Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-489/15-2/PK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-11-04
Teza: skutki podatkowe wypłaty dobrowolnego odszkodowania oraz kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie
Słowa kluczowe: odszkodowania; przychód-przychód ze stosunku pracy; regulamin; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 12 sierpnia 2015 r. (data wpływu 14 sierpnia 2015 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty dobrowolnego odszkodowania oraz kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 sierpnia 2015 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty dobrowolnego odszkodowania oraz kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Zarząd … S.A. działając na podstawie § 13 ust. 6 Statutu Spółki, w dniu 22 grudnia 2014 r. podjął Uchwałę nr …, w której przyjął „Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść w … S.A.” oraz zobowiązał Dyrektorów Oddziałów do wdrożenia w poszczególnych lokalizacjach Spółki Programu Dobrowolnych Odejść na zasadach określonych w „Regulaminie IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść w … S.A.”, z uwzględnieniem postanowień wewnątrzzakładowych źródeł prawa pracy.

Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść w … S.A. stanowi załącznik nr 1 do Uchwały i jest odrębną regulacją.

Dyrektor Oddziału E. realizując uchwałę Zarządu Spółki, po konsultacjach ze stroną społeczną, wydał w dniu 30 grudnia 2014 r. Postanowienie nr … w sprawie wdrożenia w Oddziale IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść, w którym postanawia wprowadzić w Oddziale Program Dobrowolnych Odejść w … S.A. na zasadach określonych w Regulaminie IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść w … S.A., który jest załącznikiem do niniejszego Postanowienia. Za stosowanie Postanowienia odpowiedzialni są m.in. pracownicy Oddziału w zakresie zapoznania się z jego treścią.

Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść w … S.A. stanowi załącznik do Postanowienia i jest odrębną regulacją.

Dyrektor Oddziału E. realizując wewnątrzzakładowe źródła pracy tj. postanowienie art. 89 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników … S.A. - Oddział E. oraz art. 16 Umowy Społecznej, w dniu 9 stycznia 2015 r. zawarł ze wszystkimi związkami zawodowymi porozumienie m.in. w sprawie uzgodnienia treści „Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść w … S.A”.

Uzgodniona ze stroną społeczną treść Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść zawiera m.in. niżej wymienione zapisy:

§ 1 – Mając na uwadze konieczność przygotowania Pracodawców w Spółce … do efektywnego i skutecznego funkcjonowania na konkurencyjnym rynku energii oraz w konsekwencji zapewnienia stabilnych i bezpiecznych miejsc pracy dla zatrudnionych w niej pracowników, Spółka … podejmuje działania zmierzające do optymalizacji zatrudnienia, w związku z czym zobowiązuje się do umożliwienia pracownikom skorzystania z Programu zgodnie z postanowieniami niniejszego Regulaminu.

§ 2 – Czwarta edycja Programu Dobrowolnych Odejść jest kierowana do pracowników wszystkich obszarów działalności Pracodawcy.

§ 3 ust. 1 – Skorzystanie z Programu uzależnione jest od woli Pracodawcy i Uprawnionego Pracownika.

§ 3 ust. 3 – Skorzystanie przez Uprawnionego Pracownika z Programu wyłącza prawo tego Pracownika do odszkodowań i rekompensat z Umów Społecznych oraz prawo do odpraw i odszkodowań przysługujących temu Pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z innych tytułów, w tym z ZUZP.

§ 3 ust. 5 – określa 5 etapów realizacji Programu Dobrowolnych Odejść tj. I etap do dnia 30 czerwca 2015 r., II etap do dnia 31 grudnia 2015 r., III etap do dnia 30 czerwca 2016 r., IV etap do dnia 31 grudnia 2016 r. oraz V etap do dnia 30 czerwca 2017 r.

Rozdział I zawiera definicje i zasady generalne realizacji programu

§ 4 ust. 3 – definiuje uprawnionego pracownika jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, objętą gwarancją zatrudnienia na podstawie umowy społecznej, a w przypadku braku gwarancji zatrudnienia posiadającą minimum 10-letni staż pracy u pracodawcy, za wyjątkiem osób, które do dnia rozwiązania umowy o pracę osiągnęły bądź osiągną powszechny wiek emerytalny.

§ 4 ust. 6 – Program Dobrowolnych Odejść (Program) - IV edycja programu dobrowolnych odejść dla pracowników realizowana przez Pracodawcę w Spółce …, w terminach i na zasadach określonych w niniejszym dokumencie.

§ 4 ust. 7 – Ustawa – Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r., Nr 90, poz. 844 z późn.zm.).

§ 4 ust. 9 – Dobrowolne odszkodowanie z Programu – kwota pieniężna dla Uprawnionego Pracownika z tytułu jego roszczeń ze stosunku pracy, wypłacona temu Pracownikowi uczestniczącemu w Programie, w wyniku rozwiązania z nim umowy o pracę.

§ 4 ust. 10 – Odprawa ustawowa – kwota, o której mowa w przepisie art. 8 ust. 1 Ustawy, wypłacana Uprawnionemu Pracownikowi w związku z jego uczestnictwem w Programie.

§ 5 ust. 3 – Przystąpienie Uprawnionego Pracownika do Programu jest dobrowolne, a rozwiązanie umowy o pracę następuje w trybie porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z Ustawą.

§ 5 ust. 5 – Uprawniony Pracownik rozwiązujący umowę o pracę w ramach Programu, w trybie porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracowników, otrzymuje świadczenia związane z Programem na zasadach i warunkach określonych niniejszym Regulaminem.

§ 5 ust. 11 – Uprawniony Pracownik, który skorzystał z Programu, w okresie 5 lat od rozwiązania umowy o pracę z Pracodawcą nie może nawiązać stosunku pracy u pracodawców, o których mowa w § 4 ust. 4 i 11. W razie naruszenia zakazu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, Uprawniony Pracownik w ciągu 14 dni od dnia nawiązania stosunku pracy u pracodawcy z Grupy Kapitałowej … zwróci Pracodawcy lub jego następcom prawnym kwotę Dobrowolnego Odszkodowania, wynikającego z Programu wraz z odsetkami ustawowymi, w wysokości proporcjonalnej do końca okresu 5-letniego okresu od rozwiązania umowy o pracę z Pracodawcą, zgodnie z następującą zasadą: od 0-1 roku - 100% wartości, od roku do 2 lat - 4/5 wartości, od 2 do 3 lat - 3/5 wartości, od 3 do 4 lat 2/5 wartości, od 4 do 5 lat - 1/5 wartości, za wyjątkiem odprawy pieniężnej przysługującej z tytułu przepisów Ustawy.

Rozdział II zawiera zasady nauczania świadczeń dla poszczególnych grup uprawnionych pracowników, zgodnie z którymi Uprawniony Pracownik otrzyma:

1.  odprawę pieniężną, o której mowa w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników;
2.  dobrowolne odszkodowanie – w zależności od liczby pełnych miesięcy brakujących do uzyskania uprawnienia do świadczenia emerytalnego, ale nie więcej niż 26 średnich miesięcznych wynagrodzeń pracownika liczonych jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy oraz nie więcej niż 26-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia osobowego za rok 2014 u pracodawcy obliczonego według metodologii GUS. W przypadku posiadania uprawnień do świadczenia emerytalnego (za wyjątkiem osób, które osiągną powszechny wiek emerytalny) nie więcej niż 8 średnich miesięcznych wynagrodzeń pracownika liczonych jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy oraz nie więcej niż 10-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia osobowego za rok 2014 u pracodawcy obliczonego wg metodologii GUS. Wysokość dobrowolnego odszkodowania jest zmniejszana w każdym kolejnym etapie realizacji programu zgodnie z tabelą;
3.  dodatkową kwotę powiększającą dobrowolne odszkodowanie – w zależności od liczby miesięcy między datą nabycia uprawnienia do ostatniej nagrody jubileuszowej a datą rozwiązania umowy tj. kwotę wyliczoną jako iloczyn podstawy wymiaru nagrody i liczby miesięcy podzielonej przez 60.

Rozdział III zawiera postanowienia końcowe, m.in. w zakresie sposobu wypłaty odprawy oraz odszkodowania.

Kwota dobrowolnego odszkodowania zostanie przelana na rachunek bankowy pracownika najpóźniej w ciągu 7 dni od daty rozwiązania umowy o pracę.

Na wniosek pracownika należna kwota może zostać po uzgodnieniu z pracodawcą, wypłacona ratalnie zgodnie z ustalonym harmonogramem, na podstawie odrębnej umowy. Wysokość pierwszej raty nie może być niższa od kwoty należnej odprawy, przysługującej z mocy ustawy. Wypłata całości odszkodowania musi nastąpić nie później niż w przeciągu 3 lat od dnia rozwiązania umowy o pracę.

Wnioskodawczyni skorzystała z I etapu realizacji Programu Dobrowolnych Odejść tj. do 30 czerwca 2015 r.

Umowę o pracę Wnioskodawczyni zawarła w dniu 2 września 1976 r. z Zakładami E. (po przekształceniach – obecnie … S.A. Oddział E.).

Wnioskodawczyni rozwiązała umowę o pracę w dniu 30 czerwca 2015 r. i stosunek pracy ustał: (punkt 3 w Świadectwie Pracy) w wyniku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracowników art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2003 r., Nr 90, poz. 844 z późn.zm.).

Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w związku z przystąpieniem do Programu Dobrowolnych Odejść - Uchwała Nr … Zarządu … S.A. z dnia 22 grudnia 2014 r. (punkt 6 w Świadectwie Pracy).

W lipcu 2015 r. zgodnie z § 8 ust. 4 Regulaminu została Wnioskodawczyni wypłacona odprawa ustawowa, od której został pobrany przez płatnika podatek dochodowy. Jako że odprawa stanowi przychód znajdujący się na liście wyjątków w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to odprawa nie jest powodem zapytania.

Jako zdarzenie przyszłe w listopadzie 2015 r. zostanie Wnioskodawczyni wypłacone, zgodnie z definicją ujętą w § 4 ust. 9 Regulaminu – „Dobrowolne odszkodowanie z Programu - kwota pieniężna dla Uprawnionego Pracownika z tytułu jego roszczeń ze stosunku pracy, wypłacona temu Pracownikowi uczestniczącemu w Programie, w wyniku rozwiązania z nim umowy o pracę”.

Na ww. kwotę pieniężną składa się:

1.  zgodnie z zasadami naliczania świadczeń dla grupy, w której się znajduję ujętymi w § 8 ust. 6 – „Uprawnionemu Pracownikowi dobrowolne odszkodowanie zostanie naliczone w wysokości zgodnej z poniższą tabelą. (\`(...)\`)” – tj. kwotę wyliczoną zgodnie z tabelą za liczbę miesięcy od dnia rozwiązania umowy o pracę, do dnia uzyskania uprawnienia do świadczenia emerytalnego.

Wartość przysługującego Wnioskodawczyni dobrowolnego odszkodowania wynosi 26 Jej średnich miesięcznych wynagrodzeń, liczonych jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.

1.  zgodnie z zasadami naliczania świadczeń dla grupy, w której się znajduję ujętymi w § 8 ust. 3 – „Uprawnionemu Pracownikowi należne dobrowolne odszkodowanie zostanie powiększone o dodatkową kwotę, wyliczoną zgodnie z poniższym wzorem: (…)”– tj. kwotę wyliczoną za ilość pełnych miesięcy przepracowanych między datą nabycia uprawnienia do ostatniej nagrody jubileuszowej, a datą rozwiązania umowy o pracę.

Należne Wnioskodawczyni dobrowolne odszkodowanie zostało powiększone o dodatkową kwotę za 26 miesięcy z 60 miesięcy pomnożonych przez podstawę wymiaru nagrody jubileuszowej.

Podsumowując stan faktyczny: Podstawą do rozwiązania umowy o pracę oraz wypłaty przysługujących Wnioskodawczyni świadczeń pieniężnych w postaci dobrowolnego odszkodowania, dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie oraz odprawy ustawowej w związku z rozwiązaniem umowy o pracę jest Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść. Niniejszy regulamin odnosi się do procesu zwolnień i nie zawiera innych ustaleń, a więc stanowi przymiot źródła prawa pracy (regulamin), o którym mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, z późn. zm.).

Wysokość i zasady ustalania przysługujących Wnioskodawczyni świadczeń pieniężnych wynikają wprost z § 8 Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść.

Możliwość wprowadzenia Programu Dobrowolnych Odejść jest zawarta w postanowieniach art. 89 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy oraz art. 16 Umowy Społecznej w sprawie gwarancji dla pracowników na wypadek zmian własnościowych.

Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść stanowi regulację prawną odrębną od zakładowego układu zbiorowego pracy oraz odrębną regulację od umowy społecznej.

Treść Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść została uzgodniona ze stroną społeczną.

Świadczenie pieniężne w postaci dobrowolnego odszkodowania i dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie ma charakter odszkodowania.

Odszkodowanie zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe w sytuacji utraty źródła dochodu. Odszkodowanie jest zadośćuczynieniem (rekompensatą) doznanej szkody w postaci braku możliwości osiągania wynagrodzenia u pracodawcy lub dużo wyższego odszkodowania wynikającego z Umowy Społecznej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy wartość dobrowolnego odszkodowania, która zostanie Wnioskodawczyni wypłacona na podstawie Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść, zgodnie z zasadami naliczania świadczeń dla grupy, w której Wnioskodawczyni się znajduje ujętymi w § 8 ust. 6 – tj. kwota wyliczona zgodnie z tabelą za liczbę miesięcy od dnia rozwiązania umowy o pracę do dnia uzyskania uprawnienia do świadczenia emerytalnego, jest wolna od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy dodatkowa kwota powiększająca należne dobrowolne odszkodowanie, która będzie Wnioskodawczyni wypłacona na podstawie Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść zgodnie z zasadami naliczania świadczeń dla grupy, w której Wnioskodawczyni się znajduje ujętymi w § 8 ust. 3 – tj. kwota wyliczona za ilość pełnych miesięcy przepracowanych między datą nabycia uprawnienia do ostatniej nagrody jubileuszowej, a datą rozwiązania umowy o pracę, jest wolna od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, wewnątrzzakładowe źródła prawa pracy i zapisy dotyczące wprowadzenia PDO to:

1.  Umowa społeczna w sprawie gwarancji dla pracowników E. Sp. z o.o. na wypadek zmian własnościowych w grupie kapitałowej … S.A. dotyczących … S.A. lub E. Sp. z o.o. z dnia 6 lutego 2007 r. Zgodnie z art. 16:
    1.  wprowadzenie Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) może nastąpić tylko po uzgodnieniu tego programu z zakładowymi organizacjami związkowymi,
    2.  w celu uzyskania zgody pracodawca musi przygotować propozycję PDO obejmującą: uzasadnienie ekonomiczne i organizacyjne, grupę docelową, warunki odejścia (wysokość odpraw, fundusz na przekwalifikowanie) oraz uzgodni sposób informowania zakładowych organizacji związkowych o realizacji programu PDO, szczególnie w zakresie dotyczącym warunków na jakich rozwiązane zostały stosunki pracy z pracownikami w trybie porozumienia stron.
2.  Zakładowy układ zbiorowy pracy dla pracowników … S.A. – Oddział E. z listopada 2010 r. Zgodnie z art. 89:
    1.  wprowadzenie Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) może nastąpić tylko po uzgodnieniu tego programu z zakładowymi organizacjami związkowymi,
    2.  w celu uzyskania zgody pracodawca musi przygotować propozycję PDO obejmującą: uzasadnienie ekonomiczne i organizacyjne, grupę docelową, warunki odejścia (wysokość odpraw, fundusz na przekwalifikowanie) oraz uzgodni sposób informowania zakładowych organizacji związkowych o realizacji programu PDO, szczególnie w zakresie dotyczącym warunków na jakich rozwiązane zostały stosunki pracy z pracownikami w trybie porozumienia stron.
    Zgodnie z zapisami ww. wewnętrznych źródeł prawa pracy pracodawca podjął działania do ich realizacji i w konsekwencji zawarł w dniu 9 stycznia 2015 r. stosowne porozumienie.
3.  Protokół ze spotkania przedstawicieli pracodawcy i zakładowych organizacji związkowych oddziału E. w sprawie uzgodnienia regulaminu IV edycji programu dobrowolnych odejść w … S.A., zgodnie z którym realizując postanowienie art. 89 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy oraz art. 16 Umowy Społecznej, strony uzgadniają treść Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść w … przyjętego Uchwałą Nr … Zarządu … S.A. w dniu 22 grudnia 2014 r.

Uzgodniona treść regulaminu IV edycji programu dobrowolnych odejść jest porozumieniem zbiorowym.

Zdaniem Wnioskodawczyni, Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść, który odnosi się do procesu zwolnień i nie zawiera innych ustaleń, stanowi przymiot źródła prawa pracy (regulamin), o którym mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, z późn. zm.).

Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść zawiera w Rozdziale II zasady naliczania świadczeń dla poszczególnych grup Uprawnionych Pracowników, a więc jest podstawą prawną do wypłaty tychże świadczeń.

Świadczenia w postaci dobrowolnego odszkodowania oraz dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie mają charakter odszkodowania i jako takie nie znajdują się na liście wyjątków zgodnie z aktualnie obowiązującą treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Planowana do wypłaty wartość świadczeń w postaci dobrowolnego odszkodowania i dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w całości.

Wnioskodawczyni otrzyma zgodnie z zasadami ujętymi w regulaminie:

1.  dobrowolne odszkodowanie w wysokości 26 średnich miesięcznych wynagrodzeń liczonych jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy jako naprawienie szkody za brak możliwości osiągania przychodu ze stosunku pracy w okresie do 5 lat po rozwiązaniu umowy o pracę. Zdaniem Wnioskodawczyni, wartość tego odszkodowania korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2.  dodatkową kwotę powiększającą dobrowolne odszkodowanie za 26 miesięcy z 60 miesięcy pomnożonych przez podstawę wymiaru nagrody jubileuszowej jako naprawienie szkody za brak możliwości osiągnięcia przychodu z tytułu nagrody jubileuszowej po rozwiązaniu stosunku pracy. Zdaniem Wnioskodawczyni, wartość dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wypłacone świadczenie ma na celu zadośćuczynić Wnioskodawczyni stratę w związku z brakiem możliwości osiągnięcia wynagrodzenia i innych świadczeń u dotychczasowego pracodawcy.

Jednoznacznie Wnioskodawczyni wskazuje na § 5 ust. 11 Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść, który stanowi, że pracownik, który rozwiąże umowę o pracę na warunkach opisanych w Regulaminie nie będzie mógł podjąć ponownie zatrudnienia u pracodawcy i innych pracodawców wchodzących w skład Grupy Kapitałowej w okresie 5 lat po rozwiązaniu umowy o pracę.

W przypadku podjęcia takiego zatrudnienia, Wnioskodawczyni zobowiązana byłaby do zwrotu otrzymanych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi, w wysokości proporcjonalnej do końca 5-letniego okresu od rozwiązania umowy o pracę.

Z powyższego wynika, że świadczenie jest więc zadośćuczynieniem i odszkodowaniem, zastępującym otrzymanie przez Wnioskodawczynię jakichkolwiek innych świadczeń przewidzianych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa pracy.

W ocenie Wnioskodawczyni, zgodnie z aktualnie obowiązującą treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariusza pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Zgodnie natomiast z art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502, z późn. zm.) ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Wnioskodawczyni wskazuje, że:

1.  opisane świadczenie zostanie Jej wypłacone w drodze porozumienia z pracodawcą,
2.  otrzymane świadczenie według regulaminu zgodnie z definicją będzie miało brzmienie „dobrowolne odszkodowanie z Programu”,
3.  świadczenie wynika wprost z opisanego Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść,
4.  Regulamin IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść jest regulaminem, o którym mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,
5.  świadczenie nie będzie wypłacone z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, określonym w prawie pracy,
6.  świadczenie nie będzie stanowiło odprawy pieniężnej wypłaconej na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika,
7.  otrzymane świadczenie nie będzie wynikało z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wnioskodawczyni, wartość dobrowolnego odszkodowania, która zostanie Wnioskodawczyni wypłacona na podstawie Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść zgodnie z zasadami zaliczania świadczeń dla grupy, w której Wnioskodawczyni się znajduje ujętymi w § 8 ust. 6 – tj. kwota wyliczona zgodnie z tabelą za liczbę miesięcy od dnia rozwiązania umowy o pracę, do dnia uzyskania uprawnienia do świadczenia emerytalnego, jest wolna od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowa kwota powiększająca należne dobrowolne odszkodowanie, która będzie Wnioskodawczyni wypłacona, na podstawie Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść, zgodnie z zasadami naliczania świadczeń dla poszczególnych grup uprawnionych pracowników ujętymi w § 8 ust. 3 – tj. kwota wyliczona za ilość pełnych miesięcy przepracowanych między datą nabycia uprawnienia do ostatniej nagrody jubileuszowej, a datą rozwiązania umowy o pracę, jest wolna od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji Podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie do art. 11 ust. 1 powołanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.

– Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Zgodnie natomiast z art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. − Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502, z późn. zm.) ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni skorzystała z Programu Dobrowolnych Odejść, skierowanego do pracowników wszystkich obszarów działalności pracodawcy Wnioskodawczyni. Wysokość i zasady ustalania przysługujących Wnioskodawczyni świadczeń pieniężnych wynikają wprost z Regulaminu IV edycji Programu Dobrowolnych Odejść, który jest regulacją prawną, o której mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy. Regulamin Programu Dobrowolnych Odejść stanowi regulację prawną odrębną od zakładowego układu zbiorowego pracy. Opracowanie regulaminu nastąpiło na podstawie zapisów o możliwości wprowadzenia Programu Dobrowolnych Odejść w art. 89 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy oraz w art. 16 Umowy Społecznej w sprawie gwarancji dla pracowników na wypadek zmian własnościowych. Treść regulaminu została uzgodniona ze stroną społeczną. Wnioskodawczyni rozwiązała umowę o pracę w dniu 30 czerwca 2015 r. za porozumieniem stron w związku z przystąpieniem do Programu Dobrowolnych Odejść. W listopadzie 2015 r. zostanie Wnioskodawczyni wypłacone Dobrowolne odszkodowanie z Programu – kwota pieniężna dla Uprawnionego Pracownika z tytułu jego roszczeń ze stosunku pracy, wypłacona temu Pracownikowi uczestniczącemu w Programie, w wyniku rozwiązania z nim umowy o pracę, wyliczona zgodnie z tabelą za liczbę miesięcy od dnia rozwiązania umowy o pracę, do dnia uzyskania uprawnienia do świadczenia emerytalnego. Zgodnie natomiast z zasadami naliczania świadczeń dla poszczególnych grup uprawnionych pracowników ujętymi w § 8 ust. 3, uprawnionemu Pracownikowi należne dobrowolne odszkodowanie zostanie powiększone o dodatkową kwotę wyliczoną za ilość pełnych miesięcy przepracowanych między datą nabycia uprawnienia do ostatniej nagrody jubileuszowej, a datą rozwiązania umowy o pracę. Wnioskodawczyni określiła charakter prawny świadczenia pieniężnego w postaci: dobrowolnego odszkodowania i dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie, zgodnie z wykładnią językową jako odszkodowanie. Odszkodowanie zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe Wnioskodawczyni w sytuacji utraty źródła dochodu. Odszkodowanie jest zadośćuczynieniem (rekompensatą) doznanej szkody w postaci braku możliwości osiągania wynagrodzenia lub dużo wyższego odszkodowania wynikającego z Umowy Społecznej.

Przechodząc na grunt przepisów prawa podatkowego stwierdzić należy, że jeżeli świadczenie pieniężne w postaci: dobrowolnego odszkodowania i dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie jest, jak twierdzi Wnioskodawczyni, odszkodowaniem, które zaspokaja Jej podstawowe potrzeby życiowe w sytuacji utraty źródła dochodu, oraz zadośćuczynieniem/rekompensatą doznanej szkody w postaci braku możliwości osiągania wynagrodzenia lub dużo wyższego odszkodowania wynikającego z Umowy Społecznej, to do tego świadczenia pieniężnego zastosowanie znajdzie przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro, jak wskazuje Wnioskodawczyni, wypłata świadczenia pieniężnego w postaci: dobrowolnego odszkodowania i dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie nastąpi na podstawie Regulaminu Dobrowolnych Odejść, z którego wprost będzie wynikała wysokość lub zasady ustalania tego świadczenia, a regulamin ten jest regulacją prawną, o której mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, to spełniona będzie w tym zakresie przesłanka do zastosowania zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy.

Reasumując, świadczenie pieniężne w postaci: dobrowolnego odszkodowania i dodatkowej kwoty powiększającej dobrowolne odszkodowanie, które będzie wypłacone Wnioskodawczyni korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak wynika z wniosku wysokość i zasady wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego wynikają wprost z regulacji prawnej, o której mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. W związku z powyższym Wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku odprowadzania podatku dochodowego od otrzymanego świadczenia pieniężnego.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.