Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-306/13-2/IGo
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-06-04
Teza: Zastosowanie zwolnienia od podatku dla usługi szkolenia finansowanej ze środków publicznych oraz obowiązek posiadania dokumentów weryfikujących charakter szkolenia oraz pochodzenie środków finansowych.
Słowa kluczowe: dokumentacja; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; szkolenie; środek-środki publiczne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony, przedstawione we wniosku z dnia 02.04.2013r. (data wpływu 08.04.2013r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   zastosowania zwolnienia od podatku dla usługi szkolenia finansowanej ze środków publicznych - **jest prawidłowe,**
*   obowiązku posiadania dokumentów weryfikujących charakter szkolenia oraz pochodzenie środków finansowych - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 08.04.2013r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla usługi szkolenia finansowanej ze środków publicznych oraz obowiązku posiadania dokumentów weryfikujących charakter szkolenia oraz pochodzenie środków finansowych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Firma (dalej: „Firma ”) jest podatnikiem VAT i prowadzi działalność w zakresie organizowania różnego rodzaju szkoleń dla kontrahentów. Wnioskodawca oferuje następujące szkolenia.

1.  Akademia G. - celem szkolenia jest wprowadzenie osób zajmujących się materiałami drukowanymi (reklamy prasowe, ulotki, plakaty, billboardy, katalogi itp.) w zagadnienia związane z poligrafią, tak by mogły w pełni wykorzystywać wszystkie możliwości współczesnej poligrafii, a także aby lepiej i sprawniej kontrolować jakość prac i procesów.
2.  Identyfikacja wizualna marki R. - podczas szkolenia Wnioskodawca powie jak przeprowadzić proces stworzenia nowej lub zmiany obecnej identyfikacji wizualnej Twojej marki. Wnioskodawca nauczy wszystkiego co trzeba wiedzieć o brand designie, ile czasu i pieniędzy należy zaplanować oraz czego się wystrzegać.
3.  Warsztaty b. - Fenomenologia marki - szkolenie koncentruje się na kluczowym problemie rozpoznania i rozumienia osobowości prowadzonego brandu - jego wymagań, życzeń, fanaberii, w despotyczny sposób determinujących wszystkie działania w zakresie strategii i kreacji komunikacji marketingowej w całej skali promotion-mix - od designu i reklamy sensu stricto po sponsoring i public relation. Szkolenie przeznaczone jest dla brand managerów, którzy chcieliby usystematyzować swoją wiedzę praktyczną i nabrać pewności w samodzielnym prowadzeniu zarządzanych marek.
4.  Opakowanie jako instrument brandingu - celem szkolenia jest wypracowanie umiejętności oceny kondycji wizualnej marki i skali koniecznych zmian opakowania. Szkolenie składa się z części teoretycznej i warsztatowej. Szkolenie przeznaczone jest dla marketerów pragnących pogłębić i usystematyzować wiedzę warsztatową związaną z prowadzeniem procesu projektowego.
5.  Synergia mediów - szkolenie ma na celu zaznajomienie uczestników z tym jak integrować kanały komunikacji i skutecznie angażować odbiorców, zwiększenie skuteczności pracy marketerów poprzez planowania cross media.
6.  Badania – Klient, pracownik, udziałowiec, opinia publiczna, media. Zarządzanie grupami interesu poprzez badania satysfakcji, reputacji i przywiązania. Celem szkolenia jest pokazanie kontekstu i celowości przeprowadzania różnego typu badań satysfakcji oraz przykładów najczęściej stosowanych podejść do tego zagadnienia.
7.  Planowanie mediów - szkolenia z planowania i realizacji kampanii mediowych. Wnioskodawca zapoznaje uczestników z procesem planowania kampanii mediowej, językiem mediowym oraz uczy czytać media plany. Podczas warsztatów uczestnicy mogą przećwiczyć wszystko na realnych przykładach. Zdobyta wiedza i umiejętności przygotują do prowadzenia aktywnego dialogu z Domem Mediowym i mediami.
8.  Strategie mediowe - celem szkolenia jest zapoznanie uczestników z wszelkimi tajnikami planowania mediów od początkowego etapu analiz rynku i doboru grupy celowej z odpowiednim potencjałem, aż do doboru rodzaju strategii spełniającej cele komunikacyjne i doboru mediów. Wnioskodawca powie jak przełożyć strategię na planowanie mediów. Szkolenie ma charakter, uczestnicy przećwiczą w praktyce proces tworzenia strategii od podstaw wykorzystując dostępne dane.
9.  Kampanie internetowe - szkolenie odpowiada na szereg pytań dotyczących planowania Internetu, systematyzuje wiedzę na temat rynku, trendów, możliwości reklamowych i potencjału dotarcia do różnych kategorii konsumentów. Pomaga odnaleźć się w świecie wskaźników i inspiruje do poszukiwania najbardziej efektywnych rozwiązań. Podczas szkolenia Wnioskodawca powie jak skutecznie zarządzać kampanią w Internecie, czy wybrać planowanie klasyczne czy wykorzystać automatyzację oraz które z dostępnych narzędzi będą pomocne. Szkolenie ma charakter warsztatowy, uczestnicy pod okiem moderatora samodzielnie zaplanują kampanię internetową. Wnioskodawca pokaże także, jak zewaluować realizację kampanii korzystając z narzędzia site centric G.
10.  Product placement - celem szkolenia jest nabycie umiejętności efektywnego stosowania product placment (umieszczenie produktu w środku przekazu w taki sposób żeby przemawiał on do podświadomości odbiorcy i zachęcał go do używania bez przekazywania oczywistej i otwartej reklamy).
11.  Produkcja filmów reklamowych oraz stosowanie product placement w marketingu - szkolenie dostarcza wiedzy na temat produkcji filmów reklamowych oraz product placement jako narzędzia komunikacji marketingowej.
12.  Rozszerzanie marki - szkolenie dostarczy wiedzy na temat szans i zagrożeń związanych z rozszerzaniem marki oraz praktycznych wytycznych jak sprawić, by rozszerzenia pomagały rosnąć marce w silę zamiast rozmywać jej fundamenty, przeznaczone jest dla praktyków z doświadczeniem w marketingu - osób, które pracują przy zarządzaniu marką oraz zaznajomione są w zagadnieniach pozycjonowania marki lub uczestniczyli w szkoleniu z tego tematu.
13.  S. M. - szkolenie ma na celu dostarczenie wiedzy jak z wykorzystaniem social mediów zbudować społeczność wokół marki i przełożyć ją na lojalnych Klientów. Uczestnicy dowiedzą się również jak przygotować wideo, żeby obniżyć koszty kampanii na Y. oraz jak zmienić wizerunek marki w społecznościach, wykorzystując współpracę z blogerami.
14.  Pozycjonowania marki - szkolenie dostarczy wiedzy jakie decyzje i elementy składają się na budowę strategii marki. Przedstawione zostaną narzędzia wykorzystywane w projektach pozycjonowania marki. Szkolenie i prezentowane narzędzia pomogą w samodzielnej pracy nad opracowaniem lub weryfikacją strategii marki. Szkolenie zapozna również z typami strategii pozycjonowania marek oraz uzasadni kiedy warto sięgać po jaki typ pozycjonowania.
15.  MIASTO, MIEJSCE, MARKA. Planowanie i prowadzenie promocji - celem szkolenia jest zwiększenie kompetencji w planowaniu i prowadzeniu procesu komunikacji marketingowej - od stworzenia misji dla miasta, przez system identyfikacji, po działania komunikacyjne. Główny nacisk położony jest na wysoką interaktywność szkolenia. Dzięki możliwości zadawania pytań i dyskusji, uczestnicy znajdą odpowiedź na nurtujące ich pytania i problemy oraz przyswoją wiedzę łatwiej i efektywniej.
16.  Marketing szeptany i społecznościowy - celem jest uporządkowanie i uzupełnienie wiedzy na temat możliwości wykorzystania marketingu szeptanego i społecznościowego. Zdobycie określonych umiejętności odbywa się tu poprzez zrozumienie mechanizmów rządzących społecznościami oraz marketingiem szeptanym, potencjalnych problemów i analizę prawdziwych kampanii.
17.  Zintegrowana komunikacja marketingowa - szkolenie dostarczy wiedzy na temat głównych elementów strategii komunikacji oraz planowania holistycznego podejścia do komunikacji.
18.  Negocjacje handlowe - celem szkolenia jest uzbrojenie uczestników w wiedzę i umiejętności skutecznych form prowadzenia negocjacji handlowych oraz sposobów osiągania korzystnych warunków zawarcia umowy z uwzględnieniem specyfiki kontaktów handlowych w firmie.
19.  Jak maksymalizować zwrot z inwestycji na marketing - szkolenie odpowiada na szereg pytań dotyczących optymalizacji wydatków na marketing.
20.  Szkolenie podstawowe z zakresu reklam w Internecie - szkolenie ma na celu pogłębienie wiedzy z zakresu kampanii reklamowych w Internecie w tym tworzenia kampanii reklamowych w A.
21.  E. - szkolenie ma na celu nauczyć uczestników obsługi programu M. E.
22.  M. E. (poziom podstawowy) - szkolenie ma na celu zaznajomienie uczestników z programem Excel, jako doskonałym narzędziem do obróbki, analizy i prezentacji danych.
23.  M. E. (poziom zaawansowany) - szkolenie ma na celu zaznajomienie uczestników z programem E, jako doskonałym narzędziem do obróbki, analizy i prezentacji danych. Szkolenie przeznaczone jest dla osób znających praktycznie podstawy programu E.
24.  Szkolenie z prezentacji PPT - celem szkolenia jest przygotowanie uczestników do prezentacji przed różnym audytorium oraz dopasowywania ich charakteru do rodzaju odbiorców i konkretnej sytuacji. Zajęciom teoretycznym towarzyszyć będą liczne ćwiczenia z aktywnym udziałem uczestników.
25.  Rozliczenia podatkowe w podmiotach samorządowych i administracji - celem szkolenia jest wyposażenie uczestników w wiedzę z zakresu przepisów podatkowych, jakie mają zastosowanie do podmiotów administracyjnych i samorządowych, w szczególności po zmianach podatkowych. Dzięki zdobytej wiedzy i praktycznym ćwiczeniom uczestnicy będą potrafili zweryfikować stosowane procedury podatkowe i księgowe pod kątem zapewnienia ich zgodności z nowymi przepisami i sposobem ich interpretacji.
26.  Podatki dla gmin i innych jednostek samorządowych podczas szkolenia uczestnicy poznają zakres stosowania przepisów podatkowych do gmin oraz innych jednostek i związków samorządowych, jak również podmiotów celowych. Poznają również najnowsze zmiany, orzecznictwo i interpretacje podatkowe dotyczące stosowania przepisów podatkowych.
27.  Zmiany przepisów w zakresie VAT - celem szkolenia jest wyposażenie uczestników w wiedzę dotyczącą aktualnych zmian w zakresie VAT. Przedstawione zostaną praktyczne przykłady stosowania nowych przepisów, kwestie i ryzyka na które należy szczególnie zwrócić uwagę oraz obszary, w których wymagana będzie zmiana sposobu rozliczeń podatkowych i systemów księgowych, możliwości optymalizacyjne oparte o nowe przepisy oraz najnowsze orzecznictwo i interpretacje podatkowe dotyczące podatku VAT.
28.  Fakturowanie - celem szkolenia jest wyposażenie uczestników w wiedzę z zakresu aktualnych i przyszłych zmian w zakresie fakturowanie VAT. Uczestnicy będą potrafili dostosować stosowane procedury do aktualnych i planowanych wymagań, ograniczyć ryzyko zakwestionowania tych procedur przez organy podatkowe oraz jak uzyskać maksymalne bezpieczeństwo i korzyści wynikające z nowych regulacji.
29.  Zarządzanie doświadczeniem klienta - C. care management C. - podczas szkolenia uczestnicy dowiedzą się jak przebudować proces obsługi klienta aby dostarczać klientom takie wrażenia i doświadczenia, które są zgodne z obietnicą marki.
30.  Marketing projektów - podczas tego szkolenia uczestnicy dowidzą się co to jest marketing projektów i w czym może pomóc. Uczestnicy zrozumieją różnice pomiędzy projektami wewnętrznymi a zewnętrznymi i dowiedzą się jak skutecznie dotrzeć do interesariuszy aby sprzyjali realizacji wyznaczonego projektu.
31.  Zarządzanie sprzedażą - dzięki szkoleniu uczestnicy poznają najważniejsze elementy skutecznego zarządzania sprzedażą. Nauczą się podstaw planowania sprzedaży oraz jej rozliczania oraz motywowania i rekrutowania pracowników.
32.  Praca z trudnym klientem - podczas szkolenia przedstawione zostaną sposoby radzenia sobie z takimi klientami - czyli jak można na nich wpływać.
33.  Zarządzanie sprzedażą przez C. - C. - podczas szkolenia uczestnicy poznają i przećwiczą narzędzie zarządzania zespołem oraz przyczyny porażek w tej dziedzinie. Biznes to ludzie a ludzie to relacje miedzy nimi. Do świadomego i celowego sterowania tymi relacjami służy właśnie C.
34.  Automatyzacja jako optymalne narzędzie planowania kampanii online - po szkoleniu uczestnicy będą wiedzieć jaką strategię obrać w kontekście zmian na rynku reklamy, co zmienia automatyzacja w dotychczasowym świecie reklamy online i co tak naprawdę to znaczy dla ich firmy. Dowiedzą się jak analizować informacje o kliencie (jak zachowuje się online, jakie ma motywacje, co kupuje, jak zwiększyć sprzedaż) oraz w jaki sposób znacząco podnieść efektywność prowadzonych działań reklamowych.
35.  Zarządzanie doświadczeniem klienta - C. - uczestnicy dowiedzą się dlaczego dla utrzymania klientów, zwiększenia sprzedaży oraz zahamowania nacisków na obniżkę cen, ważne jest dbanie o doświadczenia klientów w kontakcie z Twoją firmą, Twoją marką. Będą wiedzieć jak przebudować proces obsługi klienta w firmie aby dostarczać klientom takie wrażenia i doświadczenia, które są zgodne z obietnicą marki.
36.  Marketing projektów - podczas tego szkolenia zostanie powiedziane dlaczego podczas realizacji projektów należy jednocześnie myśleć o ich marketingu. Uczestnicy będą wiedzieć co to jest marketing projektów i w czym może im pomóc. Poznają różnice pomiędzy projektami wewnętrznymi a zewnętrznymi i dowiedzą się jak skutecznie dotrzeć do interesariuszy aby sprzyjali realizacji projektu.

Kontrahenci (zarówno przedsiębiorcy, jak i podmioty prawa publicznego) nabywający usługi szkoleniowe od firmy \`(...)\` mogą uzyskiwać dofinansowanie na ich zakup ze środków publicznych (np. w ramach różnego rodzaju programów unijnych).

W sytuacji, kiedy podmioty prawa publicznego (m.in. jednostki samorządu terytorialnego (np. urząd gminy), samorządowe jednostki organizacyjne (np. urzędy marszałkowskie), jak i inne urzędy przeznaczą na nabycie szkoleń od \`(...)\` własne środki, którymi mogą dysponować na podstawie i na warunkach określonych zgodnie z odrębnymi przepisami prawa.

Firma \`(...)\` będzie również oferować analogiczne szkolenia jak wyżej wskazane ze zbliżonej tematyki i o zbliżonej charakterystyce, tj. obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem uczestników szkoleń lub mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych prze te osoby.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w sytuacji gdy wskazane wyżej szkolenia zamawiane są przez podmioty prywatne lub publiczne, które uzyskały dofinansowanie ze środków publicznych na ich nabycie od Firmy \`(...)\` , szkolenia te korzystają ze zwolnienia z VAT?
2.  Czy w sytuacji gdy wskazane wyżej szkolenia zamawiane są przez podmioty sektora publicznego takie jak jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe jednostki organizacyjne (np. urząd marszałkowski), czy też urzędy publiczne, szkolenia te korzystają ze zwolnienia z VAT?
3.  Czy, Firma ma obowiązek na potrzeby stosowania zwolnienia z VAT weryfikować poszczególnych uczestników szkolenia pod kątem zgodności szkolenia z wykonywanym przez nich zawodem lub branżą, w której działają?
4.  W jaki sposób Firma powinna weryfikować i potwierdzać zaistnienie przesłanek pozwalających na zastosowanie zwolnienia z VAT w odniesieniu do zamawianych przez kontrahentów szkoleń?

Ad. 1

W ocenie Firmy, w sytuacji gdy wskazane wyżej szkolenia zamawiane są przez podmioty, które uzyskały dofinansowanie ze środków publicznych ich nabycie od Firmy, szkolenia te korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, zwolnieniu z VAT podlegają usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT finansowane w całości ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Przywołany przepis, zdaniem Firmy \`(...)\` zawiera zatem dwie przesłanki, których łączne spełnienie pozwala na zastosowanie zwolnienia z VAT dla danej usługi szkoleniowej. Po pierwsze, dane szkolenie musi polegać na kształceniu zawodowym lub przekwalifikowaniu zawodowym uczestników. Co prawda ustawa o VAT nie wskazuje co należy rozumieć pod przywołanymi kategoriami, niemniej jednak, zostały one opisane bardziej szczegółowo w Rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) NR 282/2011 z dnia 15 marca 2011r. ustanawiającym środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, które weszło w życie z dniem 1 lipca 2011r. i musi być bezpośrednio stosowane w Państwach Członkowskich UE. Zgodnie z art. 44 przywołanego rozporządzenia, usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania świadczone na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE (art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT stanowi implementację przywołanej regulacji) obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia. Analogiczne zapisy zawarte były w art. 14 obowiązującego do 30 czerwca 2011r. Rozporządzenia Rady UE nr 1777/2005.

Z tej perspektywy, w ocenie Firmy wszystkie opisane w niniejszym wniosku szkolenia prowadzone przez \`(...)\` spełniają wskazane kryteria. Szkolenia prowadzone przez \`(...)\` pozwalają uczestnikom zdobyć wiedzę i umiejętności praktyczne, które umożliwią im lepsze i efektywniejsze wykonywanie pracy. Trudno jednocześnie uznać, że kontrahent nabywający od Firmy \`(...)\` dane szkolenie i wysyłający na nie swoich pracowników dokonał tego w celu innym niż chęć podniesienia kwalifikacji własnych pracowników. Z tego też powodu, w odniesieniu do opisanych w stanie faktycznym niniejszego wniosku szkoleniach, pierwsza przesłanka dla zastosowania zwolnienia z VAT wynikająca z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT jest spełniona.

Drugim warunkiem, który musi być spełniony, aby uzyskać możliwość zwolnienia danego szkolenia z VAT jest sposób finansowania danego szkolenia. Art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT wymaga, aby dane szkolenie (jeżeli służy kształceniu zawodowemu lub przekwalifikowaniu zawodowemu) było w całości finansowane ze środków publicznych. Procentowy wymóg finansowania ze środków publicznych ulega obniżeniu do 70%, z uwagi na treść § 13 ust. 1 pkt 20 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 73, poz. 392 ze zm.). W ocenie Firmy \`(...)\` , pojęcie „finansowany ze środków publicznych” należy rozumieć w taki sposób, że jeżeli nabywający usługę szkoleniową otrzymuje na nią dofinansowanie ze środków publicznych (np. z dotacji, subwencji, itp.), a wysokość tego dofinansowania wynosi co najmniej 70%, to wówczas spełniona jest przesłanka przewidziana w omawianym przepisie dla zastosowania zwolnienia z VAT. W ocenie Firmy \`(...)\` użyte w przywołanym przepisie pojęcie „finansowane ze środków publicznych” nie należy utożsamiać z pojęciem „zapłacone bezpośrednio środkami publicznymi”. Ratio legis tego przepisu sprowadza się do weryfikacji, czy na daną usługę szkoleniową uzyskano finansowanie ze środków publicznych, czy też nie. Stanowisko takie potwierdza również Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, który w interpretacji indywidualnej z dnia 18 sierpnia 2011 r. (sygn. ILPP1/443-762/11-4/MS) stwierdził, że: przedmiotowe usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego (\`(...)\`), świadczone przez Zainteresowanego, których uczestnikami są osoby kierowane przez jednostki sektora finansów publicznych, finansowane w całości ze środków publicznych, będą mogły korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy”.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Firmy \`(...)\` w omawianym przypadku, wskazane w stanie faktycznym szkolenia wykonywane przez \`(...)\` na rzecz podmiotów prywatnych, które to podmioty uzyskały dofinansowanie ze środków publicznych na ich nabycie od Firmy \`(...)\` , korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.

Ad. 2

W ocenie Firmy, w sytuacji gdy wskazane wyżej szkolenia zamawiane są przez podmioty sektora publicznego takie jak jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe jednostki organizacyjne (np. urząd marszałkowski), czy też urzędy publiczne, szkolenia te korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.

W odniesieniu do wskazanego pytania zastosowanie znajdzie argumentacja Firmy \`(...)\` przedstawiona w odniesieniu do pytania nr 1, a zatem szkolenia te związane są z kształceniem lub przekwalifikowaniem zawodowym uczestników. Dodatkowo, w odniesieniu do drugiej przesłanki dla zastosowania zwolnienia z VAT, zawartej w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, zdaniem Firmy \`(...)\` z uwagi właśnie na fakt, iż nabywcą w tym przypadku są właśnie podmioty sektora publicznego takie jak jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe jednostki organizacyjne (np. urząd marszałkowski), wydawane przez te jednostki środki będą zawsze stanowić środki publiczne w rozumieniu przepisów ustawy o VAT (art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c).

Powyższe stanowisko jest potwierdzane przez organy podatkowe. W interpretacji indywidualnej z dnia 10 maja 2011 r. (sygn. ILPP1/443-191/11-4/KŁ), Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu potwierdził, iż zwolnieniu z VAT podlegają usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego zamawiane i finansowane przez podmiot prawa publicznego (w omawianej interpretacji wnioskodawcą był urząd marszałkowski).

Ad. 3

W ocenie Firmy \`(...)\` , z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, Firma \`(...)\` ma obowiązek weryfikować poszczególnych uczestników szkolenia pod kątem zgodności szkolenia z wykonywanym przez nich zawodem lub branżą, w której działają.

Tak jak wskazano w uzasadnieniu stanowiska do pytania nr 1 niniejszego wniosku, pierwszą przesłanką dla zastosowania zwolnienia z VAT, zawartą w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, jest warunek, aby szkolenie służyło kształceniu lub przekwalifikowaniu zawodowemu uczestników. Co prawda trudno wyobrazić sobie, aby zamawiający szkolenie wysyłał na nie pracowników, którym dane szkolenie nie jest potrzebne z punktu widzenia wykonywanej przez nich pracy (zawodu), niemniej jednak to na Firmie \`(...)\` - jako świadczącej usługę - ciąży obowiązek właściwej kwalifikacji podatkowej wykonywanego świadczenia oraz ryzyko związane z ewentualną nieprawidłową kwalifikacją podatkową wyświadczonej usługi. Z tej perspektywy, w ocenie Firmy \`(...)\` , dla prawidłowej kwalifikacji VAT danego szkolenia, \`(...)\` musi uzyskać potwierdzenie, iż w odniesieniu do uczestników szkolenia, zdobyta podczas niego wiedza i doświadczenie podniosą ich kwalifikacje w wykonywanej pracy. Innymi słowy, dla zwolnienia z VAT, szkolenie nie może być związane z rozwojem wiedzy i kompetencji uczestnika, które z perspektywy jego pracy zawodowej byłyby nieprzydatne.

Z tego też powodu - z uwagi na treść art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT - Firma \`(...)\` ma obowiązek weryfikować poszczególnych uczestników szkolenia pod kątem zgodności szkolenia z wykonywanym przez nich zawodem lub branżą, w której działają.

Ad. 4

W ocenie Firmy \`(...)\` , w celu uzyskania informacji niezbędnych do ustalenia sposobu opodatkowania VAT danego szkolenia, \`(...)\` powinna zgromadzić oświadczenia klientów, w których potwierdzą oni zarówno sposób finansowania danego szkolenia, jak i przeznaczenie szkolenia na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, bądź przekwalifikowanie uczestników (pracowników).

Podejście takie wynika z faktu, iż to kontrahenci Firmy \`(...)\` , a nie Firma \`(...)\` posiadają informacje, które są niezbędne do prawidłowego określenia sposobu opodatkowania VAT usług szkoleniowych realizowanych przez \`(...)\` . Firma \`(...)\` nie jest w posiadaniu takich informacji, a bez pomocy kontrahentów, nie jest również w stanie ich uzyskać.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla usługi szkolenia finansowanej ze środków publicznych uznaje się za prawidłowe oraz w zakresie obowiązku posiadania dokumentów weryfikujących charakter szkolenia oraz pochodzenie środków finansowych uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. z 2011 r. Dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Przy czym w myśl art. 146a ust. 1 ustawy w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Stosownie zaś do treści art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy zwalnia się od podatku usługi świadczone przez:

1.  jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w zakresie kształcenia i wychowania,
2.  uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo-rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym - oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Równocześnie na podstawie uregulowań zawartych w pkt 29 niniejszego artykułu zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:

1.  prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub
2.  świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty - wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub
3.  finansowane w całości ze środków publicznych - oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Z uregulowań zawartych w wyżej cytowanych przepisach wynika, że zwolnieniu od podatku podlega świadczenie usług w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w innych niż podatkowe (odrębnych) przepisach. Ze zwolnienia korzystają również takie usługi szkolenia, które prowadzone są przez podmioty posiadające akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty. Wreszcie zwolnienie z podatku od towarów i usług obejmuje usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego w całości finansowane ze środków publicznych – zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy.

Ponadto w myśl § 13 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 247), zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70 % ze środków publicznych, oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 ze zm.) środkami publicznymi są:

1.  dochody publiczne;
2.  środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
3.  środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;
4.  przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
    1.  ze sprzedaży papierów wartościowych,
    2.  z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,
    3.  ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
    4.  z otrzymanych pożyczek i kredytów,
    5.  z innych operacji finansowych;
5.  przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.

Do środków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybackiego, z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. a i b (ust. 3 pkt 1). Przy czym w pkt 5 lit. a i b wymienione zostały środki przeznaczone na realizację:

1.  programów w ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna, o których mowa w rozdziale III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1080/2006 z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1783/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 1),
2.  programów, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1638/2006 z dnia 24 października 2006 r. określającym przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (Dz. Urz. UE L 310 z 09.11.2006, str. 1).

Jak powyższe wskazuje, ustawa o finansach publicznych wymienia wprost co należy uznać za środki publiczne. Przepisy zaliczają do środków publicznych dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz wskazane przychody budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z różnych źródeł (pkt 4 i 5).

Natomiast stosownie do art. 9 ww. ustawy o finansach publicznych, sektor finansów publicznych tworzą:

1.  organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
2.  jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
3.  jednostki budżetowe;
4.  samorządowe zakłady budżetowe;
5.  agencje wykonawcze;
6.  instytucje gospodarki budżetowej;
7.  państwowe fundusze celowe;
8.  Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
9.  Narodowy Fundusz Zdrowia;
10.  samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
11.  uczelnie publiczne;
12.  Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
13.  państwowe i samorządowe instytucje kultury oraz państwowe instytucje filmowe;
14.  inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.

Z art. 4. ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych wynika, iż przepisy ustawy stosuje się do:

1.  jednostek sektora finansów publicznych;
2.  innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.

W tym miejscu wskazać należy, iż w dniu 1 lipca 2006 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1777/2005 z dnia 17 października 2005 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L Nr 288 str. 1). Rozporządzenie Rady nr 1777/2005 wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio. Oznacza to, iż przepisy tego rozporządzenia z dniem 1 lipca 2006 r. stają się częścią porządku prawnego, obowiązującego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, bez konieczności ich implementacji w drodze ustawy. Rozporządzenie Rady nr 1777/2005 przyjęte zostało w celu jednolitego stosowania przez wszystkie państwa członkowskie systemu podatku od wartości dodanej, opartego na postanowieniach Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych – Wspólny system podatku wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EEC ze zm.).

Przepis art. 14 ww. rozporządzenia nr 1777/2005 wyjaśnia co należy rozumieć przez usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania. W myśl tego przepisu usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zapewniane na warunkach określonych w art. 13 część A ust. 1 lit. i) dyrektywy 77/388/EWG (analogiczne zwolnienie zawiera art. 132 ust. 1 lit. i obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - Dz. U. L Nr 347, str. 1 ze zm.), obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, tak samo jak nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego bądź przekwalifikowania nie ma znaczenia do tego celu.

Od dnia 1 lipca 2011r. obowiązuje natomiast rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011r., ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 77, s. 1). Zgodnie z art. 44 tego rozporządzenia, usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania świadczone na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.

Z powyższych uregulowań rozporządzenia wynika, iż usługi kształcenia i przekwalifikowania zawodowego to nie tylko nauczanie związane z zawodem lub branżą, ale również zdobywanie wiedzy do celów zawodowych. Zatem, uregulowania zawarte w wyżej cytowanych przepisach wskazują, że zwolnienie z podatku od towarów i usług obejmuje usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego, jeżeli są finansowane w 100% ze środków publicznych – zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy lub są finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, co przewiduje § 13 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia. Jednakże muszą to być usługi z zakresu kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej realizuje szkolenia dla kontrahentów, którymi są przedsiębiorcy oraz podmioty prawa publicznego – jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe jednostki organizacyjne i inne urzędy. Kontrahenci uzyskują dofinansowanie na nabycie szkoleń od Wnioskodawcy ze środków publicznych (np. w ramach różnego rodzaju programów unijnych), natomiast podmioty prawa publicznego przeznaczają na nabycie szkoleń własne środki, którymi mogą dysponować na podstawie i na warunkach określonych zgodnie z odrębnymi przepisami prawa. Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku dla prowadzonych szkoleń.

W przedstawionej sprawie należy wskazać, że prowadzone przez Wnioskodawcę szkolenia kierowane są do wąskiego grona zainteresowanych osób związanych z poligrafią, reklamą, marketingiem, informatyką i dotyczą problematyki związanej z wiedzą wykorzystywaną w wymienionych dziedzinach zawodowych. W związku z tym organizowane przez Zainteresowanego szkolenia służące uzyskiwaniu lub podnoszeniu ww. wiedzy zawodowej stanowią usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego. Poza tym, usługi finansowane są ze środków publicznych, którymi są środki własne instytucji publicznych (jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe jednostki organizacyjne, np. urząd gminy, urzędy marszałkowskie, inne urzędy). Środkami publicznymi są również środki otrzymywane w ramach programów unijnych z budżetu Unii Europejskiej.

Ad. 1

W przedstawionych okolicznościach należy uznać, iż usługi szkolenia kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego finansowane w całości ze środków publicznych (środki z programów unijnych, środki własne podmiotów publicznych) świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz podmiotów prywatnych lub publicznych otrzymujących takie środki spełniają przesłanki wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy i tym samym korzystają ze zwolnienia od podatku. Nadmienić należy, iż usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego świadczone przez Spółkę na rzecz podmiotów prywatnych finansowane ze środków publicznych (otrzymanych przez te podmioty) w co najmniej 70% spełniają przesłanki określone w § 13 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia i korzystają również ze zwolnienia podatkowego.

W związku z tym stanowisko Spółki w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.

Ad. 2

Usługi szkolenia kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz podmiotów sektora publicznego takich jak jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe jednostki organizacyjne (np. urząd marszałkowski), czy też urzędy publiczne, korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy, bowiem środki finansowe pochodzące od tych podmiotów są środkami publicznymi.

W związku z tym stanowisko Spółki w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.

Ad. 3 i 4

Odnosząc się do obowiązku oraz sposobu wykazania okoliczności pochodzenia środków publicznych czy charakteru usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego (w ramach danej branży czy zawodu) należy zauważyć, że zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług jak i w rozporządzeniach ustawodawca nie przewidział obowiązku posiadania konkretnych dokumentów potwierdzających te okoliczności.

Jednakże po stronie podmiotu korzystającego z preferencji podatkowych leży ciężar dowodu zaistniałych okoliczności faktycznych bowiem to podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosi konsekwencje będące wynikiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wnioskodawca ma obowiązek weryfikować uczestników szkolenia - winien więc posiadać dla celów dowodowych odpowiednią dokumentację wykonywanych czynności.

Zatem, Wnioskodawca powinien być w posiadaniu dokumentów potwierdzających, iż faktycznie dokona świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Taką dokumentacją dysponuje beneficjent i to z niej winno wynikać, że środki pochodzące na przedmiotowe szkolenie stanowią środki publiczne. Za taki można przykładowo uznać dowód przelewu bankowego, z którego będzie wynikało, że płatność w co najmniej 70% za szkolenie zawodowe, czy to pracowników jednostek samorządu terytorialnego lub samorządowych jednostek organizacyjnych, jak i innych urzędów, nastąpiła z rachunku odpowiedniej jednostki sektora finansów publicznych.

Z kolei jeżeli chodzi o kontrahentów (przedsiębiorców) nabywających usługi szkoleniowe od firmy, którzy uzyskali dofinansowanie na ich zakup ze środków publicznych (np. w ramach różnego rodzaju programów unijnych), należy wskazać, że taką dokumentacją również dysponuje beneficjent i to z niej winno wynikać, że środki pochodzące na przedmiotowe szkolenie stanowią środki publiczne. Za takowy dokument można uznać kserokopię dokumentacji, którą dysponuje beneficjent środków z której wynika np. iż posiada wyodrębniony rachunek bankowy dedykowany wyłącznie do obsługi środków pochodzących z dotacji (programów unijnych) i płatność za świadczoną usługę pochodzi właśnie z tego wyodrębnionego rachunku. Jednakże oświadczenia otrzymane od zleceniodawców, że usługa będzie finansowana w całości lub co najmniej w 70 % ze środków publicznych nie jest wystarczającym sposobem potwierdzenia faktu zaistnienia przesłanek pozwalających zastosować zwolnienie z VAT.

Wnioskodawca musi być również w posiadaniu innych dokumentów niżeli tylko oświadczenie uczestnika, iż wiedza zdobyta podczas szkolenia podniesie jego kwalifikacje zawodowe i wykorzysta tę wiedzę w wykonywanej pracy. Zauważyć należy, iż sama tematyka i zagadnienia będące przedmiotem szkolenia, fachowa wiedza prowadzących szkolenie czy też odbywana praktyka decydują o charakterze zawodowym szkolenia.

Tym samym, w opinii Ministra Finansów, w niniejszej sprawie, potwierdzeniem zawodowego charakteru szkoleń prowadzonych przez Wnioskodawcę jest tematyka tych szkoleń (program poszczególnych szkoleń), nie zaś stopień wykorzystania przez uczestników zdobytej wiedzy i umiejętności.

Z uwagi na fakt, iż zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług jest sytuacją wyjątkową względem powszechności opodatkowania zdarzeń gospodarczych i winno być stosowane jedynie przy bezsprzecznej podstawie do zastosowania, Wnioskodawca winien przyjąć taki sposób dokumentowania sprzedaży, aby z całości dokumentacji wynikało, że dla danej transakcji spełnione zostaną przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.

W związku z tym stanowisko Wnioskodawcy, iż oświadczenie otrzymane od zleceniodawcy jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym pochodzenie środków publicznych oraz charakteru kształcenia zawodowego należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.