Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP5/4512-1-103/16-4/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-07-05
Teza: Podstawa opodatkowania i kwota podatku należnego przy sprzedaży poniżej ceny zakupu.
Słowa kluczowe: opodatkowanie-podstawa opodatkowania; podatek-podatek należny; wartość-wartość rynkowa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana prowadzącego działalność gospodarczą, przedstawione we wniosku z dnia 2 kwietnia 2016 r. (data wpływu 8 kwietnia 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. (data wpływu 17 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia podatku należnego przy sprzedaży towarów poniżej ceny zakupu – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 8 kwietnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia podatku należnego przy sprzedaży towarów poniżej ceny zakupu. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. o doprecyzowanie opisu sprawy, przeformułowanie pytania, własne stanowisko oraz o dodatkową opłatę.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca od 23 lat handluje butami, miał 6 sklepów, obecnie posiada dwa sklepy. Od kilku lat zamyka On sklepy z przyczyn ekonomicznych, sprzedaż jest za niska, koszty zbyt wysokie, nieustanne przeceny i wyprzedaże. W chwili obecnej Wnioskodawca posiada dwa sklepy i zamierza jeden z nich zamknąć w tym roku.

Każda likwidacja sklepu wiąże się z wyprzedażą, ale nigdy nie można sprzedać towaru do końca, zawsze sprzedaje się ten towar w najlepszym stanie, najnowszy, najbardziej atrakcyjny a obuwie bardzo stare, niemodne, podniszczone przymierzaniem i leżakowaniem pozostaje. Pozostałości tego, czego Wnioskodawca nie sprzedał, przewoził na funkcjonujący sklep ale i tak tego nikt nie kupuje.

W sklepie znajduje się obuwie, które pamięta jeszcze początki firmy, wybarwione od światła, czasami uszkodzone itd. Po 23-ch latach handlu obuwiem i po licznych likwidacjach sklepów nagromadziło się u Wnioskodawcy sporo obuwia, którego nie jest w stanie sprzedać po cenie zakupu, nie ma też gdzie go zmagazynować, wszystko coraz bardziej niszczeje, leżąc na stertach w magazynie, coraz bardziej traci na wartości. Zainteresowany chce się pozbyć tego towaru, w jakikolwiek sposób odzyskać zainwestowane pieniądze w choćby niewielkim stopniu i sprzedać obuwie po takiej cenie jaką jest w stanie w chwili obecnej uzyskać, czyli „po aktualnej cenie rynkowej”. Celem wyprzedaży jest odzyskanie choćby części pieniędzy i zwolnienie kosztownej w utrzymaniu powierzchni magazynowej.

W piśmie z dnia 14 czerwca 2016 r., będącym uzupełnieniem wniosku, Zainteresowany doprecyzował opis spawy wskazując, że prowadzi On działalność handlową od ponad 20-u lat. Wnioskodawca handluje przede wszystkim obuwiem drogim, modnym w większości producentów polskich i europejskich. Przez cały okres działalności Wnioskodawca prowadził kilka sklepów jednocześnie. Po wejściu na polski rynek marketów, taniego towaru z Chin, sprzedaż spadła, aż doszło do momentu, w którym to z przyczyn ekonomicznych Wnioskodawca zaczął likwidację sklepów. Zainteresowany likwiduje sklepy sukcesywnie, na dzień dzisiejszy posiada jeszcze dwa sklepy, ale w tym roku zamknie jeszcze jeden.

Przez ponad 20 lat działalności na magazynie Wnioskodawcy nagromadziło się wiele par obuwia, którego nie udało się sprzedać nawet po cenie zakupu. Jest to obuwie niemodne, czasami uszkodzone, czasami zabrudzone od wystawy czy mierzenia, obuwie które leży na magazynie od kilku lat, obuwie ze starych kolekcji, nietrafione wzory, pozostałości rozmiarówki itd. Wnioskodawca wskazał też, że dzisiaj klient jest świadomy, ma szeroki wybór miejsca zakupu i szuka zawsze nowości po najlepszej cenie.

Magazyn Wnioskodawcy jest pełen niechcianych butów. Nie ma możliwości pozbycia się ich po cenie zakupu. Zainteresowany chciałby pozbyć się tego obuwia, odzyskać chociaż część zainwestowanych pieniędzy i odzyskać powierzchnię magazynową. Jedynym sposobem jest sprzedaż obuwia po bardzo obniżonej cenie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (przedstawione w uzupełnieniu wniosku z dnia 14 czerwca 2016 r.).

Czy w przypadku znacznego obniżenia wartości sprzedanych towarów, nawet poniżej ceny zakupu, należny podatek od towarów i usług ma być naliczony od wartości tej sprzedaży?

Zdaniem Wnioskodawcy, przepis art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535) stanowi, że podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Według Wnioskodawcy, podatek należny będzie zatem naliczony od faktycznie dokonanej sprzedaży, nawet gdy cena towaru jest niższa niż wartość jego zakupu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez towary, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy, należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zarówno dostawa towarów, jak i świadczenie usług mieszczą się w definicji sprzedaży, określonej w art. 2 pkt 22 ustawy, według której sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Przepis art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na mocy art. 29a ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Z powyższego wynika, że art. 29a ust. 1 ustawy odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi.

Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy, w myśl którego, podstawa opodatkowania obejmuje:

1.  podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2.  koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

W myśl art. 29a ust. 7 ustawy, podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1.  stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2.  udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3.  otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Stosownie do art. 29a ust. 10 ustawy, podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 13, obniża się o:

1.  kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen;
2.  wartość zwróconych towarów i opakowań, z zastrzeżeniem ust. 11 i 12;
3.  zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło;
4.  wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w ust. 1.

Z punktu widzenia podstawy opodatkowania, można wyróżnić następujące rodzaje rabatów:

*   rabaty przyznane przed ustaleniem ceny i dokonaniem sprzedaży – niemające wpływu na podstawę opodatkowania,
*   rabaty przyznane po dokonaniu sprzedaży – bonifikaty, opusty, uznane reklamacje i skonta – wpływające na obniżenie wcześniej ustalonej kwoty osiągniętego obrotu.

Przepisy ustawy nie ograniczają podatnika w swobodzie ustalania ceny, czyli możliwa jest sprzedaż po cenie niższej niż rzeczywista wartość danych towarów lub usług. Nie ma znaczenia, że podatnik w danej chwili sprzedaje ten towar, bądź usługę za cenę znacznie niższą.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014 r., poz. 915), użyte w ustawie określenie cena oznacza wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę.

W myśl ust. 2 powołanego wyżej artykułu, w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Przez cenę rozumie się również stawkę taryfową.

Na mocy art. 32 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2, oraz w przypadku gdy wynagrodzenie jest:

1.  niższe od wartości rynkowej, a nabywca towarów lub usług nie ma zgodnie z art. 86, art. 86a, art. 88 i art. 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;
2.  niższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma zgodnie z art. 86, art. 86a, art. 88 i art. 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a dostawa towarów lub świadczenie usług są zwolnione od podatku;
3.  wyższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma zgodnie z art. 86, art. 86a, 88 i art. 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego

– organ podatkowy określa podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową, jeżeli okaże się, że związek ten miał wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług.

Zgodnie z art. 2 pkt 27b ustawy – przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się:

1.  w odniesieniu do towarów – kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy,
2.  w odniesieniu do usług – kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie tych usług.

Jak stanowi art. 32 ust. 2 ustawy, związek, o którym mowa w ust. 1, istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów.

Według art. 32 ust. 3 ustawy, przez powiązania rodzinne, o których mowa w ust. 2, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia.

Przez powiązania kapitałowe, o których mowa w ust. 2 – w świetle art. 32 ust. 4 ustawy – rozumie się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem.

Na mocy art. 32 ust. 5 ustawy – przepisy ust. 1-4 nie mają zastosowania w przypadku transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi, w odniesieniu do których właściwy organ podatkowy, na podstawie ustawy – Ordynacja podatkowa, wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność handlową od ponad 20-u lat. Przedmiotem Jego działalności jest przede wszystkim handel obuwiem. Przez cały okres działalności Wnioskodawca prowadził kilka sklepów jednocześnie. Z przyczyn ekonomicznych Wnioskodawca zaczął likwidację sklepów. Zainteresowany likwiduje sklepy sukcesywnie, na dzień dzisiejszy posiada jeszcze dwa sklepy, ale w tym roku zamknie jeszcze jeden. Przez ponad 20 lat działalności na magazynie nagromadziło się wiele par obuwia, którego nie udało się sprzedać nawet po cenie zakupu. Jest to obuwie niemodne, czasami uszkodzone lub zabrudzone od wystawy czy mierzenia, obuwie które leży na magazynie od kilku lat. Magazyn Wnioskodawcy jest pełen niechcianych butów. Nie ma On możliwości pozbycia się ich po cenie zakupu. Zainteresowany chciałby pozbyć się tego towaru, w jakikolwiek sposób odzyskać zainwestowane pieniądze w choćby niewielkim stopniu i sprzedać obuwie po takiej cenie, jaką jest w stanie w chwili obecnej uzyskać, czyli „po aktualnej cenie rynkowej”. Celem wyprzedaży jest odzyskanie choćby części pieniędzy i zwolnienie kosztownej w utrzymaniu powierzchni magazynowej. Jedynym sposobem jest sprzedaż obuwia po bardzo obniżonej cenie.

W związku z powyższym Zainteresowany powziął wątpliwości, czy w przypadku znacznego obniżenia wartości sprzedanych towarów, nawet poniżej ceny zakupu, podatek należny od towarów i usług ma być wyliczony od wartości tej sprzedaży.

Mając na uwadze powołane przepisy w kontekście przedstawionego opisu sprawy należy wskazać, że Wnioskodawca ma prawo swobodnie układać swoje interesy tak, aby działalność gospodarcza była dla niego opłacalna pod względem ekonomicznym, w tym stosując znaczne upusty cenowe, jeśli jest to – w jego uznaniu – zasadne dla osiągnięcia tego celu. Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że stosowanie znacznych obniżek cen jest niedopuszczalne w zakresie, w jakim ma ono służyć tzw. obejściu przepisów prawa i uniknięciu opodatkowania danej czynności. Tak więc każdy zastosowany upust winien być uzasadniony ekonomicznie i prowadzić w końcowym efekcie do osiągnięcia celu, jaki został wytyczony dla działalności gospodarczej.

Jak już zaznaczono powyżej, przepisy ustawy nie ograniczają podatnika w swobodzie ustalania ceny, czyli możliwa jest sprzedaż po cenie niższej (nawet znacznie) niż rzeczywista wartość danego towaru, czy usługi. Jedynie w sytuacji, gdy między podmiotami (kontrahentami) istnieją powiązania rodzinne, kapitałowe, majątkowe lub wynikające ze stosunku pracy, o których mowa w art. 32 ustawy, organ podatkowy może określić wysokość obrotu na podstawie wartości rynkowej tych towarów lub usług, ale tylko w sytuacji, gdyby związki te miały wpływ na ustalenie ceny.

W rozpatrywanej sprawie takie powiązania nie wystąpią. Z przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że Wnioskodawca w ramach podejmowanych działań chce dokonać wyprzedaży towaru, który nagromadził się przez cały okres prowadzonej działalności w celu odzyskania chociaż części pieniędzy i zwolnienia kosztownej w utrzymaniu powierzchni magazynowej.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że w przypadku znacznego obniżenia wartości sprzedawanych towarów, nawet poniżej ceny zakupu, Wnioskodawca jako podstawę opodatkowania powinien przyjąć rzeczywistą kwotę należną, którą otrzyma z tytułu sprzedaży.

Podsumowując należy stwierdzić, że podstawą opodatkowania dla Zainteresowanego – zgodnie z art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy – będzie wszystko co stanowi zapłatę, którą Wnioskodawca otrzyma z tytułu dostawy dokonanej poniżej ceny zakupu – pomniejszone o kwotę podatku VAT.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia podatku należnego przy sprzedaży towarów poniżej ceny zakupu. Natomiast z zakresu podatku dochodowego wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.