Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1061-IPTPB2.4511.651.2016.1.Akr
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2016-11-03
Teza: Czy w związku z nabyciem nieruchomości przez Wnioskodawcę ze środków pochodzących z Trustu, zgodnie z jego postanowieniami, powstał u Wnioskodawcy przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: dziedziczenie-dziedziczenie testamentowe; nabycie; nieruchomości; opodatkowanie; spadek; spadkobiercy; testament
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 5 sierpnia 2016 r. (data wpływu 9 sierpnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości ze środków pochodzących z Trustu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 9 sierpnia 2016 r. złożony został wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości ze środków pochodzących z Trustu.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest polskim obywatelem i jest jednym z uprawnionych do otrzymania środków finansowych po …. (dalej jako: „Zmarła”), obywatelce Wielkiej Brytanii, która zmarła w dniu 20 stycznia 2004 r. Zmarła, na mocy testamentu sporządzonego w dniu 26 września 2000 r., postanowiła, że zarząd majątkiem spadkowym zorganizowanym w formie Trustu będzie sprawowany przez …. (dalej jako „Trustees”). Pełnienie obowiązku Trustee polega na sprawowaniu zarządu masą spadkową zgodnie z wolą Zmarłej i odpowiednimi przepisami prawa Wielkiej Brytanii (dalej jako „prawo UK”).

Na mocy umowy z dnia 17 czerwca 2015 r. doszło do zmiany powierników testamentu w ten sposób, że w miejsce dotychczasowych Trustees wstąpił Wnioskodawca wraz ze swoim synem ….. Obecnie z tytułu pełnionej funkcji Trustee Wnioskodawca nie pobiera wynagrodzenia, odsetek ani żadnych innych dochodów czy świadczeń. W związku z umową z dnia 17 czerwca 2015 r., środki pieniężne zarządzane przez Trust zostały przekazane z rachunku bankowego prowadzonego w Wielkiej Brytanii na rachunek bankowy prowadzony w Polsce.

W dniu 25 kwietnia 2016 r. na skutek umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza …. (Rep. A nr ….) Wnioskodawca oraz Jego syn … działając jako Trustees kupili:

*   udziały po 1/2 części na rzecz każdego z kupujących we współwłasności lokalu mieszkalnego wraz z prawami związanymi z jego własnością oraz udziały po 1/390 części na rzecz każdego z kupujących w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości w postaci działki nr 6812/6 wraz z własnością stanowiących odrębną nieruchomość budowli i urządzeń położonych na tej nieruchomości (wskazany lokal mieszkalny został ustanowiony w tym samym akcie notarialnym),

*   udziały po 1/30 części na rzecz każdego z kupujących w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości w postaci działki nr 6812/8 wraz z udziałem we współwłasności stanowiących odrębną nieruchomość budowli i urządzeń położonych na tej nieruchomości,

*   udziały po 1/136 części na rzecz każdego z kupujących we współwłasności lokalu niemieszkalnego w postaci garażu wolnostanowiskowego.

Wnioskodawca oraz Jego syn … powyższe nieruchomości nabyli za pieniądze pochodzące z majątku Trustu oraz zgodnie z jego postanowieniami. Z uwagi na brak legitymacji podmiotowej brytyjskiego trustu w polskim prawie cywilnym stronami umowy byli sami Trustees, niemniej w akcie notarialnym w § 7 oświadczono, że kupujący zgodnie z prawem brytyjskim są powiernikami (Trustee) trustu ustanowionego przez zmarłą …. w testamencie z dnia 7 czerwca 2005 r., a zakupione nieruchomości nabywają w imieniu własnym za pieniądze pochodzące z majątku trustu oraz zgodnie z jego postanowieniami. Równocześnie, zgodnie z postanowieniami trustu, majątkiem trustu (czyli w tym przypadku środkami pieniężnymi oraz nabytymi nieruchomościami) zarządzają Trustees.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w związku z nabyciem nieruchomości przez Wnioskodawcę ze środków pochodzących z Trustu, zgodnie z jego postanowieniami, powstał u Wnioskodawcy przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z nabyciem nieruchomości przez Wnioskodawcę ze środków pochodzących z Trustu zgodnie z jego postanowieniami, nie powstał u Wnioskodawcy przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do charakteru prawnego instytucji trustu. Trust jest instytucją prawną wykształconą w systemach prawnych typu common law (w szczególności anglosaskich, takich jak Wielka Brytania czy Stany Zjednoczone Ameryki Północnej) nieznaną prawu polskiemu, zarówno cywilnemu, jak i podatkowemu. Należy wskazać, że trust jest oparty o stosunek powierniczy. W tradycyjnym ujęciu trust jest określany jako wynikające z zasad equity zobowiązanie (equitable obligation) obciążające osobę zwaną właścicielem powierniczym (trustem) do takiego postępowania z pozostającym pod jego kontrolą majątkiem trustowym, aby korzyści z niego przypadały innemu podmiotowi lub podmiotom (beneficjentom), przy czym właściciel powierniczy może być także beneficjentem.

Beneficjenci trustu mogą domagać się wykonania tego zobowiązania na mocy samej umowy trustu (vide: M. Zacharasiewicz, „Trust w praktyce polskich sądów i notariatu” Rejent 03-04/2004). Trust należy definiować jako relację, w której osoba fizyczna lub prawna (powiernik) zgadza się wziąć w zarząd powierniczy tytuł prawny do określonego majątku (majątek lub kapitał przekazany w zarząd powierniczy) na wniosek drugiej strony (osoby przekazującej majątek lub kapitał), przy założeniu, że na mocy zobowiązania powierniczego osoba biorąca majątek w zarząd powierniczy ma wykonywać kontrolę prawną na wyłączną korzyść jednej lub kilku osób (beneficjentów), którzy pozostają właścicielami praw do korzyści lub tytułu prawnego opartego na prawie słuszności (vide: D.L. Hill, Tomasz Kardach, „Trust i prywatna fundacja jako narzędzia planowania podatkowego - wybrane zagadnienia (1)” Przegląd Podatkowy 05/2007).

Zdaniem Wnioskodawcy, nieznaną prawu polskiemu funkcję trustee, należy tłumaczyć jako powiernik testamentu. Jest ona zbliżona do przewidzianej przepisami Kodeksu cywilnego funkcji wykonawcy testamentu. Zgodnie z art. 986 Kodeksu cywilnego, spadkodawca może w testamencie powołać wykonawcę testamentu. Natomiast stosownie do art. 988 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadkodawca nie postanowił inaczej, wykonawca testamentu powinien zarządzać majątkiem spadkowym, spłacić długi spadkowe, w szczególności wykonać zapisy i polecenia, a następnie wydać spadkobiercom majątek spadkowy zgodnie z wolą spadkodawcy i z ustawą. Pomimo posiadania dużego zakresu swobody w odniesieniu do sposobu zarządzania majątkiem spadkowym, w tym rozporządzania przedmiotami wchodzącymi w jego skład, w czasie pełnienia swoich obowiązków Trustee kieruje się celem dokonania przysporzeń na rzecz wskazanych w testamencie osób. Podobnie jak wykonawca testamentu, Trustee zarządza powierzonym mu majątkiem we własnym imieniu, lecz w interesie spadkobierców, mając na celu jak najwierniejsze zrealizowanie woli spadkodawcy.

Do zadań wykonawcy testamentu należy zatem czuwanie nad wypełnieniem i uszanowaniem ostatniej woli spadkodawcy.

Takie też rozumienie funkcji Trustee zostało potwierdzone m.in. w indywidualnej interpretacji podatkowej o nr IPPB2/436-424/13-2/MZ z dnia 30 września 2013 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie oraz w interpretacji wydanej na rzecz Wnioskodawcy nr IPTPB2/4511-481/15-2/Akr.

Zdaniem Wnioskodawcy, fakt zarządzania majątkiem Trustu, w tym zamiana środków pieniężnych na nieruchomość nie stanowi zdarzenia powodującego opodatkowanie podatkiem dochodowym, gdyż z formalnego punktu widzenia, z tytułu pełnienia obowiązków Trustee, Wnioskodawca nie otrzymał żadnego przysporzenia majątkowego.

W przypadku, gdyby Wnioskodawca pobierał wynagrodzenie z tytułu pełnienia obowiązków Trustee, wówczas przychód taki powinien być opodatkowany zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako: „PDOF”) jako przysporzenie majątkowe stanowiące podstawę do opodatkowania tym podatkiem, jako inne źródła przychodu, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 PDOF. Przychodami z „innych źródeł” będą więc wszelkie przychody, które nie pochodzą z pozostałych źródeł określonych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a jednocześnie stanowią przychód w rozumieniu tej ustawy. Wprowadzanie niedookreślonej kategorii „innych źródeł przychodu” ma bowiem zapewnić realizację zasady powszechności opodatkowania, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powinien się wiązać z osiąganiem jakichkolwiek przychodów, z wyjątkiem przychodów wyraźnie wyłączonych w ustawie.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, ewentualne wynagrodzenie za pełnienie obowiązków Trustee powinno być opodatkowane jako przychód z innych źródeł na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 PDOF. Stanowisko takie zostało potwierdzone w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej przez Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2011 r. (ITPB2/415-488/11/TJ;ITPB2/436-78/11/TJ). Jednocześnie, co istotne, przychód taki musi wiązać się z faktycznym przysporzeniem majątkowym podatnika. W związku z powyższym, Wnioskodawca byłby zobowiązany do uregulowania podatku dochodowego od osób fizycznych w sytuacji, gdy za pełnienie obowiązków Trustee pobierałby jakiekolwiek wynagrodzenie.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nie otrzymał tytułem sprawowania funkcji Trustee żadnych dochodów oraz nie zamierza pobierać z tego tytułu żadnego wynagrodzenia, czy odsetek w przyszłości, wobec czego nie powstał ani nie powstanie wobec niego obowiązek podatkowy w rozumieniu PDOF. W związku z brakiem przychodów, bez znaczenia w przedmiotowej sprawie będzie regulacja dotycząca unikania podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Wielką Brytanią.

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie przez Wnioskodawcę wskazanych w niniejszym wniosku praw w imieniu własnym za pieniądze pochodzące z majątku Trustu, którego Trustee jest Wnioskodawca, oraz zgodnie z jego postanowieniami nie spowoduje powstania u Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Takie nabycie nie stanowi bowiem źródła przychodów dla Trustee, gdyż nie stanowi wynagrodzenia z tytułu pełnienia obowiązków Trustee, a samo nabycie stanowi realizację prawa Trustee do zarządzania majątkiem Trustu (w tym przypadku zamianę środków pieniężnych na aktywo w postaci nieruchomości). Podkreślić bowiem należy, że choć sam Trust nie posiada osobowości prawnej, to jednak na podstawie wiążących Trustee postanowień samego Trustu oraz przepisów brytyjskich nie mogą oni swobodnie dysponować nieruchomością, a muszą oni zarządzać nią (oraz pozostałymi składnikami majątkowymi Trustu) w sposób przewidziany w umowie trustu oraz przepisach brytyjskich.

Dopiero ewentualne rozwiązanie Trustu i przeniesienie majątku na rzecz Beneficjentów do swobodnego dysponowania będzie zdarzeniem, które może rodzić konsekwencje w podatku od spadku i darowizn.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, w związku z nabyciem nieruchomości przez Wnioskodawcę ze środków pochodzących z Trustu, zgodnie z jego postanowieniami, nie powstał u Wnioskodawcy przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ….., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.