Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.229.2021.8.BB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-07
Teza: Skutki podatkowe darowizny środków pieniężnych na konto
osoby trzeciej; zbywcy nieruchomości.
Słowa kluczowe: darowizna
mieszkanie
nieruchomości
rachunki-rachunek bankowy
sprzedawca
sprzedaż
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw
majątkowych przez członków najbliższej rodziny-Warunki
zwolnienia
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 4a-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 grudnia 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 27 grudnia 2021 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków
    podatkowych darowizny środków pieniężnych przekazanych bezpośrednio na konto
    osoby trzeciej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – w piśmie z 22 lutego 2022
    r. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) r. zawarł Pan umowę darowizny, na podstawie której Pana ojciec (darczyńca)
    podarował Panu (obdarowany) kwotę w wysokości (...) zł. Zgodnie z treścią umowy
    darowizny kwota ta miała posłużyć na zakup przez Pana mieszkania (umowa zakupu
    mieszkania z (...) r.).
    Umowa zakupu nieruchomości została zawarta przez Pana ojca, działającego w Pana
    imieniu i na Pana rzecz na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa z (...) r. Kwota
    we wskazanej wysokości została przelana bezpośrednio przez darczyńcę na rachunek
    sprzedającego, z pominięciem konta bankowego obdarowanego. W tytule przelewu
    darczyńca wyraźnie wskazał, że przelana kwota stanowi cenę uiszczoną na poczet
    nabycia nieruchomości (akt notarialny z (...) r.).
    Taki mechanizm płatności przewiduje umowa darowizny. Wspólnie z ojcem uznał Pan,
    że przelew środków darowanych na podstawie umowy darowizny najpierw na Pana
    konto, a następnie ich przelew przez Pana na konto sprzedawcy nieruchomości, byłby
    niepotrzebnym zabiegiem, który mógłby prowadzić do niezawarcia umowy zakupu
    nieruchomości.
    W odpowiedzi na wezwanie wskazał Pan:
    Zakup opisanego we wniosku mieszkania został dokonany na rynku wtórnym.
    Umowa darowizny zawarta (...), nie została zawarta w formie aktu notarialnego, lecz w
    zwykłej formie pisemnej. Treść tej umowy była następująca: „Ja niżej podpisany R.M. („
    Darczyńca”) daruje mojemu synowi D.M. („Obdarowany”) kwotę w wysokości (...) zł ((...)
    zł i 00/100) na zakup mieszkania zlokalizowanego w (...) („Darowizna”). Darczyńca
    postanawia, że Darowizna zostanie przelana bezpośrednio na konto zbywcy
    nieruchomości tj. (...) sp. z o.o. (KRS (...)) („Spółka”). Darczyńca oświadcza, że Darowizna
    jest dokonywana z majątku własnego Darczyńcy. Darowizna zostanie wykonana w dniu
    zawarcia umowy notarialnej kupna mieszkania pomiędzy Obdarowanym a Spółką.
    Obdarowany Darowiznę przyjmuje”.
    Umowa zawierała zatem polecenie nakładające na Pana, tj. na obdarowanego, przez
    jego ojca, tj. darczyńcę, obowiązek wydatkowania darowanych środków na zakup
    mieszkania.
    Ze względu na konieczność pełnienia obowiązków służbowych nie miał Pan możliwości
    osobistego podpisania umowy nabycia nieruchomości. Z tego względu, (...) r. przed
    notariuszem udzielił Pan ojcu pełnomocnictwa do zawarcia umowy nabycia
    nieruchomości. (...), r. przed wspominanym wyżej notariuszem Pana ojciec zawarł w
    Pana imieniu i na Pana rzecz umowę nabycia tej nieruchomości. Bezpośrednim
    kupującym zgodnie z treścią umowy sprzedaży był Pan.
    Środki pieniężne otrzymane w darowiźnie zostały przelane bezpośrednio przez Pana
    ojca na rachunek bankowy sprzedawcy mieszkania zgodnie z treścią zawartej umowy
    darowizny. Celem opisanego mechanizmu płatności było uniknięcie przedłużenia się
    przelewu środków służących do zakupu mieszkania. Przelew środków z konta Pana ojca

    na Pana rachunek i dopiero wówczas z Pana konta na rachunek sprzedawcy mieszkania
    znacznie przedłużyłby proces zapłaty ceny. Z tego względu, zgodnie z umową
    darowizny, postanowiono o bezpośrednim przelewie środków z konta Pana ojca na
    rachunek sprzedawcy mieszkania.

## Pytanie

Czy w zaistniałym stanie faktycznym zaistniał obowiązek zapłaty podatku od darowizny?
    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, przekazanie przez Pana ojca ceny nabycia nieruchomości wprost na
    rachunek sprzedającego podlega zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn.
    Przelew ten nastąpił w celu realizacji umowy darowizny zawartej na Pana rzecz. W Pana
    przekonaniu przelew środków przez darczyńcę najpierw na Pana rachunek, a następnie
    dokonanie przez Pana przelewu otrzymanych środków na rachunek sprzedawcy
    nieruchomości byłby niepotrzebnym skomplikowaniem procesu prowadzącego do
    nabycia nieruchomości, o której mowa w umowie darowizny. Ponadto taki sposób
    zapłaty ceny nabywanej nieruchomości powodował uniknięcie podwójnego przepływu
    pieniędzy w rozrachunkach międzybankowych.
    Interpretacja indywidualna
    Rozpatrzyłem Pana wniosek – 28 czerwca 2022 r. wydałem interpretację indywidualną
    znak 0111-KDIB2-3.4015.229.2021.2.BB, w której uznałem Pana stanowisko za
    nieprawidłowe.
    Interpretację doręczono Panu 1 lipca 2022 r.
    Skarga na interpretację indywidualną
    28 lipca 2022 r. wniósł Pan skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Gliwicach.
    Wniósł Pan o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
    Postępowanie przed sądami administracyjnymi
    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił skarżoną interpretację z 25 stycznia
    2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1069/22.
    Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
    Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III FSK 669/23
    oddalił skargę kasacyjną.
    Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił interpretację indywidualną
    stał się prawomocny od 12 grudnia 2024 r.
    Prawomocny wyrok wpłynął do Organu 10 marca 2025 r.
    Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
    Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed
    sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
      Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu
      sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe
      prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że
      przepisy prawa uległy zmianie.

    Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
    - uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził
      Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny w ww.
      wyrokach;
    - ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej –
      stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1043):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej
      Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej
      Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.
    Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna”. Z tego
    względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
    – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.).
    W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
    Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
      Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
      umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli
      przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
    Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia
      przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy
      bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego
      świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej
      formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia
      takich oświadczeń.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i
      praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9 637 zł − jeżeli nabywcą jest
      osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
    Stosownie do treści art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje
      więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza
      się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie
      w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku
      obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się
      podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw

      majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu
      na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu
      podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
    Należy zauważyć, że − co do zasady − darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od
    spadków i darowizn. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od
    grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup
    podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo
    powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Zgodnie z art. 14 ust. 3 cyt. ustawy:
      Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
      1) do grupy I − małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową,
        rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
      2) do grupy II − zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków
        pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków
        rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
      3) do grupy III − innych nabywców.
    W myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
      1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
        urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
        podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w
        przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia
        uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z
        zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
      2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia
        darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej
        osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie,
        doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza
        kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem
        przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy,
        w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem
        pocztowym.
    Stosownie do art. 4a ust. 4 cyt. ustawy:
      Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
      1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w
        okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona
        do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty
        określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
      2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo
        w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-
    Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w
    sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015
    r. poz. 2060).

    Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że (...) r. zawarł Pan pisemną
    umowę darowizny, na podstawie której Pana ojciec (darczyńca) podarował Panu kwotę
    w wysokości (...) zł na zakup mieszkania. Umowa nie została zawarta w formie aktu
    notarialnego, lecz w zwykłej formie pisemnej. Umowa zakupu mieszkania została
    zawarta (...) r. przez Pana ojca działającego w Pana imieniu i na Pana rzecz na podstawie
    udzielonego pełnomocnictwa. Kwota darowizny została przelana bezpośrednio przez
    darczyńcę na rachunek sprzedającego, z pominięciem konta bankowego
    obdarowanego zgodnie z treścią zawartej umowy darowizny.
    Z treści przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w
    przypadku, gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze
    zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:
    - otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
    - złożenie w terminie 6 miesięcy zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych
      (poza sytuacją przewidzianą w art. 4a ust. 4 ustawy);
    - udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy
      nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
      oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Otrzymał Pan darowiznę od ojca, a więc osoby wymienionej w art. 4a ustawy o podatku od
    spadków i darowizn, a darowizna została przelana przez darczyńcę na rachunek
    sprzedającego Panu mieszkanie.
    Przesłanka udokumentowania polega w istocie na tym, aby wykazać, że obdarowany
    istotnie otrzymał środki oraz z jakiego źródła (od kogo). Takie udokumentowanie należy
    uznać za skuteczne również wówczas, gdy darowane środki nie wpływają bezpośrednio na
    rachunek obdarowanego, a na rachunek wierzyciela obdarowanego (na który zostają
    przekazane przez określonego darczyńcę).
    Taki sposób udokumentowania wraz z zawartą umową darowizny pozwala na wskazanie
    darczyńcy i obdarowanego oraz źródła pochodzenia środków.
    W związku z powyższym, jeżeli dokonał Pan zgłoszenia otrzymanej darowizny do
    właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia nabycia tej
    darowizny, to miał Pan prawo do skorzystania ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od
    spadków i darowizn.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;

      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.