Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.22.2025.1.DR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-10
Teza: W zakresie nabycia spadku oraz nabycia tytułem darowizny
lokalu mieszkalnego od Pani wujka.
Słowa kluczowe: darowizna
grupa-grupa podatkowa
rodzice-rodzice zastępczy
spadek
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw
majątkowych przez członków najbliższej rodziny
Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 4 Wysokość
podatku-Grupy podatkowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 4a
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
4-art. 14-ust. 3
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
4-art. 14-ust. 4a

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 lutego 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie nabycia spadku oraz nabycia tytułem
    darowizny lokalu mieszkalnego od Pani wujka. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wychowywała się Pani i dorastała w sądownie ustanowionej rodzinie zastępczej u Pani
    babci i dziadka. Byli to rodzice Pani ojca.
    Pani wujek (brat ojca) powiedział Pani, że w sporządzonym przez niego u notariusza
    testamencie powołał Panią w całości do spadku.
    Ten sam wujek (brat ojca) powiedział Pani też, że zamierza podarować Pani mieszkanie,
    zachowując sobie służebność wieczystą tego mieszkania.

## Pytanie

Czy jako dziecko/osoba z rodziny zastępczej, będąca dla darczyńcy/spadkodawcy
    biologicznie bratanicą, a jednocześnie „siostrą” z rodziny zastępczej, będzie Pani
    zwolniona z podatku od spadków i darowizn?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, w Pani przypadku będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku od
    spadków i darowizn, ponieważ:
    jest Pani dzieckiem/osobą z rodziny zastępczej, a wychowankowie domów zastępczych,
    rodzinnych domów dziecka, placówek opiekuńczo/wychowawczych i innych form opieki
    sprawowanej przez osoby spokrewnione i niespokrewnione definiowane w ustawie o
    pieczy zastępczej nie muszą płacić podatku od spadków i darowizn;
    dla darczyńcy i spadkodawcy jest Pani biologicznie bratanicą, a jednocześnie „siostrą” z
    rodziny zastępczej, bo przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z
    pokrewieństwa w stosunku do krewnych przyspasabiającego.
    Jako podstawę prawną podała Pani:
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ustawa z dnia 25 lutego 1964 r., Dz.U.1964 Nr 9, poz. 59:
    art. 121 § 1: „Przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym, a
    przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi.”
    art. 121 § 2: „Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w
    stosunku do krewnych przysposabiającego.”
    Ustawę o podatku od spadków i darowizn, art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r., t.j. Dz.U. z
    2024 r. poz. 1837 – spadkobranie po rodzeństwie jest zwolnione z podatku od spadków i
    darowizn.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia.
    Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”,
    „dziedziczenie”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23
    kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

    W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:
      Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną
      lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
    Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:
      Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
    Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:
      Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
    Jak z powyższego wynika spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy.
    Na podstawie art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą
      przyjęcia spadku.
    Stosownie do art. 6 ust. 4 ww. ustawy:
      Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim
      jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się
      orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed
      organem podatkowym na fakt nabycia.
    Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.
    Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do
    odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
    Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
    Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
      Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
      umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli
      przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
    Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia
    majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra
    majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter
    nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia
    w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie jak każdej
    innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy.
    Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli
    obdarowanego o przyjęciu darowizny.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą
      złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie

      zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia
      przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy
      wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy
      powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
    Podsumowując, należy zauważyć, że – co do zasady – nabycie tytułem spadku oraz
    darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
      majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
      1) 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
      2) 27 090 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
      3) 5733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
    Art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy stanowi, że:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego
      stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa
      majątkowe.
    W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
      Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
    1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo,
      ojczyma, macochę i teściów;
    2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków
      pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków
      rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
    3) do grupy III – innych nabywców.
    Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
    1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
      urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
      podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w
      przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia
      uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z
      zastrzeżeniem ust. 2 i 4;
    2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy
      są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego
      dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w
      okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt
      1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy
      nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
      oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy:
      Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

    1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego
      dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło
      ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty
      określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
    2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w
      tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    Z treści przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jednoznacznie wynika,
    że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby, których łączą relacje ściśle w
    przepisie określone (tzw. grupa zerowa). Między innymi jest to rodzeństwo.
    Zgodnie z art. 14 ust. 4a ww. ustawy:
      Za zstępnych w rozumieniu ustawy uważa się również osoby, które przebywają lub
      przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce
      opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o
      których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie
      pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743, 858 i 1572), a za wstępnych
      także odpowiednio osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom
      dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w
      regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.
    Na mocy przywołanego powyżej przepisu za zstępnych uważa się m.in. osoby aktualnie
    przebywające w rodzinie zastępczej oraz osoby, które w przeszłości przebywały w takiej
    rodzinie.
    Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że wychowywała się
    Pani i dorastała w sądownie ustanowionej rodzinie zastępczej u Pani babci i dziadka. Byli
    to rodzice Pani ojca. Pani wujek (brat ojca) powiedział Pani, że w sporządzonym przez
    niego u notariusza testamencie powołał Panią w całości do spadku. Ten sam wujek (brat
    ojca) powiedział Pani też, że zamierza podarować Pani mieszkanie, zachowując sobie
    służebność wieczystą tego mieszkania.
    Zgodnie z art. 121 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.
    j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.):
      Przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki
      stosunek, jak między rodzicami a dziećmi.
      Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku
      do krewnych przysposabiającego.
    Stosownie do treści art. 124 § 1 ww. ustawy:
      Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do
      przysposobienia potrzebna, sąd opiekuńczy orzeka, że skutki przysposobienia
      polegać będą wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a
      przysposobionym. Jednakże i w tym wypadku skutki przysposobienia rozciągają się
      na zstępnych przysposobionego.
    Jak wynika z cytowanych powyżej przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
    skutkiem stosunku przysposobienia jest uznanie dziecka za własne.
    Instytucję pieczy zastępczej reguluje natomiast ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o
    wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 49). Rodzicielstwo
    zastępcze, jak sama nazwa wskazuje, pełnione jest niejako w zastępstwie za biologicznych
    rodziców.

    W zasadzie nie powinno się porównywać opieki zastępczej do adopcji. Zupełnie inny jest
    cel i funkcje obu tych instytucji. Wspólne jest jedynie to, że obie zastępują rodziców
    biologicznych. Rodzinę zastępczą ustanawia się, gdy potrzebna jest pomoc dla rodziny
    dziecka, rodzina adopcyjna ją (rodzinę biologiczną) zastępuje.
    O zaliczeniu do grupy podatkowej decyduje osobisty stosunek nabywcy do osoby zbywcy,
    a więc stopień pokrewieństwa (powinowactwo) bądź też jego brak.
    Regulacja zawarta w art. 14 ust. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn umożliwia,
    by na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn za zstępnych uznać również
    osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, a za wstępnych osoby
    tworzące rodzinę zastępczą. Regulacja ta skutkuje jednak powstaniem takiego stosunku
    jak zstępny i wstępny wyłącznie pomiędzy osobami, które przebywały w rodzinie
    zastępczej i tworzyły taką rodzinę. Regulacja ta nie dotyczy więc krewnych czy
    powinowatych ww. osób.
    Z ww. art. 14 ust. 4a przedmiotowej ustawy wynika wprost, że za zstępnych uważa się
    osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej a za wstępnych
    odpowiednio osoby tworzące rodzinę zastępczą. W świetle tego przepisu nie ma więc
    możliwości na rozszerzenie zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ww. ustawy, na
    osoby inne niż wprost w nim wskazane. Umożliwia on wyłącznie zwolnienie z podatku
    nabycia (np. tytułem spadku czy darowizny) od rodziców zastępczych przez dziecko, które
    przebywało bądź przebywa w pieczy zastępczej albo nabycia (np. tytułem spadku czy
    darowizny) od dziecka, które przebywało w takiej pieczy przez rodziców zastępczych.
    Podsumowując wskazać należy, że w rozumieniu przywołanych przepisów nie jest Pani
    siostrą w stosunku do syna Pani rodziców zastępczych (Pani wujka), nie są Państwo w
    stosunku do siebie rodzeństwem. Natomiast istnieje między państwem pokrewieństwo,
    ponieważ spadkodawcą/darczyńcą będzie brat Pani biologicznego ojca. Tym samym
    znajduje się Pani w II grupie podatkowej.
    Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że nabycie przez Panią spadku oraz nabycie
    przez Panią darowizny od syna Pani rodziców zastępczych (Pani wujka) nie będzie
    podlegało zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie
    art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z tym Pani stanowiska
    nie można było uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.