Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-748/12/ES
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-10-29
Teza: czy w przypadku przejęcia na własność przez wierzyciela, w trybie art. 984 § 1 k.p.c. własności egzekwowanych przez komornika nieruchomości, z jednoczesnym zaliczeniem w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności, dochodzi do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; komornik-komornik sądowy; nieruchomości
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 12 lipca 2012r. (data wpływu 18 lipca 2012r.), uzupełnionym pismem z dnia 18 października 2012r. (data wpływu 23 października 2012r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia czy w przypadku przejęcia na własność przez wierzyciela, w trybie art. 984 § 1 k.p.c. własności egzekwowanych przez komornika nieruchomości, z jednoczesnym zaliczeniem w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności, dochodzi do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 lipca 2012r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia czy w przypadku przejęcia na własność przez wierzyciela, w trybie art. 984 § 1 k.p.c. własności egzekwowanych przez komornika nieruchomości, z jednoczesnym zaliczeniem w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności, dochodzi do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 18 października 2012r. (data wpływu 23 października 2012r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 12 października 2012r. znak: IBPP1/443-748/12/ES.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym na wniosek wierzyciela M. w oparciu o tytuł wykonawczy z aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza (…) z dnia 25.05.2009r..opatrzonego klauzulą wykonalności 04.08.2011r. „z rygoru" wszczął egzekucję przeciwko dłużnikowi Spółdzielni Mieszkaniowej. Egzekucja została skierowana do dwóch nieruchomości położonych w P działki ew. o nr 255/2 o pow. 3152 m. kw. oraz 255/4 o pow. 232 m. kw. dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (…). Po przeprowadzeniu dwóch bezskutecznych licytacji ww. nieruchomości, wierzyciel w trybie art. 984 § 1 k.p.c. złożył do sądu wniosek o przejęcie na własność egzekwowanych nieruchomości, z jednoczesnym wnioskiem o zaliczenie w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności. Sąd Rejonowy w sprawie o sygn. akt wydał postanowienie o przybiciu na rzecz M. nieruchomości opisanych na wstępie. W dniu 04.06.2012r. Sąd wydał postanowienie w przedmiocie przysądzenia na własność na rzecz M. nieruchomości położonej w P. stanowiącej działki ew. o nr 255/2 o pow. 3152 m.kw. oraz 255/4 o pow. 232 m.kw. dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą, postanowienie uprawomocniło się w dniu 13.06.2012r. Sąd nie wezwał nabywcy nieruchomości do uiszczenia ceny nabycia nie znajdującej pokrycia w przedstawionych do zaliczenia wierzytelnościach, w postaci podatku od towarów i usług od dostawy nieruchomości w trybie egzekucji, uniemożliwiając tym samym Komornikowi odprowadzenie wymaganej kwoty na konto właściwego Urzędu Skarbowego.

W wyniku zarządzenia Sądu z dnia 14.06.2012r., Komornik sporządził projekt planu podziału, wydzielając z ceny nabycia kwotę podatku VAT należnego z tytułu dostawy nieruchomości w trybie egzekucyjnym. W dniu 03.07.2012r. Sąd zobowiązał komornika zarządzeniem do wystąpienia do organu podatkowego o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej.

Dłużnik jest czynnym podatnikiem VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku przejęcia na własność przez wierzyciela, w trybie art. 984 § 1 k.p.c. własności egzekwowanych przez komornika nieruchomości, z jednoczesnym zaliczeniem w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności, dochodzi do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy (stanowisko ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z dnia 18 października 2012r.), przeniesienie własności nieruchomości w opisanym powyżej pytaniu stanowi dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy i podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na podstawie art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. nr 177, poz. 1054) – zwanej dalej ustawą o VAT - organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Jak stanowi art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749), płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Zgodnie z art. 952 ustawy z dnia 1 grudnia 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), zajęta nieruchomość ulega sprzedaży przez licytację publiczną. Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie dwóch tygodni po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania ani też przed uprawomocnieniem się wyroku, na podstawie którego wszczęto egzekucję.

W myśl art. 982 § 1 ww. ustawy, jeżeli na licytacji nikt nie przystąpił do przetargu, a przedmiotem egzekucji jest nieruchomość rolna, współwłaściciel nieruchomości wystawionej na licytację i nie będący dłużnikiem osobistym, ma prawo przejęcia nieruchomości na własność w cenie nie niższej od trzech czwartych sumy oszacowania. Art. 958 § 2 stosuje się odpowiednio.

Jeżeli nikt nie zgłosił wniosku o przejęcie nieruchomości w myśl artykułu poprzedzającego albo przedmiot egzekucji nie jest nieruchomością rolną, komornik na wniosek wierzyciela wyznacza drugą licytację, na której cena wywołania stanowi dwie trzecie sumy oszacowania. Cena ta jest najniższa, za którą można nabyć nieruchomość – art. 983 k.p.c.

Stosownie do art. 984 § 1 k.p.c., jeżeli również na drugiej licytacji nikt nie przystąpi do przetargu, przejęcie nieruchomości na własność może nastąpić w cenie nie niższej od dwóch trzecich części sumy oszacowania, przy czym prawo przejęcia przysługuje wierzycielowi egzekwującemu i hipotecznemu oraz współwłaścicielowi. Jeżeli przedmiotem egzekucji jest nieruchomość rolna, stosuje się art. 982 z wynikającą z niniejszego przepisu zmianą co do ceny przejęcia. W wypadku gdy osoby określone w art. 982 nie skorzystają z prawa przejęcia nieruchomości rolnej, prawo to przysługuje także wierzycielowi egzekwującemu i hipotecznemu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Natomiast jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Natomiast należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę owego faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego).

Odpłatność czynności (dostawy towarów czy też świadczenia usług) oznacza wykonanie tej czynności za wynagrodzeniem. Aby uznać daną czynność za odpłatną konieczny jest bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia za dokonanie tych czynności. Wynagrodzenie musi być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca (Komornik Sądowy) na wniosek wierzyciela w oparciu o tytuł wykonawczy z aktu notarialnego z dnia 25 maja 2009r., opatrzonego klauzulą wykonalności 4 sierpnia 2011r. „z rygoru" wszczął egzekucję przeciwko dłużnikowi Spółdzielni Mieszkaniowej. Egzekucja została skierowania do dwóch nieruchomości działki o nr 255/2 oraz 255/4. Po przeprowadzeniu dwóch bezskutecznych licytacji ww. nieruchomości, wierzyciel w trybie art. 984 § 1 k.p.c. złożył do sądu wniosek o przejęcie na własność egzekwowanych nieruchomości, z jednoczesnym wnioskiem o zaliczenie w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o przybiciu na rzecz wierzyciela ww. nieruchomości. W dniu 04.06.2012r. Sąd wydał postanowienie w przedmiocie przysądzenia na własność na rzecz wierzyciela nieruchomości stanowiącej działki o nr 255/2 oraz 255/4, postanowienie uprawomocniło się w dniu 13.06.2012r.

Mając zatem na uwadze przedstawiony przez Wnioskodawcę stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne należy wskazać, że skoro po przeprowadzeniu dwóch bezskutecznych licytacji ww. nieruchomości, wierzyciel w trybie art. 984 § 1 k.p.c. złożył do sądu wniosek o przejęcie na własność egzekwowanych nieruchomości, z jednoczesnym wnioskiem o zaliczenie w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności, a Sąd wydał postanowienie w przedmiocie przysądzenia na własność na rzecz wierzyciela nieruchomości stanowiącej działki o nr 255/2 oraz 255/4 (postanowienie uprawomocniło się w dniu 13.06.2012r.), to oznacza, że wierzyciel może dysponować przedmiotową nieruchomością jak właściciel.

Stwierdzić również należy, iż istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów w zakresie przeniesienia prawa do rozporządzania towarami a wynagrodzeniem. Podkreślić przy tym należy, iż zapłaty (wynagrodzenia) nie można utożsamiać jedynie ze świadczeniem pieniężnym. Także świadczenie o charakterze rzeczowym jest wynagrodzeniem. Przykładowo więc zamiana towarów, zamiana towaru na usługę i odwrotnie, wydanie towarów (świadczenie usług) w zamian za wierzytelności itp. będzie uznane odpowiednio za odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług. Mamy bowiem do czynienia z konkretną korzyścią, która należna jest za dokonywane świadczenie. W przedmiotowej sprawie nastąpiło przeniesienie na rzecz wierzyciela nieruchomości stanowiącej własność dłużnika, o wartości odpowiadającej wysokości niespłaconej wierzytelności.

Dodać należy, że dłużnik w przedmiotowej sprawie działa w charakterze podatnika, jest to bowiem Spółdzielnia Mieszkaniowa będąca czynnym podatnikiem VAT.

W związku z powyższym, ponieważ grunt jest towarem w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, przejęcie na własność przez wierzyciela, w trybie art. 984 § 1 k.p.c. będących przedmiotem egzekucji nieruchomości, z jednoczesnym zaliczeniem w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności, należy uznać za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze, stanowisko Wnioskodawcy, iż przejęcie na własność przez wierzyciela, w trybie art. 984 § 1 k.p.c. własności egzekwowanych przez komornika nieruchomości, z jednoczesnym zaliczeniem w trybie art. 968 § 1 k.p.c. na poczet ceny nabycia własnej wierzytelności, należy uznać za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

W pozostałym zakresie objętym wnioskiem wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w w Rzeszowie, ul. Józefa Ignacego Kraszewskiego 4A, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.