Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.59.2025.1.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-12
Teza: Zbycie części nieruchomości przeznaczonej na realizację
inwestycji drogowej spowoduje utratę prawa do stanowiącego
pomoc de minimis zwolnienia z opodatkowania na podstawie
art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne
nieruchomości-zbycie nieruchomości
zwolnienie-warunki zwolnienia
zwolnienie-zwolnienie podatkowe
zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia
przedmiotowe-Umowa sprzedaży-Gospodarstwo rolne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4-art. 9-pkt 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 stycznia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 16 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków
    podatkowych wydzielenia z gospodarstwa rolnego części gruntu w celu przekazania na
    rzecz gminy pod budowę drogi. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Od (...) r. prowadzi Pan gospodarstwo rolne w miejscowościach (...). Obecnie grunty rolne
    w gospodarstwie wynoszą (...) ha.
    Aktem notarialnym Rep. A (...) otrzymał Pan darowizną nieruchomości rolne oznaczone
    numerami: (...) o łącznej pow. (...) ha w (...).
    Aktem notarialnym nr Rep. A (...) sprostowanym aktem notarialnym Rep. A, otrzymał Pan
    darowizną nieruchomości rolne oznaczone numerami: (...) o łącznej pow. (...) ha w
    miejscowości (...).
    Aktem notarialnym nr Rep. A (...) zakupił Pan nieruchomość rolną oznaczoną numerem (...)
    o pow. (...) ha w miejscowości (...). W związku z tym, otrzymał Pan pomoc de minimis w
    oparciu o art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Aktem notarialnym nr Rep. A (...) r. zakupił Pan wraz z żoną nieruchomość rolną
    oznaczoną numerem (...) o pow. (...) ha w miejscowości (...). Otrzymał Pan pomoc de
    minimis w oparciu o art. 9 pkt 2 podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Aktem notarialnym nr Rep. A (...), nabył Pan na powiększenie rodzinnego gospodarstwa
    wraz z żoną nieruchomości rolne oznaczone numerami: (...) o pow. (...) ha, w miejscowości
    (...).
    Z racji powyższego i po spełnieniu warunków określonych w art. 9 pkt 2 ustawy o podatku
    od czynności cywilnoprawnych, w (...) i (...) r. uzyskał Pan uprawnienia do skorzystania ze
    zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Zgodnie z art. 2b ust. 1 i ust. 4 pkt 1c ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nabywca
    nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego
    weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia przez
    niego tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej prowadzić to gospodarstwo
    osobiście. Ww. przepisu nie stosuje się do nieruchomości zbywanej na rzecz jednostki
    samorządu terytorialnego.
    Uwzględniając powyższe Gmina (...) planuje poszerzenie drogi położonej na działce (...),
    położone w obrębie (...). Planowane poszerzenie objęłoby również działki o nr (...) – co do
    których otrzymał Pan pomoc de minimis zgodnie z art. 9 pkt 2 podatku od czynności
    cywilnoprawnych oraz działki (...), położone w obrębie (...). Łączna powierzchnia z ww.
    działek, która miałaby zostać przeznaczona na poszerzenie ww. drogi gminnej wyniosłaby
        2ok. (...) m.

## Pytanie

Czy konsekwencją ewentualnego wydzielenia części nieruchomości z działek o nr (...) w
    trybie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie przekazanie
    pod drogę na rzecz Gminy (...), będzie utrata zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 2
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, zmiana powierzchni prowadzonego gospodarstwa rolnego – jak długo
    mieści się ona w przedziale wyznaczonym przez ustawodawcę – nie może skutkować
    utratą zwolnienia.

    Przywołując treść art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wskazał
    Pan, nie wynika z tego przepisu, że wymóg prowadzenia gospodarstwa rolnego przez 5 lat
    dotyczy tego gospodarstwa w areale niezmiennym istniejącym od dnia nabycia.
    Zestawienie warunków zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych wskazanych w treści art. 9 pkt 2 podatku od czynności cywilnoprawnych,
    wskazuje na to, że gospodarstwo utworzone czy powiększone ma być prowadzone przez
    okres co najmniej pięciu lat, przy czym jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 11 ha
    i większa niż 300 ha.
    Przepis nie wymaga, aby dla korzystania ze zwolnienia spełniony był warunek
    prowadzenia gospodarstwa rolnego w niezmienionym areale. Przepis wymaga, aby
    gospodarstwo rolne w wyniku czynności cywilnoprawnej zostało powiększone do
    określonego areału (minimum 11 ha i maksymalnie 300 ha) oraz aby następnie było
    prowadzone przez minimum 5 lat.
    Konkludując, zmiana powierzchni prowadzonego gospodarstwa rolnego – jak długo mieści
    się ona w przedziale wyznaczonym przez ustawodawcę – nie może skutkować utratą
    zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Uzasadniając swoje stanowisko powołał się Pan na wyrok Naczelnego Sądu
    Administracyjnego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295) stanowi, że:
      Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
    Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania
      czynności cywilnoprawnej.
    Jak stanowi art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na
      kupującym.
    W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa
      rzeczy lub prawa majątkowego.
    Podstawę opodatkowania określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy:
      Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych,
      prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu
      mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z
      przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do
      lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%.
    W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega
    generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek
    uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym.

    Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych
    przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym
    ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    W myśl art. 9 pkt 2 powołanej ustawy:
      Zwalnia się od podatku sprzedaż własności gruntów, stanowiących gospodarstwo
      rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią
      składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku dokonania
      czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia
      gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie
      nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie
      prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia;
      zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w
      rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie
      stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de
      minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9).
    Z treści ww. przepisu wynika, że w przypadku spełnienia określonych warunków, umowa
    sprzedaży własności gruntów korzysta ze zwolnienia. Zwolnienie to stanowi pomoc de
    minimis w rolnictwie.
    Ww. przepis nie przewiduje regulacji, która by pozwalała zachować zwolnienie w
    przypadku uszczuplenia obszaru gospodarstwa rolnego − powiększonego w wyniku
    zakupu własności gruntów (działek) stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu
    przepisów o podatku rolnym – przed upływem ustawowego terminu 5 lat od dnia nabycia
    nieruchomości, w związku z którą to czynnością przysługuje zwolnienie w podatku od
    czynności cywilnoprawnych.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że w związku z nabyciem gruntów
    rolnych w (...) r., (...) r. i (...) r., po spełnieniu warunków określonych w art. 9 pkt 2 ustawy o
    podatku od czynności cywilnoprawnych, skorzystał Pan z pomocy de minimis. Gmina
    planuje poszerzenie drogi, które objęłoby część Pana gruntów, w tym tych których zakup
    był objęty ww. zwolnieniem.
    Ma Pan wątpliwości czy wydzielenie części gruntu w trybie art. 93 ust. 2a ustawy o
    gospodarce nieruchomościami, a następnie przekazanie ich gminie pod drogę, spowoduje
    utratę przez Pana zwolnienia z art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Zgodnie z art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
    nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
      Podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach
      miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego
      wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o
      powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta
      zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana
      zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji
      zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do
      wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w
      którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu
      nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95.
    Powyższy przepis dotyczy ograniczeń podziału nieruchomości. Regulacja ta ma
    bezpośredni wpływ na możliwość wydzielenia gruntu z działki rolnej (leśnej). Jednakże
    ustawa o gospodarce nieruchomościami nie jest aktem (ustawą) prawa podatkowego, nie
    rozstrzyga więc o sytuacji nieruchomości na gruncie prawa podatkowego. Jeżeli w ustawie
    podatkowej nie ma bezpośredniego odniesienia do danej regulacji w innym akcie prawa

    (np. dotyczącym gospodarowania nieruchomościami) – nie można takiej swobodnie
    stosować w prawie podatkowym.
    Fakt, że powołany przez Pana przepis z ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi
    wyjątek, szczególną sytuację kiedy dopuszczony jest podział nieruchomości, nie oznacza
    to, że ten sam przepis stanowi wyjątek w sytuacji podatkowej, bądź kreuje szczególne
    rozwiązanie zagadnienia podatkowego.
    Zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
    chcąc zachować prawo do zwolnienia, ma Pan obowiązek prowadzenia tego
    gospodarstwa rolnego, powiększonego o dokupione działki rolne do (...) r.
    Warunki zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych zawarte w ww. przepisie
    muszą bowiem być spełnione łącznie – ma to być powiększenie gospodarstwa rolnego, a
    następnie prowadzenie przez nabywcę, przez wymagany ustawowo okres, gospodarstwa
    rolnego powstałego w wyniku powiększenia. Dla zachowania zwolnienia podatkowego
    wynikającego z powyższego przepisu nabywca nieruchomości, która weszła w skład
    gospodarstwa rolnego, powinien prowadzić to powiększone gospodarstwo rolne
    obejmujące wszystkie działki nabyte tytułem zakupu i objęte zwolnieniem podatkowym
    jak również dotychczas wchodzące w skład gospodarstwa rolnego a będące jego częścią w
    chwili zakupu.
    W doktrynie podkreśla się, że celem ustanowienia omawianego zwolnienia jest wspieranie
    zakładania gospodarstw rolnych i prowadzenia w nich produkcji oraz poprawa struktury
    agrarnej, przede wszystkim przez powiększenie obszaru gospodarstw rolnych. Tak więc
    obszar powiększonego gospodarstwa rolnego nie może być uszczuplony w okresie 5 lat
    od dnia jego nabycia; zbycie – bez względu na okoliczności − jakiejkolwiek części tego
    gospodarstwa powoduje utratę zwolnienia od podatku w całości.
    Nie ma Pan zatem racji, że z treści przepisu nie wynika, że wymóg prowadzenia
    gospodarstwa rolnego przez 5 lat dotyczy tego gospodarstwa w areale niezmiennym
    istniejącym od dnia nabycia.
    Zbycie części nieruchomości przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej spowoduje
    utratę przez Pana prawa do stanowiącego pomoc de minimis zwolnienia z opodatkowania
    na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie zostanie
    przez Pana bowiem dotrzymany warunek konieczny do zachowania ww. ulgi w postaci
    prowadzenia powiększonego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat od daty
    nabycia nieruchomości.
    Należy jeszcze raz podkreślić, że przepisy ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych nie przewidują regulacji, która pozwalałaby zachować zwolnienie w
    przypadku uszczuplenia obszaru gospodarstwa rolnego w okresie 5 lat od dnia nabycia.
    Istnienie regulacji, które pozwalają na podział nieruchomości w wyjątkowych sytuacjach
    na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ma wpływu na prawo do
    zachowania ww. zwolnienia, bowiem ustawodawca w ustawie o podatku od czynności
    cywilnoprawnych takiej normy nie zawarł.
    Nawet w sytuacji, gdyby przejęcie nieruchomości nastąpiło wbrew Pana woli
    (wywłaszczenie zamiast sprzedaży), to w związku z ww. czynnością zobowiązany Pan
    będzie do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych ze względu na niespełnienie
    warunku ww. zwolnienia, jakim jest prowadzenie powiększonego gospodarstwa przez
    minimum 5 lat od dnia nabycia.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.