Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.720.2017.2.IK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-01-19
Teza: W zakresie opodatkowania nabycia działki gruntu w drodze darowizny oraz opodatkowania ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej
Słowa kluczowe: gmina; opodatkowanie; służebność-służebność gruntowa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 13 października 2017 r. (data wpływu 3 listopada 2017 r.), uzupełnionym pismem z 3 stycznia 2018 r. (data wpływu 9 stycznia 2018 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nabycia działki gruntu w drodze darowizny oraz opodatkowania ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 listopada 2017 r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nabycia działki gruntu w drodze darowizny oraz opodatkowania ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 3 stycznia 2018 r. (data wpływu 9 stycznia 2018 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 21 grudnia 2017 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.720.2017.1.IK

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina Miasta T. (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina wykonuje zadania nałożone na nią odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których została powołana. W szczególności wykonuje zadania własne oraz zlecone z zakresu administracji rządowej, a także zadania z zakresu właściwości powiatu.

Gmina Miasta T. zamierza nabyć nieodpłatnie od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (zwanej dalej osobą fizyczną) poprzez zawarcie umowy darowizny nieruchomość niezabudowaną, oznaczoną jako działka nr 14/5 obręb 292 o powierzchni 453 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą i obciążyć całą nabytą nieruchomość służebnością gruntową polegającą na ustanowieniu prawa przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działka nr 14/4, 14/6 obręb 292, dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą oraz obciążyć całą nieruchomość oznaczoną jako działka nr 57/3 obręb 292 stanowiącą własność Gminy Miasta T., dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą - służebnością gruntową polegającą na ustanowieniu prawa przejazdu i przechodu od ul. F. na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działka nr 14/4, 14/5, 14/6 obręb 292, dla których Sąd rejonowy prowadzi księgę wieczystą. Ustanowienie służebności nastąpi nieodpłatnie na czas nieokreślony.

Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 13 czerwca 2016 uzyskała warunki zabudowy na budowę trzech budynków mieszkalnych, jednorodzinnych, wolnostojących, na terenie obejmującym działkę nr 14/3 obręb 292 w T. przy ul. K. Wstępny projekt podziału działki 14/3 obręb 292 uwzględnia drogę o szerokości 10 m zgodnie z „Koncepcją drogi Przemysłowa – Fabryczna” opracowaną w roku 2015 przez Wydział Planowania Przestrzennego i Budownictwa.

Na podstawie decyzji z dnia 4 lipca 2017 r. został zatwierdzony projekt podziału obejmujący działkę nr 14/3 obręb 292 o pow. 0.7797 ha, która dzieli się na działki o numerach: 14/4 o pow. 0.2272 ha, 14/6 o pow. 0.5072 ha, 14/5 o pow. 0.0456 ha (wydzieloną pod drogę zgodnie z „koncepcją”) z zastrzeżeniem „Zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu którejkolwiek z działek wydzielonej niniejszym podziałem, zostanie ustanowiona służebność drogowa zapewniająca dojście i dojazd do drogi publicznej”.

W związku z podziałem działki nr 14/3 obręb 292 i wydzieleniem działki nr 14/5 obręb 292 pod drogę zgodnie z „koncepcją” Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej zwróciła się do tutejszego Urzędu o nieodpłatne ustanowienie służebności gruntowej na działce nr 57/3 obr. 292 na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr 14/5 obr. 292.

Jednocześnie Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej zobowiązała się do nieodpłatnego przekazania działki nr 14/5 obręb 292 pod drogę na rzecz Wnioskodawcy poprzez zawarcie umowy darowizny. Ponadto osoba fizyczna zwróciła się Prezydenta Miasta o nieodpłatne ustanowienie służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu na nieruchomości oznaczonej jako działka nr 57/3 obręb 292 stanowiącej własność Wnioskodawcy - Gminy Miasta T. w celu uzyskania prawnego dostępu do drogi publicznej ul. F. na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr 14/3 obręb 292 (po podziale działka 14/5 obr. 292).

Prezydent Miasta T. wykonuje zadania własne Gminy Miasta T. poprzez gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi między innymi własność GMT zgodnie z przepisami prawa, a w szczególności ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz uchwały Rady Miejskiej w T. z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie określenia zasad gospodarowania nieruchomościami Gminy Miasta T. W przypadku obciążenia nieruchomości służebnościami gruntowymi znajdują zastosowanie przepisy powołanej wyżej Uchwały Rady Miejskiej tj. § 11 ust. 1 Nieruchomość może być obciążona służebnością, jeżeli nie powoduje to utraty możliwości jej zagospodarowania, ust. 2 Obciążenie nieruchomości służebnością następuje za wynagrodzeniem, chyba, że ustanowienie tego prawa nie powoduje zmniejszenia wartości nieruchomości - zgodnie z ww. przepisami Wnioskodawca może obciążać nieruchomości służebnościami gruntowymi.

W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka 57/3 obręb 292 stanowiąca własność Gminy Miasta T. powstała z podziału działki nr 57 obręb 292 operatem podziałowym - Decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia 2.08.2008 r.

Działka nr 57 obręb 292 nabyta została przez Gminę Miasta T. z mocy prawa, nieodpłatnie na podstawie Decyzji Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia 11 03 1991 r. na podstawie art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W związku z powyższym Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu nieruchomości gruntowej.

Ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomościach oznaczonych jako działki nr 14/5 i 57/3 obręb 292 nie powoduje zmniejszenia wartości nieruchomości, które po podziale zgodnie z planem posiadają takie samo przeznaczenie „pod drogę gminną”.

W ww. piśmie z 3 stycznia 2018 r., uzupełniając opis zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca wskazał co następuje: Właścicielem działki nr 14/5 obręb 292, która powstała z podziału działki 14/3 obręb 292 jest osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej oraz nie będąca rolnikiem ryczałtowym. W związku z powyższym, że Gmina Miasta T. nie jest właścicielem, ani nie dokonuje dostawy tej nieruchomości, nie przysługiwało jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego

W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr 57/3 obręb 292 powstałej z podziału działki nr 57 obręb 292 nabytej przez Gminę Miasta T. z mocy prawa, nieodpłatnie, na podstawie przepisu art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu nieruchomości gruntowej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Skoro podmiotem dokonującym darowizny nieruchomości gruntowej na rzecz GMT jest osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej i nie będąca podatnikiem podatku od towarów i usług, to czy na GMT ciąży obowiązek opodatkowania podatkiem od towarów i usług tej darowizny?
2.  Czy ustanowienie nieodpłatnej służebności przez Gminę Miasta T. będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

**Stanowisko Wnioskodawcy:**

Ad. 1

Wnioskodawca uważa, iż nieodpłatne nabycie gruntu na rzecz GMT poprzez zawarcie umowy darowizny z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej nie spowoduje po stronie Gminy Miasta T. obowiązku opodatkowania podatkiem od towarów i usług tej darowizny.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy nieodpłatne ustanowienie służebności gruntowej przez Gminę Miasta T. na działce oznaczonej jako działka nr 14/5 obręb 292 o powierzchni 453 m2 polegającej na ustanowieniu prawa przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki nr 14/4, 14/6 obręb 292 oraz na działce oznaczonej jako działka nr 57/3 obręb 292 stanowiąca własność Gminy Miasta T., polegającej na ustanowieniu prawa przejazdu i przechodu od ul. F. na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki nr 14/4, 14/5, 14/6 obręb 292, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W myśl art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U.z 2016 r., poz. 380 ze zm.) nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

W świetle art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Art. 2 pkt 6 w/w ustawy, stanowi mianowicie, że przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Ustawodawca uznał w art. 8 ust.2 ustawy o VAT, że za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych,
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Odnosząc się do przepisów prawa, należy stwierdzić, iż ustanowienie służebności gruntowej przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości, o których mowa w niniejszym wniosku, nie będzie podlegać opodatkowaniu bowiem przy nabyciu tych gruntów Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Na podkreślenie zasługuje fakt, że aby uznać użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa, za odpłatne świadczenie usług, czyli za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT), musi być ono dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz Wnioskodawca winien skorzystać z przysługującego mu prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów. Niedopełnienie jednego z warunków wynikających z art. 8 ust. 2 stanowi przesłankę do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r, poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Zgodnie zaś z ust. 2 ww. artykułu ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1.  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2.  wszelkie inne darowizny

*   jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wskazać należy, że zarówno odpłatna dostawa towarów jak i odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

W świetle art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Przez sprzedaż – stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy - rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą m.in. kwestii czy w związku z otrzymaną darowizną w postaci nieruchomości gruntowej na Wnioskodawcy ciąży obowiązek opodatkowania podatkiem od towarów i usług tej czynności.

Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że, co do zasady, podmiotem zobowiązanym do ewentualnego opodatkowania darowizny, jest ten podmiot który dokonuje tej czynności, a nie nabywca. Bowiem opodatkowana jest m.in. dostawa towaru, dokonanie darowizny, a nie nabycie towaru czy otrzymanie darowizny.

W opisanym przypadku to na osobie fizycznej będzie ciążył ewentualnie obowiązek naliczenia podatku VAT należnego, zaś po stronie nabywcy (Wnioskodawcy) obowiązek ten nie wystąpi.

Zatem po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w związku z nabyciem nieruchomości gruntowej w drodze darowizny.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest prawidłowe.

Przechodząc do objętej pytaniem nr 2, kwestii opodatkowania ustanowienia służebności wskazać należy, że:

Na mocy art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych,
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej.

Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, uznać za odpłatne świadczenie usług, a zatem za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz musiałoby mu przysługiwać, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

Analizując natomiast treść powołanego art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy zauważyć należy, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jest jednak od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.

Podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne świadczenie usług (inne niż wskazane w pkt 1) na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika, bez względu na to czy podatnikowi przysługiwało, czy też nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Wyjaśnić ponadto należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Powołując się na wyżej przytoczony art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy o VAT, wskazać należy że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

*   podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
*   podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Bowiem tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina wykonuje zadania nałożone na nią odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których została powołana. W szczególności wykonuje zadania własne oraz zlecone z zakresu administracji rządowej, a także zadania z zakresu właściwości powiatu.

Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej zwróciła się do Wnioskodawcy o nieodpłatne ustanowienie służebności gruntowej na działce nr 57/3 na rzecz każdoczesnych właścicieli działki. Jednocześnie Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej zobowiązała się do nieodpłatnego przekazania działki nr 14/5 obręb 292 pod drogę na rzecz Wnioskodawcy poprzez zawarcie umowy darowizny. Ponadto osoba fizyczna zwróciła się Prezydenta Miasta o nieodpłatne ustanowienie służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu na nieruchomości oznaczonej jako działka nr 57/3 obręb 292 stanowiącej własność Wnioskodawcy w celu uzyskania prawnego dostępu do drogi publicznej na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości. Przy nabyciu zarówno działki o nr 14/5 oraz 57/3 Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W rozpatrywanej sprawie w zakresie pytania nr 2 wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii, czy ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że pojęcie służebności gruntowej zdefiniowane zostało w art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności.

Z powyższego wynika, że ustanowienie służebności gruntowej wiąże się ze zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Służebność gruntowa przejazdu i przechodu na rzecz osób fizycznych, stanowi świadczenie przez właściciela tego gruntu (tutaj: Wnioskodawcę) usług w ramach jego aktywności cywilnoprawnej i w tym zakresie ma charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji w sprawie nie ma zastosowania wyłączenie od opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.

Zatem przedmiotowa czynność stanowi usługę o charakterze nieodpłatnym, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, polegającą na użyciu tego towaru (działki), jednakże aby świadczenie to podlegało opodatkowaniu – jak wskazano powyżej – musi być wykonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz podatnikowi musiałoby przysługiwać w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W przedmiotowej sprawie ustanowienie przez Wnioskodawcę służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu nie zostanie dokonane dla celów prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Ustanowienie służebności gruntowej przejazdu i przechodu na rzecz osób fizycznych nie jest bowiem związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą, dotyczy drogi do działek będących własnością osób fizycznych i zostało ustanowione w celu zapewnienia tym osobom dostępu do drogi publicznej.

Mimo jednak użycia przez Wnioskodawcę gruntów do celów niezwiązanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej nie będzie podlegać opodatkowaniu, gdyż Wnioskodawcy przy nabyciu tego gruntu nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Podsumowując, ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej w okolicznościach wskazanych we wniosku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 jest prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.