Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-5/11-5/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-13
Teza: Umowy pożyczki i zwrot nienależnie zapłaconego podatku.
Słowa kluczowe: podatek-zwrot podatku; pożyczka; zapłata-zapłata podatku
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 3 stycznia 2011 r. (data wpływu 5 stycznia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 18 lutego 2011 r. (data wpływu 23 lutego 2011 r.) oraz pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. (data wpływu 6 kwietnia 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek w przedstawionym stanie faktycznym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 stycznia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej:

*   podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności udzielania pożyczek w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym oraz
*   podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek oraz możliwości ubiegania się o zwrot zapłaconej kwoty podatku PCC w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 i 14f § 2 Ordynacji podatkowej, w związku z powyższym pismem z dnia 21 marca 2011 r. nr ILPP1/443-26/11-2/BD ILPB2/436-5/11-2/WS, wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 21 marca 2011 r., skutecznie doręczono dnia 29 marca 2011 r., zaś w dniu 6 kwietnia 2011 r. (data nadania 5 kwietnia 2011 r.), do tut. organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, będący spółką komandytowo – akcyjną prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie tej działalności mieści się w szczególności:

*   działalność holdingów finansowych (PKD 64.20.Z).
*   działalność trustów, funduszów i podobnych instytucji finansowych (PKD 64.30.Z),
*   pozostałe formy udzielania kredytów (PKD 64.92.Z),
*   pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej nie sklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 64.99.Z),
*   pozostałe pośrednictwo pieniężne (PKD 64.19.Z).

Wnioskodawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej jako „VAT”). Spółka otrzymała od podmiotu będącego nierezydentem pożyczkę, której kwota będzie przeznaczona na udzielanie przez Wnioskodawcę pożyczek (dalej jako „Pożyczki”) innym spółkom rezydentom, zarejestrowanym w rejestrze przedsiębiorców KRS (dalej jako „Pożyczkobiorcy”) na rozwój prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Środki pieniężne będące przedmiotem zawieranych umów pożyczek – w momencie zawierania tych umów – znajdują się i w przyszłości będą znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Umowy pożyczki zawierane są i będą zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższego, Wnioskodawca chciałby upewnić się, że:

1.  udzielanie przez Spółkę Pożyczek na rzecz Pożyczkobiorców na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej będzie stanowić korzystającą ze zwolnienia od opodatkowania VAT usługę pośrednictwa finansowego, a co za tym idzie, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej jako „PCC”),
2.  w sytuacji, w której kwota PCC od Pożyczek udzielonych przez Spółkę Pożyczkobiorcom na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej została już zapłacona, zaś udzielenie Pożyczek jako usługa pośrednictwa finansowego korzystająca ze zwolnienia od opodatkowania VAT nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC, będzie możliwe ubieganie się o zwrot zapłaconej kwoty PCC.

W związku z powyższym zadano następujące pytania w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

1.  Czy udzielanie przez Spółkę Pożyczek na rzecz Pożyczkobiorców na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC?
2.  Czy w sytuacji, w której kwota PCC od Pożyczek udzielonych przez Spółkę Pożyczkobiorcom na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej została już zapłacona, zaś udzielenie Pożyczek jako usługa pośrednictwa finansowego korzystająca ze zwolnienia od opodatkowania VAT nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC, będzie możliwe ubieganie się o zwrot zapłaconej kwoty PCC?

Tutejszy organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 1, dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek w przedstawionym stanie faktycznym, natomiast odpowiedź na pytanie nr 1 w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek w przedstawionym zdarzeniu przyszłym oraz odpowiedź na pytanie nr 2 w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym zawarte zostały w odrębnych interpretacjach indywidualnych, z dnia 13 kwietnia 2011 r. ILPB2/436-5/11-6/WS, ILPB2/436-5/11-7/WS, ILPB2/436-5/11-8/WS.

Z kolei interpretacje dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności udzielania pożyczek w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, wydane zostały w dniu 11 kwietnia 2011 r. nr ILPP1/443-26/11-5/BD i ILPP1/443-26/11-6/BD.

Zdaniem Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 1 w przedstawionym stanie faktycznym, udzielanie przez Spółkę pożyczek Pożyczkobiorcom na rozwój prowadzonej przez nich działalności gospodarczej będzie stanowić usługę pośrednictwa finansowego korzystającą ze zwolnienia od opodatkowania VAT, a co za tym idzie, nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej jako „Ustawa o PCC”), nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z podatku od towarów i usług, z zastrzeżeniem określonych w tym przepisie wyjątków.

Katalog czynności korzystających ze zwolnienia od opodatkowania VAT przewiduje art. 43 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako „Ustawa o VAT”) w szczególności, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy (dalej jako „Załącznik”). Zgodnie z pozycją nr 3 Załącznika zwolnione od opodatkowania VAT są usługi pośrednictwa finansowego, sklasyfikowane w sekcji J ex (65-67), z wyłączeniem określonych w tej pozycji usług. W świetle powyższego, należy uznać, że usługa polegająca na udzieleniu pożyczki co do zasady korzysta ze zwolnienia od opodatkowania VAT.

Biorąc pod uwagę prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność gospodarczą, w szczególności zaś to, że w jej zakresie mieści się działalność holdingów finansowych (PKD 64.20.Z), działalność trustów, funduszów i podobnych instytucji finansowych (PKD 64.30.Z), pozostałe formy udzielania kredytów (PKD 64.92.Z), pozostała finansowa działalność usługowa gdzie indziej niesklasyfikowana z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 64.99.Z) oraz pozostałe pośrednictwo pieniężne (PKD 64.19.Z), należy uznać, że udzielenie przez Wnioskodawcę pożyczek na cele związane z prowadzoną przez Pożyczkobiorców działalnością gospodarczą stanowi usługę pośrednictwa finansowego, korzystającą ze zwolnienia od opodatkowania VAT.

Konsekwentnie, skoro usługi pośrednictwa finansowego są zwolnione od opodatkowania VAT, to zastosowanie znajdzie art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC. Zgodnie z tym przepisem, takie usługi pozostają poza zakresem zastosowania ustawy o PCC.

Zatem, w odniesieniu do zaprezentowanego w niniejszym wniosku stanu faktycznego, udzielanie pożyczek przez Wnioskodawcę na rzecz pożyczkobiorców na cele związane z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej jako usługa pośrednictwa finansowego korzystająca ze zwolnienia od opodatkowania VAT będzie pozostawać poza zakresem zastosowania Ustawy o PCC. Tym samym, kwoty pożyczek nie będą opodatkowane PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w odniesieniu do pytania nr 1 uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Natomiast, zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają czynności cywilnoprawne, w tym umowy pożyczki, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponieważ w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych brak jest definicji umowy pożyczki, w tym zakresie należy posiłkować się uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W myśl art. 720 ww. ustawy, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 ww. ustawy, nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Należy jednak zaznaczyć, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W związku z tym należy podkreślić, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja będzie podlegać regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ww. ustawy.

W przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności udzielania pożyczek (stan faktyczny), w dniu 11 kwietnia 2011 r. wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie nr ILPP1/443-26/11-5/BD, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że „udzielanie przez Spółkę Pożyczek na rzecz Pożyczkobiorców na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, stanowi korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT usługę pośrednictwa finansowego”.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji dokonane czynności cywilnoprawne – zawarte umowy pożyczek - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że nawet gdyby przedmiotowe pożyczki podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to ze względu na treść art. 4 pkt 7 ww. ustawy Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.