Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-734/13/PSZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-09-30
Teza: Czy wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, w celu uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego w świetle art. 24 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 23 ustawy o radcach prawnych, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z działalności, prowadzonej w formie kancelarii radcy prawnego?
Słowa kluczowe: aplikacja-aplikacja radcowska; koszt-koszty uzyskania przychodów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 czerwca 2013 r. (data wpływu 1 lipca 2013 r.) uzupełnionym pismem z dnia 12 września 2013 r. (data wpływu 17 września 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z odbywaniem aplikacji radcowskiej - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 lipca 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z odbywaniem aplikacji radcowskiej.

Wniosek uzupełniono pismem z dnia 12 września 2013 r. (data wpływu 17 września 2013 r.)

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Od 1 stycznia 2009 r. odbywała Pani aplikację radcowską prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Po ukończeniu trzyletniego szkolenia aplikacyjnego, w dniach 19-22 marca 2013 r. złożyła Pani egzamin radcowski, uzyskując wynik pozytywny. Uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 13 maja 2013 r. została Pani wpisana na listę radców prawnych. Ślubowanie radców prawnych wyznaczone zostało na dzień 5 lipca 2013 r.

W związku z uzyskaniem uprawnień do wykonywania zawodu rady prawnego, od dnia 8 lipca 2013 r. zamierza Pani prowadzić działalność gospodarczą. Księgowość prowadzona będzie na zasadach ogólnych.

Przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej poniosła Pani wydatki związane z uzyskaniem uprawnień radcy prawnego, które określa ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oraz Regulamin aplikacji radcowskiej, w łącznej kwocie 15.302 zł 50 gr. Poniesione opłaty to:

*   opłata za udział w egzaminie wstępnym na aplikację radcowską w kwocie 638 zł;
*   opłata za wpis na listę aplikantów radcowskich w kwocie 240 zł;
*   opłaty roczne za I, II i III rok aplikacji radcowskiej w kwocie 13.892 zł 50 gr;
*   składki członkowskie z tytułu uczestnictwa w samorządzie radcowskim jako aplikant w kwocie 532 zł.

Wysokość poszczególnych opłat określały akty prawne.

W związku z rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego, chciałaby Pani zaliczyć poniesione wydatki do kosztów uzyskania przychodu.

W uzupełnieniu wniosku wyjaśniła Pani, że sposób uzyskania uprawnień zawodowych szczegółowo określa ustawa o radcach prawnych z dnia 6 lipca 1982 r. Przewiduje ona, że podstawową drogą zdobycia uprawnień zawodowych jest odbycie aplikacji radcowskiej (art. 24 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 23). Możliwość odbycia aplikacji uzależniona jest od zdania egzaminu wstępnego (art. 33 ust. 2 ustawy), zaś ukończenie aplikacji upoważnia do wzięcia udziału w egzaminie radcowskim (art. 361 ust. 1 ustawy). Pozytywny wynik tego egzaminu daje z kolei możliwość wpisu na listę radców prawnych (art. 24 ust. 1 i 2 ustawy) i uzyskania tytułu zawodowego radcy prawnego (art. 23 ustawy).

Wszystkie ww. opisane etapy niezbędne do uzyskania uprawnień zawodowych łączą się z koniecznością poniesienia opłat i regulowane są: Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości opłaty rocznej za aplikację radcowską, Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz uchwałami organów samorządu radcowskiego, w tym Uchwałą Krajowej Rady Radców Prawnych nr 7/VIII/2010 z dnia 10 grudnia 2010 r. W sprawie wysokości składki członkowskiej i składki ubezpieczeniowej radców prawnych i aplikantów radcowskich. Odpłatność dotyczy egzaminu wstępnego (638 zł), wpisu na listę aplikantów radcowskich (240 zł), opłat rocznych za odbywanie aplikacji radcowskiej (łącznie za 3 lata 13.892 zł 50 gr). W czasie odbywania szkolenia aplikacyjnego, aplikanci zobowiązani są również uiszczać opłaty z tytułu uczestnictwa w samorządzie radcowskim (łącznie za 3 lata 532 zł). Nieuiszczenie ww. opłat skutkuje wykreśleniem z listy aplikantów radcowskich, zgodnie z art. 9 pkt 4a w zw. z art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy).

Wszystkie wydatki związane z procesem uzyskiwania uprawnień zawodowych określone są uchwałami organów samorządu radcowskiego bądź ustawą o radcach prawnych.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Tak więc kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zmierzające do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów, przy czym związek wydatków z przychodami nie musi być bezpośredni (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2349/11). Z powyższego wynika, że za koszt uzyskania przychodu należy tym bardziej uznać wydatek, który warunkuje rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych).

W ocenie Pani, poniesione wydatki na aplikację radcowską nie tylko mogły przyczyniać się do osiągania przychodów z planowanej działalności gospodarczej, ale były wręcz nieuniknione dla ich osiągnięcia. Nie można bowiem wykonywać zawodu radcy prawnego, a co za tym idzie - prowadzenia działalności gospodarczej w formie Kancelarii Radcy Prawnego, bez poniesienia wydatków związanych ze szkoleniem aplikacyjnym. Jak zostało już wyżej podkreślone, art. 321 pkt 1 ustawy o radcach prawnych jednoznacznie wskazuje, że aplikacja radcowska jest odpłatna. Tym samym, nieponiesienie przez Panią (aplikanta) wydatków związanych ze szkoleniem powoduje niemożność odbycia aplikacji i uzyskania uprawnień zawodowych.

Bezpośrednio po uzyskaniu wpisu na listę radców prawnych i złożeniu ślubowania w dniu 5 lipca 2013 r., rozpoczęła Pani prowadzenie działalności gospodarczej w formie Kancelarii Radcy Prawnego, uzyskując z tego tytułu przychody i prowadząc księgowość na zasadach ogólnych.

W trakcie odbywania aplikacji radcowskiej, tj. w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r., uzyskiwała Pani przychody ze stosunku pracy. Zatrudniona była bowiem do miesiąca sierpnia 2010 r. w S.A., w okresie od grudnia 2010 r. do stycznia 2011 r. w Kancelarii, następnie w okresie od lutego 2011 r. do marca 2012 r. w Izbie Skarbowej. Wydatki związane ze szkoleniem aplikacyjnym pokrywane były przez Panią z uzyskiwanych dochodów ze stosunku pracy.

W trakcie odbywania aplikacji objęta Pani była patronatem radcy prawnego, zgodnie z art. 38 pkt 4 ustawy o radcach prawnych i wykonywała czynności zlecone przez patrona, mające na celu naukę przyszłego zawodu, nie otrzymując z tego tytułu wynagrodzenia. Zlecone przez patrona zadania polegały w szczególności na sporządzaniu projektów: umów cywilnoprawnych, pozwów w postępowaniu cywilnym, środków odwoławczych, skargi do WSA, umów z zakresu prawa pracy.

Wydatki związane z uzyskaniem uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego sfinansowane zostały przez Panią ze środków własnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, w celu uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego w świetle art. 24 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 23 ustawy o radcach prawnych, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z działalności, prowadzonej w formie kancelarii radcy prawnego?

Zdaniem Wnioskodawczyni, przedstawiony stan faktyczny pozwala na zakwalifikowanie poniesionych wydatków na aplikację radcowską do kosztów uzyskania przychodów z wykonywanej działalności gospodarczej. Powyższe znajduje uzasadnienie w treści przepisu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Zatem kosztem uzyskania przychodów nie są wszystkie wydatki, ale tylko takie, które nie są wymienione w art. 23 ustawy i których poniesienie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z uzyskaniem przychodu z danego źródła, bądź też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Koszty związane z uzyskaniem uprawnień zawodowych radcy prawnego, niezbędnych do wykonywania działalności gospodarczej nie zostały wymienione w art. 23 ww. ustawy. Jednocześnie istnieje związek przyczynowo-skutkowy między ich poniesieniem a przychodami uzyskiwanymi z prowadzonej obecnie działalności gospodarczej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1271/08, musi istnieć źródło przychodów oraz związek przyczynowy między wydatkami i przychodem a każdy wydatek celowo poniesiony z zamiarem uzyskania przychodu, poza wyraźnie wskazanymi w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinien być uznany za koszt uzyskania przychodu. Tak więc, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zmierzające do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów, przy czym związek wydatków z przychodem nie musi być bezpośredni (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2349/11).

Z powyższego wynika, iż za koszt uzyskania przychodu należy uznać wydatek, który warunkuje rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku wykonywania zawodu radcy prawnego w formie kancelarii. Kancelaria radcy prawnego może być bowiem prowadzona jedynie przez osobę posiadającą tytuł zawodowy radcy prawnego. Wynika to bezpośrednio z treści art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Warunkiem podjęcia przez Panią działalności gospodarczej w formie kancelarii było uzyskanie tytułu zawodowego, poprzedzone odbyciem trzyletniej aplikacji radcowskiej, złożenie egzaminu radcowskiego z wynikiem pozytywnym oraz złożenie ślubowania.

W ocenie Pani, charakter odbytej aplikacji radcowskiej, przygotowującej do wykonywania zawodu radcy prawnego i stanowiącej ustawowy warunek uzyskania uprawnień zawodowych oraz możliwości podjęcia działalności w formie kancelarii przemawia za uznaniem tych wydatków za racjonalne i gospodarczo uzasadnione, a ich poniesienie nie tylko może przyczynić się do osiągnięcia przychodów z planowanej działalności gospodarczej, ale jest wręcz nieuniknione dla ich osiągnięcia.

Podkreślenia wymaga fakt, że aplikacja radcowska nie stanowi typowego rodzaju szkolenia, podnoszącego ogólny poziom wiedzy i wykształcenia. Jej podstawowym celem jest - jak podkreśla orzecznictwo - uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 896/12). Jest to szczególny rodzaj szkolenia, którego ukończenie z wynikiem pozytywnym daje możliwość wykonywania zawodu.

Reasumując, zdaniem Pani, jeżeli wydatki poniesione na odbycie aplikacji radcowskiej, a tym samym uzyskanie uprawnień zawodowych radcy prawnego zostały poniesione w celu uruchomienia działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego, mającej na celu świadczenie profesjonalnej pomocy prawnej, spełniają warunki zawarte w art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, są racjonalne i gospodarczo uzasadnione, a także właściwie udokumentowane, to stanowią koszt uzyskania przychodu. Poniesione wydatki mogą obiektywnie przyczyniać się do osiągnięcia przychodu, bądź też służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Planowane rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego nastąpi w dniu 8 lipca 2013 r., tj. po spełnieniu wszystkich wymogów ustawowych wymaganych do wykonywania zawodu. W konsekwencji zatem, uzyskiwane dochody z prowadzonej działalności gospodarczej pozostawać będą w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z poniesionymi wydatkami na uzyskanie uprawnień zawodowych. Bez poniesienia bowiem wydatków na aplikację radcowską, wykonywanie działalności gospodarczej w formie kancelarii nie byłoby możliwe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Zatem, aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów powinien, w myśl powołanego przepisu, spełniać łącznie następujące warunki:

*   pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
*   nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   być właściwie udokumentowany.

W przypadku źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza należy przyjąć, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku, a osiągnięciem przychodu, bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła, należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu, bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów.

Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu uzyskiwano oraz, aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób, gwarantujący bezpieczne funkcjonowanie tego źródła. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu nie dopuszczenia do utraty źródła przychodu w przyszłości.

Należy przy tym podkreślić, iż obowiązek jednoznacznego wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a przychodem uzyskanym z działalności, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła tego przychodu – każdorazowo spoczywa na podatniku.

Wydatki ponoszone w ramach odbywanej aplikacji radcowskiej nie zostały ujęte w katalogu wydatków nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów, zawartym w treści art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie stanowi to jednak wystarczającej przesłanki do zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Jak już wskazano, dla uzyskania takiego statusu, konieczne jest również zaistnienie związku przyczynowego między poniesionym wydatkiem, a celem jakim jest osiągnięcie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów.

Ze złożonego wniosku wynika, że od 1 stycznia 2009 r. odbywała Pani aplikacją radcowską prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Po ukończeniu trzyletniego szkolenia aplikacyjnego złożyła Pani egzamin radcowski, uzyskując z powyższego wynik pozytywny. Uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 13 maja 2013 r. została Pani wpisana na listę radców prawnych. Ślubowanie radców prawnych wyznaczone zostało na dzień 5 lipca 2013 r.

W związku z aplikacją poniosła Pani wydatki związane z uzyskaniem uprawnień radcy prawnego, w łącznej kwocie 15.302 zł 50 gr. Poniesione opłaty to: opłata za udział w egzaminie wstępnym na aplikację radcowską, opłata za wpis na listę aplikantów radcowskich, opłaty roczne za I, II i III rok aplikacji radcowskiej, składki członkowskie z tytułu uczestnictwa w samorządzie radcowskim jako aplikant.

Po uzyskaniu uprawnień do wykonywania zawodu, rozpoczęła Pani prowadzenie działalności gospodarczej. Wskazuje Pani, że nie można wykonywać zawodu radcy prawnego bez poniesienia wydatków z związku ze szkoleniem aplikacyjnym.

Celem poniesienia wydatku na aplikację było niewątpliwie zdobycie wiedzy i umiejętności oraz należyte przygotowanie do zawodu radcy prawnego. Zdobycie uprawnień umożliwiło otwarcie Kancelarii i uzyskanie przychodów z tego źródła, jednakże nie sposób zgodzić się by wydatek z tytułu wpisu, opłat za egzamin, opłat rocznych lub składek członkowskich spełniał kryterium celowości, o którym mowa w art. 22 ust. 1

W opisie stanu faktycznego nie wykazała Pani, by wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej miały na celu uzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej, lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodu jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Przede wszystkim źródło takie w dniu poniesienia wydatku jeszcze nie istniało, a w czasie odbywania aplikacji uzyskiwała Pani przychody ze stosunku pracy.

Koszty aplikacji radcowskiej poniesione przez Panią należy zaliczyć do wydatków o charakterze osobistym, związanych z podnoszeniem ogólnego poziomu wiedzy prawniczej (działalność gospodarczą w zakresie usług prawniczych można również prowadzić nie posiadając tytułu radcy prawnego). Zawód radcy prawnego można jednak wykonywać w różnych formach np. w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce cywilnej lub jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub w ramach indywidualnej działalności gospodarczej.

Kwalifikacje radcy prawnego nie muszą więc być wykorzystywane wyłącznie w procesie świadczenia usług w ramach kancelarii radcy prawnego.

Jak wskazano uprzednio, stosownie do art. 22 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla kosztu podatkowego konieczny jest związek przyczynowy pomiędzy wydatkiem a przychodem z konkretnego źródła przychodów. Aby istniał związek przyczynowy ponoszone wydatki winny mieć cechę przemyślanego logicznego działania podatnika związanego z działalnością gospodarczą podporządkowanego osiągnięciu przychodu.

Skoro wydatki ponosiła Pani w latach wcześniejszych, przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej, to nie można uznać, że wydatki te poniosła w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów (które jeszcze nie istniało). Wbrew Pani twierdzeniu, ponoszone wydatki nie przyczyniały się do osiągania przychodów z działalności gospodarczej.

Wydatki, o których mowa we wniosku zostały poniesione w okresie kiedy uzyskiwała Pani przychody ze stosunku pracy. Wydatkom tym nie towarzyszyło więc żadne ryzyko gospodarcze. Nie mogły one przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są jedynie takie wydatki, które mają przyczynę w działalności gospodarczej podatnika.

Brak jest więc związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ich poniesieniem a uzyskiwaniem przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w późniejszym okresie.

Konkludując, odbycie aplikacji jest etapem przygotowującym do wykonywania zawodu radcy prawnego. Jednakże samo przystąpienie do egzaminu na aplikację jak i odbywanie aplikacji nie determinuje formy w jakiej zawód radcy prawnego będzie wykonywany a jest wymogiem niezbędnym do uzyskania uprawnień do wykonywania tego zawodu.

W złożonym wniosku nie wykazała Pani by wydatki związane z aplikacją radcowską były ponoszone w celu uzyskania przychodu z działalności gospodarczej. Jak już wskazano, działalność gospodarczą w zakresie usług prawniczych można również prowadzić nie posiadając tytułu zawodowego radcy prawnego, zaś sama aplikacja żadnego przychodu nie przynosi.

W konsekwencji wydatków, o których mowa we wniosku tj. opłaty za udział w egzaminie wstępnym na aplikację radcowską, opłaty za wpis na listę aplikantów radcowskich, opłat rocznych za I, II i III rok aplikacji radcowskiej, składki członkowskiej z tytułu uczestnictwa aplikanta w samorządzie radcowskim nie można uznać za koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87 – 100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.