Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-1573/09/BG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-03-12
Teza: w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu, członków rady nadzorczej, prokurentów i pracowników
Słowa kluczowe: członkowie-członkowie rady nadzorczej; członkowie-członkowie zarządu; koszt-koszty uzyskania przychodów; odpowiedzialność; pracownik-wydatki na rzecz pracowników; rada-rada nadzorcza; ubezpieczenia; ubezpieczenia-ubezpieczenia osobowe; umowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 07 grudnia 2009 r. (data wpływu do Organu w dniu 11 grudnia 2009r.), uzupełnionym w dniu 19 lutego 2010r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu, członków rady nadzorczej, prokurentów i pracowników - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 grudnia 2009 r. wpłynął do Organu wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu, członków rady nadzorczej, prokurentów i pracowników.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z dnia 12 lutego 2010r. Znak IBPBI/2/423-1573/09/BG IBPBII/1/415-979/09/MCZ wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano w dniu 19 lutego 2010r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca zamierza zawrzeć umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OC), na mocy której ubezpieczy, jako ubezpieczający, wszystkich członków zarządu, rady nadzorczej, prokurentów oraz niektórych pracowników Wnioskodawcy od odpowiedzialności cywilnej.

Zgodnie z Ogólnymi warunkami ubezpieczenia szkód powstałych w następstwie roszczeń z tytułu odpowiedzialności członków organów spółki kapitałowej (dalej: „OWU"), zmodyfikowanych postanowieniami wstępnej oferty ubezpieczeniowej przedstawionej Wnioskodawcy przez brokera ubezpieczeniowego, umowa ubezpieczenia miałaby zostać zawarta pomiędzy Wnioskodawcą jako ubezpieczającym a zakładem ubezpieczeń jako ubezpieczycielem. Osobami ubezpieczonymi (dalej łącznie: „Osoby ubezpieczone" lub pojedynczo: „Osoba ubezpieczona") mieliby być:

1.  członkowie organów Spółki, tj. członkowie zarządu, rady nadzorczej oraz prokurenci
2.  pracownicy Spółki:
    *   podczas wykonywania zarządczych lub nadzorczych uprawnień w Spółce, lub
    *   w związku z roszczeniem, w którym podnoszony jest zarzut naruszenia praw pracowniczych, lub
    *   gdy pracownik Spółki wskazany jest jako współpozwany razem z członkiem organu
    *   Spółki w związku z roszczeniem, w którym podnoszony jest w stosunku do danego
    *   pracownika Spółki zarzut rzekomego uczestnictwa lub pomocy przy popełnianiu
    *   nieprawidłowego działania.

Ubezpieczenie ma swoim zakresem pokrywać szkody poniesione przez osoby ubezpieczone na skutek roszczeń podnoszonych wobec ubezpieczonych. Roszczenia zdefiniowane przy tym zostały w OWU jako:

1.  wszelkie pisemne żądania podniesione przez dowolną osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną (z wyjątkiem żądań wystosowywanych przez Spółkę lub w jej imieniu), w którym dana osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna żąda od ubezpieczonego spełnienia określonego świadczenia w związku z nieprawidłowym działaniem, jakiego dopuścił się ubezpieczony
2.  wszelkie powództwa lub inne pisma wszczynające postępowania cywilne o zasądzenie odszkodowania lub innego świadczenia, w tym świadczenia niepieniężnego;
3.  wszelkie postępowania karne,
4.  wszelkie postępowania administracyjne i regulacyjne wszczęte na skutek:
    *   złożenia skargi lub innego wniosku
    *   otrzymania lub przedstawienia zarzutów;
5.  wszelkie śledztwa/dochodzenia:
    *   po pisemnym wskazaniu osoby ubezpieczonej przez organ prowadzący,
    *   postępowanie przygotowawcze jako osoby, przeciwko której może zostać wszczęte postępowanie wskazane powyżej,
    *   w przypadku postępowania przygotowawczego dotyczącego spraw osoby
    *   ubezpieczonej, prowadzonego przez międzynarodowy lub krajowy organ właściwy w sprawach dotyczących oferowania, nabywania lub zbywania papierów
    *   wartościowych, po doręczeniu osobie ubezpieczonej wezwania do stawiennictwa
    *   przed sądem,
    *   podniesione i prowadzone przeciwko osobie ubezpieczonej w oparciu o zarzut
    *   nieprawidłowego działania.

Nieprawidłowe działanie oznacza przy tym, zgodnie z OWU, działanie lub zaniechanie stanowiące zawinione niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków wynikających z pełnienia funkcji członka organu Spółki lub pracownika w zakresie przewidzianym przez prawo i wewnętrzne regulacje Spółki, w szczególności zaś: nadużycie zaufania, działanie na szkodę, złożenie fałszywego lub wprowadzającego w błąd oświadczenia, przekroczenie zakresu umocowania, naruszenie praw pracowniczych lub inne działanie dokonane przez osobę ubezpieczoną działającą w charakterze członka organu lub pracownika Spółki, bądź dowolne inne zdarzenie będące przedmiotem żądania podniesionego przeciwko osobie ubezpieczonej wyłącznie ze względu na fakt pełnienia przez nią powyższych funkcji.

OWU przewiduje również, że ubezpieczenie będzie pokrywać szkody poniesione przez Spółkę na skutek roszczenia podniesionego wobec Osoby ubezpieczonej w zakresie, w jakim Spółka udzieliła osobie ubezpieczonej zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie przepisów prawa, statutu Spółki lub regulaminu, umowy regulującej sposób prowadzenia działalności lub innego podobnego dokumentu Spółki lub jakiejkolwiek innej umowy.

W związku z faktem, iż umowa ubezpieczenia ma być zawierana w odniesieniu do pewnej grupy osób objętych definicją członka organu Spółki oraz pracownika Spółki w rozumieniu OWU, zawierana ona będzie w sposób bezimienny, to znaczy bez wskazania nazwisk konkretnych osób ubezpieczonych. W konsekwencji, ze względu na sposób wskazania w umowie ubezpieczenia osób ubezpieczonych, zakres personalny osób faktycznie objętych ubezpieczeniem OC nie jest definitywnie ograniczony a ponadto będzie ulegał zmianom w czasie obowiązywania umowy, jako konsekwencja zmian w składach organów Spółki (zarządzie, radzie nadzorczej), prokurentów, a w szczególności w grupie pracowników spełniających definicję Osoby ubezpieczonej.

Składka ubezpieczeniowa będzie płatna przez Wnioskodawcę z góry za cały rok obowiązywania umowy ubezpieczeniowej, bez względu na ilość osób faktycznie objętych ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej. Tym samym nieuchronne zmiany w liczebności oraz składzie grupy Osób ubezpieczonych nie będą miały wpływu na wysokość składki.

Zakresem ubezpieczenia mają zostać objęte szkody powstałe w trakcie trwania ubezpieczenia, jednakże zgłoszone nie później niż w terminie 3 lat od ustania ubezpieczenia.

Wnioskodawca wskazuje ponadto, że członkowie zarządu pełnią swoje funkcje w Spółce na podstawie umowy o pracę bądź też na innych podstawach (np. na podstawie powołania).

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w sytuacji, w której Wnioskodawca zawrze na swój koszt umowę ubezpieczenia OC obejmującą swoim zakresem wszystkich każdorazowych członków zarządu, rady nadzorczej Wnioskodawcy, prokurentów oraz pracowników spełniających definicję Osoby ubezpieczonej, bez wskazywania nazwisk konkretnych osób objętych zakresem ubezpieczenia, Wnioskodawca będzie uprawniony do zaliczenia do swoich kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z ubezpieczeniem OC?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, dalej: „Kodeks cywilny", „K.c"), umowa ubezpieczenia jest definiowana jako wzajemny stosunek obligacyjny, w którym zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciel) zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę (art. 805 § 1 K.c). Postanowienia Kodeksu cywilnego dopuszczają, iż umowę ubezpieczenia można zawrzeć, także na rzecz osoby trzeciej (art. 808 § 1 K.c). Osoba trzecia może nie być w umowie wymieniona. Ubezpieczający może w czasie trwania umowy wskazywać osoby, na których rzecz została zawarta umowa.

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia (art. 822 § 1 K.c.). W ramach takiej konstrukcji prawnej osoby ubezpieczone na mocy umowy nie są w żadnym czasie jej stronami. Stronami umowy pozostają ubezpieczający (w stanie faktycznym opisywanym w niniejszym wniosku, Wnioskodawca) oraz ubezpieczyciel.

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki Spółki na ubezpieczenie OC członków organów Spółki oraz pracowników spełniających definicję Osoby ubezpieczonej powinny stanowić koszty uzyskania przychodów Spółki. Wydatki takie będą bowiem ponoszone w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów Spółki, a jednocześnie brak jest wyłączeń w katalogu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 z późń. zm. - dalej: „Ustawa PDOP"), które by dyskwalifikowały je jako koszty podatkowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy PDOP, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007r., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 Ustawy PDOP. W oparciu o poglądy doktryny prawa podatkowego oraz judykatury można uznać, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą której celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Innymi słowy, wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami, ewentualnie ich poniesienie ma celu zachowanie lub zabezpieczenia źródła przychodów. Przy czym zwrot „w celu" oznacza, że nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten, który pozostaje w takim związku przyczynowo-skutkowym, że poniesienie go ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów, albo zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów.

Reasumując, aby zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodów muszą być spełnione następujące warunki:

1.  został poniesiony w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
2.  poniesiony został w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
3.  został właściwie udokumentowany,
4.  nie znajduje się w katalogu kosztów zawartych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy.

Zdaniem Wnioskodawcy, nie budzi wątpliwości, że ubezpieczenie OC członków organów Spółki, tj. członków zarządu, rady nadzorczej oraz prokurentów, jak również pracowników spełniających definicję osoby ubezpieczonej związane jest z działalnością gospodarczą Spółki. Ubezpieczenie OC obejmować ma swoim zakresem szkody wyrządzone przez osoby ubezpieczone osobom trzecim oraz Spółce na skutek działania lub zaniechania stanowiącego zawinione niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków wynikających z pełnienia funkcji członka organu Spółki lub pracownika w zakresie przewidzianym przez prawo i wewnętrzne regulacje Spółki. Nie budzi również wątpliwości, że wydatek na ubezpieczenie OC członków organów Spółki, oraz jej niektórych pracowników poniesiony będzie przez Spółkę w celu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 Ustawy PDOP.

Biorąc pod uwagę wynikający z przepisów prawa (w szczególności zaś ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2000r., Nr 94, poz. 1037), umowy spółki oraz innych aktów organizacyjnych oraz wewnętrznych Spółki zakres kompetencji Osób ubezpieczonych, jak również uwzględniając zakres spraw, które mogą stanowić podstawę dla odpowiedzialności cywilnej tych osób (sprawy z zakresu prawa cywilnego, prawa pracy, sprawy wynikające z Kodeksu spółek handlowych, ustawy o zwalczaniu i przeciwdziałaniu nieuczciwej konkurencji, itp.), ryzyko odpowiedzialności cywilnej Osób ubezpieczonych może być znaczne zarówno w sensie prawdopodobieństwa wystąpienia, jak i rozmiarów.

Dlatego też, ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej członków organów spółek oraz innych osób, które mogą być pociągnięte do osobistej odpowiedzialności w związku z pełnionymi w spółce funkcjami (niezależnie od stosunku prawnego łączącego spółkę z takimi osobami) staje się standardem w praktyce gospodarczej spółek międzynarodowych oraz polskich. W konsekwencji, zapewnienie takiego ubezpieczenia zwiększa atrakcyjność Spółki dla osób, które potencjalnie mogą pełnić odpowiedzialne funkcje w ramach jej struktury organizacyjnej. Zwiększa również atrakcyjność Spółki dla osób, które już pełnią funkcje w organach spółki lub zajmują kierownicze stanowiska, zmniejszając tym samym prawdopodobieństwo odejścia ze Spółki osób posiadających często wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu powierzonych im obowiązków na rzecz Spółki. W konsekwencji, Spółka wykupując ubezpieczenie OC szeroko rozumianego grona osób kluczowych dla jej prawidłowego oraz sprawnego funkcjonowania, zabezpiecza się tym samym przed odpływem kluczowej z jej punktu widzenia kadry do innych podmiotów, które tego typu ubezpieczenie zapewniają.

Tym samym rozważany przez Wnioskodawcę wydatek na nabycie ubezpieczenia OC należy kwalifikować jako wydatek poniesiony w celu zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów - utrata przez Spółkę personelu kluczowego dla jej funkcjonowania mogłaby negatywnie wpłynąć na zdolność Spółki do generowania przychodów.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za taką kwalifikacją przedmiotowych wydatków jest fakt, że ubezpieczenie OC chronić będzie również interesy majątkowe samej Spółki. Jak wcześniej wspomniano, OWU przewiduje, że ubezpieczenie będzie pokrywać szkody poniesione przez Spółkę na skutek roszczenia podniesionego wobec Osoby ubezpieczonej w zakresie, w jakim Spółka udzieliła osobie ubezpieczonej zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie przepisów prawa, statutu Spółki lub regulaminu, umowy regulującej sposób prowadzenia działalności lub innego podobnego dokumentu Spółki lub jakiejkolwiek innej umowy. Interesy majątkowe Spółki będą również chronione przez ubezpieczenie OC w sytuacji, gdy Spółka poniesienie szkodę na skutek działania Osób ubezpieczonych. Biorąc pod uwagę zakres działalności Spółki, potencjalne szkody mogą znacznie przekraczać zdolność poszczególnych osób do ich zaspokojenia. W przypadku braku możliwości zaspokojenia poniesionej przez Spółkę szkody nastąpiłoby efektywnie uszczuplenie jej masy majątkowej. Ubezpieczenie OC dla członków organów Spółki oraz pracowników objętych definicją Osoby ubezpieczonej ma takie ryzyko wyeliminować.

Należy przy tym podkreślić, że wykupienie ubezpieczenia OC dla Osób ubezpieczonych nie tylko zabezpiecza interesy majątkowe Spółki, ale również wzmacnia jej wiarygodność wobec obecnych oraz potencjalnych kontrahentów. Poprzez ubezpieczenie OC Osób ubezpieczonych Wnioskodawca daje bowiem swoistą gwarancję, że jego masa majątkowa nie ulegnie uszczupleniu na skutek nieprzewidzianych zdarzeń związanych z pełnieniem funkcji przez członków jej organów oraz pracowników objętych definicją Osoby ubezpieczonej. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, zdaniem Wnioskodawcy wydatki na nabycie ubezpieczenia OC powinny być kwalifikowane jako wydatki mające na celu zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów Spółki. W tym sensie należy uznać, że Spółka jest głównym beneficjentem ubezpieczenia OC. W przedmiotowym stanie faktycznym, w opinii Wnioskodawcy, nie znajdą zastosowania ograniczenia w możliwości zaliczenia wydatków do kosztów podatkowych, wynikające z regulacji art. 16 ust. 1 pkt 38a oraz pkt 59 Ustawy PDOP.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 38a Ustawy PDOP, do kosztów podatkowych nie zalicza się wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji. Należy jednak podkreślić, że w stanie faktycznym będącym przedmiotem wniosku, jak zostało to szeroko uzasadnione powyżej, głównym beneficjentem ubezpieczenia OC ma być sama Spółka, nie zaś osoby ubezpieczone. Dzięki temu ubezpieczeniu Spółka bowiem:

*   zwiększa swoją atrakcyjność wobec osób, mogących wchodzić w skład szeroko rozumianej kadry zarządczej oraz nadzorczej w Spółce,
*   zabezpiecza się przed odpływem członków jej organów oraz wyższej kadry kierowniczej do innych podmiotów oferujących podobne ubezpieczenia OC,
*   zabezpiecza swoją masę majątkową,
*   wzmacnia wiarygodność wobec obecnych oraz potencjalnych kontrahentów.

W konsekwencji wydatek na ubezpieczenie OC powinien być traktowany jako wydatek na rzecz samej Spółki, nie zaś na rzecz członków rady nadzorczej.

Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z warunkami rozważanego ubezpieczenia OC Spółka będzie opłacać jedną składkę za ubezpieczenie całej grupy osób będących członkami organów Spółki lub jej pracownikami. W konsekwencji, nawet gdyby uznać, że beneficjentem składki są członkowie rady nadzorczej (co jednak ze względów przytoczonych powyżej nie znajduje oparcia w stanie faktycznym), to i tak składki OC opłacanej przez Spółkę nie można przyporządkować wyłącznie do członków rady nadzorczej. Składka jest bowiem płacona nie z tytułu ubezpieczenia OC członków rady nadzorczej, ale z tytułu ubezpieczenia członków różnych organów Spółki oraz pracowników spełniających definicję osoby ubezpieczonej, związanych ze Spółką różnymi więzami prawnymi.

Z powyższych względów nie znajdzie w przedmiotowym stanie faktycznym zastosowania również dyspozycja art. 16 ust. 1 pkt 59 Ustawy PDOP, który odnosi się do składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia wyłącznie na rzecz pracowników. Faktycznym beneficjentem ubezpieczenia OC będzie bowiem sama Spółka. Dodatkowo, składka ma być płacona nie z tytułu ubezpieczenia OC pracowników Spółki, ale z tytułu ubezpieczenia członków różnych organów Spółki oraz wskazanych w OWU pracowników, związanych ze Spółką różnymi więzami prawnymi (stosunek pracy, powołanie uchwałą, umowa cywilnoprawna).

Podsumowując, w opinii Wnioskodawcy wydatki Spółki na ubezpieczenie OC członków organów Spółki oraz wskazanych w OWU pracowników powinno stanowić koszt uzyskania przychodów Spółki. Wydatek taki będzie bowiem ponoszony w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów Spółki, a jednocześnie brak jest wyłączeń w katalogu art. 16 ust. 1 Ustawy PDOP, które by taki wydatek dyskwalifikowały jako koszt podatkowy. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w decyzji z dnia 26 lutego 2009 r. (IPPB5/423-254/08-2/AS), w której, w analogicznym stanie faktycznym stwierdzono: „Wobec tego, że przedmiotem ubezpieczenia będzie szeroko pojęta ochrona interesu majątkowego Wnioskodawcy przed zdarzeniami, które mogłyby narazić Spółkę na stratę, stwierdzić należy, iż poniesienie przedmiotowych wydatków z tytułu składek na ubezpieczenie majątkowe szkód powstałych w następstwie roszczeń z tytułu odpowiedzialności cywilnej członków organów Spółki stanowi racjonalne działanie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Składki na przedmiotowe ubezpieczenie spełniają zatem przesłanki wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć bowiem można te wydatki, które nie zostały wyłączone przez ustawodawcę jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów i które służą m. in. zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów."

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., określana dalej „ ustawa o pdop”), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Kosztami uzyskania przychodów są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie bądź zachowanie źródła przychodów i które nie zostały wyłączone z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1. Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami. Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

*   został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
*   jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
*   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
*   poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
*   został właściwie udokumentowany,
*   nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Istotnym jest, że wykazanie związku poniesionych kosztów z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz okoliczności, że ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiąganych przychodów, obciąża Podatnika.

Jednocześnie, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o pdop, nie uważa się za koszt uzyskania przychodów składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, z wyjątkiem umów dotyczących ryzyka grup 1, 3 i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151), jeżeli uprawnionym do otrzymania świadczenia nie jest pracodawca i umowa ubezpieczenia w okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, wyklucza:

1.  wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,
2.  możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,
3.  wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.

Biorąc powyższe pod uwagę, kosztem uzyskania przychodów mogą być opłacone przez pracodawcę składki z tytułu zawartych lub odnowionych na rzecz pracowników umów ubezpieczenia:

1.  na życie (grupa 1 dział I),
2.  na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (grupa 3 dział I),
3.  wypadkowego i chorobowego, jeśli są uzupełnieniem ubezpieczeń grupy 1-4 działu I (grupa 5 dział I),
4.  wypadku, w tym wypadku przy pracy i choroby zawodowej (grupa 1 dział II),
5.  choroby (grupa 2 dział II).

Nie będą natomiast kosztem uzyskania przychodów składki płacone z tytułu umów ubezpieczenia innych, niż wymienione powyżej. Ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej mieszczą się w innych grupach ryzyka, to jest w dziale II grupa 10-13, a zatem nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów pracodawcy opłacającego składki na rzecz osób objętych tym ubezpieczeniem.

Z powołanego przepisu wynika pośrednio, że również składki opłacane na rzecz osób wchodzących w skład władz Spółki, a nie będących pracownikami Spółki, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

Dodatkowo, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o pdop, podatnicy nie mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca zamierza zawrzeć umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, na mocy której ubezpieczy, jako ubezpieczający, wszystkich członków zarządu, rady nadzorczej, prokurentów oraz niektórych pracowników Wnioskodawcy od odpowiedzialności cywilnej. Ubezpieczenie to ma swoim zakresem pokrywać szkody poniesione przez osoby ubezpieczone na skutek roszczeń podnoszonych wobec ubezpieczonych. Umowa ubezpieczenia ma być zawierana w odniesieniu do pewnej grupy osób objętych definicją członka organu Spółki oraz pracownika Spółki w rozumieniu OWU, zawierana ona będzie w sposób bezimienny. Powyższe oznacza że ubezpieczeniem objęte są wymienione powyżej kategorie osób, a nie imienne wymienione osoby.

Wydatki, które Spółka zamierza ponieść w związku z ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu, członków rady nadzorczej, prokurentów i pracowników nie mają na celu osiągnięcia przychodów przez Spółkę, mają na celu chronić od odpowiedzialności osoby pełniące funkcję w organach Spółki. Osoba fizyczna, przyjmując funkcję członka zarządu, rady nadzorczej bądź prokurenta Spółki za określone wynagrodzenie, winna przejąć odpowiedzialność za pełnienie tej funkcji. Skoro Wnioskodawca de facto ponosić będzie koszty z tytułu umowy ubezpieczenia, które dotyczyć mają innych podmiotów i powinny być przez nie finansowane, to wydatki takie nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów Spółki.

Podsumowując, w oparciu o przywołane przepisy prawa należy stwierdzić, iż wydatki z tytułu umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu, członków rady nadzorczej, prokurentów, nie mogą być przez Spółkę zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, bez względu na to, czy osoby te są pracownikami Spółki czy też nie.

Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko Wnioskodawcy należy zatem uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienia się, iż w sprawie będącej przedmiotem pytania Nr 2 w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.