Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-120/11/MMa
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-04-21
Teza: Czy istnieje możliwość pomniejszenia podatku o poniesione wydatki związane z pokryciem długów za spadkodawczynię?
Słowa kluczowe: dług-dług spadkowy; koszt-koszty egzekucji; koszt-koszty uzyskania przychodów; kredyt-spłata kredytu; opłata-opłaty sądowe; prowizje; spadek; sprzedaż
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 28 stycznia 2011r. (data wpływu do tut. Biura 28 stycznia 2011r.), uzupełnionym w dniach 08 i 09 marca 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości pomniejszenia podstawy opodatkowania z tytułu sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabytego w spadku o wydatki poniesione na spłatę długów spadkodawczyni - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 stycznia 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości pomniejszenia podstawy opodatkowania z tytułu sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabytego w spadku o wydatki poniesione na spłatę długów spadkodawczyni.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z dnia 03 marca 2011r. Znak: IBPBII/2/415-120/11/MMa wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniach 08 i 09 marca 2011r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Na podstawie wyroku sądu rejonowego wnioskodawczyni nabyła ½ spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego po zmarłej w dniu 29 lipca 2007r. siostrze.

Wnioskodawczyni wskazała, że jej siostra od kilku lat nie regulowała zobowiązań finansowych zaciągniętych wobec różnych instytucji finansowych. Po śmierci siostry wnioskodawczyni, jako spadkobierczyni spłaciła za nią nieuregulowane zobowiązania.

W 2010r. wnioskodawczyni wraz z drugą spadkobierczynią sprzedała mieszkanie. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że w przedmiotowym mieszkaniu nie była nigdy zameldowana ani na pobyt stały, ani na pobyt czasowy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy istnieje możliwość pomniejszenia podatku o poniesione wydatki związane z pokryciem długów za spadkodawczynię?

Zdaniem wnioskodawczyni, ma ona prawo do pomniejszenia podatku o poniesione za spadkodawczynię wydatki (długi siostry).

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości lub prawa przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub praw nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości lub praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Z powyższych uregulowań prawnych wynika, że w przypadku sprzedaży nieruchomości lub praw decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu, ma moment i sposób ich nabycia.

W przypadku nabycia nieruchomości i praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w drodze spadku, pięcioletni termin, o którym mowa powyżej winien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło otwarcie spadku czyli śmierć spadkodawcy.

Zgodnie bowiem z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.

Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Tak więc dniem nabycia spadku przez wnioskodawczynię jest data śmierci spadkodawczyni. Postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Istotna zatem dla podatku dochodowego jest data stwierdzająca dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Przenosząc zatem powyższe uregulowania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zbycie wynoszącego ½ udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego będzie stanowiło dla wnioskodawczyni źródło przychodu, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nastąpiło w 2010r., a więc przed upływem 5 lat licząc od końca 2007r., w którym wnioskodawczyni nabyła w spadku po siostrze wynoszący ½ udział w spółdzielczym własnościowym prawie do tego lokalu.

Dokonując oceny skutków podatkowych zbycia przez wnioskodawczynię przedmiotowego udziału, należy stosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r. W myśl bowiem art. 8 ust. 1 z dnia 06 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.), do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 01 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r.

I tak w myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Zgodnie z treścią art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonych zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ww. ustawy).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje dla biura nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy. Wydatki musiały również zostać poniesione przez sprzedającego.

Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d ww. ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość nakładów, o których mowa w art. 22 ust. 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ustawy).

Podsumowując, opodatkowaniu podlega dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw (wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszoną o koszty odpłatnego zbycia) a kosztami uzyskania tego przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nabycie udziału w lokalu mieszkalnym nastąpiło w drodze spadku.

W związku z tym, że spadkodawczyni pozostawiła po sobie nieuregulowane zobowiązania i opłaty, które z dniem otwarcia spadku zostały przeniesione na oznaczone osoby – spadkobierców zmarłej czyli m.in. wnioskodawczynię, to kwestią, która budzi wątpliwości jest możliwość pomniejszenia podatku z tytułu sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego o spłacone za siostrę długi.

Zauważyć zatem należy, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r. nie przewidywały możliwości pomniejszenia podatku z tytułu sprzedaży mieszkania (udziału w mieszkaniu) o jakiekolwiek wydatki poniesione zarówno w związku ze sprzedażą lokalu mieszkalnego jak i stanowiące uregulowanie zobowiązań ciążących na nieruchomości w związku z tym, że poprzedni właściciel ich nie regulował.

Jak zostało już wskazane powyżej opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r., podlega bowiem dochód obliczony jako różnica między przychodem ze sprzedaży a kosztami uzyskania tego przychodu z tym, że przychodem jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.

Zatem w przedmiotowej sprawie podstawą obliczenia podatku będzie ½ wartości uzyskanej ze sprzedaży mieszkania, czyli część przypadająca na wnioskodawczynię pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia oraz koszt uzyskania przychodu. Powyższe oznacza, że uzyskaną ze sprzedaży udziału w odziedziczonym po siostrze mieszkaniu kwotę wnioskodawczyni może pomniejszyć o koszty odpłatnego zbycia, do których można zaliczyć zapłaconą prowizję dla biura nieruchomości za usługę pośrednictwa przy sprzedaży mieszkania, opłatę sądową za postępowanie w sprawie nabycia spadku. Ww. wydatki można odliczyć od uzyskanej z odpłatnego zbycia mieszkania kwoty, ponieważ gdyby wnioskodawczyni ich nie poniosła nie mogłoby dojść do sprzedaży mieszkania.

Tak obliczony przychód można pomniejszyć o koszty uzyskania przychodu, ustalone zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy, ponieważ nabycie udziału w mieszkaniu nastąpiło w drodze spadku. Zgodnie z tym przepisem za koszty uzyskania przychodu uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn. Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego nie wynika, żeby wnioskodawczyni od momentu nabycia lokalu mieszkalnego do dnia jego sprzedaży poczyniła jakiekolwiek nakłady, które zwiększyłyby wartość przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Nakładami na mieszkanie, o których mowa powyżej bez wątpienia nie są opłaty za czynsz, oraz energię elektryczną uregulowane za spadkodawczynię. Kwoty te są zwykłymi kosztami eksploatacyjnymi mieszkania, a nie wydatkami, które wpływają na wartość mieszkania. Ponoszenie kosztów eksploatacyjnych mieszkania jest obowiązkiem każdego właściciela, a jego realizacja nie zwiększa wartości mieszkania. Fakt, że siostra wnioskodawczyni nie regulowała ww. zobowiązań w terminie, przez co musiała tego za nią dokonać wnioskodawczyni pozostaje bez znaczenia w sprawie.

Podobnie spłata kredytów zmarłej siostry nie jest wydatkiem, który można byłoby uznać za poniesiony przez wnioskodawczynię nakład na mieszkanie. Wnioskodawczyni jest obowiązana do spłaty długów siostry z tego powodu, że przyjęła spadek po niej. Jako spadkobierca przyjmuje zatem nie tylko prawa, ale i zobowiązania, których mogą teraz wobec niej dochodzić wierzyciele spadkodawczyni. Fakt, że wnioskodawczyni uregulowała kredyt nie oznacza, że można te wydatki w jakikolwiek sposób uważać za nakład na mieszkanie, o który może sobie pomniejszyć przychód ze sprzedaży tego mieszkania. Wnioskodawczyni nie uregulowała długów z innego powodu niż ten, że jako spadkobierczyni siostry przyjęła jej prawa i obowiązki, co oznacza, że wierzyciele siostry mogliby dochodzić swoich praw wobec wnioskodawczyni. Chcąc uwolnić się od takiego ryzyka musiała zaspokoić wierzycieli. Zapłata długów nie ma jednak żadnego wpływu na zamiar uzyskania przychodu ze sprzedaży, gdyż wynika z samego faktu dziedziczenia.

Wskazać również należy, że wnioskodawczyni nabywając spadek po siostrze należała do I grupy spadkowej a więc mogła być zwolniona z zapłaty podatku od spadków i darowizn. Skoro tak, to nie może pomniejszyć przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości o kwotę podatku od spadków, gdyż w rzeczywistości takiego kosztu nie poniosła.

Reasumując, podstawę opodatkowania 19% podatkiem dochodowym z tytułu sprzedaży w 2010r. udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabytego w 2007r. w drodze spadku, stanowi dla wnioskodawczyni ½ wartości sprzedanego mieszkania, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia, do których można zaliczyć przypadającą na nią prowizję zapłaconą dla biura nieruchomości za usługę pośrednictwa przy sprzedaży mieszkania, opłaty sądowe za postępowanie w sprawie nabycia spadku. Natomiast ani kosztem odpłatnego zbycia, ani kosztem uzyskania przychodu nie mogą być wydatki na spłatę długów zmarłej siostry np. opłaty za zaległy czynsz oraz energię elektryczną uregulowane za spadkodawczynię, jak również spłata kredytów zmarłej siostry, gdyż takiej możliwości nie przewiduje art. 19 ust. 1 oraz art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepis art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r. stanowi, iż podatek od dochodu ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) jest płatny w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł. Wobec tego na wnioskodawczyni ciąży obowiązek uregulowania należnego podatku dochodowego na zasadach i w terminie określonych w art. 30e ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na formularzu PIT-36.

Mając na uwadze powyższe stanowiska wnioskodawczyni nie można uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.