Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.619.2025.2.AWY
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-05
Teza: Czynność polegająca na umożliwieniu wcześniejszego
rozwiązania umowy i zrzeczenia się roszczeń przez
Wydzierżawiającego w zamian za rekompensatę stanowi
odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu
podatkiem VAT; Dzierżawca ma prawo do odliczenia podatku
VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez
Wydzierżawiającego.
Słowa kluczowe: czynności-czynności podlegające opodatkowaniu
odliczenia-prawo do odliczenia
rekompensata
ugody
umowa-rozwiązanie umowy
świadczenie-świadczenie usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku
naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu
nabycia towarów i usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Wyłączenie stosowania
obniżenia podatku - brak prawa do odliczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 2-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 88-ust. 3a-pkt 2
1

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 88-ust. 4

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    31 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 27 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy:
        uznania czynności polegającej na umożliwieniu wcześniejszego rozwiązania umowy
        i zrzeczenia się roszczeń przez Wydzierżawiającego w zamian za rekompensatę za
        odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT,
        prawa Dzierżawcy do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury
        wystawionej przez Wydzierżawiającego.
    Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 27 sierpnia 2025 r.
    Treść wniosku wspólnego jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowana będąca stroną postępowania:

        - A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
        - B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    Opis stanu faktycznego
    A. Sp. z o.o. (dalej: Dzierżawca, A.) prowadzi działalność w zakresie (...). Dzierżawca jest
    czynnym podatnikiem podatku VAT.
    W latach poprzednich Dzierżawca prowadził działalność w zakresie przerobu (...).
    W roku 2014 Dzierżawca zawarł umowę dostawy azotu oraz dzierżawy generatora do
    wytwarzania azotu z B. Sp. z o.o. (dalej: Wydzierżawiający, B.). B. jest czynnym
    podatnikiem podatku VAT.
    Umowa ta została zawarta na okres 15 lat. Sytuacja A. diametralnie zmieniła się po inwazji
    wojsk rosyjskich na terytorium Ukrainy w lutym 2022 roku, co miało istotny wpływ na
    zakres działalności Dzierżawcy i opłacalność umowy z perspektywy A., bowiem na skutek
    zerwania łańcuchów dostaw działalność, do której wykorzystywany był rzeczony generator
    azotu, będący przedmiotem dzierżawy, stała się nieopłacalna. Ocena powyższych
    okoliczności i ich wpływ na ewentualną możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy
    dostawy azotu stały się przedmiotem sporu pomiędzy jej stronami.
    W związku z powyższym, A. podjęła starania o wcześniejsze zakończenie umowy. Sprawa
    stała się przedmiotem postępowania przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie
    Gospodarczej (dalej: Sąd Arbitrażowy). Spór w tym zakresie trwał do dnia ostatecznego
    podpisania pozasądowej Ugody. W następstwie zawarcia Ugody postępowanie przed
    Sądem Arbitrażowym zostało umorzone.
    Zawarta Ugoda pozasądowa zakłada, że A. zapłaci określoną kwotę Wydzierżawiającemu z
    tytułu rekompensaty za wcześniejsze rozwiązanie umowy. Na fakturze wystawionej przez
    B. znalazła się ustalona kwota powiększona o podatek VAT w wysokości 23%.
    Rekompensata w całości pokrywa zobowiązania Dzierżawcy względem
    Wydzierżawiającego, ponadto zabezpiecza ona Dzierżawcę przed dalszymi roszczeniami z
    tytułu niewykonywania umowy i ewentualnymi karami umownymi z tego tytułu. W zamian
    za zrealizowanie przez A. rekompensaty, B. zobowiązuje się do niezgłaszania jakichkolwiek
    dalszych roszczeń.
    Wydzierżawiający wystawił fakturę z naliczonym podatkiem VAT w wysokości 23%.
    Powzięto przy tym wątpliwość, czy transakcja powinna być opodatkowana podatkiem VAT.
    Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
    Rozwiązanie umowy dostawy azotu oraz dzierżawy generatora do wytwarzania azotu
    miało związek wyłącznie z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą
    opodatkowaną podatkiem VAT.
    Pytania
    1. Czy świadczona przez Wydzierżawiającego czynność polegająca na umożliwieniu
      wcześniejszego rozwiązania umowy i zrzeczeniu się roszczeń przez
      Wydzierżawiającego w zamian za rekompensatę podlega opodatkowaniu podatkiem
      VAT na terytorium kraju, tj. czy stanowi odpłatne świadczenie usług zgodnie z art. 8
      ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT?
    2. Czy Dzierżawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z
      faktury wystawionej przez Wydzierżawiającego, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT?
    Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
    1. W odpowiedzi na pytanie nr 1

    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT:
    „Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
    1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju”.
    Świadczenie usług z kolei zostało zdefiniowane w ustawie w art. 8 ust. 1 jako:
    „Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7,
    w tym również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
      jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
    3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa”.
    Przepis ten reguluje, że świadczeniem usług jest nie tylko działanie, ale również
    zaniechanie działania (art. 8 ust. 1 pkt 2). Zaniechanie w słowniku języka polskiego zostało
    zdefiniowane jako „powstrzymanie się od działania, które na podstawie określonej normy
    prawnej powinno było nastąpić”. Strony w kolejnej części przedstawią argumentację, która
    potwierdza wyrażone stanowisko, że czynność opisana w stanie faktycznym w istocie
    rzeczy jest świadczeniem usługi polegającej na zaniechaniu podjęcia konkretnych
    czynności lub ich tolerowaniu.
    Należy jeszcze zauważyć, że aby konkretne świadczenie można było uznać za usługę w
    rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT muszą zostać spełnione łącznie następujące
    przesłanki:
    1) możliwe jest zidentyfikowanie określonego świadczenia;
    2) istnieje bezpośredni beneficjent tego świadczenia;
    3) nabywca odnosi konkretną, możliwą do ustalenia korzyść;
    4) świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy w postaci
      wypłaty wynagrodzenia (istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a
      otrzymanym wynagrodzeniem);
    5) pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą istnieje stosunek prawny, na mocy
      którego występuje świadczenie wzajemne - tj. obie strony wyrażają wolę wymiany
      świadczeń.
    i. Ugoda zawarta przez Strony jest świadczeniem usługi
    Zdaniem Stron czynność opisana w stanie faktycznym w istocie jest świadczeniem usług
    stypizowanym w art. 8 ust. 1 pkt 2 zakładającym powstrzymanie się od dokonania
    czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Wydzierżawiający powstrzymuje się
    od zgłaszania roszczeń względem Dzierżawcy, a ponadto składa oświadczenie woli
    wyrażające zgodę na przedwczesne zakończenie umowy (tolerowanie czynności, jaką jest
    zakończenie umowy przed przewidzianym prawem terminem pomimo wystąpienia strat z
    tego tytułu). Dzierżawca natomiast w formie rekompensaty deklaruje zapłatę za
    wyświadczoną przez Wydzierżawiającego usługę.
    Celem ustawy VAT jest objęcie opodatkowaniem wszelkich świadczeń, u których podstaw
    leży ekwiwalentność. Przez ekwiwalentność świadczeń należy rozumieć m.in. wszelkie
    umowy, które są dwustronnie zobowiązujące. Jak wskazano wyżej, Ugoda przedsądowa,
    która została zawarta, jest w gruncie rzeczy ekwiwalentna, ponieważ każda ze stron

    deklaruje postępowanie względem siebie w określony sposób, a ponadto w ramach
    Ugody przewidziana jest zapłata wartości pieniężnej w kwocie przewidzianej w fakturze
    VAT.
    Ugoda zawarta pomiędzy stronami spełnia łącznie wszystkie przesłanki wskazane wyżej,
    pozwalające do uznania świadczenia jako usługi w rozumieniu ustawy o VAT.
    Po pierwsze, istnieje możliwość zidentyfikowania określonego świadczenia. W Ugodzie
    zostało wskazane, że umowa zostanie rozwiązana, a wraz z tym faktem Wydzierżawiający
    zrzeknie się roszczeń względem Dzierżawcy w zamian za zapłatę rekompensaty.
    Świadczenie jest więc ściśle określone w zawartej Ugodzie i może zostać zidentyfikowane.
    Istnieje również bezpośredni beneficjent tego świadczenia, którym jest A. W zamian za
    zapłatę określonej sumy pieniężnej tytułem rekompensaty dochodzi do przedwczesnego
    zakończenia umowy (która z okoliczności niezależnych dla A. przestała być korzystna) oraz
    do zrzeczenia się roszczeń, co dla A. jest zdarzeniem korzystnym. W wyniku zawarcia
    Ugody dojdzie również do umorzenia postępowania przed Sądem Arbitrażowym, co
    zmniejszy koszty obsługi prawnej.
    Z kolei B. uzyskuje konkretną, możliwą do ustalenia korzyść poprzez jednorazową
    płatność rekompensaty wynoszącej wielokrotność miesięcznego przychodu z tytułu
    dzierżawy. Dodatkowo dojdzie do umorzenia postępowania przed Sądem Arbitrażowym,
    co korzystnie wpłynie na koszty obsługi prawnej.
    Jak wskazano wcześniej, istnieje bezpośredni związek między świadczeniem a wypłatą
    wynagrodzenia. W Ugodzie zaznaczono, że umowa dzierżawy będzie rozwiązana pod
    warunkiem zawieszającym, którym jest uiszczenie kwoty rekompensaty na konto
    Wydzierżawiającego. Jest to jasne wskazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy
    świadczeniem a wypłatą wynagrodzenia. Świadczenie nie zostanie wykonane do momentu
    płatności, co potwierdza spełnienie tego obowiązku.
    Ponad wszelką wątpliwość obie strony wyrażają wolę wymiany świadczeń. Dowodem tego
    jest to, że strony nie czekają na zakończenie sprawy przed Sądem Arbitrażowym, a
    zdecydowały się porozumieć i zawrzeć dobrowolną Ugodę. Jest to niewątpliwy dowód
    obustronnej zgody.
    Podsumowując, zachodzą wszystkie przesłanki pozwalające stwierdzić, że rzeczone
    świadczenie jest usługą w rozumieniu ustawy VAT. Strony stoją więc na stanowisku, że
    czynność ta powinna być opodatkowana, a zatem po stronie Spółki powinna istnieć
    możliwość odliczenia podatku naliczonego.
    ii. Orzecznictwo w zakresie przedstawionym we wniosku
    Kwestię tego, czy czynności takie jak zapłata kar umownych, rekompensaty itp. są
    świadczeniem usług i stanowią czynność opodatkowaną podatkiem VAT, były
    przedmiotem rozważań zarówno w interpretacjach prawa podatkowego, jak i w wyrokach
    sądów. Strony poniżej przedstawią obowiązującą linię orzeczniczą w tym zakresie, która
    potwierdza przedstawione we wcześniejszej części stanowisko.
    Strony pragną zacząć od przedstawienia stanowiska wyrażanego w wyrokach przez
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał), który dokonał
    interpretacji przepisów prawa materialnego Unii Europejskiej w tym zakresie.
    Po pierwsze Trybunał w wyroku z 3 marca 1994 r. sygn. C-16/93 wskazał warunki, które
    muszą zostać spełnione, aby czynność mogła zostać uznana za świadczenie podlegające
    opodatkowaniu. Zgodnie z wyrokiem czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy,
    gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego
    następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez
    usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na
    rzecz usługobiorcy”.

    W przytoczonym stanie faktycznym, co zostało wskazane szczegółowo wcześniej, zachodzi
    oczywisty związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, a ponadto wynagrodzenie
    stanowi wartość przekazaną za usługi w sposób faktyczny. Zdaniem Stron, przedstawiony
    stan faktyczny jest w zgodzie z tezami formułowanymi w wyroku.
    Wyrok C-90/20 określa dwa warunki, kiedy świadczenie może zostać uznane za odpłatne i
    jest nim stosunek prawny między usługobiorcą a usługodawcą oraz wymiana świadczeń
    wzajemnych z bezpośrednim związkiem. Umowa oraz zawarta później ugoda są
    wystarczającym dowodem dla stwierdzenia istnienia stosunku prawnego, a ponadto
    wymiana świadczeń wzajemnych została wprost określona w ugodzie poprzez
    zastosowanie warunku zawieszającego.
    Podobna sprawa do przedstawionej we wniosku o interpretację była już przedmiotem
    orzeczenia Trybunału. W sprawie z 22 listopada 2018 r. sygn. C-295/17 TSUE stwierdził, w
    motywie 68 wyroku, że „W związku z tym, jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 34
    opinii, do celów wykładni przepisów dyrektywy VAT nie ma znaczenia, czy kwota ta w
    prawie krajowym stanowi roszczenie o odszkodowanie z tytułu deliktu czy karę umowną
    ani czy jest ona określana jako odszkodowanie, rekompensata czy wynagrodzenie”.
    Punkt 34 opinii miał następujące brzmienie: „Nie ma jednak znaczenia, w jaki sposób
    prawo krajowe traktuje opłatę wyrównawczą. Jak podkreśliły również Komisja i Portugalia
    podczas rozprawy, z punktu widzenia przepisów o VAT nie ma znaczenia, czy jest to
    roszczenie o odszkodowanie z tytułu deliktu, czy kara umowna, ani czy jest to określane
    jako odszkodowanie, rekompensata czy wynagrodzenie. Ocena, czy płatność jest
    dokonywana w zamian za dostawę lub usługę, jest kwestią z zakresu prawa Unii, która
    musi być rozstrzygana odrębnie od oceny dokonywanej na mocy prawa krajowego”.
    Szersza perspektywa w tym zakresie została zaprezentowana jeszcze w motywie 50
    wskazanego wyroku: „Kwotę należną z tytułu niezachowania minimalnego okresu
    obowiązywania należy zatem postrzegać jako część łącznej ceny za świadczenie usług,
    podzielonej na miesięczne części, która w przypadku naruszenia obowiązku zapłaty staje
    się natychmiast wymagalna”.
    Wszystkie cytowane fragmenty wskazują, że rekompensata powinna być traktowana jako
    wynagrodzenie za usługę. Sam fakt przedterminowego zakończenia umowy i zrzeczenie
    się roszczeń powinien być zgodnie z motywem 50 powyższego wyroku traktowany jako
    łączna cena świadczenia tej samej usługi (w tym przypadku dzierżawy generatora azotu).
    A. de facto płacąc rekompensatę dokonuje zbiorczej płatności za kolejne okresy umowy
    dzierżawy. To, że kwota rekompensaty nie jest równoważna temu, co B. mógłby uzyskać
    podczas trwania umowy, nie stanowi przeszkody do takiej interpretacji. Kwota ta jest
    mniejsza, na co wpływa zmniejszenie ryzyka biznesowego (nie ma pewności, czy A. byłaby
    w stanie spłacać dalej regularnie roszczenie), jak również polepsza przepływy finansowe
    wydzierżawiającego, za sprawą jednokrotnej wypłaty ekwiwalentu za kolejne okresy
    umowy. Należy mieć również na względzie zasadę swobody zawierania umów i to, że
    Ugoda została zawarta dobrowolnie przez Strony.
    Konkludując, wykładnia prawa UE i orzeczeń Trybunału, w ocenie Stron, jasno potwierdza
    przedstawione przez nie stanowisko. Strony spełniają wymogi ogólne scharakteryzowane
    w przytoczonych wyrokach, a ponadto stan faktyczny przedstawiony we wniosku pokrywa
    się ze sprawą rozpatrywaną już przez Trybunał. Jednocześnie Strony oparły swoje
    stanowisko na wyroku TSUE przyjmując ten sam pogląd na rozpatrywaną kwestię.
    Kwestia powstania obowiązku podatkowego w VAT przy rekompensatach i karach
    umownych była przedmiotem orzeczeń polskich sądów administracyjnych. W ocenie
    polskich sądów kwota wypłacona na podstawie zapisu umowy w związku z wcześniejszym
    zakończeniem umowy stanowi w swojej istocie rozliczenie z tytułu umowy, rodzaj
    „odstępnego”, zapłatę za zgodę kontrahenta na prawo do wcześniejszego wycofania się z
    umowy objętą podatkiem od towarów i usług i powinna być dokumentowana fakturą VAT.

    Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w podobnych stanach
    faktycznych jak w sprawie niniejszej (wyrok z 7 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 1664/12, oraz
    wyrok z 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 981/13). Sąd ten, w obu orzeczeniach, dla
    uzasadnienia wskazanego wyżej stanowiska odwołał się do rozważań zawartych w
    uchwale Sądu Najwyższego z 18 lipca 2012 r., sygn. akt III CZP 39/12. I choć Sąd Najwyższy
    zajmował się kwestią odmienną, tj. zagadnieniem kary umownej w przypadku odstąpienia
    od umowy, to na uwagę, zdaniem NSA, zasługiwały wywody natury ogólnej dotyczące
    możliwości powstania szkody w wyniku samego rozwiązania umowy (to, że w uchwale
    chodzi o odstąpienie od umowy, a nie rozwiązanie jej w wyniku porozumienia stron,
    pozostawało dla przydatności rozważań Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie bez
    istotnego znaczenia). Kwintesencja stanowiska Sądu Najwyższego sprowadza się do tego,
    że kara umowna, stanowiąca surogat odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte
    wykonanie zobowiązania, musi wiązać się z powstałą szkodą, a samo odstąpienie od
    umowy obowiązku zapłaty odszkodowania, choćby w postaci kary umownej, nie rodzi.
    Podobnie NSA stwierdził - na tle okoliczności rozpoznawanych spraw, że sam fakt
    wcześniejszego rozwiązania umowy za porozumieniem stron nie daje podstaw do
    twierdzenia o wystąpieniu szkody. Zaś określenie, że jest to odszkodowanie „w związku z
    przedterminowym rozwiązaniem umowy” także szkody tej nie określa.
    W najnowszym wyroku z 7 października 2020 r. (sygn. I FSK 22/18) NSA orzekł natomiast
    wprost, że kara umowna z tytułu wcześniejszego wypowiedzenia umowy przez
    franczyzobiorcę stanowi wynagrodzenie w zamian za świadczenie usługi (zgodę na
    przedwczesne rozwiązanie umowy franczyzy) w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o
    VAT i, w związku z tym, podlega opodatkowaniu VAT. Wynagrodzenie wynika z zawartej
    umowy, a świadczenie polega na tolerowaniu przedwczesnego zakończenia umowy przez
    franczyzodawcę w zamian za umówione wynagrodzenie, w związku z czym stanowi
    odpłatne świadczenie usługi. W tym przypadku nie ma mowy o charakterze
    odszkodowawczym zapłaty, gdyż obie strony wyrażają zgodę na wcześniejsze rozwiązanie
    umowy oraz zapłatę dodatkowego wynagrodzenia z tego tytułu.
    Kwestia powstania obowiązku podatkowego w VAT przy rekompensatach i karach
    umownych była również przedmiotem rozpatrywania Dyrektora Krajowej Informacji
    Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS). W piśmie z 1 czerwca 2022 r. sygn. 0111-KDIB3-
    1.4012.1040.2021.3.ASY Dyrektor KIS rozpatrzył wniosek o interpretację indywidualną w
    zakresie skutków podatkowych kary umownej. W przedstawionym stanie faktycznym,
    Podmiot dzierżawił ekspresy do kawy i zobowiązał się do zakupu towaru (kawy). Na skutek
    pandemii Covid-19 i ograniczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
    zmuszony był ograniczyć sprzedaż, co skutkowało brakiem możliwości wykorzystania
    towaru. Umowa wielokrotnie była aneksowana i w wyniku porozumienia doszło do
    ustalenia, że zapłacenie kary umownej za niezrealizowanie odbioru towaru za część
    okresu rozliczeniowego spełni zadość roszczeniom.
    Przedstawiony powyżej stan faktyczny jest bardzo zbliżony do stanu faktycznego
    przedstawionego przez Strony. W obu przypadkach podczas trwania umowy wystąpiło
    nieprzewidziane zdarzenie znacząco wpływające na opłacalność działalności, co więcej
    obie sprawy dotyczą dzierżawy urządzeń, a zapłata za czynność (będąca zdaniem Stron
    świadczeniem) została zapłacona w wyniku porozumienia z wydzierżawiającym w zamian
    za wykonanie konkretnych działań. Należy więc stwierdzić, że istotne dla sprawy kwestie
    są identyczne zarówno dla Stron, jak i dla podmiotu wnoszącego o cytowaną interpretację
    podatkową.
    Podmiot wnoszący o interpretację zadał pytanie do Dyrektora KIS, czy przedstawione we
    wskazanym wyżej stanie faktycznym czynności są świadczeniem usług w rozumieniu
    ustawy VAT i w związku z tym, czy podlegają opodatkowaniu podatkiem oraz czy Spółka
    ma prawo odliczyć naliczony VAT. Strony stanęły na stanowisku, że na wskazane

## Pytanie

należy odpowiedzieć twierdząco i okoliczności sprawy świadczą o tym, że doszło do
    odpłatnego świadczenia usługi, w związku z czym Spółka ma prawo do odliczenia
    naliczonego VAT.
    Z przedstawionym stanowiskiem i popartą do niego argumentacją zgodził się Dyrektor KIS
    potwierdzając stanowisko podmiotu wnoszącego wniosek o powyższą interpretację.
    Dyrektor KIS w uzasadnieniu wskazał warunki, jakie muszą zostać spełnione do uznania
    czynności za odpłatne świadczenie usług. Jak czytamy: „Aby uznać dane świadczenie za
    odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę
    a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie.
    Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią
    wynagrodzeniem. Tak więc, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie”.
    Strony we wcześniejszej części uzasadnienia stanowiska również wskazały powyższe
    elementy za istotne przy ustaleniu, czy czynność powinna podlegać opodatkowaniu.
    Jednocześnie, zdaniem Stron, w sposób zupełny przedstawiła ona, że spełnia wszystkie
    stawiane wymogi w sposób łączny. W ocenie Stron potwierdza to tylko zasadność ich
    stanowiska i prawidłowość dokonanej interpretacji przepisów prawa.
    Co więcej: „Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołany stan prawny
    należy stwierdzić, że udzielenie przez Dostawcę zgody na odstąpienie od zapisów
    umownych sprzed aneksowania w zamian za wypłatę kary umownej stanowiącej
    rekompensatę pieniężną wynikającą z aneksu do umowy, należy uznać za usługę
    tolerowania przez Dostawcę określonej na podstawie aneksu sytuacji, za
    wynagrodzeniem, która w myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o
    VAT, podlega opodatkowaniu”.
    Ten fragment uzasadnienia jednoznacznie potwierdza stanowisko prezentowane przez
    Strony w niniejszym wniosku o interpretację. Identyczna sytuacja została przedstawiona w
    stanie faktycznym i uzasadnieniu stanowiska. A. również wypłaciła rekompensatę
    pieniężną za udzielenie zgody na odstąpienie od zapisów umownych (dotyczących czasu
    trwania umowy), więc taką czynność również należy uznać za usługę opodatkowaną.
    Obecna linia interpretacyjna jasno potwierdza stanowisko zawarte we wniosku przez
    Strony. Świadczy o tym pismo z 30 stycznia 2023 r. DOP7.8101.4.2022.HEMD Szefa
    Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: Szef KAS). Pismo to jest zmianą interpretacji
    indywidualnej z 9 sierpnia 2017 r. Pierwotnie wydana interpretacja przychyliła się do
    stanowiska, że kary umowne nie są czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem
    VAT. Szef KAS po blisko 7 latach zdecydował się zmienić interpretację i przyjąć stanowisko
    będące tożsame z tym przedstawionym przez podmiot w niniejszej interpretacji.
    Przedstawione w uzasadnieniu orzecznictwo, oraz obecna linia interpretacyjna Dyrektora
    KIS potwierdza, że wskazana w stanie faktycznym czynność jest odpłatnym świadczeniem
    usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, w związku z czym powinna stanowić
    czynność opodatkowaną w rozumieniu art. 5 ust. 1.
    2. W odpowiedzi na pytanie 2
    Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT:
    „W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
    opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia
    kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119
    ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.”

    Stosownie zaś do dyspozycji art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT:
    „Kwotę podatku naliczonego stanowi:
    2) suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
        a) nabycia towarów i usług.”
    Jak zostało podkreślone, Dzierżawca jest czynnym podatnikiem VAT, który prowadził
    działalność w zakresie przerobu (...). Działalność Dzierżawcy była opodatkowana
    podatkiem od towarów i usług.
    Umowa podpisana z Wydzierżawiającym na dostawy azotu oraz dzierżawy generatora do
    wytwarzania azotu była wykorzystywana bezpośrednio do wykonywania czynności
    opodatkowanych przez Dzierżawcę.
    Rozwiązanie umowy z Wydzierżawiającym było podyktowane wyłącznie przesłankami
    ekonomicznymi i miało uzasadnienie biznesowe. W konsekwencji także wyrażenie przez
    Wydzierżawiającego zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy w zamian za
    rekompensatę winno być uznane za czynność bezpośrednio związaną z prowadzoną przez
    Dzierżawcę działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT.
    W przypadku Dzierżawcy nie zachodzi także żadna okoliczność wyłączająca prawo do
    odliczenia VAT na podstawie art. 88 ustawy o VAT.
    W konsekwencji, Dzierżawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia w całości podatku
    VAT naliczonego z dokumentującej rekompensatę faktury wystawionej przez
    Wydzierżawiającego na podstawie art. 86 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy
    o VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
    Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą
    towarów świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie
    świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań

    podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności
    lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy
    rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie,
    wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie
    określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić
    uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje
    bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub
    tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu
    ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
        w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona,
        nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
        świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy
        (wynagrodzenie).
    Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie,
    jako usługa, podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5
    ust. 1 pkt 1 ustawy. Przy czym z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa
    towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są
    wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w
    art. 8 ust. 2 ustawy).
    Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy
    świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać
    wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci
    wynagrodzenia.
    W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8
    marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko
    Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy,
    gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a
    otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w
    pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie
    przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota
    uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt
    wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk
    sprzedającego.
    W wyroku C-16/93 z 3 marca 1994 r. pomiędzy R. J. Tolsma v. Inspecteur der
    Omzetbelasting Leeuwarden, TSUE zauważył, że:
      „czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny
      między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie
      wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość
      faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
    Natomiast w wyroku C-90/20 w sprawie Apcoa Parking Danmark, TSUE wskazał, że aby
    świadczenie usług można było uznać za odpłatne, i wobec tego opodatkowane podatkiem
    VAT, to pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą musi istnieć stosunek prawny, w ramach

    którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych - usługi i wynagrodzenia, między
    którymi istnieje bezpośredni związek.
    W opinii Rzecznika Generalnego w sprawie C-295/17 wskazano, że:
      „Nie ma jednak znaczenia, w jaki sposób prawo krajowe traktuje opłatę
      wyrównawczą. Jak podkreśliły również Komisja i Portugalia podczas rozprawy, z
      punktu widzenia przepisów o VAT nie ma znaczenia, czy jest to roszczenie o
      odszkodowanie z tytułu deliktu czy kara umowna, ani czy jest to określane jako
      odszkodowanie, rekompensata czy wynagrodzenie. Ocena, czy płatność jest
      dokonywana w zamian za dostawę lub usługę, jest kwestią z zakresu prawa Unii,
      która musi być rozstrzygana odrębnie od oceny dokonywanej na mocy prawa
      krajowego” (pkt 34).
    Ponadto, z ww. opinii Rzecznika wynika, że:
      „Artykuł 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że
      zapłata kwoty ustalonej z góry w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy
      powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od wartości
      dodanej, jeżeli należy ją uznać za wynagrodzenie za już wykonane usługi i nie
      ogranicza się do naprawienia poniesionej szkody majątkowej.
      Dla takiej interpretacji nie ma znaczenia, czy przy zawarciu umów z okresem
      lojalnościowym pośrednik otrzymuje wyższe wynagrodzenie niż w przypadku umów
      bez takiego okresu lojalnościowego. Nie ma również znaczenia, że kwota ta w świetle
      prawa krajowego jest traktowana jako kara umowna” (pkt 56).
    W konsekwencji, aby uznać dane świadczenie za świadczenie odpłatne musi istnieć
    stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a beneficjentem i w zamian za wykonanie
    usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek
    pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z
    danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać
    wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Tym samym,
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie
    (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z
    niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub
    powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym
    świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług.
    Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do
    zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie
    działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas,
    gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji
    może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.
    Nadmienić należy, że w świetle art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks
    cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:
      Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
    Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego
    podmiotu, polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) albo
    na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do
    tolerowania czynności lub sytuacji). Na świadczenie mogą się również składać
    jednocześnie zachowania polegające na działaniu oraz na zaniechaniu.
    Z opisu sprawy wynika, że A. Sp. z o.o. (Dzierżawca) jest czynnym podatnikiem podatku
    VAT i prowadzi działalność w zakresie (...). W 2014 r. Dzierżawca zawarł umowę dostawy
    azotu oraz dzierżawy generatora do wytwarzania azotu z B. Sp. z o.o. (Wydzierżawiający).
    Umowa została zawarta na okres 15 lat.

    Na skutek zerwania łańcuchów dostaw, działalność, do której wykorzystywany był ww.
    generator azotu, stała się nieopłacalna. W związku z powyższym, Dzierżawca podjął
    starania o wcześniejsze zakończenie umowy. Sprawa stała się przedmiotem postępowania
    przed Sądem Arbitrażowym. W następstwie zawarcia Ugody ww. postępowanie zostało
    umorzone.
    Zawarta Ugoda zakłada, że A. zapłaci określoną kwotę Wydzierżawiającemu z tytułu
    rekompensaty za wcześniejsze rozwiązanie umowy. Rekompensata w całości pokrywa
    zobowiązania Dzierżawcy względem Wydzierżawiającego, ponadto zabezpiecza ona
    Dzierżawcę przed dalszymi roszczeniami z tytułu niewykonania umowy i ewentualnymi
    karami umownymi z tego tytułu. W zamian za zrealizowanie przez A. rekompensaty, B.
    zobowiązuje się do niezgłaszania jakichkolwiek dalszych roszczeń.
    W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy świadczona przez
    Wydzierżawiającego usługa polegająca na umożliwieniu wcześniejszego rozwiązania
    umowy i zrzeczenia się roszczeń w zamian za rekompensatę stanowi odpłatne
    świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Jak wskazano wyżej, pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie
    obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się
    od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Przy czym, nie
    każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji
    może zostać uznane za usługę podlegającą opodatkowaniu VAT w rozumieniu przepisów
    ustawy VAT. Co do zasady, w orzecznictwie i praktyce organów podatkowych przyjmuje
    się, iż aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie trzy następujące warunki:
    1. powinno istnieć określone świadczenie,
    2. powinien istnieć bezpośredni beneficjent świadczenia,
    3. świadczeniu usługodawcy powinno odpowiadać świadczenie wzajemne ze strony
      nabywcy, tj. beneficjenta świadczenia (wynagrodzenie).
    Ponadto, aby stwierdzić, że przedmiotowa rekompensata stanowi wynagrodzenie za
    świadczenie usług, a nie rodzaj odszkodowania, należy odwołać się do przepisów
    Kodeksu cywilnego.
    Zgodnie z art. 361 ustawy Kodeks cywilny:
      § 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne
      następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
      § 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub
      postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany
      poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    W myśl art. 362 Kodeksu cywilnego:
      Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek
      jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a
      zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
    Stosownie do art. 363 ustawy Kodeks cywilny:
      § 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź
      przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy
      pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo
      gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty,
      roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
      § 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania
      powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że
      szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej
      chwili.

    Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub
    niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą
    obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku
    szkodą musi istnieć związek przyczynowy.
    Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego:
      Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
      wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Z kolei w myśl art. 917 Kodeksu cywilnego:
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Tak więc istotą ugody jest czynienie sobie wzajemnie ustępstw w zakresie oczekiwanych
    rezultatów stosunku prawnego, które należy zaliczyć do przedmiotowo istotnych
    elementów ugody (wyrok SN z 24 lipca 2002 r., sygn. akt I CKN 915/00).
    Biorąc pod uwagę wyżej przytoczone przepisy, szkoda polega na nienależytym
    wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnieniu adekwatnego
    związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem, a szkodą. Istotą
    odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim
    przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczeniem w zamian
    za wynagrodzenie - co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym
    świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem
    się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od
    dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.
    Ponadto należy wskazać na orzeczenie NSA z 7 lutego 2014 r. sygn. akt I FSK 1664/12, w
    którym to wyroku Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 18 lipca 2012 r. sygn.
    akt III CZP 39/12, cytując ww. uchwałę:
      „kara umowna jest związana z odpowiedzialnością odszkodowawczą za szkodę
      spowodowaną niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania
      niepieniężnego (poszczególnymi przejawami nienależytego wykonania
      zobowiązania). Odstąpienie od umowy nie jest ani nienależytym wykonaniem
      zobowiązania, ani niewykonaniem zobowiązania, lecz wykonaniem przez jedną ze
      stron stosunku obligacyjnego uprawnienia prawnokształtującego, realizowanego na
      podstawie postanowienia zawartego w umowie wzajemnej (art. 395 § 1 i art. 492 k.
      c.), albo wynikającego z przepisów ustawy”.
    Trzeba zaznaczyć, że bez znaczenia pozostaje nazwa danej płatności. Istotnym jest
    natomiast, czy stanowi ona zapłatę za konkretne świadczenie, czy też jest
    odszkodowaniem w znaczeniu wyżej opisanym.
    Jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie będą miały bezpośredniego
    związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu
    zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie będzie mieściła się w
    katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i jako taka nie
    będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.
    Odwołując się zatem do art. 361 i art. 471 Kodeksu cywilnego należy stwierdzić, że
    istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W
    takim przypadku nie występuje świadczenie w zamian za wynagrodzenie, a zatem
    otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika.
    Zapłata ta nie jest też związana z zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do

    wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania
    czynności lub sytuacji.
    W świetle powyższego nie można więc uznać, by rekompensata należna
    Wydzierżawiającemu stanowiła odszkodowanie lub karę umowną.
    Ugoda zawarta przez Wydzierżawiającego z Dzierżawcą ma niewątpliwie charakter
    zobowiązaniowy - Wydzierżawiający zgadza się na wcześniejsze rozwiązanie umowy i
    zobowiązuje się do niezgłaszania jakichkolwiek dalszych roszczeń z tytułu niewykonania
    umowy w zamian za otrzymaną od Dzierżawcy rekompensatę.
    Kwota, którą otrzymał Wydzierżawiający na podstawie Ugody stanowi zatem w swojej
    istocie formę zapłaty za umownie uzgodnione działanie (zgodę na wcześniejsze
    rozwiązanie umowy i zrzeczenie się roszczeń z tytułu niewykonania umowy). Istnieje więc
    bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym z tego tytułu
    wynagrodzeniem. W przedmiotowej sprawie mamy zatem do czynienia z transakcją
    ekwiwalentną - świadczeniem w zamian za wynagrodzenie.
    Należy zauważyć, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały wskazane wcześniej
    warunki do uznania uzgodnionego w Ugodzie działania Wydzierżawiającego za usługę
    podlegającą opodatkowaniu VAT, ponieważ:
    1. istnieje świadczenie - w postaci zrzeczenia się roszczeń przez Wydzierżawiającego i
      umożliwienia wcześniejszego rozwiązania umowy,
    2. bezpośrednim beneficjentem świadczenia jest Dzierżawca,
    3. ww. świadczeniu odpowiada określona w Ugodzie rekompensata.
    Reasumując, zapłata przez Dzierżawcę kwoty wynikającej z zawartej pomiędzy Stronami
    Ugody jest zapłatą wynagrodzenia za wykonanie usługi na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w
    związku z art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Państwa stanowisko dotyczące pytania oznaczonego nr 1 jest prawidłowe.
    Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii, czy Dzierżawcy przysługuje prawo do
    odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez
    Wydzierżawiającego.
    Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w
    art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
      W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
      opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do
      obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem
      art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
    Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
      Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur
      otrzymanych przez podatnika z tytułu:
      a) nabycia towarów i usług,
      b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem
        usługi.
    Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
    naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.
    odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z
    których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania
    czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku
    należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

    Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty
    podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które
    nie są w ogóle wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ponadto
    podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku
    naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno
    przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia
    przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków,
    które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
    podatku naliczonego.
    Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT:
      Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy
      podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy transakcja
      udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od
      podatku.
    Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
      Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do
      podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art.
      96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
    Zgodnie z powyższymi przepisami, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą
    wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja
    udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.
    Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ww. ustawy warunek związku ze sprzedażą
    opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z
    obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczające jest, że z
    okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju
    prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są
    w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Przy czym związek
    dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą może mieć charakter pośredni lub
    bezpośredni.
    O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić
    wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też
    nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących
    przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi
    wykonywanymi przez podatnika. Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i
    usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się
    z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa - mają pośredni związek z działalnością
    gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby
    jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z
    działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy
    dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku
    dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup
    towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np.
    poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa
    jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.
    Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i
    usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony,
    należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez
    podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter
    niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek
    zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest
    określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

    Jak wskazali Państwo we wniosku, A. jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Rozwiązanie
    umowy dostawy azotu oraz dzierżawy generatora do wytwarzania azotu miało związek
    wyłącznie z prowadzoną przez Dzierżawcę działalnością opodatkowaną podatkiem VAT.
    Zatem, nabyte przez Dzierżawcę usługi objęte zakresem Ugody zawartej z
    Wydzierżawiającym, udokumentowane fakturą z naliczonym podatkiem VAT, pozostają w
    związku z wykonywaniem przez Dzierżawcę czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
    Ww. usługa, co zostało wskazane powyżej, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie
    została wymieniona przez usługodawcę wśród usług zwolnionych od podatku VAT, w
    konsekwencji podlega opodatkowaniu według stawki VAT właściwej dla tej usługi.
    Mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, należy
    stwierdzić, że Dzierżawca ma prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze
    wystawionej przez Wydzierżawiającego. Wynika to z faktu, że w analizowanym przypadku
    są spełnione - wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy - przesłanki warunkujące prawo do
    odliczenia podatku naliczonego.
    Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego
    obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe
    tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji
    pokrywać się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwa w złożonym wniosku.
    W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego
    we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy
        zastosują się do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Zainteresowana będąca stroną
    postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej
    interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady
    zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
    o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.;
    dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.