Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-3.4012.34.2025.2.MR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-25
Teza: Miejsce świadczenia usług zabudowy stoiska w sytuacji, gdy
targi odbywają się na terytorium Unii Europejskiej (poza
Polską).
Słowa kluczowe: miejsce-miejsce opodatkowania
usługi-usługi związane z nieruchomościami
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Definicja podatnika przy określeniu
miejsca świadczenia usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług na rzecz
podatnika
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług związanych
z nieruchomościami
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28a
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28e

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 stycznia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 15 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy określenia miejsca świadczenia usług zabudowy stoisk
    targowych. Uzupełnił go Pan pismem sygnowanym datą 15 stycznia 2025 r. (wpływ 9
    kwietnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego (ostatecznie przedstawiony w piśmie, które wpłynęło 9 kwietnia
    2025 r.)
    Wniosek dotyczy wydania interpretacji indywidualnej, obejmującej podatek od towarów i
    usług w zakresie określenia miejsca świadczenia usług zabudowy stoiska w sytuacji, gdy
    targi odbywają się na terytorium Unii Europejskiej (poza Polską), a Zleceniodawcą jest
    podatnik z siedzibą w tym samym państwie, nieposiadający innego miejsca prowadzenia
    działalności gospodarczej, np. targi odbywają się w Niemczech, a Zleceniodawcą jest
    podatnik z siedzibą w Niemczech nieposiadający żadnego innego stałego miejsca
    prowadzenia działalności gospodarczej.
    Wnioskodawca posiada status podatnika (według stanu na dzień sprawdzenia 8 lipca 2024
    r.) „zwolniony”, przy czym datą rejestracji jest dzień 1 luty 2023 r. Ponadto
    przedsiębiorstwo jest zarejestrowane do transakcji wewnątrzwspólnotowych i posiada
    ważny numer VAT-UE.
    Zleceniodawca Wnioskodawcy posiada stałe miejsce prowadzenia działalności w
    Niemczech i nie posiada żadnego innego miejsca prowadzenia działalności.
    Przedmiotem prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności jest zakładanie stolarki
    budowlanej – 43.32.Z – która stanowi działalność gospodarczą przeważającą.
    Ponadto w zakres usług wchodzi:
    - obróbka mechaniczna elementów metalowych (25.62.Z),
    - roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i
      niemieszkalnych (41.20.Z),
    - malowanie i szklenie (43.34.Z),
    - wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych (43.39.Z),
    - pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane (43.99.Z),
    - usługi świadczone są na terenie krajów Unii Europejskiej (zazwyczaj w Niemczech).
    Zlecenia, które realizowane są przez Wnioskodawcę, w zakresie usług na wykonanie
    zabudowy stoisk targowych odbywają się na podstawie zamówienia, bądź umowy
    zawartej z klientem (Zleceniodawcą).
    Zadaniem przedsiębiorstwa (zleceniobiorcy – Wnioskodawcy) jest wykonanie prac
    stanowiących roboty budowlane.
    Prace wykonywane są za pomocą materiałów dostarczanych przez Zleceniodawcę oraz
    polegają na:

    - rozłożeniu elektryki, tj. zaznaczenie punktów elektrycznych i rozkładanie kabli zgodnie z
      wymogami Organizatora;
    - układaniu konstrukcji pod podłogę z elementów drewnianych;
    - układaniu podłogi z płyty wiórowej;
    - kładzeniu podłoża, takiego jak: dywanów, parkietu, linoleum w zależności od projektu;
    - budowie konstrukcji drewnianej pod ściany;
    - montażu ścian z płyty wiórowej (budowa kabiny, pomieszczenia na kuchnie oraz kabiny
      umożliwiającej rozmowę wystawcy z klientem);
    - malowaniu, tapetowaniu, klejeniu grafiki też w zależności od projektu;
    - montażu produktów stanowiących własność Zleceniodawcy;
    - montażu przedmiotów, takich jaki: mebli w kabinie, AGD – stanowiące własność
      Zleceniodawcy lub podmiotów trzecich;
    Następnie, po zakończeniu targów zleceniobiorca (Wnioskodawca) przeprowadza
    czynności demontażowe, elementy przekłada na palety.
    Jak wyżej wskazano, wszelki zakres wykonywany jest za pomocą materiałów
    dostarczonych przez Zleceniodawcę oraz prace realizowane są na konkretnie określonej
    nieruchomości, która cechuje się identyfikowalnością co do jej indywidualnego położenia.
    Ponadto, usługi świadczone przez Wnioskodawcę na przedmiotowych nieruchomościach
    stanowią centralny element nieruchomości z uwagi na główny sens usługi i determinują jej
    treść (usługi tworzenia stoisk targowych na hali targowej – bezpośredni związek z tą, a nie
    inną nieruchomością).
    Wybudowane gotowe elementy stanowią wyłączną własność Zleceniodawcy. Po
    przeprowadzeniu prac demontażowych, Wnioskodawca umieszcza elementy na palecie
    aby Zleceniodawca we własnym zakresie przetransportował je w wybrane przez
    Zleceniodawcę miejsce.
    Ponadto wskazać trzeba, że Wnioskodawca nie ponosi żadnych opłat związanych z
    realizacją zabudowy stoiska należnych Organizatorowi.
    W ramach prowadzonej działalności nie realizuje zadań związanych z organizacją lub
    aranżacją targów i wystaw. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę nie stanowią usług w
    zakresie aranżacji stoiska, czy też usług pomocniczych do usług targów lub wystaw,
    jedynie wykonanie zleconych określonych prac budowlanych związanych z
    wybudowaniem określonego w dostarczonym przez Zleceniodawcę projekcie stoiska.
    Wobec czego stwierdzić należy, iż zakres usług świadczonych w ramach przedsiębiorstwa
    oraz w zakresie realizacji Zleceń obejmujących wybudowanie stoisk targowych stanowi
    wyłącznie roboty budowlane.

## Pytanie

Gdzie należy określić miejsce świadczenia usług zabudowy stoiska, w sytuacji, gdy targi
    odbywają się na terytorium Unii Europejskiej (poza Polską), a Zleceniodawcą jest podatnik
    z siedzibą w tym samym państwie, nieposiadający innego miejsca prowadzenia
    działalności gospodarczej, np. targi odbywają się w Niemczech, a Zleceniodawcą jest
    podatnik z siedzibą w Niemczech nieposiadający żadnego innego stałego miejsca
    prowadzenia działalności gospodarczej? Innymi słowy: Gdzie należy określić miejsce
    świadczenia usług budowlanych związanych z zabudową stoisk targowych w sytuacji, gdy
    targi odbywają się na terytorium Unii Europejskiej (poza Polską), a Zleceniodawcą jest
    podatnik z siedzibą w tym samym państwie?
    Pana stanowisko w sprawie

    Pana zdaniem, z uwagi na terytorialny charakter podatku VAT pierwszą czynnością, którą
    należy wykonać, jest ustalenie miejsca świadczenia usługi, co jednocześnie oznacza kraj
    opodatkowania.
    Zastosowanie do prowadzonej działalności gospodarczej – w zakresie usług budowlanych
    – winien mieć przepis – art. 28e Ustawy o podatku od towarów i usług, który podaje, że
    miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych
    przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania
    w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca
    przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług
    przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i
    nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
    Na tle złożonego wniosku, należy rozważyć ustalenie miejsca świadczenia usługi przez
    Wykonawcę na podstawie trzech odrębnych regulacji, to jest:
    1) zasady ogólnej, przewidzianej w art. 28b ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o
      podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361), dalej zwana „VATU”,
    2) regulacji przewidzianej w art. 28e VATU, dotyczącej usług związanych z nieruchomością,
    3) regulacji przewidzianej w art. 28g VATU dotyczącej świadczenia usług w dziedzinie
      kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi
      i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług.
    Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług,
    miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
    miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
    gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności, stałe miejsce zamieszkania lub
    zwykłe miejsce pobytu.
    W przedmiotowej sprawie, w ocenie Wnioskodawcy, nie można uznać, iż miejsce
    świadczenia usług winno określać się na podstawie art. 28b ust. 1 VATU, zgodnie z którym,
    jak wyżej wskazano, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz
    podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe
    miejsce zamieszkania.
    Usługi świadczone przez Wnioskodawcę w swojej zasadniczej części polegają na
    wykonaniu elementów zabudowy stoiska. Ta zasadnicza część odbywa się na miejscu
    wykonywania usługi, tj. na terytorium Niemiec – na konkretnej nieruchomości, pod
    szczegółowym adresem – w hali targowej, która służy do organizowania targów. Co więcej,
    elementy zabudowy stoiska, stały się własnością Zleceniodawcy.
    Od zasady ogólnej ustawodawca przewidział szereg wyjątków, które wymienione zostały w
    art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j oraz art. 28h.
    W odniesieniu do usług świadczonych na rzecz podatników od 1 stycznia 2011 r.
    wyodrębniono usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe,
    edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usługi pomocnicze
    związane z usługami wstępu na te imprezy.
    Zdaniem Wnioskodawcy, do ustalenia miejsca świadczenia usług Wykonawcy nie może
    być także zastosowany art. 28g VATU. Zgodnie z art. 28g ust. 1 VATU, miejscem
    świadczenia usług w zakresie ww. usług wstępu świadczonych na rzecz podatnika jest
    miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają. Natomiast w przypadku określania
    miejsca świadczenia pozostałych (oprócz usług wstępu) usług w dziedzinie kultury, sztuki,
    sportu, nauki, edukacji, rozrywki itd. świadczonych na rzecz podatnika, zgodnie z zasadą
    ogólną określoną w art. 28b ust. 1 VATU, miejscem świadczenia w takim przypadku jest
    miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce
    prowadzenia działalności gospodarczej bądź stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe
    miejsce pobytu.

    W ocenie Wykonawcy, usługi realizowane w ramach przedsiębiorstwa nie mogą być
    jednak uznane za usługi pomocnicze do usług targów lub wystaw.
    Element pomocniczości, o którym mowa w powołanym przepisie, powinien być w ocenie
    Wnioskodawcy rozpatrywany z punktu widzenia usług podmiotów świadczących usługi
    targów. Inaczej mówiąc, usługi tego rodzaju mają stanowić warunek należytego wykonania
    usług polegających na organizacji wystaw, targów lub innych imprez wskazanych tą
    regulacją. W orzeczeniu C-327/94 Dudda, ETS stwierdził, iż usługę należy uznać za
    pomocniczą do innej usługi wówczas, gdy stanowi warunek niezbędny do wykonywania
    danej działalności podstawowej.
    Konstrukcja tego przepisu wskazuje, iż usługi pomocnicze powinny wykazywać związek z
    działalnością wskazaną w tej regulacji. Biorąc pod uwagę orzeczenie ETS w sprawie C-327
    /94 Dudda uzasadnione jest twierdzenie, iż nie wystarczy jakikolwiek związek pomiędzy
    usługami pomocniczymi a usługą targów lub wystaw. Związek ten musi być tego rodzaju,
    że usługa pomocnicza ma być konieczna do wykonania usługi targów lub wystaw, a więc
    warunkować należyte ich wykonanie.
    Nawet gdyby uznać, że pomocniczy charakter usługi nie wymaga tak dalekiego związku, a
    wystarczy jedynie to, aby usługa pomocnicza wspomagała usługę zasadniczą (a nie
    warunkowała jej wykonanie, na co mogłaby wskazywać wykładnia językowa wyrazu
    pomocniczy), to niewątpliwie usługa Wnioskodawcy nie może być uznana za
    wspomagającą usługę targów, w której uczestniczy Zleceniodawca. Można powiedzieć co
    najwyżej, że usługa ta warunkowała udział Zleceniodawcy w przedmiotowej imprezie, a
    więc de facto wspomagała podstawową działalność Zleceniodawcy, a więc nie usługę, z
    której Zleceniodawca jedynie skorzystał jako uczestnik targów.
    Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż miejsce świadczenia
    usług Wykonawcy należy określać, iż usługa Wykonawcy była usługą związaną z
    nieruchomością, w rozumieniu art. 28e VATU. Przepis ten stanowi, iż miejscem
    świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez
    rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w
    hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca
    przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług
    przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i
    nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
    Charakter i cel opisanych usług Wykonawcy powoduje, iż łatwo dostrzec związek z
    konkretną nieruchomością, aby można było ustalać ich miejsce świadczenia na powołanej
    wyżej podstawie. Przede wszystkim powiązanie tej usługi z konkretnym miejscem jest
    takie, iż jej wykonanie przewidywało/przewiduje montaż zabudowy w miejscu odbywania
    się targów. Sam montaż elementów stoiska stanowił istotny, ale nie najważniejszy element
    całości usługi. Zasadniczym elementem całości usługi było bowiem wykonanie całej
    zabudowy stoiska, która to zabudowa, wykonywana była również w Niemczech (na hali
    targowej) z materiałów, które dostarczył Zleceniodawca.
    Wobec czego, uznać należy, że usługa jest związana z nieruchomością, gdyż jej celem było
    trwałe połączenie elementów zabudowy stoiska z nieruchomością, a więc trwała fizyczna
    zmiana konkretnej nieruchomości, w tym przypadku budynku, w którym odbywały się
    targi.
    Należy w tym miejscu zauważyć, że użyty w powyższym przepisie (art. 28e ustawy) zwrot
    usług związanych z nieruchomościami stanowi katalog otwarty. Warunkiem zaliczenia
    określonej usługi do tego katalogu jest jej związek z nieruchomością, której dana usługa
    dotyczy. Wprawdzie usługi na nieruchomościach kojarzone są na ogół z usługami
    budowlanymi związanymi z konkretną nieruchomością, jednak pojęcie to jest znacznie
    szersze i obejmuje swoim zakresem cały szereg usług, które są nierozerwalnie związane z
    nieruchomościami.

    Warto też wskazać, że powiązanie usług związanych z nieruchomością z lokalizacją samej
    nieruchomości jest jak najbardziej uzasadnione, bowiem dane usługi są konsumowane
    (wykorzystywane) właśnie w miejscu położenia nieruchomości.
    Jak wskazuje Wnioskodawca, zasadniczym elementem całości usługi było wykonanie całej
           zabudowystoiska targowego.
    Przepisy nie regulują jednoznacznie, jakie usługi można uznać za związane z
    nieruchomością, co może budzić wątpliwość.
    Organy podatkowe wielokrotnie przedstawiały swoje stanowisko w związku z usługami
    związanymi z nieruchomościami, np.: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w
    interpretacji indywidualnej z 11 czerwca 2014 r. nr IBPP4/443-125/14/EK. Jego zdaniem,
    wykonywane usługi muszą być ukierunkowane na określoną nieruchomość, a rezultaty
    świadczonej usługi będą wykorzystywane (związane) bezpośrednio z daną określoną
    nieruchomością.
    Innym przykładem może być stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w
    interpretacji indywidualnej z 5 października 2016 r., nr IPPP3/4512-491 /16-2/KP. Wymienił
    on cechy, jakie powinna zawierać usługa związana z nieruchomością, a mianowicie:
    - usługa powinna odnosić się do konkretnie określonej nieruchomości, czyli takiej, która
      jest identyfikowalna co do jej indywidualnego położenia;
    - przedmiotem usługi powinna być skonkretyzowana nieruchomość lub usługa powinna
      być świadczona na/wobec konkretnej nieruchomości, a nie jakiejkolwiek;
    - ta konkretna nieruchomość powinna być wpisana w istotę świadczonej usługi, być jej
      centralnym elementem, nadając główny sens usłudze i determinować jej treść, co
      należy rozumieć w ten sposób, że usługa może być wykonana wyłącznie w
      bezpośrednim związku z tą a nie inną nieruchomością;
    - zmiana takiego miejsca, polegająca na ukierunkowaniu usługi na inną nieruchomość,
      powinna niweczyć istotę i sens pierwotnie świadczonej usługi.
    Podsumowanie
    Reasumując, zgodnie z art. 28e ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług związanych z
    nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości. Usługi budowlane, takie jak
    zabudowa stoisk targowych, są bezpośrednio związane z konkretną nieruchomością, co
    uzasadnia zastosowanie tego przepisu.
    Wykluczenie innych przepisów
    Art. 28b ustawy o VAT, dotyczy ogólnej zasady ustalania miejsca świadczenia usług, której
    nie stosuje się do usług związanych z nieruchomościami. Podobnie art. 28g dotyczy usług
    wstępu na imprezy, co nie obejmuje usług budowlanych.
    Odwołanie do praktyki organów podatkowych
    Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 2 listopada 2018 r., sygn. 0111-KDIB3-
    3.4012.308. 2018.1.MS, potwierdza, że usługi związane z zabudową stoisk targowych są
    uznawane za usługi związane z nieruchomościami.
    Dodatkowo wskazać trzeba, argumenty ekonomiczne, a mianowicie opodatkowanie usług
    w miejscu położenia nieruchomości zapewnia neutralność VAT oraz eliminuje ryzyko
    podwójnego opodatkowania, co jest zgodne z zasadami efektywnego opodatkowania.
    Wobec powyższego, w opisanym stanie faktycznym, za miejsce świadczenia usługi
    Wykonawcy należy zatem uznać terytorium Niemiec, bowiem Wykonawca
    (Wnioskodawca) przedmiotowe usługi wykonywał na określonej nieruchomości, przy czym
    rezultaty świadczonej usługi były wykorzystywane (związane) bezpośrednio z daną
    określoną nieruchomością (halą targową).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U.
    z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają:
        1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
        2) eksport towarów;
        3) import towarów na terytorium kraju;
        4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium
          kraju;
        5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie, z którą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają określone czynności, ale tylko w
    sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
    Stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju rozumie się przez to
      terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
    W art. 7 ust. 1 ustawy wskazano, że:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług regulują przepisy art. 28a do 28o ustawy.
    Stosownie do art. 28a ustawy:
      Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
        1) ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
        a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa
          w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
          względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
        b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
          zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku
          od wartości dodanej;
        2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
          nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub
          świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu
          do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
    Powyższy artykuł wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma zastosowanie
    tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji
    jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą.

    Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w
    art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl tego artykułu:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą
    zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
    Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:
      Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
      miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
      gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust.
      1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Natomiast w myśl art. 28b ust. 2 ustawy:
      W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
      gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
      działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
      prowadzenia działalności gospodarczej.
    Zatem z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz
    podatnika, w rozumieniu art. 28a ustawy, dla których ustawodawca nie przewidział
    szczególnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik
    będący usługobiorcą posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak
    usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej
    podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej,
    miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności
    gospodarczej.
    Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od
    towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z
    takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.
    I tak, zgodnie z art. 28e ustawy:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług
      świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami,
      usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak
      ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i
      używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac
      budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce
      położenia nieruchomości.
    Przepis art. 28e ustawy – jak wynika z jego brzmienia – stanowi wyjątek od zasady,
    przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest
    nieruchomość. Usługi które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według jej
    miejsca położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące –
    determinuje ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną
    nieruchomością. Co istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie
    usługi, które dotyczą konkretnej nieruchomości – jedynie wówczas można w praktyce
    zastosować opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
    Z treści art. 28e ustawy wynika, że o miejscu świadczenia, a tym samym opodatkowania
    usługi związanej z nieruchomością, decyduje wyłącznie miejsce położenia nieruchomości,
    z którą dana usługa jest ściśle związana, niezależnie od tego dla jakiego podmiotu jest

    wykonywana oraz gdzie znajduje się siedziba usługodawcy. Zasada ta ma zastosowanie
    wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest
    możliwa do zlokalizowania, co do miejsca jej położenia. Przepis ten – jak wynika z jego
    brzmienia – stanowi wyjątek od zasady ogólnej, przyjmując jako kryterium odniesienie się
    nie do podmiotu, lecz do przedmiotu, którym jest nieruchomość, a usługi, które jej wprost
    dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Jednocześnie usługi te
    mogą mieć charakter nieograniczony, na co wskazuje ich otwarty katalog, zamieszczony w
    tym przepisie. Do zakresu tych usług ustawodawca zaliczył bowiem nie tylko usługi stricte
    dotyczące prac wykonywanych w nieruchomościach i obrotu nieruchomościami, ale także
    usługi, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu
    nieruchomości.
    Także Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1 ze zm.) w art. 47
    przewiduje, że:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług
      rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze
      hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub w
      miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania
      nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac
      budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce,
      w którym znajduje się dana nieruchomość.
    Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z
    nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw
    oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady
    (UE) nr 1042/2013 z 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1)
    zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r.
    ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1, ze zm.) –
    zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 – dotyczącą pojęcia „nieruchomość”, jak
    również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”. Zmiany w tym
    zakresie obowiązują od 1 stycznia 2017 r. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest
    bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
    Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:
      Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
        a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która
          może stać się przedmiotem własności i posiadania;
        b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim
          osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy
          sposób zdemontować lub przenieść;
        c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub
          konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi,
          okna, dachy, schody i windy;
        d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub
          konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany
          budynku lub konstrukcji.
    Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:
      Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112
      /WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z
      daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni
      związek z nieruchomością w następujących przypadkach:

        1) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element
          składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu
          widzenia świadczonych usług;
        2) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i
          mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    Jak stanowi art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011:
      Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
        a) opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną
          działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony;
        b) świadczenie usług nadzoru budowlanego lub ochrony na miejscu;
        c) wznoszenie budynku na terenie oraz prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące
          budynku lub jego części;
        d) budowę stałych struktur na terenie, jak również prace budowlane i rozbiórkowe
          dotyczące stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych,
          kanalizacyjnych i podobnych;
        e) prace terenowe, łącznie z usługami rolniczymi, takimi jak orka, siew,
          nawadnianie i nawożenie;
        f) badanie i ocenę ryzyka dla nieruchomości i jej stanu;
        g) szacowanie wartości nieruchomości, łącznie z przypadkami, kiedy taka usługa
          jest wymagana na potrzeby ubezpieczenia, w celu ustalenia wartości
          nieruchomości jako zabezpieczenia kredytu lub w celu oszacowania ryzyka i
          strat w przypadku sporów;
        h) wynajem lub wydzierżawianie nieruchomości inne niż opisane w ust. 3 lit. c),
          łącznie z przechowywaniem towarów w wyznaczonej do tego określonej części
          nieruchomości przeznaczonej do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
        i) świadczenie usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o
          podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do
          użytku jako kempingi, łącznie z prawem do przebywania w określonym miejscu
          na podstawie praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie i
          podobnych;
        j) przyznanie lub przeniesienie praw innych niż objęte lit. h) oraz i) do
          wykorzystania nieruchomości w całości lub w części, łącznie z zezwoleniem na
          korzystanie z części nieruchomości, np. udzielanie pozwoleń na połów lub
          polowanie, przyznawanie dostępu do poczekalni w portach lotniczych lub
          korzystanie z infrastruktury, za którą pobiera się opłaty, takiej jak most lub
          tunel;
        k) utrzymanie, remont i naprawę budynku lub jego części, łącznie z takimi pracami
          jak sprzątanie, układanie płytek, tapetowanie i układanie parkietu;
        l) utrzymanie, remont i naprawę stałych struktur, takich jak systemy rurociągów
          gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
        m)instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub
          zamontowaniu są uznane za nieruchomość;
        n) utrzymanie i naprawę oraz kontrolę maszyn lub sprzętu, jak również nadzór nad
          maszynami lub sprzętem, jeżeli maszyny lub sprzęt są uznane za nieruchomość;

        o) zarządzanie nieruchomościami inne niż zarządzanie portfelem inwestycji w
          nieruchomości objęte ust. 3 lit. g), obejmujące obsługę nieruchomości
          komercyjnej, przemysłowej lub mieszkalnej przez właściciela nieruchomości lub
          na jego rzecz;
        p) pośrednictwo w sprzedaży, dzierżawie lub wynajmie nieruchomości oraz
          ustanowieniu lub przeniesieniu określonych udziałów w nieruchomościach lub
          praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one
          traktowane jako majątek rzeczowy, czy nie), inne niż pośrednictwo objęte ust. 3
          lit. d);
        q) usługi prawne związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości,
          ustanowieniem lub przeniesieniem określonych udziałów w nieruchomościach
          lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one
          traktowane tak jak rzeczy), takie jak czynności notarialne lub sporządzanie
          umów kupna lub sprzedaży nieruchomości, nawet jeżeli transakcja, w wyniku
          której dochodzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości, nie zostaje
          przeprowadzona.
    W art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011 zdefiniowano katalog przesłanek negatywnych,
    tj. usług które nie są uznawane za związane z nieruchomościami:
        a) opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone
          na określoną działkę;
        b) przechowywania towarów na terenie nieruchomości, jeżeli żadna część
          nieruchomości nie jest przeznaczona do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
        c) świadczenia usług reklamowych, nawet jeżeli wiąże się to z wykorzystaniem
          nieruchomości;
        d) pośrednictwa w świadczeniu usług zakwaterowania hotelowego lub sektorach
          o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do
          użytku jako kempingi, jeżeli pośrednik działa w imieniu i na rzecz osoby trzeciej;
        e) udostępniania miejsca na stoisko podczas targów lub wystaw, łącznie z innymi
          powiązanymi usługami umożliwiającymi wystawcy przedstawienie towarów,
          takimi jak projekt stoiska, transport i przechowywanie towarów, udostępnianie
          maszyn, okablowanie, ubezpieczenie i reklama;
        f) instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli
          maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które
          nie są lub nie stają się częścią nieruchomości;
        g) zarządzania portfelem inwestycji w nieruchomości;
        h) usług prawnych powiązanych z umowami, innych niż objęte ust. 2 lit. q), łącznie
          z doradztwem dotyczącym warunków umowy dotyczącej przeniesienia
          nieruchomości lub wykonania takiej umowy lub też udowodnienia istnienia
          takiej umowy, jeżeli takie usługi nie dotyczą przeniesienia tytułu do
          nieruchomości.
    Przepis art. 31a ust. 1 lit. a rozporządzenia obejmuje usługi, w przypadku których
    nieruchomość stanowi źródło usług. Powyższe oznacza, że usługa musi mieć na tyle ścisły
    związek z nieruchomością, że nie jest możliwe świadczenie takiej usługi w oderwaniu od
    nieruchomości.
    Rozwiązania wprowadzone powyższym rozporządzeniem 282/2011 mają na celu
    doprowadzić w całej Unii Europejskiej do wspólnej wykładni i spójnego stosowania
    przepisu szczególnego, jakim jest art. 47 dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006
    r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

    Kierunki interpretacji ww. przepisów zawierały wskazówki, jak należy podchodzić do
    kwestii samej nieruchomości oraz usług z nią związanych. I tak zdaniem TSUE przy ocenie
    „wystarczająco bezpośredniego związku usługi z nieruchomością” najistotniejsze jest
    stwierdzenie, czy nieruchomość stanowi przedmiot usługi, jest z nią ściśle związana lub
    stanowi centrum świadczenia.
    W kwestii związku z konkretną nieruchomością wypowiadał się TSUE m.in. w wyroku z 7
    września 2006 r. w sprawie C-166/05 (dotyczącym przeniesienia praw do połowów w
    formie odpłatnej cesji zezwoleń na dokonywanie połowów jako świadczenie usług
    związanych z nieruchomościami). TSUE stwierdził w pkt 23 wyroku, że:
      „W tych okolicznościach należy zbadać jeszcze, czy związek łączący owe usługi z tymi
      nieruchomościami jest wystarczający. W rzeczywistości bowiem sprzeczne z
      systematyką art. 9 ust. 2 lit. a szóstej dyrektywy byłoby dopuszczenie, aby w zakresie
      tej zasady szczególnej mieściło się każde świadczenie usług, które pozostaje w
      jakimkolwiek, nawet niewielkim związku z nieruchomością, ponieważ znaczna liczba
      usług jest mniej lub bardziej związana z nieruchomością”. Ponadto w pkt 25 wskazał,
      „Prawa do dokonywania połowów, wokół których koncentruje się postępowanie
      przed sądem krajowym, mogą być wykonywane jedynie w związku z daną rzeką i na
      częściach tej rzeki wskazanych w zezwoleniach. Tym samym sama rzeka stanowi
      zatem konstytutywny element zezwoleń na dokonywanie połowów, a co się z tym
      wiąże także przeniesienia prawa do dokonywania połowów. W zakresie, w jakim
      świadczenie usług, które – tak jak usługi w postępowaniu przed sądem krajowym –
      polegają na cesji praw do korzystania z dobra takiego, jakim jest rzeka,
      nieruchomość ta stanowi centralny i nieodzowny element tego świadczenia. Ponadto
      miejsce, w którym położona jest nieruchomość, odpowiada miejscu ostatecznego
      skorzystania z usługi”.
    W wyroku z dnia 3 września 2009 r., w sprawie C-37/08, odnosząc się do kryteriów
    stosowania art. 9 ust. 2 lit. a VI Dyrektywy TSUE wskazał, że przepis ten należy stosować w
    ten sposób, że powinien istnieć „wystarczająco bezpośredni” związek pomiędzy
    świadczeniem usług a przedmiotową nieruchomością z tego względu, że sprzeczne z
    systematyką tego przepisu byłoby dopuszczenie, aby w zakresie tej zasady szczególnej
    mieściło się każde świadczenie usług, które pozostaje w jakimkolwiek, nawet niewielkim
    związku z nieruchomością, ponieważ znaczna liczba usług jest mniej lub bardziej z
    nieruchomością związana.
    Istotne w analizowanej sprawie jest orzeczenie TSUE z dnia 27 października 2011 r. C-530
    /09, w którym – w odniesieniu do usług związanych ze stoiskami targowymi – TSUE uznał,
    że w każdym wypadku i niezależnie od rozważanej sytuacji świadczenie takich usług nie
    może być uznane za świadczenie usług związanych z nieruchomością. TSUE wskazał, że
    jedynie świadczenie usług, które pozostaje w wystarczająco bezpośrednim związku z
    nieruchomością, mieścić się będzie w zakresie stosowania wskazanego art. 45. Trybunał
    wskazał, że świadczenie powyższych usług nie ma żadnego bezpośredniego związku z
    nieruchomością, gdyż sam fakt, że stoisko targowe lub wystawowe musi być w sposób
    nieodzowny i na pewien czas umieszczone na nieruchomości lub w jej obrębie nie jest w
    tym względzie wystarczający.
    Z wyroków TSUE wydanych na przestrzeni wielu lat wynika, że dla uznania świadczonych
    usług za związane z nieruchomościami, musi wystąpić ścisły związek danego świadczenia z
    konkretną nieruchomością. Usługi te nie mogą mieć jedynie jakiegokolwiek związku.
    Z opisu sprawy wynika, że otrzymuje Pan zlecenia w zakresie usług na wykonanie
    zabudowy stoisk targowych. Usługi świadczy Pan na terenie Unii Europejskiej, zazwyczaj w
    Niemczech. Pana Zleceniodawca jest podatnikiem, który posiada stałe miejsce
    prowadzenia działalności w Niemczech i nie posiada żadnego innego miejsca prowadzenia
    działalności. Zlecenia odbywają się na podstawie zamówienia, bądź umowy zawartej z
    klientem (Zleceniodawcą). Pana zadaniem jest wykonanie prac stanowiących roboty

    budowlane. Prace wykonywane są za pomocą materiałów dostarczanych przez
    Zleceniodawcę oraz polegają na:
    - rozłożeniu elektryki, tj. zaznaczenie punktów elektrycznych i rozkładanie kabli zgodnie z
      wymogami Organizatora;
    - układaniu konstrukcji pod podłogę z elementów drewnianych;
    - układaniu podłogi z płyty wiórowej;
    - kładzeniu podłoża, takiego jak: dywanów, parkietu, linoleum w zależności od projektu;
    - budowie konstrukcji drewnianej pod ściany;
    - montażu ścian z płyty wiórowej (budowa kabiny, pomieszczenia na kuchnie oraz kabiny
      umożliwiającej rozmowę wystawcy z klientem);
    - malowaniu, tapetowaniu, klejeniu grafiki też w zależności od projektu;
    - montażu produktów stanowiących własność Zleceniodawcy;
    - montażu przedmiotów, takich jaki: mebli w kabinie, AGD – stanowiące własność
      Zleceniodawcy lub podmiotów trzecich;
    Następnie, po zakończeniu targów Zleceniobiorca (wnioskodawca) przeprowadza
    czynności demontażowe, elementy przekłada na palety.
    Wybudowane gotowe elementy stanowią wyłączną własność Zleceniodawcy. Po
    przeprowadzeniu prac demontażowych, umieszcza Pan elementy na palecie aby
    Zleceniodawca we własnym zakresie przetransportował je w wybrane przez
    Zleceniodawcę miejsce. Nie ponosi Pan żadnych opłat związanych z realizacją zabudowy
    stoiska należnych Organizatorowi. W ramach prowadzonej działalności, nie realizuje Pan
    zadań związanych z organizacją lub aranżacją targów i wystaw. Świadczone przez Pana
    usługi nie stanowią usług w zakresie aranżacji stoiska, czy też usług pomocniczych do
    usług targów lub wystaw, jedynie wykonanie zleconych określonych prac budowlanych
    związanych z wybudowaniem określonego w dostarczonym przez Zleceniodawcę
    projekcie stoiska.
    Wskazał Pan, że posiada status podatnika (według stanu na 8 lipca 2024 r.) „zwolniony”.
    Ponadto, Pana przedsiębiorstwo jest zarejestrowane do transakcji
    wewnątrzwspólnotowych i posiada ważny numer VAT-UE.
    Pana wątpliwości dotyczą określenia miejsca świadczenia usług zabudowy stoisk
    targowych, świadczonych na terytorium Unii Europejskiej.
    Zaznaczyć należy, że, co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu
    art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art.
    28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności
    gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia
    działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego
    siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe
    miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.
    Szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie usług,
    które ściśle odnoszą się do nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z
    nieruchomością nie jest każda dowolna usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek
    z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa która wprost odnosi się do konkretnej
    (określonej co do położenia) nieruchomości będącej też centralnym punktem usługi bądź
    też, ma na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu konkretnej (określonej co do
    położenia) nieruchomości.
    Mając na uwadze cytowane powyżej przepisy, należy wskazać, że dla uznania usługi za
    związaną z nieruchomością istotne są cechy, które można ująć w następujący sposób:

    - usługa powinna odnosić się do konkretnie określonej nieruchomości, czyli takiej, która
      jest identyfikowalna co do jej indywidualnego położenia;
    - przedmiotem usługi powinna być skonkretyzowana nieruchomość lub usługa powinna
      być świadczona na/wobec konkretnej nieruchomości a nie jakiejkolwiek;
    - ta konkretna nieruchomość powinna być wpisana w istotę świadczonej usługi, być jej
      centralnym elementem, nadając główny sens usłudze i determinować jej treść, co
      należy rozumieć w ten sposób, że usługa może być wykonana tylko i wyłącznie w
      bezpośrednim związku z tą, a nie inną nieruchomością;
    - zmiana takiego miejsca, polegająca na ukierunkowaniu usługi na inną nieruchomość,
      powinna niweczyć istotę i sens pierwotnie świadczonej usługi.
    Biorąc zatem pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz powołane regulacje prawne, w
    tym orzeczenie TSUE C-530/09, należy wskazać, że usługi wykonywane przez Pana
    związane z zabudową stoisk targowych, na podstawie zamówienia, bądź umowy zawartej
    z klientem, nie stanowią usług związanych z nieruchomościami, o których mowa w art. 28e
    ustawy. Jak bowiem wynika z opisu sprawy, po wykonaniu prac demontażowych,
    umieszcza Pan elementy na palecie, aby Zleceniodawca mógł przetransportować je w
    wybrane miejsce. Z powyższego, wynika, że możliwe jest zdemontowanie elementów
    zabudowy stoiska targowego oraz przeniesienie w inne miejsce. Sama nieruchomość, na
    której wykonuje Pan zabudowę stoiska targowego, nie jest bezpośrednim przedmiotem
    świadczonych przez Pana usług – istota usług nie polega na ich świadczeniu na/wobec
    nieruchomości. W tym przypadku wymienione usługi nie wykazują ścisłego związku z
    konkretną nieruchomością. To nie nieruchomość stanowi istotny merytorycznie element
    usługi, lecz wykonanie zabudowy stoiska targowego we wskazanym przez Zleceniodawcę
    miejscu.
    Należy zatem stwierdzić, że usługi wykonywane przez Pana, polegające na zabudowie
    stoiska targowego, nie stanowią usług związanych z nieruchomościami, o których mowa w
    art. 28e ustawy.
    W opisanej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 28g ust. 1 ustawy, bowiem
    przepis ten wyraźnie wskazuje na usługi wstępu na imprezy typu targi i wystawy.
    Tymczasem Pana przedsiębiorstwo świadczy usługi w zakresie zabudowy stoisk targowych.
    W przedstawionej sprawie znajdzie natomiast zastosowanie zasada ogólna dotycząca
    miejsca świadczenia usług określona w art. 28b ust. 1 ustawy (tj. są to usługi do których
    nie stosuje się szczególnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług na podstawie art.
    28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n).
    Zatem, w przedstawionej przez Pana sytuacji, gdy targi odbywają się na terytorium Unii
    Europejskiej (w Niemczech), a Zleceniodawcą jest podatnik z siedzibą w Niemczech, który
    nie posiada innego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej – miejsce świadczenia
    usług zabudowy stoisk targowych znajduje się w kraju siedziby usługobiorcy – tj. w
    analizowanej sprawie na terytorium Niemiec. Tym samym, usługi te nie podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce.
    W konsekwencji, miejsce świadczenia (opodatkowania) wykonywanych przez Pana usług
    związanych z zabudową stoiska targowego na rzecz Kontrahenta z Niemiec, należy ustalić
    zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą ustalania miejsca świadczenia usług, o której mowa w
    art. 28b ust. 1 ustawy. Zatem, miejsce świadczenia oraz opodatkowania przedmiotowych
    usług znajduje się w kraju siedziby Zleceniodawcy (usługobiorcy), tj. na terytorium Niemiec.
    Tym samym, Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
      Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do
      wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia
      przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej
      tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
    Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem
    zdarzenia przyszłego). Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub
    nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia
    przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy,
    gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się
    będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Pana w
    złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na
    wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku
    postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie
    określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków
    prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w
    opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Odnośnie natomiast powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że
    interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach
    podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach
    będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie
    mają mocy prawa powszechnie obowiązującego, co oznacza, że należy je traktować
    indywidualnie. Zatem powołane przez Pana interpretacje indywidualne nie mogą mieć
    wpływu na ocenę prawną rozpatrzonej sprawy.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.