Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-146/09-2/IM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-03-27
Teza: Jakie skutki wywoła darowizna całego przedsiębiorstwa synom w zakresie podatku dochodowego osób fizycznych?
Słowa kluczowe: darowizna; definicja; działalność-działalność gospodarcza; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; przedsiębiorstwa; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 5a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 18 grudnia 2008 r. (data wpływu do Biura KIP w Lesznie: 30 stycznia 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przekazanej darowizny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 stycznia 2009 r. w Izbie Skarbowej w Warszawie został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przekazanej darowizny. Pismem z dnia 22 stycznia 2009 r. nr IPPP2/443-75/09-02/ASi Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie – działając na podstawie art. 170 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w związku z § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – przekazał wniosek według właściwości do rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu. Pismo wraz z wnioskiem wpłynęło do tut. Organu w dniu 30 stycznia 2009 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w formie zakładu produkcyjnego w zakresie produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych dla budownictwa 25.23.Z, produkcji metalowych elementów stolarki budowlanej 28.12.Z, tynkowania 45.41.Z, zakładania stolarki budowlanej 45.42.Z, wykonywania pozostałych robót budowlanych 45.45.Z. Działalność opodatkowana jest podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wg stałej stawki liniowej 19 %.

Wnioskodawczyni prowadzi księgi handlowe, jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Zamierza przekazać nieodpłatnie (w formie darowizny) firmę przed likwidacją na rzecz dwóch synów, którzy będą kontynuować działalność gospodarczą w formie spółki jawnej. Po przekazaniu przedsiębiorstwa w formie darowizny Zainteresowana zamierza zaprzestania działalności gospodarczej zatrudniając się w oparciu o umowę o pracę w Firmie prowadzonej przez obdarowanych synów.

W ramach darowizny zostanie przekazane synom całe zorganizowane przedsiębiorstwo -aktywa i pasywa wraz z nieruchomością z powstającą na niej inwestycją w toku. Współwłaścicielami nieruchomości są w równych częściach Wnioskodawczyni, współmałżonek oraz dwaj synowie. Współmałżonek i synowie wyrazili zgodę na powstanie przedmiotowej inwestycji. Cały majątek firmy oraz wszystkie zobowiązania wobec klientów przejmą synowie. Wszyscy dotychczas zatrudnieni pracownicy nadal będą pracownikami firmy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jakie skutki wywoła darowizna całego przedsiębiorstwa synom w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z obowiązującymi przepisami czynność nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa na rzecz synów, a następnie zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi, że nie stosuje się przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nabyte w formie darowizny środki trwale oraz wartości niematerialne i prawne należy wycenić na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 3 i ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych uważa się wartość z dnia darowizny, chyba, że umowa darowizny określa tę wartość w niższej wysokości. Kosztem uzyskania przychodów będą odpisy z tytułu zużycia środków trwałych dokonywane w oparciu o art. 22a-22o z uwzględnieniem art. 23.

W razie nabycia w formie darowizny, za wartość początkową środków trwałych uważa się ich wartość rynkową z dnia nabycia. Chyba, że umowa darowizny określa tę wartość w niższej wysokości.

W razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze darowizny, łączna wartość początkowa nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy między wartością tego przedsiębiorstwa a wartością składników mienia, niebędacych środkami trwałymi określonymi dla celów podatku od spadków i darowizn.

W związku z zaprzestaniem przez Wnioskodawczynię, jako darczyńcy, działalności gospodarczej występuje obowiązek sporządzenia na dzień likwidacji gospodarczej remanentu likwidacyjnego i ustalenia dochodu w trybie art. 24. ust 3. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Data likwidacji działalności gospodarczej musi być ustalona w terminie późniejszym niż data darowizny przedsiębiorstwa, zatem remanent likwidacyjny wyniesie „0" i nie powstanie obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie – oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie do treści art. 552 Kodeksu cywilnego czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów. Może więc nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym na podstawie umowy sprzedaży, zamiany, darowizny.

Stosownie do zapisu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych, o czym stanowi art. 1 tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W przypadku darowizny, tj. jak wskazano świadczenia nieodpłatnego, po stronie darczyńcy nie powstaje dochód. Darczyńca nie otrzymuje bowiem żadnych wartości pieniężnych, ani przysporzenia majątkowego. Darowizna przedsiębiorstwa nie skutkuje więc dla darczyńcy obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednakże z darowizną przedsiębiorstwa mogą się wiązać przewidziane ustawą obowiązki podatnika związane z likwidacją jego działalności gospodarczej.

W myśl art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, dochód ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, nie będących środkami trwałymi – takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił – w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja. Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w zawiadomieniu, o którym mowa w zdaniu poprzednim. Nie ustala się dochodu na dzień likwidacji, jeżeli:

1.  w wyniku zmiany formy prawnej lub połączenia przedsiębiorstw składniki majątku objęte remanentem zostały wniesione w formie wkładu lub aportu do nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorcy,
2.  nastąpiła całkowita lub częściowa zmiana branży,
3.  osoba fizyczna wniosła w formie wkładu lub aportu do spółki cywilnej albo spółki handlowej składniki majątku objęte remanentem,
4.  nastąpiło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową lub osobowej spółki handlowej w inną osobową spółkę handlową albo w kapitałową spółkę handlową.

W związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej, podatnik zobowiązany jest na dzień likwidacji działalności gospodarczej, sporządzić remanent likwidacyjny i ustalić dochód w trybie art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej.

Zatem, jeżeli darowizna przedsiębiorstwa (wraz ze wszystkimi składnikami majątkowymi) zostanie przekazana przed datą podaną w wyżej wymienionym zawiadomieniu, na moment likwidacji przedsiębiorstwa remanent likwidacyjny wyniesie „zero” i nie powstanie obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu na dzień likwidacji (z remanentu likwidacyjnego).

W przeciwnym wypadku, zgodnie z art. 44 ust. 4 powołanej ustawy podatek od dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 3, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% tego dochodu. Podatek jest płatny w terminie płatności zaliczki za ostatni miesiąc prowadzenia działalności, a w przypadku podatników, którzy wybrali kwartalny sposób wpłacania zaliczek – w terminie płatności zaliczki za ostatni kwartał prowadzenia działalności. W tym przypadku podatnik jest obowiązany w terminie płatności tego podatku złożyć w urzędzie skarbowym spis pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, w tym także dzieł sztuki, eksponatów muzealnych i aparatury audiowizualnej, niebędących środkami trwałymi, wycenionych według cen zakupu, jeżeli wydatki na ich nabycie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

W myśl art. 22g ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze spadku lub darowizny, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią a wartością składników mienia, nie będących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

We wniosku o interpretację indywidualną podaje Pani, że planuje przekazać synom w darowiźnie przedsiębiorstwo, a następnie zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego, w związku z przekazaniem synom przedsiębiorstwa w formie darowizny nie powstanie u Wnioskodawczyni, jako darczyńcy, przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jeżeli, darowizna całego przedsiębiorstwa nastąpi przed likwidacją działalności gospodarczej, nie będzie również obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku od dochodu na dzień likwidacji, natomiast wartość początkową środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych należy ustalić zgodnie z art. 22g ust. 15 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Wniosek w zakresie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku od towarów i usług został rozstrzygnięty odrębnymi interpretacjami z dnia 20 marca 2009 r. nr ILPP2/443-106/09-2/AK, ILPP2/443-106/09-3/AK, zaś w zakresie zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych odrębną interpretacją z dnia 27 marca 2009 r. nr ILPB1/415-146/09-3/IM.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.