Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB3/423-923/08/PP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-10-17
Teza: Czy opisana transakcja podziału Spółki przez wydzielenie będzie powodować obowiązek rozpoznania przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT?
Słowa kluczowe: podział; powstanie; spółki-spółka akcyjna
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 12 sierpnia 2008r. (data wpływu do tut. Biura 13 sierpnia 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie m.in. skutków podatkowych spowodowanych podziałem Spółki przez wydzielenie – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 13 sierpnia 2008r. wpłynął do tut. Biura wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie m.in. skutków podatkowych spowodowanych podziałem Spółki przez wydzielenie.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka wraz ze spółkami zależnymi prowadzą działalność gospodarczą w sektorze energetycznym. Podstawową działalnością Spółki jest działalność w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Jednocześnie, część spółek zależnych prowadzi działalność w zakresie wytwarzania i obrotu energią elektryczną. Pozostałe zaś spółki zależne prowadzą działalność głównie w zakresie świadczenia usług serwisowych, remontowych, modernizacyjnych i budowlanych związanych z maszynami i urządzeniami wykorzystywanymi przede wszystkim w sektorze elektroenergetycznym. W związku z wejściem w życie postanowień Dyrektywy 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 roku (Dz. U. L 176 z 15 lipca 2003r., str. 37-56; dalej: Dyrektywa), dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz implementacji jej postanowień do krajowego porządku prawnego, Spółka stanęła w obliczu konieczności uniezależnienia prowadzonej działalności dystrybucyjnej w zakresie energii elektrycznej od działalności w zakresie wytwarzania i obrotu energii elektrycznej – zgodnie z wytycznymi przewidzianymi w Dyrektywie (opisanymi poniżej).

Uwarunkowania prawno-gospodarcze. Zgodnie z postanowieniami Dyrektywy, na przedsiębiorstwa energetyczne został nałożony obowiązek odpowiedniego wyodrębnienia działalności dystrybucyjnej od pozostałych działalności. Dyrektywa przewiduje bowiem, że w przypadku istnienia przedsiębiorstw zintegrowanych pionowo, w celu zapewnienia skutecznego i niedyskryminacyjnego dostępu do sieci należy przyjąć rozwiązanie, w którym działalność przesyłowa i działalność dystrybucyjna będą prowadzone przez podmioty prawnie odrębne. Ponadto, przywołana Dyrektywa wskazuje, że konieczne jest również zapewnienie niezależności operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych od działalności związanej z wytwarzaniem i obrotem energią elektryczną. Przepisy Dyrektywy nakładają zatem na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia rozwiązań zapewniających realizację obowiązku wydzielenia (uniezależnienia prawnego działalności dystrybucyjnej w przedsiębiorstwach zintegrowanych pionowo. Przez przedsiębiorstwo zintegrowane pionowo Dyrektywa rozumie m.in. przedsiębiorstwo, które realizuje co najmniej jedną z funkcji przesyłania lub dystrybucji i co najmniej jedną z funkcji wytwarzania lub obrotu energią elektryczną. Powyższe regulacje Dyrektywy zostały implementowane do polskiego porządku prawnego. Stosownie do postanowień ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (t. j. Dz. U. z 2006r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), operator powinien pozostawać niezależny w swej formie prawnej, organizacyjnej i podejmowaniu decyzji, od innych działań niezwiązanych z przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej. Biorąc powyższe pod uwagę, obowiązek dokonania takiego wydzielenia prawnego dotyczy Spółki oraz podmiotów zależnych jako przedsiębiorców realizujących funkcje dystrybucji oraz obrotu i wytwarzania energii elektrycznej. Dyrektywa wymaga, aby wydzielony operator był niezależny przynajmniej co do formy prawnej, organizacji i podejmowania decyzji od innych działalności niezwiązanych z przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej. Jednocześnie, zgodnie z interpretacją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), Operator Systemu Dystrybucyjnego, będący w strukturze przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, powinien pozostawać, pod względem formy prawnej i organizacyjnej oraz podejmowania decyzji, niezależny od innych działalności niezwiązanych z dystrybucją energii elektrycznej. Ponadto, w ocenie Prezesa URE niezależny operator powinien spełniać łącznie kryteria określone w art. 9d ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, tj. w szczególności:

1.  Osoby odpowiedzialne za zarządzanie nie mogą uczestniczyć w strukturach zarządzania przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo lub przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się także działalnością niezwiązaną z energią elektryczną, nie mogą być odpowiedzialne – bezpośrednio lub pośrednio – za bieżącą działalność inną niż wynikającą z zadań operatora;
2.  Osoby odpowiedzialne za zarządzanie systemem elektroenergetycznym powinny mieć zapewnioną możliwość niezależnego działania;
3.  Operatorzy powinni mieć zapewnione prawo podejmowania niezależnych decyzji w zakresie zarządzanego majątku koniecznego do ich działania, w tym w zakresie eksploatacji, konserwacji, remontów lub rozbudowy sieci;
4.  Kierownictwo przedsiębiorstw zintegrowanych pionowo nie powinno wydawać operatorom poleceń dotyczących ich bieżącego funkcjonowania ani podejmować decyzji w zakresie budowy sieci czy jej modernizacji, jeżeli działania operatorów nie wykraczają poza zatwierdzony plan finansowy.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając obecną strukturę właścicielską Spółki i spółek zależnych, podjęta została decyzja o uniezależnieniu działalności związanej z dystrybucją energii elektrycznej od pozostałych działalności niezwiązanych z dystrybucją energii elektrycznej – zgodnie ze wspólnotowymi i krajowymi regulacjami prawnymi. Uniezależnienie ma nastąpić poprzez wydzielenie ze Spółki działalności związanej ze świadczeniem usług wsparcia dla spółek zależnych, prowadzących działalność operacyjną w zakresie wytwarzania i obrotu energią elektryczną oraz udziałów w tych spółkach. Celem tych działań jest doprowadzenie zakresu działalności Spółki oraz struktury właścicielskiej Grupy Kapitałowej do stanu zgodnego ze wspólnotowymi i krajowymi regulacjami prawnymi. Metoda podziału. Powyższe przekształcenie nastąpi przez przeniesienie części majątku Spółki na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie) – zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych (ustawa z dnia 15 września 2000r., Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej: Kodeks Spółek Handlowych). Spółka pragnie wskazać, że na dzień dokonania podziału przez wydzielenie w Spółce istniał będzie stan faktyczny opisany poniżej. Opis przedsiębiorstwa na dzień wydzielenia. Spółka ze spółkami zależnymi są podmiotami, których główny zakres działalności obejmuje:

1.  dystrybucję energii elektrycznej,
2.  obrót i wytwarzanie energii elektrycznej.

Spółka prowadzi działalność operacyjną przede wszystkim w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Jednocześnie, część spółek zależnych wykonuje na rzecz Spółki różnego rodzaju usługi wsparcia dla działalności operacyjnej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej (usługi serwisowe). Z kolei w odniesieniu do działalności w zakresie obrotu i wytwarzania energii elektrycznej, działalność operacyjna została przydzielona pozostałej części spółek zależnych w stosunku do Spółki, podczas gdy usługi wsparcia dla tych spółek są świadczone w istotnym zakresie przez Spółkę. Ze względu na wyraźny podział bieżącej działalności Spółki (tj. działalność operacyjna w zakresie dystrybucji energii elektrycznej oraz działalność w zakresie wsparcia dla spółek zależnych, w odniesieniu do prowadzonej przez te podmioty działalności operacyjnej w zakresie obrotu i wytwarzania energii elektrycznej), w ramach struktur Spółki istnieje wyodrębnienie organizacyjne i finansowe odpowiadające profilom prowadzonej działalności, tj.:

1.  działalności operacyjnej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej i pozostałej oraz
2.  działalności w zakresie wsparcia dla spółek zależnych.

Przedmiotem wydzielenia jest majątek wykorzystywany do prowadzenia działalności w zakresie wsparcia na rzecz czterech spółek zależnych czyli podmiotów prowadzących operacyjną działalność w zakresie obrotu i wytwarzania energii elektrycznej. Przedmiotem wydzielenia są również udziały posiadane przez Spółkę we wskazanych wyżej podmiotach. Zarówno składniki majątkowe wykorzystywane przez Spółkę do prowadzenia działalności w zakresie wsparcia na rzecz wskazanych wyżej podmiotów, jak i udziały w tych podmiotach wchodzą w skład Biura, funkcjonującego w Spółce. Jednostka ta stanowić będzie przedmiot wydzielenia w ramach podziału przez wydzielenie (szczegółowy opis tej jednostki oraz majątku wchodzącego w jej skład znajdują się w dalszej części opisu stanu faktycznego). Poza wskazanymi powyżej udziałami (które będą stanowić jeden z elementów przedmiotu wydzielenia w ramach podziału przez wydzielenie) Spółka posiada również udziały w innych podmiotach świadczących różnego rodzaju usługi na rzecz spółek zależnych, jak również na rzecz podmiotów trzecich. Spółka pragnie jednak podkreślić, iż udziały w podmiotach trzecich nie zostaną wydzielone na nowo zawiązaną spółkę. Na podstawie zawartych umów, wydzielana część działalności Spółki świadczy za wynagrodzeniem na rzecz spółek zależnych, zajmujących się obrotem i wytwarzaniem energii elektrycznej (których udziały będą przedmiotem wydzielenia), następujące usługi, w zakresie wynikającym z indywidualnego zapotrzebowania poszczególnych spółek:

1.  Wsparcie procesu organizacji i optymalizacji powiązań biznesowych ze spółkami Grupy Kapitałowej,
2.  Wsparcie i koordynacja działań w opracowaniu i wdrażaniu strategii działania spółek wraz z koordynacją planów zarządzania ryzykiem biznesowym,
3.  Koordynacja analiz i raportów dotyczących działalności spółek oraz sytuacji na rynku, sugerowanie modyfikacji i poprawek do zasad i procedur funkcjonowania spółek,
4.  Monitoring sporządzania sprawozdawczości związanej z ochroną środowiska wraz z niezbędnym doradztwem,
5.  Koordynowanie działań w zakresie ochrony środowiska,
6.  Wsparcie w procesie organizacji szkoleń dla pracowników,
7.  Doradztwo w zakresie poszukiwania synergii w działaniach pomiędzy spółkami z Grupy Kapitałowej,
8.  Wspomaganie w zakresie teletechniki stacjonarnej i mobilnej (włączenie do grupy biznesowej u operatorów telekomunikacyjnych),
9.  Doradztwo w zakresie pozyskania funduszy UE na projekty informatyczne,
10.  Koordynacja współpracy informatycznej z innymi spółkami z Grupy Kapitałowej,
11.  Proponowanie i pomoc przy wprowadzaniu nowych standardów i doskonalenie kultury zarządzania,
12.  Wsparcie w zakresie usprawnień w obszarze rachunkowości i finansów,
13.  Wsparcie w procesie ujednolicania standardów finansowo-księgowych,
14.  Koordynacja przygotowania biznes planu,
15.  Koordynacja procesu przygotowania materiałów promocyjnych dla spółek zależnych (plakaty, foldery, ulotki, reklamy, informacje prasowe).

W związku z faktem, iż wskazane wyżej usługi są świadczone odpłatnie na rzecz spółek zależnych, zajmujących się obrotem i wytwarzaniem energii elektrycznej, stanowią one jedno ze źródeł przychodów wydzielanej jednostki (Biura). Źródłem przychodów wydzielonej jednostki (Biura) są również umowy użytkowania udziałów w części spółek zależnych, zawarte przez Spółkę ze spółką trzecią. Na mocy tych umów spółka trzecia wstąpiła w prawa i obowiązki wynikające z posiadania udziałów w tych spółkach. Jednocześnie, na podstawie tych umów Spółka otrzymuje od spółki trzeciej odpowiednie wynagrodzenie, które stanowi przychód Biura (jak bowiem wskazano powyżej, udziały te wchodzą w skład tej jednostki, a zatem, również przychody wynikające z umowy użytkowania tych udziałów są przyporządkowywane do tej jednostki). Fakt podziału działalności Spółki na dwa zasadnicze rodzaje działalności znajduje również odzwierciedlenie w strukturach organizacyjnych tego podmiotu. Wydzielana jednostka funkcjonuje jako Biuro w centrali Spółki (świadczące usługi wsparcia na rzecz spółek zależnych prowadzących działalność w zakresie wytwarzania i obrotu energią elektryczną), podlegające bezpośrednio pod Prezesa Zarządu. Wyodrębnienie w strukturze organizacyjnej zostało również odzwierciedlone w regulaminie wewnętrznym Spółki. Jednocześnie, na bazie tej jednostki (tj. Biura), uchwałą Zarządu Spółki, utworzony został odrębny zakład wyposażony w kompetencje do samodzielnego sporządzania bilansu. Wyodrębnionym zakładem kieruje Szef Biura (powołany uchwałą zarządu Spółki), którego zakres obowiązków i uprawnień został opisany w uchwale zarządu oraz w regulaminie wewnętrznym Spółki. Biuro prowadzi działalność poza siedzibą Spółki tj. w odrębnej od Spółki lokalizacji. Do wyodrębnionej jednostki zostali przydzieleni pracownicy, których obowiązki związane są ze świadczeniem usług wsparcia dla spółek zależnych prowadzących działalność operacyjną w zakresie obrotu i wytwarzania energii elektrycznej. Wyodrębniona jednostka funkcjonuje w oparciu o zawarte umowy ze spółkami zależnymi (które są również źródłem jej przychodów). Jak wskazano wyżej, źródłem przychodów Biura jest również wynagrodzenie wynikające z umów użytkowania udziałów (które wchodzą w skład Biura). Ponadto, wyodrębniona jednostka na podstawie umowy dzierżawy korzysta odpłatnie z majątku umożliwiającego świadczenie usług wsparcia na rzecz spółek zależnych. Umowa dzierżawy zostanie również przeniesiona w ramach podziału przez wydzielenie. Wyodrębnienie jednostki w ramach struktur Spółki zostało również odzwierciedlone w systemie finansowo-księgowym tego podmiotu. Wyodrębnienie finansowo-księgowe wydzielanej jednostki pozwala na identyfikację i przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz przepływów finansowych do tej jednostki i pozwala na sporządzenie bilansu dotyczącego tego zespołu składników dla potrzeb podziału. Jak wskazano powyżej, wyodrębniona jednostka została powołana uchwałą zarządu jako odrębny zakład i uzyskała kompetencje do samodzielnego sporządzania bilansu (na dzień utworzenia zakładu przygotowany został bilans otwarcia tej jednostki). Wyodrębniony zakład posiada także odrębny rachunek bankowy, który służy do obsługi przepływów pieniężnych związanych z działalnością tej części przedsiębiorstwa, a także własne środki pieniężne na prowadzonym dla wydzielanej jednostki rachunku bankowym. W skład wydzielanej jednostki wchodzą także wierzytelności i zobowiązania Spółki z umów związanych z działalnością tej jednostki. Te umowy to:

1.  Umowa dzierżawy pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem podpisana między Spółką a spółką trzecią,
2.  Umowy użytkowania udziałów w spółkach zależnych podpisane między Spółką a spółką trzecią,
3.  Umowy świadczenia usług wsparcia działalności operacyjnej w zakresie obrotu i wytwarzania energii elektrycznej podpisane między Spółką a spółkami zależnymi zajmującymi się wytwarzaniem i obrotem energią elektryczną,
4.  Umowa dzierżawy sprzętu i zasobów IT, wartości niematerialnych i prawnych oraz sprzętu biurowego podpisana między Spółką a spółką trzecią.

Jednocześnie Spółka pragnie podkreślić, iż pozostała część majątku Spółki (tzn. część pozostająca w Spółce) stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.; dalej: ustawa o CIT).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy opisana transakcja podziału Spółki przez wydzielenie będzie powodować obowiązek rozpoznania przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT?

Zdaniem Wnioskodawcy, opisana transakcja podziału Spółki przez wydzielenie nie będzie powodować obowiązku rozpoznania przychodu podatkowego na gruncie ustawy o CIT. Z uwagi na fakt, iż jak Spółka wskazała w opisie stanu faktycznego niniejszego wniosku, majątek pozostający w Spółce (tzn. część pozostająca w Spółce) stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa oraz biorąc pod uwagę stanowisko Spółki przedstawione w niniejszym uzasadnieniu, zgodnie z którym wydzielany majątek również stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, Spółka nie będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu podatkowego z tytułu dokonania podziału przez wydzielenie – zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: ustawa o CIT). Zgodnie bowiem z treścią art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy o CIT, przychód stanowi – w spółce podlegającej podziałowi, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa – wartość rynkowa składników majątkowych przeniesionych na spółki przejmujące lub nowo zawiązane ustalona na dzień podziału lub wydzielenia. Oznacza to, że w przypadku, gdy zarówno majątek pozostający w Spółce (spółce dzielonej), jak również Biuro (majątek podlegający wydzieleniu) stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa, to wówczas w ramach dokonanego podziału przez wydzielenie, Spółka nie będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu podatkowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.