Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-602/12-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-02-11
Teza: zakresie skutków podatkowych dotyczących czynności spełnienia świadczenia w postaci przeniesienia na rzecz Wnioskodawcy i za jego zgodą akcji posiadanych w M. przez T. będącego dłużnikiem Wnioskodawcy, celem efektywnego wygaśnięcia długu T. wobec Wnioskodawcy
Słowa kluczowe: akcja; dług; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; spłata
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 27.11.2012 r. (data wpływu 29.11.2012 r.) uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 18.01.2013 r. Nr IPPB2/436-602/12-2/MZ (data nadania 21.01.2013 r., data doręczenia 24.01.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych dotyczących czynności spełnienia świadczenia w postaci przeniesienia na rzecz Wnioskodawcy i za jego zgodą akcji posiadanych w M. przez T. będącego dłużnikiem Wnioskodawcy, celem efektywnego wygaśnięcia długu T. wobec Wnioskodawcy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29.11.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków dotyczących czynności spełnienia świadczenia w postaci przeniesienia na rzecz Wnioskodawcy i za jego zgodą akcji posiadanych w M. przez T. będącego dłużnikiem Wnioskodawcy, celem efektywnego wygaśnięcia długu T. wobec Wnioskodawcy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W chwili obecnej M., C., S. S.A. (podmiot z siedzibą w Portugalii, dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) posiada wierzytelność wobec spółki T. (spółka kapitałowa z siedzibą w Holandii, dalej: „T.”). T. celem zwolnienia się ze zobowiązania wobec Spółki z tytułu posiadanej wobec niej wierzytelności - przeniesie na Spółkę własność akcji, które posiada w kapitale ME. CE. Spółka Akcyjna z siedzibą w Polsce, za jej zgodą (dalej” „M.”). W tym celu Spółka i T. zamierzają zawrzeć umowę o świadczenie w miejsce wykonania (tj. „datio in solutum”), przewidzianą w art. 453 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Spółka zamierza udzielić zgody na spełnienie innego świadczenia (tj. przeniesienia własności akcji M. na jej rzecz), w miejsce pierwotnej umówionej formy wykonania zobowiązania przez T., tj. pieniężnej spłaty wierzytelności na rzecz Spółki.

Pismem z dnia 18.01.2013 r. Nr IPPB2/436-602/12-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Przesłanie dokumentu obcojęzycznego (oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii za zgodność z oryginałem) oraz jego tłumaczenia na język polski, z którego wynika umocowanie dla Pani P. występującej w imieniu Spółki z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ponadto należy wskazać, iż jeżeli Pani P. działa w imieniu Spółki na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa, wówczas należy dodatkowo:

*   Przesłać dokument obcojęzyczny (oryginał lub urzędowo poświadczona kopia za zgodność z oryginałem) oraz jego tłumaczenie na język polski, z którego wynika umocowanie dla osoby/osób, która w imieniu Spółki udzieliła pełnomocnictwo na rzecz Pani P.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z planowanym przez T. wykonaniem zobowiązania, wynikającego z posiadanego u Spółki długi, poprzez spełnienie w to miejsce innego (niż pierwotnie umówiona przez strony pieniężna spłata długu) świadczenia w postaci przeniesienia własności akcji (które T. posiada w kapitale polskiej spółki M.) na Wnioskodawcę, za jego zgodą, na mocy umowy „datio in solutum” - po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z przeniesieniem na jej rzecz, za jej zgodą, własności akcji M. posiadanych przez T., będącego dłużnikiem Spółki, w celu efektywnego wygaśnięcia zobowiązania wobec Spółki, na podstawie umowy „datio in solutum”, nie powstanie po stronie Spółki obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej „PCC”).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, PCC podlega zamknięty katalog czynności:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Ponadto, PCC podlegają zmiany wymienionych wyżej umów (jeśli podwyższenie podstawy opodatkowania) a także orzeczenia sądów (w tym polubownych) oraz ugody – jeżeli wywołują takie same skutki prawne, jak wymienione wyżej czynności/zmiany umów (art. 1 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o PCC).

Jak zatem wynika z powołanej regulacji, w odniesieniu do zakresu przedmiotowego ustawy o PCC, ustawodawca przyjął zasadę numerus clausus, czyli katalogu zamkniętego zdarzeń i czynności, które podlegają PCC. Oznacza to, iż żadna czynność prawna, która w tym katalogu nie została wymieniona, nie podlega PCC, nawet jeśli pod względem ekonomicznym wywołuje takie same bądź podobne skutki, jak czynność w katalogu wskazana.

Czynność przeniesienia własności posiadanych akcji w M., w miejsce wykonania świadczenia pieniężnego, celem efektywnego wygaśnięcia zobowiązania (dokonywana za zgodą wierzyciela) mieści się w ramach tzw. „świadczenia w miejsce wykonania” („datio in solutum”, przewidzianego w art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r., - Kodeks cywilny, dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zmianami): „Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa”. Jest to czynność zupełnie innego rodzaju aniżeli np. umowa sprzedaży bądź darowizny (które regulują inne przepisy kodeksu cywilnego, specyficznie określające elementy istotne tych umów). W przypadku bowiem dokonania datio in solutum nie dochodzi do zawarcia nowej umowy, określającej nowe zobowiązania stron. W razie dokonania datio in solutum dochodzi jedynie do efektywnego wygaśnięcia zobowiązania, powstałego już uprzednio na mocy wcześniejszej umowy między stronami, przy czym wykonanie zobowiązania - za zgodą wierzyciela – następuje w innej formie, aniżeli strony się pierwotnie umówiły. Jest to zatem jedynie zmiana sposobu wykonania już wcześniej powstałego zobowiązania. Nie dochodzi do powstania nowych zobowiązań (np. zobowiązań w zakresie przeniesienia własności określonych rzeczy lub praw, bądź zapłaty umówionej ceny). Przeciwnie, na mocy datio in solutum dłużnik doprowadza do wygaśnięcia wcześniejszych zobowiązań. Powyższa czynność prawna nie została objęta zakresem przedmiotowym ustawy o PCC, albowiem nie została wskazana w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o PCC. W konsekwencji zdaniem Spółki, czynność ta nie podlega PCC.

Reasumując, w opinii Spółki, czynność spełnienia świadczenia w postaci przeniesienia na jej rzecz i za jej zgodą, akcji posiadanych w M., przez T. będącego dłużnikiem Spółki, celem efektywnego wygaśnięcia długu T. wobec Spółki, nie będzie podlegała PCC - jako że czynność ta nie została zamieszczona w zamkniętym katalogu zdarzeń/czynności podlegających temu podatkowi. Stanowisko Spółki uzasadniają przedstawione powyżej argumenty, jak również poglądy, które w tym zakresie wyraziły w wydanych dla podatników interpretacjach organy skarbowe, np. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (pismo z dnia 19 grudnia 2008 r., IPPB2/436-411/08-4/MZ, pismo z dnia 18 stycznia 2006 r., 1401/FL.4307/14a-18/05/JL), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach (pismo z dnia 2 czerwca 2008 r., IBPB2/436-53/08/MZ), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach (pismo z dnia 17 grudnia 2004 r., US.V-436/1/04), Naczelnik Urzędu skarbowego w Łodzi (pismo z dnia 30 listopada 2004 r., ŁUS-IV-436/4.0/04).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Umowa oparta na cywilnoprawnej konstrukcji świadczenia w miejsce wypełnienia (datio in solutum) jest formą umowy uregulowanej w art. 453 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się ze zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Celem datio in solutum jest zatem wygaśniecie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie, przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste dokonanie świadczenia przez dłużnika.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż w chwili obecnej ME., CE., S., S.A. (podmiot z siedzibą w Portugalii, dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) posiada wierzytelność wobec spółki T. (spółka kapitałowa z siedzibą w Holandii, dalej: „T.”). T. celem zwolnienia się ze zobowiązania wobec Spółki z tytułu posiadanej wobec niej wierzytelności - przeniesie na Spółkę własność akcji, które posiada w kapitale ME. CE. Spółka Akcyjna z siedzibą w Polsce, za jej zgodą (dalej” „M.”). W tym celu Spółka i T. zamierzają zawrzeć umowę o świadczenie w miejsce wykonania (tj. „datio in solutum”), przewidzianą w art. 453 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Spółka zamierza udzielić zgody na spełnienie innego świadczenia (tj. przeniesienia własności akcji M. na jej rzecz), w miejsce pierwotnej umówionej formy wykonania zobowiązania przez T., tj. pieniężnej spłaty wierzytelności na rzecz Spółki.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż czynność spełnienia świadczenia w postaci przeniesienia na rzecz Wnioskodawcy i za jego zgodą akcji posiadanych w M. przez T. będącego dłużnikiem Wnioskodawcy, celem efektywnego wygaśnięcia długu T. wobec Wnioskodawcy, nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.