub pośrednio umowy są działania
    pośrednika. Innymi słowy przez umowę o pośrednictwo należałoby rozumieć taki
    stosunek prawny istniejący pomiędzy dwiema stronami, z których jedna (pośrednik)
    otrzymuje zlecenie od drugiej, aby doprowadzić do wymiany gospodarczej świadczeń z
    osobą trzecią, przy czym znalezienie kontrahenta ma stanowić bezpośredni i decydujący
    rezultat starań pośrednika. Bezpośrednim celem aktywności pośrednika jest wywołanie
    skutku prawnego, polegającego na wprowadzeniu zleceniodawcy (podmiotu
    zastępowanego) w stosunek umowny z osobą trzecią.
    W celu rozstrzygnięcia, co w świetle przepisów prawa podatkowego należy rozumieć pod
    pojęciem „pośrednictwa” warto odnieść się do wyroku z 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-
    453/05 Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde, w którym TSUE stwierdził, że:
    „(...) pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może
    obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej
    umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta
    warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie
    wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma
    żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga
    koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się
    bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże
    pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części
    czynności faktycznych związanych z umową”.
    Natomiast w wyroku z 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs
    & Excise przeciwko CSC Financial Services Ltd. Trybunał orzekł, że: pojęcie pośrednictwa
    obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną
    umowy dotyczącej produktu finansowego i której działalność różni się od typowych
    świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów. W istocie pośrednictwo
    stanowi usługę świadczoną na rzecz strony umowy, za którą wypłaca ona wynagrodzenie
    jako za odrębną działalność pośrednictwa.
    Działalność ta może obejmować m.in. wskazywanie stronie danej umowy okazji do
    zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na
    rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych. Celem takiej działalności jest uczynienie
    wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma
    żadnego interesu w zakresie treści umowy. TSUE w orzeczeniu tym uznał, że znaczenie
    słowa „negocjacje”, w kontekście art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy odnosi się „do
    działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej
    produktu finansowego oraz którego działalność polega na czymś innym, niż świadczenie
    usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów.
    Negocjacje stanowią usługę świadczoną na rzecz strony umowy oraz są wynagradzane
    przez nią, polegającą na jednoznacznie określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m.
    in. na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywaniu
    kontaktu z drugą stroną lub negocjowaniu, w imieniu i na rzecz klienta, warunków
    płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie
    wszystkich czynności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy
    jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w
    warunkach umowy. Z drugiej strony, nie stanowi negocjacji sytuacja, w której jedna ze
    stron powierza podwykonawcy część formalności administracyjnych związanych z umową,
    takich jak udzielanie informacji drugiej stronie oraz przyjmowanie i przetwarzanie
    wniosków, zapisów na papiery wartościowe, będące przedmiotem umowy. W takim

    przypadku, podwykonawca zajmuje tę samą pozycję, jak strona sprzedająca produkt
    finansowy i nie jest zatem pośrednictwem”.
    Zatem, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, usługa
    pośrednictwa finansowego powinna stanowić:
    - usługę świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca
      wynagrodzenie;
    - z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej usługi świadczone przez pośrednika
      powinny stanowić element usługi finansowej;
    - celem jest dążenie do zawarcia umowy (przy czym pośrednik nie ma żadnego interesu
      co do treści umowy);
    - usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności
      faktycznych związanych z umową (nie może to być np. wyłącznie udostępnianie
      informacji stronom transakcji finansowej).
    W konsekwencji, żeby uznać daną działalność za pośrednictwo konieczne jest, aby
    pośrednik wykonał przynajmniej niektóre z czynności:
    - wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia umowy;
    - uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę;
    - prowadzenie negocjacji polegających na jednoznacznie określonym akcie mediacji;
    - nawiązywanie kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta
      warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron.
    Nie oznacza to, że pośrednik nie może wykonywać dodatkowych czynności, jednakże aby
    czynności te można było zaliczyć do czynności pośredniczących konieczne jest, aby
    wywoływały skutek lub miały na celu wywołanie skutku dla wszystkich stron transakcji,
    innymi słowy konieczne jest, aby skutek tych czynności znalazł odzwierciedlenie w
    zawartej umowie pomiędzy stronami.
    Z opisu sprawy wynika, że:
    - są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług,
    - są Państwo prostą spółką akcyjną, prowadzącą działalność m.in. w zakresie szeroko
      rozumianego, profesjonalnego doradztwa na rzecz przedsiębiorców: PKD 70.22.Z
      Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania
      oraz PKD 74.90.Z Pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie
      indziej niesklasyfikowana,
    - wśród świadczonych przez Państwa usług jest usługa wsparcia klientów w zakresie
      przygotowania oraz przeprowadzenia procesu sprzedaży firmy na rzecz inwestora.
      Sprzedaż firmy najczęściej polega na zbyciu jej praw udziałowych (udziałów, akcji,
      ogółu praw i obowiązków przysługujących wspólnikom w spółkach osobowych). Proces
      sprzedaży firmy może polegać również na sprzedaży na rzecz inwestora kluczowych
      składników majątkowych firmy lub przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części
      przedsiębiorstwa firmy, jak również na innych czynnościach prowadzących do
      przejęcia kontroli nad firmą przez inwestora,
    - przedmiot usługi świadczonej przez Państwa jest definiowany w umowach z klientami
      jako usługa doradztwa finansowego oraz biznesowego, zarządzenia projektem oraz
      koordynacji prac wszystkich zaangażowanych stron w procesie przygotowania oraz
      przeprowadzenia Transakcji, przy czym Transakcja jest rozumiana szeroko,
      potencjalnie jako: sprzedaż (wszystkich lub części) udziałów w spółce na rzecz
      inwestora, sprzedaż części udziałów w spółce na rzecz inwestora oraz objęcie przez
      niego udziałów w podwyższonym kapitale spółki, sprzedaż na rzecz inwestora
      kluczowych składników majątkowych spółki lub przedsiębiorstwa lub zorganizowanej

      części przedsiębiorstwa spółki oraz przejęcie przez inwestora częściowej lub pełnej
      kontroli nad działalnością spółki w ramach innej uzgodnionej struktury,
    - Państwa usługa jest realizowana zasadniczo w czterech etapach:
    1) opracowanie strategii transakcji, co obejmuje przygotowanie memorandum
      informacyjnego i teasera informacyjnego dla potencjalnego inwestora, sporządzenie
      listy inwestorów, listu procesowego i draftu umowy o zachowaniu poufności;
    2) kontakt z potencjalnymi inwestorami, co obejmuje dystrybucję memorandum
      informacyjnego, organizację spotkań z inwestorami, organizację wstępnych sesji Q&A,
      negocjacje złożonych ofert wstępnych – co ma na celu pozyskanie ofert wstępnych od
      inwestorów, rekomendację i zaproszenie inwestorów do udziału w due diligence;
    3) organizacja i obsługa procesu due diligence, co obejmuje zredagowanie regulaminu
      VDR (wirtualnego pokoju danych) i due diligence oraz wsparcie zamawiającego w
      procesie due diligence w odpowiedziach na pytania inwestorów, wsparcie w
      negocjacjach z nimi – co ma na celu pozyskanie oferty wiążącej od inwestorów,
      dokonanie rekomendacji i zaproszenia wybranego inwestora do negocjacji i
      zamknięcia transakcji;
    4) negocjacje i zamknięcie transakcji, co obejmuje opracowanie lub weryfikację
      finansowych aspektów umowy inwestycyjnej i umów towarzyszących, udział w
      negocjacjach dokumentacji transakcyjnej, konsultacje w przedmiocie postanowień
      dokumentacji transakcyjnej, wsparcie w ewentualnym procesie przejściowym; jak
      Państwo wskazali, usługi w tym zakresie świadczone nie obejmują doradztwa
      prawnego;
    - zakres usługi w praktyce jest dostosowywany do konkretnych okoliczności oraz założeń
      procesu, w szczególności zmianie może ulec zakres opracowywanych dokumentów
      oraz przebieg rozmów i komunikacji z inwestorem lub inwestorami;
    - są Państwo angażowani przez klientów do wsparcia w procesach, które zostały
      zainicjowane przez zainteresowanych inwestorów;
    - wynagrodzenie jest podzielone na dwie zasadnicze części: część zryczałtowaną, należną
      za pierwszy etap prac (obejmujący opracowanie strategii transakcji, przygotowanie
      memorandum informacyjnego i teasera informacyjnego dla potencjalnego inwestora,
      sporządzenie listy inwestorów, listu procesowego i draftu umowy o zachowaniu
      poufności) oraz część za pozostałe prace, należną pod warunkiem sfinalizowania
      transakcji i najczęściej zależną od wartości tej transakcji (tzw. success fee);
    - przedmiotem wniosku są usługi świadczone na rzecz zbywców udziałów;
    - mogą to być takie zadania jak przygotowanie teasera lub/i memorandum
      informacyjnego, a więc w procesach, które zostały zainicjowane przez
      zainteresowanych inwestorów, a tym samym wsparcie doradcy nie obejmuje
      wstępnego etapu procesu, którego celem jest doprowadzenie do takiego kontaktu. W
      pozostałych przypadkach zakres usługi obejmuje wszystkie czynności stanowiące
      opisane etapy usługi;
    - wskazują Państwo, iż zależność między czynnościami powodująca, że nie mogą być one
      świadczone odrębnie wynika z powszechnej praktyki rynkowej – potrzeby
      kompleksowego wsparcia sprzedających przez jednego doradcę. Wskazali Państwo, że
      zależność pomiędzy nimi jest następująca: uzgodnienie z Klientem strategii Transakcji,
      a także dokonanie niezbędnych analiz zwieńczonych opracowaniem memorandum
      informacyjnego czy teasera (etap 1) pozwala doradcy ustalić z Klientem podejście do
      projektu oraz pozyskać odpowiednią wiedzę o spółce. Wiedza ta jest wykorzystywana
      na dalszych etapach procesu, w szczególności w trakcie komunikacji z inwestorami,
      wsparcia w procesie due diligence czy negocjacjach. W szczególności wypracowane na
      etapie 1 materiały są dystrybuowane wśród potencjalnych inwestorów na etapie 2.

      Zgodnie z dobrymi praktykami rynkowymi materiały są przygotowane przez doradcę,
      który komunikuje się z inwestorami i bierze udział w negocjacjach. Materiały są
      oznaczane logo doradcy, który je opracował. W naturalny sposób doradca prowadzący
      komunikację z inwestorami uczestniczy w całym procesie aż do jego zakończenia. Tak
      więc potrzeba skupienia wiedzy o całym procesie w jednym podmiocie i ponoszenie
      odpowiedzialności za ten proces przez jednego doradcę powoduje praktyczną
      nierozerwalność poszczególnych etapów prac; ich dzielenie na odrębne usługi bądź
      pomiędzy różne podmioty byłoby nienaturalne i standardowo nie występuje na rynku,
    - co do zasady realizacja procesu transakcyjnego wymaga przeprowadzenia wszystkich
      etapów. Są Państwo zaangażowani przez klientów do wsparcia w procesach, które
      zostały zainicjowane przez zainteresowanych inwestorów. W takich sytuacjach
      współpraca nie obejmuje przygotowania materiałów informacyjnych takich jak teaser
      czy memorandum informacyjne. Nie jest też sporządzana lista inwestorów – bowiem
      wsparcie doradcy jest podejmowane po rozpoczęciu rozmów sprzedających z
      inwestorem. W pozostałych przypadkach zakres usług obejmuje wszystkie
      przedstawione etapy,
    - głównym celem usług świadczonych w ramach wszystkich etapów jest doprowadzenie
      do przeprowadzenia Transakcji. Realizacja tego celu wymaga wykonania zadań
      stanowiących przedmiot doradztwa na poszczególnych etapach, w tym koordynacji i
      zarządzania procesem:
      · celem etapu 1 jest odpowiednie przygotowanie do procesu obejmujące w
        szczególności uzgodnienie oczekiwań sprzedających, identyfikację potencjalnych
        inwestorów, przeprowadzenie stosownych analiz oraz opracowanie listy
        inwestorów, teasera, memorandum informacyjnego, listu procesowego,
      · celem etapu 2 jest zainteresowanie inwestorów Transakcją poprzez dystrybucję
        przygotowanych materiałów oraz podjęcie komunikacji z inwestorami celem
        uzgodnienia wstępnych warunków Transakcji (uzgodnienie ofert wstępnych),
      · celem etapu 3 jest spełnienie oczekiwań inwestorów dotyczących przeprowadzenia
        due diligence spółki,
      · celem etapu 4 jest potwierdzenie i uzgodnienia warunków Transakcji oraz jej
        przeprowadzenie przez strony,
    - usługi realizowane w ramach wszystkich etapów stanowią kompleksową usługę
      wsparcia w procesie sprzedaży firmy,
    - świadczone przez Państwa usługi nie są usługami, których przedmiotem są usługi
      przechowywania udziałów i zarządzania nimi,
    - świadczone przez Państwa usługi nie są czynnościami ściągania długu (w tym
      faktoringu) ani usługami w zakresie leasingu, natomiast w każdym etapie prac mają
      miejsce czynności o charakterze doradczym,
    - w ramach każdego etapu procesu i świadczonych usług są podejmowane działania o
      charakterze analitycznym, konsultacji z Klientem oraz jego przedstawicielami.
      Ewentualne czynności faktyczne są tylko konsekwencją usług doradczych i żaden z
      etapów prac nie sprowadza się do czynności wyłącznie faktycznych,
    - działania stanowiące przedmiot świadczonych usług mają na celu doprowadzenie do
      Transakcji i w takim celu jest nawiązywana współpraca z Klientem. Klient realizując cel
      w postaci przeprowadzenia Transakcji otrzymuje od inwestora środki finansowe
      stanowiące ekwiwalent przedmiotu transakcji. W związku z powyższym Klient (strona
      będąca stroną transakcji) jest beneficjentem usług świadczonych w ramach wszystkich
      etapów,
    - przygotowane materiały (teaser, memorandum) mają zapewnić potencjalnym
      inwestorom odpowiedni zakres informacji o spółce i zainteresować Transakcją.

      Opracowana i uzgodniona z Klientem lista inwestorów ma przełożenie na skuteczność
      zainteresowania ich Transakcją,
    - działania podejmowane w ramach etapu 2 obejmujące komunikację z potencjalnymi
      inwestorami i dystrybucję materiałów informacyjnych mają na celu zainteresowanie
      ich Transakcją. W związku z tym, poza dystrybucją materiałów informacyjnych
      podejmowane są działania w zakresie organizacji sesji Q&A oraz przekazywania
      dodatkowych informacji. Celem tego etapu jest pozyskanie od inwestorów ofert
      wstępnych, które potwierdzają ich zainteresowanie Transakcją i przedstawiają
      kluczowe warunki Transakcji. Uzgodnienie wstępnej oferty niewiążącej stanowi
      warunek kontynuowania procesu z danym inwestorem,
    - w ramach etapu 3 zapewnią Państwo organizację i obsługę procesu due diligence, co
      obejmuje zredagowanie regulaminu VDR (wirtualnego pokoju danych) i due diligence
      oraz wsparcie Klienta w procesie due diligence w odpowiedziach na pytania
      inwestorów, wsparcie w negocjacjach z nimi. Celem działań podejmowanych na tym
      etapie jest pozyskanie oferty wiążącej od inwestorów, dokonanie rekomendacji i
      zaproszenia wybranego inwestora do negocjacji i zamknięcia Transakcji,
    - działania w ramach etapu 4 są już bezpośrednio nastawione na wsparcie w
      negocjacjach i zamknięcie (realizację) Transakcji, co obejmuje opracowanie lub
      weryfikację finansowych aspektów umowy inwestycyjnej i umów towarzyszących,
      udział w negocjacjach dokumentacji transakcyjnej, konsultacje w przedmiocie
      postanowień dokumentacji transakcyjnej, wsparcie w ewentualnym procesie
      przejściowym,
    - w ramach świadczonych usług dokonują Państwo stosownych analiz pod kątem
      identyfikacji inwestorów. Analizy te dotyczą rynków/sektorów, w których działa spółka
      lub które są powiązane z sektorem, w którym działa spółka. Analizy te mają na celu
      identyfikację inwestorów branżowych. Jako doradca transakcyjny na bieżąco śledzą
      Państwo informacje o dokonywanych transakcjach w poszczególnych sektorach; mają
      Państwo również bieżącą wiedzę o inwestycjach funduszy inwestycyjnych oraz ich
      preferencjach/kryteriach akwizycyjnych. Pozostają Państwo z dużą częścią funduszy w
      bieżących kontaktach. Aktywność w tym zakresie pozwala Państwu na efektywne
      identyfikowanie potencjalnych inwestorów finansowych. Poszukiwanie nabywców
      obejmuje zatem szerokie analizy mające na celu stworzenie długiej listy inwestorów,
      dedykowanej konkretnej spółce, a w następnym kroku aktywną komunikację, której
      celem jest zainteresowanie potencjalnych inwestorów Transakcją, obejmującą
      korespondencję mailową, spotkania (w tym zdalne), rozmowy telefoniczne. W ramach
      przedmiotowej komunikacji są przekazywane potencjalnym inwestorom teasery. Po
      potwierdzeniu zainteresowania doprowadzają Państwo do podpisania umowy o
      zachowaniu poufności oraz przekazuje dodatkowe materiały (memorandum
      informacyjne) oraz informacje. Wsparcie w procesie transakcyjnym (świadczenie
      usługi) może rozpocząć się po tym, jak potencjalny inwestor zgłosił się do Klienta z
      propozycją prowadzenia rozmów dotyczących przejęcia firmy. W takich przypadkach w
      zależności od decyzji Klienta, zakres wsparcia z Państwa strony dotyczy prowadzenia
      rozmów i procesu z takim inwestorem, możliwe jest również podjęcie dodatkowych
      działań w celu weryfikacji zainteresowania procesem innych inwestorów. W zależności
      od decyzji Klienta oraz okoliczności zakres usługi obejmuje lub nie obejmuje
      poszukiwanie dodatkowych inwestorów,
    - zakres świadczonych usług w ramach tego etapu zawiera: negocjacje i zamknięcie
      transakcji, co obejmuje opracowanie lub weryfikację finansowych aspektów umowy
      inwestycyjnej i umów towarzyszących, udział w negocjacjach dokumentacji
      transakcyjnej, konsultacje w przedmiocie postanowień dokumentacji transakcyjnej,
      wsparcie w ewentualnym procesie przejściowym (usługi w tym zakresie świadczone
      przez Państwa nie obejmują doradztwa prawnego). Stroną umowy sprzedaży udziałów
      są wspólnicy Spółki, a nie spółka z o.o., jak wskazano w pytaniu. Umowa sprzedaży

      udziałów obejmuje wiele aspektów i jest obszernym dokumentem. W praktyce
      negocjacje są prowadzone przy wsparciu doradców prawnych. Doradztwo prawne
      natomiast nie stanowi przedmiotu usługi, której dotyczy wniosek,
    - w ramach prac prowadzonych na etapie 1 jest sporządzana lista inwestorów oraz są
      ustalane dane kontaktowe w celu prowadzenia efektywnej komunikacji. Analiza
      inwestorów jest prowadzona z perspektywy profilu oraz skali ich działalności, a także
      aktywności akwizycyjnej. Nie dokonują Państwo szczegółowej analizy zdolności
      finansowej potencjalnych inwestorów, bowiem co do zasady identyfikowane są
      podmioty o określonej wielkości i pozycji rynkowej. Bardzo często potencjalni
      inwestorzy są członkami grup kapitałowych i ocena sytuacji pojedynczego podmiotu
      nie ilustruje faktycznej zdolności finansowej do przeprowadzenia inwestycji.
      Kluczowym parametrem jest co do zasady wielkość potencjalnego inwestora, która
      ilustruje zdolność do realizacji akwizycji na określonym poziomie,
    - Państwa celem jest doprowadzenie do zawarcia przez strony umowy, bowiem jest to
      warunek otrzymania przez Państwa znaczącej części uzgodnionego wynagrodzenia.
      Wynagrodzenie należne pod warunkiem zawarcia umowy (success fee) jest
      wielokrotnie (od kilkukrotności do kilkunastokrotności) wyższe od wynagrodzenia,
      które nie jest zależne od zamknięcia transakcji. Niektóre umowy przewidują wyłącznie
      wynagrodzenie uzależnione od sukcesu. W związku z tym podejmują Państwo wszelkie
      działania, które mają zwiększyć szanse na doprowadzenie do zawarcia Transakcji.
      Przejawiają się one w szczególności w przygotowaniu wysokiej jakości materiałów o
      spółce, właściwej identyfikacji potencjalnych inwestorów, sprawnej komunikacji z nimi
      oraz sprawnym przebiegu całego procesu – zarówno w zakresie organizacji due
      diligence, jak i negocjacji. Niska jakość przekazywanych informacji czy wręcz ich deficyt
      mogą zniechęcić inwestora do udziału w procesie lub mieć negatywny wpływ na
      warunki Transakcji. Istotną kwestią jest również przygotowanie stosownych
      argumentów pozwalających osiągnąć cele negocjacyjne uzgodnione z Klientem,
    - kluczowym interesem dla Państwa jest doprowadzenie do zawarcia umowy. W
      większości przypadków wysokość success fee jest zależna od parametrów transakcji
      (wysokości wyceny, ceny udziałów) i w tym kontekście im korzystniejsze warunki
      finansowe, tym wyższe jest Państwa wynagrodzenie. Ostatecznie jednak większe
      znaczenie ma to, aby warunki transakcji spełniały oczekiwanie Klienta, co stanowi
      warunek przeprowadzenia Transakcji i otrzymania przez Państwa success fee. Różnica
      w wysokości success fee wynikająca z ostatecznie uzgodnionych parametrów
      Transakcji nie ma tak dużego znaczenia. W niektórych przypadkach umowy z Klientami
      przewidują sztywną wartość success fee, niezależną od parametrów Transakcji.
      Warunkiem uzyskania tego wynagrodzenie pozostaje przeprowadzenie Transakcji (co
      w naturalny sposób wymaga uzgodnienia warunków Transakcji przez jej strony).
    Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy świadczone przez Państwa usługi, opisane w
    przedmiotowym wniosku korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 40a.
    Należy wskazać, że ani ustawa, ani przepisy wykonawcze do tej ustawy nie definiują
    pojęcia „doradztwo”. Wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia należy posiłkowo
    odwołać się do wykładni językowej. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka
    Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 1996), pod pojęciem „doradcy” należy
    rozumieć tego, „kto doradza”, natomiast pojęcie „doradzić” oznacza „udzielić porady,
    wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Tak więc doradztwo jest udzielaniem
    fachowych zaleceń, porad na przykład w zakresie ekonomii, finansów czy też z dziedzin
    technicznych, a przez doradcę rozumie się tego, kto udziela porad, doradza. Zatem użyty
    w ustawie o podatku od towarów i usług termin „usługi w zakresie doradztwa” należy
    rozumieć szeroko, przy czym najistotniejszy jest charakter wykonywanych czynności.
    Jak wskazali Państwo we wniosku – w każdym etapie prac mają miejsce czynności o
    charakterze doradczym. Jednakże kluczowym elementem jest fakt, że głównym celem

    usług świadczonych przez Państwa, w ramach wszystkich etapów jest doprowadzenie do
    przeprowadzenia Transakcji, a usługa ta stanowi kompleksową usługę wsparcia w
    procesie sprzedaży firmy. Zatem, na żadnym z etapów świadczonej przez Państwa usługi,
    czynność doradcza nie ma dominującego charakteru nad ogółem czynności, jakie będą
    wyświadczone, by osiągnąć założony bezpośredni cel usługi, tj. zbycie całości lub części
    udziałów.
    Z uwagi na fakt, iż Państwa usługa składa się z 4 etapów należy zwrócić uwagę, że co do
    zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem VAT powinno być
    traktowane jak odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z
    ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie
    dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie
    powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę
    kompleksową obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. W przedmiotowej sprawie
    ważne jest przeanalizowanie, czy świadczenia – etapy 1-4 są ze sobą ściśle powiązane w
    taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu
    widzenia przeciętnego konsumenta.
    Wskazać należy, że nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy
    świadczenia. Jeżeli w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą
    wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter
    samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi
    kompleksowej. Podstawowym kryterium pozwalającym uznać zbiór określonych czynności
    za usługę kompleksową (złożoną) jest określenie wzajemnych relacji pomiędzy
    elementami składowymi złożonej usługi w zakresie celów, które usługi te realizują.
    Pojedynczą usługę należy uznać za pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeżeli
    nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego
    wykonania usługi zasadniczej. Podstawowym celem usługi pomocniczej tworzącej razem z
    usługą główną – usługę kompleksową – jest lepsze wykorzystanie przez nabywcę usługi
    głównej. Aby dana pomocnicza usługa mogła być uznana za element kompleksowej usługi,
    winna służyć bezpośrednio realizacji głównej usługi. W celu ustalenia, czy dana usługa
    może być uznana za złożoną, konieczne jest zbadanie przebiegu konkretnej transakcji z
    uwzględnieniem jej wszystkich ekonomicznych aspektów.
    Zauważyć należy, że jakkolwiek zdarzają się sytuacje, gdy występuje wielość świadczeń
    wynikających z jednej umowy i mogą być one potraktowane jako jedna usługa (i
    opodatkowane jedną stawką podatkową), możliwe jest to tylko i wyłącznie w takich
    sytuacjach, gdy na taką usługę składa się cały zespół nie dających się w istocie wyodrębnić
    czynności, dających w efekcie ostateczną, jednorodną usługę.
    Kwestia kompleksowości usług była rozstrzygana przez Trybunał Sprawiedliwości UE, który
    wypowiedział się w tym zakresie m.in. w sprawach C-349/96 CPP, C-41/04 Levob, C-111/05
    Aktiebolaget NN.
    W orzeczeniu z 25 lutego 1999 r. w sprawie Card Protection Plan Ltd v Commissioners of
    Customs and Excise (C-349/96), Trybunał stwierdził, że „W celu ustalenia, dla celów VAT,
    czy świadczenie usług obejmujące kilka części składowych, które należy traktować jako
    jedno świadczenie, czy też jako dwa lub więcej świadczeń wycenianych odrębnie, należy
    przede wszystkim wziąć pod uwagę treść przepisu art. 2 (1) VI Dyrektywy, zgodnie z
    którym każde świadczenie usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne oraz
    fakt, że świadczenie obejmujące z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę nie
    powinno być sztucznie dzielone, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowości w
    funkcjonowaniu systemu podatku VAT”. Trybunał wskazał, że „pojedyncze świadczenie ma
    miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę
    zasadniczą, podczas, gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do
    których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę

    należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeżeli nie stanowi
    ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi
    zasadniczej”.
    Trybunał zaakcentował „ekonomiczny punkt widzenia” oraz ocenę z perspektywy
    nabywcy. Z treści powołanego wyroku wynika, że TSUE położył duży nacisk na
    subiektywne kryteria, przy ocenie danego świadczenia jako złożonego, jednakże wnioski,
    co do kwalifikacji danego kompleksu zdarzeń gospodarczych jako świadczenia złożonego,
    nie mogą być pozbawione waloru obiektywnego albowiem zakres i sposób
    opodatkowania świadczenia nie może być zależny jedynie od woli stron transakcji. Stąd w
    pierwszym rzędzie Trybunał odwołał się do art. 2(1) VI Dyrektywy, wedle którego każde
    świadczenie usług powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne a świadczenie
    złożone w aspekcie gospodarczym nie powinno być sztucznie rozdzielane, by nie
    pogarszać funkcjonalności systemu VAT. Sąd wskazał, że jeśli dana transakcja składa się z
    szeregu świadczeń i czynności należy uwzględnić wszystkie okoliczności, w jakich jest
    dokonywana rozpatrywana transakcja.
    Jak ponadto wskazał TSUE, z jednym świadczeniem mamy do czynienia w szczególności w
    przypadku, gdy kilka elementów powinno zostać uznanych za istotne dla świadczenia
    głównego, podczas gdy z kolei jedno lub więcej świadczeń powinno być postrzegane jako
    pomocnicze, dzielące los podatkowy świadczenia głównego; to samo odnosi się do
    przypadku, gdy dwa lub więcej elementów dostarczanych przez podatnika do klienta,
    będącego typowym konsumentem, są tak ściśle ze sobą związane, że stanowią one
    obiektywnie jedno tylko nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie
    miałoby charakter sztuczny (tak np. ww. wyrok TSUE w sprawie Levob Verzekeringen i OV
    Bank, pkt 21-22 i przywołane tam orzecznictwo; wyrok TSUE z 29 marca 2007 r. w sprawie
    C-111/05 - Aktiebolaget NN, pkt 22-23). Zdaniem TSUE, w celu ustalenia, czy kontrahent
    podatnika – rozumiany jako przeciętny klient – otrzymuje kilka odrębnych świadczeń
    głównych czy jedno świadczenie złożone, należy poszukiwać elementów
    charakterystycznych dla rozpatrywanej czynności i uwzględnić wszystkie okoliczności, w
    której jest ona dokonywana. W szczególności dane świadczenie należy uważać za
    świadczenie pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, gdy dla klientów nie
    stanowi ono celu samego w sobie, lecz środek do korzystania na jak najlepszych
    warunkach z głównej usługi usługodawcy (tak np.: ww. wyrok TSUE w sprawie Everything
    Everywhere, pkt 25-26 i przywołane tam orzecznictwo; ww. wyrok TSUE w sprawie Graphic
    Procédé, pkt 20, 24 i przywołane tam orzecznictwo).
    Przywołać można również wyrok z dnia 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07 RLRE
    Tellmer Property sro przeciwko Finanční ředitelství v Ústí nad Labem, w którym TSUE
    stwierdził, że „(...) z art. 2 szóstej dyrektywy wynika, że każde świadczenie powinno być
    zwykle uznawane za odrębne i niezależne (...). Co więcej, w pewnych okolicznościach
    formalnie odrębne świadczenia, które mogą być wykonywane oddzielnie, a zatem które
    mogą oddzielnie prowadzić do opodatkowania lub zwolnienia, należy uważać za jednolitą
    czynność, jeżeli nie są od siebie niezależne. Jest tak na przykład w sytuacji, gdy można
    stwierdzić, że jedno lub więcej świadczeń stanowi świadczenie główne, a inne świadczenie
    lub świadczenia stanowią jedno lub więcej świadczeń pomocniczych dzielących los
    podatkowy świadczenia głównego. W szczególności dane świadczenie należy uważać za
    świadczenie pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, gdy dla klientów nie
    stanowi ono celu samego w sobie, lecz środek do korzystania na jak najlepszych
    warunkach z głównej usługi usługodawcy (...). Ponadto można również uznać, że jednolite
    świadczenie występuje w przypadku, gdy dwa lub więcej elementy albo dwie lub więcej
    czynności dokonane przez podatnika są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą
    obiektywnie jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby
    charakter sztuczny”. Tak również w wyroku z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06
    Ministero dell`Economia e delle Finanze przeciwko Part Service Srl.

    Wyrok ten sformułował kryteria przesądzające o tym, kiedy występuje świadczenie
    złożone. Ma ono zatem miejsce w sytuacji, gdy:
    - świadczenie pomocnicze nie stanowi celu samego w sobie, lecz stanowi środek do
      korzystania na jak najlepszych warunkach z usługi podstawowej,
    - poszczególne czynności są ze sobą tak ściśle związane, że ich rozdzielenie miałoby
      charakter sztuczny,
    - kiedy nie istnieje możliwość nabywania danego świadczenia od podmiotów
      zewnętrznych,
    - kiedy nie istnieje możliwość odrębnego fakturowania za daną czynność.
    W rozpatrywanej sprawie wykonywanie przez Państwa czynności w zakresie etapu 1, tj.
    opracowanie strategii transakcji, obejmujących przygotowanie memorandum
    informacyjnego i teasera informacyjnego dla potencjalnego inwestora, sporządzenie listy
    inwestorów, listu procesowego i draftu umowy o zachowaniu poufności – mimo Państwa
    twierdzeń dotyczących ścisłego, nierozerwalnego charakteru z pozostałymi (2-4) etapami
    usługi, nie można uznać jako usług ściśle związanych z wykonaniem przez Państwa etapu
    2-4.
    Etap 1 – jak sami Państwo wskazują – może być pominięty, gdyż może zostać zainicjowany
    przez zainteresowanych inwestorów. Ponadto – jak Państwo wskazali – celem etapu 1 jest
    odpowiednie przygotowanie do procesu obejmujące w szczególności uzgodnienie
    oczekiwań sprzedających, identyfikację potencjalnych inwestorów, przeprowadzenie
    stosownych analiz oraz opracowanie listy inwestorów, teasera, memorandum
    informacyjnego, listu procesowego. Jednocześnie wskazali Państwo, w odpowiedzi na
    pytanie dlaczego za pierwszy etap usług pobierają Państwo odrębne wynagrodzenie, że:
    realizacja kolejnych etapów prac nie jest pewna. Po etapie 1 żaden z inwestorów może nie
    być zainteresowany uczestnictwem w Transakcji. Z drugiej strony zakres prac objętych
    etapem 1 jest precyzyjnie określony i umożliwia wskazanie momentu ich wykonania. Jak
    wskazano wcześniej, proponowana Klientowi struktura wynagrodzenia oraz sposób
    uzależnienia jego wysokości od sukcesu jest podyktowana potrzebą maksymalizacji
    atrakcyjności oferty dla Klienta.
    Zatem mimo, iż wiedza w zakresie przygotowanych materiałów na etapie 1 jest
    wykorzystywana w dalszych etapach to nie ma ona jednolitego charakteru z pozostałymi
    etapami usługi. Etap 1 z etapami 2-4 nie ma złożonego charakteru.
    Należy więc stwierdzić, że etap 1 stanowi samoistny element całości świadczonej przez
    Państwa usługi.
    Ponadto, wskazania wymaga, że etap 1 nie stanowi usługi pośrednictwa, ponieważ – jak
    wynika z okoliczności sprawy czynności wykonywane w zakresie etapu 1 sprowadzają się
    do działań stricte administracyjnych. Rezultatem ich wykonania są jedynie odpowiednie
    przygotowanie do procesu obejmujące w szczególności uzgodnienie oczekiwań
    sprzedających, identyfikację potencjalnych inwestorów, przeprowadzenie stosownych
    analiz oraz opracowanie listy inwestorów, teasera, memorandum informacyjnego, listu
    procesowego. Etap ten nie przejawia się w aktywnym uczestnictwie pośrednika w dążeniu
    do zawarcia umowy, stanowi jedynie zbiór informacji o przedsiębiorstwie i mija się z
    podstawowymi założeniami, na jakie wskazuje TSUE w ww. wyroku, by czynność ta mogła
    korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.
    W związku z powyższym, usługa wykonana w ramach etapu 1 nie stanowi usługi ściśle
    związanej z usługami wykonywanymi w ramach etapów 2-4, jak również nie stanowi usługi
    pośrednictwa i nie może korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a
    ustawy.
    Jednocześnie z uwagi na przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa i
    orzecznictwo TSUE należy stwierdzić, że tylko usługi świadczone przez Państwa w etapach

    2-4 mogą być zakwalifikowane jako kompleksowa usługa pośrednictwa, której
    przedmiotem są udziały w spółkach, gdyż:
    - zakres świadczonych usług wchodzi szereg czynności, które nie ograniczają się
      wyłącznie do czynności technicznych,
    - głównym celem świadczonej usługi jest doprowadzenie do przeprowadzenia transakcji,
      której efektem będzie zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o., za
      wyświadczenie której wypłacane jest wynagrodzenie,
    - w ramach etapu 2-4 wykonywane przez Państwa czynności, których celem jest:
      · etap 2 – zainteresowanie inwestorów Transakcją poprzez dystrybucję
        przygotowanych materiałów oraz podjęcie komunikacji z inwestorami celem
        uzgodnienia wstępnych warunków Transakcji (uzgodnienie ofert wstępnych),
      · etap 3 – spełnienie oczekiwań inwestorów dotyczących przeprowadzenia due
        diligence spółki,
      · etap 4 – potwierdzenie i uzgodnienia warunków Transakcji oraz jej przeprowadzenie
        przez strony;
      · komunikacja z potencjalnymi inwestorami i dystrybucja materiałów informacyjnych,
    - poza dystrybucją materiałów informacyjnych podejmowane będą działania w zakresie
      organizacji sesji Q&A oraz przekazywanie dodatkowych informacji, zapewnienie
      organizacji i obsługi procesu due diligence, co obejmuje zredagowanie regulaminu
      VDR (wirtualnego pokoju danych) i due diligence oraz wsparcie Klienta w procesie due
      diligence w odpowiedziach na pytania inwestorów, wsparcie w negocjacjach z nimi, jak
      również wsparcie w negocjacjach i zamknięcie (realizację) Transakcji, co obejmuje
      opracowanie lub weryfikację finansowych aspektów umowy inwestycyjnej i umów
      towarzyszących, udział w negocjacjach dokumentacji transakcyjnej, konsultacje w
      przedmiocie postanowień dokumentacji transakcyjnej, wsparcie w ewentualnym
      procesie przejściowym,
    - poszukiwanie nabywców obejmuje szerokie analizy mające na celu stworzenie długiej
      listy inwestorów, dedykowanej konkretnej spółce, a w następnym kroku aktywną
      komunikację, której celem jest zainteresowanie potencjalnych inwestorów Transakcją,
      obejmującą korespondencję mailową, spotkania (w tym zdalne), rozmowy telefoniczne,
    - podejmowane są wszelkie działania, które mają zwiększyć szanse na doprowadzenie do
      zawarcia Transakcji – zawarcia przez strony umowy.
    Tym samym stwierdzić należy, że świadczona przez Państwa usługa pośrednictwa
    składającą się z etapów 2-4, której głównym celem, poprzez aktywnie Państwa działania
    opisane powyżej, jest doprowadzenie do zawarcia umowy, której efektem będzie zbycie
    całości lub części udziałów w spółce z o.o., stanowi jedno świadczenie kompleksowe i
    spełnia przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy dla zastosowania zwolnienia
    od podatku VAT na podstawie tego przepisu. Jednocześnie w analizowanej sprawie nie
    znajdują zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy.
    Przy czym, ze względu na sposób sformułowania przez Państwa pytań we wniosku,
    zaznaczenia wymaga, że bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie pozostaje fakt, czy
    transakcja (sprzedaż firmy) zostanie sprecyzowana w umowie jako zbycie całości lub części
    udziałów, czy też jej efektem było zbycie całości lub części udziałów w spółce. Natomiast
    istotne jest, aby przedmiotem świadczonych przez Państwa usługi pośrednictwa, były
    udziały w spółkach.
    Podsumowanie
    Świadczona przez Państwa usługa na rzecz klienta (w sytuacji, w której efektem usługi jest
    zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.) nie podlega w całości zwolnieniu od
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy

    (przy założeniu, że nie dotyczy udziałów objętych wyłączeniem zawartym w art. 43 ust. 16
    ustawy).
    Zwolnienie, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy, nie obejmuje całej opisanej usługi
    (przy założeniu, że przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym
    mowa w art. 43 ust. 16 ustawy), której efektem będzie zbycie całości lub części udziałów w
    spółce z o.o., czy też transakcja (sprzedaż firmy) zostanie sprecyzowana w umowie jako
    zbycie całości lub części udziałów w spółce z o.o.
    Ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy, nie korzystają
    bowiem usługi świadczone przez Państwa w ramach etapu 1.
    Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 2 jest nieprawidłowe.
    Natomiast zwolnienie, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy, obejmuje usługi
    pośrednictwa (etapy 2-4), za które należne jest success fee (przy założeniu, że
    przeznaczone do zbycia udziały nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 43 ust.
    16 ustawy), których przedmiotem są udziały w spółce, a efektem usług jest zbycie całości
    lub części udziałów w spółce z o.o.
    Tak więc Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.
    Jednocześnie nie udziela się odpowiedzi na pytanie oznaczone w pkt 4), gdyż oczekiwali
    Państwo na nie odpowiedzi wyłącznie w sytuacji uznania Państwa stanowiska w
    odniesieniu do pytania oznaczonego w pkt 3) za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku
    opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania
    podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony
    odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
    Informuję, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku
    (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie
    mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
    Końcowo zauważam, że przedstawiając własne stanowisko w sprawie kilkukrotnie
    wskazali Państwo na art. 43 pkt 40a ustawy. Mając jednak na uwadze, że przedmiotem
    wniosku jest kwestia zwolnienia od podatku VAT usługi pośrednictwa sprzedaży udziałów
    w Spółce, uznałem to za oczywistą omyłkę pisarską i przyjąłem, że powinien to być art. 43
    ust. 1 pkt 40a ustawy.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).

      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.