Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-1/4511-319/15/DW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-09-03
Teza: w zakresie skutków podatkowych otrzymania przez Wnioskodawcę wypłaty z zysku spółki jawnej w formie rzeczowej
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; poczęstunki; reprezentacja
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 2 czerwca 2015 r. (data wpływu do tut. Biura 12 czerwca 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie skutków podatkowych otrzymania przez Wnioskodawcę wypłaty z zysku spółki jawnej w formie rzeczowej – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 12 czerwca 2015 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie skutków podatkowych otrzymania przez Wnioskodawcę wypłaty z zysku spółki jawnej w formie rzeczowej. Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 14 sierpnia 2015 r., Znak: IBPB-1-1/4511-319/15/DW, wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 26 sierpnia 2015 r.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki jawnej, której siedziba oraz miejsce zarządu znajduje się na terenie Polski. Spółka podlega (winno być: wspólnicy tej spółki podlegają) w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. W poprzednich latach wspólnicy nie dokonywali wypłat z wypracowanego przez spółkę zysku, od którego płacili podatek dochodowy. Końcem 2014 r. wspólnicy rozliczyli niewypłaconą im należność od spółki. Wypłata zysku nastąpiła w formie niepieniężnej, ponieważ na wspólnika została przeniesiona własność węzła betoniarskiego należącego do spółki. Węzeł został wytworzony w 2006 r., a jego amortyzacja zakończyła się w 2009 r.

W uzupełnieniu wniosku, ujętym w piśmie z 19 sierpnia 2015 r. Wnioskodawca wskazał, że węzeł betoniarski był ujęty w ewidencji środków trwałych spółki, a także że przedmiotem wypłaty przypadającej na wspólnika części zysku był wyłącznie węzeł betoniarski.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wydanie przez spółkę wspólnikowi ww. węzła, jako wynagrodzenie powoduje powstanie po stronie jej wspólnika przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłata z zysku spółki jawnej (zarówno w formie gotówkowej, jak i rzeczowej), co do zasady, jest neutralna podatkowo dla wspólników tej spółki. Dotyczy to również wypłaty dokonanej na rzecz jednego ze wspólników w postaci nieruchomości przekazanej z majątku spółki jawnej – pod warunkiem, że jej wartość, wyceniona na podstawie cen rynkowych, nie przekracza kwoty wierzytelności przysługującej temu wspólnikowi od spółki jawnej z tytułu jego prawa do udziału w zyskach. Uregulowanie zobowiązania spółki jawnej w formie przekazania nieruchomości z majątku tej spółki jednemu ze wspólników z tytułu jego udziału w zysku - nie stanowi odpłatnego zbycia, a w konsekwencji nie spowoduje powstania przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o PDOF.

W świetle przepisów Kodeksu spółek handlowych (dalej: K.s.h.), spółka jawna nie posiada osobowości prawnej, niemniej jednak może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 8 § 1 K.s.h.). Majątek spółki jawnej stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia (art. 28 K.s.h.). Majątek ten jest odrębny od prywatnych majątków wspólników spółki jawnej.

W konsekwencji, jakiekolwiek przesunięcia określonych składników pomiędzy majątkiem spółki jawnej a prywatnymi majątkami jej wspólników, na gruncie prawa cywilnego, wiążą się ze zmianami w sferze stosunków własnościowych. Wymaga podkreślenia, że w każdym przypadku przeniesienie własności nieruchomości z majątku spółki jawnej do prywatnego majątku jej wspólnika wymaga zachowania formy aktu notarialnego (wynika to z art. 158 Kodeksu cywilnego). Każdy ze wspólników spółki jawnej ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i wartość wkładu (art. 51 § 1 K.s.h.). Stosownie zaś do art. 52 § 1 K.s.h., wspólnik spółki jawnej może żądać podziału i wypłaty całości zysku z końcem każdego roku obrotowego. Umowa spółki jawnej może jednak inaczej regulować te kwestie.

Niepobrany przez wspólnika zysk za dany rok może być mu wypłacony w latach następnych, o ile nie zajdzie potrzeba przeznaczenia go na uzupełnienie udziału kapitałowego wspólnika (zgodnie z art. 52 § 2 K.s.h.). Wypłata z tytułu podziału zysku stanowi odzwierciedlenie dochodu uzyskanego z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki jawnej. Trzeba przy tym zauważyć, że podatnikami podatku dochodowego są poszczególni wspólnicy spółki jawnej, a nie ta spółka. Wynika to z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o PDOF. Na podstawie zapisów dokonanych w prowadzonej przez spółkę jawną księdze podatkowej (lub w księgach rachunkowych), każdy ze wspólników oblicza swój dochód z prowadzonej w formie tej spółki działalności gospodarczej, jako nadwyżkę przypadającej na niego (proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku) kwoty przychodów nad kosztami ich uzyskania (obliczonymi z zachowaniem tej samej proporcji). Od tak określonego dochodu każdy ze wspólników ma obowiązek samodzielnie opłacać w trakcie roku zaliczki na podatek, a po zakończeniu roku podatek wynikający z rocznego zeznania podatkowego. Ustawa o PDOF nie przewiduje natomiast opodatkowania wypłat z zysku spółki jawnej (takie rozwiązanie ustawodawca przewidział wyłącznie w stosunku do wypłat z zysku osób prawnych, np. spółek kapitałowych).

W rezultacie dochody uzyskane przez każdego ze wspólników z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki jawnej są opodatkowane „na bieżąco” i rozdysponowanie pomiędzy nich zysku tej spółki (proporcjonalnie do przysługującego im prawa do udziału w zysku) nie powoduje powstania po raz drugi obowiązku podatkowego. Dotyczy to zarówno otrzymanych przez wspólników od spółki jawnej środków pieniężnych, jak i rzeczowych składników majątku tej spółki, w tym także środków trwałych.

Zatem wypłata z zysku spółki jawnej (zarówno w formie gotówkowej, jak i rzeczowej), dokonana na podstawie art. 52 § 1 K.s.h., co do zasady, jest neutralna podatkowo dla wspólnika tej spółki.

Reasumując w sytuacji przedstawionej w pytaniu uregulowanie zobowiązania z tytułu udziału w zysku w formie przekazania nieruchomości z majątku spółki jawnej (wycenionej wg cen rynkowych) jednemu ze wspólników nie stanowi odpłatnego zbycia, a w konsekwencji nie spowoduje powstania przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o PDOF. Nie ma tutaj bowiem przysporzenia majątkowego skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego. Czynność przekazania jednemu ze wspólników nieruchomości stanowiącej składnik majątku trwałego spółki jawnej będzie zatem obojętna z punktu widzenia przepisów o podatku dochodowym.

Przekazanie przez spółkę jawną jej wspólnikom, tytułem wypłaty ich udziału w zysku, nieruchomości stanowiącej jej środek trwały nie jest odpłatnym zbyciem tej nieruchomości i nie powoduje powstania przychodu z działalności gospodarczej.

Na potwierdzenie ww. stanowiska, Wnioskodawca powołał:

*   interpretacje indywidualne, wydane przez:
    *   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 29 czerwca 2011 r., Znak: ILPB1/415-421/11-4/AO),
    *   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 25 października 2012 r., Znak: IBPBI/1/415-892/12/KB oraz 2 września 2011 r., Znak: IBPBI/1/415-592/11/KB;
*   wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 maja 2014 r., sygn. akt: II FSK 835/12.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 4 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej: „k.s.h.”), spółka osobowa to spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa i spółka komandytowo-akcyjna.

Spółka jawna, podobnie jak inne spółki osobowe, nie posiada osobowości prawnej. Spółka ta nie jest samodzielnym podatnikiem podatku dochodowego, a dochody tej spółki nie stanowią odrębnego przedmiotu opodatkowania. Opodatkowaniu podlegają natomiast dochody poszczególnych wspólników spółki jawnej. Sposób opodatkowania dochodu z udziału w tej spółce uzależniony jest od cywilnoprawnego statusu danego wspólnika. Jeżeli wspólnikiem spółki jawnej jest osoba fizyczna, to dochód z udziału w tej spółce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 51 § 1 k.s.h., każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Zasada równego udziału wspólników w zyskach i uczestniczenia w stratach może być jednak zmieniona w drodze umowy spółki. Wspólnik może żądać podziału i wypłaty zysku z końcem każdego roku obrotowego (art. 52 § 1 k.s.h.). Wobec powyższego zysk w spółce jawnej jest dzielony pomiędzy wspólników z końcem każdego roku obrotowego (zasadniczo roku kalendarzowego). Przy czym, zysk nie musi być koniecznie podzielony i wypłacony wspólnikom.

Fakt wypłaty zysku u wspólników spółki jawnej nie skutkuje, co do zasady, powstaniem dochodu do opodatkowania. Wypłata z tytułu podziału zysku, uregulowana w art. 52 k.s.h., stanowi odzwierciedlenie uzyskanego dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki jawnej. Od tego dochodu wspólnicy w ciągu roku opłacają zaliczki na podatek, a po zakończeniu roku ewentualnie uiszczają dopłatę podatku wynikającego z rocznego zeznania podatkowego. W konsekwencji, wypłata na rzecz wspólnika środków pieniężnych z tytułu podziału zysku spółki jawnej, o której mowa w wyżej przytoczonym art. 52 k.s.h., nie skutkuje powstaniem obowiązku w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wyjaśnić przy tym należy, że organ podatkowy nie ocenia skutków cywilnoprawnych podejmowanych przez podatników działań, lecz ocenia wyłącznie ich skutki podatkowoprawne. Dokonując tej oceny stwierdzić należy, że wypłata wspólnikom spółki jawnej zysku już opodatkowanego nie generuje przychodu.

Jednakże w opisanym stanie faktycznym (wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy) nie zachodzą okoliczności zanalizowane powyżej, które wyłączyłyby z przedmiotu opodatkowania czynność przekazania wspólnikowi spółki jawnej węzła betoniarskiego, tytułem wypłaty zysku. W opisanej sytuacji nastąpiło w istocie odpłatne zbycie ww. składnika majątku spółki jawnej, na rzecz jednego ze wspólników tej spółki. Zmieni się bowiem właściciel przedmiotowej rzeczy, a czynność ta miała charakter odpłatny.

Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat (art. 8 ust. 2 pkt 1 tej ustawy).

Jak już podkreślono wyżej spółka jawna jest osobową spółką prawa handlowego. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zalicza spółki jawnej do kategorii podatników. Podatnikami są poszczególni wspólnicy spółki jawnej. W związku z powyższym, przychody i koszty związane z działalnością takiej spółki, wspólnicy powinni określać proporcjonalnie do posiadanego udziału w zysku spółki.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących środkami trwałymi, ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki jawnej. W poprzednich latach wspólnicy nie dokonywali wypłat z wypracowanego przez spółkę zysku, od którego płacili podatek dochodowy. Końcem 2014 r. wspólnicy rozliczyli niewypłaconą im należność od spółki. Wypłata zysku nastąpiła w formie niepieniężnej, ponieważ na Wnioskodawcę została przeniesiona własność węzła betoniarskiego należącego do spółki. Węzeł stanowiący środek trwały spółki jawnej, ujęty w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, został wytworzony w 2006 r., a jego amortyzacja zakończyła się w 2009 r.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie doszło do odpłatnego zbycia wskazanego we wniosku składnika majątku. Powyższa ocena wynika z wykładni pojęcia „odpłatne zbycie”. Czynność prawna jest odpłatna, jeżeli podmiot, który dokonał przysporzenia otrzymuje w zamian korzyść majątkową, stanowiącą ekwiwalent tego przysporzenia. Zauważyć należy, że przekazanie składników majątkowych powoduje przejście własności tych składników ze spółki komandytowej (z majątku tej spółki) na wspólników. W ten sposób składniki majątkowe zmieniają właściciela, a spółka jawna zwalnia się z ciążącego na niej zobowiązania w postaci roszczenia wspólników o wypłatę zysku.

Nadto wyjaśnić należy, że o ile wypłata niewypłaconego zysku w formie pieniężnej jest dla spółki ją wypłacającej neutralna podatkowo, o tyle w sytuacji przekazania składników majątkowych, która skutkuje przejściem własności tych składników ze spółki na wspólników, spółka uzyskuje w zamian za przekazanie składników majątkowych na rzecz wspólników, korzyść majątkową polegającą na zwolnieniu się z obowiązku wypłaty niewypłaconego zysku. Należy zauważyć, że wypłata w formie pieniężnej pochodzi z wypracowanego zysku spółki jawnej i stanowi w istocie wypłatę dochodu, który wcześniej podlegał (zaliczkowemu) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Natomiast odmienna sytuacja ma miejsce, gdy spółka dokonuje wypłaty zysku w formie niepieniężnej, kosztem swojego majątku. Składniki majątkowe przekazane wspólnikom na własność stanowią bowiem element majątku spółki, który wcześniej nie podlegał opodatkowaniu.

Z powyższego bezsprzecznie wynika zatem, że na gruncie przedmiotowej sprawy, wypłacie ww. zysku niejako towarzyszyły inne czynności prawne, tj. odpłatne przeniesienie własności węzła betoniarskiego.

Reasumując, mając na względzie przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa, stwierdzić należy, że w związku z przeniesieniem na rzecz Wnioskodawcy własności węzła betoniarskiego, stanowiącego składnik majątku spółki jawnej, powstanie po stronie spółki (a w konsekwencji braku osobowości podatkowej spółki jawnej - po stronie Wnioskodawcy) obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle powołanych przepisów i w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie skutków podatkowych otrzymania przez Wnioskodawcę wypłaty z zysku spółki jawnej w formie rzeczowej jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.