Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-2/4511-169/15/HS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-08-07
Teza: Czy ewentualne przysporzenie majątkowe po stronie Uprawnionych z tytułu realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa powinno, na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, być kwalifikowane jako przychód z kapitałów pieniężnych, który powinien podlegać opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji/wypłaty? Czy na Spółce ciążyć będą obowiązki płatnika?
Słowa kluczowe: instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; plan; programy-program motywacyjny; rozliczanie (rozliczenia)
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. poz. 643) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 18 lutego 2015 r. (data otrzymania 11 maja 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym oraz obowiązków płatnika w związku z uczestnictwem osób uprawnionych w tym programie – ¬**jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym oraz obowiązków płatnika w związku z uczestnictwem osób uprawnionych w tym programie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza wprowadzić Program Motywacyjny, którym objęte zostaną osoby pełniące kluczowe funkcje w Spółce (dalej: „Uprawnieni”). Celem Programu Motywacyjnego jest włączenie Uprawnionych w proces poprawy efektywności Spółki, co przyczyni się do zapewnienia jej stabilności i dalszego rozwoju. Dodatkowo, uzyskany zostanie efekt w postaci powiązania wynagrodzenia Uprawnionych z bieżącą sytuacją finansową Spółki. Wobec powyższych wyjaśnień, Spółka zawrze pisemne umowy (dalej: „Umowa”) z Uprawnionymi, na mocy których nabędą oni jednostki uczestnictwa w Programie Motywacyjnym stanowiące pochodne instrumenty finansowe. Jednostki te zostaną przyznane Uprawnionym na warunkach i zasadach określonych w Umowie, przy czym podkreślenia wymaga fakt, że każdemu Uprawnionemu zostanie przyznana z góry określona liczba jednostek uczestnictwa. Realizacja jednostek uczestnictwa również nastąpi na zasadach i warunkach określonych w Umowie – w momencie realizacji jednostek Uprawniony będzie miał prawo do otrzymania wypłaty gotówkowej skalkulowanej, jako iloczyn liczby posiadanych przez niego jednostek uczestnictwa i ich wartości ustalonej na dzień realizacji.

Wartość jednostek uczestnictwa w dniu realizacji będzie bezpośrednio uzależniona od wartości określonych wyników finansowych osiągniętych przez Spółkę w okresie od dnia przyznania tych jednostek do dnia ich realizacji.

Umowa przewidywać będzie, że realizacja praw z jednostek uczestnictwa będzie mogła nastąpić jedynie w przypadku łącznego spełnienia dwóch poniższych warunków:

1.  upływu terminu wskazanego w Umowie oraz
2.  osiągnięcia przez Spółkę (na wskazany w Umowie dzień realizacji) określonej wartości wskaźników finansowych.

Przykładowymi wskaźnikami finansowymi mogą być m.in. odpowiednia wartość wskaźnika finansowego EBIT, odpowiednia wartość zysku netto Spółki, odpowiedni wynik jednego z działów Spółki łub jej spółki zależnej itp.

Tak jak wskazano wyżej, Umowa zakładać będzie, że Uprawniony będzie mieć możliwość realizacji praw z jednostek uczestnictwa (a tym samym uzyskania jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego) dopiero po upływie wskazanego w niej okresu.

W konsekwencji, dopiero wówczas może po stronic Uprawnionego pojawić się ewentualne roszczenie w stosunku do Spółki z tytułu Programu Motywacyjnego.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytania.

1.  Czy ewentualne przysporzenie majątkowe po stronie Uprawnionych z tytułu realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa powinno, na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, być kwalifikowane jako przychód z kapitałów pieniężnych, który powinien podlegać opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji?
2.  Czy w związku z realizacją przez Uprawnionych praw wynikających z jednostek uczestnictwa na Spółce będą ciążyć jakiekolwiek obowiązki płatnika w rozumieniu ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1. Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przysporzenie majątkowe po stronie Uprawnionych, z tytułu realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa powinno, na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, być kwalifikowane, jako przychód z kapitałów pieniężnych, który powinien podlegać opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji.

Ad. 2. W związku z realizacją przez Uprawnionych praw wynikających z jednostek uczestnictwa na Spółce nie będą ciążyć jakiekolwiek obowiązki płatnika w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. I pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W świetle powyższego przepisu należy stwierdzić, że przychód po stronie Uprawnionych nie powstanie w momencie przyznania jednostek uczestnictwa, gdyż na tym etapie nie otrzymują oni jeszcze środków pieniężnych ani jakichkolwiek nieodpłatnych świadczeń. Przyznanie jednostek uczestnictwa stanowi jedynie zobowiązanie Spółki do wypłaty określonego świadczenia pieniężnego w przyszłości pod warunkiem zaistnienia określonych warunków.

Otrzymanie jednostek uczestnictwa nie stanowi nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów podatku dochodowym od osób fizycznych – nie jest bowiem związane z jakimkolwiek przysporzeniem w majątku osoby otrzymującej jednostki uczestnictwa, ponieważ w momencie ich przyznania nie można stwierdzić czy realizacja tych praw przyniesie Uprawnionemu wymierne korzyści ekonomiczne (co więcej w momencie otrzymania jednostek uczestnictwa nie jest możliwe również oszacowanie wartości przyszłej korzyści ekonomicznej).

Ponadto, w ocenie Wnioskodawcy należy podkreślić, że prawo Uprawnionego do dysponowania jednostkami uczestnictwa jest ograniczone – w okresie do dnia realizacji Uprawniony nie może bowiem zbyć jednostek uczestnictwa, jak również praw z nich wynikających na rzecz osób trzecich.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w licznych interpretacjach przepisów prawa podatkowego wydawanych przez Ministra Finansów. Przykładowo wskazać można m.in.:

1.  a). interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 21 marca 2012 r. Znak: IBPBII/2/415-1445/11/ŁCz, w której Organ wyraźnie stwierdził, że: (\`(...)\`)samo podpisanie SOP Agreement a tym samym otrzymanie przez wnioskodawcę prawa do opcji nie rodzi skutku w postaci przychodu (w szczególności jako przychód ze stosunku pracy lub z innych źródeł). Otrzymane opcje nie mogą być zbywane, nie są notowane, a w pewnych okolicznościach wygasają (\`(...)\`). Otrzymanie opcji w ramach planu motywacyjnego nie stanowi nieodpłatnego świadczenia ani świadczenia ze stosunku pracy czy innych źródeł w rozumieniu przepisów Ustawy PIT, nie jest bowiem związane z jakimkolwiek przysporzeniem w majątku osoby otrzymującej opcję. W momencie otrzymania opcji nie powstanie zatem obowiązek podatkowy w podatku PIT”;
2.  b). interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 kwietnia 2013 r. Znak: IPPB2/415-17/13-4/MK, w której Organ uznał, że: „moment przyznania kluczowym pracownikom Spółki w sposób nieodpłatny pochodnych instrumentów finansowych w postaci jednostek S. nie będzie skutkować po ich stronie powstaniem przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym, bowiem jak wynika z wniosku na przyznane pochodne instrumenty finansowe nałożony będzie okres restrykcji tj. nie będzie możliwa ich realizacja przed upływem określonego w planie terminu, uczestnicy nie będą mogli dysponować przyznanymi im instrumentami, nie będą posiadać prawa do ich zbycia, zastawiania ani prawa wykorzystywania w żaden inny sposób. Tym samym brak konkretnego wymiaru finansowego jednostek S. stanowiących pochodne instrumenty finansowe w momencie ich przyznawania kluczowym pracownikom Spółki, uniemożliwiać będzie traktowanie ich w kategorii przychodu w rozumieniu Ustawy PIT (\`(...)\`).”;

Stanowisko takie potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 października 2011 r. sygn. akt II FSK 517/10, w którym wyraźnie podkreślono, że: „zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sama okoliczność nabycia akcji, nawet nieodpłatnie bądź po preferencyjnej cenie nie generuje dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem PIT.”

Mając powyższe orzeczenia na uwadze uznać należy, że po stronie Uprawnionych w momencie otrzymania jednostek uczestnictwa nie powstanie przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych, co w konsekwencji oznacza, że na Spółce w tym momencie nie będą ciążyć obowiązki płatnika w rozumieniu podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dopiero bowiem w momencie realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa możliwe będzie określenie wysokości uzyskanego przez Uprawnionego przychodu.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów są m.in. kapitały pieniężne.

Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

W myśl art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez pochodne instrumenty finansowe rozumie się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 94; dalej: „Ustawa o OIF”), z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 Ustawy o OIF; instrumentami finansowymi są m.in.:

1.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
2.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
4.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
5.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
6.  kontrakty na różnicę,
7.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Jednocześnie, w myśl § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. z 2001 r.. Nr 149, poz. 1674 ze zm.; dalej: „Rozporządzenie o IF”) instrument pochodny to taki instrument finansowy, którego;

1.  wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości i
2.  nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość netto tych wydatków jest niska w porównaniu do wartości innych rodzajów kontraktów, których cena podobnie zależy od zmiany warunków rynkowych, i
3.  rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Dodatkowo, zgodnie z art. 3 pkt 28a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi przez instrumenty pochodne rozumie się opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw zobowiązań, indeksów lub wskaźników (instrumentów bazowych) oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego.

Tak jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego wartość jednostek uczestnictwa na dzień realizacji będzie zależeć od osiągnięcia przez Spółkę określonej wartości wskaźników finansowych.

Przykładowymi wskaźnikami finansowymi mogą być m.in. odpowiednia wartość wskaźnika finansowego EBIT, odpowiednia wartość zysku netto Spółki, odpowiedni wynik jednego z działów Spółki lub jej spółki zależnej, itp.

Mając powyższe regulacje na uwadze, w ocenie Wnioskodawcy należy uznać, że jednostki uczestnictwa w Programie Motywacyjnym, które otrzymają Uprawnieni będą stanowić pochodne instrumenty finansowe w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach prawa podatkowego wydawanych przez Ministra Finansów. Przykładowo wskazać można m.in. interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 20 czerwca 2013 r. Znak: ILPB2/415-274/13-2/TR, w której Organ w całości podzielił stanowisko podatnika, że: ,,instrumentem bazowym dla pochodnych instrumentów finansowych mogą być również w szczególności wskaźniki finansowe. Przyjmuje się powszechnie, że wskaźniki finansowe są współczynnikami tworzonymi na podstawie informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym przedsiębiorstwa. Współczynniki, od których zależeć będzie Rozliczenie Pieniężne wynikają lub można je wyliczyć ze sprawozdań finansowych Spółki (lub Grupy Spółek). W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, Uprawnienie do otrzymania Rozliczenia Pieniężnego przez Dyrektorów, może być uznane zarówno jako: a. instrument pochodny w rozumieniu art. 3 pkt 28 Ustawy o OIF, ze względu na to, że Uprawnienie do otrzymania Rozliczenia Pieniężnego jest prawem majątkowym, którego cena (\`(...)\`) zależy bezpośrednio od wartości wskaźników finansowych Spółki: i tym samym jako b. instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pki 2 Ustawy o OIF, gdyż Uprawnienie do otrzymania Rozliczenia Pieniężnego jest (\`(...)\`) instrumentem pochodnym, którego instrumentem bazowym są wskaźniki finansowe i jest wykonywany przez rozliczenie pieniężne.”

Przechodząc do momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu realizacji jednostek uczestnictwa przez Uprawnionych zauważyć należy, że art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

Oznacza to, że przychód po stronie Uprawnionych powstanie dopiero w momencie realizacji praw z jednostek uczestnictwa.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w powyżej wskazanej interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 20 czerwca 2013 r. Znak: ILPB2/415-274/13-2/TR, w której Organ całkowicie potwierdził stanowisko podatnika, że: „przychód po stronie Dyrektorów powstanie dopiero w momencie wypłaty Rozliczenia Pieniężnego (a nie na żadnym wcześniejszym etapie), który w konsekwencji stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej (\`(...)\`).”

Mając na uwadze powyższy wywód. Spółka stoi na stanowisku, że przyznanie Uprawnionym jednostek uczestnictwa skutkuje dla nich powstaniem przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych dopiero w momencie realizacji praw z nich wynikających.

W ocenie Spółki przychód ten stanowić będzie dla Uprawnionych przychód z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stosownie do treści art. 30b ust. 1 tej ustawy podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe uzasadnione jest następującymi faktami:

1.  podstawą i powodem potencjalnego przysporzenia majątkowego dla Uprawnionych jest realizacja praw z jednostek uczestnictwa, których wartość jest ściśle zależna od zdefiniowanych wskaźników finansowych osiąganych przez Spółkę;
2.  wysokość wskaźników finansowych uzależniona jest natomiast od zmiennych warunków rynkowych i ogólnej kondycji ekonomicznej Spółki;
3.  powyższe oznacza, że Uprawnieni mają jedynie pośredni wpływ na wysokość wskaźników finansowych, od których zależy ich przyszłe przysporzenie majątkowe.

W związku z tym, w ocenie Spółki, nie ma możliwości zaliczenia przysporzenia Uprawnionych z tytułu realizacji praw z jednostek uczestnictwa do żadnego innego niż kapitały pieniężne źródła przychodów.

Stanowisko takie potwierdził m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 21 maja 2013 r. Znak: IPPB2/415-181//13-4/MK, w której Organ podatkowy wyraźnie stwierdził, że: „w przypadku zrealizowania przez uprawnionych praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych w drodze rozliczenia pieniężnego, powstanie przychód, który należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowo w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym. Tym samym przychód ten nie będzie stanowił dla uprawnionych przychodu z innych źródeł, z działalności wykonywanej osobiście ani też przychodu ze stosunku pracy (\`(...)\`).”

W oparciu o przedstawione powyżej argumenty, w ocenie Spółki, należy uznać, że przysporzenie majątkowe po stronie Uprawnionych, z tytułu realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa powinno, na podstawie ar. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na gruncie podatku dochodowego, być kwalifikowane jako przychód z kapitałów pieniężnych, który powinien podlegać opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji.

Ad. 2. Kwalifikacja dochodu z tytułu realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa do źródła przychodów, jakim są kapitały pieniężne, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza, że na Spółce nie będą ciążyły jakiekolwiek obowiązki płatnika w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – uzyskane w roku podatkowym dochody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych podatnik obowiązany jest wykazać w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. la pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych po zakończeniu roku podatkowego.

Zgodnie jednak z art. 39 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby prawne są obowiązane, w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika imienne informacje o wysokości dochodu, o którym w art. 30b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sporządzone według ustalonego wzoru.

Obowiązek sporządzenia ww. informacji spoczywa na podmiotach, które dokonują wypłaty świadczeń stanowiących dla podatnika dochody kapitałowe lub podmiotów, za pośrednictwem, których podatnik uzyskuje omawiane dochody.

W rezultacie z tytułu realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa Spółka zobowiązana będzie jedynie do sporządzenia i przesłania ww. informacji Uprawnionym i właściwym naczelnikom urzędów skarbowych.

W oparciu o przedstawione powyżej argumenty, w ocenie Spółki, należy uznać, że w związku z realizacją przez Uprawnionych praw wynikających z jednostek uczestnictwa na Spółce nie będą ciążyć jakiekolwiek obowiązki płatnika w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (poza wspomnianym obowiązkiem sporządzenia i przesłania Uprawnionym i właściwym naczelnikom urzędów skarbowych w/w informacji o uzyskanych dochodach).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r. – opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy – przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy – jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)–c).

Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy – za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Z kolei stosownie do treści art. 17 ust. 1b ww. ustawy − za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

W myśl art. 5a pkt 13 ustawy – ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.

Jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 94 ze zm.) – instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
2.  instrumenty rynku pieniężnego,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
8.  kontrakty na różnicę,
9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Według art. 3 pkt 28a tej ustawy – przez instrumenty pochodne należy rozumieć opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników (instrumentów bazowych) oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego.

Z kolei zgodnie z § 3 pkt 4 Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 149, poz. 1674 ze zm.) – instrument pochodny, instrument finansowy, to taki, którego:

1.  wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości i
2.  nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość netto tych wydatków jest niska w porównaniu do wartości innych rodzajów kontraktów, których cena podobnie zależy od zmiany warunków rynkowych, i
3.  rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Cechą pochodnych instrumentów finansowych jest to, że ich wartość uzależniona jest od wartości instrumentów bazowych, do których mogą należeć różnego rodzaju wskaźniki w tym wskaźniki finansowe. Instrument pochodny będzie więc realizowany przez rozliczenie pieniężne, którego wartość całkowicie zależy od wartości wskaźników finansowych.

Z wniosku wynika, że Uprawnieni, w następstwie przystąpienia do programu motywacyjnego, otrzymają jednostki uczestnictwa. W momencie ich realizacji Uprawnieni będą mieć prawo do otrzymania w przyszłości wypłaty gotówkowej, kalkulowanej jako iloczyn jednostek uczestnictwa i ich wartości na dzień realizacji. Wypłata kwoty rozliczenia będzie uzależniona od wartości określonych wyników finansowych Spółki oraz kursu akcji Spółki. Wnioskodawca wskazał, że ww. jednostki uczestnictwa jest pochodnym instrumentem finansowym.

Zgodnie z cyt. wyżej z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W świetle powyższego przepisu przychód po stronie Uprawnionych nie powstanie w momencie przyznania jednostek uczestnictwa, gdyż na tym etapie nie otrzymuje on jeszcze środków pieniężnych ani jakichkolwiek nieodpłatnych świadczeń, przyznanie jednostek uczestnictwa stanowi jedynie zobowiązanie Spółki do wypłaty określonego świadczenia pieniężnego w przyszłości, po zaistnieniu określonych warunków. Oznacza to, że źródłem przychodu dla osób uprawnionych nie jest moment przyznania jednostek uczestnictwa. Przyznanie tych jednostek nie gwarantuje jeszcze otrzymania środków pieniężnych ani jakichkolwiek nieodpłatnych świadczeń. To uzależnione jest bowiem od spełnienia warunków przewidzianych w Programie, a więc jest bezpośrednio uzależnione od wartości określonych wyników finansowych osiągniętych przez Spółkę od dnia przyznania tych jednostek do dnia realizacji. Do tego czasu z posiadania jednostek uczestnictwa nie płyną żadne korzyści – Wnioskodawca wskazuje, że do dnia realizacji uprawnieni nie mogą bowiem ich zbyć, jak również nie mogą zbyć praw z nich wynikających na rzecz osób trzecich.

Dopiero w momencie realizacji praw (a nie wypłaty) wynikających z jednostek uczestnictwa przez Uprawnionego możliwe będzie określenie wysokości uzyskanego przez niego przychodu z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, o którym mowa w cytowanym powyżej art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 30b ust. 1 ww. ustawy – od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Stosownie natomiast do art. 30b ust. 2 pkt 3 ww. ustawy – dochodem z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.

Na podatniku, który uzyskał dochód (poniósł stratę) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b ciąży obowiązek złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zeznania według ustalonego wzoru (formularz PIT-38), w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 1a pkt 1 w związku z art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W tym samym terminie jest obowiązany do wpłaty należnego podatku wynikającego z zeznania (art. 45 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej są obowiązane, w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych – imienne informacje o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 30b ust. 2, sporządzone według ustalonego wzoru (PIT-8C).

Obowiązek sporządzenia ww. informacji spoczywa na podmiotach, które dokonują wypłaty świadczeń stanowiących dla podatnika dochody kapitałowe lub podmiotów, za pośrednictwem których podatnik uzyskuje dochody, o których mowa powyżej.

Podsumowując, uczestnictwo osób uprawnionych w programie motywacyjnym spowoduje powstanie po ich stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa. Przychód ten należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych – w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej – zgodnie z art. 30b ustawy. Oznacza to, że na Spółce (Wnioskodawcy) nie będzie ciążył obowiązek naliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku (zaliczki na podatek) w związku z realizacją jednostek uczestnictwa wynikających z udziału Uprawnionych w programie motywacyjnym. Spółka będzie jednak zobowiązana – na mocy art. 39 ust. 3 ustawy – do przesłania Uprawnionym oraz odpowiedniemu organowi podatkowemu imiennej informacji o wysokości dochodu na formularzu (PIT-8C).

Stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych wskazać należy, że orzeczenia te dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników w określonym stanie faktycznym czy zdarzeniu przyszłym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią one materialnego prawa podatkowego. Natomiast przywołany przez Wnioskodawcę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II FSK 517/10 dotyczy innego stanu faktycznego, a mianowicie nabycia akcji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.