Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3-1.4011.167.2018.1.AN
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-05-23
Teza: Skutki podatkowe wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego.
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz kapitałowy; zwolnienie; świadczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15 marca 2018 r. (data wpływu 28 marca 2018 r.), uzupełnionym w dniu 16 maja 2018 r. oraz 18 maja 2018 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie:

*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej łącznej kwocie wpłaconych składek – **jest prawidłowe,**
*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej dochodom osiągniętym przez fundusze kapitałowe – **jest prawidłowe,**
*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części wynikającej z indeksacji świadczenia dożywotniego o wskaźnik wzrostu cen – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 marca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie:

*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej łącznej kwocie wpłaconych składek,
*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej dochodom osiągniętym przez fundusze kapitałowe,
*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części wynikającej z indeksacji świadczenia dożywotniego o wskaźnik wzrostu cen.

Wniosek uzupełniono w dniu 16 maja 2018 r. oraz 18 maja 2018 r.

We wskazanych ww. uzupełnieniach Wnioskodawca prosił o przysłanie rozstrzygnięcia w sprawie 0112-KDIL3-1.4011.167.2018.AN pocztą tradycyjną.

Zatem tut. Organ uznał, że przedmiotowy wniosek jest kompletny a niniejsze rozstrzygnięcie doręcza się za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Podatnik jest obywatelem szwedzkim, a jego miejsce zamieszkania znajduje się w Polsce. Od 1987 roku do czasu przejścia na emeryturę w 2012 roku pracował w Polsce na podstawie umowy o pracę z polskim pracodawcą należącym do międzynarodowej grupy kapitałowej.

Ci pracownicy spółek wspomnianej grupy kapitałowej, którzy na stałe wykonują pracę poza krajem pochodzenia, obejmowani są dodatkowymi ubezpieczeniami na wypadek śmierci, inwalidztwa oraz w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. Ma to na celu rekompensatę pracownikom potencjalnych niedogodności związanych ze zmianą obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych, któremu podlegają w kraju wykonywania pracy.

W ramach tych ubezpieczeń wskazane spółki koncernu (na przestrzeni lat było ich kilka; dalej: Spółki) dokonywały wpłaty składek na ubezpieczenia do niezależnych instytucji finansowych. Podatnik został objęty tego rodzaju ubezpieczeniami w 1987 roku i począwszy od wtedy do 2011 roku Spółki dokonywały wpłaty składek na jego ubezpieczenia (ponadto, w 1998 roku dokonano wpłaty dodatkowej jednorazowej składki). Składki przekazywane były na konto emerytalne Podatnika, w ramach którego nabywano jednostki funduszy kapitałowych inwestujących w papiery wartościowe i instrumenty rynku pieniężnego. Na wartość jego konta emerytalnego składała się suma wpłaconych składek wpłaconych oraz suma dochodów z inwestycji osiągniętych przez fundusze kapitałowe.

Przed osiągnięciem wieku emerytalnego pracownik nie ma prawa środków otrzymać w jakiejkolwiek formie (środki mogłyby zostać wypłacone przed osiągnięciem wieku emerytalnego w razie śmierci lub inwalidztwa ubezpieczonego, ale w przypadku Podatnika nie miało to miejsca).

Po osiągnięciu wieku emerytalnego, tj. 65 lat, Podatnik mógł zażądać wypłaty zgromadzonych środków w formie jednorazowej wypłaty lub w formie dożywotniego systematycznie wypłacanego świadczenia emerytalnego lub w formie mieszanej. W przypadku ubezpieczenia, w ramach którego składki wpłacano od 1987 roku, Podatnik wybrał to ostatnie rozwiązanie. W efekcie, w styczniu 2012 r. otrzymał jednorazową wypłatę w wysokości 40% zgromadzonych kwot oraz począwszy od tego miesiąca co kwartał otrzymuje świadczenie dożywotnie, które co roku jest indeksowane o wskaźnik wzrostu cen. Zaś w przypadku ubezpieczenia, w ramach którego w 1998 roku wpłacono jednorazową składkę, Podatnik wybrał pierwsze wspomniane rozwiązanie, w efekcie czego w marcu 2012 r. otrzymał jednorazową wypłatę.

Na łączną wartość wypłat złożyły się zatem: suma składek wpłaconych przez Spółki, dochody wypracowane przez fundusze kapitałowe oraz kwoty wynikające z indeksowania świadczenia dożywotniego o wskaźnik wzrostu cen.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej łącznej kwocie wpłaconych składek podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej dochodom osiągniętym przez fundusze kapitałowe związane z tym ubezpieczeniem podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
3.  Czy wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części wynikającej z indeksacji świadczenia dożywotniego o wskaźnik wzrostu cen podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy

Ad 1.

Zdaniem Podatnika, wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej łącznej kwocie wpłaconych składek jest zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wynika to z tego, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PDOF): „wolne od podatku dochodowego są:

4) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, (\`(...)\`),
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.”

W świetle powyższego przepisu zdaniem Podatnika otrzymana przez niego wypłata jest zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim stanowi zwrot środków wpłaconych na ubezpieczenie z funduszem kapitałowym. Otrzymana przez niego kwota ubezpieczenia nie jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą ani prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Z kolei zgodnie z:

1.  art. 24 ust. 15 ustawy o PDOF: „Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej (\`(...)\`) w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy”.
2.  art. 24 ust. 15a ustawy o PDOF „Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie lub dożycie, zawartą na podstawie odrębnych przepisów, w której świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu dożycia jest:
    1.  ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo
    2.  równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie ubezpieczenia wskaźnik

– jest różnica miedzy wypłaconą kwota świadczenia a składką wpłaconą do zakładu ubezpieczeń.”

Opodatkowaniu może zatem podlegać jedynie nadwyżka wypłaconej kwoty świadczenia nad sumą wpłaconych składek.

Ad 2.

Zdaniem Podatnika, wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej dochodom osiągniętym przez fundusze kapitałowe związane z tym ubezpieczeniem z tytułu składek wpłaconych do funduszy począwszy od 1 grudnia 2001 r. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, natomiast wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej dochodom osiągniętym przez fundusze kapitałowe związane z tym ubezpieczeniem z tytułu składek wpłaconych do funduszy przed 1 grudnia 2001 r. jest z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych zwolniona.

Stanowisko Podatnika wynika z tego, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o PDOF: „wolne od podatku dochodowego są:

4) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, (\`(...)\`), b
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.”

Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 15 ustawy o PDOF: „Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.” Dochody wymienione w art. 24 ust. 15a ustawy o PDOF wykraczają poza zakres pytania nr 2.

Zgodnie zaś z art. 30a ust. 1 ustawy o PDOF: .,Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a:

(…)

5) od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych

(…)”.

Zatem dochód osiągnięty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, w tym także z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi podlegają opodatkowaniu według stawki 19%.

Jednakże według przepisów przejściowych ujętych w art. 52a ustawy o PDOF „1. Zwalnia się od podatku dochodowego:

(…)

3) dochody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, o których mowa w art. 30a ust. 1 pkt 5, jeżeli dochody te są wypłacane podatnikowi na podstawie umów zawartych lub zapisów dokonanych przez podatnika przed dniem 1 grudnia 2001 r.: zwolnienie nie dotyczy dochodów uzyskanych w związku z przystąpieniem podatnika do programu oszczędzania z funduszem kapitałowym, bez względu na formę tego programu - w zakresie dochodów z tytułu wpłat (wkładów) do funduszu dokonanych począwszy od dnia 1 grudnia 2001 r., z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 58 i 59;

(…)”.

Z powyższego przepisu wynika, że zwolnione z podatku są dochody z udziału w funduszach kapitałowych wypłacane podatnikowi na podstawie umów zawartych lub zapisów dokonanych przez podatnika przed dniem 1 grudnia 2001 r., jeśli wpłat do funduszu dokonano przed 1 grudnia 2001 r. Opodatkowaniu podlegają jedynie dochody z udziału w funduszach kapitałowych osiągnięte z wpłat do funduszy dokonanych począwszy od 1 grudnia 2001 r.

Ad 3.

Zdaniem Podatnika, wypłacone mu świadczenia z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części wynikającej z indeksacji świadczenia dożywotniego o wskaźnik wzrostu cen nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko Podatnika wynika z tego, że wprawdzie zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o PDOF: „wolne od podatku dochodowego są:

4) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  (\`(...)\`),
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a”,

a zgodnie z art. 24 ust. 15a ustawy o PDOF „Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie lub dożycie, zawartą na podstawie odrębnych przepisów, w której świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu dożycia jest:

1.  ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo
2.  równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie ubezpieczenia wskaźnik

– jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a składką wpłaconą do zakładu ubezpieczeń”,

wyłączenie ze zwolnienia z opodatkowania dochodów określonych w art. 24 ust. 15a ustawy o PDOF weszło w życie dopiero 18 października 2014 r. na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014 poz. 1328; dalej: ustawa nowelizująca).

Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PDOF, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie przepisów, o których mowa w art. 17 pkt 6 tej ustawy (tj. przed dniem wejścia w życie wyłączenia z zakresu zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PDOF), stosuje się do dochodów uzyskanych z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie lub dożycie, w której świadczenie zakładu ubezpieczeń jest ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo świadczenie jest równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie ubezpieczenia wskaźnik, jeżeli umowa ta została zawarta do dnia wejścia w życie przepisów, o których mowa w art. 17 pkt 6 ustawy nowelizującej. Zgodnie z art. 17 pkt 6 tej ustawy wyłączanie z zakresu zwolnienia podatkowego dochodów określonych w art. 24 ust. 15a ustawy o PDOF weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy nowelizującej. Z uwagi na to, że ustawę ogłoszono dnia 3 października 2014 r., przepisy te weszły w życie dnia 18 października 2014 r.

W związku zatem z tym, że wypłaty świadczenia dożywotniego dla Podatnika następują na podstawie umowy zawartej przed 18 października 2014 r. (ani tego dnia ani później umowa ta nie była zmieniana ani odnawiana), wypłaty te w części wynikające z indeksacji świadczenia dożywotniego o wskaźnik wzrostu cen podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie:

*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej łącznej kwocie wpłaconych składek **jest prawidłowe,**
*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części odpowiadającej dochodom osiągniętym przez fundusze kapitałowe **jest prawidłowe,**
*   skutków podatkowych wypłaty świadczeń z tytułu ubezpieczenia emerytalnego w części wynikającej z indeksacji świadczenia dożywotniego o wskaźnik wzrostu cen **jest prawidłowe.**

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.