Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.439.2022.3.WN
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-09-26
Teza: Opodatkowania czynności nabycia Wierzytelności.
Słowa kluczowe: wierzytelność-nabycie wierzytelności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce świadczenia -Rozdział 2a. Miejsce świadczenia przy imporcie towarów
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17-ust. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28a

**Interpretacja indywidualna**

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności nabycia Wierzytelności (pytanie nr 1) jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

17 czerwca 2022 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności nabycia Wierzytelności. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 12 września 2022 r. (wpływ tego samego dnia za pośrednictwem platformy ePUAP). Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Wnioskodawca (lub „Nabywca”) jest podmiotem z siedzibą w UE i podatnikiem zarejestrowanym dla celów VAT w UE. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej nabywa wierzytelności handlowe.

Wnioskodawca planuje nabywanie wierzytelności od X Sp. z o.o. (dalej jako: „Spółka”). Spółka jest polskim rezydentem podatkowym i zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Spółka prowadzi działalność na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej (dalej jako: „SSE”). Zajmuje się m.in. produkcją i dystrybucją lekkich konstrukcji samochodowych \`(...)\` . Spółka należy do \`(...)\` (dalej jako: „Grupa”), która składa się \`(...)\` zakładów produkcyjnych oraz \`(...)\`zakładów produkcyjnych z centrum badawczo-rozwojowym.

Spółka posiada wierzytelności handlowe pochodzące ze sprzedaży swoich produktów (dalej jako: „Wierzytelności”). Aby uzyskać wcześniejsze finansowanie i poprawić płynność finansową oraz usprawnić proces otrzymywania środków pieniężnych, Spółka zamierza zawrzeć umowę faktoringową (dalej jako: „Umowa”) z Wnioskodawcą, na podstawie której skupowane będą Wierzytelności (dalej jako: „Transakcja”). Sprzedaży będą podlegały wszystkie Wierzytelności, z wyjątkiem Wierzytelności podlegających pod SSE. Umowa będzie podlegała prawu polskiemu.

Wierzytelności będące przedmiotem transferu do Nabywcy będą spełniały szereg kryteriów. W szczególności będą:

\- związane z działalnością prowadzoną przez Spółkę;

\- stanowiły prawne, ważne, wiążące i egzekwowalne zobowiązanie dłużników Spółki;

\- rządzone prawem polskim, niemieckim, czeskiemu, duńskiemu, angielskiemu, szwedzkiemu lub innym wskazanym w Umowie;

\- nie stanowiły roszczenia wobec spółki powiązanej ze Spółką;

\- nieprzedawnione;

\- z terminem płatności nieprzekraczającym 90 dni od dnia wystawienia faktury;

\- indywidualizowane (każdorazowo Wierzytelności będące przedmiotem sprzedaży zostaną wskazane i opisane);

\- nieobciążone zastawem lub innymi prawami osób trzecich, w tym wolne od ograniczeń co do ich zbywalności.

Z umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a Spółką, wynika, że Wnioskodawca ma prawo, (ale nie obowiązek) nabyć Wierzytelności, które nie spełniają ww. wymogów.

W wyniku kupna Wierzytelności wszelkie prawa i obowiązki z nich wynikające zostaną przeniesione na Nabywcę. Zakup wierzytelności przez Nabywcę będzie odbywać się bez prawa regresu.

W ramach Transakcji nie będą przenoszone wierzytelności trudne, m.in. w przypadku których dłużnik jest podmiotem postępowania upadłościowego lub wierzytelności nieściągalne.

Na mocy zawartej Umowy sprzedaż będzie dokonywana w sposób regularny. W odniesieniu do każdej poszczególnej Wierzytelności Spółka będzie ponawiała ofertę sprzedaży, wysyłając do Wnioskodawcy powiadomienie o należnościach (dalej jako: „Powiadomienie”). Ze względów operacyjnych Powiadomienie będzie zawierało również wszystkie odpowiednie należności ze SSE, które zostaną oznaczone stosownym kodem i które w ten sposób zostaną zwolnione z oferty sprzedaży. Jeśli z jakiegokolwiek powodu należność SSE nie została odpowiednio oznaczona, wówczas taka należność SSE będzie uważana za zaoferowane do sprzedaży przez Spółkę i zostaną zakupione przez Wnioskodawcę.

Cena zakupu każdej nabytej Wierzytelności będzie równa jej kwocie nominalnej, pomniejszonej o potrącenia związane z daną Wierzytelnością, które zostały udzielone danemu dłużnikowi przez Spółkę oraz pomniejszonej o prowizję faktoringową i odsetki.

Różnica pomiędzy wartością nominalną pomniejszoną o potrącenia udzielone danemu dłużnikowi przez Spółkę a ceną będzie stanowić dyskonto, tj. wynagrodzenie Nabywcy (dalej jako: „Dyskonto”) otrzymane w szczególności za:

\- przejęcie ryzyka nieotrzymania bądź nieterminowego otrzymania środków wynikających z przysługujących należności względem dłużników,

\- przekazanie środków finansowych wcześniej niż w terminie ustalonym z dłużnikami, wynikającym z daty wymagalności wierzytelności.

W związku z przetwarzaniem i obsługą Umowy, dywersyfikacją ryzyka i refinansowaniem, Wnioskodawca współpracuje z wyspecjalizowanymi podmiotami niemieckiego sektora bankowego i ich spółkami powiązanymi.

W uzupełnieniu wniosku podali Państwo, że usługa faktoringu świadczona przez Wnioskodawcę na rzecz X Sp. z o.o., będzie świadczona dla polskiego podatnika tj. na terytorium Polski w rozumieniu Ustawy o VAT. Usługa faktoringowa, co do zasady, nie będzie obejmowała Wierzytelności powstałych w ramach Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Różnica pomiędzy wartością nominalną Wierzytelności a ceną będzie stanowić Dyskonto, tj. wynagrodzenie Wnioskodawcy, które będzie otrzymywane w szczególności za:

\- przejęcie ryzyka nieotrzymania bądź nieterminowego otrzymania środków wynikających z przysługujących należności względem dłużników,

\- przekazanie środków finansowych wcześniej niż w terminie ustalonym z dłużnikami, wynikającym z daty wymagalności Wierzytelności.

Tym samym, ekonomiczna korzyść w postaci wartości odzyskanej przez Wnioskodawcę Wierzytelności, będzie wyższa od kwoty, którą Wnioskodawca poniesie na nabycie. Zatem cena sprzedaży Wierzytelności ustalona wskutek zastosowania Dyskonta odzwierciedla ich rzeczywistą ekonomiczną wartość.

Wynagrodzenie Wnioskodawcy stanowi jedynie Dyskonto tj. prowizja faktoringowa oraz odsetki.

Nabyte Wierzytelności co do zasady będę stanowić wierzytelności wymagalne w pewnym momencie w przyszłości w dniu ich nabycia. W drodze wyjątku Wnioskodawca ma prawo, ale nie obowiązek, nabyć Należności, które w dniu rozpoczęcia obowiązywania Umowy pomiędzy Wnioskodawcą a X Sp. z o.o., nie były wymagalne przez okres dłuższy niż 60 dni.

**Pytanie** w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone jak we wniosku)

1\. Czy nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę od Spółki w opisanym zdarzeniu przyszłym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako usługa świadczona przez Wnioskodawcę?

**Państwa stanowisko w sprawie** w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone jak we wniosku)

Ad. 1. Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę od Spółki w opisanym zdarzeniu przyszłym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako usługa świadczona przez Wnioskodawcę.

UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do dysponowania towarem jak właściciel. Sprzedaż wierzytelności z pewnością nie może być sklasyfikowana jako dostawa towarów (zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii - nie ulega wątpliwości, ze wierzytelność nie jest towarem). Przez świadczenie usług rozumie się natomiast każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT).

Należy podkreślić, że przytoczona definicja świadczenia usług jest bardzo szeroka (dopełniająca w stosunku do dostawy towarów). Takie rozumienie definicji potwierdzone zostało przez sądy krajowe, przykładowo w wyroku WSA w Warszawie z 3 grudnia 2009 r. sygn. akt: III SA/Wa 1371/09: „Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji”. Opisany sposób zdefiniowania podstawowych czynności opodatkowanych w VAT pozwala ustawodawcy na spełnienie zasady powszechności opodatkowania.

Art. 8 ustawy o VAT jest odpowiednikiem art. 24 Dyrektywy VAT’, zgodnie z którym świadczenie usług oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów. Definicja świadczenia usług była również wielokrotnie przedmiotem orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: TSUE). W ramach orzecznictwa zostały wypracowane przesłanki, które muszą być spełnione, aby w danym w przypadku doszło do świadczenia usług w rozumieniu przepisów o VAT, tj.:

\- została określona (możliwa do zdefiniowania) usługa (świadczenie);

\- istnieje konkretny beneficjent świadczenia;

\- świadczenie wynika ze stosunku prawnego łączącego strony;

\- istnieje bezpośredni związek między świadczoną usługą i otrzymywanym wynagrodzeniem.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca, który jest zarejestrowanym podatnikiem VAT w UE, nabywa, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, od Spółki Wierzytelności przed ich terminem wymagalności.

Należy podkreślić, że istotnym elementem Transakcji będzie cesja wierzytelności - tj. instytucja uregulowana w art. 509-518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.; dalej jako: „K.c.”), której istotą jest umowa zawierana przez wierzyciela z osobą trzecią, na mocy której osoba ta nabywa wierzytelność będącą własnością wierzyciela. W wyniku przelewu wierzytelności, prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. Omawianą Transakcję należy jednak rozpatrywać w szerszym kontekście, w szczególności z uwzględnieniem celów jakie strony chcą osiągnąć przystępując do Umowy.

Korzyścią, jaką odnosi Spółka ze sprzedaży wierzytelności jest otrzymanie środków w wysokości wartości rynkowej wierzytelności w momencie ich przeniesienia do Nabywcy. Co istotne, otrzymanie tych środków jest niezależne od spłaty wierzytelności przez dłużnika. Tym samym, Nabywca przejmuje opisane w zdarzeniu przyszłym ryzyka (ryzyko dotyczące spłaty, jak i opóźnienia w spłacie przez dłużników danych wierzytelności).

Kluczowym elementem transakcji jest fakt, że cena nabycia Wierzytelności będzie niższa od jej wartości nominalnej wynikającej z faktury. Różnica ta stanowi wynagrodzenie Nabywcy za:

\- przejęcie ryzyka nieotrzymania bądź nieterminowego otrzymania środków wynikających z przysługujących należności względem dłużników,

\- przekazanie środków finansowych wcześniej niż w terminie ustalonym z dłużnikami, wynikającym z daty wymagalności Wierzytelności.

Powyższe oznacza, że świadczenie usług przez Nabywcę będzie wykonywane odpłatnie. Równocześnie, w zamian za wynagrodzenie po stronie Nabywcy pojawi się precyzyjnie określona korzyść w postaci nabycia Wierzytelności po cenie niższej niż jej nominalna wartość. Przysporzenie to jest bezpośrednio powiązane ze świadczeniem realizowanym na rzecz Spółki polegającym na umożliwieniu otrzymania środków finansowych wcześniej niż w dacie wymagalności nabywanych wierzytelności oraz uwolnienie się od ryzyka nieotrzymania lub nieterminowego otrzymania środków. Innymi słowy wynagrodzenie płacone przez Spółkę stanowi ekwiwalent świadczenia ze strony Nabywcy.

Równocześnie mając na uwadze fakt, że Nabywca nie ma prawa regresu w stosunku do Spółki w przypadku braku spłaty należności przez dłużników, nie będzie mógł dochodzić jakichkolwiek kwot od Spółki.

Należy więc uznać, że w analizowanym zdarzeniu przyszłym:

\- została określona usługa jaką świadczy Wnioskodawca (uwolnienie Spółki od ryzyk i zapewnienie finansowania);

\- istnieje konkretny beneficjent świadczenia tj. Spółka;

\- świadczenie wynika ze stosunku prawnego łączącego strony (Umowa);

\- zostało określone wynagrodzenie jakie usługodawca otrzymuje za usługę i istnieje bezpośredni związek między świadczoną usługą i otrzymywanym wynagrodzeniem.

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, nabywanie Wierzytelności na zasadach określonych w zdarzeniu przyszłym stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT.

Prawidłowość stanowiska, zgodnie z którym nabycie wierzytelności, które nie są wierzytelnościami trudnymi, stanowi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT została potwierdzona m.in. w:

\- interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zdnia 14 maja 2021 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.163.2021.1.DM;

\- interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31 maja 2019 r. nr 0111-KDIB2-2.4014.59.2019.3.SK;

\- interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 maja 2019 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.195.2019.4.WN;

\- interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 12 października 2018 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.628.2018.1.MW;

\- interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 marca 2017 r., nr 3063-ILPP1-3.4512.52.2017.1.KB.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy nabycie Wierzytelności od Spółki w opisanym zdarzeniu przyszłym podlega podatkowi od towarów i usług jako usługa świadczona na rzecz Spółki.

Podmiot zobowiązany do rozliczenia podatku

Na podstawie art. 28b ustawy o VAT miejscem świadczenia w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Zgodnie z tym przepisem usługi podlegają opodatkowaniu VAT, co do zasady, w kraju w którym siedzibę posiada usługobiorca. Biorąc pod uwagę fakt, że Spółka posiada siedzibę w Polsce, omawiana transakcje będzie podlegała opodatkowaniu polskim podatkiem.

Równocześnie na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatnikami są m.in. osoby prawne, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju,

b) usługobiorcą jest:

\- w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Obydwa powyższe warunki są spełnione dla przedmiotowej transakcji, tzn.:

\- Spółka - polski podatnik VAT - jest usługobiorcą usługi,

\- Wnioskodawca nie posiada w Polsce siedziby działalności gospodarczej, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Stosownie do art. art. 17 ust. 2 ustawy o VAT, w takim przypadku usługodawca nie rozlicza podatku należnego.

W związku z powyższym, opisane świadczenie usługi uwzględniające nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę od Spółki podlega VAT w kraju siedziby usługobiorcy, tj. w Polsce. Spółka jako usługobiorca zobowiązana będzie do rozpoznania tych usług na gruncie podatku VAT jako import usług (przez import usług rozumie się, zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, świadczenie usług, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Równocześnie, po stronie Nabywcy nie powstanie obowiązek rozpoznania świadczonych przez niego usług dla celów polskiego podatku VAT.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie opodatkowania czynności nabycia Wierzytelności (pytanie nr 1) jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2022 r., poz. 931 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT,

opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności sformułowany został odpowiednio w art. 7 oraz w art. 8 ww. ustawy.

I tak, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT,

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przy czym towarami w myśl art. 2 pkt 6 cyt. ustawy,

są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy,

przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy.

Z treści powołanego art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym, przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Jednocześnie, skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług, określone w art. 8 ust. 1 ustawy.

Zatem świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy jest wykonane odpłatnie oraz gdy pomiędzy świadczącym usługę i jej beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Wyjaśnić należy, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego.

Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana w przepisach art. 509-518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.).

Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego

wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

W myśl art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego

wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Jak stanowi art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego

umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Przelew wierzytelności jest swoistą konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych zasadach zobowiązań prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela, podczas gdy przedmiot zobowiązania pozostaje ten sam. Istotą przelewu wierzytelności jest zatem umowa zawierana przez wierzyciela z osobą trzecią, na podstawie której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu wierzytelność.

W wyniku przelewu wierzytelności prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. Na podstawie umowy przelewu wierzytelności cesjonariusz może dochodzić spełnienia określonego świadczenia od dłużnika, przysługuje mu również uprawnienie do rozporządzania wierzytelnością poprzez jej dalszą odsprzedaż, zamianę, darowiznę, zapis w testamencie lub zastaw. W zamian za nabywaną wierzytelność cesjonariusz (nabywca) zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz cedenta. Spełnienie świadczenia, wynikającego z umowy przelewu nastąpi, gdy cedent przeniesie wierzytelność na cesjonariusza, a on zapłaci mu cenę za cedowaną wierzytelność (w sytuacji, kiedy cesja miała charakter odpłatny).

Umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 ustawy, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych, w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Wskazać przy tym należy, że w przypadku zbycia wierzytelności o świadczeniu usług można mówić jedynie w odniesieniu do nabywcy tych wierzytelności. Z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usługi dochodzi już w momencie samego nabycia tej wierzytelności, obojętnie czy nabycie zostało dokonane w celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też w celu dalszej jej odsprzedaży. Celem nabycia cudzej wierzytelności nie musi być jej odsprzedaż, ale także inne wykorzystanie do celów prawno-gospodarczych przez nabywcę. Sposób wykorzystania nabytej wierzytelności może decydować o charakterze usługi, nie zaś o istocie czynności prawnej jaką jest nabycie cudzej wierzytelności. Usługą jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej wykorzystania do operacji prawno-podatkowych.

Zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Oznacza to, że w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę, której celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Jednakże, jak wskazano na wstępie, ww. usługa podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jest świadczona odpłatnie.

Z przedstawionych przez Państwa informacji wynika, że Państwa Spółka jest podmiotem z siedzibą w UE i podatnikiem zarejestrowanym dla celów VAT w UE. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej nabywają Państwo wierzytelności handlowe.

Planują Państwo nabywać wierzytelności od Spółki z siedzibą w Polsce, zarejestrowanej jako czynny podatnik VAT. Spółka prowadzi działalność na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej (dalej jako: „SSE”).

Spółka posiada wierzytelności handlowe pochodzące ze sprzedaży swoich produktów. Aby uzyskać wcześniejsze finansowanie i poprawić płynność finansową oraz usprawnić proces otrzymywania środków pieniężnych, Spółka zamierza zawrzeć umowę faktoringową z Państwem, na podstawie której skupowane będą Wierzytelności. Sprzedaży będą podlegały wszystkie Wierzytelności, z wyjątkiem Wierzytelności podlegających pod SSE. Umowa będzie podlegała prawu polskiemu.

Wierzytelności będące przedmiotem transferu do Nabywcy będą spełniały szereg kryteriów.

W ramach Transakcji nie będą przenoszone wierzytelności trudne, m.in. w przypadku których dłużnik jest podmiotem postępowania upadłościowego lub wierzytelności nieściągalne.

Na mocy zawartej Umowy sprzedaż będzie dokonywana w sposób regularny.

Cena zakupu każdej nabytej Wierzytelności będzie równa jej kwocie nominalnej, pomniejszonej o potrącenia związane z daną Wierzytelnością, które zostały udzielone danemu dłużnikowi przez Spółkę oraz pomniejszonej o prowizję faktoringową i odsetki.

Usługa faktoringu świadczona przez Państwo na rzecz Spółki, która posiada siedzibę w Polsce, będzie świadczona dla polskiego podatnika tj. na terytorium Polski w rozumieniu Ustawy o VAT. Usługa faktoringowa, co do zasady, nie będzie obejmowała Wierzytelności powstałych w ramach Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Różnica pomiędzy wartością nominalną Wierzytelności a ceną będzie stanowić Dyskonto, tj. wynagrodzenie Państwa, które będzie otrzymywane w szczególności za:

\- przejęcie ryzyka nieotrzymania bądź nieterminowego otrzymania środków wynikających z przysługujących należności względem dłużników,

\- przekazanie środków finansowych wcześniej niż w terminie ustalonym z dłużnikami, wynikającym z daty wymagalności Wierzytelności.

Wynagrodzenie dla Państwa za świadczoną usługę związaną z nabyciem Wierzytelności stanowi, jak Państwo wskazują, jedynie Dyskonto tj. prowizja faktoringowa oraz odsetki.

Nabyte Wierzytelności co do zasady będę stanowić wierzytelności wymagalne w pewnym momencie w przyszłości w dniu ich nabycia. W drodze wyjątku mają Państwo prawo, ale nie obowiązek, nabyć Należności, które w dniu rozpoczęcia obowiązywania Umowy pomiędzy Państwem a X Sp. z o.o., nie były wymagalne przez okres dłuższy niż 60 dni.

Państwa wątpliwości w opisanej sprawie dotyczą w pierwszej kolejności kwestii, czy nabycie Wierzytelności przez Państwa od Spółki będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako usługa świadczona przez Państwa. (pytanie nr 1 z wniosku).

Jak wskazano wyżej, zakup Wierzytelności jest uwolnieniem sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności, a usługa ta podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jest świadczona odpłatnie.

W okolicznościach przedstawionych we wniosku Państwo nabywając od Spółki wierzytelności za wynagrodzeniem w postaci Dyskonta będziecie świadczyć na rzecz Spółki usługę uwolnienia sprzedawcy Wierzytelności (Spółki) od ciężaru egzekwowania Wierzytelności. Świadczenie przez Państwa tej usługi należy uznać za świadczenie przez Państwa usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, które będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Jednakże w opisanej sprawie należy zwrócić uwagę, że Państwo posiadając siedzibę działalności gospodarczej na terytorium, będziecie świadczyć usługę na rzecz Spółki, która ma siedzibę na terytorium kraju.

Z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy, regulującego zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynika, iż dla opodatkowania danej transakcji rozstrzygające znaczenie ma ustalenie miejsca świadczenia. Miejsce świadczenia to nic innego jak miejsce opodatkowania danej czynności, zatem jego określenie ma istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia państwa, w którym powstanie obowiązek podatkowy.

Stosownie do art. 28a ustawy,

na potrzeby stosowania rozdziału 3 działu V ustawy, dotyczącego określania miejsca świadczenia usług:

1) ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:

a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,

b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Wskazany powyżej art. 28a ustawy, wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy,

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy,

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy,

miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Jak stanowi ust. 2 art. 28b ustawy,

w przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy jest miejsce, w którym podatnik ten posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Powołaną powyżej zasadę ogólną należy stosować, gdy usługa jest świadczona na rzecz podatnika, a przepisy wskazane w art. 28b ust. 1 ustawy nie przewidują innych zasad ustalenia miejsca świadczenia usług.

Do powołanej w art. 28b ust. 1 ustawy zasady ogólnej, ustawodawca przewidział szereg zastrzeżeń, wskazując szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie mają one zastosowania.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy,

podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b) usługobiorcą jest:

\- w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,

\- w przypadku transferu bonów jednego przeznaczenia, w przypadku których miejscem świadczenia usług, których te bony dotyczą, jest terytorium kraju – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15,

\- w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

W myśl art. 17 ust. 2 ustawy,

w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy,

świadczenie usług, z tytułu wykonania, których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi import usług.

Skoro nie posiadają Państwo w Polsce siedziby działalności gospodarczej, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, zaś usługobiorcą usługi będzie polski kontrahent (Spółka), zarejestrowany w Polsce podatnik VAT, to miejscem świadczenia przedmiotowej usługi będzie Polska, jako kraj, w którym kontrahent (usługobiorca) ma siedzibę działalności gospodarczej. Usługobiorca zobowiązany będzie do rozpoznania nabycia od Państwa tych usług na gruncie przepisów podatku VAT jako import usług. W tej sytuacji to na nabywcy usług będzie ciążył obowiązek rozpoznania importu usług nabytych od Państwa i opodatkowanie ich na terytorium kraju.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług dotyczącym opodatkowania czynności nabycia Wierzytelności (pytania nr 1).

Kwestie objęte pytaniem numer 2 są przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosujecie się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w \`(...)\` Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).