Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-1169/13/PP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-12-23
Teza: Czy wydatki związane z organizacją szkolenia o charakterze szkoleniowo-integracyjnym, w którym uczestniczą pracownicy i handlowcy Spółki stanowią w całości koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: impreza-impreza integracyjna; koszt-koszty pośrednie; reprezentacja; szkolenie; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 3 lipca 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 3 września 2013 r. (data wpływu do tut. BKIP 12 września 2013 r.), uzupełnionym 5 grudnia 2013 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z organizacją szkolenia dotyczących:

*   części merytorycznej, w której uczestniczą pracownicy Spółki i handlowcy - **jest prawidłowe,**
*   części integracyjno-rozrywkowej, w której uczestniczą pracownicy Spółki - **jest prawidłowe,**
*   części integracyjno-rozrywkowej, w której uczestniczą handlowcy - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 września 2013 r. wpłynął do tut. Biura wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z organizacją szkolenia. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 22 listopada 2013 r. Znak IBPBI/2/423-1169/13/PP wezwano Wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano 5 grudnia 2013 r.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka organizuje szkolenia, które składają się z części merytorycznej i integracyjno-rozrywkowej uzupełniającej względem części merytorycznej. Uczestnikami szkolenia są pracownicy oraz handlowcy. Zasadniczym celem przedmiotowych szkoleń jest podnoszenie kwalifikacji pracowników Spółki, a także zwiększenie poziomu integracji i motywacji pracowników oraz zwiększenie efektywności pracy zespołów, a przez to wzrost przychodów osiąganych przez Spółkę. W związku z organizowanymi szkoleniami Spółka ponosi wydatki, których przedmiotem są przykładowo: wynajem pomieszczeń, zakup usług gastronomicznych (wyżywienie, catering), koszty przygotowania materiałów szkoleniowych. Spółka pokrywa wydatki ze środków obrotowych i stara się, aby wydatki miały charakter racjonalny. Spółka w ramach prowadzonej działalności w zakresie sprzedaży obuwia sportowego współpracuje z przedstawicielami handlowymi, którzy zajmują się pozyskiwaniem i obsługą klientów na rzecz Spółki. Handlowcy nie są pracownikami Spółki, a niezależnymi przedstawicielami handlowymi, którzy działają w ramach rozwiniętej sieci sprzedaży w całej Polsce i co do zasady reprezentują wyłącznie ofertę Spółki. W konsekwencji, w strukturze Spółki przedstawiciele handlowi zajmują kluczową pozycję jeśli chodzi o zdobywanie i obsługę klientów oraz sprzedaż produktów, a tym samym generowanie przychodu. W celu zapewnienia bieżącego przepływu informacji oraz odpowiednich relacji pomiędzy handlowcami i pracownikami, Spółka organizuje szkolenia, służące również komunikowaniu celów do realizacji, podsumowaniu wyników z poprzednich okresów. Szkolenia mają charakter merytoryczny — dotyczą informacji na temat aktualnej oferty produktowej Spółki, nowości w zakresie obuwia, odzieży sportowej, technik sprzedaży itp. Natomiast czas wolny uczestników wypełnia część integracyjno-rozrywkowa. W związku z organizacją tego typu szkoleń, Spółka ponosi szereg wydatków m.in.: wynajęcia sali konferencyjnej, zapewnienia materiałów szkoleniowych, transportu, zakwaterowania, wyżywienia uczestników szkolenia, organizacji części integracyjno -rozrywkowej, itp. Wydatki te nie mają jednak charakteru reprezentacyjnego czy wystawnego, są to standardowe pomieszczenia szkoleniowe, podstawowe posiłki i niezbędne materiały szkoleniowe.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wydatki związane z organizacją szkolenia o charakterze szkoleniowo-integracyjnym, w którym uczestniczą pracownicy i handlowcy Spółki stanowią w całości koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W związku z tym, decydującym czynnikiem pozwalającym zaliczyć dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów jest poniesienie go w celu osiągnięcia przychodu, lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu. Dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

W ocenie Wnioskodawcy istnieje przyczynowo - skutkowy związek między kosztem organizacji takich spotkań a korzyścią w postaci bardziej wyedukowanej, zgranej i lepiej zmotywowanej załogi. Dodatkowo, ponoszenie wydatków na organizację szkoleń z elementami integracyjnymi, stanowi inwestycję Spółki w rozwój zasobów ludzkich i prowadzi do uzyskania spodziewanego efektu w postaci wzrostu efektywności pracy pracowników, a w konsekwencji wzrostu przychodów Spółki. Ponadto, w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zawierającym tzw. katalog kosztów, których nie można uznać za koszty uzyskania przychodów, ustawodawca nie wymienił wydatków ponoszonych przez Spółkę na szkolenie, motywację i integrację pracowników. W związku z powyższym, jedynym elementem warunkującym możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów przedmiotowych wydatków jest wykazanie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy poniesionym kosztem a jego wpływem na powstanie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodu.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Wnioskodawcy analizowanych wydatków nie należy rozpatrywać w kategoriach kosztów na reprezentację, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają definicji pojęcia reprezentacja, stąd też stosuje się jego wykładnię literalną, posiłkując się przy tym definicją zaczerpniętą ze Słownika Języka Polskiego, zgodnie z którą jednym z najbardziej istotnych elementów reprezentacji są okazałość i wystawność. Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, że podmiotami, na które nakierowane mogłyby być jakiekolwiek działania reprezentacyjne są odbiorcy produktów i usług Spółki, czyli jej klienci. Zatem wydatki poniesione przez Spółkę przy organizacji szkoleń nie mogą być traktowane jako „reprezentacja", bowiem nie mają one charakteru reprezentacji o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Istotne jest bowiem to że przedmiotowe szkolenia nie są skierowane do klientów spółki lecz dla jej pracowników.

Na poparcie stanowiska Wnioskodawca przywołał między innymi interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 3 września 2012 r., znak: IPPB5/423-495/12-4/JC w której czytamy: (\`(...)\`) wydatki na organizację spotkań szkoleniowo-integracyjnych z elementami zabawy/gry mającej na celu wytworzenie atmosfery sprzyjającej szkoleniu lub będącej elementem szkolenia, w których uczestniczą pracownicy Spółki: wynajem pomieszczeń, zakup usług gastronomicznych (wyżywienie, catering), noclegi, przejazdy, ubezpieczenie, koszty przygotowania materiałów szkoleniowych, koszty organizacji konkursów i zajęć przewidzianych programem (w tym drobne nagrody), sfinansowane ze środków obrotowych Spółki, spełniające przedstawione powyżej kryteria, Spółka może zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Podsumowując, wydatki poniesione przez Spółkę na organizację szkoleń, w których uczestniczą pracownicy i handlowcy Spółki, należy uznać w całości za koszt uzyskania przychodów, w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej: updop), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

W tym miejscu należy podkreślić, że koszty ponoszone przez podatnika należy ocenić pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu.

Wyrażenie „w celu osiągnięcia przychodu” zawarte we wskazanym przepisie art. 15 ust. 1 updop oznacza, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością, podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu, zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Zauważyć należy, że przez sformułowanie „w celu” należy rozumieć dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (przychodu), a dążenie podatnika ma przymiot „celowości”. Zatem, możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien przewidzieć, że wydatek ten przyczyni się do powstania, zachowania lub zabezpieczenia przychodu.

Zatem, warunkiem uznania wydatku poniesionego przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

1.  został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
2.  jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
3.  pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
4.  poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
5.  został właściwie udokumentowany,
6.  nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Jak wynika z opisu sprawy, Spółka organizuje szkolenia, które składają się z części merytorycznej i integracyjno-rozrywkowej uzupełniającej względem części merytorycznej. Uczestnikami szkolenia są pracownicy oraz handlowcy. Zasadniczym celem przedmiotowych szkoleń jest podnoszenie kwalifikacji pracowników Spółki, a także zwiększenie poziomu integracji i motywacji pracowników oraz zwiększenie efektywności pracy zespołów, a przez to wzrost przychodów osiąganych przez Spółkę. Natomiast przedstawiciele handlowi w strukturze Spółki zajmują kluczową pozycję jeśli chodzi o zdobywanie i obsługę klientów oraz sprzedaż produktów, a tym samym generowanie przychodu.

W celu dokonania prawidłowej kwalifikacji wskazanych we wniosku wydatków należy przede wszystkim ustalić jaki jest cel organizowanego spotkania. Jeżeli wydatki poniesione zostały na zorganizowanie spotkania szkoleniowo-integracyjnego mającego na celu podnoszenie kwalifikacji pracowników i handlowców, poprawę komunikacji interpersonalnej i motywacji do pracy poprzez zintegrowanie pracowników i handlowców z firmą, budowanie zespołu, poprawę atmosfery pracy oraz ułatwienie ułożenia wzajemnych relacji między pracownikami a pracodawcą (ich efektem ma być poprawa efektywności pracy, skutkująca zwiększeniem przychodów osiąganych przez podatnika), to wówczas spełniają one warunki, o których mowa w art. 15 ust. 1 updop i mogą zostać zakwalifikowane do kosztów podatkowych.

Jeśli natomiast spotkanie nie służy takiemu celowi, a przebywanie pracowników i handlowców ze sobą, czy konsumpcja są celem samym w sobie, to w takim przypadku nie można uznać, że wydatki poniesione na organizację takiego spotkania mają związek z przychodem, wobec czego nie stanowią one kosztu uzyskania przychodów. Należy więc mieć na uwadze, że spotkania nie mogą mieć jedynie charakteru konsumpcyjnego czy rozrywkowego, a wydatki nie powinny wykraczać poza główny cel spotkania, jakim jest szkolenie i integracja.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że organizowane przez Spółkę spotkania zawierają elementy szkoleniowe oraz integracyjne. W celu zapewnienia bieżącego przepływu informacji oraz odpowiednich relacji pomiędzy handlowcami i pracownikami, Spółka organizuje szkolenia, służące również komunikowaniu celów do realizacji, podsumowaniu wyników z poprzednich okresów. Szkolenia mają charakter merytoryczny - dotyczą informacji na temat aktualnej oferty produktowej Spółki, nowości w zakresie obuwia, odzieży sportowej, technik sprzedaży itp. Czas wolny uczestników wypełnia część integracyjno-rozrywkowa. Nie ma zatem wątpliwości, że wydatki dotyczące merytorycznej części szkolenia Spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, jako spełniające przedstawione powyżej kryteria określone w art. 15 ust. 1 updop.

Natomiast wskazać należy, że powyższych warunków, jako nie wykazujących związku z osiąganymi przychodami nie będą realizowały wydatki związane z organizacją części integracyjno-rozrywkowej dla handlowców. Wyjaśnić bowiem należy, że integrować można jedynie pracowników między sobą, jak i ze Spółką co ma na celu podnoszenie wydajności i efektywności pracy a przez to zwiększenie przychodów. Integracja wpływa na zacieśnienie więzi pomiędzy pracownikami a Spółką. Wydatki takie po spełnieniu wymagań wynikających z art. 15 ust. 1 updop jako nie wyłączone z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 będą stanowiły koszty uzyskania przychodów. Natomiast wydatki poniesione przez Spółkę na zagospodarowanie czasu wolnego handlowcom w postaci organizacji części rozrywkowo-integracyjnej nie wykazują związku z potencjalnym przychodem Spółki, przez co wydatki te podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów. Integracja i rozrywka (w powyższym rozumieniu) handlowców pozostaje bez wpływu na wysokość osiąganego z prowadzonej działalności gospodarczej przychodu. W opinii tut. Organu to nie „integracja” handlowców będących niezależnymi przedstawicielami Spółki lecz rywalizacja pomiędzy nimi może przyczynić się do wzrostu przychodów Spółki. Zatem wydatki dot. organizacji części integracyjno-rozrywkowej dla handlowców nie mogą wpływać na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Reasumując, w świetle przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz powołanych uregulowań prawnych, wydatki na organizację szkolenia o charakterze szkoleniowo-integracyjnym spełniające przedstawione powyżej kryteria w postaci związku z przychodem Spółki. Związku takiego, jak już wskazano powyżej nie wykazują jednakże wydatki na organizację części integracyjno-rozrywkowej dla przedstawicieli handlowych Spółki. Wnioskodawca może zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop.

Z uwagi na powyższe stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z organizacją szkolenia dotyczących:

*   części merytorycznej, w której uczestniczą pracownicy Spółki i handlowcy,
*   części integracyjno-rozrywkowej, w której uczestniczą pracownicy Spółki

\-jest prawidłowe,

*   części integracyjno-rozrywkowej, w której uczestniczą handlowcy - jest nieprawidłowe.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że prawidłowe zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów uwarunkowane jest wykazaniem jego celowości i związku z przychodem oraz prawidłowym jego udokumentowaniem. Na podatniku bowiem ciąży obowiązek wykazania związku poniesionych wydatków z przychodami, bo to on wywodzi skutki prawne w postaci zmniejszenia zobowiązania podatkowego. Zauważyć należy, że dokonanie jednoznacznej oceny, czy dany rodzaj wydatku spełnia kryteria zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodów możliwe jest po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w oparciu o dokumenty źródłowe, co jest czynione w toku postępowania podatkowego i kontrolnego. Natomiast procedura wydawania przez organ podatkowy interpretacji indywidualnej w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej nie upoważnia do przeprowadzania postępowania dowodowego, w związku z czym na tym etapie organ podatkowy jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego przedstawionym przez Wnioskodawcę.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.