Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-115/11-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-06-22
Teza: Przejęcie przez Spółkę środków pieniężnych i kwot zaliczek.
Słowa kluczowe: deklaracje-deklaracja podatkowa; kwota; nabycie; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; przejęcie; spółki-spółka z ograniczoną odpowiedzialnością; umowa-umowa sprzedaży; urząd-urząd skarbowy; zaliczka; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 6; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 29.03.2011 r. (data wpływu 01.04.2011 r.) uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 24.05.2011 r. Nr IPPB2/436-115/11-2/MZ (data nadania 25.05.2011 r., data doręczenia 27.05.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie przejęcia przez Spółkę środków pieniężnych i kwot zaliczek - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 01.04.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie przejęcia przez Spółkę środków pieniężnych i kwot zaliczek.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

S. Sp. z o.o. (zwana dalej: „Spółką lub S.”) nabyła w dniu 28 lutego 2011 roku zorganizowaną część przedsiębiorstwa od spółki D. Umowa sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa została zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Zgodnie z zawartą umową w skład nabytej zorganizowanej części przedsiębiorstwa weszły następujące składniki:

1.  ruchomości o wartości 3 893 000 EUR
2.  wartości niematerialne i prawne warte 11 111 000 EUR
3.  środki pieniężne i zaliczki w wysokości 746 000 EUR

Spółka złożyła do właściwego jej urzędu skarbowego deklaracje dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych. W złożonych deklaracjach wykazała jako podstawę opodatkowania pcc ruchomości w kwocie stanowiącej równowartość w złotych kwotę 3 893 000 EUR, do której to kwoty zastosowała stawkę 2% pcc. Natomiast stawką 1% pcc opodatkowała kwotę stanowiącą sumę wartości niematerialnych i prawnych oraz środków pieniężnych i zaliczek, jakie przejęła wraz z nabyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Środki pieniężne i zaliczki zostały przelane na konto Spółki w dniu zawarcia transakcji.

Pismem z dnia 24.05.2011 r. Nr IPPB2/436-115/11-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   przedstawienie dokumentu – oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii za zgodność z oryginałem (odpowiednio odpis z Krajowego Rejestru Sądowego), z którego wynika sposób reprezentacji Spółki w zakresie oświadczeń woli i podpisywania dokumentów, tj. stosowne umocowanie dla osób, które podpisały wniosek o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o pcc przejęte przez Spółkę środki pieniężne i kwoty zaliczek podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o pcc podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Katalog czynności podlegający opodatkowaniu pcc wymieniony w przepisie art. 1 ustawy o pcc jest katalogiem zamkniętym. Opodatkowaniu tym podatkiem podlegają jedynie czynności enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Nie podlegają zatem temu podatkowi czynności prawne, które wywierają podobny skutek ekonomiczny czy skutek prawny, jak czynności wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o pcc.

Zdaniem Spółki w świetle przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o pcc ustalając podstawę opodatkowania tym podatkiem w przypadku nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa należało uwzględnić tylko te aktywa, które mają charakter rzeczy oraz praw majątkowych. W przypadku dokonanej przez Spółkę transakcji kupna zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zdaniem Spółki opodatkowaniu pcc powinny podlegać według stawki 2% pcc nabyte ruchomości, a według stawki 1% pcc nabyte wartości niematerialne i prawne. Przejęte natomiast przez Spółkę środki pieniężne oraz kwoty zaliczek nie mieszczą się w żadnej z kategorii czynności wymienionych w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o pcc i pozostają poza zakresem opodatkowania tym podatkiem.

Przejęte przez Spółkę w wyniku transakcji środki finansowe oraz zaliczki nie stanowią w szczególności umowy sprzedaży rzeczy ani też umowy sprzedaży praw majątkowych. Ustawa o pcc nie definiuje zarówno pojęcia rzeczy jak i pojęcia praw majątkowych. W świetle natomiast przepisu art. 45 Kodeksu cywilnego rzeczami są tylko przedmioty materialne. Co do charakteru pieniądza, w opinii Spółki, nie można pieniędzy w świetle obowiązującego w Polsce systemu prawnego zakwalifikować ani do kategorii rzeczy ani też do kategorii zbywalnych praw majątkowych.

Kodeks cywilny wyraźnie stanowi, iż rzeczami są wyłącznie przedmioty materialne. W niniejszym stanie faktycznym nie doszło do przejęcia przedmiotów materialnych w postaci banknotów i bilonu, doszło jedynie do przelewu bankowego na konto Spółki pieniądza w postaci zapisu na rachunku bankowym Spółki. W odniesieniu natomiast do opodatkowania podatkiem pcc sprzedaży praw majątkowych należy zauważyć, iż przedmiotem sprzedaży mogą być jedynie prawa majątkowe o charakterze zbywalnym takie jak np. użytkowanie wieczyste, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, prawa inkorporowane w papierach wartościowych, wierzytelności, majątkowe prawa autorskie, udziały w spółce. W opinii Spółki transfer środków pieniężnych na konto Spółki nie może być oceniany jako sprzedaż prawa majątkowego. Pieniądz nie jest bowiem zbywalnym prawem majątkowym i jako taki nie może być w ogóle przedmiotem obrotu.

Biorąc powyższe pod uwagę zdaniem Spółki ustalając podstawę opodatkowania nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa należy uwzględnić jedynie te aktywa, które mają charakter rzeczy bądź zbywalnego prawa majątkowego. Zdaniem Spółki przejęte przez nią środki pieniężne i kwoty zaliczek nie stanowią ani rzeczy ani zbywalnego prawa majątkowego i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Ponieważ przepisy ww. ustawy nie definiują czynności prawnych objętych opodatkowaniem, to w tej materii należy odwołać się do znaczenia nadanego im w przepisach prawa cywilnego.

W myśl art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

W świetle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego należy również odwołać się do treści art. 551 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast art. 552 Kc stanowi, iż czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

W oparciu o powyższą definicję można również wywieść, iż część aktywów i pasywów przedsiębiorstwa, o którym mowa w Kodeksie cywilnym, jeżeli jest to przedsiębiorstwo spółki kapitałowej, tworząca niezależną jednostkę gospodarczą, zdolną do samodzielnej działalności można uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółki kapitałowej.

Tym samym dokonując sprzedaży przedsiębiorstwa bądź zorganizowanej części przedsiębiorstwa faktycznie dokonuje się, co do zasady, sprzedaży wszystkich bądź określonych rzeczy i praw majątkowych składających się na to przedsiębiorstwo (zorganizowaną część przedsiębiorstwa).

Rzeczami w rozumieniu art. 45 Kc są tylko przedmioty materialne. Rzeczy dzielą się na nieruchome, czyli nieruchomości (grunty, budynki oraz części budynków tzw. nieruchomości lokalowe) i na rzeczy ruchome.

Prawami majątkowymi są przysługujące danej osobie prawa do korzystania i rozporządzania określoną rzeczą lub prawem ustanowionym na tej rzeczy.

Należy wskazać, iż w doktrynie prawa powszechnie uważa się, iż pieniądze są rzeczami o szczególnych właściwościach. Są to rzeczy sui generis, wartość ich nie wynika bowiem z ich właściwości fizycznych, lecz z określenia i gwarancji jakie im zapewnia państwo. Pieniądzem w szerokim tego słowa znaczeniu są wszelkiego rodzaju jednostki pieniężne, które posiadają faktyczną zdolność do spełnienia funkcji miernika wartości oraz wywodzących się stąd dalszych funkcji środka płatności i umarzania zobowiązań.

Nadmienia się, iż pieniądz bezgotówkowy, choć nie istnieje w formie zmaterializowanej - może być bez ograniczeń wymieniany na banknoty i monety oraz wprowadzany do obrotu bez pośrednictwa banku. Przejęte przez Spółkę w wyniku transakcji sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, środki finansowe oraz zaliczki to przekazanie przez sprzedającego określonej sumy pieniężnej poprzez elektroniczny przelew pieniądza bezgotówkowego. Czynność ta - zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - podlega obowiązkowi podatkowemu. Pieniądz elektroniczny jest substytutem pieniądza gotówkowego, spełnia te same funkcje i posiada te same (modelowe) cechy, a w tym: miernika wartości i środka płatniczego.

Podkreślić należy, iż ujęty w art. 551 Kc katalog składników przedsiębiorstwa nie jest katalogiem zamkniętym. W związku z tym, oprócz składników wymienionych expressis verbis, w skład przedsiębiorstwa wchodzą także inne dobra niemajątkowe i majątkowe, które łączy więź funkcjonalna o charakterze celowym, służące realizacji określonych zadań gospodarczych.

Ponadto przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują szczególnego rodzaju zbycia czy też sprzedaży przedsiębiorstwa, a jedynie zastrzegają formę czynności prawnej, czego wyraz stanowi treść art. 751 § 1 w zakresie zbycia lub wydzierżawienia przedsiębiorstwa albo ustanowienia na nim użytkowania oraz art. 158 w związku z art. 751 § 4, w przypadku gdy przedmiot czynności prawnej stanowi nieruchomość wchodząca w skład przedsiębiorstwa.

Zatem, uznać należy, iż sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlegać będzie podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jako sprzedaż rzeczy i praw majątkowych określona w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w odniesieniu do poszczególnych jego składników, a nie jako całości.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

Zgodnie z powyższym artykułem czynności cywilnoprawne w tym umowy sprzedaży podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W zakresie omawianego podatku obowiązek podatkowy z tytułu umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy), przy czym ciąży on na kupującym (art. 4 pkt 1).

Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. ustawy podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów (art. 6 ust. 2).

W przypadku umowy sprzedaży stawki omawianego podatku – określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – wynoszą:

1.  2%, gdy przedmiot umowy stanowią nieruchomości, rzeczy ruchome, prawo użytkowania wieczystego, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego oraz wynikające z przepisów prawa spółdzielczego: prawo do domu jednorodzinnego oraz prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym
2.  1% - inne prawa majątkowe.

W sytuacji, gdy strony czynności wyodrębnią w zawartej umowie sprzedaży składniki przedsiębiorstwa, wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych będzie sumą podatku obliczonego od wartości rynkowej, w stawce właściwej dla poszczególnych składników.

Ponieważ w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa wchodzą prawa majątkowe oraz rzeczy, stawka podatku od czynności cywilnoprawnych powinna zostać ustalona dla poszczególnych składników wchodzących w jego skład stosownie do regulacji zawartej w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż S. Sp. z o.o. nabyła w dniu 28 lutego 2011 roku zorganizowaną część przedsiębiorstwa od spółki D. Umowa sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa została zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Zgodnie z zawartą umową w skład nabytej zorganizowanej części przedsiębiorstwa weszły następujące składniki: ruchomości o wartości 3 893 000 EUR, wartości niematerialne i prawne warte 11 111 000 EUR, środki pieniężne i zaliczki w wysokości 746 000 EUR. Spółka złożyła do właściwego jej urzędu skarbowego deklaracje dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych. W złożonych deklaracjach wykazała jako podstawę opodatkowania pcc ruchomości w kwocie stanowiącej równowartość w złotych kwotę 3 893 000 EUR, do której to kwoty zastosowała stawkę 2% pcc. Natomiast stawką 1% pcc opodatkowała kwotę stanowiącą sumę wartości niematerialnych i prawnych oraz środków pieniężnych i zaliczek, jakie przejęła wraz z nabyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Środki pieniężne i zaliczki zostały przelane na konto Spółki w dniu zawarcia transakcji.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż przejęte przez Spółkę środki pieniężne i kwoty zaliczek jako składniki wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.