Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4515-139/15-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-02-11
Teza: Przyjmując za Wnioskodawczynią, że „Umowa przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” nie przybrała postaci umowy darowizny, powyższa czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jako czynność nie wymieniona w art. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z tym „Umowa przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” opisana we wniosku nie podlega zgłoszeniu do Urzędu Skarbowego. Biorąc powyższe pod uwagę bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie wniosku w pozostałym zakresie.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od spadków i darowizn; wierzytelność; wierzytelność-przelew wierzytelności; zachowek
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 19 listopada 2015 r. (data wpływu 20 listopada 2015 r.) uzupełnionym pismem z dnia 27 stycznia 2016 r. (data nadania 27 stycznia 2016 r., data wpływu 29 stycznia 2016 r.) na wezwanie z dnia 19 stycznia 2016 r. Nr IPPB2/4515-139/15-2/AF (data doręczenia 21 stycznia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia „Umowy przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 listopada 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia „Umowy przelewu wierzytelności z tytułu zachowku”.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 14 czerwca 2015 r. zmarła siostra Wnioskodawczyni Grażyna Małecka. Tuż przed śmiercią tj. 22 maja 2015 r. napisała testament który w pewnej mierze jest niekorzystny dla jej byłego męża Janusza M. Niestety oryginał dokumentu przekazała właśnie jemu i w chwili obecnej wygląda na to, że były mąż siostry Wnioskodawczyni będzie chciał zataić jego sporządzenie, a tym samym przedstawić w Sądzie poprzednią wolę siostry Wnioskodawczyni Grażyny, która jest dla niego korzystniejsza.

Siostra Wnioskodawczyni nie miała dzieci i w chwili śmierci była rozwiedziona. W związku z tym jedynymi spadkobiercami ustawowymi jest Wnioskodawczyni oraz mama Krystyna K. Mama nie została uwzględniona w żadnym testamencie siostry. Jednak w przypadku jeśli Sąd nie uwzględni ostatniej woli zmarłej, tylko tą przedstawioną przez jej byłego męża, mamie, na mocy art. 991 kodeksu cywilnego, będzie przysługiwało jako jedynej prawo do zachowku.

Niestety w związku z opisaną wyżej sytuacją istnieje ryzyko, że sprawa będzie trwała w Sądzie dość długo. W związku z tym, mama Wnioskodawczyni za pośrednictwem poświadczonej notarialnie „Umowy przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” przeniosła na Wnioskodawczynię wierzytelność z tytułu zachowku, na wypadek, gdyby sama zmarła przed zakończeniem sprawy spadkowej po swojej córce Grażynie (mama ma 88 lat). Wnioskodawczyni zwraca się do Urzędu Skarbowego z prośbą o odpowiedź, czy powinna zgłosić do Urzędu Skarbowego podpisaną i poświadczoną notarialnie „Umowę przelewu wierzytelności z tytułu zachowku”?

Spadek jeszcze nie został podzielony i nie ustalono jego wartości. Sprawa spadkowa jeszcze się nie rozpoczęła. Zarówno Wnioskodawczyni, jak i jej mama należą do I grupy podatkowej odnośnie podatku od spadku po siostrze Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni nie wie, czy należy zgłosić cesję prawa do zachowku (który jeszcze nie został zaspokojony) już teraz, w celu uzyskania zwolnienia od podatku, czy też dopiero po zakończeniu sprawy spadkowej, kiedy już zostanie ustalone kto jest spadkobiercą i w jakich częściach?

Pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. Nr IPPB2/4515-139-15-2/AF wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   Uzupełnienie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego poprzez wskazanie:
    *   daty zawarcia umowy przelewu wierzytelności z tytułu zachowku,
    *   czy umowa przelewu wierzytelności z tytułu zachowku przybrała postać umowy darowizny?,
    *   jeżeli umowa przelewu wierzytelności z tytułu zachowku przybrała postać umowy darowizny to należy wskazać, czy powyższa umowa została zawarta w formie aktu notarialnego czy też została zawarta umowa z podpisami notarialnie poświadczonymi?
*   Sprecyzowanie pytania w zakresie podatku od spadków i darowizn, będącego przedmiotem interpretacji indywidualnej, które winno być związane z przepisami prawa podatkowego oraz przyporządkowane do przedstawionego stanu faktycznego i dotyczyć indywidualnej sprawy Wnioskodawczyni.
*   Przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego odnośnie sprecyzowanego pytania będącego przedmiotem interpretacji indywidualnej dotyczącego podatku od spadków i darowizn.

Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie. Wnioskodawczyni wskazała datę zawarcia umowy przelewu wierzytelności z tytułu zachowku: 7 września 2015 r. Umowa przelewu wierzytelności z tytułu zachowku nie przybrała postaci umowy darowizny. Wnioskodawczyni sprecyzowała również pytania w zakresie podatku od spadków i darowizn oraz przedstawiła własne stanowisko.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy niezgłoszenie „Umowy przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” do Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od daty podpisania umowy pozbawi Wnioskodawczynię praw do zwolnienia od podatku z tytułu przynależności do I grupy podatkowej?
2.  Jeśli Wnioskodawczyni musi zgłosić „Umowę przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” do Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od daty podpisania umowy, to w jaki sposób ocenić wartość spadku, skoro jeszcze nie został podzielony i nie ustalono jego całkowitej wartości?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie należy zgłaszać „Umowy przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” do Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od daty podpisania umowy, tylko w terminie 6 miesięcy od wydania wyroku przez Sąd kto jest spadkobiercą i w jakich częściach. Nie utraci się w ten sposób zwolnienia od podatku z tytułu przynależności do I grupy podatkowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86 z późn. zm.), podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

W myśl natomiast art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Powyższy katalog czynności ujęty w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter zamknięty. Zatem, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko nabycie i to takie, które zostało w nim wymienione w sposób wyraźny.

Instytucję przelewu (cesji) regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.). Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Przelew wierzytelności jest swoistą konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych zasadach zobowiązań prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela podczas, gdy przedmiot zobowiązania pozostaje ten sam. Umowy cesji wierzytelności należą do czynności prawnych rozporządzających o skutkach zbliżonych do umowy przenoszącej własność.

Art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, iż umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Zatem, przyjmując za Wnioskodawczynią, że „Umowa przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” nie przybrała postaci umowy darowizny, powyższa czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jako czynność nie wymieniona w art. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z tym „Umowa przelewu wierzytelności z tytułu zachowku” opisana we wniosku nie podlega zgłoszeniu do Urzędu Skarbowego. Biorąc powyższe pod uwagę bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie wniosku w pozostałym zakresie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.