Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-330/09-4/BP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-06-03
Teza: Prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zamianą nieruchomości oraz korekty podatku odliczonego.
Słowa kluczowe: odliczenia-prawo do odliczenia; zamiana
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Miasta, reprezentowanego przez pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2009 r. (data wpływu: 16 marca 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zamianą nieruchomości oraz korekty podatku odliczonego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 marca 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zamianą nieruchomości oraz korekty podatku odliczonego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Miasto, będące jednostką samorządu terytorialnego (dalej jako Podatnik) posiadające status podatnika podatku od towarów i usług, zamierza w ramach Umowy Zamiany, zawartej z Kontrahentem, podmiotem będącym podatnikiem podatku od towarów i usług, zbyć stanowiące jego własność niezabudowane nieruchomości gruntowe o charakterze: tereny budowlane oraz tereny przeznaczone pod zabudowę (dalej jako Nieruchomości Miasta).

Natomiast Podatnik w wyniku Umowy Zamiany nabędzie własność (udział we współwłasności) innych niezabudowanych nieruchomości gruntowych stanowiących tereny budowlane oraz tereny przeznaczone pod zabudowę (dalej jako Nieruchomości Kontrahenta).

Nieruchomości Kontrahenta nabyte w wyniku Umowy Zamiany będą przeznaczone na potrzeby realizowanych przez Podatnika zadań publicznych (które to zadania zostały na Podatnika nałożone odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których m. in. został Podatnik powołany), tj. na cele lokalizacji dróg publicznych, trafostacji energetycznej oraz zbiornika retencyjnego, nie służących wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy z tytułu przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Podatnika na podstawie umowy zamiany, Podatnik będzie miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących ich nabycie na cele realizacji zadań publicznych?
2.  Czy okoliczność przeznaczania, wykorzystania nabytych nieruchomości dla potrzeb czynności związanych z realizowaniem zadań publicznych przez Podatnika – jako jednostkę samorządu terytorialnego, tj. lokalizacji dróg publicznych, trafostacji energetycznej oraz zbiornika retencyjnego, nie służących wykonaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, będzie stanowić zmianę prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych towarów w chwili ich faktycznego przeznaczenia (wykorzystania) dla tych potrzeb i tym samym skutkować będzie kiedykolwiek obowiązkiem korekty odliczonej kwoty podatku naliczonego?

Zdaniem Wnioskodawcy, Podatnik będzie miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących nabycie własności nieruchomości, w ramach ich zamiany, na cele realizacji zadań publicznych.

Wnioskodawca zauważa, że:

1.  zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;
2.  zgodnie z logiczną, językową i celowościową interpretacją powyższego przepisu, prawo podatnika do odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia towarów jest uzależnione od związku z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez tego podatnika – aby podatnik miał zatem prawo do odliczenia, nabycie powinno być powiązane (w sposób bezpośredni i bezsporny) z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi;
3.  w przedmiotowej sytuacji nabycie Nieruchomości Kontrahenta przez Podatnika (własności oraz udziału we współwłasności nieruchomości) jest wprost i bezpośrednio związane z czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, a mianowicie ze zbyciem Nieruchomości Miasta na rzecz Kontrahenta;
4.  należy podkreślić, że bez nabycia Nieruchomości Kontrahenta nie byłoby możliwe wykonanie Umowy Zamiany ani zbycia Nieruchomości Miasta, co oznacza, że nabycie Nieruchomości Kontrahenta było faktycznym warunkiem koniecznym do wykonania przez Podatnika czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług w postaci zbycia Nieruchomości Miasta.

W konsekwencji Podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kontrahenta dotyczącej nabycia Nieruchomości Kontrahenta. Bez znaczenia w tym przypadku będzie okoliczność przeznaczenia Nieruchomości Kontrahenta na potrzeby realizowania zadań publicznych przez Podatnika, tj. lokalizacji dróg publicznych, trafostacji energetycznej oraz zbiornika retencyjnego, nie służących wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca przywołuje interpretacje organów podatkowych:

*   postanowienie Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego z dnia 4 marca 2005 r. znak PP2/443-80/05/KD/12677, zgodnie z którym „Podatek naliczony od przejmowanej nieruchomości nie wystąpiłby, gdyby nie miała miejsca inna czynność podlegająca opodatkowaniu, tj. przekazanie przez Gminę nieruchomości innemu podmiotowi. Odmienna ocena prawna tego zdarzenia skutkowałaby powstaniem wyłącznie podatku należnego, co przeczyłoby zasadzie neutralności podatku od towarów i usług. W świetle przyjętej wykładni w ocenie Urzędu, Gmina nabywa uprawnienia do skorzystania z prawa obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z transakcji zamiany, podlegającej opodatkowaniu. W opisywanym przypadku występuje podstawa do odliczenia podatku tylko do wysokości podatku należnego rozliczonego przez Gminę z tyt. tej transakcji, jako że przejęta nieruchomość nie ma związku z innymi (poza samą transakcją zamiany) czynnościami opodatkowanymi”;
*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2007 r. znak IPPP1/443-455/07-02/AW, zgodnie z którą „(…) Wnioskodawca, zgodnie z art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, może dokonać obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury nabycia nieruchomości wystawionej przez czynnego podatnika podatku VAT, na okoliczność zamiany nieruchomości”.

Według Wnioskodawcy, przeznaczenie, wykorzystanie nabytych w ramach zamiany nieruchomości, dla potrzeb czynności związanych z wykonywaniem zadań publicznych przez Podatnika – jako jednostkę samorządu terytorialnego, tj. lokalizacji dróg publicznych, trafostacji energetycznej oraz zbiornika retencyjnego, nie służących wykonaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, nie będzie stanowiło zmiany prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych towarów i tym samym nie będzie skutkowało (kiedykolwiek) obowiązkiem korekty w całości uprzednio odliczonej kwoty podatku naliczonego.

Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług:

1.  w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego – art. 86 ust. 1;
2.  na podstawie art. 91:
    1.  po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego; w przypadku towarów i usług, zaliczanych przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych nabywcy, podatnik dokonuje korekty w ciągu 10 lat (w stosunku do nieruchomości);
    2.  w przypadku gdy w okresie korekty nastąpi sprzedaż towarów, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu; korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż;
    3.  powyższą zasadę stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o cała kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, a następnie zmieniło się to prawo.

W ocenie Wnioskodawcy w analizowanej sytuacji:

1.  prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem Nieruchomości Kontrahenta nie wynika ze związku z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi po wykonaniu Umowy Zamiany, ale ze związku z czynnością opodatkowaną w postaci zbycia Nieruchomości Miasta dokonaną w ramach Umowy Zamiany; w konsekwencji, Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego bez względu na to, w jaki sposób Nieruchomość Kontrahenta będzie później wykorzystywana;
2.  późniejsze wykorzystanie Nieruchomości Kontrahenta na potrzeby zadań publicznych wykonywanych przez Podatnika (zwolnionych od podatku) nie będzie miało jakiegokolwiek wpływu na pierwotne prawo do odliczenia podatku odliczonego i nie będzie skutkowało obowiązkiem dokonania korekty podatku naliczonego przez Podatnika (w szczególności nie nastąpi bowiem ani sprzedaż, ani zmiana przeznaczenia Nieruchomości kontrahenta powodującą obowiązek korekty odliczenia, skoro nieruchomości te były nabywane na cele potrzeby realizowania zadań publicznych).

W konkluzji Wnioskodawca podnosi, że przeznaczenie (wykorzystywanie) Nieruchomości Kontrahenta na potrzeby realizowania zadań publicznych, tj. lokalizacji dróg publicznych, trafostacji energetycznej oraz zbiornika retencyjnego, nie służących wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, pozostanie bez wpływu na nabyte prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od Kontrahenta i dotyczącej nabycia tej nieruchomości – nie wystąpi obowiązek korekty w trybie art. 91 ustawy o podatku od towarów i usług uzależnionej od następczej zmiany sposobu wykorzystania nabytego towaru w terminie 10 lat po dokonaniu odliczenia kwoty podatku z tytułu nabycia towaru.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z treści art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy są spełnione określone warunki: odliczenia podatku naliczonego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz istnieje bezpośredni i ścisły związek pomiędzy podatkiem naliczonym a czynnością opodatkowaną.

Powyższa zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu, z wyjątkiem sytuacji określonej np. w art. 86 ust. 8 ustawy.

Z uwagi na to, że prawo do odliczenia powinno być realizowane natychmiast po powstaniu podatku naliczonego, decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia będzie miał zamierzony (deklarowany) związek pomiędzy podatkiem naliczonym a czynnościami opodatkowanymi. Jeżeli podatnik zamierza przeznaczyć dane towary lub usługi na cele działalności opodatkowanej, to ma prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów i usług (choćby przed zrealizowaniem prawa do odliczenia podatku naliczonego, towary lub usługi nie zostały jeszcze spożytkowane na cele działalności opodatkowanej).

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że nieruchomości nabyte przez Wnioskodawcę, będącego jednostką samorządu terytorialnego, w wyniku Umowy Zamiany będą przeznaczone na potrzeby realizowanych przez niego zadań publicznych, tj. na cele lokalizacji dróg publicznych, trafostacji energetycznej oraz zbiornika retencyjnego, nie służących wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy oraz przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe, należy stwierdzić, że Wnioskodawca nie będzie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu przeniesienia własności nieruchomości, które będą przeznaczone na potrzeby realizowanych przez niego zadań publicznych, tj. na cele lokalizacji dróg publicznych, trafostacji energetycznej oraz zbiornika retencyjnego, nie służących wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W świetle powyższego, odpowiedź na drugie pytanie jest bezprzedmiotowa.

Powołane przez Wnioskodawcę postanowienie z dnia 4 marca 2005 r. znak PP2/443-80/05/KD/12677 oraz interpretacja indywidualna z dnia 28 listopada 2007 r. znak ILPP1/443-455/07-02/AW są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, w przedstawionym stanie.

W niniejszej interpretacji indywidualnej został załatwiony wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zamianą nieruchomości oraz korekty podatku odliczonego. Natomiast wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zamiany nieruchomości został załatwiony interpretacją indywidualną znak ILPP1/443-330/09-3/BP z dnia 3 czerwca 2009 r.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.