Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-745/12/LSz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-10-26
Teza: Nieodpłatne użyczenie odcinka sieci ciepłowniczej, stanowiącego część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Słowa kluczowe: użyczenie; świadczenie-świadczenie nieodpłatne; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 11 lipca 2012r. (data wpływu 17 lipca 2012r.), uzupełnionym pismem z dnia 17 października 2012r. (data wpływu 19 października 2012r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy podlega opodatkowaniu oddanie odcinka sieci ciepłowniczej w ramach umowy użyczenia – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 17 lipca 2012r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy podlega opodatkowaniu oddanie odcinka sieci ciepłowniczej w ramach umowy użyczenia.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 17 października 2012r. (data wpływu 19 października 2012r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 16 lipca 2012r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Szpital Specjalistyczny …. jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT od 1999r. z tytułu prowadzenia poza działalnością podstawową - działalność gospodarczą np. wynajem powierzchni użytkowej, prowadzenie sklepu. Działalnością podstawową Szpitala jest świadczenie usług w zakresie ochrony zdrowia w ramach hospitalizacji, rehabilitacji leczniczej, usług ambulatoryjnych i diagnostyki. Szpital na podstawie umowy użyczenia udostępni na okres 10 lat odcinek sieci ciepłowniczej, której budowa współfinansowana była ze środków Unii Europejskiej w ramach - … Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 na rzecz Y.

Wykonanie sieci niezbędne było do realizacji inwestycji w postaci nowopowstałego budynku z oddziałami szpitalnymi gdzie będzie prowadzona sprzedaż zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 pkt 18, 19. Z uwagi na charakter prowadzonej działalności (usługi zdrowotne ze stawką „zw”) Szpital nie miał możliwości odliczyć podatku naliczonego od faktur wystawionych przez wykonawcę.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca podał, że budowa odcinka ciepłowniczego związana jest z odprowadzeniem ciepła do nowowybudowanego budynku oddziału leczniczo-diagnostycznego, ściśle powiązanym z prowadzoną przez szpital działalnością, czyli ze świadczeniem usług medycznych w myśl art. 43 ust. 1 pkt 18, 19 ustawy o podatku od towarów i usług. Udostępnienie związane jest również z koniecznością opieki serwisowej – specjalistycznej w stosunku do odcinka.

Odcinek ten, służyć będzie do przesyłu ciepła do Szpitala i jednocześnie stanowi ogniwo przesyłu ciepła poza Szpital do innych podmiotów i de facto stanowi element większej sieci ciepłowniczej. Szpital planuje udostępnić ww. odcinek na podstawie umowy użyczenia – nieodpłatnie. Szpital jest właścicielem ww. odcinka sieci ciepłowniczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy usługa Szpitala w ramach umowy użyczenia podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2 oraz art. 710-719 K.C. umowa użyczenia, którą planuje zawrzeć Szpital z Y nie podlega obowiązkowi podatkowemu w VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054) zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Towarami natomiast, w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast, stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 oraz – w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z powyższego przepisu wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione określone warunki:

*   w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa – użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa podatnika do odliczenia - w całości lub w części - podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów (warunki te muszą być spełnione łącznie),
*   w przypadku świadczenia usług – świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca (Szpital) zamierza nieodpłatnie udostępnić na okres 10 lat na podstawie umowy użyczenia odcinek sieci ciepłowniczej, którego jest właścicielem Y. Wykonanie sieci niezbędne było do realizacji inwestycji w postaci nowopowstałego budynku z oddziałami szpitalnymi gdzie będzie prowadzona sprzedaż zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 pkt 18, 19. Z uwagi na charakter prowadzonej działalności (usługi zdrowotne ze stawką „zw”) Szpital nie miał możliwości odliczenia podatku naliczonego od faktur wystawionych przez wykonawcę. Budowa odcinka ciepłowniczego związana jest z odprowadzaniem ciepła do nowowybudowanego budynku oddziału leczniczo-diagnostycznego a zatem ściśle z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością, czyli ze świadczeniem usług medycznych. Udostępnienie związane jest również z koniecznością opieki serwisowej – specjalistycznej w stosunku do odcinka.

Wątpliwość Wnioskodawcy dotyczy kwestii czy udostępnianie przez Szpital ww. odcinka sieci ciepłowniczej na rzecz Y na podstawie zawartej nieodpłatnej umowy użyczenia podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku VAT.

Mając na uwadze regulacje zawarte w art. 252 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie).

Użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym o najszerszej treści uprawnień, zatem stanowi największe obciążenie prawa własności. Ustanawia się je w sytuacji, gdy występuje potrzeba korzystania przez osobę trzecią z cudzej rzeczy w szerokim zakresie. Użytkowanie występuje pod dwoma postaciami: użytkowanie odpłatne i użytkowanie nieodpłatne.

Należy wskazać, że umowa użyczenia jest jedną z umów nazwanych, obok najmu i dzierżawy regulujących zasady używania rzeczy. Przez umowę użyczenia w świetle regulacji art. 710-719 ustawy Kodeks cywilny użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy.

Istotnymi cechami tej umowy są zatem dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas oraz nieodpłatność. Powyższe oznacza, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.

Jednakże jeśli pojawia się jakakolwiek płatność związana z użytkowaniem rzeczy oddanej w używanie, to na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług umowa ta przestaje być umową nieodpłatną i staje się czynnością odpłatną, a więc jako taka podlega opodatkowaniu.

W rozpatrywanej sprawie odcinek sieci ciepłowniczej, stanowiący część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy zostanie nieodpłatnie użyczony Y. Zatem przedstawiona w opisie zdarzenia sytuacja mieści się w założeniach przepisu ww. art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, z uwagi na użycie towaru stanowiącego część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy. Jednak aby nieodpłatne świadczenie usług nie podlegało opodatkowaniu VAT muszą być spełnione pozostałe warunki w nim określone dla jego zastosowania.

Przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT zawęża się wyłącznie do tych spośród usług nieodpłatnych, które spełniają dwa warunki w nim wymienione. Po pierwsze dotyczy tylko użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, a po drugie tylko tych sytuacji, w których podatnikowi przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zapłaconego przy nabyciu przedmiotowych towarów.

Innymi słowy przepis powyższy znajduje zastosowanie jedynie do tych usług nieodpłatnych, wskazanych w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, które służą celom innym niż działalność gospodarcza podatnika, a podatnikowi przysługiwało w związku z nimi prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jeśli któryś z wymienionych warunków nie jest spełniony, nie może być mowy o potraktowaniu usługi świadczonej nieodpłatnie jako usługi odpłatnej.

W przedmiotowej sytuacji mamy do czynienia z nieodpłatnym użyczeniem odcinka sieci ciepłowniczej do celów związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy - świadczeniem usług medycznych, bowiem Wnioskodawca wskazał we wniosku, że budowa tego odcinka związana jest z odprowadzeniem ciepła do nowowybudowanego budynku oddziału leczniczo-diagnostycznego. Ponadto Wnioskodawcy nie miał możliwości odliczenia podatku naliczonego od faktur wystawionych przez wykonawcę tego odcinka.

Zatem nie zostały wypełnione przesłanki określone w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT i opisana czynność nieodpłatnego użyczenia stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Reasumując, stwierdzić należy, że nieodpłatne użyczenie odcinka sieci ciepłowniczej, stanowiącego część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na nieodpłatność tej czynności oraz fakt, iż czynności tej nie można uznać za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała