Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-591/14-2/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-08-05
Teza: Czy Spółdzielnia prawidłowo przyjmuje wynagrodzenie członków Rady Osiedli za przychód z działalności wykonywanej osobiście i pobiera podatek dochodowy od osób fizycznych pomniejszony o koszty uzyskania przychodu i czy prawidłowe jest wystawianie przez Spółdzielnię PIT-11 po zakończeniu roku?
Słowa kluczowe: członkowie; przychód-przychód ze stosunku pracy; płatnik; rada-rada osiedla; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 5 maja 2014 r. (data wpływu 5 maja 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) (dalej: Spółdzielnia) prowadzi działalność na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy z dnia 16 września 1992 r. – Prawo spółdzielcze, innych ustaw oraz na podstawie Statutu i wydanych na jego podstawie regulaminów.

W statucie spółdzielni wpisane jest, że organami Spółdzielni są:

1.  Walne Zgromadzenie,
2.  Rada Nadzorcza,
3.  Zarząd,
4.  Rady Osiedli.

Rada Osiedla składa się z 5 do 11 członków wybranych przez zebranie wyborcze na czteroletnią kadencję, spośród członków spółdzielni zamieszkałych na terenie osiedla. Liczbę członków poszczególnych rad osiedli oraz tryb ich wyboru ustala Rada Nadzorcza.

Do zakresu działania Rady Osiedla należy:

1.  współdziałanie z Zarządem i Radą Nadzorczą, opiniowanie planów gospodarczych osiedla w ramach planów ogólnych Spółdzielni oraz opiniowanie zmian w zagospodarowaniu przestrzennym osiedla,
2.  rozpatrywanie spraw socjalno-bytowych, opieki zdrowotnej, kulturalnych, sportu, wypoczynku i innych związanych z miejscem zamieszkania,
3.  opiniowanie struktury organizacyjnej administracji osiedla,
4.  stawianie i opiniowanie wniosków o nawiązanie i rozwiązanie stosunku pracy z kierownikiem Osiedla i jego zastępcami,
5.  sprawowanie nadzoru i kontroli nad działalnością Administracji Osiedla oraz rozpatrywanie skarg w tym zakresie,
6.  stawianie i opiniowanie wniosków o nagradzanie i awansowanie kierownika Osiedla i jego zastępców,
7.  rozpatrywanie odwołań od decyzji kierownika Osiedla i jego zastępców,
8.  stawianie wniosków dotyczących utworzenia na terenie Osiedla placówek gospodarczych, socjalnych i rekreacyjnych,
9.  organizowanie we własnym zakresie działalności społeczno-kulturalnej i sportowej,
10.  pełnienie funkcji rozjemcy w konfliktach między mieszkańcami,
11.  propagowanie poszanowania mienia spółdzielczego,
12.  rozpatrywanie innych spraw związanych z działalnością Osiedla.

Członkom Rady Osiedla przysługuje wynagrodzenie za udział w posiedzeniach Rady i jej komisji, o ile zostały powołane, wypłacane w formie miesięcznego ryczałtu w wysokości 40% minimalnego wynagrodzenia za pracę w gospodarce. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 wypłacane jest w formie miesięcznego ryczałtu bez względu na ilość posiedzeń. Jeżeli w danym miesiącu posiedzenia Rady Osiedla i jej komisji Rady nie odbędą, odbyły się lub członek Rady nie uczestniczył w żadnym z posiedzeń to wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje.

Wynagrodzenie to stanowi rekompensatę dla członka Rady Osiedla z tytułu poświęcania czasu i swoich umiejętności w związku z wykonywaniem przez takiego członka obowiązków społecznych dotyczących funkcjonowania społeczności danego osiedla.

Przychód ten nie wynika z żadnej umowy cywilnoprawnej łączącej Spółdzielnię i daną osobę, lecz wynika jedynie z samego powołania do tego organu spółdzielczego a jego wysokość jest ustalona w Statucie Spółdzielni. Po zakończeniu roku Spółdzielnia sporządza informacje o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy wystawiając i doręczając druki PIT-11.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Spółdzielnia prawidłowo przyjmuje wynagrodzenie członków Rady Osiedli za przychód z działalności wykonywanej osobiście i pobiera podatek dochodowy od osób fizycznych pomniejszony o koszty uzyskania przychodu i czy prawidłowe jest wystawianie przez Spółdzielnię PIT-11 po zakończeniu roku?

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółdzielnia była przekonana o prawidłowości postępowania opisanego powyżej, jednakże po zapoznaniu się z treścią Interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. ILPB2/4 15-1115/13-2/TR pojawiły się wątpliwości.

Zdaniem Spółdzielni należy uznać za niesporne, że Rady Osiedli funkcjonujące w Spółdzielni nie mają statusu organu stanowiącego, gdyż taki status nie wynika z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Prawo spółdzielcze, ani też ze Statutu Spółdzielni. W tym stanie rzeczy przychody otrzymywane przez członków rad osiedli nie powinny być kwalifikowane do przychodów zdefiniowanych w art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie oznacza to jednak, że Rady Osiedli nie istnieją, że nie mają żadnego umocowania do działania, czy też nie wykonują żadnych czynności na rzecz społeczności lokalnej. Jest wręcz przeciwnie. Organy te działają w oparciu o Statut Spółdzielni powoływane są w ramach procedur wyborczych przez mieszkańców danego osiedla i wykonują obowiązki społeczne na rzecz społeczności lokalnej obejmującej takie osiedle.

Zdaniem Spółdzielni przychody członków Rad Osiedli mieszczą się w definicji przychodu określonego art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tak winny być kwalifikowane przez Spółdzielnię jako płatnika. Konsekwencją takiego zakwalifikowania przychodów członków Rad Osiedli jest to, że od tego rodzaju przychodu na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Spółdzielnia winna potrącić zryczałtowane koszty uzyskania przychodów oraz pobrać zaliczkę na podatek dochodowy oraz wystawić i doręczyć informację w postaci druku PIT-11.

Pojawia się jednak dalsza wątpliwość.

Skoro członkowie Rad Osiedli reprezentują pewną społeczność i uczestniczą w rozwiązywaniu jej problemów, a nie zaliczają się do organów stanowiących Spółdzielni, to zdaniem Spółdzielni przychody tych osób w związku z pełnieniem takich funkcji należy uznać za wolne od podatku dochodowego, w oparciu o dyspozycję art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Konsekwencją takiego zakwalifikowania przychodów członków Rad Osiedli jest to, że Spółdzielnia jako płatnik nie jest zobowiązana do poboru podatku i jednocześnie zobowiązana byłaby do sporządzenia i doręczenia informacji o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych lub obywatelskich na druku PIT-R.

Zatem Wnioskodawca uważa, że Spółdzielnia w stosunku do przychodów wypłacanych członkom Rad Osiedli winna jedynie po zakończeniu roku podatkowego sporządzić i doręczyć informację PIT-R oraz winna zaniechać poboru zaliczek na podatek dochodowy.

Stanowisko Spółdzielni znajduje potwierdzenie w wyrokach sądów administracyjnych:

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK …/08;

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn.. akt II FSK ../10;

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Wa …./12.

Spółdzielnia wnosi o potwierdzenie prawidłowości jej stanowiska w opisanej powyżej sprawie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania.

W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Wyrazem jej praktycznej realizacji jest art. 11 ust. 1 ww. ustawy, z którego treści wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu zaliczona została działalność wykonywana osobiście.

W ramach tego źródła przychodów w art. 13 ustawodawca wyróżnił m.in. w punkcie 5 przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Natomiast w pkt 7 tego artykułu zostały wymienione przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;

W myśl art. 30 ust. 1 pkt 5a od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu, o którym mowa w art. 13 pkt 2 lub 5-9, jeżeli suma należności określonych w umowie lub w umowach zawartych z osobą niebędącą pracownikiem płatnika z tego samego tytułu nie przekracza miesięcznie od tego samego płatnika kwoty 200 zł - w wysokości 18% przychodu.

W myśl art. 30 ust. 3 ww. ustawy zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, 4-5a i 13, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2 280 zł.

Stosownie do powołanego powyżej art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do przychodów z działalności wykonywanej osobiście ustawodawca zaliczył przychody otrzymane przez osoby niezależnie od sposobu ich powołania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Przychody członków rady osiedla, z tytułu pełnionych funkcji, byłyby zatem przychodami z tego źródła wyłącznie, gdyby rada osiedla była organem stanowiącym osoby prawnej.

Natomiast zakres działania rady osiedla jest zdecydowanie odmienny od zakresu działania organów stanowiących. Rada osiedla nie jest organem stanowiącym spółdzielni (osoby prawnej). Pełni funkcję opiniotwórczą i doradczą dla organów stanowiących spółdzielni, co wynika również z opisanego we wniosku stanu faktycznego.

Oznacza to, że brak jest przesłanek prawnych do zaliczenia przedmiotowych przychodów członków Rady Osiedla do kategorii określonej w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności do przychodu określonego w art. 13 pkt 7.

Natomiast dla rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej możliwości zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 13 pkt 5 i art. 21 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy w pierwszej kolejności należy dokonać analizy zawartych w tych przepisach pojęć, „dieta” i „czynności społeczne i obywatelskie”.

Do uznania określonego wynagrodzenia za „dietę” nie wystarczy takie nazwanie tego wynagrodzenia przez wypłacającego lub stronę otrzymującą określony dochód, lecz konieczne jest, aby wynagrodzenie było w taki sposób nazwane przez ustawę i następowało w wykonaniu ustawowego uprawnienia do tego rodzaju świadczenia.

O pełnieniu obowiązku obywatelskiego możemy mówić wtedy, gdy dana osoba uczestniczy w zawiadywaniu sprawami państwowymi jako obywatel, zgodnie z zasadami demokratyzmu instytucji publicznych.

Z pełnieniem obowiązków społecznych mamy zaś do czynienia wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracy instytucji (w szczególności instytucji samorządu terytorialnego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności (tego rodzaju funkcje należy odróżnić od udziału w obradach mających charakter wynagrodzenia za pełnienie tych czynności).

Za pełnienie obowiązków społecznych i obywatelskich należy uznać działalność posłów i senatorów, radnych i innych przedstawicieli samorządu terytorialnego, składów komisji wyborczych, sędziów, ławników.

Tymczasem jak już wyżej zaznaczono Rada Osiedla pełni funkcję opiniotwórczą i doradczą dla organów stanowiących Spółdzielni i działalność wykonywana przez jej członków nie ma charakteru czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych czy obywatelskich w przytoczonym powyżej rozumieniu tych pojęć. Zatem wynagrodzenie otrzymywane przez członków rady osiedla nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym opisane przychody członków Rady Osiedla należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy podatkowej, źródłami przychodów są inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Natomiast z treści art. 42a tej ustawy wynika, że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Reasumując: z tytułu wypłacanego wynagrodzenia członkom Rady Osiedla Spółdzielnia ma obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C, w której powinna wykazać wartość wypłaconych świadczeń jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wspomnianą informację Spółdzielnia jest zobowiązana przekazać osobom, które uzyskały omawiane świadczenie oraz złożyć w urzędzie skarbowym właściwym według miejsca zamieszkania podatnika – w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego.

Zatem nieprawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że przychody członków Rad Osiedli mieszczą się w definicji przychodu określonego art. 13 pkt 5 i należy je uznać za wolne od podatku dochodowego, w oparciu o dyspozycję art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy, natomiast na Spółdzielni spoczywa jedynie obowiązek sporządzenia i doręczenia informacji na druku PIT-R.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę wyroków sądów administracyjnych, które zdaniem Wnioskodawcy przemawiają za słusznością stanowiska przedstawionego we wniosku podkreślić należy, że jakkolwiek orzeczenia kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie faktycznym. Orzeczenia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.