Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-1001/12-2/IG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-12-11
Teza: Czy zakres czynności wykonywanych przez spółkę w toku realizacji umowy uprawnia do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie przepisów art. 43 ust 1 pkt 38 lub art. 43 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) (dalej: ustawa o VAT)?
Słowa kluczowe: pośrednictwo-pośrednictwo finansowe; usługi-usługi finansowe; usługi-usługi pomocnicze
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 24.09.2012 r. (data wpływu 27.09.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla świadczonych usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27.09.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla świadczonych usług.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Sp. z o.o. (dalej: Spółka, lub X) prowadzi działalność developerską w zakresie sprzedaży lokali mieszkalnych, usługowych i garażowych w nowobudowanych osiedlach mieszkaniowych. W celu wyróżnienia oferty Spółki spośród innych dostępnych na rynku, prowadzonych jest szereg działań promocyjnych m. in. podjęto współpracę z instytucjami bankowymi w celu ułatwienia klientom Spółki pozyskania kredytu hipotecznego na finansowanie zakupu lokali. Klient/nabywca mieszkania przed lub po podpisaniu umowy developerskiej/przedwstępnej może skorzystać z pomocy pracowników spółki w pozyskaniu finansowania zakupu.

W celu obsługi w/w działań zawarto umowę o współpracy regulującą zasady, warunki oraz tryb prowadzenia współpracy pomiędzy Spółką i bankiem.

Na podstawie tej umowy powierzono spółce wykonywanie usług pośrednictwa związanych z działalnością bankową w zakresie kredytów i pożyczek hipotecznych. Czynności te określone zostały jako przyjęcie wniosku o kredyt/pożyczkę wraz z dokumentacją.

Spółka jest, ponadto, zobligowana do zastosowania się do przekazanych przez Bank tzw. Procedur produktowych. Doprecyzowują one zakres czynności wykonywanych przez pracowników X jako:

*   przyjmowanie wniosków kredytowych/pożyczkowych wraz z niezbędną dokumentacją, wprowadzanie danych identyfikujących klientów do aplikacji informatycznej wspierającej sprzedaż produktów banku,

*   przestrzeganie bezpieczeństwa i informacji stanowiących tajemnicę bankową,

*   przedstawienie klientowi oferty z uwzględnieniem szczególnych warunków produktu,

*   wstępnej oceny zdolności kredytowej klientów, od której to oceny zależy skierowanie dokumentów dalej do banku lub odrzucenie wniosku już na wstępnym etapie,

*   udzielania klientowi w przystępny sposób informacji dotyczących przeprowadzanej symulacji zdolności kredytowej,

*   przyjmowanie od klientów wniosków o udzielenie kredytów wraz z dokumentami, a następnie weryfikacja ich poprawności,

*   przekazywanie kompletu dokumentów do oddziału banku,

*   uzgadniania z klientem wszelkich rozbieżności dotyczących jego aktualnych zobowiązań oraz niezgodności danych zawartych we wniosku z raportem BIK i BIG,

*   telefonicznego kontaktowania się z klientem w celu poinformowania o podjętej decyzji kredytowej.

Tak więc w ramach współpracy z bankiem desygnowani pracownicy Spółki wstępnie oceniają zdolność kredytową klientów zainteresowanych skorzystaniem z pomocy w pozyskaniu kredytowania, przedstawiają warunki oferty kredytowej banku informując o szczegółowych warunkach oferowanego produktu bankowego, przyjmują wniosek kredytowy od klienta i dokonują wstępnej oceny jego poprawności, wyjaśniają ewentualne nieścisłości i w kontakcie z klientem uzupełniają braki we wniosku, informują klienta o podjętej przez bank decyzji kredytowej (sama umowa kredytowa podpisywana jest przez klienta w oddziale banku bez udziału Spółki). Spółka uzyskuje prawo do wynagrodzenia za skutecznie wyświadczone usługi pośrednictwa zgodnie z formułą premii za sukces.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy zakres czynności wykonywanych przez spółkę w toku realizacji umowy uprawnia do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie przepisów art. 43 ust 1 pkt 38 lub art. 43 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) (dalej: ustawa o VAT)?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z kolei przez dostawę towarów - stosownie do treści przepisu art. 7 ust. 1 ww. aktu należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast przez świadczenie usług w myśl art. 8 ust. 1 VAT należy rozumieć każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT zwolnione z VAT zostały usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Dodatkowo uwzględnić należy art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, który zwalnia od podatku również świadczenie usług stanowiących element usług wymienionych w ust. 1 pkt 7 oraz pkt 37-41 (usługi finansowe), który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej.

Usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych nie zostały odrębnie zdefiniowane w ustawie o VAT, co do zakresu czynności, które mogą się składać na istotę świadczonych usług. Posiłkując się definicją przyjętą w Słowniku Języku Polskiego PWN przez pośrednictwo rozumie się: „działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwienie kontaktu uczestnikom rynku pracy”.

Na tej podstawie pośrednictwo można traktować jako czynności dokonywane w imieniu oraz na rzecz innego podmiotu gospodarczego, w wyniku których dochodzi do zawarcia transakcji między tym przedsiębiorcą a podmiotem trzecim.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku usług świadczonych przez Spółkę, gdzie w wyniku czynności wykonywanych przez pracowników Spółki dochodzi do zawarcia umowy kredytowej pomiędzy bankiem i klientem.

Definicją „pośrednictwa” zajmował się r6wnież TSUE, który dla przykładu w wyroku o sygn. C-453/05 stwierdził, że pośrednictwo sprowadza się do działalności która może obejmować m. in. wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, przy czym celem działalności jest uczynienie wszystkiego co niezbędne aby dwie strony zawarły umowę a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.

Zakres czynności wykonywanych przez Spółkę, szczególnie przedstawianie klientom oferty, wstępna ocena zdolności kredytowej, przyjmowanie wniosków oraz informowanie o podjętej decyzji kredytowej, wskazuje na wypełnienie przesłanek definicji pośrednictwa zawartej w Słowniku Języka Polskiego, jak również w przywołanym powyżej wyroku TSUE a więc jako taki może skorzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02.10.2006r. (znak III SA/Wa 1399/06) wskazuje ze istotą pośrednictwa jest okoliczność czy dany podatnik nabywa wcześniej prawa (towary i usługi) na swój rachunek. W sytuacji, w której dobra przechodzą na jego własność nie można mówić o pośrednictwie. W przypadku analizowanej umowy Spółka nie nabywa praw do usług bankowych i nie odsprzedaje ich ponownie klientom więc nie można mówić o działalności handlowej w tym zakresie a jedynie o pośredniczeniu w zawarciu transakcji/umowy pomiędzy klientem a bankiem. Pośrednik nie jest zobligowany do wykonania jakiejkolwiek części umowy między Bankiem a Klientem. Jedynym przedmiotem zainteresowania pośrednika tj. Spółki jest zainteresowanie jak największej ilości klientów ofertą Banku oraz przekazanie jak największej ilości poprawnych wniosków kredytowych mających szansę na pozytywne rozpatrzenie przez bank.

Wynagrodzenie spółki z tytułu świadczonych usług zostało uzależnione bowiem od tego czy umowa kredytowa zostanie ostatecznie zawarta, co jest typowym rozwiązaniem w przypadku usług pośrednictwa i odróżnia je m. in. od usług doradczych. W przypadku umowy łączącej Spółkę z bankiem wynagrodzenie pośrednikowi przysługuje gdy:

*   zostały wykonane czynności faktyczne określone w procedurach produktowych,

*   kredyt został uruchomiony tzn. została wypłacona pierwsza transza lub całość kredytu,

*   nastąpiło zaksięgowanie prowizji od udzielonego kredytu na rachunek banku.

Wykreowana relacja cywilnoprawna pomiędzy stronami opiera się na typowym dla tego typu usług określeniu wynagrodzenia z tytułu pośrednictwa w oparciu o ilości zawartych umów kredytowych (success fee). Natomiast w sytuacji, kiedy aktywność sprowadzałaby się jedynie do prostych czynności technicznych w ślad za tym powinno iść wówczas rozliczenie stron według odmiennej formuły zgodnie z faktycznym zaangażowaniem B. (tj. time&material) co jednak nie ma odzwierciedlenia w rozważanym stanie faktycznym. Kwestia ta znajduje potwierdzenie w wyroku TSUE o sygnaturze C-235/00. Nie ma znaczenia, w tym przypadku, sposób rekrutacji klientów na rzecz banku a więc fakt czy Spółka aktywnie poszukuje osób zainteresowanych kredytem hipotecznym na rynku, czy tez klienci pochodzą wyłącznie z bazy nabywców lokali mieszkalnych (a więc łączy ich lub potencjalnie będzie łączył stosunek prawny z innego tytułu). Nie jest również istotne że przedmiotem podstawowej działalności Spójki nie jest świadczenie usług pośrednictwa, czy finansowych a sprzedaż lokali mieszkalnych w nowobudowanych osiedlach. Jedynym kryterium podatkowej kwalifikacji danej usługi jest jej przedmiot a więc zakres czynności, które wchodzą w skład realizowanego świadczenia. W tym przypadku zakres czynności, do których wykonania zobowiązują Spółkę umowa i procedury produktowe banku do których pośrednik się stosuje w toku procedowania wniosku kredytowego klienta uprawnia do zastosowania zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Przedstawione powyżej stanowisko Wnioskodawcy potwierdzają również urzędowe wykładnie przepisów prawa podatkowego w tym m. in. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. IPPP1/443-1550/11-2/PR oraz interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 14 marca 2012 r. o sygn. IPTPP2/443-837/11-4/AW.

Ponadto w ocenie Wnioskodawcy w analizowanym stanie faktycznym pośrednik uprawniony jest także do skorzystania ze zwolnienia z VAT w przedmiocie świadczonych przez siebie usług na podstawie regulacji zawartej w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Przepis ten stanowi, iż zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi pomocniczej stanowiącej element usługi wymienionej w ust 1 pkt 7 i 37-41 który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej.

Czynności świadczone przez Spółkę mają charakter osobny odbywający się poza oddziałami Banku. Przyjęcie wniosków o kredyt/pożyczkę, udzielenie niezbędnych informacji, wstępna analiza zdolności kredytowej i symulacja spłaty kredytów oraz przesłanie niezbędnych dokumentów do oddziału Banku jest czynnością samoistną jakkolwiek pozostając w powiązaniu z główną usługą finansową.

Kwestię nadania przymiotu właściwości dla usługi pośrednictwa analizował m. in. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z dnia 25 listopada 2011 r. o nr IPTPP2/443-501/11-4/IR, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 8 marca 2012 r. o sygn. I SA/Kr 70/12. W powołanych rozstrzygnięciach wskazano iż prawo podatkowe, w tym ustawa o VAT nie definiuje terminu „właściwości”. Natomiast sądy pomocniczo odnoszą się do definicji słownikowej tego terminu jako oznaczającego: „taki jaki powinien być, charakterystyczny, zgodny z prawdą, stanowiący najważniejszą część czegoś, mający typowe cechy danego gatunku, uprawniony do działania” (Wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2012 r. o sygn. I SA/Łd 1505/11).

W związku z powyższymi wyjaśnieniami należy podkreślić, iż wyszukiwanie klientów jest jednym z zobowiązań Wnioskodawcy. W konsekwencji można wskazać, iż gdyby w przedstawionym stanie faktycznym nie doszło do wyszukania Klienta, następnie przedstawienia mu oferty banku, to nie miałoby miejsca zawarcie umowy kredytu/pożyczki hipotecznego, a tym samym wyświadczenie usługi finansowej.

Postanowienia umowy między bankiem oraz Spółką wskazują, iż większy wolumen przekazanych wniosków kredytowych leży w interesie Wnioskodawcy, gdyż ta wartość determinuje ostateczną wysokość należnego mu wynagrodzenia. Można stwierdzić, iż gdyby w analizowanym stanie faktycznym m. in. nie doszło do wyszukania Klienta, następnie przedstawienia mu oferty Banku to nie miałoby miejsca zawarcie umowy kredytu/pożyczki hipotecznego, a więc wyświadczenie usługi finansowej. Stąd należy skłaniać się do potwierdzenia aktywności realizowanej przez X jako usługi pomocniczej stanowiącej element usługi zwolnionej o której mowa w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT.

Ponadto zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2002, Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumieć należy zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Natomiast analiza postanowień Umowy i procedur produktowych stanowiących jej uzupełnienie wskazuje, że jednym z obowiązków pośrednika w zakresie wykonywania usług na rzecz banku jest wstępna analiza i ocena zdolności kredytowej potencjalnych klientów. Czynności te kumulują w sobie istotne cechy działalności bankowej (zwolnionej), co potwierdza wprost treść przepisów Prawa bankowego.

Na podstawie przytoczonego powyżej stanu faktycznego zasadna jest konkluzja, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi wspierające działalność udzielania przez Bank kredytów/pożyczek spełniają warunki uznania ich za usługi pośrednictwa w zakresie usług finansowych, jak również w zakresie usług stanowiących element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, które same stanowią odrębną całość i są właściwe oraz niezbędne do świadczenia usługi zwolnionej. W związku z czym przedmiotowe usługi powinny korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług zawartego w art. 43 ust. 1 pkt 38 w tym również art. 43 ust. 13 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.