Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.451.2025.5.JM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-19
Teza: Do realizacji roszczenia nabytego przez Wnioskodawcę w
drodze spadku ma zastosowanie wyłączenie uregulowane w
art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, gdyż na gruncie ustawy o PIT
roszczenie i jego realizacja przez spadkobierców jest w istocie
jednym i tym samym przychodem; wykonanie roszczenia jako
prawa majątkowego jest tylko technicznym etapem jego
istnienia, nie jest odrębnym aktem obrotu ani odrębną
czynnością prawną.
Słowa kluczowe: budowa-budowa drogi
odszkodowania
prawa-prawa majątkowe
roszczenia
spadek-nabycie spadku
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-Podmiot i przedmiot opodatkowania-
Wyłączenia spod ustawy PIT.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 2-ust. 1-pkt 3

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 kwietnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
    Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 2 czerwca 2025 r. (data wpływu
    4 czerwca 2025 r.) oraz pismem z 16 lipca 2025 r. (data wpływu 22 lipca 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W dniu 1 sierpnia 2024 r. zmarła Pana ciotka B.B. Jako siostrzeniec został Pan
    spadkobiercą. 31 października 2024 r. Sąd Rejonowy w (...) stwierdził o nabyciu spadku dla
    Pana w wysokości 1/3 udziału w nieruchomości na podstawie postanowienia. Niniejsze
    postanowienie uprawomocniło się od 8 listopada 2024 r. Sąd ustalił, że jest Pan
    uprawniony do otrzymania 1/3 odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości
    rolnej przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej przez Zarząd Dróg Powiatowych w
    (...). Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową
    nieruchomość zostało dokonane przez Starostę (...) zawiadomieniem z dnia 11
    października 2022 r. W związku z tym, że na działkach podlegających wywłaszczeniu była
    ustanowiona nieodpłatnie służebność przesyłu na czas nieoznaczony na rzecz Spółki C. S.
    A. (na działce usytuowany kratownicowy słup wysokiego napięcia) Firma C. S.A.
    postanowiła odwołać się od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W
    związku z odwołaniem decyzja o wysokości i wypłacie odszkodowania nie stała się
    ostateczna. Procedura o powyższe odszkodowanie zakończyła się dopiero decyzją z 13
    stycznia 2025 r. Natomiast środki z tytułu odszkodowania wpłynęły na Pana konto 21
    stycznia 2025 r.
    Uzupełnienie stanu faktycznego
    Spadkodawczyni - Pana Ciotka weszła w posiadanie nieruchomości, podlegającej
    wywłaszczeniu, 25 lipca 1991 roku. Nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu oznaczona
    jako działki nr 1 i nr 2 stały się własnością Powiatu (...) 29 marca 2022 roku na podstawie
    decyzji nr (...), znak (...), zmienioną decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 roku stała się
    ostateczną. W związku z tym, nieruchomość nie mogła wchodzić do masy spadkowej. Od
    tego zaś momentu rozpoczęło się postępowanie (batalia) w sprawie ustalenia wysokości
    odszkodowania. Niestety, Ciotka nie dożyła.
    Ostateczna decyzja nr (...) ustalająca i zobowiązująca Zarząd Dróg Powiatowych w (...) do
    wypłaty odszkodowania została wydana 13 stycznia 2025 roku na podstawie art. 138 § 1
    pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 572) w związku z art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
    nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145) w związku z art. 12 ust. 5 i art. 18 ust. 1
    ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311).
    Powyższa decyzja została wydana na rzecz spadkobierców, to jest na Pana i dwóch Pana
    braci. Są Państwo spadkobiercami po 1/3 udziału w spadku.
    Zeznanie SD-3 złożył Pan przed otrzymaniem ww. decyzji. W zeznaniu wykazał Pan:
        1/3 nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne, zabudowanej budynkiem
        mieszkalnym,
        1/3 nieruchomości leśnej,

        1/3 części własności w budynku gospodarczym,
        1/3 części w środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym,
        1/3 części w środkach pieniężnych zgromadzonych w depozycie DPS.
    Łączna wartość masy spadkowej wyniosła 105.351 zł. Zadłużenie z tytułu pobytu w DPS: 1
    /3 części 58.471 zł.
    Sąd w wydanym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku „ stwierdza, że spadek po”
    zmarłej (dane) „ na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza, nabyli siostrzeńcy
    spadkodawczyni” (dane), „po 1/3 (jednej trzeciej) części każdy z nich”. Sąd również
    stwierdził, że „koszty postępowania ponoszą strony, każda w zakresie swojego udziału w
    sprawie”.
    Odszkodowanie z tytułu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działki nr 1 i nr 2
    (w poprzednim uzupełnieniu popełnił Pan błąd w numerze działki, napisał Pan nr (...))
    zostało przyznane Pana ciotce. Ciotka za pomocą pełnomocnika zaskarżyła decyzję o
    wysokości odszkodowania. Procedura odwoławcza trwała długo. Decyzja ostateczna
    została doręczona pełnomocnikowi po śmierci ciotki.
    W związku z tym ustalono w procesie odwoławczym ostateczną decyzją nr (...) wydaną na
    rzecz spadkobierców, że do otrzymania odszkodowania są uprawnieni spadkobiercy po
    zmarłej. Po czym, dokonano wypłaty odszkodowania po 1/3 udziału.
    Pytania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych
    Czy środki z odszkodowania podlegają opodatkowaniu? Czy w zaistniałej sytuacji
    przysługuje Panu prawo do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
    Pana stanowisko w sprawie
    Uważa Pan, że do otrzymanego odszkodowania przysługuje Panu prawo do zwolnienia z
    podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Interpretacja dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków
    podatkowych otrzymania odszkodowania. W zakresie podatku od spadków i darowizn
    zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie - interpretacja indywidualna z 18 sierpnia 2025 r.
    Nr 0111-KDIB2-3.4015.148.2025.6.ASZ.
    Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie
    dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały
    enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od
    których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra
    właściwego do spraw finansów publicznych.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.

      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    W myśl natomiast art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o
      podatku od spadków i darowizn.
    Stosownie zatem do powołanego powyżej przepisu ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, jeżeli przychód podlega regulacjom zawartym w ustawie o podatku od
    spadków i darowizn, to przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do
    takiego nabycia (przysporzenia) nie mają zastosowania.
    Jak wynika ze stanu faktycznego i jego uzupełnienia, Pana ciotka weszła w posiadanie
    nieruchomości podlegających wywłaszczeniu 25 lipca 1991 r. Nieruchomości podlegające
    wywłaszczeniu stały się własnością Powiatu (...) z dniem 29 marca 2022 r. na podstawie
    decyzji. Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową
    nieruchomość zostało dokonane przez Starostę (...) zawiadomieniem z 11 października
    2022 r. Odszkodowanie z tytułu wywłaszczonej nieruchomości zostało przyznane Pana
    ciotce. Ciotka zaskarżyła decyzję o wysokości odszkodowania. Procedura odwoławcza
    trwała długo. 1 sierpnia 2024 r. zmarła Pana ciotka. 31 października 2024 r. Sąd Rejonowy
    stwierdził o nabyciu dla Pana w wysokości 1/3 udziału w nieruchomości na podstawie
    postanowienia. Sąd ustalił, że jest Pan uprawniony do otrzymania 1/3 odszkodowania z
    tytułu wywłaszczenia nieruchomości rolnej przeznaczonej na realizację inwestycji
    drogowej przez Zarząd Dróg Powiatowych. Procedura o powyższe odszkodowanie
    zakończyła się dopiero decyzją z 13 stycznia 2025 r. Decyzja ostateczna została doręczona
    pełnomocnikowi po śmierci ciotki. Powyższa decyzja została wydana na rzecz
    spadkobierców, to jest na Pana i Pana dwóch braci. Ustalono w procesie odwoławczym
    ostateczną decyzją nr (...) wydaną na rzecz spadkobierców, że do otrzymania
    odszkodowania są uprawnieni spadkobiercy po zmarłej. Po czym, dokonano wypłaty
    odszkodowania po 1/3 udziału. Środki z tytułu odszkodowania wpłynęły na Pana konto 21
    stycznia 2025 r.
    Odnosząc się do kwestii zastosowania wyłączenia określonego w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy
    o podatku dochodowego od osób fizycznych wskazać należy, że:
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
      1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia
        testamentowego;
      2) darowizny, polecenia darczyńcy;
      3) zasiedzenia;
      4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
      5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez
        spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
      6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
    Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
      Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na
      podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek
      uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego

      otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek
      jego śmierci.
    Jak wynika z przywołanych przepisów, katalog tytułu nabycia podlegającego
    opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym.
    Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią
    jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
    Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia
    1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1710).
    W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:
      Przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych
      zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.
    Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:
      Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
    Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:
      Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
    Art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
      Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez
      spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych
      sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
    W interpretacji z 18 sierpnia 2025 r. Nr 0111-KDIB2-3.4015.148.2025.6.ASZ dotyczącej
    podatku od spadków i darowizn Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził m. in.,
    że:
      Roszczenie o odszkodowanie jest prawem majątkowym. Jeżeli takie prawo wchodzi
      do masy spadkowej, to co do zasady jego nabycie podlega opodatkowaniu
      podatkiem od spadków i darowizn.
      Mając na uwadze powołane powyżej przepisy, należy uznać, że wypłata środków z
      tytułu odszkodowania nie będzie rodzić dla Pana obowiązku podatkowego w
      podatku od spadków i darowizn, ponieważ realizacja roszczenia (wypłata
      świadczenia) nie wchodzi do masy spadkowej, tym samym jest obojętna podatkowo
      na gruncie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.
      Zatem ma Pan rację, że do otrzymanego odszkodowania nie mają zastosowania
      przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn.
      Należy jednak zauważyć, że w momencie śmierci Pana ciotki nie była już ona
      właścicielem nieruchomości, gdyż została ona wywłaszczona. Zatem w skład masy
      spadkowej mogło więc wejść jedynie roszczenie o odszkodowanie za utracenie tej
      nieruchomości. Do masy spadkowej nie mogła też wejść kwota odszkodowania, gdyż
      na dzień śmierci ciotki, nie została jej postawiona do dyspozycji - nie została
      ostatecznie ustalona. Tak więc to roszczenie o wypłatę odszkodowania, jako prawo
      majątkowe, jest również przedmiotem nabytego spadku i to jego nabycie wymagało
      zgłoszenia w SD-3.
    Tym samym, stwierdzam, że wyłączenie uregulowane we wcześniej przytoczonym art. 2
    ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie do
    roszczenia o odszkodowanie nabytego w drodze spadku. Zatem do realizacji roszczenia
    nabytego przez Pana w drodze spadku ma zastosowanie wyłączenie uregulowane w art. 2
    ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż na gruncie ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych roszczenie i jego realizacja przez

    spadkobierców jest w istocie jednym i tym samym przychodem - wykonanie roszczenia
    jako prawa majątkowego jest tylko technicznym etapem jego istnienia, nie jest odrębnym
    aktem obrotu ani odrębną czynnością prawną.
    W konsekwencji, otrzymana przez Pana kwota odszkodowania stanowiąca realizację
    roszczenia nabytego w drodze spadku nie stanowi przychodu podlegającego
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie ciąży na Panu
    obowiązek uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanego
    odszkodowania.
    Skoro na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych kwota otrzymanego
    odszkodowania nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, to nie może mieć
    zastosowania w Pana sprawie zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy.
    Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i
        zastosuje się Pan do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):

        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.