Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.85.2023.3.PB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-06-30
Teza: W zakresie skutków podatkowych darowizny przedsiębiorstwa prowadzonego w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej na rzecz wspólników spółki cywilnej.
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; przedsiębiorstwa; spółki-spółka cywilna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne-Umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. d

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

**Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej**

24 marca 2023 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 17 marca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych darowizny przedsiębiorstwa prowadzonego w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej na rzecz wspólników spółki cywilnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 31 maja 2023 r. (wpływ 2 czerwca 2023 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:

**Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem**

1) Zainteresowany będący stroną postępowania: Pan R. B. (…);

2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania: Pan J. B. (…);

3) Zainteresowany niebędący stroną postępowania: Pan A. B. (…);

4) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: Pani K. S. (…);

**Opis zdarzenia przyszłego**

Darczyńca A. B. (Zainteresowany niebędący stroną postępowania) prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą (…) z siedzibą w S., zarejestrowaną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a w jej ramach przedsiębiorstwo. W skład tego przedsiębiorstwa wchodzi m.in. własność rzeczy takich jak nieruchomość, maszyny, urządzenia, samochody oraz prawa majątkowe, w tym wierzytelności. Darczyńca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Darczyńca dokonuje odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wchodzących w skład przedsiębiorstwa na zasadach wynikających z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Cała działalność prowadzona w ramach przedsiębiorstwa darczyńcy jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Darczyńca nie dokonywał w ramach tego przedsiębiorstwa żadnych czynności, w związku z którymi nie przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W związku z tym, do chwili złożenia niniejszego wniosku, nie zachodziła potrzeba korekty podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Amortyzowane środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wchodzące w skład przedsiębiorstwa darczyńcy są wykorzystywane w całości do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Z uwagi na wiek darczyńca planuje dokonanie sukcesji prowadzonego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo prowadzone przez darczyńcę jest częścią majątku wspólnego jego i jego żony, gdyż w małżeństwie obojga darczyńców obowiązuje z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa).

Małżonkowie H. i A. B. jako darczyńcy planują dokonać darowizny opisanego wyżej przedsiębiorstwa na rzecz trójki swoich dzieci tj. J. B. (Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania), R. B. (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) i K. S. (Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania), którą obdarowani zamierzają przyjąć jako wspólnicy spółki cywilnej, którą w tym celu zawiążą. Wszyscy obdarowani są na chwilę złożenia wniosku o interpretację zatrudnieni w przedsiębiorstwie darczyńcy na podstawie umów o pracę. Jeden z obdarowanych R. B. prowadzi również jednoosobową działalność gospodarczą. Pozostałych dwoje obdarowanych dopiero planuje założyć jednoosobową działalność gospodarczą.

Darowiznę przedsiębiorstwa obdarowani zamierzają przyjąć jako wspólnicy spółki cywilnej działający łącznie. Każdy ze wspólników – obdarowanych będzie uczestniczył w spółce cywilnej w zyskach i stratach w częściach równych, czyli w 1/3.

Utworzona spółka cywilna będzie czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Podsumowując, przedmiotem darowizny ze strony rodziców H. i A. B. jako darczyńców na rzecz ich dzieci byłoby przedsiębiorstwo prowadzone przez ojca obdarowanych. Obdarowanymi byłoby troje dzieci tj. J. B., R. B. i K. S. działający jako wspólnicy spółki cywilnej. Przedmiot darowizny wszedłby do majątku spółki cywilnej i dalsza działalność tego przedsiębiorstwa prowadzona byłaby przez obdarowanych w formie założonej przez nich spółki cywilnej. Jako wspólnicy spółki cywilnej obdarowani będą uczestniczyć w zyskach i stratach w częściach równych, czyli w wysokości 1/3 zysków i strat.

**Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego**

Na pytanie „Jaki okres podatkowy jest przedmiotem Państwa zapytania?” odpowiedzieli Państwo, że nie rozumieją Państwo tego pytania, gdyż żadna z ustaw podatkowych będących przedmiotem Państwa pytań nie posługuje się pojęciem „okresu podatkowego”. Okresem rozliczeniowym – rokiem podatkowym, w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych jest rok kalendarzowy. Dotyczy to zarówno darczyńcy jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i wspólników spółki cywilnej, którzy są osobami fizycznymi. W spółce cywilnej rokiem obrotowym będzie zatem rok kalendarzowy. Spółka cywilna, która nie jest spółką prawa handlowego, nie może zresztą przyjąć roku obrotowego innego, niż rok kalendarzowy. W przypadku podatku od towarów i usług zgodnie z ustawą okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy.

Wniosek o interpretację dotyczy zdarzenia przyszłego. Przyszli wspólnicy spółki cywilnej planują wybór podatku liniowego.

Ze względu na poziom obrotów osiąganych obecnie przez darczyńcę prowadzi on podatkową księgę przychodów i rozchodów, wobec czego należy przyjąć, że po otrzymaniu darowizny w spółce cywilnej będzie to również podatkowa księga przychodów i rozchodów.

Termin darowizny przedsiębiorstwa uzależniony jest od tego kiedy otrzymają Państwo interpretację podatkową, o wydanie której zwrócili się Państwo.

Plany zakładają dokonanie darowizny w 2023 r.

Z uzasadnienia wezwania do uzupełnienia wniosku zdaje się wynikać, że opis okoliczności sprawy przedstawiony przez Państwa we wniosku jest niewystarczający. Jednakże oczekiwana w tym pytaniu kwalifikacja prawna planowanych przez Państwa czynności cywilnoprawnych nie mieści się w pojęciu okoliczności sprawy. Opis zdarzenia przyszłego to opis stanu faktycznego jaki ma zaistnieć w przyszłości. To obowiązkiem organu jest ocena czy planowana czynność opisana przez Państwa spełnia przesłanki prawne uznania jej za darowiznę. Od tego bowiem zależy, czy będą miały do tej czynności zastosowanie wskazane we wniosku o interpretację przepisy ustawy o podatku od spadku i darowizn (vide: np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2023 r. II FSK 388/22).

Co najwyżej można uznać, że oczekiwanie przez organ dokonania przez Państwa oceny prawnej czy planowana darowizna będzie umową darowizny, o której mowa w przepisie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego może być jedynie elementem uzasadnienia prawnego naszego stanowiska. W takim jednak przypadku nie ma podstaw do wzywania do uzupełnienia wniosku.

W Państwa ocenie darowizna przedsiębiorstwa przez darczyńców na rzecz obdarowanych będzie umową darowizny w rozumieniu art. 888 § 1 K.c.

Ocenę opierają Państwo na tym, że planowana czynność (umowa) będzie zawarta w formie aktu notarialnego, będzie nieodpłatna, na jej podstawie darczyńcy (rodzice obdarowanych) przeniosą na obdarowanych (dzieci darczyńców) własność przedsiębiorstwa prowadzonego przez jednego z darczyńców. Na podstawie takiej umowy darczyńcy zobowiążą się do jednostronnego bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku na rzecz obdarowanych, przy równoczesnym braku nałożenia na nich obowiązku świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Świadczenie na rzecz obdarowanych polegać więc będzie na przeniesieniu określonych praw (opisanych we wniosku) z majątku darczyńców do majątku obdarowanych.

W skład przedsiębiorstwa, o którym mowa we wniosku wchodzą poniższe środki trwałe: grunt (nie podlega amortyzacji), budynek, magazyn plandekowy 1, magazyn plandekowy 2, zgrzewarka (…), maszyna do produkcji rękawów (…), maszyna do wydmuchu folii (…), panele fotowoltaiczne 49,5 kW, samochód (…), samochód (…), kompresor (…), prasa do balotów (…), wytłaczarka foli, wytłaczarka foli, zgrzewarka, wytłaczarka, zestaw (…), urządzenie folia (…), linia do produkcji folii, maszyna do nadruku na folii, zgrzewarka (…), monitoring, samochód (…).

Obecnie w przedsiębiorstwie wykorzystywana jest też licencja na oprogramowanie do fakturowania. Licencja jest każdorazowo udzielana na rok. Ze względu na niską wartość została zaliczona do kosztów pozostałych i nie była amortyzowana jednorazowo.

Część środków trwałych została zamortyzowana w całości, część środków trwałych nadal jest amortyzowana.

Przedmiotem dalszej amortyzacji będą poniższe środki trwałe:

\- Budynek 4 ul. (…),

\- Magazyn plandekowy 1,

\- Magazyn plandekowy 2,

\- Zgrzewarka (…),

\- Maszyna do produkcji rękawów (…),

\- Maszyna do wydmuchu folii (…),

\- Panele fotowoltaiczne 49,5 kW,

\- Samochód (…),

\- Samochód (…).

Przedmiotem darowizny będzie przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego nie obejmuje zobowiązań i obciążeń związanych z jego prowadzeniem. W takim przypadku, zgodnie z przepisem art. 554 Kodeksu cywilnego nabywca przedsiębiorstwa będzie odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Wobec tego, zarówno Zainteresowani (obdarowani) jak i darczyńcy po dokonaniu darowizny przedsiębiorstwa będą z mocy prawa solidarnie odpowiedzialni za długi, ciężary i zobowiązania przedsiębiorstwa. Ani obdarowani ani darczyńcy nie planują zawierania żadnej z umów, o której mowa w przepisie art. 519 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego.

Darowiznę przedsiębiorstwa zamierzają Państwo przyjąć działając już jako wspólnicy nowoutworzonej spółki cywilnej. Wobec tego przedsiębiorstwo stanie się „automatycznie – w wyniku umowy darowizny – majątkiem spółki.”

Na pytanie „Czy darowizna przedsiębiorstwa będzie stanowiła zbycie przedsiębiorstwa zgodnie z art. art. 551 ww. ustawy Kodeks cywilny?” odpowiedzieli Państwo, że pytanie to dotyczy prawnej kwalifikacji planowanej umowy darowizny, wobec tego nie jest elementem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. To obowiązkiem organu jest ocena czy planowana czynność opisana przez Państwa spełnia przesłanki prawne uznania jej za „zbycie przedsiębiorstwa zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego.” Od tego bowiem zależy, czy będą miały do tej czynności zastosowanie wskazane we wniosku o interpretację przepisy ustawy o podatku od towarów i usług (vide: np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2023 r. II FSK 388/22), a konkretnie przepis art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowiący, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa. Zgodnie z przepisami prawa przedstawili Państwo swoje stanowisko (ocenę prawną) planowanej czynności wskazując, że w Państwa ocenie będzie to transakcja zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, a organ zobowiązany jest ocenić poprawność tego stanowiska.

Obdarowani zamierzają kontynuować działalność otrzymanego w darowiźnie przedsiębiorstwa w ramach nowoutworzonej spółki cywilnej, wobec tego należy przyjąć, że cała działalność spółki cywilnej będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, jak ma to obecnie miejsce w przypadku działalności darczyńcy.

**Pytanie**

1) Czy darowizna rodziców, przedmiotem której będzie przedsiębiorstwo prowadzone w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej przez jednego z rodziców (ojca) na rzecz trójki dzieci, które zamierzają kontynuować działalność gospodarczą przy wykorzystaniu tego przedsiębiorstwa jako wspólnicy spółki cywilnej będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

**Państwa stanowisko w sprawie**

Zdaniem Zainteresowanych, nie powstanie obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie _z_ art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy.

Przedmiotem darowizny będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisu art. art. 551 Kodeksu cywilnego. Przedsiębiorstwo w ujęciu przedmiotowym stanowi zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Z definicji przedsiębiorstwa wynika, że ustawodawca przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym traktuje jako instrument realizacji funkcji gospodarczej. Treść art. 551 Kodeksu cywilnego jednoznacznie dowodzi, że poza zakresem znaczeniowym przedsiębiorstwa pozostają zobowiązania i obciążenia związane z jego prowadzeniem. Potwierdzeniem tego jest również przepis art. 554 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub gospodarstwa według stanu w chwili nabycia a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć. Gdyby więc w wyniku darowizny przedsiębiorstwa dochodziło do przejęcia długów, ciężarów i zobowiązań darczyńcy przez nabywcę (obdarowanego), przepis ustanawiający odpowiedzialność nabywcy za zobowiązania zbywcy byłby zbędny. Instytucja przejęcia długu uregulowana jest w przepisie art. 518 Kodeksu cywilnego. Do przejęcia długu może dojść wyłącznie za zgodą wierzyciela. Wobec tego w przypadku gdy w umowie darowizny obdarowani nie zawrą z darczyńcami dodatkowo umowy o przejęcie długów, zobowiązań i ciężarów związanych z przedsiębiorstwem nie powstanie po ich stronie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od otrzymanej darowizny.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Państwa stanowiska wyłącznie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od spadków i darowizn, podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 170 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c) (uchylona),

d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e) umowy dożywocia,

f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g) (uchylona),

h) ustanowienie hipoteki,

i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

j) umowy depozytu nieprawidłowego,

k) umowy spółki.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają:

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Istotną więc cechą darowizny jest jej bezpłatny charakter. Oznacza to, że druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy oraz zbywalne prawa majątkowe.

Jak wyżej wskazano, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawarcie umowy darowizny podlega przepisom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Zgodnie z art. 4 pkt 3 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie darowizny – na obdarowanym.

Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy :

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie darowizny – wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:

Stawki podatku wynoszą od umowy zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:

a) przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%,

b) przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych - 1%.

W oparciu o art. 7 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:

Podatek pobiera się według stawki najwyższej jeżeli podatnik dokonując czynności cywilnoprawnej, w wyniku której nastąpiło przeniesienie własności, nie wyodrębnił wartości rzeczy lub praw majątkowych, do których mają zastosowanie różne stawki - od łącznej wartości tych rzeczy lub praw majątkowych.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlega zatem umowa darowizny, o ile następuje przejęcie przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy oraz przejęcie to następuje w umowie darowizny. Chodzi przy tym o takie długi, ciężary i zobowiązania przejęte przez obdarowanego, które pozostają w związku funkcjonalnym z przedmiotem darowizny i które w związku z dokonaną darowizną obciążają obdarowanego i tym samym zwalniają darującego z obowiązku ich regulowania (ponoszenia).

Jako że przepisy dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują pojęcia przedsiębiorstwa, należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 551 ustawy Kodeks cywilny:

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl natomiast art. 552 ww. Kodeksu:

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Z kolei zgodnie z art. 554 ww. Kodeksu cywilnego:

Nabywca przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub gospodarstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.

Ostatni wymieniony przepis statuuje solidarną odpowiedzialność zbywcy i nabywcy przedsiębiorstwa w celu ustanowienia szczególnej ochrony dla wierzycieli, której nie może wyłączyć porozumienie między zbywcą a nabywcą przedsiębiorstwa.

Natomiast na mocy art. 519 cyt. Kodeksu cywilnego:

§ 1. Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).

§ 2. Przejęcie długu może nastąpić:

1) przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;

2) przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

Przejęcie długu zachodzi, gdy wskutek jakiegokolwiek zdarzenia prawnego dochodzi do wstąpienia osoby trzeciej w miejsce dłużnika i zwolnienia dotychczasowego dłużnika z długu. Przedmiotem przejęcia długu może być dług wynikający z zobowiązania solidarnego i przejmującym dług jednego z dłużników solidarnych może być zarówno osoba trzecia względem stron zobowiązania, jak i również inny dłużnik solidarny.

Z powyższych przepisów wynika, że nabywca przedsiębiorstwa w drodze darowizny może przejąć dług – jeśli takie są postanowienia stron umowy darowizny – dłużnika solidarnego, jakim jest zbywca przedsiębiorstwa. W przypadku przejęcia długu przez nabywcę przedsiębiorstwa powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że darczyńca (Zainteresowany niebędący stroną postępowania) planuje dokonanie sukcesji prowadzonego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo prowadzone przez darczyńcę jest częścią majątku wspólnego jego i jego żony, gdyż w małżeństwie obojga darczyńców obowiązuje z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa). Małżonkowie H. i A. B. jako darczyńcy planują dokonać darowizny przedsiębiorstwa na rzecz trójki swoich dzieci tj. J. B. (Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania), R. B. (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) i K. S. (Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania), którą obdarowani zamierzają przyjąć jako wspólnicy spółki cywilnej, którą w tym celu zawiążą. Każdy ze wspólników – obdarowanych będzie uczestniczył w spółce cywilnej w zyskach i stratach w częściach równych, czyli w 1/3. W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo m.in., że zarówno Zainteresowani (obdarowani) jak i darczyńcy po dokonaniu darowizny przedsiębiorstwa będą z mocy prawa solidarnie odpowiedzialni za długi, ciężary i zobowiązania przedsiębiorstwa. Ani obdarowani ani darczyńcy nie planują zawierania żadnej z umów, o której mowa w przepisie art. 519 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Darowiznę przedsiębiorstwa Zainteresowani zamierzają przyjąć działając już jako wspólnicy nowoutworzonej spółki cywilnej. Wobec tego przedsiębiorstwo stanie się „automatycznie – w wyniku umowy darowizny – majątkiem spółki.”

Jeżeli zatem – co wynika z uzupełnienia przedstawionego zdarzenia przyszłego – na podstawie umowy darowizny nie dojdzie do przejęcia zobowiązań, długów i ciężarów darczyńcy, ponieważ na mocy art. 554 Kodeksu cywilnego dotychczasowi właściciele przedsiębiorstwa – darczyńcy nadal pozostaną zobowiązanymi (dłużnikami solidarnymi) odpowiedzialnymi za długi, ciężary i zobowiązania związane z przedmiotem darowizny (przedsiębiorstwem), to umowa ta na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, że ww. przedsiębiorstwo automatycznie – w wyniku umowy darowizny – stanie się majątkiem spółki cywilnej i nie zostanie wniesione do spółki jako wkład – należy stwierdzić, iż nie dojdzie do zmiany umowy spółki.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania**

Pan R. B. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).