Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/4511-1-741/15-6/IM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-08-31
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.
Słowa kluczowe: dłużnik; lokal; opłata-opłata zaległa; przychód; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 11 maja 2015 r. (data wpływu 20 maja 2015 r.), uzupełnionym w dniach 13 lipca 2015 r. oraz 17 i 18 sierpnia 2015 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym pismem z dnia 1 lipca 2015 r., znak ILPB1/4511-1-741/15-2/IM, na podstawie art. 169 § 1 tej ustawy wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 3 lipca 2015 r., a w dniu 13 lipca 2015 r. wniosek uzupełniono (nadano w polskiej placówce pocztowej w dniu 9 lipca 2015 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Zwolnienie dłużnika z opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego w zamian za odpracowanie zaległych opłat.

Rodzina ośmioosobowa składająca się z: właściciel lokalu, córka, zięć, 5-cioro dzieci, zajmuje mieszkanie 73,5 m2 w budynku 11-rodzinnym. Zamieszkuje w nim od chwili wykupu mieszkań w 1993 roku. Od 2009 roku ze względu na kłopoty finansowe zalega z opłatami za użytkowanie lokalu (zaległy czynsz). Na koniec roku spraw. 2014 r. zadłużenie wyniosło 2.407,75 zł. W dniu 29 marca 2015 r. na zebraniu sprawozdawczym Zrzeszenia Właścicieli Lokali Mieszkalnych podjęta została uchwała o zwolnieniu dłużnika z opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego w zamian za odpracowanie.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że Zrzeszenie Właścicieli Lokali Mieszkalnych jest podatnikiem, obowiązek występuje jedynie w rozliczeniu jako osoba prawna CIT-8. Przychody uzyskane z tytułu opłacania składek czynszowych przez właścicieli mieszkań przeznaczane są na cele statutowe Zrzeszenia (tj. na koszty zarządu nieruchomością wspólną – wydatków związanych z utrzymaniem lokali) i są zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych z art. 17 ustawy podatkowej.

Dłużnik – właściciel mieszkania zalega wobec ZWLM z powodu nieopłacania składek czynszowych. Zrzeszenie Właścicieli Lokali Mieszkalnych na podstawie uchwały podjętej przez właścicieli na zebraniu, chce umożliwić dłużnikowi odpracowanie zaległości związanych z opłatami zaliczek ponoszonych na poczet opłat za mieszkanie.

Z dłużnikiem, któremu powstały zaległości zostanie zawarte porozumienie zmieniające sposób zapłaty tzw. czynszu. Zgodnie z art. 453 Kodeksu Cywilnego, czynsz – płatność pieniężna zostanie zastąpiona świadczeniem rzeczowym. Jego przedmiotem będzie świadczenie pracy w części wspólnej nieruchomości w zamian za zaliczki na pokrycie kosztów zarządu, zaś wartość świadczenia nie będzie wyższa niż wartość zadłużenia dłużnika (wartość opłat użytkownika lokalu). Osoba, która odpracowuje zadłużenie, w części wspólnej nieruchomości jest właścicielem zadłużonego mieszkania, jest emerytką u której zamieszkuje córka (pracuje – niskie pobory) z bezrobotnym mężem i 5 dzieci. Nie posiadają dostatecznej ilości środków finansowych na pokrycie zobowiązań wobec Zrzeszenia.

Ponadto Wnioskodawca uzupełnił wniosek wskazując, że występuje z pytaniem jako płatnik oraz że Zrzeszenie jest Wspólnotą Mieszkaniową, do której ma zastosowanie ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy zwolnienie dłużnika z opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego w zamian za odpracowanie zaległych opłat nie powoduje dla dłużnika powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu?

Zdaniem Wnioskodawcy po obu stronach nie wystąpią skutki podatkowe ani podatniczka nie osiągnie przychodu, ani nie trzeba będzie wystawić dokumentu PIT-11 z tytułu pracy na rzecz Zrzeszenia bądź PIT-8C z tytułu umorzenia czynszu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, za wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 przychody można osiągać z tzw. innych źródeł.

Z kolei, zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Z treści wniosku wynika, że dłużnik – właściciel mieszkania zalega wobec Zrzeszenia Właścicieli Lokali Mieszkalnych z powodu nieopłacania składek czynszowych. Zrzeszenie Właścicieli Lokali Mieszkalnych na podstawie uchwały podjętej przez właścicieli na zebraniu, chce umożliwić dłużnikowi odpracowanie zaległości związanych z opłatami zaliczek ponoszonych na poczet opłat za mieszkanie. Z dłużnikiem, któremu powstały zaległości zostanie zawarte porozumienie zmieniające sposób zapłaty tzw. czynszu. Zgodnie z art. 453 Kodeksu Cywilnego, czynsz – płatność pieniężna zostanie zastąpiona świadczeniem rzeczowym. Jego przedmiotem będzie świadczenie pracy w części wspólnej nieruchomości w zamian za zaliczki na pokrycie kosztów zarządu, zaś wartość świadczenia nie będzie wyższa niż wartość zadłużenia dłużnika (wartość opłat użytkownika lokalu).

Biorąc pod uwagę powyższe, należy mieć na względzie postanowienia art. 659 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.), zgodnie z którym przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju.

Z cytowanego przepisu wynika, że najemca jest zobowiązany do zapłaty czynszu wynajmującemu, przy czym zapłata może być oznaczona w świadczeniach innego rodzaju niż pieniądze.

Wskazać również należy instytucję prawa cywilnego zwaną datio in solutum – świadczenie zamiast wykonania, określoną w przepisach art. 453 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się ze zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Oznacza to, że za zgodą wierzyciela, może dojść do zmiany przedmiotu świadczenia, które prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania z zaspokojeniem wierzyciela. W takim przypadku między stronami dochodzi do zawarcia umowy, na mocy której strony uzgadniają, że dłużnik spełni świadczenie inne niż określone treścią zobowiązania, zaś wierzyciel takie świadczenie przyjmie. Ponadto, zobowiązanie wygasa tylko wówczas, gdy umowie stron towarzyszy rzeczywiste spełnienie świadczenia przez dłużnika.

W świetle powyższego, należy stwierdzić, że dopuszczalne jest wykonanie innego świadczenia wobec wierzyciela, w miejsce zapłaty umówionego zaległego czynszu, które to rozwiązanie zamierza przyjąć Wnioskodawca w omawianym przypadku. Jednakże, nie można z faktu wykonywania pracy w zamian za wygaśnięcie ciążącego na dłużniku świadczenia w postaci zapłaty zaległego czynszu wywieść wniosku, że dłużnik uzyskuje przychody, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zasadnym jest stwierdzenie, że wszelkie spłaty długów są dla dłużnika obojętne podatkowo.

Zatem zwolnienie dłużnika z opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego w zamian za odpracowanie zaległych opłat nie powoduje dla dłużnika powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu.

W związku z tym na Wnioskodawcy nie będą ciążyły obowiązki płatnika.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.