Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2.4011.648.2021.2.DP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-12-23
Teza: PIT - skutki podatkowe otrzymania rekompensaty.
Słowa kluczowe: rekompensata
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 4

Interpretacja indywidualna
==========================

– stanowisko nieprawidłowe
==========================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

13 września 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 września 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych otrzymania rekompensaty. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 18 listopada 2021 r. (wpływ 23 listopada 2021 r.). Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

### Wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa) w latach 2014-2016 wybudował dla swoich członków budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym oraz miejscami postojowymi. Spółdzielnia podpisała umowę z wykonawcą na ww. zadanie. Wykonawca wniósł zabezpieczenie należytego wykonania przedmiotu umowy w formie gwarancji ubezpieczeniowej właściwego usunięcia wad i usterek.

### W 2018 r. ww. budynek mieszkalny z mocy ustawy o własności lokali z 24 czerwca 1994 r. został wspólnotą mieszkaniową z uwagi na wyodrębnienie wszystkich lokali mieszkalnych.

### Wspólnota mieszkaniowa zmieniła zarządcę i z racji tego właściciele przestali być członkami Spółdzielni Mieszkaniowej.

### Właściciele wspólnoty mieszkaniowej zwrócili się do Spółdzielni Mieszkaniowej jako inwestora o usunięcie wad i usterek ujawnionych w okresie gwarancji. Spółdzielnia wystąpiła do wykonawcy o usunięcie powstałych usterek.

### W wyniku braku naprawy usterek ze strony wykonawcy Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła do gwaranta - firmy ubezpieczeniowej o wypłatę należności z tytułu nieusunięcia wad i usterek.

### Firma ubezpieczeniowa dokonała wpłaty na konto bankowe Spółdzielni Mieszkaniowej kwoty gwarancyjnej. Na mocy porozumienia Spółdzielni z właścicielami lokali mieszkalnych (ugoda inna niż ugoda sądowa) ustalono, że zostanie wypłacona rekompensata tytułem zaspokojenia roszczenia właścicieli za nieusunięcie wszystkich zgłoszonych w okresie gwarancji i rękojmi wad i usterek.

### Spółdzielnia Mieszkaniowa na podstawie kosztorysów przedstawionych przez poszczególnych właścicieli lokali wypłaciła kwoty odszkodowawcze na podstawie podpisanych porozumień.

### Kwota wypłaconych rekompensat właścicielom lokali wynosi od 270 zł do 13.795,62 zł.

### Pytanie

### Czy na Wnioskodawcy ciąży obowiązek wystawienia PIT-11 w związku z wypłatą rekompensat na rzecz właścicieli lokali?

### Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie, na Państwu nie ciąży obowiązek wystawienia PIT-11 w związku z wypłatą rekompensat na rzecz właścicieli lokali zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g oraz art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1128 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:
----------------------------------------------

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu są inne źródła.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 powołanej ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i tym samym powyższa ustawa w swoich założeniach daje podstawy prawne, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), z wyjątkiem:

a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.:

Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), z wyjątkiem:

a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Stosownie do uregulowania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ww. ustawy z przedmiotowego zwolnienia wyłączone zostały więc odszkodowania wynikające z zawartych umów i ugód innych niż ugody sądowe.

Ze zwolnienia mogą korzystać również inne odszkodowania lub zadośćuczynienia, a więc te nie wynikające wprost z przepisów prawa, ale tylko wówczas gdy zostały otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej i nie dotyczą wyjątków wskazanych przez ustawodawcę (art. 21 ust. 1 pkt 3b cytowanej ustawy).

Zatem aby wypłacone zadośćuczynienie/odszkodowanie korzystało ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:

1) jego wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać ze wskazanych w nim przepisów lub aktów,

2) podstawą jego przyznania nie może być zawarta umowa lub ugoda pozasądowa.

Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,

b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.

Przy czym przez kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń, objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, rozumie się świadczenia, do wypłaty których zobowiązany jest ubezpieczyciel w związku z zawartą umową ubezpieczenia.

Stosownie do treści art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Zgodnie z art. 42g ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
-------------------------------------------------------------------------

Płatnicy oraz podmioty, o których mowa w art. 42a, przesyłają roczne obliczenie podatku, o którym mowa w art. 34 ust. 7, oraz informacje, o których mowa w art. 34 ust. 8, art. 35 ust. 10, art. 39 ust. 1 i 3, art. 42 ust. 2 pkt 1, art. 42a ust. 1 oraz art. 42e ust. 6:

1) urzędowi skarbowemu - w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym;

2) podatnikowi - w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa) w latach 2014-2016 wybudował dla swoich członków budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym oraz miejscami postojowymi. Spółdzielnia podpisała umowę z wykonawcą na ww. zadanie. Wykonawca wniósł zabezpieczenie należytego wykonania przedmiotu umowy w formie gwarancji ubezpieczeniowej właściwego usunięcia wad i usterek. W 2018 r. ww. budynek mieszkalny z mocy ustawy o własności lokali został wspólnotą mieszkaniową z uwagi na wyodrębnienie wszystkich lokali mieszkalnych. Wspólnota mieszkaniowa zmieniła zarządcę i z racji tego właściciele przestali być członkami Spółdzielni Mieszkaniowej. Właściciele wspólnoty mieszkaniowej zwrócili się do Spółdzielni jako inwestora o usunięcie wad i usterek ujawnionych w okresie gwarancji. Spółdzielnia wystąpiła do wykonawcy o usunięcie powstałych usterek. W wyniku braku naprawy usterek ze strony wykonawcy Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła do gwaranta - firmy ubezpieczeniowej o wypłatę należności z tytułu nieusunięcia wad i usterek. Firma ubezpieczeniowa dokonała wpłaty na konto bankowe Spółdzielni Mieszkaniowej kwoty gwarancyjnej. Na mocy porozumienia Spółdzielni z właścicielami lokali mieszkalnych (ugoda inna niż ugoda sądowa) ustalono, że zostanie wypłacona rekompensata tytułem zaspokojenia roszczenia właścicieli za nieusunięcie wszystkich zgłoszonych w okresie gwarancji i rękojmi wad i usterek. Spółdzielnia Mieszkaniowa na podstawie kosztorysów przedstawionych przez poszczególnych właścicieli lokali wypłaciła kwoty odszkodowawcze na podstawie podpisanych porozumień.

Mając na uwadze opis stanu faktycznego oraz powołane przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że analiza cytowanego uprzednio przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca wyłączył ze zwolnienia odszkodowania, które zostały otrzymane na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy lub ugody pozasądowej, nawet w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze wskazanych w nim przepisów prawa lub aktów administracyjnych. Ponieważ, ze stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa) na podstawie kosztorysów przedstawionych przez poszczególnych właścicieli lokali wypłaciła kwoty rekompensat na podstawie podpisanych porozumień (ugód), zatem stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy nie mogą one korzystać ze zwolnienia przedmiotowego niezależnie od istnienia lub nieistnienia podstawy prawnej regulującej charakter odszkodowawczy oraz wysokość lub zasady ustalania tego rodzaju świadczeń pieniężnych.

Otrzymane przez właścicieli lokali mieszkalnych rekompensaty nie mogą także korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, gdyż ich wypłaty dokonał Wnioskodawca, który nie jest ubezpieczycielem zobowiązanym do świadczeń na podstawie umowy ubezpieczenia a jedynie beneficjentem kwoty gwarancyjnej wynikającej z zawartej przez wykonawcę umowy gwarancji ubezpieczeniowej.

W świetle powyższych przepisów, w sytuacji gdy Wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa) wypłaciła właścicielom lokali kwoty rekompensat na podstawie podpisach ugód, środki te stanowią przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, Wnioskodawca jest zobowiązany do sporządzenia rocznej informacji PIT-11 stosownie do treści art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja indywidualna dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

‒ Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji.

‒ Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Macie Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒ w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒ w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).