Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-854/11/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-08-25
Teza: Czy z tytułu pobieranych przez Stowarzyszenie wynagrodzeń autorskich od Spółki na podstawie Umowy, Stowarzyszenie jest podatnikiem podatku VAT i powinno wystawić fakturę z kwotą VAT, a w konsekwencji czy Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w tej fakturze?
Słowa kluczowe: odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; podatek-podatek naliczony-obniżenie podatku naliczonego; podatek-podatek naliczony-odliczanie podatku naliczonego
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 18 maja 2011r. (data wpływu 20 maja 2011r.), uzupełnionym pismem z dnia 16 sierpnia 2011r. (data wpływu 17 sierpnia 2011r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez ZAiKS – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2011r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez ZAiKS.

Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 16 sierpnia 2011r. (data wpływu 17 sierpnia 2011r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 11 sierpnia 2011r. znak IBPP1/443-854/11/AW.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka jest spółką prowadzącą działalność gospodarczą, zarejestrowaną na potrzeby podatku VAT jako podatnik VAT czynny. W Spółce występuje zarówno sprzedaż opodatkowana VAT, jak i sprzedaż korzystająca ze zwolnienia od VAT, co oznacza, że Spółka znaczną część swoich zakupów rozlicza przy zastosowaniu współczynnika, o którym mowa w art. 90-91 ustawy o VAT. W dniu 28 grudnia 1995r. Spółka zawarła umowę generalną (dalej: Umowa) ze Stowarzyszeniem.

Jak wynika z § 1 ust. 1 tej Umowy, „Stowarzyszenie działając zgodnie z swoimi uprawnieniami statutowymi i umocowaniami prawnymi zezwala Spółce, na warunkach w niniejszej umowie ustanowionych, na nadawanie za pomocą fonii przewodowej lub bezprzewodowej przez stację naziemną oraz za pośrednictwem satelity z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieopublikowanych utworów z kategorii »małych i wielkich praw« twórców, którzy osobiście, bądź przez swych następców prawnych, bądź też na podstawie umów o wzajemnej reprezentacji pomiędzy organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, upoważnili Stowarzyszenie do ich reprezentowania w tym zakresie”. Zezwolenie udzielone mocą Umowy obejmuje zarówno nadawanie bezpośrednio wykonywanych utworów jak i nadawanie utworów utrwalonych. Zezwolenie to nie obejmuje co do zasady możliwości utrwalania utworów przez Spółkę.

Jednocześnie na podstawie § 1 ust. 5 Umowy, „Biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, umowa niniejsza obejmuje także inkasowanie przez Stowarzyszenie wynagrodzeń autorskich z tytułu nadawania przez Spółkę utworów opublikowanych stosując do obydwu kategorii utworów – opublikowanych i nieopublikowanych te same zasady przy ustalaniu i wypłacaniu wynagrodzeń za nadania”.

W przypadku nadawania nieopublikowanych utworów należących do kategorii „wielkich praw” twórców, Spółka obowiązana jest każdorazowo uzyskać zezwolenie Stowarzyszenia, natomiast wobec kategorii „małych praw” twórców takie dodatkowe zezwolenie nie jest wymagane.

Na podstawie § 3 ust. 1 Umowy, „Stowarzyszenie bierze na siebie odpowiedzialność za wypłatę twórcom nie reprezentowanym przez Stowarzyszenie wynagrodzeń przypadających na podstawie niniejszej umowy z tytułu nadawania przez Spółkę utworów z dziedziny »małych praw«, na zasadach równego traktowania utworów twórców reprezentowanych i nie reprezentowanych”. Z treści Umowy wynika również zobowiązanie Spółki do respektowania autorskich uprawnień osobistych twórców, a w szczególności do: podawania tytułów utworów i nazwisk (pseudonimów) twórców nadawanych utworów, nie naruszania treści i formy utworów oraz nie wprowadzania w utworach (bez zgody twórcy) zmian, chyba że są one spowodowane oczywistą koniecznością a twórca nie miałby słusznej podstawy im się sprzeciwić.

Na podstawie § 4 ust. 2 Umowy, „Spółka może nadawać w swych programach utwory, których twórcy nie zostaną przez Spółkę zidentyfikowani z imienia i nazwiska, a utwór podlega jeszcze ochronie prawa autorskiego, jedynie po porozumieniu ze Stowarzyszeniem”.

Spółka ma prawo nadawać fragmenty utworów dla własnych celów promocyjnych, dla reklamy tego utworu lub jego nadania, jak również dla celów kronikarskich, przeglądowych lub monograficznych w audycjach dotyczących danych utworów, twórców lub artystów wykonawców, bądź związanych z nimi zdarzeń.

Za nadawanie opublikowanych i nieopublikowanych utworów należących do kategorii „małych praw” Spółka zobowiązała się uiszczać Stowarzyszeniu zryczałtowane wynagrodzenie autorskie w wysokości 4% od określonych przychodów związanych z działalnością nadawczą Spółki. Kwota należna Stowarzyszeniu powinna być uiszczana przez Spółkę w okresach miesięcznych, w terminie do 20 każdego następnego miesiąca, na podstawie rzeczywistych przychodów uzyskanych przez Spółkę w danym miesiącu. Umowa przewiduje również całościowe rozliczenie należności, które powinno nastąpić do 20 lutego roku następnego za dany rok, po uzyskaniu przez Stowarzyszenie pełnych danych o przychodach Spółki.

Umowa w § 7 ust. 5 przewiduje również, że „Wynagrodzenie autorskie za nadanie premiowe i planowe powtórzenie zrealizowane w ciągu 24 godzin od nadania premierowego, utworów należących do »małych praw«, zamówionych przez Spółkę lub zrealizowanych na zlecenie Spółki, mieści się w kwocie umownej zapłaconej twórcom przez Spółkę”. Za nadawanie utworów należących do kategorii „wielkich praw” twórców reprezentowanych przez Stowarzyszenie, Spółka będzie płaciła wynagrodzenie autorskie obliczone na podstawie czasu nadania poszczególnych utworów przy uwzględnieniu określonych stawek za każdą minutę nadania utworu. Stowarzyszenie zobowiązuje się zwracać Spółce wpłaty dokonane za wykorzystanie utworów należących do kategorii „wielkich praw”, niekorzystających w momencie nadania z ochrony. Spółka zobowiązuje się sporządzać i przekazywać Stowarzyszeniu dokumentację zawierającą zestawienia nadanych utworów zarówno nieopublikowanych jak i opublikowanych w okresach miesięcznych. Jednocześnie Spółka ponosi odpowiedzialność za skutki pominięć lub zniekształceń danych w przygotowanych zestawieniach. Odpowiedzialność ta ogranicza się do pokrycia wynagrodzeń twórców, którzy wskutek pominięć lub zniekształceń danych w zestawieniach nie zostali przez Stowarzyszenie uwzględnieni przy rozdziale wynagrodzeń autorskich z tytułu nadawania utworów.

W kwietniu 2011r. Spółka została poinformowana pismem wystosowanym przez Stowarzyszenie, że w związku ze zmianą w przepisach ustawy o VAT, od 1 kwietnia 2011r. wynagrodzenia autorskie wynikające m.in. z Umowy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT przy zastosowaniu stawki 23%. Tym samym, jak wynika z pisma Stowarzyszenia, Stowarzyszenie jest zobowiązane wystawiać faktury VAT z kwotą podatku VAT. W opinii Stowarzyszenia kwota podatku VAT wykazana na takiej fakturze powinna być obliczona poprzez przemnożenie stawki podatku (23%) i kwoty dotychczas należnej (wynikającej z Umowy), a tym samym Spotka powinna uiścić o 23% większą kwotę niż wynika z zawartej Umowy.

Wobec powyższego stanu faktycznego. Spółka powzięła wątpliwość dotyczącą istnienia obowiązku wystawiania przez Stowarzyszenie na rzecz Spółki faktury VAT dokumentującej pobranie przez Stowarzyszenie wynagrodzenia autorskiego.

W uzupełnieniu wniosku podano ponadto odpowiedzi na następujące pytania organu:

1.  Czy Stowarzyszenie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, jeśli tak to z jakiego tytułu i od kiedy?
2.  Czy Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, jeśli tak to z jakiego tytułu i od kiedy?
3.  Na jakiej podstawie prawnej Stowarzyszenie wykonuje czynności na rzecz Wnioskodawcy (należy podać konkretne przepisy wraz z nazwą aktu prawnego)?
4.  Czy Stowarzyszenie działa jako podmiot pośredniczący w usługach świadczonych przez autorów na rzecz użytkowników?
5.  Czy Stowarzyszenie działa jako „zastępca” na rzecz reprezentowanych przez siebie twórców, w ich interesie i na ich rachunek? Czy zezwolenie na nadawanie utworów jest udzielone Wnioskodawcy przez Stowarzyszenie w imieniu i na rzecz autorów?
6.  Czy Stowarzyszenie bierze udział w świadczeniu usług w taki sposób, że je sam od autorsko uprawnionych otrzymał i wyświadczył na rzecz Wnioskodawcy?
7.  Czy Stowarzyszenie udziela Wnioskodawcy licencji na nadawanie utworów?
8.  Kto jest stroną (stronami) umowy licencji i co dokładnie jest przedmiotem takiej umowy?
9.  Kto zlecił Stowarzyszeniu pobór opłat, o których mowa we wniosku?
10.  Czy zakupy udokumentowane ewentualnymi fakturami wystawionymi na rzecz Wnioskodawcy przez Stowarzyszenie będą służyły Wnioskodawcy wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, czy również innych (jakich?)?

Ad.1. W opinii Wnioskodawcy informacja dotycząca faktu zarejestrowania Stowarzyszenia na VAT nie ma znaczenia w sprawie, gdyż nawet w przypadku braku tej rejestracji Wnioskodawcy może przysługiwać prawo do odliczenia VAT (por. wyrok TSUE ws. Dankowski C-438/09 oraz zmiana art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT od 1 lipca 2011r.). Tym bardziej niezrozumiałe jest pytanie o tytuł rejestracji i datę rejestracji. Nie ma to żadnego znaczenia w sprawie. Jednak, jak wynika z informacji zawartej w interpretacji indywidualnej z dnia 3 sierpnia 2011r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, a dostępnej na stronie internetowej Stowarzyszenia, w związku z nowelizacją ustawy o VAT oraz nowym brzmieniem art. 8 ust. 2a obowiązującym od 1 kwietnia 2011r., „Stowarzyszenie zarejestrowało się jako podatnik VAT czynny”. Należy sądzić, że Stowarzyszenie zarejestrowało się z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

Ad. 2. Jak wynika z pierwszego zdania zawartego w opisie stanu faktycznego (cyt.): „Spółka jest spółką prowadzącą działalność gospodarczą, zarejestrowaną na potrzeby podatku VAT jako podatnik VAT czynny”. Pytanie w części dotyczącej tytułu tej rejestracji oraz daty rejestracji nie ma znaczenia w sprawie. Jednak w treści wniosku Spółka wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu była zarejestrowana na VAT. Formalnie Spółka została zarejestrowana na VAT w 1993r.

Ad. 3. Odpowiedź na to pytanie również została zawarta w złożonym wniosku. Stowarzyszenie Autorów jest polską organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi twórców, która działa w oparciu o ustawę Prawo o stowarzyszeniach i własny statut oraz uchwały władz Stowarzyszenia. Zadania statutowe wykonuje na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i aktów wykonawczych. Podstawę prawną funkcjonowania Stowarzyszenia jako organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 104 i nast.) stanowi zezwolenie Ministra Kultury z dnia 23 października 1998r. \[wykaz decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydanych na podstawie art. 104 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r. (t. j. Dz. U. z 2006r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) został ogłoszony w Monitorze Polskim z 2009r. nr 21 poz. 270\]. Z tego zezwolenia wynika, iż Stowarzyszenie wykonuje zbiorowy zarząd prawami autorskimi do utworów słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych, słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym na wskazanych w przedmiotowym zezwoleniu polach eksploatacji. Zaznaczyć należy, iż w art. 104 do 110 rzeczonej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych znajdują się szczegółowe przepisy regulujące funkcjonowanie organizacji zbiorowego zarządzania prawami. Stowarzyszenie wykonuje czynności na rzecz Wnioskodawcy na podstawie zawartej umowy, która została opisana w stanie faktycznym we wniosku z 18 maja 2011r.

Ad. 4. Treść tego pytania wykracza poza ramy art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej i pytanie to nakłada na Wnioskodawcę obowiązek interpretacji relacji prawnych istniejących pomiędzy Wnioskodawcą a Stowarzyszeniem, do czego obowiązany jest Minister Finansów a nie Wnioskodawca. Spółka przedstawiła akty prawne, na podstawie których działa Stowarzyszenie; przedstawiła również odpowiednie zapisy umowy zawartej ze Stowarzyszeniem i na tej podstawie Minister Finansów jest obowiązany dokonać interpretacji i w żadnym razie nie może przerzucać tego obowiązku (nawet w części) na Wnioskodawcę. Spółka może powtórzyć, że jak wynika ze statutu Stowarzyszenia i ustawy o prawach autorskich, Stowarzyszenie jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, a więc nie jest właścicielem tych praw, a jedynie zarządcą. Świadczyć o tym mogą m.in. zapisy umów, które Stowarzyszenie podpisuje z twórcami (umowa powierzenia praw do zbiorowego zarządzania). Zawierają one m.in. postanowienia o treści: „Powierzający powierza Stowarzyszeniu, na zasadach przeniesienia powierniczego służące mu autorskie prawa majątkowe do utworów należących do kategorii objętych udzielonym Stowarzyszeniu zezwoleniem na zbiorowe zarządzanie". Wydaje się, że takie zapisy prowadzą do wniosku, iż w stosunku do Spółki Stowarzyszenie występuje przede wszystkim w charakterze reprezentanta swoich członków (jest to już jednak własne stanowisko Spółki). Tylko i wyłącznie twórcom przysługuje prawo do wynagrodzeń, a nie Stowarzyszeniu. Zgodnie z § 4 pkt 3 statutu, Stowarzyszenie jedynie „inkasuje, dokonuje podziału i wypłat uprawnionym twórcom należnych im wynagrodzeń autorskich i opłat”. Statut Stowarzyszenia wprost stanowi więc, iż to twórcy są uprawnieni do otrzymania wynagrodzenia autorskiego, a Stowarzyszenie jest jedynie ogniwem inkasującym je od użytkowników (w tym Spółki) i przekazującym na rzecz twórców.

Ad. 5. Do tego pytania mają odpowiednie zastosowanie uwagi zawarte w odpowiedzi na pytanie nr 4. Treść tego pytania wykracza poza ramy art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej i pytanie to nakłada na Wnioskodawcę obowiązek interpretacji relacji prawnych istniejących pomiędzy Wnioskodawcą a Stowarzyszeniem, do czego obowiązany jest Minister Finansów a nie Wnioskodawca. Spółka nie jest uprawniona do interpretacji relacji prawnych, które łączą Stowarzyszenie i stowarzyszonych autorów oraz twórców.

Ad. 6. Do tego pytania mają odpowiednie zastosowanie uwagi zawarte w odpowiedzi na pytanie nr 4 i 5. Treść tego pytania wykracza poza ramy art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej i pytanie to nakłada na Wnioskodawcę obowiązek interpretacji relacji prawnych istniejących pomiędzy Wnioskodawcą a Stowarzyszeniem, do czego obowiązany jest Minister Finansów a nie Wnioskodawca. Spółka nie jest uprawniona w szczególności do interpretacji relacji prawnych, które łączą Stowarzyszenie i stowarzyszonych autorów oraz twórców. W opinii Spółki – co zostało szeroko przedstawione we własnym stanowisku Spółki we wniosku z 18 maja 2011r. – odpowiedź na to pytanie powinna brzmieć „nie”.

Ad. 7. Do tego pytania mają odpowiednie zastosowanie uwagi zawarte w odpowiedzi na pytanie nr 4, 5 i 6. Treść tego pytania wykracza poza ramy art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej i pytanie to nakłada na Wnioskodawcę obowiązek interpretacji relacji prawnych istniejących pomiędzy Wnioskodawcą a Stowarzyszeniem, do czego obowiązany jest Minister Finansów a nie Wnioskodawca. W opinii Spółki – co zostało przedstawione we własnych stanowisku Spółki we wniosku z 18 maja 2011r. – odpowiedź na to pytanie powinna brzmieć „nie”.

Ad. 8. Jak Spółka wskazywała we wniosku z 18 maja 2011r., zgodnie z § 1 ust. 1 Umowy, Stowarzyszenie działając zgodnie z swoimi uprawnieniami statutowymi i umocowaniami prawnymi zezwala Spółce, na warunkach w niniejszej umowie ustanowionych, na nadawanie za pomocą fonii przewodowej lub bezprzewodowej przez stację naziemną oraz za pośrednictwem satelity z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieopublikowanych utworów z kategorii »małych i wielkich praw« twórców, którzy osobiście, bądź przez swych następców prawnych, bądź też na podstawie umów o wzajemnej reprezentacji pomiędzy organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, upoważnili Stowarzyszenie do ich reprezentowania w tym zakresie”. Zezwolenie udzielone mocą Umowy obejmuje zarówno nadawanie bezpośrednio wykonywanych utworów jak i nadawanie utworów utrwalonych. Zezwolenie to nie obejmuje co do zasady możliwości utrwalania utworów przez Spółkę. Jednocześnie na podstawie § 1 ust. 5 Umowy, „Biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, umowa niniejsza obejmuje także inkasowanie przez Stowarzyszenie wynagrodzeń autorskich z tytułu nadawania przez Spółkę utworów opublikowanych stosując do obydwu kategorii utworów opublikowanych i nieopublikowanych te same zasady przy ustalaniu i wypłacaniu wynagrodzeń za nadania”. W związku z powyższym uznać należy, że Stowarzyszenie nie udziela Spółce licencji wprost, gdyż nie jest właścicielem tychże licencji. Właścicielem licencji są autorsko-uprawnieni reprezentowani przez Stowarzyszenie, którzy w ramach przeniesienia powierniczego oddali w zarząd Stowarzyszeniu swoje prawa na określonych polach eksploatacji określonych w umowie ze Stowarzyszeniem. Stronami umowy, o której mowa we wniosku, są Wnioskodawca i Stowarzyszenie.

Ad. 9. Jak zostało wskazane, Stowarzyszenie działa na podstawie art. 104-110 rzeczonej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Tak więc należy sądzić, że to polski ustawodawca poprzez zapisy ww. ustawy zlecił Stowarzyszeniu pobór opłat, o których mowa we wniosku.

Ad. 10. Stwierdzić należy, iż zakupy udokumentowane ewentualnymi fakturami służyć będą zarówno do czynności opodatkowanych, jak i czynności zwolnionych z podatku od towarów i usług. Prawa autorskie oddane w zarząd Stowarzyszenia, na które będzie ewentualnie wystawiona faktura, są wykorzystywane zarówno w działalności Spółki objętej zwolnieniem z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 34 ustawy o VAT, jak również w działalności reklamowej tj. opodatkowanej tymże podatkiem (23%). Dodatkowo zauważyć należy, iż nadawanie atrakcyjnego programu radiowego warunkuje wprost uzyskiwanie przychodów reklamowych (opodatkowanych 23% VAT), gdyż m.in. to wyniki słuchalności programu stanowią główny determinant i wyznacznik oferty reklamowej Spółki. Tak więc skonstatować należy, iż wszystkie zakupy dotyczące programu radiowego służą zarówno czynnościom opodatkowanym podatkiem od towarów i usług jak również czynnościom zwolnionym z tego podatku.

W podsumowaniu powyższych odpowiedzi na 10 pytań przedstawionych przez Ministra Finansów w piśmie z dnia 11 sierpnia 2011r., Spółka oświadczyła, że wszelkie odpowiedzi na te pytania lub części tych odpowiedzi, które wymagały od Spółki interpretacji określonych zapisów prawa lub umów, relacji gospodarczych Spółki lub Stowarzyszenia itp. i Spółka przedstawiła je w ramach odpowiedzi, stanowią wyłącznie własne stanowisko Spółki w sprawie i nie mogą być traktowane przez Ministra Finansów jako elementy stanu faktycznego. Takie zastrzeżenie jest konieczne, gdyż Minister Finansów wydając interpretację prawa i opierając się na stanowisku Spółki mógłby błędnie ocenić stan faktyczny (przez pryzmat błędnej oceny określonych zdarzeń gospodarczych dokonanych przez Spółkę) i tym samym dokonać błędnej interpretacji zdarzeń opisanych w złożonym wniosku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy z tytułu pobieranych przez Stowarzyszenie wynagrodzeń autorskich od Spółki na podstawie Umowy, Stowarzyszenie jest podatnikiem podatku VAT i powinno wystawić fakturę z kwotą VAT, a w konsekwencji czy Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w tej fakturze?

Zdaniem Wnioskodawcy,

1\. Status prawny i formy działalności Stowarzyszenia:

Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem twórców, mającym na celu wspólną ochronę indywidualnych praw autorskich przysługujących twórcom. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2006r. Nr 90, poz. 631 ze zm.; dalej: ustawa o prawach autorskich): „Domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zarządzania i ochrony w odniesieniu do pól eksploatacji objętych zbiorowym zarządzaniem oraz że ma legitymację procesową w tym zakresie”. Zgodnie ze statutem Stowarzyszenia, do zadań Stowarzyszenia należy w szczególności:

*   Ochrona praw autorskich oraz reprezentowanie twórców - członków Stowarzyszenia i ich następców prawnych w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi oraz dochodzenie ochrony ich praw autorskich w pozostałym zakresie o charakterze precedensowym;
*   Ochrona praw autorskich oraz zbiorowe zarządzanie autorskimi prawami majątkowymi twórców i ich następców prawnych, zarówno krajowych jak i zagranicznych, niebędących członkami Stowarzyszenia: - którzy bezpośrednio lub za pośrednictwem odpowiednich organizacji zagranicznych powierzyli Stowarzyszeniu wykonywanie tego zarządzania; - na zasadach negotiorum gestio (prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia);
*   Wykonywanie praw autorskich, w tym zbiorowe zarządzanie tymi prawami z umocowania ustawowego na zasadzie równego traktowania z prawami autorskimi członków Stowarzyszenia;
*   Inicjowanie i podejmowanie działalności zmierzającej do doskonalenia prawa autorskiego, popieranie twórczości i kultury polskiej;
*   Podejmowanie i realizacja inicjatyw o charakterze socjalnym na rzecz członków Stowarzyszenia.

Zgodnie ze statutem, Stowarzyszenie realizuje swoje ustawowe zadania w szczególności poprzez:

*   Zawieranie umów lub dochodzenie wynagrodzeń autorskich i opłat należnych twórcom oraz dochodzenie odpowiedzialności z tego tytułu w innym zakresie;
*   Wykonywanie kontroli pod kątem respektowania prawa autorskiego w zakresie zadań Stowarzyszenia, w tym należytego wykonywania umów oraz wypłaty wynagrodzeń i opłat;
*   Inkaso, podział i wypłatę uprawnionym należnych im wynagrodzeń autorskich i opłat.

Ponadto, zgodnie z § 18 ust. 1 statutu „Inkaso, podział i wypłata wynagrodzeń autorskich oraz opłat dokonywane jest z uwzględnieniem ustawy o prawie autorskim oraz zasad obowiązujących w Stowarzyszeniu, w szczególności na podstawie tabel wynagrodzeń autorskich”.

W myśl statutu Stowarzyszenia, na potrzeby prowadzonej przez Stowarzyszenie działalności inkasowej, repartycyjnej oraz socjalnej, z inkasowanych przez Stowarzyszenie wynagrodzeń autorskich i opłat dokonywane są stosowne potrącenia, w wysokości i na zasadach określonych przez Zarząd Stowarzyszenia. Potrącenia te są jednym ze źródeł wpływów Stowarzyszenia.

Z postanowień ustawy o prawach autorskich oraz ze statusu samego Stowarzyszenia wynika, że Stowarzyszenie ma za zadanie przede wszystkim chronić interesy twórców, zrzeszonych w Stowarzyszeniu. Jedną z form ochrony interesów twórców jest zawieranie z rozgłośniami radiowymi umów na korzystanie z utworów oraz pobieranie (inkaso) należnych twórcom wynagrodzeń autorskich i rozdzielanie tych wynagrodzeń poszczególnym twórcom.

2\. Stowarzyszenie jako podatnik VAT:

Zarówno na podstawie statutu Stowarzyszenia, jak i ustawy o prawach autorskich Stowarzyszenie jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, a więc nie jest właścicielem tych praw, a jedynie zarządcą. Świadczyć o tym mogą m.in. zapisy umów, które Stowarzyszenie podpisuje z twórcami (umowa powierzenia praw do zbiorowego zarządzania). Zawierają one m. in. postanowienia o treści: „Powierzający powierza Stowarzyszeniu, na zasadach przeniesienia powierniczego służące mu autorskie prawa majątkowe do utworów należących do kategorii objętych udzielonym Stowarzyszeniu zezwoleniem na zbiorowe zarządzanie”. Przenosząc powyższe na analizę postanowień umownych opisanych w stanie faktycznym, prowadzi to do wniosku, iż w stosunku do Spółki Stowarzyszenie występuje przede wszystkim w charakterze reprezentanta swoich członków. Tylko i wyłącznie twórcom przysługuje prawo do wynagrodzeń, a nie Stowarzyszeniu. Zgodnie z § 4 pkt 3 statutu, Stowarzyszenie jedynie „inkasuje, dokonuje podziału i wypłat uprawnionym twórcom należnych im wynagrodzeń autorskich i opłat”. Statut Stowarzyszenia wprost stanowi więc, iż to twórcy są uprawnieni do otrzymania wynagrodzenia autorskiego, a Stowarzyszenie jest jedynie ogniwem inkasującym je od użytkowników (w tym Spółki) i przekazującym na rzecz twórców. W tym zakresie można uznać, iż Stowarzyszenie działa jako powiernik, który dokonuje określonych czynności we własnym Imieniu, lecz na cudzy rachunek, a następnie zobowiązany jest do przekazania wynagrodzeń autorskich osobom uprawnionym, czyli twórcom.

Zgodnie z powyższym, rola Stowarzyszenia – na gruncie Umowy – sprowadza się wyłącznie do tego, że wyszukuje ono użytkowników (korzystających z praw twórców), zawiera z nimi odpowiednie umowy i inkasuje ono wynagrodzenie na rzecz twórców od takiego użytkownika (np. Spółki) i przekazuje uzyskane wynagrodzenie twórcom. Przy tym należy zaznaczyć, że wynagrodzenie autorskie inkasowane od użytkowników utworów nie stanowi majątku Stowarzyszenia, bowiem są to jedynie środki finansowe, którymi Stowarzyszenie tymczasowo administruje do momentu przekazania twórcom. Stowarzyszenie nie Jest w tym zakresie również właścicielem Jakichkolwiek majątkowych praw autorskich (licencji), które są przedmiotem Umowy ze Spółką, bowiem prawa te pozostają cały czas własnością twórców, którzy jedynie nadają Stowarzyszeniu uprawnienia do ich zarządzania i ochrony.

W związku z powyższym Stowarzyszenie jest podmiotem, który reprezentuje swoich twórców i chroni ich interesy, ale nie świadczy jakichkolwiek usług na rzecz Spółki, w szczególności usług polegających na „odsprzedaży” majątkowych praw autorskich. Oznacza to więc, że Spółka nie nabywa na podstawie Umowy żadnego świadczenia od Stowarzyszenia, bowiem zarządzając prawami autorskimi Stowarzyszenie może jedynie świadczyć usługi na rzecz swoich zleceniodawców (tj. twórców). Wynika to z faktu, iż Stowarzyszenie pobiera od twórców wynagrodzenie (prowizję) za zarządzanie prawami autorskimi twórców I za ich ochronę na rynku. Za taką działalność, jak również za inkasowanie wynagrodzenia od takich podmiotów jak rozgłośnie radiowe, otrzymana przez Stowarzyszenie prowizja jest wynagrodzeniem za świadczone usługi. Jednakże świadczenie usług w rozumieniu VAT odbywa się na linii Stowarzyszenie – twórcy, a nie Stowarzyszenie – Spółka. Tylko w zakresie tak rozumianego obrotu można ewentualnie mówić o opodatkowaniu VAT.

W konsekwencji powyższego, Stowarzyszenie nie jest podatnikiem VAT z tytułu zwartej ze Spółką Umowy, bowiem nie dochodzi między nimi do żadnego obrotu, natomiast obrót może powstać ewentualnie między Spółką a poszczególnymi twórcami. Świadczą o tym chociażby zestawienia godzin nadawania utworów określonych twórców, które Spółka musi sporządzać i przekazywać do Stowarzyszenia. Zgodnie z § 14 Umowy, odpowiedzialność za nieuwzględnienie danych w zestawieniu ponosi Spółka w postaci pokrycia wynagrodzeń twórców pominiętych w zestawieniu. Pokazuje to bezpośrednią odpowiedzialność Spółki wobec twórców, a więc także relację Spółka – twórca, w której to relacji Stowarzyszenie występuje jedynie w roli poborcy i przekaziciela środków pieniężnych ze Spółki do twórcy (w postaci wynagrodzenia autorskiego).

Potwierdzeniem powyższego jest również fakt, że wynagrodzenie należne na podstawie Umowy należne jest autorsko uprawnionym i nie może stanowić własności Stowarzyszenia. Zainkasowane na rzecz autorsko-uprawnionych wynagrodzenie ulega podziałowi w tzw. procesie repartycji (opartym o szereg szczegółowych kryteriów) i jest wypłacane na rachunki konkretnych twórców/producentów. Z kwot wypłacanych na rzecz autorsko-uprawnionych Stowarzyszenie dokonuje potrącenia procentowej kwoty tytułem zwrotu kosztu zbiorowego zarządu. Oznaczać to powinno, że wynagrodzenie należne na podstawie Umowy nie jest w rzeczywistości wynagrodzeniem Stowarzyszenia, co oznaczać powinno, że warunek odpłatności określony w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT trudno uznać za spełniony.

Zatem, Stowarzyszenie co najwyżej może być podatnikiem VAT w relacji do twórców, bowiem to od nich pobiera prowizję (wynagrodzenie) za swoje usługi. Przedstawione stanowisko znajduje również potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2009r. (sygn. akt VIII SA/Wa 223/08). W wyroku tym czytamy, iż „(\`(...)\`) wykładnia powołanych przepisów ustawy o prawach autorskich oraz ustawy o VAT prowadzi do wniosku, że Stowarzyszenie świadczy usługi zarządzania prawami autorskimi w sposób pozwalający na uznanie Stowarzyszenia za podatnika VAT. Jednak podstawę opodatkowania VAT (obrót) może stanowić tylko wynagrodzenie (prowizja) za zarządzanie”. Waga tego wyroku jest o tyle duża, iż został on wydany właśnie w sprawie dotyczącej Stowarzyszenia. Podobnym rozumowaniem kierował się również ustawodawca, bowiem w art. 15 ust. 3a ustawy o VAT postanowił, iż „przepis ust 3 pkt 3 \[stanowiący o czynnościach, które nie uznaje się za wykonywanie samodzielnej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne - przyp. Spółki\] stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi”. Wynika z tego przepisu, iż twórcy oraz artyści wykonawcy będący osobami fizycznymi nie są na gruncie ustawy o VAT uznawani za podatników VAT. W związku z tym opodatkowaniu VAT nie mogą podlegać świadczone przez nich samych usługi, także wówczas gdyby wynagrodzenie było im przekazywane za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (np. Stowarzyszenie). Należy przy tym zwrócić uwagę na samą konstrukcję tego przepisu, zgodnie z którą to twórca jest podmiotem uprawnionym do otrzymania wynagrodzenia w formie honorarium i to on jest podmiotem przekazującym majątkowe prawa autorskie {udzielającym licencję), natomiast organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi jest jedynie pośrednikiem w przekazywaniu tego wynagrodzenia (co wynika wprost z treści tego przepisu), które od początku przysługuje podmiotowi świadczącemu usługę, tj. twórcy. Oznacza to, iż sam ustawodawca traktuje takie organizacje, jako podmioty jedynie inkasujące i przekazujące wynagrodzenie twórcom, a nie jako odrębne podmioty samodzielnie świadczące usługi (w tym dla Spółki), za które to usługi miałyby one otrzymywać własne wynagrodzenie i wynagrodzenie to miałoby podlegać opodatkowaniu VAT.

Należy także zauważyć, że na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, nawet wynagrodzenie (prowizja) zatrzymywana przez Stowarzyszenie nie powinna podlegać opodatkowaniu żadną stawką VAT, gdyż usługi świadczone przez Stowarzyszenie na rzecz swoich członków (twórców) powinny korzystać ze zwolnienia od VAT. Jak wynika z tego przepisu, usługi świadczone przez niezależne grupy osób, na rzecz swoich członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników, w celu świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności zwolnionej lub wyłączonej od podatku, w przypadku gdy grupy te ograniczają się do żądania od swoich członków zwrotu kosztów do wysokości kwoty Indywidualnego udziału przypadającego na każdego z nich w ogólnych wydatkach tych grup, poniesionych we wspólnym interesie, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji. Wydaje się, że wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie są spełnione w stosunku do usług świadczonych przez Stowarzyszenie na rzecz swoich członków:

*   Stowarzyszenie jest niezależnym stowarzyszeniem;
*   świadczy usługi na rzecz swoich członków;
*   działalność członków może korzystać ze zwolnienia (art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT) albo nie są oni podatnikami VAT (art. 15 ust. 3a ustawy o VAT);
*   działalność Stowarzyszenia jest niezbędna do egzekwowania wynagrodzeń należnych autorom i twórcom;
*   wynagrodzenie Stowarzyszenia jest ustalane tylko do wysokości ogólnego kosztu zarządu ponoszonego przez Stowarzyszenie;
*   zwolnienie dla Stowarzyszenia nie może spowodować naruszenia warunków konkurencji, gdyż takie czynności mogą wykonywać wyłącznie organizacje zbiorowego zarządzania a każda z takich organizacji mogłaby korzystać z tego samego zwolnienia.

3\. Fakturowanie i prawo do odliczenia:

Gdyby Stowarzyszenie występowało jako podatnik VAT z tytułu zawartej Umowy, wówczas powinno byłoby wystawić fakturę VAT i opodatkować kwotę należną z tytułu tego świadczenia. Jak wynika z treści art. 30 ust. 3 ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku. Przepis ten oznacza, że dla Stowarzyszenia nie zmieni się kwota należna, gdyż ona wynika wprost z Umowy. Natomiast kwota należna z Umowy zostanie podzielona na 2 kwoty: obrót (podstawę opodatkowania) i kwotę podatku należnego (23% podstawa opodatkowania).

Jednak w opinii Spółki, Stowarzyszenie nie występuje jako podatnik VAT wobec Spółki. Konsekwencją tego jest brak obowiązku i prawa do wystawienia faktur VAT przez Stowarzyszenie na rzecz Spółki. Oznaczać to powinno, że Spółka nie będzie miała prawa do odliczenia VAT naliczonego w takich fakturach, gdyż takiego podatku nie powinno być (podobnie jak i samych faktur).

Jak wynika z treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Skoro Spółka nie nabywa żadnych towarów ani usług od Stowarzyszenia, to nie może być również kwoty podatku naliczonego a faktura VAT wystawiona przez Stowarzyszenie dla Spółki powinna zostać uznana za fakturę wystawioną w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT (tzw. pusta faktura). Można wskazać jednocześnie na przepisy wynikające z art. 88 ust. 3a ustawy o VAT (pkt 1 lit. a i pkt 2), na podstawie których wprost nie przysługuje prawo odliczenia podatku należnego z faktur VAT, jeżeli sprzedaż została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur (Stowarzyszenie nie jest podatnikiem VAT z tytułu tej transakcji, a więc nie ma prawa wystawić faktury VAT) albo transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu (co zostało powyżej wskazane).

Ponadto, zdaniem Spółki zmiana przepisów prawa w wyniku nowelizacji ustawy o VAT z dniem 1 kwietnia 2011r. nie powoduje żadnych nowych konsekwencji prawno-podatkowych w zakresie omawianego zagadnienia. W wyniku tej nowelizacji ustawy o VAT dodany został art. 8 ust. 2a, który stanowi, iż w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Dodanie tego przepisu przez ustawodawcę miało charakter porządkujący, bowiem już wcześniej obowiązywał art. 30 ust. 3 ustawy VAT, który określał podstawę opodatkowania w tym zakresie i stanowił o tym, iż w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku. W tej sytuacji należy uznać, że nowa regulacja nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie sankcjonuje istniejący.

Ponadto Wnioskodawca uzupełnił swoje stanowisko w uzupełnieniu wniosku z dnia 16 sierpnia 2011r., którego treść przytoczono już wyżej w części opisu zdarzenia przyszłego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.) zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

\-z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Natomiast na podstawie art. 88 ust. 3a ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne m.in. w przypadku gdy:

1.  sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
    1.  wystawionymi przez podmiot nieistniejący,
    2.  w których kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii;
2.  transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W myśl art. 106 ust. 1 ww. ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Jak stanowi art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.

Ustawodawca stworzył podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez nich zarówno tzw. przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Biorąc pod uwagę meritum wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a także brzmienie powołanych powyżej przepisów, stwierdzić należy, czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur pochodzących od Stowarzyszenia. W tym celu zbadania wymaga, czy dla tych transakcji Stowarzyszenie działa jako podatnik podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Jak z powyższego wynika, pojęcie świadczenia usług jest bardzo szerokie, obejmuje bowiem różnego rodzaju świadczenia niebędące dostawą towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Mieszczą się w nich zatem także usługi wykonywane w imieniu własnym i na rzecz osoby trzeciej, jak również w imieniu i na rzecz osoby trzeciej.

Na podstawie art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 w ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonywania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Powyższy przepis art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy znajduje zastosowanie odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (art. 15 ust. 3a ustawy).

Przedstawione powyżej wyłączenie nie dotyczy jednak organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, do których zaliczyć należy Stowarzyszenie, z którym Wnioskodawcę łączy umowa generalna z dnia 28 grudnia 1995r.

Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy o VAT, w przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku. Ponadto w myśl art. 8 ust. 2a ustawy, obowiązującego od dnia 1 kwietnia 2011 r., w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Stowarzyszenie jest polską organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi twórców, która działa w oparciu o ustawę Prawo o stowarzyszeniach i własny statut oraz uchwały władz Stowarzyszenia. Swoje zadania statutowe wykonuje na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i aktów wykonawczych. Podstawę prawną funkcjonowania Wnioskodawcy jako organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, w rozumieniu Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, stanowi zezwolenie Ministra Kultury z dnia 23 października 1998r., z którego wynika, iż Stowarzyszenie wykonuje zbiorowy zarząd prawami autorskimi do utworów słownych, muzycznych, słowno — muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych, słownych, muzycznych, słowno — muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym na wskazanych w przedmiotowym zezwoleniu polach eksploatacji.

Jak wynika z wniosku, zgodnie z § 1 ust. 1 Umowy, Stowarzyszenie działając zgodnie ze swoimi uprawnieniami statutowymi i umocowaniami prawnymi zezwala Spółce na nadawanie nieopublikowanych utworów z kategorii »małych i wielkich praw« twórców, którzy osobiście, bądź przez swych następców prawnych, bądź też na podstawie umów o wzajemnej reprezentacji pomiędzy organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, upoważnili Stowarzyszenie do ich reprezentowania w tym zakresie. Zezwolenie udzielone mocą Umowy obejmuje zarówno nadawanie bezpośrednio wykonywanych utworów jak i nadawanie utworów utrwalonych. Zezwolenie to nie obejmuje co do zasady możliwości utrwalania utworów przez Spółkę. Jednocześnie na podstawie § 1 ust. 5 Umowy, „Biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, umowa niniejsza obejmuje także inkasowanie przez Stowarzyszenie wynagrodzeń autorskich z tytułu nadawania przez Spółkę utworów opublikowanych stosując do obydwu kategorii utworów opublikowanych i nieopublikowanych te same zasady przy ustalaniu i wypłacaniu wynagrodzeń za nadania”. W związku z powyższym Wnioskodawca stanął na stanowisku, że Stowarzyszenie nie udziela Spółce licencji wprost, gdyż nie jest właścicielem tychże licencji. Właścicielem licencji są autorsko-uprawnieni reprezentowani przez Stowarzyszenie, którzy w ramach przeniesienia powierniczego oddali w zarząd Stowarzyszeniu swoje prawa na określonych polach eksploatacji określonych w umowie ze Stowarzyszeniem. Stronami umowy, o której mowa we wniosku, są Wnioskodawca i Stowarzyszenie.

Biorąc pod uwagę brzmienie powołanego wyżej przepisu art. 30 ust. 3 oraz art. 8 ust. 2a ustawy o VAT należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Stowarzyszenie wypełniają znamiona definicji „świadczenia usług” zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług. Mimo że Stowarzyszenie nie odsprzedaje Spółce licencji wprost, to w sposób istotny uczestniczy w obrocie prawami autorskimi, które zostały mu powierzone i z tego tytułu świadczy usługi opodatkowane podatkiem VAT.

Jak wskazano bowiem we wniosku, na Stowarzyszenie przeniesiono autorskie prawa majątkowe w formie powierzenia praw do zbiorowego zarządzania, a zakres tego zarządzania uprawnia do twierdzenia, że Stowarzyszenie bierze udział w świadczeniu usług (art. 8 ust. 2a ustawy o VAT).

Potwierdzeniem powyższego jest również fakt, że zgodnie z § 3 ust. 1 Umowy, „Stowarzyszenie bierze na siebie odpowiedzialność za wypłatę twórcom nie reprezentowanym przez Stowarzyszenie wynagrodzeń przypadających na podstawie niniejszej umowy z tytułu nadawania przez Spółkę utworów z dziedziny »małych praw«, na zasadach równego traktowania utworów twórców reprezentowanych i nie reprezentowanych”. Z treści Umowy wynika również zobowiązanie Spółki do respektowania autorskich uprawnień osobistych twórców.

Ponadto, jak wynika z wniosku, wynagrodzenie należne na podstawie Umowy – mimo że jest należne autorsko uprawnionym i nie stanowi własności Stowarzyszenia – to jednak jest przez niego inkasowane na rzecz autorsko-uprawnionych, gdzie ulega podziałowi w tzw. procesie repartycji (opartym o szereg szczegółowych kryteriów) i jest wypłacane na rachunki konkretnych twórców (producentów). Z kwot wypłacanych na rzecz autorsko-uprawnionych Stowarzyszenie dokonuje potrącenia procentowej kwoty tytułem zwrotu kosztu zbiorowego zarządu.

Szereg wykonywanych zatem przez Stowarzyszenie czynności wskazuje na taki jego udział w obrocie (sprzedaży) usług, który pozwala na stwierdzenie, iż z tytułu ich świadczenia winien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług.

Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednocześnie zaznacza się, że w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013 r., zgodnie z art. 146a pkt 1 ww. ustawy, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%, z zastrzeżeniem art. 146f.

Zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej, prawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi bądź zwolnienie od podatku.

Nowelizacja ustawy, która weszła w życie od 1 stycznia 2011r. spowodowała, że skreślony został załącznik nr 4 do ustawy, a katalog zwolnień od podatku VAT przeniesiony do treści przepisu art. 43 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi świadczone przez niezależne grupy osób, na rzecz swoich członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników, w celu świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności zwolnionej lub wyłączonej od podatku, w przypadku gdy grupy te ograniczają się do żądania od swoich członków zwrotu kosztów do wysokości kwoty indywidualnego udziału przypadającego na każdego z nich w ogólnych wydatkach tych grup, poniesionych we wspólnym interesie, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez:

1.  podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisanym do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną,
2.  indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Jak wynika z wniosku, sytuacja wynikająca z tych przepisów mogłaby mieć zastosowanie w relacjach pomiędzy Stowarzyszeniem a twórcami powierzającymi mu swoje prawa, na co też zwrócił uwagę Wnioskodawca . Kwestia ta nie może być zatem przedmiotem niniejszej interpretacji.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego nie wynika, aby czynności wykonywane przez Stowarzyszenie na rzecz Wnioskodawcy mogły korzystać z jakiegokolwiek zwolnienia lub z obniżonej stawki podatku, a zatem zastosowanie znajdzie stawka podstawowa w wysokości 23%.

W świetle powyższego, Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Stowarzyszenie na rzecz Wnioskodawcy. Jednakże, ponieważ zakupy dokumentowane tą faktura będą Wnioskodawcy służyły zarówno czynnościom opodatkowanym, jak i zwolnionym odliczenia należy dokonać na zasadach wynikających z przepisów art. 90-91 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek elementu zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Należy ponadto stwierdzić, że niniejsza interpretacja została wydana przy założeniu, że podany przez Wnioskodawcę opis zdarzenia przyszłego zawiera rzeczywiste dane dotyczące zarówno Wnioskodawcy, jak i Stowarzyszenia, z którym łączy go umowa generalna z dnia 28 grudnia 1995r.

Jednocześnie tut. organ zauważa, iż przedstawiona interpretacja wydana została dla Wnioskodawcy i nie wywołuje skutków prawnopodatkowych dla kontrahenta Wnioskodawcy, z którym łączy go umowa generalna z dnia 28 grudnia 1995r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.

Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.