Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-1035/11-2/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-08-30
Teza: prawo do odliczenia VAT z faktury dokumentującej nabycie usług polegających na przygotowaniu i obsłudze procesu przystępowania klientów do umów ubezpieczenia opodatkowanych VAT 23%
Słowa kluczowe: odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; odliczenia-prawo do odliczenia; ubezpieczenia; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 24.06.2011 r. (data wpływu 01.07.2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 01.07.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej P. Sp. z o.o. \[dalej: Spółka lub Wnioskodawca\] - spółka należąca do koncernu P. \[dalej: Koncern\] - świadczy usługi leasingu pojazdów marek produkowanych przez Koncern.

Usługi te oferowane są klientom między innymi za pośrednictwem autoryzowanych dystrybutorów pojazdów marek należących do Koncernu \[dalej: Dystrybutorzy\].

Współpraca w tym zakresie opiera się na porozumieniach zawieranych pomiędzy Spółką a Dystrybutorami na podstawie, których Dystrybutorzy zobowiązują się do podejmowania szeregu czynności mających na celu pozyskiwanie klientów dla usług leasingu oferowanych przez Spółkę \[dalej: Porozumienia\]. W ramach świadczonych usług Dystrybutorzy promują wśród klientów usługi leasingu oferowane przez Spółkę oraz zapewniają bezpośrednią obsługę klientów przy zawieraniu umów leasingu. Czynności realizowane przez Dystrybutorów polegają w szczególności na:

*   informowaniu klientów o aktualnych zasadach i warunkach zawierania umów leasingu,

*   współpracy przy kampaniach reklamowych, umieszczania w swoich pomieszczeniach handlowych i usługowych reklamy oraz udostępnianiu klientom materiałów informacyjnych dotyczących usług leasingu oferowanych przez Spółkę,

*   gromadzeniu i przekazywaniu informacji i dokumentów wymaganych przez Spółkę do zawierania umów leasingu,

*   pomocy w wypełnieniu wniosków leasingowych,

*   sprawdzeniu czy dana osoba jest upoważniona do zawarcia umowy leasingu (i do przesłania do Spółki potwierdzających ten fakt dokumentów),

*   dokonywaniu wstępnej oceny wiarygodności dokumentów przedstawionych przez klienta,

*   przygotowywaniu projektów umów leasingowych,

*   dbaniu o wypełnianie przez klientów warunków formalnych niezbędnych do zawarcia umów leasingu,

*   negocjowaniu i ustalaniu wysokości opłat należnych z tytułu leasingu, w granicach ustalonych dla danego okresu przez Spółkę,

*   przyjmowaniu wpłat czynszów inicjalnych oraz opłat manipulacyjnych,

*   wykonywaniu innych czynności faktycznych związanych z zawieraniem umów leasingu,

*   rejestracji pojazdów.

Dystrybutorzy nie są upoważnieni do zawierania umów w imieniu Spółki. Umowy leasingu zawierane są pomiędzy klientem a Spółką.

W zamian za pozyskiwanie klientów dla oferowanych przez Spółkę usług leasingu oraz za świadczenie stałych usług w zakresie bezpośredniej obsługi klientów w tym zakresie, Dystrybutorzy otrzymują od Wnioskodawcy wynagrodzenie prowizyjne uzależnione od warunków, na jakich została przy ich udziale zawarta umowa leasingu (tj. np. od ceny pojazdu, wynegocjowanego oprocentowania).

Spółka oferuje również klientom możliwość skorzystania z ochrony ubezpieczeniowej związanej z zawieranymi przez nich umowami leasingu. Klienci Spółki (jako ubezpieczeni) mogą w takim przypadku przystępować do umów ubezpieczenia grupowego, wynegocjowanych i zawartych przez Wnioskodawcę z towarzystwami ubezpieczeń. W takim przypadku Spółka występuje w roli „ubezpieczającego”. W przypadku gdy klient podejmie decyzję o przystąpieniu do ubezpieczenia, pobrana od niego składka przekazywana jest przez Spółkę do towarzystwa ubezpieczeniowego.

Przykładowo, w ramach tego rodzaju umów klienci mogą być obejmowani ubezpieczeniem spłaty leasingu stanowiącego de facto formę ubezpieczenia na życie.

Dystrybucja produktów ubezpieczeniowych wśród klientów realizowana jest podobnie jak w przypadku samych usług leasingu, za pośrednictwem Dystrybutorów. W takim przypadku Dystrybutorzy uczestniczą w procesie przekazywania składek od klientów, przygotowywania dokumentacji pozwalającej na przystąpienie klientów do umowy ubezpieczenia oraz podejmują szereg innych działań polegających między innymi na udzielaniu klientom wszelkich niezbędnych wyjaśnień, informacji dotyczących ubezpieczeń. Celem wszystkich działań w tym zakresie jest przystąpienie klientów do umów ubezpieczenia grupowego zawartych przez Spółkę.

W związku z powyższym, na podstawie zawartych Porozumień, Dystrybutorzy otrzymują również wynagrodzenie z tytułu doprowadzenia do skorzystania przez klienta i obsługi procesu przystępowania klientów do grupowych umów ubezpieczenia, których stroną jest Spółka (jako ubezpieczający). Wynagrodzenie należne Dystrybutorom z tego tytułu określane jest jako procent od całkowitej naliczonej składki należnej od danego klienta w związku z objęciem go ww. ubezpieczeniem.

Decydując się na skorzystanie z ochrony ubezpieczeniowej w ramach umów ubezpieczenia grupowego, leasingobiorcy składają oświadczenie, zgodnie z którym zgadzają się na przystąpienie do tego rodzaju umów oraz objęcie ich ochroną ubezpieczeniową i świadczeniami na warunkach w nich określonych, a także na przekazanie ubezpieczycielowi danych, w zakresie niezbędnym do realizowania warunków ochrony ubezpieczeniowej oraz w razie zajścia zdarzenia objętego ubezpieczeniem, do skorzystania ze świadczeń z niej wynikających.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w opisanym stanie faktycznym - w sytuacji gdy na fakturze VAT wystawionej przez Dystrybutora na kwotę wynagrodzenia należną mu z tytułu doprowadzenia do skorzystania przez klienta i obsługi procesu przystępowania klientów do grupowych umów ubezpieczenia, których stroną jest Spółka, zostanie wykazana kwota VAT (obliczonego według 23% stawki) - Spółce będzie przysługiwać prawo do jego odliczenia czy też, z uwagi na brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 (oraz ust. 13 i 14), Spółka będzie pozbawiona tego prawa?

Stanowisko Wnioskodawcy

Spółka stoi na stanowisku, że w sytuacji gdy na fakturze wystawionej przez Dystrybutora na kwotę wynagrodzenia należną mu z tytułu doprowadzenia do skorzystania przez klienta i obsługi procesu przystępowania klientów do grupowych umów ubezpieczenia, których stroną jest Spółka, zostanie wykazana kwota VAT, Spółka będzie uprawniona do odliczenia kwoty tego podatku. W szczególności, w opinii Spółki brak będzie podstaw do zastosowania w takim przypadku art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT w zakresie, w jakim zakazuje on odliczania podatku VAT z faktur dokumentujących usługi zwolnione z VAT. Z uwagi na fakt że w opinii Spółki charakter usług dostarczanych przez Dystrybutorów wskazuje, iż podlegają one opodatkowaniu, a nie zwolnieniu z VAT, Spółka zachowa prawo do odliczania podatku wykazanego na takich fakturach.

Uzasadnienie stanowiska Spółki

W związku ze zmianą przepisów dotyczących katalogu usług zwolnionych z VAT, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2011 r. oraz pojawiającymi się na ich gruncie interpretacjami indywidualnymi, a także stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej \[dalej: ETS\], Spółka powzięła wątpliwość, czy usługi świadczone przez Dystrybutorów nie spełniają przesłanek dla zastosowania zwolnienia z VAT, a tym samym - w przypadku gdy na dokumentujących je fakturach zostanie wykazana kwota podatku VAT - prawo Spółki do odliczenia takiego podatku VAT nie zostanie zakwestionowane na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.

Zgodnie bowiem z tym przepisem, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego (oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego) faktury w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą jest zwolniona od podatku.

W świetle art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, zwolnieniu z VAT podlegają usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

Z kolei, w świetle art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwolnienie z VAT stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w przywołanym powyżej przepisie, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z tym przepisem (tj. zwolnionej na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ww. ustawy). Przepisu ust. 13 nie stosuje się jednak do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa jest między innymi w ust. 1 pkt 37 ustawy.

Zwolnienia przewidziane w powyższych przepisach stanowią implementację art. 135 ust. 1 pkt a Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej \[dalej: Dyrektywa VAT\], w myśl, którego zwolnieniu z podatku przez państwa Unii Europejskiej podlegają transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.

W opinii Spółki należy podkreślić, że pojęcia używane do opisania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy o VAT, powinny być interpretowane ściśle. Wynika to z faktu, że zwolnienia stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą opodatkowaniu VAT według podstawowej 23% stawki VAT, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, podlega każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. W tym zakresie należy pamiętać, że zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa unijnego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami Unii Europejskiej w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.

Rygorystyczne zastosowanie powyższej zasady (nakazującej ścisłą interpretację pojęć używanych przy określaniu zakresu zwolnień z VAT) przy analizie możliwości zastosowania zwolnienia z VAT dla usług świadczonych przez Dystrybutorów prowadzi zdaniem Spółki do konkluzji, iż usługi takie nie podlegają zwolnieniu z VAT. Tym samym, usługi takie są opodatkowane VAT, a Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturach dokumentujących ich świadczenie.

Spółka powzięła jednak pewne wątpliwości odnośnie prawidłowości przyjętego przez nią stanowiska na gruncie pojawiających się interpretacji indywidualnych wydanych w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektorów Izb Skarbowych, z których wynika między innymi, że:

*   czynności świadczone przez podatnika, niebędącego ubezpieczycielem, który w ramach polisy grupowej nabywa dla swoich klientów będących ubezpieczonymi, ochronę ubezpieczeniową od ubezpieczyciela przejmującego objęte tą ochroną ryzyka, stanowią transakcje ubezpieczeniowe i korzystają ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, bowiem wyczerpują zapisy art. 135 ust. 1 pkt 1 Dyrektywy VAT (tak np. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 29 kwietnia 2011 r.; sygn. ILPP1/443-165/11-2/MS);
*   zwolnienie z VAT przewidziane dla usług ubezpieczeniowych obejmuje szereg różnorodnych czynności (niewykonywanych przez ubezpieczycieli) polegających m.in. na (i) oferowaniu zawarcia umów ubezpieczenia, udzielaniu klientom odpowiednich wyjaśnień, przekazywaniu klientom i odbieraniu od nich wniosków ubezpieczeniowych, podejmowaniu działań w celu zapobieżenia rezygnacji z ubezpieczenia przez klientów, przekazywaniu klientom polisy oraz ich aktualizacji (tak np. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 21 marca 2011 r.; sygn. IPPP3/443-65/11-2/JF), (ii) organizacji i prowadzeniu centrum zgłoszeniowego szkód (tak np. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 12 kwietnia 2011 r.; sygn. IPPP1/443-23/11-4/AW), a także (iii) rozpoznawaniu potrzeb ubezpieczeniowych klientów oraz przekazywaniu im rzetelnej informacji o produktach ubezpieczeniowych (tak np. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 6 maja 2011 r.: sygn. IPPP2/443-79/11-3/MM).

Wątpliwości Wnioskodawcy wynikają również ze stanowiska ETS, zgodnie z którym podatnik, niebędący ubezpieczycielem, który w ramach polisy grupowej, której jest posiadaczem, nabywa dla swoich klientów będących ubezpieczonymi, ochronę ubezpieczeniową od ubezpieczyciela, który przejmuje objęte tą ochroną ryzyka, dokonuje transakcji ubezpieczeniowej w rozumieniu art. 13 (B) (a) VI Dyrektywy (obecnie 135 ust.1 pkt a Dyrektywy VAT) (tak ETS w wyroku z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd.).

Podobnie, wątpliwości Wnioskodawcy odnośnie potencjalnej możliwości uznania usług świadczonych przez Dystrybutorów (w związku z oferowaną ochroną ubezpieczeniową) za zwolnione z VAT, a więc do których będzie miał zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, są podyktowane stanowiskiem ETS zaprezentowanym w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-124/07 J.C.M. Beheer BV, w świetle którego „okoliczność, iż broker lub pośrednik ubezpieczeniowy nie pozostaje w bezpośrednim stosunku ze stronami umowy ubezpieczenia lub reasekuracji do zawarcia której się przyczynia, lecz pozostaje z nimi jedynie w pośrednim stosunku, za pośrednictwem innego podatnika, który sam pozostaje w bezpośrednim stosunku z jedną ze stron tej umowy, i z którym ów broker lub pośrednik ubezpieczeniowy jest związany umownie, nie wyklucza, by świadczone przez niego usługi były zwolnione od podatku”.

Zdaniem Spółki, stanowisko zaprezentowane w przywołanych powyżej interpretacjach indywidualnych oraz wyrokach ETS mogłoby potencjalnie prowadzić do konkluzji, iż na gruncie obowiązujących przepisów, opisane w niniejszym wniosku usługi świadczone przez Dystrybutorów podlegają zwolnieniu z VAT. Art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT przewiduje bowiem zwolnienie dla usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, przez które rozumie się zarówno usługi realizowane w ramach tzw. agencji przedstawicielskiej, w ramach której pośrednik umocowany jest do działania w imieniu jednej ze stron umowy ubezpieczenia, jak też świadczenie usług polegających na wykonywaniu czynności faktycznych bezpośrednio zmierzających lub sprzyjających zawarciu umowy ubezpieczenia, których istotę można określić jako kojarzenie stron. Mając na uwadze, że działania podejmowane przez Dystrybutorów na podstawie Porozumień zawartych ze Spółką, prowadzą do przystąpienia klientów do generalnych umów ubezpieczenia, można by potencjalnie uznać, że działania podejmowane w tym zakresie stanowią usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, o których mowa jest w analizowanym przepisie. Alternatywnie, w opinii Wnioskodawcy może również powstać wątpliwość, czy usługi świadczone przez Dystrybutorów nie spełniają przesłanek, aby uznać je za usługi pomocnicze do usług świadczonych przez ubezpieczającego (tj. Spółkę) w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek.

Zdaniem Wnioskodawcy, aczkolwiek istnieją pewne argumenty przemawiające za prawidłowością zaprezentowanego powyżej stanowiska, to jednak charakter i zakres usług świadczonych przez Dystrybutorów, opisanych w niniejszym wniosku, nie wskazuje, iż są to usługi zwolnione z VAT. Za stanowiskiem takim przemawia również postulat ścisłego interpretowania pojęć używanych przy określaniu zakresu zwolnień. Tym samym, w opinii Spółki, w sytuacji gdy opisane w niniejszym wniosku usługi świadczone przez Dystrybutorów zostaną udokumentowane fakturami VAT zawierającymi kwoty podatku VAT (obliczonego według 23% stawki), brak jest podstaw do kwestionowania prawa Spółki do odliczenia podatku z takich faktur.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późniejszymi zmianami), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlega między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 - w świetle art. 7 ust. 1 powołanej ustawy - rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Natomiast towarami, w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 6 cyt. ustawy, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Pojęcie świadczenie usług zostało określone w art. 8 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7(…).

Stosownie do art. 5a ustawy, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011r., towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Co do zasady stawka podatku – na podstawie art. 41 ust. 1 wskazanej ustawy - wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże na podstawie art. 146a ustawy, obowiązującym od dnia 01.01.2011r., w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednocześnie, zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi bądź zwolnienie od podatku.

Jak stanowi art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

W myśl art. 43 ust. 13 znowelizowanej ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41, o czym stanowi art. 43 ust. 14 ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Zatem, w pierwszej kolejności należy określić, jakie czynności miał na myśli prawodawca formułując w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy zwolnienie dla świadczonych usług ubezpieczeniowych, usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie podaje definicji transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, ani usług pośrednictwa świadczonych przez brokerów i agentów ubezpieczeniowych.

Czynność ubezpieczeniowa, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Czynność ubezpieczeniowa, w każdym przypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku) a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym.

Jeśli chodzi o transakcje ubezpieczeniowe, TSUE w sprawie C-8/01 orzekł, że istotą transakcji ubezpieczeniowej jest, w ogólnym rozumieniu, iż ubezpieczyciel zobowiązuje się, w przypadku, gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki (sprawy: Card Protection Plan C-349/96, paragraf 17 i Skandia C-240/99, paragraf 37). Trybunał wprawdzie orzekł, że wyrażenie „transakcje ubezpieczeniowe” nie obejmuje wyłącznie transakcji dokonywanych przez samych ubezpieczycieli, ale zasadniczo jest na tyle obszerne, że obejmuje zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej przez podatnika, który sam nie jest ubezpieczycielem, ale w kontekście polisy blokowej dostarcza swoim klientom taką ochronę, korzystając z wpływów od ubezpieczyciela, który przyjmuje na siebie ryzyko objęte w ubezpieczeniu (sprawy: Card Protection Plan, paragraf 22 i Skandia, paragraf 38).

Jednak w akapicie 41 sprawy Skandia Trybunał podtrzymał stanowisko, że „zgodnie z definicją transakcji ubezpieczeniowych zawartą w akapicie 39 niniejszego wyroku okazuje się, iż tożsamość osoby, której świadczy się usługę, jest istotna w rozumieniu definicji rodzaju usług objętych artykułem 13B(a) szóstej dyrektywy i że transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczeniowej i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym”. W ww. orzeczeniu rozstrzygnięto, że wyceny szkód pojazdów silnikowych dokonane przez stowarzyszenie w imieniu swoich członków, będących firmami ubezpieczeniowymi nie są transakcjami ubezpieczeniowymi ani usługami pokrewnymi transakcjom ubezpieczeniowym, które świadczą maklerzy lub przedstawiciele ubezpieczeniowi, w znaczeniu tego postanowienia.

Z opisu stanu faktycznego przedstawionego wniosku wynika, iż Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy usługi leasingu pojazdów. Usługi te Spółka oferuje między innymi za pośrednictwem autoryzowanych dystrybutorów. Wnioskodawca oferuje również swoim klientom możliwość skorzystania z ochrony ubezpieczeniowej związanej z zawieranymi umowami leasingu. Dystrybucja produktów ubezpieczeniowych wśród klientów odbywa się podobnie jak w przypadku samych usług leasingu za pośrednictwem dystrybutorów. W takim przypadku jak wskazuje Wnioskodawca dystrybutorzy uczestniczą w procesie przekazywania składek od klientów, przygotowywania dokumentacji pozwalającej na przystąpienie do umowy ubezpieczenia oraz podejmują szereg działań polegających miedzy innymi na udzielaniu klientom wszelkich niezbędnych wyjaśnień, informacji dotyczących ubezpieczeń. W takim przypadku Spółka występuje w roli ubezpieczającego, który pobiera składkę od klienta i przekazuje ja do towarzystwa ubezpieczeniowego.

Z tytułu pozyskiwania klientów w związku z zawartymi umowami leasingu jak również w związku z przystąpieniem klientów do umów ubezpieczeniowych, dystrybutorzy otrzymują od Spółki wynagrodzenie.

Wątpliwości Spółki dotyczą prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturach otrzymanych od dystrybutorów z tytułu świadczenia usług związanych z doprowadzeniem do skorzystania przez klienta z usług ubezpieczeniowych. Dystrybutorzy opodatkowują ww. usługę podstawową stawką podatku VAT tj. 23%, natomiast Wnioskodawca zastanawia się czy w omawianej sytuacji nie znajdą zastosowania wyłączenia umożliwiające skorzystanie z prawa do odliczenia przewidziane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy tj. czy powyższe usługi nie powinny zostać objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 37 bądź art. 43 ust. 13 lub ust. 14 ustawy o VAT.

Zatem w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy dystrybutorzy świadcząc usługi polegające na doprowadzeniu i obsłudze klientów w związku z zawieraniem przez nich umów ubezpieczenia nie wykonują czynności ubezpieczeniowych.

W świetle powołanych wyżej przepisów należy wskazać, iż czynność ubezpieczeniowa charakteryzuje tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniej opłacone składki ubezpieczeniowe, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.

Dystrybutorzy w niniejszej sprawie nie występują w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta.

Zauważyć należy, iż „czynność ubezpieczeniowa”, w każdym wypadku związana będzie z istnieniem stosunku umownego między ubezpieczycielem, który na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług może korzystać ze zwolnienia z tego podatku, a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Natomiast z opisanego stanu faktycznego wynika, iż między dystrybutorami a klientami nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia.

Dystrybutorzy nie świadczą również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka.

W konsekwencji, czynności wykonywane przez dystrybutorów, będące przedmiotem wniosku, nie stanowią usług ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

Świadczone przez dystrybutorów usługi – jak wskazał Zainteresowany – są w rezultacie czynnościami polegającymi na przygotowywaniu dokumentacji, udzielaniu informacji i wyjaśnień nt. ubezpieczeń oraz uczestniczą w procesie przekazywania składek. Dodatkowo w przedstawionym opisie sprawy Wnioskodawca nie wskazał, aby dystrybutorzy w ramach ww. czynności występowali w charakterze pośrednika ubezpieczeniowego w rozumieniu przepisów ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym.

W tym miejscu należy wskazać, iż pośrednictwo ubezpieczeniowe jest wykonywane wyłącznie przez agentów ubezpieczeniowych lub brokerów ubezpieczeniowych, z zastrzeżeniem art. 3 (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151; tekst jednolity z dnia 16 grudnia 2009 r. Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 ze zm.). Zasady wykonywania pośrednictwa ubezpieczeniowego w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych sformułowane zostały przez ustawodawcę w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. Nr 124, poz. 1154 ze zm.).

Biorąc pod uwagę powyższe, należy wskazać, iż czynności wykonywane przez dystrybutorów nie stanowią również usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

Przedmiotowe usługi nie są także usługami wskazanymi w art. 43 ust. 13 ustawy, gdyż nie stanowią one elementu usługi wskazanej w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej.

Zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy o podatku VAT ustawodawca uzależnia od łącznego spełnienia określonych warunków. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że przedmiotowe usługi muszą być właściwe oraz niezbędne do wykonania usługi podstawowej tj. usługi ubezpieczeniowej. Zgodnie z obowiązującymi zasadami wykładni, w przypadku zwolnień od podatku, regulacji tych nie wolno interpretować w sposób rozszerzający, lecz możliwie wąsko. Aby uznać usługę za właściwą musi ona z ogólnego punktu widzenia stanowić osobną całość, w rezultacie obejmując funkcje charakterystyczne dla usługi zwolnionej. W przedmiotowej sprawie usług wykonywanych przez dystrybutorów na rzecz Wnioskodawcy nie można uznać za usługi właściwe do wykonania usługi podstawowej, tj. usługi ubezpieczeniowej. Usługi świadczone przez powyższe podmioty nie obejmują bowiem funkcji charakterystycznych dla usługi ubezpieczeniowej zwolnionej od podatku VAT, świadczonej przez zakład ubezpieczeniowy, który dostarcza swoim klientom ochrony ubezpieczeniowej w ramach polisy ubezpieczeniowej. Jak wynika z wniosku wykonywane przez dystrybutorów czynności polegają na przygotowywaniu dokumentacji i udzielaniu informacji nt. ubezpieczeń. Tak więc czynności te nie są działaniami nastawionymi na świadczenie usług ubezpieczeniowych zwolnionych od podatku VAT, a jedynie mają charakter informacyjny.

Zatem, usługi wymienione we wniosku, wykonane przez dystrybutorów nie stanowią usług właściwych do wykonania usługi podstawowej, tj. usługi ubezpieczeniowej zwolnionej od podatku VAT w związku z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, bowiem nie obejmują one funkcji charakterystycznych dla usługi ubezpieczeniowej.

Jak zostało wykazane powyżej w przedmiotowej sprawie dystrybutorzy nie działają w charakterze pośrednika w zawieraniu umów ubezpieczeniowych zatem wyłączenie zawarte w art. 43 ust. 14 ustawy, umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy również nie znajdzie zastosowania.

Reasumując, świadczone na rzecz Wnioskodawcy usługi, nie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, określonego w art. 43 ust. 1 pkt 37, art. 43 ust. 13 oraz art. 43 ust. 14 ustawy o VAT . Tym samym świadczone przez dystrybutorów usługi polegające na przygotowaniu i obsłudze procesu przystępowania klientów do umów ubezpieczenia, winny być opodatkowane podatkiem VAT według stawki podstawowej wysokości 23%.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do postanowień art. 88 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Zatem w omawianej sytuacji, w przypadku gdy Wnioskodawca otrzymuje od dystrybutorów faktury VAT dokumentujące nabycie usług polegających na przygotowaniu i obsłudze procesu przystępowania klientów do umów ubezpieczenia, opodatkowanych podstawową stawką podatku VAT w wysokości 23%, nie znajdą zastosowania wyłączenia umożliwiające skorzystanie z prawa od odliczenia podatku VAT przewidziane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do przytoczonych przez Wnioskodawcę orzeczeń TSUE należy zauważyć, iż nie mogą mieć zastosowania w omawianej sprawie. Powołany wyrok z dnia 25.02.1999r. w sprawie C-349/96 dotyczy sytuacji, w której podatnik przejmuje objęte ochroną ryzyko. Natomiast taka relacja nie zachodzi w odniesieniu do klientów i dystrybutorów, tym samym powyższe orzeczenie nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sytuacji.

Natomiast wyrok z dnia 03.04.2008r. w sprawie C-124/07, dotyczy zwolnienia od podatku VAT usług świadczonych przez brokera lub pośrednika ubezpieczeniowego. Natomiast z opisu sprawy nie wynika aby dystrybutorzy świadcząc usługi na rzecz Wnioskodawcy występowali w tym charakterze. Zatem i tego orzeczenia nie można przenieść na grunt omawianej sprawy.

W uzasadnieniu własnego stanowiska w sprawie, Wnioskodawca przytoczył interpretacje indywidualne, które spowodowały wątpliwości odnośnie przysługującego prawa do odliczenia podatku VAT. Należy jednak wskazać, iż powołane interpretacje dotyczą odmiennych stanów faktycznych zatem nie mogą mieć zastosowania w sprawie.

*   interpretacja z dnia 29.04.2011r. sygn. akt ILPP1/443-165/11-2/MS wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, odnosi się do możliwości zastosowania zwolnienia do podatku VAT dla usług świadczonych przez podmiot, który w umowach ubezpieczeniowych występuje jako ubezpieczający, natomiast w omawianej sprawie dystrybutorzy nie występują w umowach w tym charakterze;
*   interpretacja z dnia 21.03.2011r. sygn. akt IPPP3/443-65/11-2/JF wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, odnosi się do możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla usług pośrednictwa ubezpieczeniowego świadczonych przez podmiot upoważniony do wykonywania ww. czynności na podstawie ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, tym samym stan faktyczny opisany w powyższej interpretacji jest odmienny od omawianego w sprawie;
*   interpretacja z dnia 12.04.2011r. sygn. akt IPPP1/443-23/11-4/AW wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie odnosi się do możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla usług polegających na prowadzeniu centrum likwidacji szkód, należy uznać, iż rodzaj usług wykonywanych przez dystrybutorów jest odmienny od usług opisanych we wskazanej interpretacji;
*   interpretacja z dnia 06.05.2011r. sygn. akt IPPP2/443-79/11-3/MM wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, dotyczy zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla czynności agencyjnych wykonywanych w imieniu i na rzecz zakładów ubezpieczeń, w rozumieniu przepisów ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, natomiast w omawianej sprawie dystrybutorzy nie działają w charakterze pośrednika ubezpieczeniowego w rozumieniu ww. przepisów.

Należy zatem uznać, iż przytoczone przez Wnioskodawcę interpretacje nie mogą mieć zastosowania do stanu faktycznego opisanego w sprawie, tym samym wątpliwości Spółki są całkowicie bezpodstawne.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.