Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4515-162/15-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-02-17
Teza: Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, otrzymanie przez Wnioskodawcę w drodze darowizny od ojca całości lub części udziałów w Spółce Holdingowej będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w sytuacji, gdy Wnioskodawca zgłosi nabycie własności udziałów w H. właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego lub w sytuacji gdy umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, a w chwili zawarcia umowy darowizny Wnioskodawca będzie obywatelem polskim i będzie posiadał miejsce zamieszkania oraz miejsce stałego pobytu na terytorium Polski?
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; przedsiębiorstwa; umowa-umowa darowizny; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 9 grudnia 2015 r. (data wpływu 15 grudnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Właściciel, Darczyńca jest właścicielem grupy kapitałowej A. (dalej: Grupa) znajdującej się w światowej czołówce firm branży kablowej. W celu uproszczenia struktury Grupy oraz usprawnienia procesu zarządzania Właściciel zamierza przeprowadzić działania restrukturyzacyjne, polegające w szczególności na utworzeniu spółki holdingowej (dalej: Spółka Holdingowa, H.) w Wielkiej Brytanii. H. utworzona zostanie jako spółka prawa brytyjskiego (stanowiąca odpowiednik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Polsce), będzie posiadać siedzibę na terytorium Wielkiej Brytanii i tam podlegać będzie opodatkowaniu od całości swoich dochodów i majątku, bez względu na miejsce ich osiągania, z uwzględnieniem odpowiednich postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zgodnie z zamierzeniami restrukturyzacyjnymi Właściciel obejmie 100% udziałów w Spółce Holdingowej. Spółki wchodzące obecnie w skład Grupy (wszystkie lub wybrane) będą spółkami zależnymi H. W konsekwencji, Właściciel stanie się jedynym bezpośrednim udziałowcem nowoutworzonej Spółki Holdingowej, z kolei H. będzie jedynym udziałowcem bezpośrednim dotychczasowych podmiotów w Grupie (Właściciel zamierza również dokonać przekazania majątku następcom - w ramach sukcesji. Istnieje zatem możliwość, że część działań restrukturyzacyjnych zostanie zrealizowana już po sukcesji majątku).

W przyszłości Właściciel planuje przekazać w drodze darowizny (bez wynagrodzenia) całość lub część udziałów w Spółce Holdingowej swojej córce bądź córkom.

Jedną z córek Właściciela jest Wnioskodawca - (dalej: Wnioskodawca). W wyniku planowanej darowizny Wnioskodawca otrzyma całość lub część udziałów w Spółce Holdingowej (w przypadku otrzymania części udziałów istnieje możliwość, że pozostałą część udziałów otrzymają siostry Wnioskodawcy). W konsekwencji, w wyniku darowizny, Wnioskodawca stanie się jedynym bezpośrednim udziałowcem Spółki Holdingowej (bądź jednym z kilku - w przypadku dokonania przez Właściciela darowizny na rzecz kilku córek). W konsekwencji, Wnioskodawca zostanie wskazany we właściwym rejestrze w Wielkiej Brytanii jako udziałowiec H. Tym samym, Wnioskodawca stanie się pośrednim właścicielem Grupy.

Umowa darowizny zostanie zawarta w Polsce i będzie podlegała prawu polskiemu.

Istnieje możliwość, że po otrzymaniu od Właściciela całości lub części udziałów w H. Wnioskodawca zawrze z Darczyńcą umowę „declaration of trust” (dalej: Umowa), będącą szczególną instytucją prawa brytyjskiego. Na mocy Umowy Wnioskodawca zleci Darczyńcy wykonywanie praw wynikających z udziałów w H. Darczyńca będzie w szczególności uprawniony do sprawowania zarządu w Spółce Holdingowej (istnieje również możliwość, że na mocy Umowy Darczyńca będzie uprawniony do pobierania dywidendy). Mając na uwadze, że na skutek umowy darowizny własność udziałów w H. przejdzie na Wnioskodawcę, to Wnioskodawca będzie nowym właścicielem udziałów w H.

Zarówno Wnioskodawca, jak i Darczyńca są osobami fizycznymi, obywatelami Polski, posiadają miejsce stałego pobytu na terytorium Polski oraz podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, otrzymanie przez Wnioskodawcę w drodze darowizny od ojca całości lub części udziałów w Spółce Holdingowej będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w sytuacji, gdy Wnioskodawca zgłosi nabycie własności udziałów w H. właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego lub w sytuacji gdy umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, a w chwili zawarcia umowy darowizny Wnioskodawca będzie obywatelem polskim i będzie posiadał miejsce zamieszkania oraz miejsce stałego pobytu na terytorium Polski?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymanie przez Wnioskodawcę w drodze darowizny od ojca całości lub części udziałów w Spółce Holdingowej będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w sytuacji, gdy Wnioskodawca zgłosi nabycie własności udziałów w H. właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego lub w sytuacji gdy umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, a w chwili zawarcia umowy darowizny Wnioskodawca będzie obywatelem polskim i będzie posiadał miejsce zamieszkania oraz miejsce stałego pobytu na terytorium Polski.

Uzasadnienie stanowiska Spółki

1.  Opodatkowanie darowizny podatkiem od spadków i darowizn

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi od spadków i darowizn podlega m.in. nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

W myśl art. 2 ww. ustawy nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast stosownie do art. 3 pkt 1 tejże ustawy podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje należy wskazać, że podatkowi od spadków i darowizn podlega każda darowizna, (w tym również darowizna rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą) o ile dokonana zostanie na rzecz osoby fizycznej, która w chwili zawarcia umowy darowizny jest obywatelem polskim lub ma stałe miejsce pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „darowizna”. Należy się zatem odwołać do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2014 r., poz. 121, dalej: KC).

Zgodnie z art. 888 § 1 KC przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Podstawową cechą umowy darowizny jest zatem bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem jego majątku. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za otrzymane świadczenie. Istotą darowizny - jako czynności nieodpłatnej - jest więc brak po drugiej stronie ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego.

W myśl natomiast art. 889 KC nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:

1.  gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;
2.  gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte.

Zatem daną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy darowizny, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego, pod warunkiem, że czynność ta nie została wymieniona w treści art. 889 Kodeksu cywilnego.

Jak zostało wskazane, Właściciel zamierza przekazać w drodze darowizny (bez wynagrodzenia) całość lub część udziałów w Spółce Holdingowej swojej córce - Wnioskodawcy lub córkom. Darczyńca dokona zatem bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego lub obdarowanych kosztem swego majątku. W konsekwencji, omawiana transakcja będzie stanowiła darowiznę w rozumieniu KC.

Jednocześnie należy wskazać, że mając na uwadze, iż Wnioskodawca, będący osobą fizyczną jest (i w chwili zawarcia umowy darowizny będzie) obywatelem Polski (oraz zakładając, że w chwili zawarcia umowy darowizny będzie posiadał w Polsce miejsce stałego pobytu), przekazanie przez Właściciela w drodze darowizny całości lub części udziałów w H. powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przy nabyciu w drodze darowizny powstaje on z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje należy wskazać, że obowiązek podatkowy z tytułu podatku od spadków i darowizn będzie ciążył na Wnioskodawcy, jako nabywcy całości lub części udziałów w H.

Moment powstania obowiązku podatkowego uzależniony będzie natomiast od tego czy darowizna dokonana zostanie w formie aktu notarialnego. Jeżeli darowizna całości lub części udziałów w H. zostanie dokonana w formie aktu notarialnego, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą złożenia przez Darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego. Jeśli zaś umowa darowizny zostanie dokonana bez zachowania formy aktu notarialnego, obowiązek podatkowy postanie z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia.

1.  Zwolnienie darowizny z opodatkowania

Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 (…).

Jednocześnie, zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwolnienia określone w ust. 1 i w art. 4a stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa.

Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że co do zasady darowizna przekazywana na rzecz osoby wskazanej w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn może podlegać zwolnieniu z opodatkowania, o ile nabywca zgłosi otrzymanie darowizny w odpowiednim terminie do właściwego organu (oraz i ile spełnione zostaną przesłanki z art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Jednocześnie wskazać również należy, że zwolnienie wynikające z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest niezależne od wartości rzeczy lub praw majątkowych nabytych na podstawie jednego z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy. Z tego też względu bez znaczenia dla skorzystania ze zwolnienia pozostaje ich wartość.

Dodatkowo, w myśl art. 4a ust. 4 obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W tym miejscu Wnioskodawca pragnie wskazać, że w jego ocenie w sytuacji, gdy transakcja darowizny całości lub części udziałów w Spółce Holdingowej (której Właściciel planuje dokonać na rzecz Wnioskodawcy lub Wnioskodawcy i pozostałych córek) dokonana zostanie w formie aktu notarialnego, wówczas darowizna objęta zostanie zwolnieniem z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Nie powstanie przy tym zobowiązanie do zgłoszenia nabycia ww. udziałów właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Jeżeli natomiast omawiana darowizna nie zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, darowizna będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, o ile Wnioskodawca dokona zgłoszenia nabycia ww. udziałów właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Wnioskodawca pragnie wskazać, że powyższe stanowisko zostało potwierdzone w interpretacjach organów skarbowych, m.in.:

*   w interpretacji indywidualnej z dnia 4 grudnia 2013 r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn. ITPB2/436-188/13/IB),
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 14 listopada 2013 r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn. ILPB2/436-215/13-2/AJ),
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 5 września 2013 r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (sygn. IPTPB2/436-77/13-2/JR),
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 9 kwietnia 2013 r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (sygn. IPTPB2/436-13/13-2/KR),
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 22 października 2012 r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn. ITPB2/436-133/12/MK),
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 19 października 2012 r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn. ILPB2/436-198/12-2/MK).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.