Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.325.2025.2.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-22
Teza: Brak obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej
płatności w sytuacji wykreślenia kontrahenta z rejestru
podatników VAT z powodu śmierci.
Słowa kluczowe: mechanizm podzielonej płatności (MPP; split payment)
podatnik-śmierć podatnika
rejestry-wykreślenie z rejestru
zobowiązanie-odpowiedzialność za zobowiązania
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1a. Mechanizm podzielonej
płatności -Zastosowanie mechanizmu podzielonej
płatności
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1b. Oznaczanie płatności za
faktury
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1a-art. 108a-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1a-art. 108a-ust. 1a
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1a-art. 108a-ust. 1b
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1a-art. 108a-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1a-art. 108a-ust. 7
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1a-art. 108a-ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1a. Mechanizm podzielonej
płatności -Wyłączenia stosowania przepisów ustawy
1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z 17
    kwietnia 2025 r., który dotyczy obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej
    płatności w sytuacji wykreślenia kontrahenta z rejestru podatników VAT z powodu
    śmierci.
    Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 14 maja 2025 r. (wpływ 19
    maja 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą (...) zajmującą się (...). Jest Pani
    czynnym podatnikiem VAT oraz podlega na terytorium kraju obowiązkowi podatkowemu
    od swoich dochodów.
    Pani firma zakupiła słupki stalowe (PKWiU 24.31.20.0) oraz panele ogrodzeniowe (PKWiU
    ex 25.93.13.0) od Pani taty prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, który w
    momencie dokonania sprzedaży oraz wystawienia faktury VAT był czynnym podatnikiem
    VAT.
    Sprzedaż powyższych artykułów została dokonana i udokumentowana fakturami VAT o
    numerach (...) z 1 marca 2024 r. oraz (...) z 4 marca 2024 r., ujętymi odrębnie w
    poszczególnych pozycjach.
    Uwzględniając przedmiot faktury należy wskazać, że zostały one wymienione w załączniku
    nr 15 do ustawy o VAT, a kwota należności ogółem przekraczała na obu fakturach 15
    000,00 zł - wobec tego faktury VAT wystawione przez Pani tatę zawierały adnotację
    dotyczącą obowiązku uiszczenia płatności przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej
    płatności, zgodnie z art. 108a ustawy o VAT.
    Niestety, Pani tata zmarł po wystawieniu faktur VAT, a przed uiszczeniem płatności przez
    Panią. Śmierć dostawcy spowodowała, że z mocy prawa został on wykreślony z rejestru
    podatników. Jednocześnie spadkobierca, w tym przypadku Pani mama nie kontynuuje
    działalności gospodarczej, ani nie ustanowiła zarządcy sukcesyjnego.

    Zgodnie z informacjami jakie Pani otrzymała, pomimo wystawienia faktur sprzedaży, nie
    została złożona deklaracja JPK_VAT za właściwy okres. Firmowy rachunek bankowy został
    zamknięty, a spadkobierca nie ma możliwość otwarcia rachunku bankowego, który
    obsługiwałby mechanizm podzielonej płatności.
    W związku z powyższym, jako nabywca stanęła Pani przed koniecznością uregulowania
    płatności wynikającej z faktur wystawionych przez zmarłego dostawcę przy braku
    możliwości dokonania płatności na jego konto związane z prowadzoną działalnością
    gospodarczą.
    Pytania
    1) Czy jako nabywca dokonując zapłaty za faktury VAT - dokumentujące nabycie towarów
      wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, których wartość przekracza
      ogółem 15 000,00 zł - już po śmierci dostawcy i wykreśleniu go z rejestru jako
      podatnika VAT, ma Pani obowiązek skorzystać z mechanizmu podzielonej płatności
      określonego w art. 108a ustawy o VAT?
    2) Jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie jest przecząca, tj. jeżeli nabywca będzie miał
      możliwość dokonania płatności za faktury dokumentujące nabycie towarów
      wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, których wartość ogółem
      przekracza 15 000,00 zł z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności - to czy
      zastosowanie w odniesieniu do Pani sytuacji znajdzie art. 108a ust. 7 ustawy o VAT?
    Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane z uzupełnieniu wniosku)
    Ad 1
    W Pani ocenie, w przedstawionym stanie faktycznym nie ma Pani obowiązku stosowania
    mechanizmu podzielonej płatności (MPP).
    Obowiązek ten dotyczy bowiem płatności dokonywanych na rzecz czynnego podatnika
    VAT, zgodnie z art. 108a ust. 1 ustawy o VAT. W sytuacji, gdy dostawca zmarł i został
    wykreślony z rejestru jako podatnik VAT, nie istnieje formalny obowiązek stosowania MPP,
    ponieważ nie ma już czynnego podatnika, na rzecz którego można dokonać płatności w
    systemie split payment.
    Co więcej, banki technicznie nie są w stanie zrealizować płatności w MPP na konto osoby
    fizycznej niebędącej już zarejestrowanym podatnikiem VAT. Co za tym idzie w Pani ocenie
    zasadnym będzie dokonanie płatności na konto bankowe jedynego spadkobiercy, tj. żony
    zmarłego podatnika, zgodnie ze spisanym testamentem.
    Ad 2
    W opisanym przypadku nie znajduje zastosowania art. 108 ust. 7 ustawy o VAT.
    Przepis ten dotyczy bowiem przypadków, w których podatnik wystawia fakturę i wykazuje
    na niej VAT mimo, że nie ma takiego obowiązku, lub gdy nabywca dokonuje zapłaty z
    pominięciem MPP mimo, że był do tego zobowiązany.
    W przedstawionej sytuacji brak jest czynnego podatnika VAT, a więc nie można mówić o
    nabyciu od podmiotu, wobec którego można byłoby zastosować obowiązkowy MPP, ani
    też o obejściu przepisów w sposób prowadzący do konieczności zastosowania art. 108 ust.
    7 ustawy.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 108a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.
    j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

      Podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu
      płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm
      podzielonej płatności.
    Natomiast w myśl art. 108a ust. 1a ustawy:
      Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr
      15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem
      przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej,
      podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności. Do
      przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady
      przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania.
    Zgodnie z art. 108a ust. 1b ustawy:
      Podatnik obowiązany do wystawienia faktury, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt
      18a, jest obowiązany do przyjęcia płatności kwoty należności wynikającej z tej
      faktury z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
    W myśl art. 108a ust. 2 ustawy:
      Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności polega na tym, że:
      1) zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty podatku wynikającej z
      otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT;
      2) zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto
      wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na
      rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest
      prowadzony rachunek VAT, albo jest rozliczana w inny sposób.
    Zacytowane powyżej przepisy regulują obowiązki w zakresie dokonywania płatności stron
    transakcji, w stosunku do których powstał obowiązek zastosowania mechanizmu MPP.
    Wynika z nich, że obowiązek dokonania płatności z zastosowaniem mechanizmu Split
    payment po stronie nabywcy jest ściśle powiązany z obowiązkiem przyjęcia tej płatności
    przez sprzedawcę z zastosowaniem tego samego mechanizmu.
    Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że na skutek
    wyjątkowych i specyficznych okoliczności w niej występujących (wskazanych we wniosku),
    wykonanie przedmiotowego obowiązku przez podatnika - dostawcę - wystawcę faktury
    stało się niemożliwe. Na dzień wymagalności płatności nie ma już podatnika ani nie
    istnieje już rachunek bankowy, za pomocą którego byłaby Pani w stanie dokonać zapłaty
    w MPP zgodnie z ww. regulacjami.
    W związku z powyższym w tym konkretnym przypadku należy uznać, że ww. przepisy nie
    znajdą zastosowania, gdyż obowiązkowi dokonania płatności w MPP przez nabywcę z
    jednej strony towarzyszy z drugiej strony obowiązek przyjęcia tej płatności w MPP przez
    sprzedawcę. Jeżeli zatem na moment wymagalności płatności, na skutek śmierci podatnik
    - sprzedawca nie istnieje, nie istnieje zarząd sukcesyjny ani przedsiębiorstwo w spadku,
    zlikwidowany został też rachunek VAT sprzedawcy, to nie mogą mieć zastosowania
    przepisy o dokonaniu płatności w MPP.
    W przypadku śmierci podatnika przepisy nie przewidują obowiązku rozliczenia przez
    spadkobierców podatku VAT za zmarłego podatnika, tj. nie mają obowiązku złożenia za
    niego deklaracji dla podatku VAT.
    Kwestia natomiast rozliczenia zobowiązań podatkowych za okresy, których zmarły
    podatnik nie rozliczył uregulowana została w przepisach Ordynacji podatkowej.
    Art. 100 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
    111 ze zm.) stanowi, że:

      § 1. Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub
      uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych
      wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych
      deklaracji.
      § 2. Jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji
      nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców,
      organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21 §
      3 i 3a, art. 24 lub art. 74a.
      § 3. Termin płatności przez spadkobiercę zobowiązań wynikających z decyzji o
      zakresie jego odpowiedzialności wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia.
    Zatem, w tej konkretnej sytuacji opisanej przez Panią przepisy o obowiązku płatności w
    MPP nie mają zastosowania, a o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy zgodnie z
    powołanym przepisem art. 100 Ordynacji podatkowej stanowi właściwy organ podatkowy,
    wydając odrębną decyzję.
    Odnosząc się z kolei do kwestii konsekwencji wskazanych w art. 108a ust. 7 ustawy o VAT
    z tytułu dokonania płatności z pominięciem obowiązku zastosowania mechanizmu
    podzielonej płatności wskazać należy, że:
    Zgodnie z art. 108a ust. 7 i ust. 8 ustawy:
      W przypadku stwierdzenia, że podatnik dokonał płatności z naruszeniem ust. 1a,
      naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustala
      dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty
      podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15
      do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność. W stosunku do osób
      fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie
      skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania
      podatkowego nie ustala się.
      Przepisu ust. 7 nie stosuje się, jeżeli dostawca lub usługodawca rozliczył cała kwotę
      podatku wynikającą z faktury, która została zapłacona z naruszeniem ust. 1a.
    Co do zasady nałożenie sankcji może nastąpić wyłącznie w drodze ustalenia przez
    naczelnika urzędu skarbowego
    Jak wskazano we wniosku śmierć dostawcy (Pani taty) spowodowała, że został on z mocy
    prawa wykreślony z rejestru podatników, a ponadto spadkobierca dostawcy nie
    kontynuuje działalności gospodarczej i w sprawie nie został ustanowiony zarządca
    sukcesyjny.
    Zatem z uwagi na obiektywny brak możliwości dokonania płatności na rachunek bankowy
    dostawcy przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności, przepisy o obowiązku
    płatności w MPP nie będą miały zastosowania, to, co do zasady, przepisy art. 108a ust. 7 i
    8 ustawy o VAT również nie będą miały zastosowania.
    Przy czym ostatecznie w tym zakresie może rozstrzygnąć wyłącznie naczelnik urzędu
    skarbowego.
    Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1 i nr 2 uznaję
    za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe
    tylko wtedy, gdy stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze

    stanem faktycznym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym,
    w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu
    sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku
    postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego
    organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w
    sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym,
    mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego,
    uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację
    indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd
    dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w
    odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego
    (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
        interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.