Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-163/10-4/BD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-05-05
Teza: Skutki w podatku VAT sprzedaży majątku spółki z o.o. spółce cywilnej.
Słowa kluczowe: dostawa; majątek-składniki majątku; przedsiębiorstwa; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; sprzedaż
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o., przedstawione we wniosku z dnia 10 lutego 2010 r. (data wpływu: 15 lutego 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 12 marca 2010 r. (data wpływu: 14 kwietnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków w podatku VAT sprzedaży majątku spółki z o.o. spółce cywilnej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 lutego 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków w podatku VAT sprzedaży majątku spółki z o.o. spółce cywilnej. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 12 marca 2010 r. (data wpływu 14 kwietnia 2010 r.) o doprecyzowanie opisanego stanu faktycznego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka zajmuje się od początku swojej działalności głównie sprzedażą środków chemicznych dla rolnictwa. Posiada w swojej ofercie towary, które w przeważającej części sprzedaje pod własną marką, a pozostała część sprzedawana jest na zasadzie wyłączności terytorialnej. Istotna część sprzedawanych towarów posiada rejestracje dokonane w stosownych urzędach, bez których działalność byłaby niemożliwa, bądź utrudniona.

I tak w dniu 3 lutego 2010 r. nastąpiła sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa do firmy „A” spółka cywilna (właścicielami spółki cywilnej są osoby niemające żadnych powiązań osobowo-organizacyjnych ze Spółką z o.o.) na mocy której przeniesiono:

*   prawa wynikające z własności przemysłowej,
*   prawa wynikające z korzystania z baz danych i umów z kontrahentami,
*   całość know-how,
*   prawa majątkowe niezbędne do kontynuacji działalności takie jak: umowa leasingu pojazdu, umowy dotyczące numerów telefonów, sprzęt komputerowy i techniczny, prawo do domeny www,
*   wszelkie zapasy magazynowe,
*   umowy o pracę w trybie artykułu 23¹ Kodeksu pracy.

Jednocześnie strony zobowiązały sprzedającą Spółkę do zakazu prowadzenia identycznej lub podobnej działalności przez okres 5 lat pod rygorem kary.

Po dokonaniu sprzedaży w firmie pozostały zobowiązania i należności oraz nieruchomość.

W piśmie uzupełniającym z dnia 12 marca 2010 r. Spółka oświadczyła, że:

*   na płaszczyźnie organizacyjnej sprzedany majątek bezwzględnie stanowił niezależne przedsiębiorstwo z uwagi na fakt, iż z jednej strony firma „A” Sp. z o.o. jako sprzedająca, zbywając majątek pozbawiła się możliwości dalszego prowadzenia działalności o tym profilu, a ponadto kupujący powołał nowy podmiot, który zakupując ten majątek obecnie prowadzi działalność identyczną. Z uwagi na znaczne przeterminowanie części zobowiązań, a co za tym idzie niemożność oszacowania ich wartości zostały one wyłączone z umowy sprzedaży,
*   analogicznie do powyższego również na płaszczyźnie finansowej, z uwagi na fakt prowadzenia wyłącznie tej działalności możliwe było przyporządkowanie należności i zobowiązań oraz określenie wyniku finansowego,
*   nieruchomości firmy nie zostały sprzedane. Należy jednak zaznaczyć, iż prowadzenie tej działalności może być wykonywane w dowolnym miejscu nie jest bezwzględnie związane z konkretną nieruchomością.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez Spółka z o.o. w wyżej opisanej formie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, przedmiot transakcji stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o podatku od towarów usług i tym samym jego sprzedaż nie powinna być opodatkowana podatkiem VAT, gdyż spełnia warunki na postawie definicji zawartej w ustawie o VAT. Definicja ta brzmi: „zorganizowana część przedsiębiorstwa to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo”.

Niemniej jednak na kanwie przytoczonego artykułu można mieć wątpliwości, bo o ile rzeczywiście sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa do powołanej w tym celu nowej spółki spowoduje faktyczne wykonywanie tych samych czynności przez nową spółkę i to bez innych nakładów, to nie odbyło się ono wraz z wniesieniem części zobowiązań. Jednakże w tym przypadku wniesienie części zobowiązań stało się niemożliwe choćby z tego powodu, że niektóre z nich stanowią zobowiązanie wobec banku i są trwale związane z nieruchomością (stanowią zabezpieczenie zaciągniętego kredytu), która to nie jest niezbędna do wykonywania tej działalności i była wykorzystywana w części również pod wynajem. Dodatkowo należy pamiętać, iż nowy podmiot przejął zobowiązania wynikające z umów z kontrahentami a dotyczące zobowiązań umownych, terminów warunków dostaw jakości i ilości towarów itd.

Mając powyższe na uwadze – zdaniem Spółki – nabyty zespół składników w istocie samej stanowi już w chwili obecnej samodzielnie funkcjonujące przedsiębiorstwo.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez towary – w świetle art. 2 pkt 6 ustawy – rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę w jakiej dokonano czynności prawnej. Przy czym usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119 (art. 8 ust. 3 ww. ustawy).

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Stosownie bowiem do art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmuje wszelkie czynności w ramach których, następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności, jak właściciel np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aport).

Wyłączenie stosowania ustawy o podatku od towarów i usług przewidziane w przepisie art. 6 pkt 1 tej ustawy obejmuje jednakże tylko te czynności zrównane z pojęciem dostawy towarów, których przedmiotem jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują terminu „przedsiębiorstwo”. Z tej przyczyny dla celów określenia zakresu pojęcia „przedsiębiorstwo” wykorzystuje się regulację zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który to przepis stanowi, że przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast, zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest – w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 27e ustawy – organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Podsumowując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że Spółka zajmuje się głównie sprzedażą środków chemicznych dla rolnictwa. W dniu 3 lutego 2010 r. dokonała sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa do firmy „A” spółka cywilna na mocy której przeniesiono:

*   prawa wynikające z własności przemysłowej,
*   prawa wynikające z korzystania z baz danych i umów z kontrahentami,
*   całość know-how,
*   prawa majątkowe niezbędne do kontynuacji działalności takie jak: umowa leasingu pojazdu, umowy dotyczące numerów telefonów, sprzęt komputerowy i techniczny, prawo do domeny www,
*   wszelkie zapasy magazynowe,
*   umowy o pracę w trybie artykułu 23¹ Kodeksu pracy.

Jednocześnie strony zobowiązały sprzedającą Spółkę do zakazu prowadzenia identycznej lub podobnej działalności przez okres 5 lat pod rygorem kary. Po dokonaniu sprzedaży w firmie pozostały zobowiązania i należności oraz nieruchomość.

Ponadto Spółka oświadczyła, że:

*   na płaszczyźnie organizacyjnej sprzedany majątek bezwzględnie stanowił niezależne przedsiębiorstwo z uwagi na fakt, iż z jednej strony firma „A” Sp. z o.o. jako sprzedająca, zbywając majątek pozbawiła się możliwości dalszego prowadzenia działalności o tym profilu, a ponadto kupujący powołał nowy podmiot, który zakupując ten majątek obecnie prowadzi działalność identyczną. Z uwagi na znaczne przeterminowanie części zobowiązań, a co za tym idzie niemożność oszacowania ich wartości zostały one wyłączone z umowy sprzedaży,
*   analogicznie do powyższego punktu również na płaszczyźnie finansowej, z uwagi na fakt prowadzenia wyłącznie tej działalności możliwe było przyporządkowanie należności i zobowiązań oraz określenie wyniku,
*   nieruchomości firmy nie zostały sprzedane. Wnioskodawca zaznacza jednak, iż prowadzenie tej działalności może być wykonywane w dowolnym miejscu nie jest bezwzględnie związane z konkretną nieruchomością.

Jak wskazano wyżej podstawowym wymogiem do uznania sprzedaży majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), podlegający wydzieleniu w istniejącym przedsiębiorstwie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Istotnym jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie.

Z przedstawionego stanu wynika, że z przedmiotu sprzedaży została wyłączona nieruchomość oraz część zobowiązań trwale z nią związanych, stanowiących zabezpieczenie zaciągniętego kredytu.

Wyłączenie tych składników (a zwłaszcza nieruchomości) z transakcji powoduje, iż będący przedmiotem sprzedaży zespół składników majątkowych nie posiada potencjalnej zdolności do niezależnego działania gospodarczego, jako samodzielnego podmiotu gospodarczego.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że przepis art. 6 pkt 1 ustawy, nie będzie miał zastosowania w sprawie będącej przedmiotem wniosku. Przepis ten bowiem jak wyżej wskazano, odnosi się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Natomiast, fakt wydzielenia z przedmiotu sprzedaży nieruchomości oraz części zobowiązań, stanowi istotny element przedstawionego stanu faktycznego pozwalający uznać, iż przedmiotem transakcji nie będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, lecz składniki majątku przedsiębiorstwa, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych, tj. według właściwych stawek podatkowych lub z zastosowaniem zwolnienia, o ile takie będzie wynikało z przepisów.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.