Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/436-167/08/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-12-10
Teza: Czy możliwa jest darowizna całej firmy między małżonkami pozostającymi we wspólnocie majątkowej?
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; przedsiębiorstwa-nabycie przedsiębiorstwa; umowa-umowa darowizny; wspólność-wspólność majątkowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani X przedstawione we wniosku z dnia 01 września 2008r. (data wpływu do tut. Biura– 05 września 2008r.), uzupełnionym w dniu 24 listopada 2008r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych umowy darowizny firmy zawartej pomiędzy małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05 września 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych umowy darowizny firmy zawartej pomiędzy małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismem z dnia 10 listopada 2008r. Znak: IBPB2/436-167/08/MCZ, IBPP2/443-815/08/UH wezwano wnioskodawczynię do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 24 listopada 2008r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 18 lipca 2008r. wnioskodawczyni rozpoczęła działalność gospodarczą i dokonała rejestracji firmy. Dnia 30 lipca 2008r. zawarła z mężem umowę darowizny przedsiębiorstwa, w wyniku której objęła środki trwałe, wyposażenie, materiały do wykonywania usług, kaucje gwarancyjne na wykonane usługi potrącone przez firmy, dla których firma męża wnioskodawczyni wykonywała usługi oraz udzielone przez firmę męża gwarancje na wykonane usługi (2-3 letnie), dokumentację - księgi i dokumenty związane z prowadzoną działalnością, należności z tytułu ww. kaucji.

W dniu 31 lipca 2008r. mąż wnioskodawczyni wyrejestrował swoją firmę. Otrzymane środki trwałe wnioskodawczyni wprowadziła do ewidencji środków trwałych, wyposażenie do ewidencji wyposażenia, materiały do podatkowej księgi przychodów z adnotacją, że pochodzą z darowizny.

Mąż wnioskodawczyni w swojej ewidencji środków trwałych i wyposażenia umieścił adnotację o umowie darowizny, w podatkowej księdze przychodów przekazane materiały wykazał na minus.

Wnioskodawczyni posiada z mężem wspólność majątkową.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy możliwa jest darowizna całej firmy między małżonkami pozostającymi we wspólnocie majątkowej?

Zdaniem wnioskodawczyni, możliwa jest darowizna firmy między małżonkami pozostającymi we wspólnocie majątkowej jeżeli wnioskodawczyni prowadzi taki sam rodzaj działalności, przejęła zobowiązania umowne z tytułu gwarancji na wykonane usługi a także wykorzystuje w swej działalności te same środki trwałe, które były kiedyś wykorzystywane w firmie męża.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

W myśl art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. N. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Dla określenia, czy w przedstawionym stanie faktycznym miało miejsce przekazanie darowizny, istotne jest zatem stwierdzenie, czy nastąpi bezpłatne przysporzenie majątkowe u jednego z małżonków kosztem majątku drugiego małżonka.

Kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.).

Na podstawie art. 31 § 1 tej ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Do majątku wspólnego wchodzi m.in. wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków. Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Z kolei z art. 33 ww. Kodeksu wynika, co stanowi przedmiot majątku osobistego każdego z małżonków.

Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie stanowią jednakże przepisów prawa podatkowego zdefiniowanych w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stąd też w trybie wydawania interpretacji, określonym w art. 14b Ordynacji podatkowej, Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie ma uprawnienia do interpretowania tych przepisów. Tutejszy organ nie ocenia zatem prawidłowości oraz skuteczności dokonanych czynności- przesunięć środków finansowych w ramach majątku wspólnego małżonków.

W związku z powyższym ocena stanowiska wnioskodawczyni została dokonana jedynie na podstawie przepisów prawa podatkowego.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że wnioskodawczyni zawarła z mężem umowę darowizny przedsiębiorstwa prowadzonego wcześniej przez niego przy pozostawaniu małżonków we wspólności majątkowej.

Zgodnie z art. 31 § 2 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w przypadku gdy między małżonkami istnieje ustrój ustawowej wspólności majątkowej, dochody z działalności zarobkowej małżonków należą o majątku wspólnego. Przy czym - zgodnie z art. 43 § 1 ww. Kodeksu - oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Tym samym - z uwagi na okoliczność, iż zarówno przed, jak i po zawarciu umowy darowizny przedsiębiorstwa między wnioskodawczynią a jej mężem istnieje ustrój ustawowej wspólności majątkowej - fakt nieodpłatnego przekazania wnioskodawczyni przedsiębiorstwa spowoduje przysporzenie jej majątku, kosztem uszczuplenia majątku wspólnego małżonków, w którym mąż wnioskodawczyni ma swoje udziały.

W konsekwencji, stwierdzić należy, że nieodpłatne otrzymanie przez wnioskodawczynię przedsiębiorstwa w części odpowiadającej udziałowi męża w majątku wspólnym małżonków stanowi dla niej darowiznę.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629) dodano z dniem 01 stycznia 2007r. nowy przepis – art. 4a ust. 1, zgodnie z którym zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycie w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9.637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo - kredytową lub przekazem pocztowym.

Zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn, dotyczące zwolnienia od podatku od spadków i darowizn osób najbliższych, weszły w życie z dniem 01.01.2007r. i mają zastosowanie do tych przypadków, w których nieodpłatne nabycie rzeczy lub prawa majątkowych nastąpiło po 01 stycznia 2007r.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 lub do dnia 31 grudnia 2008r. na formularzu SD-Z1 określonych przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie zgłoszenia nabycia własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 4a ust. 4 ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, albowiem w tym przypadku zawiadomienia organu dokonuje notariusz, jako płatnik podatku.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter darowanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania. Dla skorzystania ze zwolnienia nie ma więc znaczenia jaki majątek będzie przedmiotem darowizny, ani w jaki sposób, czy jak długo będzie wykorzystywany przez obdarowanego. Przepisy nie uzależniają również dokonania darowizny od pozostawania we wspólności majątkowej.

Należy także nadmienić, iż w myśl art. 5 ww. ustawy, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielce po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.