Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2.4011.794.2022.2.KC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-02-14
Teza: Brak możliwość wspólnego rozliczenia się ze względu na nie pozostawanie we wspólności majątkowej z małżonkiem na skutek ogłoszenia upadłości.
Słowa kluczowe: małżonkowie-opodatkowanie łączne małżonków; postępowanie-postępowanie upadłościowe; upadłość; zeznania-zeznania roczne
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6

Interpretacja indywidualna
==========================

– stanowisko nieprawidłowe
==========================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

13 grudnia 2022 r. wpłynął Pani wniosek z 12 grudnia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości wspólnego rozliczenia się z małżonkiem za rok 2021. Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

W roku 2020 złożyła Pani wniosek do sądu o ogłoszenie upadłości.

(\`(...)\`) grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w A. ogłosił upadłość.

W kwietniu 2021 r. złożyła Pani wniosek o umorzenie prowadzonego wobec Pani postępowania upadłościowego.

(\`(...)\`) maja 2021 r. decyzją sądu umorzono postępowanie.

Obecnie we wrześniu 2022 r. otrzymała Pani wezwanie celem złożenia korekty PIT-u rocznego za 2021 r., ponieważ rozliczyła się Pani wraz z mężem. Urzędowi Skarbowemu przedstawiła Pani swoje stanowisko. Złożyła Pani korektę rozliczając się indywidualnie.

W Pani przekonaniu, jeżeli sąd umorzył postępowanie upadłościowe, syndyk oddał całą kwotę, która do niego wpływała to mogła się Panie rozliczyć z mężem bo wszystkie zobowiązania wróciły do stanu na dzień sprzed (\`(...)\`) grudnia 2020 r.

**Uzupełnienie opisu stanu faktycznego**

Pani i Pani mąż podlegaliście nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Związek małżeński zawarła Pani (\`(...)\`) lutego 1984 r.

Przez cały rok podatkowy 2021 pozostawała Pani z mężem w związku małżeńskim.

Od października 2021 r. zarejestrowała Pani działalność gospodarczą (rozliczenie na zasadach ogólnych). Do prowadzonej działalności nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym ani ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

### Pytanie

Czy może Pani rozliczyć się wspólnie z małżonkiem, jeśli na Pani wniosek Sąd Rejonowy w A. umorzył postępowanie upadłościowe, a Pani zobowiązania wróciły do stanu z dnia przed ogłoszeniem upadłości, tj. (\`(...)\`) grudnia 2020 r.?

**Pani stanowisko w sprawie**

**W Pani ocenie,** mogła się Pani rozliczyć wspólnie z mężem, ponieważ umorzono na Pani wniosek postępowanie upadłościowe.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 6 ust. 1 ww. ustawy:

Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.

Na podstawie art. 6 ust. 2 ww. ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.:

Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:

1) przez cały rok podatkowy albo

2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego – w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego

‒ mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

Zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

W myśl art. 6 ust. 3 ww. ustawy:

Zasada wyrażona w ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27, lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.

Z art. 6 ust. 3a tej ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r. wynika, że:

Zasady i sposób opodatkowania, o których mowa w ust. 2 i 3, mają zastosowanie również do:

1) małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,

2) małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej

‒ jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych; przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.:
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

‒ w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Z wnioskiem o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie, jeżeli spełnią łącznie, określone w art. 6 ust. 2 i 8 ustawy, następujące warunki:

‒ są polskimi rezydentami podatkowymi,

‒ pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:

‒ przez cały rok podatkowy albo

‒ od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego, w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego,

‒ nie stosują przepisów o 19% podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem dotyczących najmu prywatnego) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,

‒ nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wyjaśnić należy, że ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił warunki jakie należy spełnić by móc z niego skorzystać. Spełnienie ww. warunków łącznie powoduje możliwość skorzystania z prawa do łącznego opodatkowania dochodów małżonków.

Z opisu zdarzenia wynika, że w 2020 r. złożyła Pani wniosek do sądu o ogłoszenie upadłości. (…) grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w A. ogłosił upadłość. W kwietniu 2021 r. złożyła Pani wniosek o umorzenie prowadzonego wobec Pani postępowania upadłościowego. … 2021 r. decyzją sądu umorzono postępowanie. Za 2021 r. rozliczyła się Pani wspólnie z mężem. Związek małżeński zawarła Pani (…) lutego 1984 r.

Pani wątpliwości dotyczą możliwości rozliczenia się wspólnie z mężem za rok 2021 w sytuacji, gdy (…) grudnia 2020 r. Sąd ogłosił Pani upadłość, a (…) maja 2021 r. decyzją sądu umorzono prowadzone wobec Pani postępowanie upadłościowe.

Celem wyjaśnienia Pani wątpliwości należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.).

Zgodnie z art. 53 § 1. ww. ustawy:

Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Na mocy art. 53 § 2 omawianej ustawy:

W razie uchylenia ubezwłasnowolnienia, a także umorzenia, ukończenia lub uchylenia postępowania upadłościowego, między małżonkami powstaje ustawowy ustrój majątkowy.

Z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm.) wynika, że:

Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między małżonkami rozdzielność majątkowa, o której mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359). Jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ogłoszona (\`(...)\`) grudnia 2020 r. przez Sąd Rejonowy w A. upadłość, spowodowała ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej. Powstała rozdzielność majątkowa przestała obowiązywać dopiero wówczas, gdy ustały ustawowe przyczyny jej zastosowania, tj. gdy nastąpiło umorzenie postępowania upadłościowego. Zatem, Pani w okresie, od momentu ogłoszenia upadłości do momentu umorzenia prowadzonego wobec Pani postępowania upadłościowego, pozostawała w rozdzielności majątkowej. W doktrynie wskazuje się, że ustrój wspólności ustawowej powstały ex lege z chwilą umorzenia postępowania upadłościowego obowiązuje na przyszłość. Zatem, ustrój ten nie obejmuje przedmiotów majątkowych nabytych przez każdego małżonków w czasie obowiązującej ich rozdzielności majątkowej. Powyższe oznacza, że umorzenie postępowania upadłościowego (\`(...)\`) maja 2021 r. nie wywołało skutków wstecz. Ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej zaczął ponownie obowiązywać od chwili umorzenia postępowania upadłościowego.

Zatem, nie można zgodzić się z Pani stanowiskiem, zgodnie z którym mogła się Pani rozliczyć wspólnie z mężem, ponieważ umorzono na Pani wniosek postępowanie upadłościowe. W niniejszej sprawie – wobec tego, że na skutek ogłoszenia upadłości (\`(...)\`) grudnia 2020 r. nie pozostawała Pani we wspólności majątkowej z małżonkiem przez cały rok 2021 – wystąpiła negatywna przesłanka umożliwiająca wspólne rozliczenie.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

‒ Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia i zastosuje się Pani do interpretacji.

‒ Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒ w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒ w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).