Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.1082.2025.1.KKO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-03
Teza: Niepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT usług w
zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
pomoc-pomoc prawna
świadczenie-nieodpłatne świadczenie usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Samodzielnie wykonywana
działalność gospodarcza, usługi twórców i artystów
wykonawców - wyłączenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 3 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT usług z
    zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej, świadczonych na podstawie:
      · Umowy nr ..., zawartej ... grudnia 2019 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2020 r., tj.
        od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. w punkcie NPP w ...,
      · Umowy zawartej ... stycznia 2021 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2021 r., tj. od 1
        stycznia do 31 grudnia 2021 r. w punkcie NPP w ...,
      · Umowy nr ..., zawartej ... grudnia 2022 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2023 r., tj.
        od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. w punkcie NPP w ...,
      · Umowy nr ..., zawartej ... grudnia 2023 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2024 r., tj.
        od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. w punkcie NPP w ....
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    ... 2015 r. Wnioskodawca uzyskał tytuł magistra prawa. .... 2019 r. Wnioskodawca został
    wpisany na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w .... Od ...
    2019 r. Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, której
    przedmiotem jest działalność prawnicza (69.10.Z) - Kancelaria Adwokacka Adwokat (...).
    Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT.
    Od 1 stycznia 2020 r. do dnia dzisiejszego Wnioskodawca świadczy nieodpłatną pomoc
    prawną realizowaną na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz edukacji prawnej (później: ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej - dalej:
    ustawa), jako osoba, która:
    a) ukończyła wyższe studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra lub zagraniczne studia
      prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej,
    b) posiada co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu wymagających wiedzy
      prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej,
    c) korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych,
    d) nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub
      przestępstwo skarbowe (art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy).
    Od 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. oraz od 1 stycznia 2023 r. do dnia 31
    grudnia 2024 r. Wnioskodawca świadczył nieodpłatną pomoc prawną realizowaną na
    podstawie ustawy jako adwokat w ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej
    działalności gospodarczej pod firmą ....
    .. grudnia 2019 r. Wnioskodawca zawarł umowę zlecenia z Powiatem .... Przedmiotem
    umowy zlecenia jest realizacja świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na
    zasadach określonych w ustawie oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w
    lokalizacji oraz zakresie czasowym określonym w odrębnym harmonogramie. Okręgowej
    Radzie Adwokackiej w .... powierzono, na mocy art. 11 ust. 1 ustawy, prowadzenie
    punktów nieodpłatnej pomocy prawnej w różnych lokalizacjach. ... grudnia 2020 r. ...
    stycznia 2021 r. Wnioskodawca zawarł umowę zlecenia z Powiatem .... Przedmiotem

    umowy zlecenia jest realizacja świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na
    zasadach określonych w ustawie oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w
    lokalizacji oraz zakresie czasowym określonym w odrębnym harmonogramie. Okręgowej
    Radzie Adwokackiej w ... powierzono, na mocy art. 11 ust. 1 ustawy, prowadzenie punktów
    nieodpłatnej pomocy prawnej w różnych lokalizacjach.
    Na podstawie tych umów Wnioskodawca realizował świadczenia w okresie od 1 stycznia
    2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. oraz od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2024
    r. - na podstawie kolejno co roku zawieranych umów współpracy tj. umów z różnymi
    Powiatami:
    1. Umowa nr ...., zawarta .. grudnia 2019 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2020 r., tj.
      od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. w punkcie NPP w ....
    2. Umowa zawarta ... stycznia 2021 r., Powiat ..., świadczenie NPP w 2021 r., tj. od 1
      stycznia do 31 grudnia 2021 r. w punkcie NPP w .....
    3. Umowa nr ..., zawarta ... grudnia 2022 r., Powiat ..., świadczenie NPP w 2023 r., tj. od 1
      stycznia do 31 grudnia 2023 r. w punkcie NPP w ...
    4. Umowa nr ..., zawarta ... grudnia 2023 r., Powiat ..., świadczenie NPP w 2024 r., tj. od 1
      stycznia do 31 grudnia 2024 r. w punkcie NPP w ...
    W ramach wszystkich ww. umów, Wnioskodawca dyżurował świadcząc nieodpłatną pomoc
    prawną w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej zgodnie z harmonogramem. Miejsca i
    godziny dyżurów zostały wyznaczone przez powiaty, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10 ww.
    ustawy. Za każdym razem, począwszy od 1 stycznia 2020 r., udzielanie nieodpłatnej
    pomocy prawnej odbywa się według kolejności zgłoszeń, po umówieniu terminu wizyty.
    Zgłoszeń dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez starostę
    albo, odpowiednio, Prezydenta Miasta. Starosta/Prezydent Miasta, oprócz dokonywania
    zgłoszeń telefonicznych może również umożliwić dokonywanie zgłoszeń za
    pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Nieodpłatna pomoc prawna
    udzielana jest jako zadanie zlecone przez powiaty oraz miasta na prawach powiatu na
    podstawie zawartych z nimi umów. Zgodnie z art. 8. ust. 1 ustawy, zadania polegające na
    udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie, są
    zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat/miasto
    na prawach powiatu w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Powiat powierza
    połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem na
    udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej
    działalność pożytku publicznego, zwanej dalej „organizacją pozarządową”, z
    przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli na powiat przypadają dwa punkty,
    adwokatom lub radcom prawnym powierza się prowadzenie jednego punktu, a
    prowadzenie drugiego powierza się organizacji pozarządowej, która udziela nieodpłatnej
    pomocy prawnej i świadczy nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w tym punkcie w
    zakresie czasowym wskazanym w umowie. ORA zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach
    określonych w art. 5 ust. 2-5, art. 7 oraz art. 8 ust. 2-13. (art. 11 ust. 1-1 a, ust. 2, ust. 7, ust.
    10). Zgodnie z art. 4 ww. ustawy, nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie przysługują osobie uprawnionej, wskazanej w ustawie. W myśl art. 3 ww.
    ustawy, nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:
    1) poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej „osobą uprawnioną”, o obowiązującym
      stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej
      obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym,
      administracyjnym, sądowym lub sądowoadministracyjnym, lub
    2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub

    3) sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem
      pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i
      pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, lub
    3a) nieodpłatną mediację, lub
    4) sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
      pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy
      prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu
      sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku
      finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.
    Każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej dokumentuje się w karcie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, zwanej dalej „kartą pomocy”, przez podanie w
    szczególności informacji dotyczących zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny
    prawa której dotyczyła ta pomoc, kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu
    poświęconego na jej udzielenie i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie,
    ogólnych informacji o osobie uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci,
    wykształcenia, dochodu, gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania oraz danych
    dotyczących punktu, osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia.
    Karta pomocy zawiera część obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy.
    Wypełnienie przez osobę uprawnioną tej części karty pomocy, w tym podanie numeru
    telefonu w celu zasięgnięcia dalszej opinii, jest uzależnione od zgody osoby uprawnionej.
    W karcie pomocy nie podaje się danych osobowych osoby uprawnionej, które mogą
    bezsprzecznie identyfikować osobę. Powiat nie zobowiązał Wnioskodawcy w umowie do
    zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa nie
    przenosi na Wnioskodawcę odpowiedzialności wobec osób trzecich na realizowanie
    świadczeń. Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za wykonanie swoich czynności
    wobec osób trzecich, gdyż ponosi je zleceniodawca zgodnie z art. 427 i 429 ustawy z dnia
    23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Z tytułu pełnienia ww. dyżurów, Wnioskodawca
    otrzymuje wynagrodzenie miesięczne. Wynagrodzenie jest niezależne od ilości
    udzielonych świadczeń, co oznacza, że jest niezależne od liczby rzeczywiście obsłużonych
    klientów. Wynagrodzenie jest przekazywane po każdym przepracowanym miesiącu
    przelewem na rachunek bankowy zleceniobiorcy na podstawie wystawianego dokumentu
    księgowego (faktura VAT lub rachunek) dostarczanego do Powiatu w wersji elektronicznej
    lub papierowej. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym
    miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Za świadczenie usług w miesiącach od stycznia 2020 r. do dzisiejszego Wnioskodawca
    wystawił faktury VAT w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
    Realizując umowę zlecenia Wnioskodawca nie ponosi ryzyka gospodarczego i
    ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w
    konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą
    ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty. Do wykonywania czynności wynikających z
    umowy zlecenia Wnioskodawca wykorzystuje lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały,
    zaplecze techniczne) zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu. W związku z
    realizacją umowy, Wnioskodawca ponosi wydatki w postaci kosztów dojazdu do miejsca
    dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej. W związku z realizacją
    umowy zlecenia Wnioskodawca nie ponosi innych wydatków. Wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że Zleceniobiorca
    (Wnioskodawca) nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.
    Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur,
    która została narzucona przez Powiat. Umowa zlecenia przewiduje stałe miesięczne
    wynagrodzenie od dyżuru. Skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można
    mówić o ponoszeniu ryzyka gospodarczego. Wnioskodawca nie ma także wpływu na

    wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego z umowy. Wynagrodzenie, które
    Wnioskodawca otrzymuje od Powiatu za wykonywane usługi, będące przedmiotem
    wniosku, stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
    o podatku dochodowym od osób fizycznych - tj. przychody z tytułu wykonywania usług na
    podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej.
    Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym liczbę adwokatów i radców
    prawnych, którzy będą jej udzielać, zasady wynagradzania oraz zasady wykorzystywania
    urządzeń technicznych w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Powiat zobowiązany jest
    ustalić z właściwą okręgową izbą adwokacką oraz okręgową izbą radców prawnych.
    Wnioskodawca zawarł z Powiatami umowy o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej (dalej: „Umowa o nieodpłatną pomoc prawną”). Na podstawie tej umowy
    Wnioskodawca, działając w charakterze adwokata, zobowiązał się do osobistego
    świadczenia - za wynagrodzeniem należnym od Powiatu - nieodpłatnej pomocy prawnej
    osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym przez
    Powiat. W umowie określono:
      · miejsce i czas udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej (adres punktu i harmonogram
        dyżurów Wnioskodawcy),
      · miesięczne wynagrodzenie za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej,
      · zasady wyznaczania zastępstwa w razie niemożności osobistego świadczenia usług.
    Umowy z Powiatami obejmują cały rok 2020, 2021, 2023, 2024. W trakcie dyżurów w
    Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej Wnioskodawca udziela porad osobom fizycznym, w
    tym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą i niezatrudniającym
    pracowników w ciągu ostatniego roku, które spełniają ustawowe warunki do uzyskania
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zgłosiły się zgodnie z procedurą ustaloną przez Powiat.
    Wynagrodzenie określone w umowie jest ustalone przez Powiat na podstawie ustawy o
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
    Wnioskodawca nie ma wpływu na jego wysokość ani warunki negocjacji. Wynagrodzenie
    nie zależy od liczby porad udzielonych w trakcie dyżurów. Wnioskodawca dokumentuje
    wykonanie usług poprzez wystawianie faktur VAT na rzecz Powiatu, z wykazaniem
    podatku należnego i rozliczaniem go w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
    Jednak ze względu na specyfikę świadczenia tych usług, a w szczególności ich osobisty
    charakter, powstała wątpliwość, czy usługi te faktycznie są świadczone w ramach
    prowadzonej działalności gospodarczej. Wykonywanie umowy odbywa się poprzez
    osobiste świadczenie porad w lokalizacjach wskazanych w umowie. Wnioskodawca nie
    korzysta z pomocy innych osób, w tym współpracowników. W przypadku braku możliwości
    osobistego stawiennictwa (np. choroba, zdarzenie losowe) jest zobowiązany wyznaczyć
    zastępcę z listy zastępców i poinformować Powiat o jego danych, dacie oraz miejscu
    zastępstwa oraz przyczynach nieobecności. Wynagrodzenie jest wypłacane wyłącznie za
    osobiste świadczenie usług. Ma ono charakter zryczałtowany i jest niezależne od liczby
    osób, które zgłoszą się na dyżur. Wypłata następuje na podstawie podpisanej ewidencji
    czasu pracy obejmującej faktycznie zrealizowane dyżury. Wnioskodawca nie otrzymuje
    żadnych dodatkowych świadczeń z tytułu wykonywania tej umowy.
    Przychody z tytułu realizacji umowy stanowią przychody określone w art. 13 pkt 8 lit. a
    ustawy o PIT. Umowy przewidują wykonywanie usług w lokalach zapewnionych przez
    Powiat, wyposażonych w meble, zamykaną szafę na dokumenty, urządzenia biurowe
    (drukarka/skaner, komputer), dostęp do energii, telefonu i Internetu, a także w materiały
    biurowe i tusze/tonery. Wnioskodawca nie ponosi ryzyka ekonomicznego - wysokość
    stawki ustalana jest odgórnie przez Powiat. Od beneficjentów nie jest pobierane
    jakiekolwiek wynagrodzenie, a Wnioskodawca nie może pobierać żadnych opłat za
    udzielane porady, nie reprezentuje osób korzystających z pomocy przed sądami, nie
    sporządza ani nie podpisuje pism procesowych w ich imieniu, nie używa w punkcie swoich

    pieczątek czy szyldu, nie decyduje o doborze klientów. Umowa nie nakłada na
    Wnioskodawcę obowiązku zawarcia odrębnego ubezpieczenia OC wobec osób trzecich
    (poza obowiązkowym ubezpieczeniem wynikającym z wykonywania zawodu adwokata
    /radcy prawnego).
    Zgodnie z art. 3 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, obejmuje ona:
      poinformowanie osoby uprawnionej o stanie prawnym i przysługujących jej prawach
      lub obowiązkach (w tym w związku z postępowaniem sądowym, administracyjnym
      lub przygotowawczym),
      wskazanie sposobu rozwiązania problemu prawnego,
      sporządzenie projektu pisma w sprawach wskazanych powyżej (z wyłączeniem pism
      procesowych w toku postępowania sądowego, przygotowawczego lub sądowo-
      administracyjnego),
      nieodpłatną runkiem posiadania stosownych uprawnień),
      sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
      pełnomocnika z urzędu,
      poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku finansowym.

## Pytanie

Czy Wnioskodawca jest zobowiązany odprowadzić podatek od towarów i usług z tytułu
    uzyskiwanego wynagrodzenia z umów zlecenia zawartych z powiatami, tj.:
    1. Umowa nr ...., zawarta ... grudnia 2019 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2020 r., tj.
      od 1 stycznia do 31 grudnia 2020r. w punkcie NPP w ...,
    2. Umowa, zawarta ... stycznia 2021 r., Powiat ...., świadczenie NPP w 2021 r., tj. od 1
      stycznia do 31 grudnia 2021 r. w punkcie NPP w ....,
    3. Umowa nr ..., zawarta ... grudnia 2022 r., Powiat ..., świadczenie NPP w 2023 r., tj. od 1
      stycznia do 31 grudnia 2023 r. w punkcie NPP w ...,
    4. Umowa nr ..., zawarta ... grudnia 2023 r., Powiat ..., świadczenie NPP w 2024 r., tj. od 1
      stycznia do 31 grudnia 2024 r. w punkcie NPP w ...,
    w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach
    określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, w świetle
    rodzaju czynności, warunków ich świadczenia i zasad przyznawania wynagrodzenia,
    stwierdzić należy, że dokonywane w ramach umowy zlecenia czynności nie stanowią
    wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej, stąd podlegają wyłączeniu
    opodatkowaniem podatkiem VAT wobec faktu, że za przychody z działalności
    wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie
    umowy zlecenia. W ocenie Wnioskodawcy, przychody otrzymywane od Powiatu z tytułu
    ww. umowy zlecenia za realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, na
    zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach
    wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w
    odrębnym harmonogramie - mieszczą się w zakresie przychodów z działalności
    wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r., tj. będą to przychody wymienione w pkt 8 -

    przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane
    wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej. W związku z wykonywaniem
    czynności w ramach zlecenia Wnioskodawca nie dysponuje niezależnością i
    samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż działa wówczas jako profesjonalny podmiot
    gospodarczy. Zauważyć należy, że realizując umowę zlecenia Wnioskodawca nie ma
    możliwości swobodnego zorganizowania m.in. wyboru godzin i dni dyżuru, lokalu,
    infrastruktury, osób uprawnionych. Co należy podkreślić, Wnioskodawca nie ponosi także
    ryzyka gospodarczego i ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich
    zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności
    gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty. Do wykonywania
    czynności wynikających z umowy zlecenia Wnioskodawca wykorzystuje lokal i
    infrastrukturę zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu. Zagadnienie
    zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako Zleceniobiorca Wnioskodawca nie ponosi
    również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.
    Co istotne, Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość
    stawki za dyżur, która została narzucona przez Powiat. Umowa zlecenia przewiduje stałe,
    zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się
    na dyżur oraz efektu świadczonych usług. Zasady przyznawania wynagrodzenia zostały
    opisane powyżej.
    Od osób uprawnionych nie pobiera się żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są
    beneficjentami. Zleceniobiorca nie może udzielać informacji o podmiotach świadczących
    odpłatną pomoc prawną. W rezultacie, skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie
    można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez adwokata. Zgodnie z art. 5 ust. 1
    pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne
    świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy, przez
    świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na
    rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
    prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
    jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania
    czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem
    organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem
    wynikającym z mocy prawa. Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez
    świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno
    zaniechanie, powstrzymanie się od działania. Przy ocenie charakteru świadczenia jako
    usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona
    usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak
    zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje
    bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze
    majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas,
    gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji
    może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek
    pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi
    mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność
    następuje w zamian za to świadczenie. Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie, które
    otrzymuje od Powiatów za wykonane czynności stanowi przychód, o którym mowa w art.
    13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przemawia za tym fakt, że w
    związku z wykonywaniem czynności w ramach zlecenia Wnioskodawca nie dysponuje
    niezależnością i samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż Wnioskodawca działa jako
    profesjonalny podmiot gospodarczy. Ponadto świadcząc usługi w ramach wskazanej

    umowy Wnioskodawca nie ponosi ryzyka gospodarczego i ekonomicznego związanego z
    prowadzoną działalnością. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie
    zawartej umowy zlecenia na rzecz Powiatu, nie mieści się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług, a tym samym
    Wnioskodawca nie powinien być z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania
    podatku VAT. W rezultacie uznać należy, że otrzymywane przez Wnioskodawcę
    wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy zlecenia nie podlega opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług. Zatem nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od
    towarów i usług od wynagrodzenia otrzymanego na podstawie zawartych z Powiatami
    umów zlecenia.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”: Opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy: Przez
    dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do
    rozporządzania towarami jak właściciel (...). W świetle art. 8 ust. 1 ustawy: Przez
    świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na
    rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
    prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
      jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
    3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest
    dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega
    opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy
    zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego
    beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a
    świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle
    wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność powinna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który
    w związku z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie
    podatnikiem podatku od towarów i usług. W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami
    są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby
    fizyczne, wykonujące j samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez
    względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także

    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Według art. 15 ust. 3 ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 22 stycznia 2020 r.: Za
    wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się
    czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn.
      zm. 43);
    2) (uchylony);
    3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
      czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
      więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
      wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
      trzecich.
    Na mocy art. 15 ust. 3 ustawy - w brzmieniu obowiązującym od 23 stycznia 2020 r: Za
    wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się
    czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
    2) (uchylony);
    3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
      czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
      więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
      wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
      trzecich.
    Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.), dalej jako „ustawa o PIT” - w brzmieniu
    obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.: Za przychody z działalności wykonywanej osobiście,
    o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się:
    1) (uchylony);
    2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z
      uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych
      przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
    3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
    4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych
      z partnerami zagranicznymi;
    5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych
      osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o
      których mowa w pkt 7;

    6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
    7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
    7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
    8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o
      dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
        organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
        działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
        te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie
        umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej
        działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;
    9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej,
    - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej
    Dyrektywą 2006/112/WE, zgodnie z którym: „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką
    działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem,
    działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za
    działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły,
    majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że: „Podatnikiem”
    jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność
    gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. W myśl art. 10
    Dyrektywy 2006/112/WE: Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że
    działalność gospodarcza jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT
    pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub
    jakimikolwiek innymi więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą
    a pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    pracodawcy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniach sprecyzował, że
    za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana
    jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz
    którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie
    usługodawcy a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich
    za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (orzeczenia w sprawie C-202
    /90 Ayuntamiento de Sevilla v Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda;
    C-235/85 pomiędzy Komisją Wspólnot Europejskich a Królestwem Niderlandów).

    W ramach wszystkich ww. umów, wnioskodawca świadczył nieodpłatną pomoc prawną
    /nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej
    zgodnie z harmonogramem. Miejsca i godziny dyżurów zostały wyznaczone przez powiaty,
    zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10 ww. ustawy. Wątpliwości dotyczą braku obowiązku
    odprowadzenia podatku od towarów i usług z tytułu realizacji świadczeń z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej. Z przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 3 ustawy
    wynika, że warunkiem dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę
    fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym
    pozostają poza regulacjami ustawy, jest uznanie przychodów osiąganych z tytułu
    wykonywanych czynności za przychody wymienione w art. 12 ust. 1-6 (przychody z
    wykonywanej pracy) lub w art. 13 pkt 2-9 (przychody z działalności wykonywanej
    osobiście) ustawy o PIT. Z okoliczności sprawy wynika, że w kontekście umów zlecenia
    zawartych z Powiatami, wynagrodzenie otrzymane za wykonywanie czynności określonych
    w umowach stanowi przychody, o których mowa w przepisach art. 13 pkt 8 ustawy o PIT. Z
    cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest
    łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie
    zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi
    stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do
    warunków: wykonywania tych czynności, wynagrodzenia, oraz odpowiedzialności
    zlecającego za wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Użycie słowa
    „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza opodatkowanie
    pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez umowę o pracę lub
    inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania) między pracodawcą a
    pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    pracodawcy. Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko
    powinny być wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o PIT, lecz także spełnione muszą zostać
    pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się
    na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za
    wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w
    rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym
    ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny
    w zakresie warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Odnośnie dwóch pierwszych
    warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek prawny o charakterze
    odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a
    podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie określony co do
    warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia. Nie będzie więc
    podatnikiem w rozumieniu ustawy osoba, która w ramach podpisanej umowy, tworzyć
    będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym
    ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie
    wymogów wyłączających samodzielność działania poprzez zawarcie więzi prawnej między
    zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do warunków wykonywania zleconych czynności,
    wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
    trzecich, pozwala jednocześnie wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania
    podatkiem od towarów i usług. Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie
    oraz przynajmniej podstawowe warunki wykonywania czynności, należy uznać, że
    „odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich jest kryterium kluczowym dla oceny
    charakteru prawnopodatkowego danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na
    gruncie ustawy prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status
    podatnika podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej
    powstania podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy. We wniosku wskazano,

    że wynagrodzenie, które otrzymuje Wnioskodawca od Powiatów za wykonywane usługi,
    będące przedmiotem wniosku, stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o
    podatku PIT - tj. przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia
    uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej. A zatem należy
    przeanalizować pozostałe warunki, o których mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy.
    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich. O wyłączeniu z
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w przypadku, gdy
    zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w przypadku stosunku
    pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywaniem
    czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a odpowiedzialność za te czynności
    w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści
    zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie, które w swej istocie kładzie na
    zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę, podobnie jak ma to miejsce w
    przypadku stosunku pracy. Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej
    (stosunku prawnego) pomiędzy zleceniobiorcą - Wnioskodawcą a zleceniodawcą -
    Powiatem wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki to nie można uznać
    Wnioskodawcy za podatnika VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku
    oznacza, że Wnioskodawca w charakterze podatnika VAT. Warunek pierwszy - warunki
    wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w istotę typowej umowy zlecenia,
    której przedmiotem jest pomoc prawna oraz poradnictwo obywatelskie - świadczone
    przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego. W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie
    ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak
    kształtuje się wynagrodzenie - warunek drugi). Warunek drugi - wynagrodzenie.
    Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca korzysta z infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest
    spełniony, w praktyce sprowadza się do weryfikacji czy umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można mówić o
    ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez zleceniobiorcę. Warunek trzeci -
    odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie spełniony jeżeli
    zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po stronie
    faktycznego wykonawcy - zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności. Mając powyższe na uwadze, na gruncie powołanych
    przepisów należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku, wykonywanie przez
    świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie zawartych z Powiatami umów zlecenia, nie mieści się w
    definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie, a tym samym Wnioskodawca nie
    jest z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku. W
    rozpatrywanej sprawie, do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia
    wykorzystuje się lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną
    przez powiat/miasto na prawach powiatu. W związku z realizacją umowy, Wnioskodawca
    ponosi wydatki w postaci kosztów dojazdu do miejsca dyżuru oraz koszty doręczenia
    dokumentacji sprawozdawczej. W związku z realizacją umowy zlecenia Wnioskodawca nie
    ponosi innych wydatków. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej

    Zlecającego powoduje, że Zleceniobiorca (Wnioskodawca) nie ponosi również w tym
    zakresie ryzyka ekonomicznego. Jednocześnie, jak wskazano w opisie sprawy, z tytułu
    pełnienia dyżurów, Wnioskodawca otrzymuje zryczałtowane wynagrodzenie za każdy
    dyżur. Wynagrodzenie jest niezależne od ilości udzielonych świadczeń, co oznacza, że jest
    niezależne od liczby rzeczywiście obsłużonych klientów. Podstawą wypłaty wynagrodzenia
    jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności. Wnioskodawca nie
    wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur, która została
    narzucona przez Powiat. Umowa zlecenia przewiduje stałe miesięczne wynagrodzenie za
    dyżur. Skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu
    ryzyka gospodarczego. Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość przyznanego
    wynagrodzenia wynikającego z umowy. Ponadto, powiaty nie zobowiązały Wnioskodawcy
    w umowie do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Umowa nie przenosi na Wnioskodawcę odpowiedzialności wobec osób trzecich na
    realizowanie świadczeń. Wnioskodawca odpowiedzialności za wykonanie swoich
    czynności wobec osób trzecich, gdyż ponosi je zleceniodawca zgodnie z art. 427 i 429
    ustawy Kodeks cywilny. Jak wskazał Wnioskodawca w opisie sprawy, realizując umowę
    zlecenia - nie ponosi ryzyka gospodarczego i ekonomicznego, rozumianego jako
    możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na
    wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo
    poniesienia straty. Powyższe wskazuje, że zawarcie opisanych we wniosku umów zlecenia
    powoduje powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku
    pracy, w ramach którego Wnioskodawca jest związany ze zleceniodawcą (Powiatem)
    więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności, wynagrodzenia, a także
    odpowiedzialności zleceniodawcy wobec osób trzecich. Wobec powyższego, w odniesieniu
    do świadczonych przez Wnioskodawcę usług z zakresu pomocy prawnej, poradnictwa
    obywatelskiego i mediacji, zaistnieją przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, co oznacza, że
    zostaną spełnione kryteria wyłączające świadczenie ww. usług, objętych zawartymi
    umowami z powiatami, z czynności podlegających ustawie. Zatem świadczenie przez
    Wnioskodawcę, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, opisanych usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nie stanowi wykonywanej samodzielnie działalności
    gospodarczej i w efekcie Wnioskodawca z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i
    usług, a wykonywane czynności nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
    Jednocześnie wskazuję, że analogicznym (takim samym) stanie faktycznym wydana została
    interpretacja Krajowej Informacji Skarbowej w sprawie:
    · 0113-KDIPT1-1.4012.5.2025.2.AK, ID informacji: 629917, interpretacja indywidualna,
      status: aktualna, data publikacji: 13 marca 2025 r., data wydania: 11 marca 2025 r.,
      tytuł: „Niepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia usług nieodpłatnej
      pomocy prawnej. Dokumentowanie ww. czynności”,
      oraz
    · 0114-KDIP4-3.4012.766.2024.1.DS, UNP: 2536208, 26 lutego 2025 r., sprawa: wniosek o
      wydanie interpretacji indywidualnej - podatek od towarów i usług,
      ponadto
    · 0114-KDIP4-2.4012.183.2025.1.SKJ, UNP: 2572555, 8 kwietnia 2025 r., sprawa: wniosek o
      wydanie interpretacji indywidualnej - podatek od towarów i usług,
      jak również
    · 0112-KDIL1-2.4012.460.2024.2.DS, UNP: 2436293, 4 listopada 2024 r.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm., t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm., t. j. Dz. U. z 2022 r.
    poz. 931 ze zm., t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm., t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., t.
    j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest
    dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy wskazać, że aby dana czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8
    ust. 1 ustawy, była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana
    przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i
    usług.
    W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Według art. 15 ust. 3 ustawy:

      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony)
      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
        tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
        prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
        czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
        czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych
        czynności wobec osób trzecich.
    Na mocy art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej,
        naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w
        konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z
        tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty
        tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z
        uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych
        przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
        arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z
        pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób
        powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z
        wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
        samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
        wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w
        postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z
        zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych,
        a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy
        władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem
        przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
        należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
        stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
        o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej
        jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
        prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
        działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik
        wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
        prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
        przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
        kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym
        przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez
        podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o
        których mowa w pkt 7.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest
    łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie
    zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi
    stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:
      wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia, oraz
      odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania, poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do

    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala wyłączyć
    wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Znacząca jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Pana z Powiatami.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.

    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważenia wymaga, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.

    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę łączą ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w przypadku
    stosunku pracy, jako że nie ponosi on ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywaniem
    czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a odpowiedzialność za te czynności
    w stosunku do osób trzecich bezwzględnie ponosi zlecający. Oznacza to, że z treści
    zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie, które w swej istocie kładzie na
    zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę, podobnie jak ma to miejsce w
    przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą - Panem a zleceniodawcą - Powiatem, wykaże, że spełnione są
    wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika VAT. Jednocześnie brak
    spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca występuje w charakterze
    podatnika VAT.
    Warunek pierwszy - warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna świadczona przez
    osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej
    zlecającego – w niniejszej sprawie Powiatów.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi - wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci - odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek zostanie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek zostanie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że:
      jest Pan czynnym podatnikiem podatku VAT,
      od .... 2019 r. prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, której
      przedmiotem jest działalność prawnicza,
      od 1 stycznia 2020 r. do dnia dzisiejszego świadczy Pan nieodpłatną pomoc prawną,
      na podstawie ww. umów realizował Pan świadczenia w okresie od 1 stycznia 2020 r.
      do dnia 31 grudnia 2021 r. oraz od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2024 r.
      - na podstawie kolejno co roku zawieranych umów współpracy,
      ... grudnia 2019 r., ... grudnia 2022 r. i ... grudnia 2023 r. zawarł Pan umowy zlecenia z
      Powiatem ... oraz ... stycznia 2021 r. zawarł Pan umowę zlecenia z Powiatem ...,
      przedmiotem ww. umów jest realizacja świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy
      prawnej na zasadach określonych w ustawie oraz aktach wykonawczych do ustawy,
      na terenie, w lokalizacji oraz zakresach czasowych określonych w odrębnych
      harmonogramach,

      w ramach wszystkich ww. umów, dyżurował Pan świadcząc nieodpłatną pomoc
      prawną w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej zgodnie z harmonogramem,
      miejsca i godziny dyżurów zostały wyznaczone przez ww. powiaty,
      powiaty nie zobowiązały Pana w umowach do zawarcia umowy ubezpieczenia od
      odpowiedzialności wobec osób trzecich, umowy nie przenosiły na Pana
      odpowiedzialności wobec osób trzecich na realizowanie świadczeń, nie ponosi Pan
      odpowiedzialności za wykonanie swoich czynności wobec osób trzecich, gdyż ponosi
      je zleceniodawca zgodnie z art. 427 i 429 ustawy Kodeks cywilny,
      z tytułu pełnienia ww. dyżurów, otrzymuje Pan wynagrodzenie miesięczne;
      wynagrodzenie jest niezależne od ilości udzielonych świadczeń, co oznacza, że jest
      niezależne od liczby rzeczywiście obsłużonych klientów; wynagrodzenie jest
      przekazywane po każdym przepracowanym miesiącu przelewem na rachunek
      bankowy zleceniobiorcy na podstawie wystawianego dokumentu księgowego
      (faktura VAT lub rachunek) dostarczanego do Powiatu w wersji elektronicznej lub
      papierowej; podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym
      miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia
      nieodpłatnej pomocy prawnej, zgodnie z podpisaną listą obecności,
      realizując umowę zlecenia nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego i ekonomicznego,
      rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji
      negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą
      niebezpieczeństwo poniesienia straty,
      do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pan lokal i
      infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną przez powiat
      /miasto na prawach powiatu,
      w związku z realizacją umowy, ponosi Pan wydatki w postaci kosztów dojazdu do
      miejsca dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej, w związku
      realizacją umowy zlecenia nie ponosi Pan innych wydatków; wykorzystywanie
      infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że Zleceniobiorca
      (czyli Pan) nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego,
      nie ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur, która
      została narzucona przez Powiat; umowa zlecenia przewiduje stałe miesięczne
      wynagrodzenie od dyżuru,
      wynagrodzenie, które otrzymuje Pan od Powiatu za wykonywane usługi, będące
      przedmiotem wniosku, stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o
      podatku dochodowym od osób fizycznych - tj. przychody z tytułu wykonywania usług
      na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
      organizacyjnej.
    Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy jest Pan zobowiązany odprowadzić podatek z
    tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia z umów zlecenia zawartych z ww. Powiatami w
    przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej.

    Analiza okoliczności sprawy i powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świadczenie
    przez Pana usług z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie zawartych umów,
    nie mieści się/nie będzie się mieściła w definicji działalności gospodarczej określonej w
    ustawie o podatku od towarów i usług.
    Realizując czynności na podstawie umów zlecenia nie ponosi Pan odpowiedzialności
    wobec osób trzecich za wykonywane czynności oraz nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego
    i ekonomicznego związanego z wykonywanymi ww. czynnościami. Do wykonywania
    czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pan lokal i infrastrukturę (sprzęt i
    materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną przez powiat/miasto na prawach powiatu. Co
    więcej, nie ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia, ani wysokość stawki za dyżur,
    która została narzucona przez Powiat. Umowa zlecenia przewiduje stałe miesięczne
    wynagrodzenie.
    Powyższe okoliczności wskazują, że zawarcie opisanych umów zlecenia powoduje
    powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w
    ramach którego Pan jako Zleceniobiorca związany był/jest/będzie ze Zleceniodawcami -
    Powiatami - więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności, wynagrodzenia,
    a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie:
    · Umowy nr ...., zawartej ... grudnia 2019 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2020 r., tj.
      od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. w punkcie NPP w ...,
    · Umowy zawartej ... stycznia 2021 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2021 r., tj. od 1
      stycznia do 31 grudnia 2021 r. w punkcie NPP w ...,
    · Umowy nr ..., zawartej ... grudnia 2022 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2023 r., tj.
      od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. w punkcie NPP w ...,
    · Umowy nr ..., zawartej ... grudnia 2023 r. z Powiatem ..., świadczenie NPP w 2024 r., tj.
      od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. w punkcie NPP w ....
    na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną nie stanowi/nie
    będzie stanowiło świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Pana działalności
    gospodarczej, a tym samym nie podlega/nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem
    VAT.
    Mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące przepisy, należy stwierdzić, że z tytułu
    świadczenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umów zlecenia, za które
    otrzymywał/otrzymuje/ będzie Pan otrzymywał od Powiatów wynagrodzenie, nie jest/nie
    będzie Pan zobowiązany do odprowadzenia podatku od towarów i usług.
    Tym samym, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.
    Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego
    przez Pana i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji
    indywidualnej.
    Informuję, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku
    (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem,
    nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
    Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający
    wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego
    przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle
    związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).

    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym
    wniosku. W interpretacji tej, jako element stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przyjęto
    Pana wskazanie, że „Przychody z tytułu realizacji umowy stanowią przychody określone w
    art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT”.
    W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego
    w opisie sprawy, interpretacja traci swą aktualność.
    Odnosząc się natomiast do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych, należy
    wskazać, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych
    spraw podatnika, w określonym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym i tylko w tych
    sprawach są wiążące.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.