Informacja Ministerstwa Finansów przekazywana do mediów na zapytania dziennikarzy
Organ: Ministerstwo Finansów
Data wydania: 2024-11-26
Teza: Procedura zgłaszania o naruszeniu prawa (sygnalista) w firmach a zwolnienie podmiotowe z VAT.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza-jednoosobowa działalność gospodarcza; prawo-naruszenie prawa; procedura; sygnalista; zgłoszenie; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII. Procedury szczególne-Rozdział 1. Szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców -Zwolnienie podatkowe-Zwolnienie podmiotowe - limit
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 1-art. 113-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 1-art. 113-ust. 9

**Pytanie dziennikarza:**

Redakcja zwraca się z uprzejmą prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie procedury zgłaszania o naruszeniu prawa (sygnalista) w firmach a zwolnienie podmiotowe z VAT.

Obowiązująca od 25 września 2024 r. ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024 r. poz. 928) reguluje:

1) warunki objęcia ochroną sygnalistów zgłaszających lub publicznie ujawniających informacje o naruszeniach prawa;

2) środki ochrony sygnalistów zgłaszających lub publicznie ujawniających informacje o naruszeniach prawa;

3) zasady ustalania wewnętrznej procedury zgłaszania informacji o naruszeniach prawa i podejmowania działań następczych;

4) zasady zgłaszania informacji o naruszeniach prawa organowi publicznemu;

5) zasady publicznego ujawnienia informacji o naruszeniach prawa;

6) zadania Rzecznika Praw Obywatelskich związane ze zgłaszaniem informacji o naruszeniach prawa;

7) zadania organów publicznych związane ze zgłaszaniem informacji o naruszeniach prawa i z podejmowaniem działań następczych.

Według ww. ustawowej definicji sygnalistą jest osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą. W roli sygnalistów mogą występować m.in. osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej) oraz przedsiębiorcy. Ustawa ta przewiduje trzy procedury służące informowaniu o naruszeniu prawa:

• zgłaszanie informacji o naruszeniu prawa w ramach procedury zgłoszeń wewnętrznych przyjmowanej przez podmiot prawny, w szczególności pracodawców,

• zgłaszanie informacji o naruszeniu prawa w ramach procedury zgłoszeń zewnętrznych, czyli przekazywanie informacji Rzecznikowi Praw Obywatelskich albo organowi publicznemu,

• ujawnianie publiczne informacji o naruszeniu prawa, którego zastosowanie powinno mieć wyjątkowy charakter i wymaga przez sygnalistę spełnienia dodatkowych warunków.

Z kolei zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT podatnicy, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł, mogą korzystać z tzw. podmiotowego zwolnienia z VAT. Zwolnienie to przysługuje także podatnikom rozpoczynającym w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności opodatkowanych VAT, jeżeli przewidywana wartość sprzedaży - w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym – nie przekroczy tej kwoty. W przypadku przekroczenia limitu zwolnienia podmiotowego z VAT w trakcie roku, podatnik traci prawo do tego zwolnienia począwszy od czynności, którą przekroczono ten limit. Z ww. zwolnienia podmiotowego z VAT nie mogą jednak korzystać podatnicy dokonujący sprzedaży towarów i usług wymienionych szczegółowo w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT (m.in. podatnicy świadczący usługi prawnicze lub w zakresie doradztwa).

Proszę o wyjaśnienie **czy podmioty świadczące w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej lub na zlecenie usługi związane z wdrożeniem ww. procedury zgłaszania nieprawidłowości i ochrony sygnalisty automatycznie tracą prawo do zwolnienia podmiotowego z VAT?** Usługi te polegać będą m.in. na doradztwie w zakresie obsługi zgłoszeń nieprawidłowości oraz pomoc w wyznaczeniu osoby/grupy osób do obsługi zgłoszeń.

* * *

**Odpowiedź Ministerstwa Finansów na zapytanie dziennikarza:**

Podatnicy VAT, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym 200 tys. zł (w przypadku podmiotów rozpoczynających prowadzenie działalności w trakcie roku podatkowego – ww. kwoty proporcjonalnie do okresu prowadzonej działalności gospodarczej) mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku na warunkach wskazanych w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT.

Zwolnień tych nie stosuje się do podatników świadczących usługi w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego (zob. art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. B ustawy o VAT).

W przypadku gdy podatnik VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokona czynności, która mieści się w katalogu wyłączeń zawartych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, zobowiązany jest do zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny i rozliczania VAT nawet, jeśli nie przekroczył ww. limitu.

W opinii Ministerstwa Finansów, w odniesieniu do wskazanych usług związanych z wdrożeniem procedury zgłaszania nieprawidłowości i ochrony sygnalisty, które w istocie polegać będą m.in. na doradztwie w zakresie obsługi zgłoszeń nieprawidłowości oraz pomocy w wyznaczeniu osoby/grupy osób do obsługi zgłoszeń, może mieć zastosowanie wyłączenie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług.

Jeżeli bowiem celem wykonywanych czynności byłoby, na przykład udzielanie porad, opinii czy też innych wyjaśnień, które mogłaby stanowić podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia/decyzji przez określony podmiot (usługobiorcę), to tego rodzaju czynności mieszczą się w pojęciu usług doradczych i jako takie pozbawiają podatnika prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w VAT. Niemniej jednak, konieczne pozostaje dokładne określenie w każdym indywidualnym przypadku, również z uwzględnieniem treści umowy zawartej pomiędzy stronami, czy w ramach realizowanego świadczenia występuje usługa doradztwa, której wystąpienie powoduje brak możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w podatku VAT.

Z przedstawionego zapytania nie wynika, czy będziemy mieli do czynienia z doradztwem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku wątpliwości dotyczących usług związanych z wdrożeniem procedury zgłaszania nieprawidłowości i ochrony sygnalisty, podatnik może wystąpić z wnioskiem do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej.