Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-189/09/CJS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-05-14
Teza: Czy wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek dochodowy określony w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze podziału majątku dorobkowego małżeńskiego?
Słowa kluczowe: ekwiwalent; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; podział; rozwód; ugody
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 20 lutego 2009r. (data wpływu do Organu 23 lutego 2009r.), uzupełnionym w dniu 27 marca 2009r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 lutego 2009r. wpłynął do Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 20 marca 2009r. znak: IBPB/II/2-415-189/09/CJS wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano w dniu 27 marca 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 14 stycznia 1997r. wnioskodawczyni nabyła wraz z mężem nieruchomość gruntową na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej. W dniu 05 lipca 2005r. związek małżeński wnioskodawczyni został rozwiązany przez rozwód. Następnie w dniu 21 lipca 2008r. małżonkowie zawarli ugodę i dokonali podziału całego wspólnego majątku dorobkowego równo i po połowie, bez żadnych spłat i dopłat. Majątek wspólny został podzielony w ten sposób, iż na wyłączną własność wnioskodawczyni przypadła nieruchomość gruntowa, którą następnie wnioskodawczy sprzedała w dniu 22 stycznia 2009r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy wnioskodawczyni w związku z powyższym jest zobowiązana do zapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych?

Jeżeli tak to od jakiej części i w jakiej wysokości?

Wnioskodawczyni uważa, że skoro podział majątku dorobkowego małżonków był dokonany w równych częściach i po połowie, bez spłat i dopłat, to przychód uzyskany ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości zwolniony będzie od podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m. in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z powyższego wynika, że w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ma moment jej nabycia.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r., Nr 217, poz. 1588) wprowadzono obowiązujące od 1 stycznia 2007r., zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednak z uwagi na treść przepisu art. 7 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 16 listopada 2006r. do odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r.

Ustawą z dnia 06 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) zmieniono m. in. zasady opodatkowani przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2008r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r.

Odnosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy w kontekście zapytania ujętego w przedmiotowym wniosku stwierdzić należy, iż dla określenia właściwej podstawy normującej zastosowanie zasad opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości istotną kwestią pozostaje fakt od jakiego momentu należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy tj. czy od daty kiedy nastąpiło nabycie zbytej nieruchomości czy też od daty kiedy nastąpił podział majątku wspólnego małżonków.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawczyni wraz z mężem w dniu 14 stycznia 1997r. na zasadach wspólności ustawowej nabyła nieruchomość gruntową. W dniu 05 lipca 2005r. nastąpił rozwód małżonków, a podział majątku wspólnego nastąpił w dniu 21 lipca 2008r. Podział ten został dokonany po połowie i w równych częściach w wyniku czego wnioskodawczyni stała się wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Ponadto wnioskodawczyni zaznaczyła, iż podział majątku odbył się bez wzajemnych spłat i dopłat.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością - art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dopiero z chwilą ustania małżeństwa wspólność ta ulega przekształceniu i wówczas małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, aby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku (art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tak więc na skutek rozwodu ustało małżeństwo wnioskodawczyni, a na mocy zawartej umowy został dokonany podział majątku wspólnego.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy. Mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

*   podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
*   jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Za datę nabycia nieruchomości, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego) pod warunkiem że wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki tej osobie przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez byłego małżonka nieruchomości przekracza jej udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, na skutek umowy małżeńskiej majątkowej zawartej w drodze ugody pomiędzy wnioskodawczynią a jej mężem doszło do podziału majątku wspólnego małżonków. W myśl tej umowy wnioskodawczyni i jej mąż dokonali podziału majątku dorobkowego w sposób równy i po połowie. Wnioskodawczyni we wniosku opisując stan faktyczny wskazała ponadto, iż podział ten nastąpił bez wzajemnych spłat i dopłat.

Wobec powyższego tut. organ wyjaśnia, że pogląd wnioskodawczyni jest prawidłowy wyłącznie wówczas, o ile wartość udziału posiadanego przez nią przed dokonanym podziałem majątku dorobkowego małżonków – będzie równa wartości udziału posiadanego po dokonanym podziale majątku dorobkowego, ale nie według subiektywnego przekonania wnioskodawczyni, lecz w świetle wyliczenia dokonanego na podstawie cen rynkowych obowiązujących na danym obszarze w dniu zawarcia umowy, na mocy której doszło do podziału majątku dorobkowego małżonków.

Jedynie nabycie nieruchomości w drodze podziału majątku dorobkowego w części przekraczającej udział jaki przysługiwał wnioskodawczyni w majątku wspólnym małżonków (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie) stanowi nabycie w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. W konsekwencji należny jest podatek dochodowy z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych.

Dodatkowo należy podkreślić, iż z opisanego stanu faktycznego sprawy wynika, że przedmiotem umowy o podział majątku wspólnego małżonków była nie tylko ta przedmiotowa nieruchomość, lecz jeszcze inne nieruchomości wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków.

Wobec tego należy wyjaśnić, że w przypadku, gdy przedmiotem podziału majątku dorobkowego małżonków jest więcej niż jedna rzecz lub prawo dla obliczenia udziału nabytego w drodze podziału majątku wspólnego w nieruchomościach należy: obliczyć wartość całego udziału wnioskodawczyni w majątku dorobkowym małżeńskim, czyli zsumować wartość udziałów nabytych w każdej rzeczy czy prawie (wartość udziałów w poszczególnych rzeczach może być wszakże różna, bo zależeć będzie od wartości każdej z nieruchomości). Dopiero suma wartości tych udziałów będzie odzwierciedlała udział nabyty w drodze istniejącej uprzednio wspólności majątkowej małżeńskiej. Następnie należy ustalić wartość udziału w poszczególnych rzeczach lub prawach jakie wnioskodawczyni otrzyma w drodze podziału majątku dorobkowego.

Jeśli z porównania wartości udziału nabytego w czasie trwania związku małżeńskiego z udziałem nabytym w drodze zawartej umowy o podział majątku dorobkowego powstanie nadwyżka wartości tak otrzymanych praw lub rzeczy ponad wartość udziału w majątku wspólnym małżonków, to tylko ta nadwyżka będzie podlegała opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r. z uwagi na fakt, iż nabycie w tej części winno być utożsamiane z datą dokonania podziału majątku wspólnego małżonków (2008r.).

Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez wnioskodawczynię nieruchomości nie przekracza jej udziału w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej nieruchomości należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, czyli dzień 14 stycznia 1997r.

Należy bowiem uznać, że wartość nieruchomości nabytej w części we wspólności ustawowej małżeńskiej, a w części w drodze zawarcia umowy o podział majątku wspólnego małżonków nie będzie podlegała opodatkowaniu tylko w części odpowiadającej wartości udziału wnioskodawczyni nabytej w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

Podsumowując stwierdzić należy, iż jeśli wnioskodawczyni w drodze zawarcia umowy o podział majątku wspólnego małżonków, który nastąpił w dniu 21 lipca 2008r., uzyskała udział mniejszy lub równy udziałowi jaki posiadała w majątku wspólnym małżonków to stwierdzić należy, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w 1997r. W związku z czym odpłatne zbycie przyznanej jej nieruchomości w ogóle nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ okres pięcioletni, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy już upłynął.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. ul. Prymasa. S Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.