Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-596/10/MW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-07-29
Teza: Możliwość skorzystania z ulgi meldunkowej przy sprzedaży udziału w nieruchomości, w sytuacji, gdy wnioskodawczyni była zameldowana w jednym z lokali wchodzących w skład tej nieruchomości.
Słowa kluczowe: grunty; lokal; udział; ulga-ulga meldunkowa; zwolnienie-warunki zwolnienia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 28 kwietnia 2010r. (data wpływu do tut. Biura 06 maja 2010r.), uzupełnionym w dniu 22 czerwca 2010r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 06 maja 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej.

W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi, pismem z dnia 16 czerwca 2010r. Znak: IBPB II/2/415-596/10/MW wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 22 czerwca 2010r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Po śmierci matki (w 1977r.) wnioskodawczyni stała się jednym ze współwłaścicieli rodzinnej nieruchomości (wybudowanej na przełomie XIX/XX wieku przez rodziców jej matki), w której urodziła się i mieszkała przez 25 lat (w lokalu nr 5).

Podczas przeprowadzania postępowania spadkowego w 2004r., nieoczekiwanie Skarb Państwa wszedł w posiadanie 10% (64/640) udziału w nieruchomości (brak spadkobierców jednego ze spadkodawców). Ponieważ nieruchomość była w trakcie sprzedaży (ze względu na 13 współwłaścicieli wraz ze Skarbem Państwa zarządzanie nieruchomością było niemożliwe) współwłaściciele byli zmuszeni wykupić udziały od Skarbu Państwa, aby nieruchomość znów w całości należała do rodziny, a potencjalny kupiec ww. nieruchomości mógł uzyskać kredyt w banku na jej zakup.

W skład ww. nieruchomości wchodzi działka o powierzchni 1664 m2 zabudowana domem mieszkalnym trzykondygnacyjnym.

W dniu 13 maja 2008r. wnioskodawczyni wraz z mężem (wspólność majątkowa) wykupiła od Skarbu Państwa 21/640 części udziału, tj. ok. 1/3 z 64/640 całości udziałów Skarbu Państwa za cenę 16.401 zł.

W dniu 12 maja 2009r. wnioskodawczyni sprzedała ww. udziały wraz ze sprzedażą całej nieruchomości.

Wnioskodawczyni wskazała, iż jej udział w każdym m2 lokalu, w którym była zameldowana przez 25 lat wynosi 144/640 części (ok. 22,5%), natomiast udział Skarbu Państwa w ww. lokalu, z którego się rozliczała w podatku dochodowym wynosi 1/2 z 21/640. Pozostała 1/2 z 21/640 należy do męża wnioskodawczyni, który również się rozliczył z urzędem skarbowym i zapłacił należny podatek dochodowy.

W uzupełnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, iż:

*   w lokalu nr 5, wchodzącym w skład sprzedanej nieruchomości, zameldowana była na pobyt stały przez okres 25 lat;
*   po zmarłej matce – jako jedyny spadkobierca – nabyła jej udział w ww. nieruchomości wynoszący 144/640 części.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wnioskodawczyni może skorzystać z ulgi meldunkowej?

Zdaniem wnioskodawczyni, może i powinna skorzystać z ulgi meldunkowej ponieważ:

*   była wieloletnią mieszkanką zameldowaną na pobyt stały w lokalu nr 5 tej nieruchomości;
*   jej udział w tym lokalu (i całej nieruchomości) wynosił 144/640 części a wykupiony od Skarbu Państwa udział był tylko małym procentem i wynosił 1/2 z 21/640 części, natomiast druga połowa udziału Skarbu Państwa należała do jej męża;
*   sprzedaż (przedwczesna) wykupionego od Skarbu Państwa 21/640 części nie wynikała z chęci zysku, tylko z konieczności życiowej wynikającej ze skomplikowanej i trudnej sytuacji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588 ze zm.) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r. Oznacza to zarazem, iż nowe zasady opodatkowania mają zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych po 1 stycznia 2007r.

Natomiast zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 06 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316) zmieniły się zasady zwolnienia z opodatkowania dochodów ze zbycia nieruchomości i praw, uzyskanych od dnia 01 stycznia 2009r.

Jednakże w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2008r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r.

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, iż przepis cytowanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że nie płaci się podatku dochodowego, jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub ich części lub udziału w nieruchomości upłynęło 5 lat. W związku z tym, jeśli od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub ich części lub udziału w nieruchomości upłynęło 5 lat, sprzedaż tej nieruchomości nie podlega w ogóle opodatkowaniu.

W myśl powyższego, rozstrzygającym faktem odnośnie ewentualnego opodatkowania odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości będzie moment i forma prawna pierwotnego nabycia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawczyni po zmarłej w 1977r. matce – jako jedyny spadkobierca – nabyła jej udział w nieruchomości wynoszący 144/640 części. Natomiast w dniu 13 maja 2008r. wnioskodawczyni wraz z mężem wykupiła należący do Skarbu Państwa udział w przedmiotowej nieruchomości wynoszący 21/640.

Zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Tak więc dniem nabycia spadku przez wnioskodawczynię jest data śmierci spadkodawcy.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż dokonane w 2009r. odpłatne zbycie 144/640 udziału w ww. nieruchomości nabytego w spadku po zmarłej w 1977r. matce nie będzie w ogóle podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Natomiast dokonując oceny skutków podatkowych sprzedaży w 2009r. połowy z 21/640 udziału w przedmiotowej nieruchomości nabytego od Skarbu Państwa w 2008r. (nabycie 21/640 nastąpiło wspólnie z mężem na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej) należy zastosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r.

I tak w myśl art. 30e ust. 1 i 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ww. brzmieniu od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania (art. 22 ust. 6c ww. ustawy).

Wysokość tych nakładów, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Jednakże, zgodnie z zapisem art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1.  budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
2.  lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
3.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
4.  prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie

\-jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit. a)-d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia, z zastrzeżeniem ust. 21 i 22.

Zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika – art. 21 ust. 21 ww. ustawy. Jednakże w myśl art. 8 ust. 3 ww. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, podatnicy, do których mają zastosowanie ust. 1 lub ust. 2, tj. podatnicy, którzy zbywają nieruchomości lub prawa nabyte w okresie od 01 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2008r., oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r., składają w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, 14-dniowy termin określony w art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r., nie ma zastosowania.

Ponadto należy również zaznaczyć, iż ww. zwolnieniem objęty jest jedynie przychód ze sprzedaży budynku mieszkalnego. Przychód ze sprzedaży gruntu związanego ze zbywanym budynkiem podlegać będzie opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy nie przewiduje bowiem możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu ze zbycia gruntu nawet wówczas, gdy grunt lub udział w gruncie jest związany ze zbywanym budynkiem lub lokalem mieszkalnym.

Podkreślić również należy, iż przepis art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy nie określa daty, od której należy liczyć okres zameldowania. Tym samym nie uzależnia zameldowania od posiadania tytułu własności do nieruchomości lub lokalu, lecz stanowi, że istotny jest sam fakt zameldowania podatnika na pobyt stały w zbywanym lokalu czy też budynku przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Bez znaczenia są także stosunki własnościowe istniejące w okresie tych 12 miesięcy.

Wobec powyższego, zwolnienie o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch warunków:

*   okres zameldowania na pobyt stały nie krótszy niż dwunastomiesięczny przed datą zbycia,
*   terminowe złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia (w przedmiotowej sprawie do dnia 30 kwietnia 2010r.).

Jeżeli zatem zostaną spełnione powyższe warunki podatnikowi przysługuje prawo do zwolnienia przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w trybie art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy (tzw. ulga meldunkowa).

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika m.in., iż w dniu 13 maja 2008r. wnioskodawczyni, wraz z mężem, wykupiła należący do Skarbu Państwa udział wynoszący 21/640 w nieruchomości stanowiącej działkę o powierzchni 1664 m2 zabudowaną domem mieszkalnym trzykondygnacyjnym. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, iż była zameldowana na pobyt stały przez okres 25 lat w lokalu nr 5, wchodzącym w skład tej nieruchomości, a jej udział w tym lokalu wynosił 144/640 oraz połowę z 21/640.

Analizując powyższe należy stwierdzić, iż z wniosku wynika bezspornie, że w całej nieruchomości wnioskodawczyni posiadała udział nabyty w spadku po matce czyli 144/640 oraz w całej nieruchomości nabyła od Skarbu Państwa połowę z udziału wynoszącego 21/640. Tym samym nie tylko w lokalu nr 5 posiadała udział 144/640 oraz połowę z udziału 21/640, ale w każdym m2 gruntu oraz pozostałych lokali jej udziały kształtowały się identycznie. Sprzedając zatem udział wynoszący połowę z 21/640 sprzedała ten udział nie tylko w lokalu nr 5, ale także w działce gruntu, na której stoi budynek i we wszystkich pozostałych lokalach i pomieszczeniach znajdujących się w tym budynku. Jednak zameldowana na pobyt stały przez okres 25 lat była wyłącznie w lokalu nr 5. Wnioskodawczyni nie była zatem zameldowana w całej nieruchomości, lecz wyłącznie w jednym z lokali wchodzącym w jej skład.

W konsekwencji zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie podlegał cały przypadający na wnioskodawczynię przychód odpowiadający połowie udziału nabytego w 2008r. od Skarbu Państwa, lecz jedynie jego część przypadająca na lokal nr 5, w którym wnioskodawczyni była zameldowana na pobyt stały. Innymi słowy, cała nieruchomość w umowie sprzedaży przedstawiać będzie określoną wartość ustaloną jako cena zbycia. Wnioskodawczyni winna obliczyć wartość tej ceny przypadającą na udział nabyty w 2008r., tj. 21/640. Połowa z tak ustalonej wartości będzie stanowiła jej przychód do opodatkowania. Kosztem będzie połowa ceny jaką wspólnie z mężem zapłaciła za udział Skarbu Państwa (druga połowa stanowić będzie koszt uzyskania przychodu męża). Tak ustalony dochód będzie dla wnioskodawczyni dochodem ze zbycia połowy z 21/640 udziału w każdym m2 całej nieruchomości, a nie tylko w lokalu nr 5. Aby obliczyć wartość zwolnionego dochodu wnioskodawczyni powinna ustalić jaką wartość rynkową może przedstawiać cały lokal nr 5. Od tej wartości odliczyć koszty nabycia udziału, ale przypadające proporcjonalnie na ten lokal, następnie od tak ustalonego dochodu obliczyć udział 21/640, a następnie podzielić tak ustaloną wartość na pół.

Kwota, którą w ten sposób obliczy będzie podlegała zwolnieniu z tytułu skorzystania przez nią z ulgi meldunkowej. Różnica natomiast między kwotą dochodu ze zbycia połowy z 21/640 w całej nieruchomości, a dochodem zwolnionym będzie podlegała opodatkowaniu na zasadach art. 30e ustawy.

Reasumując, zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie tzw. ulgi meldunkowej może podlegać przychód ze sprzedaży przedmiotowego udziału w nieruchomości nabytego od Skarbu Państwa w 2008r., w części odpowiadającej 1/2 z 21/640 udziału, przypadającej na wartość lokalu nr 5, albowiem to tylko w tym lokalu wnioskodawczyni zameldowana była przez wymagany okres na pobyt stały. Pozostała część przychodu (wraz z przychodem odpowiadającym wartości udziału w gruncie) podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko wnioskodawczyni, iż może skorzystać z ulgi meldunkowej uznać należało zatem za prawidłowe, jednakże zwolnieniu podlegać może jedynie część uzyskanego przychodu ustalona w ww. sposób.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Do wniosku dołączono plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawczynię i jej stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.