Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-111/10/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-05-04
Teza: Czy od kwoty rekompensaty płatnik powinien pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odszkodowania; ugody-ugoda sądowa; umowa-rozwiązanie umowy; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 26 stycznia 2010r. (data wpływu do tut. Biura - 01 lutego 2010r.), uzupełnionym 30 marca 2010r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wypłaconej pracownikowi kwoty - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 01 lutego 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wypłaconej pracownikowi kwoty. W związku z brakami formalnymi, pismem z dnia 22 marca 2010r. Znak: IBPB II/1/415-111/10/AŻ wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 30 marca 2010r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 6 lipca 2009r. pracownikowi zostało wręczone wypowiedzenie umowy o pracę następującej treści:

„Rozwiązuję z Panią dotychczasową umowę o pracę z zastosowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynie w dniu 31 października 2009r.

Rozwiązanie stosunku pracy następuje w oparciu o art. 32 § 1 pkt 3 oraz art. 36 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. Nr 21 poz. 94). Przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę jest utrata przez pracodawcę do Pani jako pracownika zaufania, które to zaufanie jest niezbędne do kontynuowania przez Panią pracy w Zakładzie (\`(...)\`), a jego brak uniemożliwia dalszą naszą współpracę. (\`(...)\`)"

W dniu 9 lipca 2009r. pracownik wniósł do Sądu Rejonowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozew przeciwko wnioskodawcy o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne powołując się na art. 45 Kodeksu pracy o następującej treści: „Na podstawie art. 44 kp niniejszym wnoszę odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pozwanego pismem z dnia 06 lipca 2009r. (\`(...)\`) i wnoszę o uznanie tegoż wypowiedzenia za bezskuteczne oraz o zasądzenie od pozwanego na moją rzecz kosztów postępowania (\`(...)\`)”.

W dniu 3 września 2009r. w Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego odbyła się rozprawa, podczas której strony zawarły ugodę o treści:

1.  Pozwana (\`(...)\`) cofa swoje oświadczenie woli z dnia 6 lipca 2009r. o rozwiązaniu z powódką\`(...)\` umowy o pracę z zastosowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, na co powódka wyraża zgodę.
2.  Strony zgodnie ustalają, iż rozwiązują zawartą umowę o pracę z dniem 31 października 2009r. na zasadzie porozumienia stron.
3.  Pozwana zwalnia powódkę z obowiązku świadczenia pracy w okresie od dnia 7 sierpnia 2009r. do dnia 31 października 2009r. z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, na co powódka wyraża zgodę.
4.  Pozwana (\`(...)\`) zobowiązuje się do wypłaty powódce kwoty 90.909 zł 30 gr (dziewięćdziesiąt tysięcy dziewięćset dziewięć złotych trzydzieści groszy) w dniu 14 stycznia 2010r. lub w dniu 15 stycznia 2010r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi wypłaty tytułem rekompensaty za rozwiązanie umowy o pracę.
5.  Strony ustalają iż koszty zastępstwa procesowego wzajemnie znoszą.
6.  Strony ustalają iż połowę opłaty od pozwu w wysokości 2.273 zł (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt trzy złote) uiści na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego (\`(...)\`) pozwana.
7.  Strony ustalają iż koszty zastępstwa procesowego wzajemnie znoszą.
8.  Strony ustalają iż połowę opłaty od pozwu w wysokości 2.273 zł (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt trzy złote) uiści na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego (\`(...)\`) pozwana."

W dniu 14 stycznia 2010 roku rekompensata została wypłacona powódce. Od kwoty rekompensaty została potrącona zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 18%. W dniu 19 stycznia 2010 roku wpłynęło do wnioskodawcy wezwanie od pełnomocnika byłego pracownika do wypłaty brakującej kwoty, stanowiącej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Zdaniem pełnomocnika, od rekompensaty wynikającej z ugody płatnik nie powinien pobierać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy od kwoty rekompensaty płatnik powinien pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych?

Wnioskodawca uważa, iż od kwoty wypłaconej rekompensaty płatnik powinien pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Wnioskodawca wskazał, iż przedmiotową ugodą z dnia 3 września 2009r. Strony oświadczyły, iż:

1.  "Pozwana (\`(...)\`) cofa swoje oświadczenie woli z dnia 06 lipca 2009r. o rozwiązaniu z powódką umowy o pracę z zastosowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, na co powódka wyraża zgodę.
2.  Strony zgodnie ustalają iż rozwiązują zawartą pomiędzy Stronami umowę o pracę z dniem 31 października 2009r. na zasadzie porozumienia Stron.
3.  Pozwana (\`(...)\`) zobowiązuje się do wypłaty kwoty 90.909,30 zł (15.151,55 zł x 6 miesięcy) (\`(...)\`) z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi zapłaty z tytułu rekompensaty za rozwiązanie umowy o pracę."

Zdaniem wnioskodawcy bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż kwota 90.909,30 zł nie stanowi kwoty odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę lecz jedynie rekompensatę za rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem Stron. Wnioskodawca przytoczył treść art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 21 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.).

Wnioskodawca wskazał, iż kwestie dotyczące stosunku pracy, w tym wypłaty odszkodowań z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę, zawarte zostały w ustawie z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 Nr 21, poz. 94 ze zm.). W myśl art. 45 § 1 Kodeksu pracy w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu (art. 45 § 2 ww. ustawy). Zgodnie z art. 47 Kodeksu pracy odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Wnioskodawca zobowiązał się do wypłaty pracownikowi kwoty 90.909,30 zł z tytułu rekompensaty za rozwiązanie umowy o pracę, którą to umowę o pracę Strony zgodnie rozwiązały za porozumieniem Stron. Powódka nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń do treści zawartej ugody; nie wnosiła także o zmianę zapisu w brzmieniu: „kwoty 90.909,30 zł (15.151,55 zł x 6 miesięcy) (\`(...)\`) z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi zapłaty z tytułu rekompensaty za rozwiązanie umowy o pracę" na zapis : „kwoty 90.909,30 zł (15.151,55 zł x 6 miesięcy) (\`(...)\`) z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi zapłaty z tytułu odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.”

Wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowa rekompensata została wypłacona na podstawie ugody sądowej, natomiast podstawą do zawarcia ugody sądowej, nie były przepisy uregulowane w Kodeksie pracy. Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują żadnej, w tym w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia za pracę, rekompensaty z tytułu rozwiązania umowy o pracę, którą to Strony rozwiązują za porozumieniem Stron. W ocenie wnioskodawcy za odszkodowania o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przyznane na podstawie ustaw lub przepisów wykonawczych, wydanych na podstawie tych ustaw, należy uznać takie odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, czy bezpośrednim tytułem wypłaty jest np. ugoda sądowa. Stwierdzić zatem należy, że tylko odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę, korzysta ze zwolnienia od opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Kwestie zasad i podstawy do wypłaty odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę reguluje ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Stosownie do postanowień art. 45 § 1 ustawy Kodeks pracy, w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. W myśl art. 45 § 2 ustawy Kodeks pracy sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 ustawy Kodeks pracy, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 47¹ ustawy Kodeks pracy).

Zgodnie z zapisem art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Ustawodawca wyłączył z opodatkowania te odszkodowania, których wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu, t. j. między innymi odszkodowań wypłacanych na podstawie zawartych ugód i umów.

Z kolei na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b powołanej wyżej ustawy ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych korzystają inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Jeżeli wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z treści przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, iż w dniu 6 lipca 2009r. pracownikowi zostało wręczone wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę była utrata zaufania do pracownika. Pracownik wniósł pozew przeciwko wnioskodawcy o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Podczas rozprawy sądowej strony zawarły ugodę, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpi na zasadzie porozumienia stron, a pracownikowi zostanie wypłacona kwota 90.909,30 zł tytułem rekompensaty za rozwiązanie umowy o pracę. W dniu 14 stycznia 2010 roku rekompensata została wypłacona. Od kwoty rekompensaty została potrącona zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 18%.

Jak z powyższego wynika, kwota wypłacona pracownikowi wynika zatem jedynie z ustaleń zawartych pomiędzy stronami ugody, ma charakter czysto umowny, a jej wysokość uwzględnia interesy obu stron. Kwota ta ma zatem rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. Z ww. ugody nie wynika również aby wysokość kwoty wypłaconej pracownikowi została ustalona na podstawie przepisów Kodeksu pracy.

Konsekwencją powyższego jest brak możliwości sprecyzowania na gruncie powołanego powyżej Kodeksu pracy podstawy prawnej ustalenia wysokości odszkodowania. Wobec tego zawarta między wnioskodawcą a byłym pracownikiem ugoda stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z art. 917 powołanej powyżej ustawy Kodeks cywilny strony zawierające ugodę, czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

W związku z tym należy uznać, iż określone w ugodzie świadczenie przyznane byłemu pracownikowi nie jest odszkodowaniem wynikającym z przepisów odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zastosowanie do tej części świadczenia – gdyby istotnie było ono odszkodowaniem - mógłby mieć przepis art. 21 ust.1 pkt 3b tej ustawy, jednakże zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 3b lit b) ww. ustawy, zwolnienie nie ma zastosowania do odszkodowań dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Przepis ten wyraźnie wyłącza więc ze zwolnienia odszkodowania z tytułu utraconego zysku, który mógłby podatnik osiągnąć gdyby nie zaszły okoliczności, w związku z którymi odszkodowanie otrzymał.

W związku z powyższym należy uznać, iż wypłacona kwota nie stanowi odszkodowania, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; nie znajdzie również zastosowania do wypłaconej kwoty przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b. W związku z tym wypłacona przez wnioskodawcę kwota z tytułu rekompensaty za rozwiązanie umowy o pracę nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, a zatem od wypłaconego świadczenia wnioskodawca jest zobowiązany do poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielce, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.