Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-465/13-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-10-25
Teza: Skoro umowy pożyczki korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, powyższa czynność wyłączona jest z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: opodatkowanie; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; pożyczka; umowa-umowa pożyczki; wyłączenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 02.09.2013 r. (data wpływu 04.09.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umów pożyczek **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04.09.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umów pożyczek.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca zawarł dnia 5 czerwca 2013 roku z firmą C. sp. z o.o. dwie umowy pożyczki:

*   pierwsza umowa zawarta została w związku z koniecznością uregulowania zobowiązań handlowych (gospodarczych) X. wobec firmy C. sp. z o.o. z tytułu nabycia licencji na platformę EP 7.0,
*   druga umowa zawarta została w związku z koniecznością uregulowania zobowiązań handlowych (gospodarczych) X. wobec firmy C. sp. z o.o. jako wykonawcy usługi szkoleniowej w ramach projektu „Uproszczenie procedur związanych z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez ich elektronizację i wdrożenie idei jednego okienka”.

Zarówno Wnioskodawca, jako pożyczkobiorca jak i C., jako pożyczkodawca są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług. Pożyczki są oprocentowane w oparciu o wartość WIBOR 1M powiększonego o marżę należną pożyczkodawcy (1,8 punktu procentowego w skali roku). Pożyczkobiorca (Wnioskodawca) będzie z tytułu odsetek należnych Pożyczkodawcy (C.) obciążany fakturami VAT wystawianymi przez Pożyczkodawcę. Zgodnie z ww. umowami (w preambułach) pożyczki zabezpieczały w ten sposób źródła przychodów działalności operacyjnej prowadzonej przez spółkę C. sp. z o.o.

W załączeniu Spółka przekazuje kserokopie ww. umów pożyczek.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w opisanym zdarzeniu pożyczki udzielone przez spółkę C. sp. z o.o. na rzecz Wnioskodawcy będą stanowiły usługę podlegającą zwolnieniu z podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług?
2.  Czy w opisanym zdarzeniu otrzymane pożyczki przez Wnioskodawcę będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie stanu faktycznego Nr 2. W zakresie podatku od towarów i usług została wydana w dniu 15.10.2013 r. odrębna interpretacja indywidualna Nr IPPP1/443-882/13-2/ISZ.

Zdaniem Wnioskodawcy, od umowy pożyczki pieniężnej udzielonej przez pożyczkodawcę, będącego podatnikiem podatku od towarów i usług w związku z tym, że usługa udzielenia pożyczki jest zwolniona od podatku od towarów i usług - podatek od czynności cywilnoprawnych nie występuje.

Powyższe stanowisko wnioskujący argumentuje w następujący sposób. W przypadku podatników VAT obowiązuje ogólna reguła, iż zawierane przez nich umowy nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, gdyż podlegają VAT. Reguła ta jest wyrażona expressis verbis w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) - zwana dalej „ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych”. Przepis powyższy stanowi, iż nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych czynności, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług. Wg ogólnej zasady wyrażonej w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - umowy pożyczki pieniędzy, co do zasady podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, ale dalsze przepisy tej ustawy przewidują określone zwolnienia od tego podatku, w tym także dotyczące pożyczek. Takim właśnie wyjątkiem, jest wyżej cytowany przepis art. 2 pkt 4 lit b) ww. ustawy.

Zdaniem Wnioskodawcy w omawianej sprawie ma zastosowanie powołane zwolnienie z ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (zgodnie z 2 pkt 4 lit. b) w związku z zastosowaniem zwolnienia czynności pożyczki z podatku od towarów i usług. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. od towarów i usług zwalnia od podatku „usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych” bez żadnych dodatkowych wskazań i warunków uzależniających zwolnienie z podatku przedmiotowych usług. Zatem, zgodnie z powołanym przepisem ustawy o podatku od towarów i usług, mający udzielić pożyczki podmiot będąc podatnikiem podatku od towarów i usług, będzie z tytułu tej udzielonej pożyczki zwolniony od ww. podatku (zwolnienie przedmiotowe), co szczegółowo uzasadniono w stanowisku Wnioskodawcy stanowiącym uzasadnienie odpowiedzi wobec pytania nr 1. W konsekwencji, odnosząc fakt takiego zwolnienia do powołanej wyżej regulacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy stwierdzić, że spełni to przesłankę określonego w nim zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, tj. określającą wymaganie, aby przynajmniej jedna ze stron (w tym przypadku pożyczkodawca i pożyczkobiorca są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług) była z tytułu pożyczki zwolniona od podatku od towarów i usług Zatem czynność ta nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Chociaż pożyczka nie jest wprost wymieniona w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to mieści się w kategorii czynności cywilnoprawnych (a o takie chodzi w tym przepisie). Wynika to zarówno z faktu, iż jest regulowana przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, jak i przez samą ustawę o podatku od czynności cywilnoprawnych została literalnie zaliczona do takich czynności (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

Reasumując, Wnioskodawca uważa, iż okoliczność, że udzielenie pożyczek nastąpiło przez spółkę C. sp. z o.o. (która jest podatnikiem podatku od towarów i usług), usługa udzielenia pożyczki jest przedmiotem opodatkowania podatkiem VAT korzystającym na mocy przepisu szczególnego ze zwolnienia przedmiotowego z opodatkowania podatkiem VAT, więc w konsekwencji zastosowanie znajdzie wyłączenie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umów pożyczek zawartych przez Wnioskodawcę ze spółką C. sp. z o.o.

Potwierdzenie powyższego stanowiska znajduje odzwierciedlenie w stanowisku organów podatkowych oraz w sądownictwie administracyjnym, gdzie przykładowo można wskazać interpretację indywidualną udzieloną na tle podobnego stanu faktycznego przez: Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 27 maja 2011 r., Znak: IPTPB2/436-3/11-2/KK, interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 października 2009 r., sygn. ILPB2/436-122/09-2/MK, interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. ILPB2/436-144/09-4/MK oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 395/09, interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 04 maja 2012 r., sygn. akt IPTPB2/436-9/12-2/KK.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu - który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie podlegała również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy wskazać iż w ustawie przewidziano sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   (uchylone),
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca zawarł w Warszawie dnia 5 czerwca 2013 roku z firmą C. sp. z o.o. dwie umowy pożyczki: pierwsza umowa zawarta została w związku z koniecznością uregulowania zobowiązań handlowych (gospodarczych) X. wobec firmy C. Sp. z o.o. z tytułu nabycia licencji na platformę E. 7.0 oraz druga umowa zawarta została w związku z koniecznością uregulowania zobowiązań handlowych (gospodarczych) X. wobec firmy C. Sp. z o.o. jako wykonawcy usługi szkoleniowej w ramach projektu „Uproszczenie procedur związanych z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez ich elektronizację i wdrożenie idei „jednego okienka”. Zarówno Krajowa Izba Gospodarcza, jako pożyczkobiorca jak i C., jako pożyczkodawca są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług. Pożyczki są oprocentowane w oparciu o wartość WIBOR 1M powiększonego o marżę należną pożyczkodawcy (1,8 punktu procentowego w skali roku). Pożyczkobiorca (X.) będzie z tytułu odsetek należnych Pożyczkodawcy (C.) obciążany fakturami VAT wystawianymi przez Pożyczkodawcę. Zgodnie z ww. umowami (w preambułach) pożyczki zabezpieczały w ten sposób źródła przychodów działalności operacyjnej prowadzonej przez spółkę C. sp. z o.o.

W interpretacji indywidualnej Nr IPPP1/443-882/13-2/ISZ z dnia 15.10.2013 r. w zakresie podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził stanowisko Wnioskodawcy w trybie art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, iż „(…) Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. (…) Zgodnie z powołanym wyżej art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT usługi udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie pożyczkami lub kredytami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę, są zwolnione z opodatkowania VAT. Zdaniem X. usługi udzielenia pożyczek wyświadczone przez C. sp. z o.o. na rzecz Wnioskodawcy należy zakwalifikować do usług, o których mowa powyżej i są one objęte zwolnieniem z opodatkowania VAT”.

Reasumując należy stwierdzić, iż skoro umowy pożyczki korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, powyższa czynność wyłączona jest z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na wskazanych interpretacji indywidualnych w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Dodatkowo należy nadmienić, że dokumenty dołączone do wniosku nie podlegały ocenie i weryfikacji w ramach wydawanej interpretacji indywidualnej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.