Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-799/09-5/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-11-10
Teza: 1) Jak określić datę nabycia tych mieszkań? Czy jest to dzień otwarcia spadku i dziedziczenia udziałów – wrzesień 2008 r., czy dzień zniesienia współwłasności i wyodrębnienia samodzielnych lokali – maj 2009 r.? 2) Jeśli momentem nabycia mieszkania był rok 2008, to czy Zainteresowana wraz bratem będzie mogła skorzystać z ulgi meldunkowej? 3) Czy analogicznie, przy sprzedaży mieszkania, w którym nie byli zameldowani, będzie obowiązywał 19-procentowy podatek od dochodów?
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; mieszkanie-sprzedaż mieszkania; ulga-ulga meldunkowa; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 12 sierpnia 2009 r. (data wpływu 13 sierpnia 2009 r.), uzupełnionym pismami z dnia 20 października 2009 r. (data wpływu 21 października 2009 r.) oraz 6 listopada 2009 r. (data wpływu 6 listopada 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości:

*   **jest prawidłowe** – w części dotyczącej: - zastosowania ulgi meldunkowej w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w którym Zainteresowana była zameldowana, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze dziedziczenia w 2008 r., - opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania, w którym Zainteresowana nie była zameldowana,
*   **jest nieprawidłowe**– w części dotyczącej: - zastosowania ulgi meldunkowej w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w którym Zainteresowana była zameldowana, w części przekraczającej udział nabyty w drodze dziedziczenia w 2008 r., - ustalenia daty nabycia lokali mieszkalnych.

UZASADNIENIE

W dniu 13 sierpnia 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości.

W związku ze stwierdzeniem braków formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia 16 października 2009 r. nr ILPB2/415-799/09-2/WM, na podstawie art. 169 § 1 ww. ustawy, wezwano Wnioskodawczynię do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano w dniu 16 października 2009 r. (skutecznie doręczono 20 października 2009 r.), zaś w dniach 21 października 2009 r. oraz 6 listopada 2009 r. Zainteresowana uzupełniła ww. wniosek.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni podaje, iż Jej matka była współwłaścicielem kamienicy składającej się z kilku sklepów i mieszkań (współwłasność ułamkowa). Między współwłaścicielami funkcjonowała ustna umowa określająca sposób podziału nieruchomości. Dzięki tej umowie każdy ze współwłaścicieli korzystał z lokalu, który zajmował. Zainteresowana wskazuje, iż Jej matka, mimo znacznych udziałów zajmowała i korzystała tylko z jednego mieszkania, które od kilku pokoleń należało do rodziny. Była tam zameldowana całe życie.

Matka Wnioskodawczyni zmarła we wrześniu 2008 r. w związku z czym Zainteresowana wraz z bratem odziedziczyła ww. udziały.

W maju 2009 r. współwłaściciele dokonali zniesienia współwłasności kamienicy i udziały w nieruchomości zostały przekształcone na samodzielne lokale mieszkalne i handlowe. Wnioskodawczyni podaje, iż w Jej przypadku owe udziały zostały przekształcone w kilka mieszkań, które razem z bratem dziedziczy po połowie.

Spadkobiercy chcieliby w niedalekiej przyszłości sprzedać dwa mieszkania. W jednym z nich, należącym od zawsze do rodziny, Wnioskodawczyni była zameldowana przez 30 lat, do 2005 r., zaś Jej brat – przez 33 lata, do 2006 r.

W uzupełnieniu do wniosku Zainteresowana wskazała, iż wartość otrzymanych lokali stanowiących odrębną nieruchomość przekroczyła Jej pierwotny udział we współwłasności całej nieruchomości.

Ponadto, w jednym z przedmiotowych lokali była zameldowana na pobyt stały przez okres 29 lat przed datą zbycia.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Jak określić datę nabycia tych mieszkań? Czy jest to dzień otwarcia spadku i dziedziczenia udziałów – wrzesień 2008 r., czy dzień zniesienia współwłasności i wyodrębnienia samodzielnych lokali – maj 2009 r.?
2.  Jeśli momentem nabycia mieszkania był rok 2008, to czy Zainteresowana wraz bratem będzie mogła skorzystać z ulgi meldunkowej?
3.  Czy analogicznie, przy sprzedaży mieszkania, w którym nie byli zameldowani, będzie obowiązywał 19-procentowy podatek od dochodów?

Zdaniem Wnioskodawczyni, datą nabycia mieszkań będzie data śmierci matki i dziedziczenia udziałów w nieruchomości, tj. wrzesień 2008 r. Zniesienie współwłasności, mające miejsce w maju tego roku to tylko przeniesienie praw własności z udziałów na konkretny lokal.

W opinii Zainteresowanej, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych sposób opodatkowania przy sprzedaży nieruchomości zależy od daty jej nabycia. W przypadku, kiedy podatnik nabył nieruchomość w roku 2007 i 2008 obowiązuje ulga meldunkowa, a stawka podatku wynosi 19% od dochodu.

Wnioskodawczyni wskazała, iż art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku od osób fizycznych stanowi, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1.  budynku mieszkalnego, jego części lub udziałów w tym budynku,
2.  lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu (\`(...)\`)

\- jeśli podatnik był zameldowany w sprzedawanym budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia.

Na poparcie swojego stanowiska, Zainteresowana podaje, iż interpretacja ogólna Ministerstwa Finansów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie stosowania przepisów powyższego artykułu uzasadnia, że do 12-miesięcznego okresu zameldowania podatnika na pobyt stały wlicza się okres zameldowania zarówno przed 1 stycznia 2007 r., jak i przed datą nabycia nieruchomości lub prawa.

W mieszkaniu, które Wnioskodawczyni odziedziczyła w formie udziałów w 2008 r., przekształconym w samodzielny lokal w 2009 r., była zameldowana 30 lat, zaś Jej brat – 33 lata. Wobec powyższego, Zainteresowana sformułowała tezę, iż spełnia warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **prawidłowe** – w części dotyczącej: - zastosowania ulgi meldunkowej w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w którym Zainteresowana była zameldowana, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze dziedziczenia w 2008 r., - opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania, w którym Zainteresowana nie była zameldowana,
*   **nieprawidłowe** – w części dotyczącej: - zastosowania ulgi meldunkowej w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w którym Zainteresowana była zameldowana, w części przekraczającej udział nabyty w drodze dziedziczenia w 2008 r., - ustalenia daty nabycia lokali mieszkalnych.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z dniem 1 stycznia 2009 r. uległy zmianie zasady opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.

Nowe zasady opodatkowanie znajdują zastosowanie do odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych od dnia 1 stycznia 2009 r.

Natomiast do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia 31 grudnia 2008 r. – zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) – stosuje się zasady określone w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.

Zatem, w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment jej nabycia.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni odziedziczyła po zmarłej we wrześniu 2008 r. matce udziały w nieruchomości.

W odniesieniu do ww. nieruchomości obowiązywała współwłasność ułamkowa, która została zniesiona przez współwłaścicieli w maju 2009 r. W związku z powyższym, przedmiotowe udziały w nieruchomości zostały przekształcone na samodzielne lokale mieszkalne i handlowe. Zainteresowana stała się w ten sposób współwłaścicielem kilku mieszkań, które wraz z bratem dziedziczy po połowie. Wartość otrzymanych lokali stanowiących odrębną nieruchomość przekroczyła Jej pierwotny udział we współwłasności całej nieruchomości.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 926 Kodeksu cywilnego).

Stosownie do art. 195 Kodeksu cywilnego współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, iż własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Zgodnie z art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest albo własnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi drugiej Kodeksu cywilnego – art. 196 § 2 tej ustawy.

Zgodnie z art. 210 i nast. Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli w każdym czasie może domagać się zniesienia współwłasności.

Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, ale wyłącznie wówczas, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat czy dopłat. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Nie zmienia tego fakt, że zniesienia współwłasności dokonuje się bez spłat czy dopłat. Zatem, jeśli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad posiadany udział przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla części nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy, stwierdzić należy, iż w odniesieniu do udziałów nabytych w drodze dziedziczenia po zmarłej w 2008 r. matce – odpowiadających udziałowi, jaki przypadał Zainteresowanej we współwłasności całej nieruchomości – za datę nabycia należy przyjąć 2008 r.

Natomiast w odniesieniu do nabycia – w wyniku zniesienia w 2009 r. współwłasności – pozostałych udziałów w przedmiotowej nieruchomości, które przekraczają posiadany przez Wnioskodawczynię udział we współwłasności całej nieruchomości – za datę nabycia należy przyjąć 2009 r.

Z kolei, odnosząc się do opodatkowania przychodu ze sprzedaży mieszkania, w którym Zainteresowana była zameldowana na pobyt stały, tut. Organ stwierdza, co następuje.

Zgodnie z art. 30e ust. 1 i ust. 4 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Jednakże, zgodnie z zapisem art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1.  budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
2.  lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
3.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
4.  prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

\- jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit a)-d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia.

Zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia (art. 21 ust. 21 ww. ustawy).

Należy jednak zaznaczyć, iż w zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316), podatnicy, oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., składają w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy zmienianej w art. 1. W przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, 14-dniowy termin określony w art. 21 ust. 21 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., nie ma zastosowania.

Wobec powyższego, zwolnienie o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch warunków:

*   okresu zameldowania na pobyt stały nie krótszego niż dwunastomiesięczny przed datą zbycia,
*   złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.

Jeżeli zatem zostaną spełnione powyższe warunki podatnikowi przysługuje prawo do zwolnienia należnego mu przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w trybie art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. ulga meldunkowa).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w którym była Wnioskodawczyni zameldowana na pobyt stały, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze dziedziczenia po zmarłej w 2008 r. matce – Zainteresowana ma prawo do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r. Ww. uprawnienie przysługuje Wnioskodawczyni, o ile złoży oświadczenie o spełnieniu warunków do ww. zwolnienia w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpi odpłatne zbycie.

Natomiast, w odniesieniu do przychodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania, w którym Zainteresowana nie była zameldowana – w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze dziedziczenia w 2008 r., stwierdzić należy, iż Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zapłaty 19% podatku dochodowego zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w jej brzmieniu na dzień 31 grudnia 2008 r.

Z kolei przychód uzyskany ze sprzedaży mieszkań, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2009 r. w drodze zniesienia współwłasności – będzie podlegał opodatkowaniu 19% podatkiem, o którym mowa w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

Ponadto, tut. Organ pragnie poinformować, iż przychód uzyskany ze sprzedaży mieszkań, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2009 r. w drodze zniesienia współwłasności

– Wnioskodawczyni może wydatkować na własne cele mieszkaniowe, a tym samym skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełni wszystkie niezbędne do tego przesłanki.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Końcowo, tut. Organ pragnie nadmienić, iż zgodnie z art. 14b § 1 ww. ustawy Ordynacja podatkowa Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż interpretacje prawa podatkowego wydaje się wyłącznie na pisemny wniosek zainteresowanego i tylko w jego indywidualnej sprawie.

Z uwagi na to, że wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Wnioskodawczynię, tj. jednego ze spadkobierców, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla Jej brata.

Brat Zainteresowanej chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.