Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-619/08/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2008-08-21
Teza: Czy częściowe umorzenie odsetek z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego stanowi przychód kredytobiorcy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z jeżeli tak, to czy przychód z tego tytułu osiągnął dłużnik banku czy osoba przystępująca do długu kredytobiorcy?
Słowa kluczowe: banki; dług; dług-zwolnienie z długu; kredyt; kredyt-kredyt.kredyt bankowy; obowiązek-obowiązek płatnika; odsetki-odsetki od kredytu; przychód-przychody z innych źródeł; przystąpienie; umorzenie; wierzytelność-umorzenie wierzytelności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 3 czerwca 2008 r. (data wpływu 13 czerwca 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu umorzenia odsetek od kredytu bankowego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 czerwca 2008 roku został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu umorzenia odsetek od kredytu bankowego.

**W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.**

Pani syn zaciągnął kredyt w rachunku bieżącym. W związku z wyjazdem syna za granicę – w dniu 2 listopada 2004 roku – zawarła Pani z bankiem umowę przystąpienia do długu i należności wynikające z tego kredytu spłacała w ratach. Przystępująca do długu zobowiązała się do spłaty - solidarnie z kredytobiorcą - należności głównej wraz z odsetkami naliczonymi do dnia spłaty kredytu. Dnia 18 sierpnia 2007 roku podpisała Pani wraz z synem oświadczenie o przyjęciu warunków spłaty zadłużenia, z którego wynikało, że wobec tego, że nastąpiła spłata kapitału bank wyraził zgodę na częściowe umorzenie odsetek, pod warunkiem, że część z nich, w kwocie 851 zł 99 gr zostanie przez Państwa uregulowana. Ogólna kwota odsetek wynosiła 3.407 zł 55 gr. Należną część odsetek Pani uiściła, a bank – zgodnie z umową umorzył pozostałą kwotę odsetek. Po czym bank wystawił na Pani imię i nazwisko informację o przychodach z innych źródeł (PIT-8C), w której wykazany został przychód Pani z tytułu umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu w kwocie 1.277 zł 83 gr. Zdaniem banku podpisując umowę o przystąpieniu do długu, z dniem 2 listopada 2004 roku stała się Pani współdłużnikiem banku, a skoro bank umorzył część odsetek, to z tytułu tego umorzenia Pani osiągnęła przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

**W związku z powyższym zadano następujące pytanie.**

Czy częściowe umorzenie odsetek z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego stanowi przychód dłużnika podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeżeli tak, to czy przychód z tego tytułu osiągnął kredytobiorca (tj. Pani syn), czy też Pani (jako osoba przystępująca do długu)?

Zdaniem Wnioskodawcy zgodnie z przepisami prawa odsetki stają się przychodem banku dopiero w momencie ich zapłaty przez klienta banku. Bank dokonując częściowego umorzenia odsetek nie wpisuje zatem kwoty umorzonych odsetek w swoje koszty uzyskania przychodu. Skoro zatem bank nie ma z tytułu umorzenia odsetek żadnych kosztów (co najwyżej nie osiągnie wyższego przychodu), to po stronie klienta banku brak jest podstaw do przypisania tej osobie przychodu z tytułu umorzenia części odsetek. Natomiast jeżeli już uznaje się, że mimo wszystko klient banku uzyskuje przychód z tytułu umorzenia odsetek, to przychód ten osiągnął syn Wnioskodawcy i to na niego bank powinien wystawić PIT-8C. Skoro tylko przystąpiła Pani do długu syna, to brak jest podstaw do przyjęcia, że właśnie Pani - a nie jej syn – osiągnęła przychód z tytułu częściowego umorzenia odsetek od kredytu.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.**

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłami przychodów są - poza wymienionymi w pkt 1-8 „inne źródła”.

Natomiast w myśl art. 20 ust. 1 ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenie społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

W rozpatrywanej sprawie, na tle wymienionych przepisów podatkowych, rozstrzygnięcia wymaga, w jakiej sytuacji umorzenie przez bank wierzytelności, tj. części naliczonych odsetek od kredytu zaciągniętego przez Pani syna skutkuje po jej stronie (jako osoby przystępującej do długu) powstaniem przychodu w sensie podatkowym.

W tym celu należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2002 roku Nr 72, poz. 665 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy – przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

W świetle powyższego otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Natomiast umorzenie należności głównej (kapitał kredytu lub pożyczki), a w pewnych sytuacjach odsetek od kredytu, będzie stanowiło przychód dłużnika, gdyż otrzymał on w przeszłości określoną kwotę pieniędzy, pod warunkiem jej zwrotu w ustalonym w umowie terminie i zobowiązuje się do uiszczenia odsetek z tytułu korzystania ze środków finansowych kredytodawcy.

Podkreślić należy, iż odmiennie należy traktować odsetki, które są opłatą za korzystanie ze środków finansowych kredytobiorcy i tzw. odsetki karne.

Wysokość odsetek, które są opłatą za korzystanie ze środków finansowych kredytobiorcy (w sposób niebudzący wątpliwości, co do wysokości), jak i zasady oraz terminy spłaty kredytu wraz z odsetkami określone są w umowie kredytowej. Zatem umorzenie kwot niezapłaconych odsetek od kredytu zaciągniętego przez osobę fizyczną, nie prowadzącą działalności gospodarczej, których termin płatności upłynął – jest przysporzeniem majątkowym, skutkującym powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Dotyczy to zarówno odsetek skapitalizowanych (które de facto po skapitalizowaniu stają się kwotą długu), jak i odsetek wymagalnych, czyli takich, których w myśl postanowień umowy kredytowej termin płatności upłynął. Świadczeniobiorca osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby zapłacić, gdyby nie nastąpiło umorzenie. Stąd też umorzenie tychże należności jest formą przysporzenia o konkretnym wymiarze finansowym i stanowić będzie przychód z innych źródeł, który winien zostać wykazany w sporządzonej przez kredytodawcę (pożyczkodawcę) informacji PIT-8C.

Zwolnienie dłużnika od zapłaty części wierzytelności rodzi ten skutek, że dłużnik nie musi ponosić wydatków, które na nim ciążą. W sensie podatkowym stanowi to realne przysporzenie, mające konkretny wymiar finansowy, a tym samym oznacza powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast tzw. odsetki karne, czyli przypadające od nieterminowo regulowanych zobowiązań wynikających z umowy należy rozpatrywać w zależności od treści umowy i szczegółowego określenia sposobu ich naliczania. Jeżeli umowa kredytowa jednoznacznie określa zasady naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat rat kredytu i wiąże nimi strony umowy, wówczas odsetki te należy traktować w sposób analogiczny jak odsetki wymagalne. Natomiast, jeżeli umowa kredytowa daje wierzycielowi jednostronne prawo do naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat kredytu - z którego może skorzystać lub nie – wówczas odstąpienie przez wierzyciela od naliczania takich odsetek nie stanowi przysporzenia dla kredytobiorcy.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w ramach umowy o przystąpienie do długu kredytowego zawartej między Panią i bankiem, zobowiązała się Pani solidarnie spłacać wierzytelności syna wobec banku. Zatem poprzez przystąpienie do długu syna stała się Pani współdłużnikiem banku z tytułu niespłaconego kredytu oraz odsetek liczonych do dnia spłaty kredytu. Z uwagi na to, iż spłaciła Pani w całości kwotę kredytu bank zaproponował umorzenie części naliczonych odsetek, pod warunkiem, że pozostała ich część zostanie spłacona przez Panią lub kredytobiorcę – na co sporządzona została stosowna umowa. Gdy uregulowała Pani wymaganą część odsetek, pozostała wierzytelność wobec banku została umorzona. W związku z przystąpieniem do długu ciąży na Pani (solidarnie z synem) m.in. obowiązek zapłaty odsetek, które zostały naliczone według zasad przewidzianych w umowie kredytowej. W związku z dokonanym przez bank umorzeniem została Pani zwolniona z zapłaty kwoty odsetek, a tym samym uzyskała konkretną korzyść majątkową. W sytuacji bowiem, gdyby bank nie umorzył omawianych odsetek zobowiązana byłaby Pani (solidarnie z kredytobiorcą) do ich spłaty.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że ustalona proporcjonalnie kwota umorzonych odsetek, które naliczone zostały zgodnie z umową kredytową, stanowi przychód dłużnika (każdego z dłużników solidarnych) z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, który należy wykazać w zeznaniu podatkowym. Wykazaną przez bank w informacji PIT-8C kwotę, odpowiadającą połowie kwoty umorzonych odsetek winna więc Pani wykazać w złożonym za rok 2007 zeznaniu podatkowym.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej – powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.