Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2.4011.627.2021.4.ŁS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-12-20
Teza: Skutki podatkowe otrzymania środków pieniężnych tytułem odszkodowania za naprawienie szkody uczynionej na rzecz spadkodawcy.
Słowa kluczowe: odszkodowania; spadek; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; świadczenie-świadczenie pieniężne
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3b

Interpretacja indywidualna
==========================

– stanowisko prawidłowe
=======================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

6 września 2021 r. wpłynął Pani wniosek z 2 września 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych tytułem odszkodowania za naprawienie szkody uczynionej na rzecz spadkodawcy. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z daty wpływu 14 grudnia 2021 r. Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

### Na mocy wyroku Sądu z 3 września 2020 r. zasądzone zostało odszkodowanie dla Wnioskodawczyni od E. W. i Z. W. solidarnie w kwocie 520.000 zł. Wyrok jest prawomocny. Odszkodowanie dotyczy zwrotu kwoty 520.000 zł zabranych i przywłaszczonych przez E. W. i Z. W. Pieniądze, które oni zabrali i przywłaszczyli należały do T. J. Została ona pozbawiona tych pieniędzy za życia. Po jej śmierci Wnioskodawczyni jest jej jedyną spadkobierczynią na mocy testamentu i prawomocnego postanowienia Sądu z 24 września 2018 r.

T. J. zmarła w dniu 11 stycznia 2018 r. Postanowienie spadkowe wydano w dniu 24 września 2018 r. Po wydaniu wyroku komornik wyegzekwował od E. W. i przekazał Wnioskodawczyni kwoty:

1\. 200 zł – 14 lipca 2021 r.,

2\. 11.318,43 zł – 15 lipca 2021 r.,

3\. 2.450,62 zł – 15 lipca 2021 r.,

4\. 1.152,94 zł – 16 lipca 2021 r.,

5\. 4.544,36 zł – 28 lipca 2021 r.,

6\. 114,65 zł – 11 sierpnia 2021 r.,

7\. 1.200,12 zł – 13 sierpnia 2021 r.

Możliwe, że Wnioskodawczyni otrzyma kolejne kwoty. Wnioskodawczyni jest kuzynką T. J.

### W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że oczekuje wydania interpretacji do obowiązku podatkowego odnośnie już wyegzekwowanego przez Komornika odszkodowania w kwocie – 20.781,12 zł, zapłaconego dotychczas odszkodowania przez E. W. w kwocie 200 zł oraz wyegzekwowanych lub zapłaconych kwot w przyszłości. Jeżeli interpretacja podatkowa stwierdzi, że Wnioskodawczyni musi płacić podatek od kwot otrzymanych tytułem naprawienia szkody, to czy po otrzymaniu każdej kwoty w przyszłości z tego tytułu Wnioskodawczyni ma składać deklarację podatkową i jaką. Wnioskodawczyni należy do grupy III – innych nabywców. Postępowanie sądowe było karnym postępowaniem o przestępstwo kradzieży a nie o odszkodowanie i zostało wszczęte po śmierci T. J. Za życia T. J. nie było zgłaszane żadne roszczenie o wypłątę odszkodowania, a zatem nie weszło ono do masy spadkowej. Postanowienie Sądu z 24 września 2018 r. o stwierdzenie nabycia spadku po T. J. uprawomocniło się 16 października 2018 r. Z tytułu nabycia własności składników majątkowych w drodze spadku po T. J. Wnioskodawczyni złożyła zeznanie SD-3, a tym samym zostało zgłoszone dziedziczenie:

‒ Nieruchomości z budynkiem mieszkalnym i gospodarczym;

‒ Garażu;

‒ Środków pieniężnych – 2241 zł;

‒ Jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.

Prawo do świadczenia zasądzono wyrokiem karnym na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu karnego i opisano je w treści wyroku jako prawo do naprawienia szkody a nie prawo do odszkodowania. Prawo do naprawienia szkody dotyczyło szkody rzeczywistej, bo T. J. została okradziona za życia i tak uznał Sąd w wyroku. Prawo do naprawienia szkody nie było związane z działalnością gospodarczą albowiem takiej Wnioskodawczyni nie prowadzi. Na dzień śmierci T. J. nie była stroną postępowania sądowego bo akt oskarżenia wpłynął do Sądu po śmierci T. J. Do masy spadkowej po zmarłej T. J. nie weszło prawo majątkowe w postaci roszczenia o odszkodowanie, bo nie było takiego roszczenia za jej życia.

### Pytanie

### Czy wypłacone już lub w przyszłości kwoty odszkodowania korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

### Pani stanowisko w sprawie

**Zdaniem Wnioskodawczyni,** na mocy wyroku Sądu ma Ona prawo do odszkodowania, które jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych – art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy. W opini Wnioskodawczyni nie ma podstawy prawnej do zapłaty podatku.

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji przywołano powyżej tylko tę część uzasadnienia stanowiska Wnioskodawczyni, która odnosi się do podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Na wstępie zaznacza się, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawczyni wyłącznie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od spadków i darowizn, zostało wydane 17 grudnia 2021 r. odrębne rozstrzygnięcie znak 0111-KDIB2-2.4015.110.2021.3.MZ w którym stwierdzono, że:

_Odszkodowanie otrzymane przez Wnioskodawczynię, jako następcę prawnego poszkodowanej T. J., nie zostało nabyte w drodze spadku, ponieważ w dacie nabycia spadku odszkodowanie to nie istniało. Nie istniało także wówczas – jak wskazała Wnioskodawczyni – żadne roszczenie o wypłatę tego odszkodowania (nie było zgłaszane za życia T.J. i nie weszło do masy spadkowej). Przedmiotowe odszkodowanie nie podlega zatem podatkowi od spadków i darowizn a tym samym Wnioskodawczyni nie ma obowiązku dokonania korekty zeznania podatkowego, złożonego w związku z nabyciem spadku oraz nie jest i nie będzie w przyszłości zobowiązana do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymania ww. odszkodowania._

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.),
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

_Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku._

Z powołanego przepisu wynika zatem, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy bądź, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy,

_Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń._

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia, przy czym – co istotne – musi być ono przez podatnika otrzymane lub postawione do jego dyspozycji.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu są inne źródła.

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ww. ustawy,

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i tym samym powyższa ustawa w swoich założeniach daje podstawy prawne, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z ww. zwolnienia korzystają odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie. Ze zwolnienia nie korzystają natomiast odszkodowania (zadośćuczynienia) otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz za utracone korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie więc niezrealizowanie choćby jednej ze wskazanych wyżej przesłanek.

Występujące w ww. przepisie sformułowanie „inne odszkodowania lub zadośćuczynienia” należy rozumieć jako te odszkodowania czy zadośćuczynienia, których wprost nie wymieniono w katalogu zwolnień podatkowych. Będą to przede wszystkim odszkodowania lub zadośćuczynienia inne niż te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw (…).

Przy czym zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych odszkodowań i zadośćuczynień, o których mowa w zacytowanym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych związane jest przede wszystkim z faktem, że są one formą naprawienia zaistniałej szkody, a zatem nie stanowią realnego przysporzenia majątkowego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu są to odszkodowania (zadośćuczynienia) otrzymane za tzw. szkodę rzeczywistą.

Z analizy opisu sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu z 3 września 2020 r. zostało zasądzone dla Wnioskodawczyni od E. W. i Z. W. odszkodowanie w kwocie 520.000 zł. Odszkodowanie dotyczyło zwrotu środków pieniężnych w kwocie 520.000 zł, należących do T. J. i przywłaszczonych za jej życia przez E. W. i Z. W. T. J. zmarła w dniu 11 stycznia 2018 r., a Wnioskodawczyni jest jej jedyną spadkobierczynią na mocy testamentu i postanowienia Sądu z 24 września 2018 r. (prawomocnego od 16 października 2018 r.). Wnioskodawczyni zalicza się do nabywców z III grupy podatkowej. Postępowanie sądowe w sprawie ww. przywłaszczonych środków pieniężnych było postępowaniem karnym dotyczącym przestępstwa kradzieży i zostało wszczęte po śmierci T. J. Wnioskodawczyni otrzymała już wyegzekwowaną przez komornika część kwoty należnej jej tytułem ww. odszkodowania, a dalszą część otrzyma w przyszłości. Za życia T. J. nie było zgłaszane żadne roszczenie o wypłatę odszkodowania, a zatem nie weszło ono do masy spadkowej. Prawo do świadczenia zasądzono wyrokiem karnym na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu karnego. Prawo do naprawienia szkody dotyczyło szkody rzeczywistej, bo T. J. została okradziona za życia i tak uznał Sąd w wyroku. Prawo do naprawienia szkody nie było związane z działalnością gospodarczą albowiem takiej Wnioskodawczyni nie prowadzi. Na dzień śmierci T. J. nie była stroną postępowania sądowego bo akt oskarżenia wpłynął do Sądu po śmierci T. J. Do masy spadkowej po zmarłej T. J. nie weszło prawo majątkowe w postaci roszczenia o odszkodowanie, bo nie było takiego roszczenia za jej życia.

Biorąc zatem pod uwagę opisane we wniosku okoliczności faktyczne, a w szczególności fakt iż otrzymane przez Wnioskodawczynię, jako następcę prawnego poszkodowanej T. J., na podstawie wyroku świadczenie było przyznane z tytułu szkody rzeczywistej powstałej na skutek przywłaszczenia środków pieniężnych przez E. W. i Z. W., stwierdzić należy, że ww. świadczenie stanowi przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, korzystający ze zwolnienia uregulowanego w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem świadczenie to można zaliczyć do kategorii „inne odszkodowania” otrzymane na podstawie wyroku sądowego, a nie jest odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem otrzymanym w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak również dotyczącym korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zatem Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych Jej do tej pory kwot odszkodowania wyegzekwowanych przez Komornika jak i od pozostałych, które otrzyma w przyszłości.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Panią

w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

‒ Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

‒ Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒ w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒ w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).