Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.245.2022.4.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-08-22
Teza: Zmiana przeznaczenia nieruchomości z wykorzystywania przez przedsiębiorstwo w spadku (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na wykorzystanie w celach prywatnych właścicieli przedsiębiorstwa w spadku (Zainteresowanych niebędących stroną postępowania), nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności określonych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; nieruchomości-zarząd nieruchomością; przeznaczenie-zmiana przeznaczenia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności podlegające opodatkowaniu
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1

**Interpretacja indywidualna**

**– stanowisko prawidłowe**

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

**Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej**

13 maja 2022 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 13 maja 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przekazania nieruchomości na cele prywatne właścicielom przedsiębiorstwa w spadku. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – w piśmie z 8 sierpnia 2022 r. (wpływ 8 sierpnia 2022 r.). Treść wniosku jest następująca:

**Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem**

1) Zainteresowany będący stroną postępowania:

PPHU w spadku

2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Pani

3) Zainteresowany będący stroną postępowania:

Pan

4) Zainteresowany będący stroną postępowania:

Pan

**Opis zdarzenia przyszłego**

Od (…) r. dla zmarłej w dniu (…) r. przedsiębiorczyni ustanowiono zarząd sukcesyjny.

Przedsiębiorstwem w spadku (dalej: Zainteresowany będący stroną postępowania) zarządza zarządca sukcesyjny – córka zmarłej przedsiębiorczyni (dalej: Zarządca). Działalność Zainteresowanego będącego stroną postępowania stanowiąca kontynuację działalności zmarłej przedsiębiorczyni polega na prowadzeniu dwóch zorganizowanych części, tj. hurtowni materiałów budowlanych w miejscowości oraz ośrodka wypoczynkowego nad jeziorem.

Przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych opłacającym podatek według podatku liniowego oraz jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Spadkobiercami zmarłej przedsiębiorczyni są mąż i dwoje dzieci – którzy posiadają status właścicieli przedsiębiorstwa w spadku (dalej: Zainteresowani niebędący stroną postępowania) w udziałach 2/3 mąż i dzieci po 1/6.

Zainteresowany będący stroną postępowania wraz z Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania będą razem łącznie zwani Zainteresowanymi.

Jednym z ubocznych składników majątku Zainteresowanego będącego stroną postępowania, jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem usługowym z dopuszczalną funkcją mieszkalną, nabyta w 2003 r., którą zmarła przedsiębiorczyni wynajmowała. Przy nabyciu zmarła przedsiębiorczyni nie miała prawa do odliczenia podatku od towarów i usług. W ostatnich 10 latach nie było żadnych nakładów, które skutkowałyby utratą prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przez zmarłą przedsiębiorczynię lub przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania. Wynajmowane jest jedno piętro budynku, roczny przychód z tego tytułu stanowi mniej niż 1% całego przychodu Przedsiębiorstwa.

Zainteresowani doszli do wniosku, że wydanie tej nieruchomości na cele prywatne Zainteresowanych niebędących stroną postępowania pozwoli zmniejszyć koszty utrzymania tej nieruchomości przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania.

Zainteresowani jeszcze nie uzgodnili, które z nich przejmie przedsiębiorstwo w spadku do dalszego prowadzenia. W związku z brakiem precyzyjnych przepisów, Zainteresowani wnoszą o wyjaśnienie wątpliwości interpretacyjnych, składając wspólny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść uzupełnienia wniosku, jako że ma wpływ wyłącznie na rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, została przywołana wyłącznie w interpretacjach dotyczących tych podatków.

**Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych**

Czy przekazanie na cele prywatne właścicielom przedsiębiorstwa w spadku nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych u Zainteresowanych?

**Stanowisko Zainteresowanych**

Zdaniem Zainteresowanych wyłączenie ze składników majątkowych przedsiębiorstwa w spadku budynku mieszkalnego i przekazanie go na cele prywatne jego właścicieli nie wywołuje skutków podatkowych w podatku od czynności cywilnoprawnych na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dla Zainteresowanych.

Zarząd sukcesyjny unormowany jest w ustawie o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (dalej: Ustawa). Zgodnie z art. 59 ust. 1 tej Ustawy zarząd sukcesyjny wygasa m.in. z upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy (pkt 7), dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku (pkt 6) lub dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3 (właściciela przedsiębiorstwa w spadku lub podmiotu, który nabył przedsiębiorstwo od jego właścicieli) (pkt3). Na moment składania wniosku, żadne z tych zdarzeń nie zaistniało.

Na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych przedsiębiorstwo w spadku nie ma statusu podatnika, co także potwierdza zakres art. 49 Ustawy. Ze względu na ograniczony zakres podmiotowy przedsiębiorstwa w spadku jako podatnika, istotne jest kompleksowe zbadanie sytuacji prawnopodatkowej tego przedsiębiorstwa (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) i jego właścicieli (Zainteresowanych niebędących stroną postępowania). W wyniku wydania nieruchomości ujętej jako majątek przypisany Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (ujęty jako środek trwały) na cele prywatne Zainteresowanych niebędących stroną postępowania nie zmieni się sposób posiadania – współwłasność w częściach ułamkowych, a jedynie zmieni sią sposób zarządzania – z osoby zarządcy sukcesyjnego na współwłaściciela, który może swobodnie rozporządzać swoim udziałem we własności nieruchomości. Podjęcie decyzji o wycofaniu nieruchomości z przedsiębiorstwa w spadku nie prowadzi do zmiany prawa własności u Zainteresowanych niebędących stroną postępowania. Właścicielom przysługuje prawo do podejmowania decyzji przekraczających zwykły zarząd majątkiem Zainteresowanego będącego stroną postępowania, co wynika wprost z art. 22 ust. 2 Ustawy. Ustawodawca nie uregulował kwestii zmiany stanu majątkowego przedsiębiorstwa w spadku w czasie trwania zarządu sukcesyjnego, pozostawiając ten obszar do swobodnej decyzji właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. Jedynym ograniczeniem wynikającym z Ustawy jest uprawnienie do reprezentacji, które bezwzględnie przysługuje zarządcy sukcesyjnemu (art. 20 i art. 21 ust. 1 Ustawy).

Zdaniem Zainteresowanych, z wyjątkiem samej reprezentacji w zakresie czynności dot. majątku przedsiębiorstwa w spadku, którą wykonuje Zarządca, rozporządzenie tym majątkiem – o ile nie prowadzi do zaprzepaszczenia celu istnienia przedsiębiorstwa w spadku – czyli kontynuowania działalności zmarłego przedsiębiorcy – podlega swobodnemu kształtowaniu przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku – identycznie jak w przypadku indywidualnego przedsiębiorcy, który ma swobodę we wskazywaniu kiedy dany składnik majątku zaczął służyć jego przedsiębiorstwu (wskazując to poprzez wprowadzenie go do ewidencji środków trwałych) a kiedy przestaje być składnikiem majątku przedsiębiorstwa (składając stosowne oświadczenie do ewidencji podatkowej).

Zdaniem Zainteresowanych, zmiana przeznaczenia nieruchomości z wykorzystywania w ramach Zainteresowanego będącego stroną postępowania dla celów działalności gospodarczej na cele prywatne właścicieli przedsiębiorstwa w spadku nie podlega opodatkowaniu podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Powyżej przywołano tylko tę część Państwa stanowiska, która odnosi się do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 111 ze zm.):

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c) (uchylona)

d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e) umowy dożywocia,

f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g) (uchylona)

h) ustanowienie hipoteki,

i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

j) umowy depozytu nieprawidłowego,

k) umowy spółki.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają również zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, szczegółowe wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania ww. podatkiem ma określone konsekwencje prawne. Oznacza to, że ustawodawca wprowadzając tę zasadę, wyłączył od opodatkowania inne podobne czynności, które nie zostały wyraźnie wskazane w omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że jednym z ubocznych składników majątku Zainteresowanego będącego stroną postępowania, jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem usługowym z dopuszczalną funkcją mieszkalną, nabyta w 2003 r., którą zmarła przedsiębiorczyni wynajmowała. Zainteresowani doszli do wniosku, że wydanie tej nieruchomości na cele prywatne Zainteresowanych niebędących stroną postępowania pozwoli zmniejszyć koszty utrzymania tej nieruchomości przez Zainteresowanego będącego stroną postępowania.

Stoją Państwo na stanowisku, że zmiana przeznaczenia z wykorzystywania w ramach Zainteresowanego będącego stroną postępowania dla celów działalności gospodarczej na cele prywatne właścicieli przedsiębiorstwa w spadku nie podlega opodatkowaniu podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Z powyższego wynika, że planują Państwo zmienić przeznaczenie nieruchomości z wykorzystywania przez przedsiębiorstwo w spadku (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na cele prywatne właścicieli przedsiębiorstwa w spadku (Zainteresowanych niebędących stroną postępowania).

Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że zmiana przeznaczenie nieruchomości z wykorzystywania przez przedsiębiorstwo w spadku (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na wykorzystanie w celach prywatnych właścicieli przedsiębiorstwa w spadku (Zainteresowanych niebędących stroną postępowania), nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności określonych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym – z powyższych przyczyn – ww. czynność nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem nie mieści się w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

A zatem wskazana we wniosku sytuacja nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych wskazanych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

W tym miejscu należy wskazać, że kwestia dopuszczalności przekazania nieruchomości wchodzącej w skład przedsiębiorstwa w spadku na cele prywatne właścicieli przedsiębiorstwa nie była przedmiotem niniejszej interpretacji.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja stanowi ocenę Państwa stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania**

Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy Ordynacja podatkowa.