Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/436-82/12-2/KK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-09-07
Teza: Czy umowa cross border cash pooling podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa nienazwana; zarządzanie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 12 czerwca 2012 r. (data wpływu 18 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych systemu cross-border cash pooling - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 czerwca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych systemu cross-border cash pooling.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej: Spółka, Wnioskodawca) należy do międzynarodowej grupy (dalej: Grupa). Spółka ma zamiar przystąpić do tzw. systemu cross-border cash pooling (dalej: Cash pooling, System).

Celem przystąpienia do omawianego Systemu jest zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi Grupy poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych oraz zminimalizowanie kosztów finansowania działalności gospodarczej podmiotów wchodzących w skład Grupy i uczestniczących w Cash poolingu (dalej: Uczestnicy).

Planowane jest przy tym, aby realizacja wspomnianych celów odbywała się na dwóch poziomach, tj. na poziomie krajowym (poziom pierwszy) oraz na poziomie w Szwecji (poziom drugi):

Poziom pierwszy:

Spółka będzie posiadała następujące rachunki bankowe związane z omawianym Systemem:

*   tzw. Source Account (dalej: rachunek źródłowy) służący do obsługi bieżących należności i zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności; rachunek ten będzie utworzony w banku prowadzącym w Polsce działalność w formie oddziału;

*   tzw. Mirror Account (dalej: rachunek „…”): rachunek ten będzie utworzony w banku w Szwecji.

W przypadku dodatniego salda na rachunku źródłowym środki pieniężne będą transferowane na rachunek „…”. Natomiast w przypadku ujemnego salda na rachunku źródłowym będzie on zasilany z rachunku „…”. Na koniec dnia saldo środków pieniężnych na rachunku źródłowym będzie wynosiło zero. W ciągu dnia Spółka będzie mogła korzystać z przyznanego jej w ramach rachunku źródłowego dziennego limitu zadłużenia (tzw. Intraday limit), służącego głównie do regulowania bieżących zobowiązań Spółki. Środki pieniężne na rachunku źródłowym oraz rachunku „Mirror” pozostają własnością Spółki.

Poziom drugi:

Spółka (będąca jedynym udziałowcem Spółki) otworzy w banku w Szwecji we własnym imieniu tzw. Transactional Accounts (dalej: rachunki transakcyjne), będące własnością udziałowca Spółki, lecz dedykowane/przypisane dla poszczególnych Uczestników Systemu (w tym także rachunek transakcyjny dedykowany/przypisany do Spółki). Na omawianym poziomie środki pieniężne będą transferowane z rachunków „…” na rachunki transakcyjne przypisane do poszczególnych Uczestników. Na poziomie rachunków transakcyjnych, środki pieniężne będą konsolidowane/koncentrowane. Środki pieniężne na rachunkach transakcyjnych będą własnością udziałowca Spółki.

W przypadku wystąpienia salda dodatniego, na rachunku źródłowym i konsekwentnie na rachunku „…”, Spółce będą przysługiwać odsetki, w przeciwnym wypadku tj. gdy na wspomnianych rachunkach wystąpi saldo ujemne, Spółka będzie zobowiązana zapłacić odsetki do udziałowca Spółki.

Transfery dokonywane w ramach struktury będą miały charakter zwrotny. Transfery środków pieniężnych pomiędzy rachunkami - zarówno na poziomie pierwszym, jak i drugim będą odbywały się w ramach mechanizmu tzw. automatycznych przelewów (Sweeping albo Topping).

Rolę tzw. Pool Leadera będzie pełnił udziałowiec Spółki. Dodatkowo Spółka pragnie wskazać, że Spółka nie będzie posiadać wiedzy odnośnie aktualnego salda rozliczeń pomiędzy Pool Leaderem, innymi uczestnikami Systemu oraz bankiem (w tym w szczególności odnośnie uczestników Systemu, którzy potencjalnie będą korzystali z finansowania w ramach Cash poolingu, jak również ewentualnego finansowania zewnętrznego udzielonego przez Bank Pool Leaderowi).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w świetle brzmienia regulacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, czynności realizowane w ramach tzw. systemu cross-border cash pooling podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, czynności realizowane w ramach tzw. systemu cross-border cash pooling nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W tym miejscu Spółka wskazuje, iż ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera w art. 1 ust. 1 pkt 1 zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, które podlegają opodatkowaniu.

Katalog ten obejmuje:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
4.  umowy dożywocia,
5.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
6.  ustanowienie hipoteki,
7.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
8.  umowy depozytu nieprawidłowego.

Wskazany w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu nie zawiera czynności w ramach systemu cross-border cash pooling (tj. czynności kompleksowego zarządzania płynnością finansową), która jest opisana w przedstawionym zdarzeniu przyszłym. Co więcej, w opinii Spółki, omawiane czynności w ramach Sytemu nie wypełniają znamion żadnej z czynności wymienionych w tymże zamkniętym katalogu.

Wnioskodawca podkreśla, iż umowa cash poolingu pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: „K.c.”), w części dotyczącej zobowiązań, nie zawiera przepisów regulujących tego typu umowy. Należy wskazać, iż w praktyce, cash pooling to forma zarządzania finansami stosowana przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty, powiązane ekonomicznie w inny sposób. Istotą jej jest optymalizacja wykorzystania środków będących w dyspozycji podmiotów będących stroną umowy. Dodatkowo, zdaniem Spółki, umowa cash poolingu, jako sposób gospodarowania wolnymi środkami finansowymi, pomimo iż zawiera pewne elementy zbliżone do kredytowania jednych podmiotów przez drugie, nie mieści się w katalogu czynności określonych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, a więc nie może być uznana za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W szczególności, cash pooling nie może być uznany za umowę pożyczki (wymienioną w katalogu czynności podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych), gdyż nie zawiera elementów przedmiotowo istotnych dla tego rodzaju umów. W tym miejscu Spółka podkreśla, iż zgodnie z art. 720 K.c., przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W transakcjach dokonywanych w ramach systemu cross-border cash pooling nie dochodzi do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości środków finansowych na określony podmiot. Wnioskodawca nie wie, czy jego środki pieniężne zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez jaki podmiot. Wartość, która zostanie przelana/pobrana na/z rachunek transakcyjny dedykowany/przypisany do danego Uczestnika, wynika z salda na rachunku „…” danego Uczestnika Systemu (w szczególności nie jest to kwota finansowania uzgodniona pomiędzy podmiotami). Tym samym, podkreśla Wnioskodawca, że nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot.

W tym miejscu Spółka wskazuje, iż czynności w ramach systemu cross-border cash pooling, dotyczące kompleksowego zarządzania płynnością finansową, nie zostały wymienione w ustawowym, zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, w opinii Wnioskodawcy, wszelkie czynności w ramach w ramach omawianego Systemu nie będą podlegały podatkowi.

Abstrahując od powyższego, Spółka dodatkowo wskazuje, że zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku do czynności cywilnoprawnych, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne (inne niż umowa spółki lub jej zmiany), jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z tego podatku.

Tym samym, w opinii Wnioskodawcy, opisane powyżej czynności stanowią szeroko rozumiane usługi finansowe, które będą świadczone przez Pool Leadera na rzecz Uczestników Systemu (w tym także Spółki). W konsekwencji, omawiane usługi należy uznać za objęte systemem podatku od towarów i usług (korzystające, co do zasady, ze zwolnienia na mocy stosownych regulacji ustawy o podatku od towarów i usług). A zatem, nawet jeśli czynności wykonywane w ramach omawianego Systemu tj. dotyczące kompleksowego zarządzania płynnością finansową mieściłyby się w katalogu wskazanym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (co zdaniem Spółki nie ma miejsca w opisywanym przypadku), to w świetle art. 2 pkt 4 cytowanej ustawy, należy stwierdzić, iż przedmiotowe usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jako objęte systemem podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca powołuje wybrane pisma organów podatkowych potwierdzające jego stanowisko:

„Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy sprzedaży lub depozytu nieprawidłowego. Tym samym, wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Reasumując, należy stwierdzić, iż usługi cash pooling świadczone na rzecz Spółki, nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności dokonywane w ramach usługi cash pooling nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.” Interpretacja indywidualna wydana w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. IPPB2/436-420/11-4/AS.

„Reasumując, należy stwierdzić, iż czynności dokonywane w ramach usługi zarządzania płynnością finansową, nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych”. Interpretacja indywidualna wydana w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. IPPB2/436-450/11-2/LS.

„\[\`(...)\`\] należy stwierdzić, iż zawarcie umowy „cash-poolingu” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można zakwalifikować jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu. Tym samym - z powyższych przyczyn - wszystkie czynności dokonywane w ramach umowy cash-pooling, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem nie mieszczą się w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych”. Interpretacja indywidualna wydana w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. IBPBII/1/436-392/11/HK.

„Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową - cash pooling - nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Reasumując, należy stwierdzić, iż czynności dokonywane w ramach umowy cash pooling nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych”. Interpretacja indywidualna wydana w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. IPTPB2/436-4/11-4/KK.

Reasumując, w opinii Wnioskodawcy, zawarcie umowy dotyczącej realizacji opisanego Systemu, jak również czynności realizowane w ramach tzw. systemu cross-border cash pooling, nie podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.