Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-700/15-2/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-08-06
Teza: Otrzymanie niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek nie spowoduje powstania u pracownika Wnioskodawcy przychodu powiększającego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (dochód). W przypadku udzielenia pracownikowi niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek, wartość hipotetycznych odsetek nie będzie stanowiła przychodu tegoż pracownika w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: odsetki; pożyczka; pożyczka-pożyczka nieoprocentowana; pracownik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 26 maja 2015 r. (data wpływu 28 maja 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych udzielenia pracownikom niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 maja 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych udzielenia pracownikom niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest częścią międzynarodowego holdingu M. . Spółka specjalizuje się w produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych między innymi dla wiodących producentów samochodów. Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w stosunku do swoich pracowników.

W ramach planowanego programu motywacyjnego dla swoich pracowników Spółka zamierza udzielać im niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek celowych na okres do 48 miesięcy. Zaznaczyć należy, że przedmiotowe pożyczki udzielane będą ze środków obrotowych Spółki. Jednocześnie zaznaczyć należy, że Wnioskodawca pod pojęciem niskooprocentowanych pożyczek rozumie oprocentowanie niższe niż te stosowane przez banki i instytucje finansowe, jakkolwiek uzależnione od wskaźników rynkowych np. wskaźnik inflacji, tj. np. w roku podatkowym 2015 kształtujące się na poziomie ok. 3% w skali roku.

Zasady udzielania pożyczek i kwoty pożyczek będą jednolite dla wszystkich pracowników niezależnie od ich stażu, zatrudnienia czy stanowiska. Pożyczka będzie mogła zostać udzielona na każdorazowy pisemny wniosek pracownika, zawierający uzasadnienie co do przeznaczenia środków pieniężnych pochodzących z pożyczki, na wskazany w tym wniosku, uzasadniony cel pracownika. Wnioskodawca podkreślił, że to czy pożyczki będą nieoprocentowane lub niskooprocentowane zależne jest tylko i wyłącznie od decyzji organów Spółki w momencie wprowadzania programu motywacyjnego. Ponadto Wnioskodawca zwrócił uwagę, że udzielanie pożyczek nie stanowi w chwili obecnej statutowej działalności Spółki - wykracza poza zakres czynności zgłoszonych jako przedmiot działalności w KRS oraz nie jest wymienione w umowie Spółki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy w przypadku udzielenia przez Spółkę pracownikom niskooprocentowanych pożyczek wartość hipotetycznych odsetek będzie stanowić dla tych pracowników przychód, o którym mowa w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy w przypadku udzielenia przez Spółkę pracownikom nieoprocentowanych pożyczek wartość hipotetycznych odsetek będzie stanowić dla tych pracowników przychód, o którym mowa w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3.  Czy niskooprocentowane lub nieoprocentowane pożyczki, które planuje udzielać Wnioskodawca korzystać będą ze zwolnienia z podatku od towarów i usług zawartego w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest rozstrzygnięcie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (pytanie Nr 1 i 2). W zakresie podatku od towarów i usług (pytanie Nr 3) zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Stanowisko Wnioskodawcy w przedmiocie pytania Nr 1 oraz Nr 2

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że hipotetyczne odsetki od niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek udzielanych przez niego pracownikom nie będą stanowić dla nich przychodu, o którym mowa w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „Ustawy o PIT”).

Stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 Ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21,52,52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 1 Ustawy o PIT źródłem przychodu jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 Ustawy o PIT za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Natomiast na podstawie przepisu art. 11 ust. 2a Ustawy o PIT wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia -według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

W myśl natomiast przepisu art. 11 ust. 2b Ustawy o PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a przepisu art. 11 Ustawy o PIT, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Zasadnym zdaniem Wnioskodawcy jest odniesienie się w analizowanym przypadku do cywilnoprawnej konstrukcji pożyczki zawartej w przepisie art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.). Zgodnie bowiem ze wskazaną regulacją przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Tym samym zaś należy podkreślić, że sam ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie odpłatności jako essentialia negotii umowy pożyczki.

Wnioskodawca podkreślił, że pożyczki nie będą udzielane arbitralnie, według uznania, lecz na podstawie transparentnych zasad zrównujących pozycję wszystkich pracowników - każdy pracownik Spółki będzie miał bowiem prawa do zawarcia umowy pożyczki na tych samych zasadach. Jednocześnie Wnioskodawca podkreślił, że nie zajmuje się udzielaniem pożyczek w ramach swojej działalności gospodarczej.

Wobec powyższego, w opinii Wnioskodawcy, nieoprocentowanie czy też niskie oprocentowanie pożyczek dla pracowników nie będzie stanowić dla nich podlegającego opodatkowaniu przychodu, o którym mowa w przepisie art. 12 ust. 1 Ustawy o PIT. Wnioskodawca podkreślił, że nie ma technicznej możliwości ustalenia wysokości tego przychodu, gdyż przedmiotowe pożyczki udzielane będą poza wolnym rynkiem przez przedsiębiorcę niezajmującego się udzielaniem pożyczek.

Wyżej wywiedzione stanowisko Wnioskodawcy ma potwierdzenie w ugruntowanej i wieloletniej linii orzeczniczej organów podatkowych, której przykładem są:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. IPPB2/415-746/14-4/MK,
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 marca 2014 r. sygn. ILPB2/415-1183/13-2/TR,
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2013 r. sygn. IPTPB1/415-599/13-4/AP,
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. ILPB2/415-617/10-4/ WS,
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. sygn. IPPB2/415-436/09-4/MG, oraz
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. IPPB2/415-607/08-4/SP.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy źródłem przychodów jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie do art. 11 ust. 1 powołanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 12 ust. 1 cyt. ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że przepis zawiera tylko przykładowe wyliczenie przychodów ze stosunku pracy, za które uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne dokonane przez pracodawcę lub też otrzymane od niego świadczenia nieodpłatne lub częściowo odpłatne.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ww. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b.

Stosownie do art. 11 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

W myśl art. 11 ust. 2b ww. ustawy, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Tak więc, do przychodów ze stosunku pracy zalicza się nie tylko świadczenia rzeczowe czy pieniężne, ale również wartość świadczenia nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Pod pojęciem nieodpłatnego świadczenia należy więc rozumieć również korzyści wynikające z nieodpłatnego korzystania z cudzych rzeczy, także pieniędzy.

Należy podkreślić, że samo udzielenie pożyczki przez zakład pracy nie stanowi przychodu dla pracownika. Ze swej istoty umowa pożyczki nakłada na pożyczającego obowiązek zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Zgodnie bowiem z art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Ze swej istoty umowa pożyczki nakłada na pożyczającego obowiązek zwrotu tej samej ilości pieniędzy. Zatem, z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych kwota pożyczki jest świadczeniem zwrotnym; jak wynika z powyższej definicji powinna zostać zwrócona przez pożyczkobiorcę. Konsekwentnie sama pożyczka, jako taka nie stanowi dochodu podatkowego dla pożyczkobiorcy, ponieważ w wyniku jej udzielenia nie następuje stałe przysporzenie majątkowe dla pracownika. Jednakże brak określenia przez ustawodawcę w Kodeksie cywilnym odpłatności, jako koniecznego elementu pożyczki nie jest jednoznaczny z uzyskaniem przez pożyczkobiorcę przychodu z tytułu nienaliczonych i nieuiszczonych odsetek od udzielonej mu nieoprocentowanej lub niskooprocentowanej pożyczki.

W sytuacji, gdy zakład pracy nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek lub kredytów, a zasady udzielania tych kredytów (pożyczek) stosowane są według jednolitych reguł wobec wszystkich pracowników, wówczas brak jest podstaw do zakwalifikowania niezapłaconych odsetek z umowy pożyczki nieoprocentowanej lub niskooprocentowanej jako przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z wniosku, Wnioskodawca, w ramach planowanego programu motywacyjnego, zamierza udzielać ze środków obrotowych swoim pracownikom niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek celowych na okres do 48 miesięcy. Zasady udzielania pożyczek i kwoty pożyczek będą jednolite dla wszystkich pracowników niezależnie od ich stażu, zatrudnienia czy stanowiska. Udzielanie pożyczek nie stanowi w chwili obecnej statutowej działalności Spółki - wykracza poza zakres czynności zgłoszonych jako przedmiot działalności w KRS oraz nie jest wymienione w umowie Spółki.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że na gruncie przedstawionego zdarzenia przyszłego otrzymanie niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek nie spowoduje powstania u pracownika Wnioskodawcy przychodu powiększającego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (dochód).

W przypadku udzielenia pracownikowi niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek, wartość hipotetycznych odsetek nie będzie stanowiła przychodu tegoż pracownika w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, na Wnioskodawcy nie będą ciążyły obowiązki płatnika z rzeczonych tytułów.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że interpretacje te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.