Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-186/14-5/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-05-28
Teza: Opodatkowanie odszkodowania.
Słowa kluczowe: odszkodowania; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 14 lutego 2014 r. (data wpływu 17 lutego 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 24 marca 2014 r. (data wpływu 26 marca 2014 r.) oraz pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. (data wpływu 4 kwietnia 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 i § 4 oraz art. 14f § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z powyższym pismem z dnia 12 marca 2014 r. nr ILPB2/415-186/14-2/WS, wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 12 marca 2014 r., skutecznie doręczono dnia 17 marca 2014 r., zaś w dniu 26 marca 2014 r. (data nadania 24 marca 2014 r.), do tut. organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 11 lutego 2014 r. Wnioskodawca otrzymał od pracodawcy PIT-11, w którym wykazana została kwota potrąconego podatku z zasądzonego Wnioskodawcy prawomocnym wyrokiem odszkodowania, sankcji, za zerwanie umowy o pracę, gwarantowana do końca miesiąca kwietnia 2013 r. (porozumienie z dnia 26 kwietnia 2004 r. zawarte pomiędzy pracodawcą a związkami działającymi u pracodawcy). Od stycznia 2009 r. Wnioskodawca nie jest pracownikiem ww. firmy, pracodawca bezprawnie zerwał z Zainteresowanym umowę o pracę.

W związku z tym obecnie były pracodawca nie jest płatnikiem składek Wnioskodawcy, Zainteresowany nie jest w jakikolwiek sposób związany z tym płatnikiem.

Porozumienie według którego pracodawca zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania zwanego odprawą, w Porozumieniu przedstawionego jako sankcja dla pracodawcy za złamanie prawa pracy przy bezprawnym zerwaniu z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia, którą to bezprawność potwierdził sąd, nakłada na pracodawcę obowiązek wypłacenia kwoty wynikającej z Porozumienia. Pracodawca stwierdził, że Wnioskodawcy kwota ta nie należy się i odmówił jej wypłacenia. Natomiast sąd wskazał, że autorowi należy się częściowe odszkodowanie i nakazał pracodawcy jego wypłacenie.

Były pracodawca potrącił podatek od kwoty, która jest własnością wierzycielek alimentacyjnych, a pomniejszoną kwotę przelał na konto wierzycielek w dniu 26 marca 2013 r. Jednocześnie Wnioskodawca wskazał, że wysokość otrzymanego odszkodowania i zasady jego ustalania wynikają z ustawy Kodeks Pracy, w oparciu o który zawarto Porozumienie w dniu 26 kwietnia 2004 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy urząd skarbowy ma pierwszeństwo przed wierzycielkami alimentacyjnymi do potrącania podatku od kwoty, która w całości należna jest ww. wierzycielkom jako spłacenie istniejącego zadłużenia alimentacyjnego, co potwierdza notariusz i służy jako środki utrzymania wierzycielkom alimentacyjnym?
2.  Czy od kwoty, będącej sankcją dla pracodawcy za złamanie Porozumienia w całości zgodnego z Kodeksem Pracy i opartego na Kodeksie Pracy, zasądzonej dla autora prawomocnym wyrokiem sądu, należny jest do opłacenia podatek?
3.  Czy od kwoty odszkodowania były pracodawca, może być płatnikiem i potracić podatek, chociaż zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest płatnikiem składek?

Tut. Organ informuje, że przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytanie nr 2. Natomiast w odniesieniu do pytania nr 1 i 3 w dniu 28 maja 2014 r. wydane zostało postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nr ILPB2/415-186/14-6/WS.

Zdaniem Wnioskodawcy, sankcja dla pracodawcy - odszkodowanie/odprawa dla autora jest objęta działaniem art. 21 ust. 1 pkt 3, nie istnieje w wyjątkach od których należny jest podatek. Porozumienie wynika z ustawy Kodeks Pracy, jest obowiązującym prawem. Kodeks Pracy to minimum i prawo zabrania ustaleń i orzeczeń poniżej tego minimum. Kodeks Pracy zezwala na wszelkie ustalenia z korzyścią dla pracownika powyżej tego minimum. Ponadto sankcję w postaci odprawy dla pracownika ponosi pracodawca nie tylko w przypadku zerwania umowy o pracę. Wskazuje na powyższe § 26 porozumienia. To że odprawa jest dla pracodawcy sankcją wskazuje § 6.2 ww. Porozumienia.

Ponadto z § 9.12 ww. Porozumienia wynika, że pracownicy - związkowcy, wszyscy są chronieni przez związki do których należy Wnioskodawca według wzoru ustawy szczególnej o związkach zawodowych, nie mogą być praktycznie zwolnieni bez zgody zarządu.

Z powyższego i art. 21 ust. 1 pkt 3 bez „z wyjątkiem” gdyż sytuacja taka nie zachodzi, od odszkodowania/odprawy w postaci sankcji dla pracodawcy za złamanie prawa wobec pracownika, wynikających z Porozumienia obowiązującego u pracodawcy za jego zgodą, podatek jest nienależny. Wynika z obowiązującego prawa. Porozumienie, jak związki u każdego pracodawcy, jeżeli związek istnieje, jak Regulamin Pracy, jest obowiązującym prawem pracy wynikającym z KP, nie osobnej umowy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.,), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, źródłem przychodów jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 cyt. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powyższych uregulowań, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Na mocy zapisu art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, ustawodawca zwolnił od podatku otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

W świetle powyższego, z literalnego brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ze zwolnienia - na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy - korzystają te odszkodowania lub zadośćuczynienia, których prawo otrzymywania wynika wprost z przepisów ustawy, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy (lit. a-g). Ze zwolnienia korzystają również inne odszkodowania (a więc te, których wysokość i zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów prawa), ale otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej - art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy (także z wyjątkami).

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca otrzymał odszkodowanie zwane odprawą, przedstawione w Porozumieniu z dnia 26 kwietnia 2004 r. zawartym pomiędzy pracodawcą a związkami działającymi u pracodawcy, jako sankcja dla pracodawcy za złamanie prawa pracy przy bezprawnym zerwaniu z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia, którą to bezprawność potwierdził sąd, nakładając na pracodawcę obowiązek wypłacenia kwoty wynikającej z Porozumienia. Pracodawca stwierdził, że Wnioskodawcy kwota ta nie należy się i odmówił jej wypłacenia. Natomiast sąd wskazał, że autorowi należy się częściowe odszkodowanie i nakazał pracodawcy jego wypłacenie.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazał, że wysokość otrzymanego odszkodowania i zasady jego ustalania wynikają z ustawy Kodeks Pracy w oparciu o który zawarto Porozumienie w dniu 26 kwietnia 2004 r.

W związku z powyższym, z uwagi na fakt, że jak wskazał Wnioskodawca, wysokość otrzymanego odszkodowania i zasady jego ustalania wynikają z ustawy Kodeks Pracy, odszkodowanie to korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślenia jednak wymaga, że w niniejszej interpretacji oparto się na przedstawionym przez Wnioskodawcę opisie stanu faktycznego, z którego wynika, że wysokość otrzymanego odszkodowania i zasady jego ustalania wynikają z ustawy Kodeks Pracy. W przypadku, gdyby przytoczony we wniosku opis stanu faktycznego różnił się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, to wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Zainteresowanego w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego, gdyż tut. Organ w toku wydawania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego nie ma stosownego umocowania umożliwiającego weryfikację przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Należy też zauważyć, że na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia w toku ewentualnego postępowania podatkowego okoliczności faktycznych, z których wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne.

Końcowo informuje się również, że wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony, do oceny dokumentów załączonych do wniosku; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego, bądź zdarzenia przyszłego, przedstawionym przez Zainteresowanego i stanowiskiem Zainteresowanego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.