Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-1253/10/BG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-09-30
Teza: Czy obciążenie Spółki notą debetową za opłatę za nieterminowy załadunek stanowi koszt uzyskania przychodów dla Spółki? (pytanie oznaczone we wniosku jako Nr 2.2)
Słowa kluczowe: kara; kara-kara umowna; kontrahent; koszt-koszty uzyskania przychodów; nieterminowość
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 21 czerwca 2010 r. (data wpływu do tut. BKIP w dniu 01 lipca 2010 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m. in. w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłaty za nieterminowy załadunek tzw. demurrage (pytanie oznaczone we wniosku jako Nr 2.2) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 01 lipca 2010r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m. in. w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłaty za nieterminowy załadunek tzw. demurrage.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka sprzedaje kontrahentowi z Niemiec (kupujący), zarejestrowanemu na poczet transakcji wewnątrzwspólnotowych w Niemczech, siarczan amonu. Towar transportowany jest wagonami przez polskiego przewoźnika do portu w Polsce (bazą dostawy w wymienionej transakcji jest polski port, co zgodnie z warunkami oznacza, że to sprzedający zobowiązany jest do dostarczenia towaru w umówionym czasie i załadowania go na statek), a następnie przeładowywany na statek podstawiony przez kupującego. W związku z trudnymi warunkami atmosferycznymi przewoźnik nie wywiązał się z umowy i towar dotarł do portu z opóźnieniem. Spowodowało to nieplanowany przestój i wyczekiwanie statku, co w konsekwencji wygenerowało koszty tzw. demurrage, czyli opłaty za nieterminowy załadunek. Opłatą tą został obciążony kupujący, który następnie obciążył Spółkę notą debetową.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy obciążenie Spółki notą debetową za opłatę za nieterminowy załadunek stanowi koszt uzyskania przychodów dla Spółki?

(pytanie oznaczone we wniosku jako Nr 2.2)

Zdaniem Spółki, zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, Poz. 654 z późn. zm.) zwanej dalej UPDOP kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 UPDOP. Koszt transportu wyrobu Spółki jest kosztem uzyskania przychodu, służy uzyskaniu przychodu. Kara za przetrzymanie statku jest konsekwencją ponoszenia ryzyka prowadzenia działalności. Z uwagi na opóźnienie przewoźnika transportującego wyroby Spółki do portu, Spółka musiała zapłacić karę za dodatkowy postój statku w porcie. Wydatek o którym mowa nie jest również wymieniony w art. 16 ust. 1 UPDOP. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 UPDOP, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Na tej podstawie należy uznać, że podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kar umownych z tytułu: wad dostarczonych towarów, wad wykonanych robót, wad wykonanych usług, zwłoki w dostarczeniu towarów wolnego od wad, zwłoki w usunięciu wad towarów oraz zwłoki w usunięciu wad wykonanych robót i usług. Jest to katalog wyczerpujący i oznacza to, że kary i odszkodowania z innego tytułu mogą stanowić koszty uzyskania przychodów pod warunkiem istnienia związku przyczynowego między karą a możliwością uzyskania przychodu. W sytuacji opisanej powyżej kara za dodatkowy przestój stanowi koszt uzyskania przychodów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm. – zwanej dalej „updop”), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (…). Powyższe oznacza, że wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami lub służą zachowaniu bądź zabezpieczeniu źródła przychodów. Kosztami będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w tym celu, nawet wówczas gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty. Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym.

Katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, pomimo ich związku z przychodami i prowadzoną działalnością gospodarczą, zawarty został w art. 16 ust. 1 updop. Należy jednak pamiętać, że samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, nie stwarza domniemania, iż wszelkie pozostałe koszty, które nie są zamieszczone w art. 16 updop, zostaną ex lege uznane za koszty podlegające odliczeniu.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

*   został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
*   jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
*   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
*   poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
*   został właściwie udokumentowany,
*   nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 updop nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Podkreślenia wymaga fakt, iż prawidłowe zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów uwarunkowane jest wykazaniem jego celowości i związku z przychodem, jak i prawidłowym udokumentowaniem. Należy zwrócić przy tym uwagę, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania związku poniesionych wydatków z przychodami, bo to on wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne w postaci zmniejszenia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 updop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. W przepisie tym ustawodawca wprost wyraża, jakiego rodzaju kary umowne i odszkodowania nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Są to kary czy odszkodowania wynikające z nienależytego wykonania zobowiązań. Kary te są wynikiem niewłaściwego działania lub zaniechania dłużnika.

Kara za dodatkowy przestój statku w porcie nie stanowi żadnej z kar ujętych w katalogu zawartym w cytowanym powyżej art. 16 ust. 1 pkt 22 updop.

Co do pozostałych kar i odszkodowań, ich nieujęcie w negatywnym katalogu zawartym w art. 16 ust. 1 updop nie oznacza, automatycznie że można taki wydatek uznać za koszt podatkowy. Pomiędzy poniesionym kosztem a potencjalnym przychodem musi zaistnieć związek przyczynowo-skutkowy, albo musi być to wydatek poniesiony w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Jednocześnie podkreślić należy, że kara taka nie może wynikać z nieracjonalnego i pozbawionego należytej staranności działania samej Spółki. Niezwykle istotne jest aby obiektywna ocena działań podatnika skutkowała możliwością uznania ich za racjonalne, podjęte przy zachowaniu zasad staranności, które to działania muszą cechować przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Spółka sprzedaje kontrahentowi z Niemiec (kupujący), siarczan amonu. Towar transportowany jest wagonami przez polskiego przewoźnika do portu w Polsce (sprzedający zobowiązany jest do dostarczenia towaru w umówionym czasie i załadować go na statek), a następnie przeładowany na statek podstawiony przez kupującego. W związku z trudnymi warunkami atmosferycznymi przewoźnik nie wywiązał się z umowy i towar dotarł do portu z opóźnieniem. Spowodowało to nieplanowany przestój i wyczekiwanie statku, co w konsekwencji wygenerowało koszty tzw. demurrage, czyli opłaty za nieterminowy załadunek. Opłatą tą został obciążony kupujący, który następnie obciążył Spółkę notą debetową.

Jeżeli więc w istocie Spółka realizując transakcję z kontrahentem niemieckim działała przy zachowaniu zasad należytej staranności, a opóźnienie w dostawie przedmiotu kontraktu było niezależne od Spółki i wynikało z okoliczności nie do przewidzenia, (jak wskazano we wniosku przewoźnik Spółki w związku z trudnymi warunkami atmosferycznymi nie wywiązał się z umowy i towar dotarł do portu z opóźnieniem) to kara za dodatkowy przestój statku w porcie, spełnia warunki określone w art. 15 ust. 1 updop, a zatem stanowi koszt uzyskania przychodów.

Należy podkreślić, iż ciężar co do prawidłowego udokumentowania wydatku, jak i wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a uzyskaniem przychodu spoczywa na Spółce. Spółka bowiem musi wykazać, że poniosła koszt celowy i zasadny z punktu widzenia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i nie mogła zapobiec okolicznościom, które doprowadziły do zapłaty kary za dodatkowy przestój statku w porcie.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy podatkowe i przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, iż stanowisko Spółki jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienia się, iż w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (pytanie Nr 1.2) oraz w zakresie podatku od towarów i usług (pytanie Nr 1.1 i Nr 2.1) wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-512 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.