Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.519.2025.2.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-11-24
Teza: W przypadku kupującego, który posiadał udział w prawie do
budynku mieszkalnego, zwolnienie przysługuje tylko w
przypadku nabycia tego udziału do wysokości 50% i wyłącznie
tytułem dziedziczenia. Tylko część posiadanego udziału była
nabyta tytułem dziedziczenia, a pozostała część tytułem działu
spadku.
Słowa kluczowe: cel-cele mieszkaniowe
lokal-lokal mieszkalny
mieszkanie
mieszkanie-zakup mieszkania
nieruchomości-nieruchomość mieszkalna
potrzeby-potrzeby mieszkaniowe
spadek-dział spadku
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia
przedmiotowe-Umowa sprzedaży-Pozostałe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4-art. 9-pkt 17

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

(...) r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku
    od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zakupu pierwszego
    mieszkania. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – 26 października 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W (...) r. nabyła Pani spadek po Pani ojcu w wysokości (...) części spadku. Po długotrwałych
    negocjacjach i ustaleniach (sprawa dotyczyła jednocześnie podziału majątku po Pani
    rodzicach (...) i (...) oraz działu spadku – bez tego dokumentu żadne czynności nie byłyby
    możliwe), w (...) r. udało się dojść do porozumienia. W wyniku tego podziału stała się Pani
    właścicielką zaledwie (...) mieszkania po ojcu.
    Obecnie jest Pani w trakcie zakupu Pani pierwszego mieszkania. W związku z tym,
    sprzedała Pani odziedziczoną część nieruchomość ((...) mieszkania po ojcu) w celu
    uzyskania środków na wkład własny. Notariusz, u którego dokonywała Pani sprzedaży tej
    nieruchomości, poinformował Panią, że w związku z nabyciem części mieszkania ze
    spadku, będzie Pani zwolniona z obowiązku płacenia podatku od czynności
    cywilnoprawnych przy zakupie Pani pierwszego mieszkania. Natomiast nowa notariusz, u
    której dokonuje Pani zakupu, poinformowała Panią, że jest Pani zobowiązana do zapłaty
    podatku od czynności cywilnoprawnych.
    W uzupełnieniu wniosku doprecyzowała Pani ww. opis następująco:
    (...) r. stwierdzono nabycie spadku po Pani zmarłym tacie. Nabyła Pani (...) spadku. Na ten
    moment nie było wiadomo co wchodzi w masę spadkową, gdyż Pani rodzice – (...) – nie
    dokonali podziału majątku po rozwodzie.
    Przed swoją tragiczną śmiercią Pani tata wszedł w drugi związek małżeński z Panią (...), w
    czasie którego zmarł. Nie było wiadomo jaka część majątku, który rodzice ((...) i (...))
    zgromadzili, należała do mamy, a jaka do taty i co w tej sytuacji wchodzi w spadek.
    Konieczne było stworzenie umowy o podział majątku i dział spadku jednocześnie, co
    nastąpiło (...) r. W dokumencie notariusz stwierdza, że w skład masy spadkowej wchodzi
    (...) mieszkania i Pani stała się właścicielką (...) mieszkania ((...) Pani brat; mama (...)).
    Następnie sprzedała Pani (...) odziedziczoną po tacie, celem uzyskania funduszy na wkład
    własny na zakup pierwszego mieszkania, co nastąpiło (...) r.
    Pieniądze ze spadku po tacie przeznaczyła Pani w całości na wkład własny na zakup
    pierwszego w Pani życiu mieszkania, co nastąpiło (...) r. – notariusz pobrała podatek od
    czynności cywilnoprawnych w kwocie (...) zł, co Panią zszokowało i doznała Pani poczucia
    niesprawiedliwości i niesłuszności.
    Przy sprzedaży mieszkania notariusz informowała Panią, że będzie Pani w przyszłości
    zwolniona z podatku od spadków i darowizn, gdyż odziedziczyła Pani tylko (...) mieszkania
    po tacie.
    Dopiero niedawno skończyła Pani studia i zaczęła pracę, wzięła kredyt na zakup
    pierwszego mieszkania i taki niespodziewany wydatek ((...) zł) jest dla Pani ciosem, tym
    bardziej, że kupiła Pani pierwsze w życiu mieszkanie.
    Pytania
    Czy powinna Pani być zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie
    pierwszego mieszkania? Czy podatek od czynności cywilnoprawnych został pobrany
    słusznie? Czy należy się Pani zwrot tego podatku?

    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, podatek od czynności cywilnoprawnych został pobrany niesłusznie,
    powinna Pani być zwolniona, gdyż zakupiła Pani swoje pierwsze mieszkanie. Uważa Pani,
    że należy się Pani zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych, który zapłaciła Pani
    niesłusznie u notariuszki (...) r.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):
        Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
        Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania
        czynności cywilnoprawnej.
    Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
        Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na
        kupującym.
    Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
        Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
    W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
        Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa
        rzeczy lub prawa majątkowego.
    Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl
    którego:
        Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na
        podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego
        rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia,
        oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej
        czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy:
        Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych,
        prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu
        mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z
        przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do
        lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%.
    Stosownie do art. 10 ust. 1
        Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w
        sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz
        obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku
        podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
        płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.
    Stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
        Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych
        w formie aktu notarialnego.

        Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od
        uprzedniego zapłacenia podatku.
    Jeżeli więc umowa sprzedaży zostaje sporządzona w formie aktu notarialnego, na
    notariuszu ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1
    lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego
    podatku ciąży na kupującym. Przewidziano jednak sytuacje, w których czynność
    mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:
        Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu
        mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku
        mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
        dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest
        osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie
        przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie
        przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
    Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:
    - prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
    - prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
    - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu
      jednorodzinnego,
    jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed
    tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku,
    w którym kupującemu/kupującym przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych
    prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość
    przysługującego mu/im udziału nie może przekroczyć 50%. Zatem tylko posiadanie (w
    przeszłości lub w dacie zakupu) ww. praw, nabyte w drodze dziedziczenia (i to w
    określonym udziale), nie stanowi przeszkody do zastosowania ww. ulgi.
    Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w (...) r. nabyła Pani
    spadek po Pani ojcu w wysokości (...) części spadku. Na ten moment nie było wiadomo co
    wchodzi w masę spadkową, gdyż Pani rodzice – (...) – nie dokonali podziału majątku po
    rozwodzie. Przed swoją tragiczną śmiercią Pani tata wszedł w drugi związek małżeński, w
    czasie którego zmarł. Nie było wiadomo jaka część majątku, który rodzice ((...) i (...))
    zgromadzili należała do mamy, a jaka do taty i co w tej sytuacji wchodzi w spadek.
    Konieczne było stworzenie umowy o podział majątku i dział spadku jednocześnie, co
    nastąpiło (...) r. W dokumencie notariusz stwierdza, że w skład masy spadkowej wchodzi
    (...) mieszkania i Pani stała się właścicielką (...) mieszkania ((...) Pani brat; mama (...)).
    Następnie sprzedała Pani (...) odziedziczoną po tacie, celem uzyskania funduszy na wkład
    własny na zakup pierwszego mieszkania. Przy zakupie pierwszego mieszkania notariuszka
    pobrała jednak podatek od czynności cywilnoprawnych.
    Uważa Pani, że powinna Pani być zwolniona, gdyż zakupiła Pani swoje pierwsze
    mieszkanie. Uważa Pani, że należy się Pani zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych,
    który zapłaciła Pani niesłusznie u notariuszki (...) r.
    Aby skorzystać ze zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych, kupujący musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej

    nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego
    /budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie
    przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
    Pani udział w prawie własności mieszkania/nieruchomości nie przekraczał 50%, ale część
    tego udziału nabyła Pani w drodze dziedziczenia, a pozostała część – jak wynika z wniosku
    – została nabyta w drodze działu spadku.
    Dział spadku jest instytucją uregulowaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks
    cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).
    Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami,
    bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
    Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku
    spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane
    poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku
    spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku
    stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom.
    Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej
    przypadających poszczególnym spadkobiercom.
    Co do zasady dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego
    działu – podatnik otrzymuje składniki majątkowe, których wartość po dokonanym podziale
    przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał.
    Jak wynika z wniosku, nabyła Pani (...) udziału w spadku w drodze dziedziczenia ((...) z (...)
    wchodzącej do masy spadkowej – a zatem (...) mieszkania/nieruchomości), a następnie w
    wyniku działu spadku stała się Pani właścicielką (...) ((...)) udziału w ww. nieruchomości. A
    zatem, w wyniku działu spadku nabyła Pani udział większy niż przysługiwał Pani w drodze
    dziedziczenia. Jak więc wynika z opisu sprawy, tylko (...) ((...)) udziału w mieszkaniu nabyła
    Pani tytułem dziedziczenia. Pozostały udział ((...)) został nabyty tytułem działu spadku.
    Jak wskazano powyżej, w przypadku kupującego, który posiadał udział w prawie do
    budynku mieszkalnego, zwolnienie przysługuje tylko w przypadku nabycia tego udziału do
    wysokości 50% i wyłącznie tytułem dziedziczenia. Pani, co prawda, nabyła udział w
    dopuszczalnej wysokości (tj. (...)), jednakże tylko część tego udziału nabyła Pani tytułem
    dziedziczenia, a pozostałą część tytułem działu spadku. Zatem w takiej sytuacji nie mogła
    Pani skorzystać ze zwolnienia przy zakupie pierwszego mieszkania, o którym mowa w art.
    9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i była Pani zobowiązana do
    uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych według stawki 2% liczonej od wartości
    rynkowej przedmiotu umowy sprzedaży. Tym samym notariusz zasadnie pobrał podatek.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
        Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny
        lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest
        elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;

        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
        Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
        decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
        praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy –
    Ordynacja podatkowa.