Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-587/09/WN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-08-18
Teza: uznanie czy spełniony został warunek o prawidłowym zawiadomieniu dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. 1
Słowa kluczowe: dług; dłużnik; korekta; wierzyciel; wierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 22 lipca 2009r. (data wpływu 27 lipca 2009r.), o udzielenie pisemnej interpretacji w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w kwestii uznania czy spełniony został warunek o prawidłowym zawiadomieniu dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. 1 - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 lipca 2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w kwestii uznania czy spełniony został warunek o prawidłowym zawiadomieniu dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. 1.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca posiada wierzytelność, która nie została uregulowana w ciągu 180 dni od daty upływu terminu płatności określonej na fakturze. Wnioskodawca chciałby dokonać korekty podatku należnego z tytułu dostawy usług. Biorąc pod uwagę wszystkie kryteria jakie Wnioskodawca musi spełniać, chciałby wiedzieć czy jego stanowisko jest prawidłowe, gdyż nie ma wskazania w przepisach jak należy traktować "uzyskanie potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia" (art. 89a ust. 3), pozostałe kryteria są spełnione. Wnioskodawca wysyła na wskazany adres wezwania do zapłaty oraz zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego z tytułu niezapłaconych faktur. Cała korespondencja wraca z adnotacją z poczty polskiej, iż adresat jest nieznany. Wnioskodawca sprawdzał aktualność adresu w KRS oraz w US (otrzymał zaświadczenie z US, iż wskazana firma jest zarejestrowana jako VAT czynny i także w tym zaświadczeniu był adres, pod który Wnioskodawca wysyła zawiadomienia).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca może uznać, iż skutecznie doręcza zawiadomienia i posiada potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia i może skorygować podatek VAT należny?

Zdaniem Wnioskodawcy, tak. W Ordynacji podatkowej znajdują się przepisy określające, w jakich sytuacjach pisma i dokumenty kierowane do podatnika przez organ podatkowy uważa się za doręczone. Gwarantują one skuteczne doręczenie pisma do podatnika nawet w sytuacji, gdy podatnik będzie starał się to utrudnić. Ordynacja zabezpiecza interes organów podatkowych również, gdy podatnik zmienił adres lub podał adres nieprawidłowy. Jeżeli podany przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjna niemajacą osobowości prawnej adres jej siedziby nie istniej lub jest niezgodne z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Jeżeli chodzi o termin otrzymania i potwierdzenie otrzymania to sytuacja wygląda analogicznie.

Zdaniem Wnioskodawcy zawiadomienie o skorzystaniu z ulgi na złe długi w VAT należy uważać za otrzymane, gdy przepisy Ordynacji podatkowej w analogicznej sytuacji wskazywałyby, ze pismo zostało doręczone (tj. w razie upływu 14-dniowego terminu na odbiór przesyłki z poczty lub w razie zwrotu przesyłki do nadawcy). Według przepisów o VAT otrzymanie zawiadomienia przez dłużnika implikuje jedynie obowiązek korekty VAT naliczonego przez tego dłużnika. Po stronie wierzyciela natomiast warunkiem korekty VAT należnego jest otrzymanie potwierdzenia otrzymania zawiadomienia. Otrzymanie zawiadomienia przez dłużnika można uznać za potwierdzone także wtedy, gdy pismo uważa się za doręczone na podstawie Ordynacji podatkowej. Art. 89b ust. 5 ustawy o VAT wskazuje bowiem, ze przepisy o doręczeniach stosuje się do zawiadomienia o skorzystaniu z ulgi, a nie np. do otrzymania takiego zawiadomienia. Przemawia za tym również zasada neutralności podatku VAT - skoro otrzymanie (również doręczenie na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej) nakłada na dłużnika obowiązek zmniejszenia VAT naliczonego, powinno również oznaczać prawo wierzyciela do zmniejszenia VAT naliczonego, np. w sytuacji gdy dłużnik zmienił adres lub nie przebywa pod wskazanym adresem.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Art. 2 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) stanowi, iż przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe, a także do spraw z zakresu prawa podatkowego innych niż wymienione w pkt 1, należących do właściwości organów podatkowych.

Przytoczony przepis ustanawia generalną zasadę, iż w sprawach podatkowych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 151 ww. ustawy osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 i 3 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio.

Ponadto zgodnie z art. 151a Ordynacji podatkowej, jeżeli podany przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Z powyższego wynika, iż trzeba dokonać kilku ustaleń dających podstawę do uznania, iż zaistniał skutek doręczenia pisma w wyniku złożenia go do akt sprawy.

Należy ustalić miejsce prowadzenia działalności, miejsce siedziby. Dopiero wtedy gdy nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, adresu siedziby adresata pisma, wówczas pismo składa się do akt sprawy ze skutkiem doręczenia.

Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008r., podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Natomiast nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (ust. 1a).

Na podstawie ust. 2 tegoż artykułu, przepis ust. 1 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki:

1.  dostawa towarów lub świadczenie usług jest dokonywane na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
2.  wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,
3.  wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,
4.  wierzytelności nie zostały zbyte,
5.  od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona,
6.  wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Zgodnie z ust. 3 wskazanego artykułu korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął termin określony w ust. 2 pkt 6, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6. Warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6.

W myśl art. 89b ust. 1 ustawy o VAT w przypadku otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w art. 89a ust. 2 pkt 6, i nieuregulowania należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, podatnik (dłużnik) jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku, do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia.

Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 89b ust. 5 ustawy o VAT do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej o doręczeniach.

Należy zauważyć, że wskazany w art. 89a ust. 2 pkt 6 ustawy o VAT, warunek skorzystania z ulgi na złe długi ma charakter formalny. Bowiem wymogiem dokonania korekty jest uprzednie zawiadomienie dłużnika. W stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 listopada 2008r. należało zawiadomić dłużnika o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnych (nie było konieczne wówczas informowanie dłużnika o zamiarze dokonywania korekt podatku należnego, aczkolwiek nie było to zakazane). W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008r. należy zawiadomić dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności przysługującej względem tego dłużnika.

Po otrzymaniu potwierdzenia o odebraniu zawiadomienia przez dłużnika podatnik-wierzyciel powinien wstrzymać się ze skorzystaniem z ulgi na złe długi przez 14 dni. Jeśli bowiem dłużnik w tym czasie ureguluje należność (jej część), wówczas oczywiście ulga na złe długi nie znajdzie zastosowania lub też znajdzie zastosowanie tylko częściowe tj. w odniesieniu do tej części długu, która nie zostanie uregulowana przez dłużnika.

Istotne znaczenie ma tutaj kwestia obliczania terminów, a w szczególności określenia momentu początkowego oraz końcowego. Zgodnie z przepisem art. 89b ust. 5 ustawy, do zawiadomienia u dłużnika stosuje się odpowiednio przepisy o doręczeniach. Dotyczy to, co prawda, zawiadomienia u dłużnika, jednakże uznać należy, że taka zasada powinna znajdować zastosowanie do zawiadomienia także u wierzyciela. Tak więc moment początkowy owych 14 dni należy liczyć od momentu, w którym nastąpił skutek w postaci doręczenia (także doręczenia zastępczego) zawiadomienia u dłużnika.

W przedmiotowym wniosku Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 89a jednym z warunków jakie trzeba spełnić by dokonać korekty podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług, jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia o zamiarze skorygowania tego podatku. Wnioskodawca wysłał na wskazany adres wezwania do zapłaty oraz zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego z tytułu niezapłaconych faktur. Cała korespondencja wróciła z adnotacją z poczty polskiej, iż adresat jest nieznany. Wnioskodawca sprawdzał aktualność adresu w KRS oraz w US (otrzymał zaświadczenie z US, iż wskazana firma jest zarejestrowana jako VAT czynny i także w tym zaświadczeniu był adres, pod który Wnioskodawca wysyła zawiadomienia).

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołany stan prawny należy stwierdzić, że o ile Wnioskodawca dokonał wszelkich działań, celem ustalenia adresu siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności dłużnika i faktycznie nie można ustalić innego adresu dłużnika niż ten pod który Wnioskodawca dotychczas kierował korespondencję do niego, to doręczenie zastępcze, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, zawiadomienia dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego należy uznać za skuteczne w myśl przepisu art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa, a warunek wynikający z przepisu art. 89 ust. 2 pkt 6 ustawy o VAT za spełniony.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku należało uznać za prawidłowe.

Jednocześnie należy zauważyć, iż niniejsza interpretacja nie rozstrzyga kwestii czy zostały spełnione pozostałe warunki wynikające z art. 89a ustawy o VAT umożliwiające Wnioskodawcy skorzystanie z prawa do skorygowania podatku należnego z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, gdyż nie było to przedmiotem zapytania.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.