Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-920/14/IZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-10-27
Teza: Czy w związku z planowanym dobrowolnym umorzeniem udziałów Wnioskodawcy w spółce Z bez wynagrodzenia, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: nabycie-nabycie nieodpłatne; przychód; udział; udział-umorzenie udziałów; udziałowiec; umorzenie; wspólnik; wynagrodzenia
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 3 lipca 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 24 lipca 2014 r. (data wpływu do tut. BKIP 28 lipca 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego w wyniku dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 lipca 2014 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego w wyniku dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka z o.o. („Wnioskodawca”) zamierza objąć udziały w sp. z o.o. („spółka Z”). Udziały w spółce Z zostaną w przyszłości dobrowolnie umorzone bez wynagrodzenia w trybie określonym w art. 199 § 1 i § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej „KSH”).

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w związku z planowanym dobrowolnym umorzeniem udziałów Wnioskodawcy w spółce Z bez wynagrodzenia, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy dobrowolne umorzenie udziałów Wnioskodawcy w spółce Z bez wynagrodzenia nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Przepisy ustawy o CIT nie zawierają definicji pojęcia przychodu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o CIT za przychody z działalności gospodarczej uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Z literalnej wykładni tych przepisów wynika, że przychodem są wszelkie przysporzenia pod warunkiem, że mają one charakter definitywny, zostały faktycznie otrzymane bądź są należne.

Opisane przez Wnioskodawcę zdarzenie przyszłe, czyli dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia, nie skutkuje powstaniem przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 i art. 12 ust. 3 ustawy o CIT, gdyż nie prowadzi do powstania po stronie Wnioskodawcy przysporzenia. W szczególności, dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie skutkuje otrzymaniem przez Wnioskodawcę pieniędzy ani wartości pieniężnych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1. Wnioskodawca nie otrzyma zatem w następstwie omawianej transakcji przysporzenia majątkowego o konkretnym wymiarze finansowym. Majątek Wnioskodawcy nie ulegnie powiększeniu poprzez wpływ jakichkolwiek środków finansowych. Wnioskodawca nie osiągnie więc przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Zdaniem Wnioskodawcy, także art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT nie będzie miał zastosowania w analizowanej sytuacji. Zgodnie z jego treścią, przychodem jest m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy bądź praw. W przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia Wnioskodawca nie uzyska realnego przysporzenia. W wyniku dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia majątek Wnioskodawcy nie zwiększy się, więc nie istnieją podstawy pozwalające przyjąć, że doszłoby w takiej sytuacji do powstania przychodu. Umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie stanowi więc przychodu podatkowego Wnioskodawcy.

W powyższej sytuacji nie znajdzie również zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, zgodnie z którym przychód stanowi m.in. wartość umorzonych zobowiązań. Udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie stanowi bowiem zobowiązania, w konsekwencji umorzenie udziałów nie może być utożsamiane z umorzeniem zobowiązań, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT. Tym samym, dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie spowoduje powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu.

Reasumując, biorąc pod uwagę fakt, że dobrowolne umorzenie własnych udziałów bez wynagrodzenia nie zostało wymienione wprost w art. 12 ustawy o CIT jako źródło przychodu dla udziałowca dokonującego umorzenia, w szczególności nie stanowi kategorii przychodów określonych w art. 12 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o CIT, dobrowolne umorzenie udziałów posiadanych przez udziałowca w kapitale zakładowym Wnioskodawcy bez wynagrodzenia, nie będzie skutkować powstaniem przychodu po stronie Wnioskodawcy, a w konsekwencji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych, w tym m.in. w interpretacji indywidualnej z 14 maja 2014 r., sygn. ILPB4/423-105/14-2/MC, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu potwierdził, że w związku z umorzeniem udziałów własnych bez wynagrodzenia, za zgodą Udziałowca, po stronie Spółki, będącej podmiotem, którego udziały są umarzane, nie powstanie jakikolwiek przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych".

Opisany pogląd znajduje również potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z 27 czerwca 2013 r., sygn. ILPB3/423-142/13-2/JG, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu potwierdził stanowisko podatnika, zgodnie z którym w związku z dobrowolnym zbyciem przez Wnioskodawcę udziałów w Spółce Zależnej w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia, po stronie Wnioskodawcy nie powstanie jakikolwiek przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego we wniosku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Umarzanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi odrębną instytucję prawa prywatnego. Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym wynikających z udziałów i zostało uregulowane przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej „KSH”). Zgodnie z art. 199 § 1 tej ustawy, udział w takiej spółce może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy jej umowa tak stanowi. Umorzenie udziału może nastąpić za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe), przy czym przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki. Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział (art. 199 § 2 KSH). Stosownie do § 3 omawianego artykułu, za zgodą wspólnika umorzenie udziału może jednak nastąpić bez wynagrodzenia.

Jak wynika z treści powołanych przepisów, podstawą dla dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów przez spółkę jest ich nabycie od udziałowców. Kwestia ustalenia wynagrodzenia dla wspólnika za zbywane w celu umorzenia udziały pozostawiona została przy tym swobodzie stron.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza objąć udziały w spółce Z, które w przyszłości zostaną dobrowolnie umorzone bez wynagrodzenia w trybie określonym w art. 199 § 1 i § 3 ustawy KSH.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii powstania po jego stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w wyniku dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm., dalej „updop”) nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Zgodnie jednak z ugruntowanym poglądem, do tej kategorii należy zaliczyć każdą wartość wchodzącą do majątku podatnika, powiększającą jego aktywa, mającą definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną, o ile nie została ujęta w katalogu zawartym w art. 12 ust. 4 updop.

Zauważyć należy, że w art. 12 ust. 1 pkt 1-9 updop, ustawodawca wymienił jedynie przykładowe kategorie pożytków, których otrzymanie kreuje u podatnika przychód podatkowy.

Przedstawione zdarzenie przyszłe w postaci dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia, nie zostało wymienione w treści tych przepisów.

W takim przypadku nie można mówić o spełnieniu żadnej z przesłanek zawartych w ust. 1 pkt 2 ww. artykułu 12, zgodnie z którym przychodami są w szczególności: wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Wskazać należy również, że w wyniku umorzenia udziałów własnych bez wypłaty wynagrodzenia wspólnika, spółka nie otrzymuje żadnego przysporzenia, nie wiąże się z nim napływ środków finansowych z zewnątrz - nie osiąga korzyści skutkujących powstaniem u niej przychodu, bowiem w sensie ekonomicznym niczego nie uzyska. Jednocześnie umorzenie udziałów nie może być traktowane na gruncie prawa podatkowego jako umorzenie zobowiązań spółki. Tym samym, umorzenia udziałów w żaden sposób nie należy utożsamiać ze stanowiącym przychód umorzeniem zobowiązań, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 updop.

Biorąc pod uwagę fakt, że operacja dobrowolnego umorzenia udziałów własnych bez wynagrodzenia, następującego w trybie art. 199 § 1 i § 3 Kodeksu spółek handlowych, nie została wprost wymieniona w art. 12 updop jako źródło przychodu dla udziałowca dokonującego takiego umorzenia, uznaje się że nie stanowi ona przychodu podatkowego w myśl updop. Zatem dokonując oceny skutków podatkowych będących następstwem tego zdarzenia – należy stwierdzić, że w jego wyniku nie powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który podlegałby opodatkowaniu.

Stanowisko Wnioskodawcy jest zatem prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.