Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB1-1.4010.122.2017.1.BS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-14
Teza: w zakresie ustalenia czy nieodpłatne umorzenie akcji aktualnie jedynego akcjonariusza SA spowoduje po stronie Spółki (nowego akcjonariusza SA) powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Słowa kluczowe: przychód; udział; umorzenie; wspólnik
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 19 września 2017 r. (data wpływu 29 września 2017 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia czy nieodpłatne umorzenie akcji aktualnie jedynego akcjonariusza SA spowoduje po stronie Spółki (nowego akcjonariusza SA) powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 września 2017 r. do Organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia czy nieodpłatne umorzenie akcji aktualnie jedynego akcjonariusza SA spowoduje po stronie Spółki (nowego akcjonariusza SA) powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca – Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) zamierza przystąpić do spółki akcyjnej (dalej: „SA”) z siedzibą na terytorium Polski, będącej rezydentem podatkowym w Polsce. Spółka również posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Objęte akcje w kapitale zakładowym SA Spółka pokryje wkładem pieniężnym w wysokości jeszcze nie określonej (zapewne będzie to kwota od kilku do kilkunastu tysięcy PLN). Kapitał zakładowy SA wynosi 20 mln PLN. Aktualnie jedynym udziałowcem SA jest spółka portugalska posiadająca osobowość prawną. Jest ona rezydentem podatkowym w Portugalii. Nie jest wykluczone, że w kolejnym kroku, z uwagi na konieczność restrukturyzacji działalności spółki portugalskiej, dojdzie do umorzenia jej akcji w SA bez wynagrodzenia (będzie to umorzenie dobrowolne). W efekcie jest możliwe, że Spółka zostanie jedynym akcjonariuszem SA.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w opisanym stanie przyszłym nieodpłatne umorzenie akcji aktualnie jedynego akcjonariusza SA spowoduje po stronie Spółki (nowego akcjonariusza SA) powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu?

Zdaniem Wnioskodawcy, nieodpłatne umorzenie akcji spółki portugalskiej w SA nie spowoduje po stronie Spółki powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Ewentualny przychód (dochód) pojawić się może na etapie późniejszego zbycia akcji przez Spółkę, likwidacji SA lub umorzenia akcji Spółki w SA w zamian za wynagrodzenie.

Uzasadnienie stanowiska podatnika:

Umorzenie udziału oznacza definitywne unicestwienie praw i obowiązków z nim związanych. W przypadku, gdy umorzeniu podlegają wszystkie udziały będące własnością określonego wspólnika, umorzenie tożsame jest z utratą przez niego statusu udziałowca.

Zasady umarzania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością określają przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1577, dalej „k.s.h.”). W art. 199 k.s.h. przewidziano kilka typów umorzenia udziałów:

*   umorzenie dobrowolne w drodze nabycia przez spółkę (art. 199 § 1 k.s.h.) - następuje, jeżeli wspólnik wyraża zgodę na umorzenie,
*   umorzenie przymusowe (art. 199 k.s.h. in fine) - dokonywane jest bez zgody wspólnika oraz
*   umorzenie automatyczne (art. 199 § 4 i 5 k.s.h., inaczej warunkowe), które następuje w przypadku ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia.

Przy umorzeniu udziałów zasadą jest, że następuje ono za wynagrodzeniem. Oznacza to, że wspólnik, którego udziały są umarzane, powinien otrzymać wynagrodzenie. Jednak, zgodnie z art. 199 § 3 k.s.h., za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia. Co istotne, udział może być umorzony tylko po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi.

Począwszy od 1 stycznia 2011 r. ustawodawca zróżnicował skutki podatkowe ww. rodzajów umorzenia dobrowolnego i automatycznego. O ile dochód uzyskiwany z umorzenia przymusowego (automatycznego) traktowany jest jako dochód z udziału w zyskach osób prawnych (podobnie jak np. dywidenda), o tyle umorzenie dobrowolne traktowane jest analogicznie jak odpłatne zbycie (sprzedaż) udziałów. W aspekcie technicznym bowiem, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów, w pierwszej kolejności dochodzi do ich zbycia na rzecz spółki, która następnie dokonuje ich umorzenia.

Organy podatkowe jednolicie uznają, że nieodpłatne dobrowolne umorzenie udziałów jest neutralne podatkowo zarówno dla wspólnika, którego udziały są umarzane, jak również dla samej spółki oraz pozostałych wspólników w niej „pozostających”.

Pogląd ten znalazł potwierdzenie już w piśmie Ministerstwa Finansów z 23 lutego 2004 r. (wydanym w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 2206), w którym wskazano, że „Oceniając skutki podatkowe będące następstwem nabycia przez spółkę własnych udziałów w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia, stwierdzić należy, że wśród określonych w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zdarzeń powodujących powstanie przychodu sytuacja taka wprost nie jest wskazana. Niezależnie jednak od faktu, że określony w art. 12 tej ustawy katalog przypadków powodujących powstanie przychodu nie jest enumeratywny, zdaniem Ministra Finansów nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów, celem ich umorzenia - nawet bez wynagrodzenia - nie spowoduje powstania przychodu w tej spółce. Podobnie czynność ta nie spowoduje również powstania przychodu u wspólników tej spółki, jakkolwiek wzrośnie wartość księgowa posiadanych przez nich udziałów.”

Również w aktualnie wydawanych interpretacjach podatkowych organy podatkowe zajmują analogiczne stanowisko.

Z interpretacji podatkowych wynika, że dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie skutkuje po stronie wspólnika (udziałowca) „pozostającego” w spółce powstaniem przychodu podatkowego, ponieważ nie powoduje ono powstania dla tego podmiotu jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego. Organy podkreślają, również, że w żadnym wypadku nie można uznać, że taki „pozostający” w spółce wspólnik otrzymuje udziały pozostałych wspólników. Powyższe potwierdza chociażby interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 15 stycznia 2016 r., Znak: IPPB4/4511-1412/15-2/MS: „Reasumując, w przypadku umorzenia (dobrowolnego, automatycznego, przymusowego) udziałów w Spółce bez wynagrodzenia zgodnie z art. 199 § 3 Kodeksu spółek handlowych nie powstanie realne przysporzenie majątkowe oraz nie dojdzie do powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku w umorzeniem udziałów danego wspólnika bez wynagrodzenia pozostali wspólnicy nie otrzymują pieniędzy ani wartości pieniężnych (jak również świadczenia te nie są postawione do ich dyspozycji). Brak jest również podstaw do uznania, że w związku z tym zdarzeniem otrzymują oni świadczenia w naturze lub inne nieodpłatne świadczenia. W szczególności zbycie na rzecz spółki w celu umorzenia udziałów należących do danego wspólnika nie oznacza otrzymania udziałów danego wspólnika przez pozostałych wspólników. Stąd na podstawie art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie można mówić w takim przypadku o powstaniu przychodu podatkowego, bowiem umorzenie to będzie miało charakter nieodpłatny. Zatem w przypadku umorzenia udziałów bez wynagrodzenia nie powstanie dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.”

Analogiczne wnioski płyną z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 7 października 2015 r. Znak: IPTPB3/4511-70/15-2/MS. W interpretacji tej organ stwierdził, że „W przypadku umorzenia dobrowolnego udziałów bez wynagrodzenia jednego ze wspólników spółki z o.o. nie powstanie przysporzenie majątkowe po stronie innego wspólnika pozostającego w spółce, gdyż nie osiąga on żadnych korzyści, w tym żadnego wynagrodzenia z tego tytułu. Nie osiąga on zatem przychodu (dochodu), który mógłby podlegać opodatkowaniu w momencie umorzenia dobrowolnego udziałów innego udziałowca. W związku w umorzeniem udziałów danego wspólnika bez wynagrodzenia pozostali wspólnicy nie otrzymują pieniędzy ani wartości pieniężnych (jak również świadczenia te nie są postawione do ich dyspozycji). Brak jest również podstaw do uznania, że w związku z tym zdarzeniem otrzymują oni świadczenia w naturze lub inne nieodpłatne świadczenia. W szczególności nieodpłatne zbycie udziałów na rzecz spółki w celu umorzenia należących do danego udziałowca nie oznacza otrzymania udziałów danego udziałowca przez pozostałych wspólników. Stąd na podstawie art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie można mówić w takim przypadku o powstaniu przychodu podatkowego.”

Podobne wnioski wynikają m.in. z następujących interpretacji indywidualnych:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 22 lutego 2016 r. Znak: IBPB-1-3/4510-768/15/TS,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 25 listopada 2015 r., Znak: ITPB3/4510-556/15/AD,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 12 sierpnia 2015 r., Znak: ILPB2/4511-1-428/15-4/WS,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 14 lipca 2015 r., Znak: IPPB2/4511-437/15-2/PW,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 16 lipca 2015 r., Znak: ILPB2/4511-1-403/15-2/JK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 29 czerwca 2015 r., Znak: IPPB2/4511-433/15-2/MK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 13 lipca 2015 r., Znak: ITPB4/4511-61/15/MK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 czerwca 2015 r., Znak: IPPB2/4511-436/15-2/KW1,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 4 listopada 2015 r., Znak: IBPB-1-2/4510-310/15/AK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 10 marca 2015 r., Znak: IPTPB1/415-744/14-2/ASZ,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 lutego 2015 r. Znak: IPPB2/415-954/14-2/MG.

W konsekwencji zdaniem Spółki dobrowolne umorzenie udziałów akcjonariusza SA - spółki portugalskiej - nie spowoduje po stronie Spółki powstania przychodu tj. będzie dla niej neutralne podatkowo.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będący przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a,
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.