Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-366/14/JD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-06-27
Teza: Czy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP, na skutek opisanego w zdarzeniu przyszłym podziału przez wydzielenie, po stronie Wnioskodawcy, jako spółki dzielonej, nie powstanie przychód podatkowy?
Słowa kluczowe: przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; skutki podatkowe; spółki-podział spółki
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 3 lipca 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z 27 marca 2014 r. (wpływ do tut. Biura 28 marca 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na skutek podziału przez wydzielenie, po stronie Wnioskodawcy, jako spółki dzielonej, nie powstanie przychód podatkowy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 marca 2014 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na skutek podziału przez wydzielenie, po stronie Wnioskodawcy, jako spółki dzielonej, nie powstanie przychód podatkowy.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej także: „Spółka”) jest spółką prawa polskiego. Planowana jest restrukturyzacja działalności Spółki poprzez podział przez wydzielenie części jej działalności do innej polskiej spółki kapitałowej („Spółka Przejmująca”) w ramach procedury przewidzianej przepisami art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz.1030 ze zm., dalej: „KSH”).

Na moment rejestracji podziału Wnioskodawca będzie prowadzić dwa rodzaje działalności:

*   działalność w zakresie udzielania pożyczek i ich bieżącej obsługi (w tym windykacji) („Jednostka Biznesowa – Pożyczki”);
*   działalność w zakresie wyselekcjonowanego portfela wierzytelności pożyczkowych Spółki mająca na celu ich zbywanie na rzecz innych podmiotów i obejmująca przede wszystkim wyszukiwanie potencjalnych nabywców zainteresowanych nabyciem tego portfela lub jego części, negocjacje z potencjalnymi nabywcami oraz zbywanie portfela wierzytelności lub jego części („ Jednostka Biznesowa - Obrotu Wierzytelnościami”).

Planowany podział jest związany z planowanym wprowadzeniem Grupy na giełdę i ma na celu dostosowanie obecnej struktury działalności do docelowej struktury kapitałowej Grupy, tj. umiejscowienie Jednostki Biznesowej - Pożyczki w przyszłej strukturze giełdowej i ulokowanie Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami poza planowaną strukturą giełdową Grupy.

Przed podziałem obie działalności, tj. Jednostka Biznesowa - Pożyczki i Jednostka Biznesowa - Obrót Wierzytelnościami stanowić będą oddzielne i samodzielne części przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.

W Spółce funkcjonować będzie określona struktura organizacyjna odzwierciedlająca odrębność obu działalności. Każda z tych działalności stanowić będzie w Spółce odrębną jednostkę biznesową obsługiwaną przez personel niezbędny do prowadzenia każdego z tych rodzajów działalności. W zakresie jednostek organizacyjnych, które zapewniają obsługę zarówno Jednostki Biznesowej - Pożyczki, jak i Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami (w szczególności obsługa kadrowo-płacowa, udostępnienie, obsługa oraz utrzymanie systemów informatycznych, obsługa księgowa, w tym sporządzanie sprawozdań finansowych i kalkulacji podatkowych, obsługa administracyjna), jednostki te będą przyporządkowane do Jednostki Biznesowej - Pożyczki i zostaną przeniesione do nowej spółki w ramach podziału przez wydzielenie. Po wydzieleniu Spółka będzie jednak w dalszym ciągu korzystać z usług tych działów na zasadzie outsourcingu na podstawie umowy serwisowej podpisanej ze Spółką Przejmującą.

W systemie finansowo-księgowym Spółki, do każdego z powyższych rodzajów działalności przyporządkowane będą bezpośrednio związane z nimi aktywa i zobowiązania. Będzie także możliwe przygotowanie skonsolidowanego sprawozdanie finansowego, obejmującego sumę operacji dla obu działalności oraz odrębnych sprawozdań finansowych dla Jednostki Biznesowej - Pożyczki i Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami. Dodatkowo, przypisanie pożyczek do Jednostki Biznesowej - Pożyczki i Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami nastąpi w systemie informatycznym służącym Spółce do zarządzania udzielonymi pożyczkami. Pozwoli to na sporządzanie raportów i statystyk dla celów zarządzania tymi portfelami.

Do każdego rodzaju działalności przypisane będą oddzielne rachunki bankowe.

Wskutek planowanego podziału, zarówno Jednostka Biznesowa - Pożyczki i Jednostka Biznesowa - Obrót Wierzytelnościami będą w stanie funkcjonować jak niezależne przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP, na skutek opisanego w zdarzeniu przyszłym podziału przez wydzielenie, po stronie Wnioskodawcy, jako spółki dzielonej, nie powstanie przychód podatkowy? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

Zdaniem Spółki, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 4a pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm. dalej: „ustawa o PDOP”), na skutek opisanego w zdarzeniu przyszłym podziału przez wydzielenie, po stronie Wnioskodawcy, jako spółki dzielonej, nie powstanie przychód podatkowy.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy o PDOP, w spółce podlegającej podziałowi, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa przychodem jest wartość rynkowa składników majątkowych przeniesionych na spółki przejmujące lub nowo zawiązane ustalona na dzień podziału lub wydzielenia; przepisy art. 14 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa dla celów ustawy o PDOP zdefiniowane jest w art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP, jako organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych działań gospodarczych, który jednocześnie mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Zatem, na gruncie ustawy o PDOP mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeśli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1.  Istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania);
2.  Zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3.  Składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4.  Zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące wyżej wymienione zadania gospodarcze.

Ad A. Zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania).

Zdaniem Spółki, nie ulega żadnej wątpliwości, że opisane w zdarzeniu przyszłym zarówno Jednostka Biznesowa - Pożyczki i Jednostka Biznesowa - Obrót Wierzytelnościami, stanowić będą zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). W szczególności, jak wskazano powyżej, w systemie finansowo-księgowym Wnioskodawcy, do każdego z tych rodzajów działalności przypisane będą bezpośrednio związane z każdą z nich aktywa i zobowiązania. Dodatkowo, przypisanie pożyczek do Jednostki Biznesowej - Pożyczki i Jednostki Biznesowej Obrót Wierzytelnościami nastąpi w systemie informatycznym służącym Spółce do zarządzania udzielonymi pożyczkami. Pozwoli to na sporządzanie raportów i statystyk dla celów zarządzania tymi portfelami.

Ad B. Organizacyjne i finansowe wyodrębnienie w istniejącym przedsiębiorstwie.

Opublikowane stanowiska władz skarbowych odnoszące się do problemu organizacyjnego wyodrębnienia zespołu składników majątkowych potwierdzają stanowisko, że kluczowe dla istnienia takiego wyodrębnienia są postanowienia wewnętrznych regulacji obowiązujących u danego podatnika. Jak przykładowo stwierdził Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 18 maja 2011 r. (sygn. IPTPP2/443-30/11-3/BM), o wyodrębnieniu organizacyjnym można mówić, gdy zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowi odrębną jednostkę organizacyjną w strukturze tego przedsiębiorstwa, np. dział, wydział, oddział, itp. Takie organizacyjne wydzielenie powinno być dokonane na podstawie statutu, regulaminu lub aktu o podobnym charakterze. Ocena ta musi być dokonywana według kryterium, tj. ustalenia, jaką rolę składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne odgrywały w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa (na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Jak wskazano powyżej, na moment podziału w Spółce będzie funkcjonowała określona struktura organizacyjna odzwierciedlająca odrębność Jednostki Biznesowej - Pożyczki i Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami. Każda z tych działalności stanowić będzie w Spółce odrębną jednostkę biznesową obsługiwaną przez personel niezbędny do prowadzenia każdego z tych rodzajów działalności.

W zakresie jednostek organizacyjnych, które zapewniają obsługę zarówno Jednostki Biznesowej - Pożyczki, jak i Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami (w szczególności obsługa kadrowo-płacowa, udostępnienie, obsługa oraz utrzymanie systemów informatycznych, obsługa księgowa, w tym sporządzanie sprawozdań finansowych i kalkulacji podatkowych, obsługa administracyjna), jednostki te będą przyporządkowane do Jednostki Biznesowej - Pożyczki i zostaną przeniesione do nowej spółki w ramach podziału przez wydzielenie. Po wydzieleniu Spółka będzie jednak w dalszym ciągu korzystać z usług tych działów na zasadzie outsourcingu na podstawie umowy serwisowej zawartej ze Spółką Przejmującą. Jak podkreślają organy podatkowe, wystarczające do spełniania warunku wyodrębnienia finansowego jest prowadzenie przez podmiot rachunkowości w taki sposób, aby możliwe było przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Dla przykładu wspomnieć należy stanowisko Ministra Finansów, który w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z 12 września 2011 r. (sygn. ILPB3/423-255/11-6/EK) stwierdził, że Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Takie samo stanowisko zajął Minister Finansów w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z 11 października 2011 r. (sygn. ILPB3/423-294/11-8/KS) gdzie stwierdził, że wyodrębnienie finansowe nie oznacza \[ono\] samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto, powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w szeregu indywidualnych interpretacji prawa podatkowego wydanych przez Ministra Finansów, przykładowo w interpretacjach z:

*   12 stycznia 2012 r. (sygn. ILPB3/423-484/11-2/EK),
*   30 listopada 2011 r. (sygn. ILPB3/423-550/11-5/EK)
*   9 listopada 2011 r. (sygn. ILPB3/423-371/11-5/EK).

Jak wskazano powyżej, Jednostka Biznesowa - Pożyczki i Jednostka Biznesowa - Obrót Wierzytelnościami wyodrębnione będą także pod względem finansowym. W systemie finansowo-księgowym Spółki, do każdego z powyższych rodzajów działalności przyporządkowane będą bezpośrednio związane z nimi aktywa i zobowiązania. Będzie także możliwe przygotowanie skonsolidowanego sprawozdanie finansowego, obejmującego sumę operacji dla obu działalności oraz odrębnych sprawozdań finansowych dla Jednostki Biznesowej - Pożyczki i Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami. Dodatkowo, przypisanie pożyczek do Jednostki Biznesowej - Pożyczki i Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami nastąpi w systemie informatycznym służącym Spółce do zarządzania udzielonymi pożyczkami. Pozwoli to na sporządzanie raportów i statystyk dla celów zarządzania tymi portfelami. Do każdego rodzaju działalności przypisane będą oddzielne rachunki bankowe.

Zatem, zdaniem Spółki, w świetle powyższego przesłanka istnienia organizacyjnego i finansowego wyodrębnienia będzie w przypadku obu tych działalności spełniona.

Ad C. Przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych.

Warunek przeznaczenia do realizacji określonych zadań gospodarczych odnosi się do funkcjonalnego wyodrębnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie funkcjonalne Jednostki Biznesowej - Pożyczki oraz Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami przejawia się wyraźną odmiennością ich profili, tj.:

*   Jednostka Biznesowa - Pożyczki będzie prowadzić działalność w zakresie udzielania pożyczek i ich bieżącej obsługi (w tym windykacji);
*   Jednostka Biznesowa - Obrót Wierzytelnościami będzie prowadzić działalność w zakresie wyselekcjonowanego portfela wierzytelności pożyczkowych Spółki mającą na celu ich zbywanie na rzecz innych podmiotów i obejmująca przede wszystkim wyszukiwanie potencjalnych nabywców zainteresowanych nabyciem tego portfela lub jego części, negocjacje z potencjalnymi nabywcami oraz zbywanie portfela wierzytelności lub jego części.

W konsekwencji, Spółka uważa, że zarówno Jednostka Biznesowa - Pożyczki oraz Jednostka Biznesowa - Obrót Wierzytelnościami spełniają warunek przeznaczenia do realizacji określonych zadań gospodarczych.

Ad D. Zdolność do stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze.

Ostatnim warunkiem uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest zdolność stanowienia przez niego niezależnego przedsiębiorstwa, samodzielnie realizującego zadania gospodarcze. W przypadku opisanej w stanie faktycznym (winno być zdarzeniu przyszłym) Jednostki Biznesowej - Pożyczki, po podziale Spółka Przejmująca będzie kontynuowała działalność w tym zakresie przy wykorzystaniu zespołu składników materialnych i niematerialnych alokowanych do tej działalności oraz przy wykorzystaniu dedykowanego personelu. W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opisana w zdarzeniu przyszłym Jednostka Biznesowa - Pożyczki będzie zdolna do stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze. Podobnie, w przypadku opisanej w zdarzeniu przyszłym Jednostki Biznesowej - Obrót Wierzytelnościami, po podziale Spółki będzie ona kontynuowała działalność w zakresie wyszukiwania potencjalnych nabywców zainteresowanych nabyciem wyselekcjonowanego portfela wierzytelności lub jego części, negocjacji z potencjalnymi nabywcami oraz zbywania portfela wierzytelności lub jego części. Na jej zdolność do funkcjonowania jako samodzielne przedsiębiorstwo nie będzie wpływał fakt zlecenia Spółce Przejmującej, do której zostanie wydzielona Jednostka Biznesowa - Pożyczki, usług o charakterze wspólnym i podpisania z nią umowy serwisowej, co będzie miało miejsce po podziale.

Prawidłowość takiego stanowiska znajduje przykładowo potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z 13 lipca 2012 r. (sygn. IPTPB3/423-115/12-5/GG). Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2012 r. (sygn. I FSK1223/11).

W świetle powyższych argumentów, zdaniem Spółki, opisane w zdarzeniu przyszłym Jednostka Biznesowa - Pożyczki oraz Jednostka Biznesowa - Obrót Wierzytelnościami spełnią wszystkie przesłanki wynikające z art. 4 pkt 4a ustawy PDOP, a tym samym będą stanowiły zorganizowane części przedsiębiorstwa, w rozumieniu tego przepisu. Tym samym, mając na względzie art. 12 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy o PDOP, Spółka uważa, że opisana powyżej transakcja podziału przez wydzielenie skutkować będzie tym, że po stronie Wnioskodawcy (jako spółki dzielonej), nie powstanie przychód podatkowy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.