Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-18/13-4/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-04-25
Teza: Opodatkowanie otrzymanego majątku.
Słowa kluczowe: dziedziczenie; majątek; testament-zapis testamentowy
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 23 stycznia 2013 r. (data wpływu 25 stycznia 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. (data wpływu 22 kwietnia 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania otrzymanego majątku jest:

*   **nieprawidłowe** – w odniesieniu do stwierdzenia, iż nabycie nie podlega opodatkowaniu,
*   **prawidłowe** – w odniesieniu do możliwości skorzystania ze zwolnienia.

UZASADNIENIE

W dniu 25 stycznia 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów określonych w ustawie Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r., nr ILPB2/436-18/13-2/WS ILPB2/415-76/13-2/WS, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowanego, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawcę nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 10 kwietnia 2013 r., skutecznie doręczono w dniu 15 kwietnia 2013 r., natomiast w dniu 19 kwietnia 2013 r. (data wpływu 22 kwietnia 2013 r.) przedmiotowy wniosek został uzupełniony.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik mający obywatelstwo polskie, nieprowadzący działalności gospodarczej, nabywa od obywatela niemieckiego, który nie jest obywatelem polskim i nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, majątek w postaci środków pieniężnych oraz mieszkania. Środki pieniężne nabywane będą na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek śmierci, a mieszkanie na podstawie zapisu testamentowego. Cały wskazany majątek, zarówno środki pieniężne, jak i mieszkanie położone są na terytorium Niemiec. Nabywca zaliczany jest do I grupy podatkowej po osobie zmarłej, w myśl przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy nabycie takie będzie w Polsce opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn lub podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy podatnik może skorzystać z jakichkolwiek zwolnień od podatku?

Tut. Organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 1 w odniesieniu do podatku od spadków i darowizn. Natomiast odpowiedź na pytanie nr 1 w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych, zawarta została w interpretacji indywidualnej z dnia 25 kwietnia 2013 r. nr ILPB2/415-76/13-4/WS.

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie majątku w myśl opisanego we wstępie zdarzenia przyszłego, nie będzie podlegało w Polsce ani podatkowi od spadków i darowizn, ani też podatkowi dochodowemu od osób fizycznych, bez względu na wielkość nabytego majątku.

Uzasadnienie.

W myśl art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn (zwanej dalej u.p.s.d.), opodatkowaniu w Polsce, podlega nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium RP.

Przedmiotowy artykuł, określając zakres opodatkowania nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z zagranicy, wskazuje w jego drugiej części, na dwa tytuły nabycia własności, z którymi wiąże powstanie w Polsce obowiązku podatkowego, tj. na spadek lub darowiznę. Nie odnosi się z kolei do innych tytułów nabycia rzeczy. Tym samym w drodze analogii przyjąć trzeba, że nabycie przez obywatela polskiego własności rzeczy lub praw majątkowych z zagranicy, pod jakimkolwiek innym tytułem niż spadek lub darowizna, a opisanym w art. 1 u.p.s.d (np. dyspozycja wkładcy, zapis testamentowy) nie będzie podlegał opodatkowaniu w Polsce. Powyższe wynika z art. 2 u.p.s.d., który jako iż określa zakres opodatkowania, nie może być w sposób rozszerzający interpretowany. Powyższe stanowisko Wnioskodawcy jest dodatkowo zgodne z opiniami wyrażanymi w doktrynie.

Tak np. Stella Brzeszczyńska w: Podatek od spadków i darowizn. Komentarz, rok wydania 2009, wyd. C. H. Beck Wyd. 3, Teza 11: „Nabycie rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi wyłącznie wówczas, gdy do nabycia doszło wskutek spadkobrania lub darowizny. Żadne inne sposoby (tytuły) nabycia wymienione w art. 1 PSpDarU, tj. zasiedzenie, nieodpłatne zniesienie współwłasności, zachowek, dyspozycja wkładcy oraz dyspozycja uczestnika funduszu inwestycyjnego - nie rodzą żadnego skutku w podatku od spadków i darowizn”.

Jeśli nabycie środków z zagranicy w drodze dyspozycji wkładcy na wypadek śmierci lub zapisu testamentowego nie będą rodzić w RP obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, w ocenie Wnioskodawcy nie będą również podlegać opodatkowaniu w myśl przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe wynika jednoznacznie z treści art. 21 ust 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Wnioskodawcy, gdyby z kolei przyjąć założenie, że nabycie opisane we wniosku podlega podatkowi od spadków i darowizn, zastosowanie miałyby ulgi przewidziane w art. 4a u.p.s.d., pod warunkiem dokonania zgłoszenia nabycia majątku w przypisanych terminach.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od spadków i darowizn uznaje się za:

*   **nieprawidłowe** – w odniesieniu do stwierdzenia, iż nabycie nie podlega opodatkowaniu,
*   **prawidłowe** – w odniesieniu do możliwości skorzystania ze zwolnienia.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93 poz. 768 ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

W myśl art. 1 ust. 2 ww. ustawy, podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż podatnik mający obywatelstwo polskie, nieprowadzący działalności gospodarczej, nabywa od obywatela niemieckiego, który nie jest obywatelem polskim i nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, majątek w postaci środków pieniężnych oraz mieszkania. Środki pieniężne nabywane będą na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek śmierci, a mieszkanie na podstawie zapisu testamentowego. Cały wskazany majątek, zarówno środki pieniężne, jak i mieszkanie położone są na terytorium Niemiec. Nabywca zaliczany jest do I grupy podatkowej po osobie zmarłej, w myśl przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższy przepis odnosi się do sytuacji, nabycia własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą. Wskazuje on, że takie nabycie podlega podatkowi, m. in. w sytuacji gdy w chwili otwarcia spadku nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy.

W związku z powyższym należy przyjąć, iż otwarcie spadku to zwrot, którego użycie staje się uzasadnione w momencie śmierci spadkodawcy. Oznacza on chwilę śmierci spadkodawcy i stosowane jest dla określenia spadkowych następstw tego zdarzenia. Śmierć spadkodawcy oznacza, że otwiera się spadek, co następuje dokładnie z chwilą śmierci spadkodawcy.

Użycie powyższego zwrotu w art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wskazuje na moment, na który określa się jedynie obywatelstwo nabywcy lub jego miejsce zamieszkania, ale odnosi się do wszystkich sytuacji określonych w art. 1, które wskazują na nabycie rzeczy lub praw w związku ze śmiercią osoby, po której nabycie następuje. Może to być zatem nabycie zarówno w drodze dziedziczenia, jak również polecenia testamentowego, czy też nabycia praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci.

Wskazane przez Wnioskodawcę tytuły nabycia, a więc polecenie testamentowe, czy też nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci podobnie jak dziedziczenie są następstwem śmierci osoby, po której nabycie to nastąpiło, inaczej mówiąc gdyby osoba ta nie zmarła, do ww. nabyć by nie doszło.

W związku z powyższym należy wskazać, iż nabycie przez Podatnika mającego obywatelstwo polskie, od obywatela niemieckiego, majątku w postaci środków pieniężnych oraz mieszkania, na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek śmierci oraz zapisu testamentowego podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Jednakże zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter nabywanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania jak również ich maksymalna wartość. Należy jednak mieć na uwadze, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest zakwalifikowanie nabywcy jako jednej z osób wymienionych w tym przepisie.

W związku z powyższym zgodzić się należy ze stanowiskiem Wnioskodawcy odnośnie pytania nr 2.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.