Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4515.44.2017.1.MPU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-03-31
Teza: Czy możliwe jest utrzymanie zwolnienia – art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) w związku z art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U., poz. 1948, ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 30 stycznia 2017 r. (data wpływu – 07 lutego 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania ulgi zawartej w art. 16 ustawy od spadków i darowizn – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 07 lutego 2017 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania ulgi zawartej w art. 16 ustawy od spadków i darowizn.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Dnia 23 listopada 2012 r. umową darowizny (akt notarialny) zostało przekazane Wnioskodawczyni i jej mężowi mieszkanie od rodziców męża Wnioskodawczyni. Mieszkanie o powierzchni użytkowej 47,33 m2, składające się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki Wnioskodawczyni zamieszkiwała razem z mężem, synem, siostrzenicą męża (którą wychowują od urodzenia) oraz rodzicami męża.

W czerwcu 2015 r. zmarł ojciec męża Wnioskodawczyni. Dnia 09 grudnia 2015 r. urodził się Wnioskodawczyni drugi syn. Ze względu na to, iż mieszkanie było dla rodziny Wnioskodawczyni zbyt ciasne, a dzieci są coraz większe, rodzina Wnioskodawczyni zdecydowała się na zaciągnięcie kredytu i zakup domu. W związku z tym, że razem z mężem i trójką dzieci Wnioskodawczyni zamieszkiwała jeden pokój, dnia 04 marca 2016 r. rodzina Wnioskodawczyni kupiła dom wymagający generalnego remontu. Ze względu na to, iż środki finansowe nie były wystarczające na wyremontowanie zakupionego domu, Wnioskodawczyni i jej mąż zdecydowali się na sprzedaż mieszkania, które zostało im przekazane darowizną, a pieniądze ze sprzedaży przeznaczyć na remont domu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy możliwe jest utrzymanie zwolnienia – art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Wnioskodawczyni wskazała, że w akcie notarialnym dotyczącym umowy darowizny oświadczyła, iż będzie mieszkać w nabytym lokalu przez okres 5 lat, będąc tam zameldowaną. Ze względu na to, iż jej rodzina się powiększyła i zamieszkiwali z mężem i trójką dzieci oraz matką męża w dwupokojowym mieszkaniu (przy czym razem z mężem i trójką dzieci zajmowali jeden pokój), postanowili sprzedać to mieszkanie, a pieniądze przeznaczyć na wyremontowanie zakupionego domu. Decyzję taką rodzina Wnioskodawczyni podjęła ze względu na poprawę warunków mieszkaniowych. Dzieci dorastają i mieszkanie w pięć osób w jednym pokoju znacznie utrudnia im zabawę, naukę i dalszy rozwój. W związku z tym, że zakup większego domu znacznie ułatwi rodzinie, a przede wszystkim dzieciom życie. Wnioskodawczyni uważa, iż ze względu na poprawę warunków mieszkaniowych właściwe jest utrzymanie tego zwolnienia. Biorąc pod uwagę w szczególności dobro dzieci rodzina Wnioskodawczyni musiała podjąć taką decyzję. Sprzedaż mieszkania znacznie ułatwiła rodzinie szybsze ukończenie remontu. Wnioskodawczyni wskazuje na zasadność utrzymania zwolnienia z art. 16 ustawy od podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2016 r., poz. 205, ze zm.) podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny.

Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej – nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl art. 16 ust. 2 analizowanej ustawy, ulga, o której wyżej mowa, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4 (tj. jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa);
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

W związku z powyższym stwierdzić należy, ze zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat.

Przy czym, w myśl postanowień art. 16 ust. 7 omawianej ustawy, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:

1.  zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo
2.  zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Pomimo nie sprecyzowania w akcie prawnym, co należy rozumieć przez „konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania” należy przyjąć, że może to być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika. Innymi słowy winna ona mieć charakter obiektywny i imperatywny. Dla spełnienia tej przesłanki nie wystarczy zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych. Będzie nią również zmiana miejsca pracy, choroba spadkobiercy/obdarowanego lub członków jego najbliższej rodziny z nim zamieszkujących. Będzie nią również zakup nowej nieruchomości lub jej budowa, zmierzające do poprawy niedostatecznych warunków mieszkaniowych nabywcy i jego rodziny. Innymi słowy ,,konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania” to każda sytuacja, która uniemożliwia dalszą egzystencję w posiadanej nieruchomości.

Taka konieczna zmiana występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi spadkobierca/obdarowany z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może dłużej zamieszkiwać w nabytej w spadku czy darowiźnie nieruchomości.

Drugą konieczną przesłanką zachowania ulgi, wynikającą z art. 16 ust. 7 ww. ustawy, jest przeznaczenie – w okresie dwóch lat od dnia zbycia – środków uzyskanych ze sprzedaży w całości na jeden ze wskazanych w tym przepisie celów mieszkaniowych oraz aby łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzony był zameldowaniem na pobyt stały i wynosił 5 lat.

Z wniosku wynika, iż aktem notarialnym z dnia 23 listopada 2012 r. Wnioskodawczyni wraz mężem otrzymali w drodze darowizny od teściów (rodziców męża) lokal mieszkalny. W związku z nabyciem udziału w tym lokalu Wnioskodawczyni skorzystała z ulgi w podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, oświadczając w akcie notarialnym dotyczącym umowy darowizny, że będzie mieszkać w nabytym lokalu przez okres 5 lat, będąc tam zameldowaną. W związku z powiększeniem rodziny Wnioskodawczyni koniecznością stała się zmiana warunków mieszkaniowych. Został zakupiony dom wymagający generalnego remontu. Środki finansowe nie były wystarczające, zatem postanowiono sprzedać otrzymany od teściów lokal a środki otrzymane z jego zbycia przeznaczyć na wyremontowanie zakupionego domu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie warunki do zachowania prawa do ulgi nie zostały spełnione bowiem Wnioskodawczyni nie przeznaczyła w całości środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży mieszkania bezpośrednio na nabycie innego lokalu/nieruchomości. Uzyskane środki zostały przeznaczone na remont domu nabytego jeszcze przed dokonaniem zbycia darowanego lokalu mieszkalnego.

A zatem należy stwierdzić, iż zbycie przez Wnioskodawczynię nabytego w drodze darowizny udziału w lokalu mieszkalnym przed upływem 5 lat, a następnie przeznaczenie środków pieniężnych na remont domu nie jest spełnieniem obydwu przesłanek łącznie. Tym samym Wnioskodawczyni utraciła prawo do ulgi określonej w art. 16 ww. ustawy.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielce, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.