Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-57/09/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-05-22
Teza: Czy czynności wykonywane w ramach umowy cash poolingu rzeczywistego, której stroną będzie wnioskodawca nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności cywilnoprawne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa nienazwana; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 26 lutego 2009r. (data wpływu do tut. Biura – 03 marca 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash pooling - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03 marca 2009r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash pooling.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca - spółka z o.o. zamierza przystąpić do struktury cash poolingu rzeczywistego oferowanego przez Bank zagraniczny X. Generalnie cash pooling rzeczywisty jest systemem zarządzania płynnością finansową spółek z danej grupy kapitałowej, którego głównym celem jest bardziej efektywne wykorzystanie nadwyżek finansowych spółek biorących udział w strukturze, co powoduje zmniejszenie kosztów finansowania poszczególnych uczestników i efektywną alokację środków pieniężnych w ramach danej grupy kapitałowej. W przypadku cash poolingu rzeczywistego jego mechanizm opiera się na rzeczywistej konsolidacji sald z rachunków bankowych poszczególnych uczestników. W wyniku przeprowadzanych codziennie operacji gospodarczych, każda ze spółek biorących udział w strukturze wykazuje na koniec dnia roboczego określone saldo (dodatnie bądź ujemne) na swoim rachunku. Następnie środki te są konsolidowane na jednym tzw. rachunku technicznym. Na tym etapie dochodzi do faktycznych przelewów pomiędzy rachunkiem bieżącym a powyższym tzw. rachunkiem technicznym.

Mając na uwadze powyższy, ogólny mechanizm działania cash poolingu rzecywistego wnioskodawca przedstawia poniżej specyficzną strukturę, w której będzie uczestniczyć:

*   wnioskodawca posiada rachunek bankowy prowadzony w złotych polskich w banku w Polsce (dalej: rachunek w W.),
*   wnioskodawca otworzy w Banku X w Londynie (albo w banku z grupy Banku X w Londynie) dwa rachunki – jeden będzie prowadzony w PLN (dalej: rachunek w PLN Londynie), drugi będzie prowadzony w EUR (dalej: rachunek w EUR w Londynie),
*   na koniec każdego dnia roboczego określone saldo występujące na rachunku w W. zostanie „przeniesione” na rachunek w PLN w Londynie. Oznacza to, że ewentualne niedobory na rachunku w W., zostaną pokryte ze środków pochodzących z rachunku w PLN w Londynie. Z drugiej strony nadwyżki na rachunku w W. zostaną przelane na rachunek w PLN w Londynie; innymi słowy na koniec dnia roboczego określone saldo na rachunku w W. zostanie odzwierciedlone na rachunku w PLN w Londynie,
*   w następnej kolejności nastąpi przewalutowanie na rachunku w PLN w Londynie z polskich złotych na euro. Tak przewalutowane środki pieniężne zostaną zaksięgowane na rachunku w EUR w Londynie również należącym do wnioskodawcy,
*   po przeprowadzeniu powyższych operacji rachunek w EUR w Londynie będzie brał udział w cash poolingu rzeczywistym świadczonym przez Bank X na rzecz spółek z Grupy. Na obecnym etapie zakłada się, iż w strukturze będą brały udział trzy rachunki (dalej łącznie: rachunki): rachunek w PLN w Londynie oraz rachunek znajdujący się w Mediolanie należący do Spółki. z siedzibą w Mediolanie we Włoszech i rachunek znajdujący się w P., należący do innej spółki z Grupy z siedzibą w P. we Francji prowadzony w euro,
*   w wyniku przeprowadzenia cash poolingu rzeczywistego, salda wykazane na koniec dnia roboczego na powyższych trzech rachunkach zostaną „odzwierciedlone” na odrębnym rachunku należącym do Spółki prowadzonym w Londynie (tzw. rachunek techniczny),
*   w konsekwencji, na koniec dnia roboczego salda na powyższych trzech rachunkach będą wynosić zero a globalna ich wartość zostanie wykazana na tzw. rachunku technicznym,
*   w przyszłości w strukturze będzie mogło brać udział więcej podmiotów z Grupy .
*   z tytułu świadczenia przedmiotowej usługi cash poolingu rzeczywistego Bank będzie pobierał wynagrodzenie
*   Spółka z siedzibą w Mediolanie jest 100% udziałowcem wnioskodawcy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy czynności wykonywane w ramach umowy cash poolingu rzeczywistego, której stroną będzie wnioskodawca nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem wnioskodawcy, czynności wykonywane w ramach umowy cash poolingu rzeczywistego, której stroną będzie wnioskodawca nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Konstatacja ta wynika z następujących przesłanek. Art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Oznacza to, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wyłącznie czynności wymienione w powyższym katalogu.

W opinii wnioskodawcy, rzeczywisty cash pooling będący kompleksową usługą zarządzania płynnością finansową podmiotów z jednej grupy kapitałowej nie został wymieniony w przedmiotowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Według wnioskodawcy, celem ustawodawcy tworzącego przedmiotową normę prawną w takiej właśnie postaci było precyzyjne określenie czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Natura usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (cash pooling) świadczonej przez Bank, wskazuje, że jest to rozbudowany, wielostopniowy system rozliczeń finansowych w obrębie danej grupy kapitałowej – nie jest to natomiast żadna z czynności wymienionych w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto dotychczasowa praktyka organów statystycznych prezentuje stanowisko, zgodnie z którym czynności polegające na kompleksowym zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej (cash pooling) stanowią usługę pośrednictwa finansowego świadczoną przez banki. W opinii wnioskodawcy, jest to dodatkowe potwierdzenie, iż cash pooling nie mieści się w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Uzasadniając swoje stanowisko, wnioskodawca powołał się na interpretacje przepisów prawa podatkowego zawarte w postanowieniach: Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 06 marca 2007r. Znak: 1472/SPC/436-2/07/SJ; Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia 14 lutego 2007r. Znak: DM/436-13/07/JU; Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego z dnia 05 grudnia 2006r. Znak: PMO/436-15/06/UM.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki, w których w myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny – w części zobowiązaniowej – nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Umowa „cash poolingu” jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki. Jednakże przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy „cash poolingu” rzeczywistego, jako sposobu zarządzania płynnością finansową uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Reasumując, należy stwierdzić, iż zawarcie umowy „cash poolingu” rzeczywistego nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można zakwalifikować jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu. Tym samym czynności dokonywane w ramach umowy cash pooling nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a