Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.887.2024.1.TR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-10
Teza: Obowiązki płatnika z tytułu umorzenia i przedawnienia należności publicznoprawnych.
Słowa kluczowe: należność-należności publicznoprawne; obowiązek; obowiązek-obowiązek płatnika; przedawnienie; płatnik; umorzenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Pobór podatku lub zaliczek na podatek przez płatników.-Informacje dla podatników rozliczających się samodzielnie.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 42a-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 listopada 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 19 listopada 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Starosta powiatu występuje jako wierzyciel niepodatkowych należności budżetowych o
    charakterze publicznoprawnym dotyczących:
      a) kosztów powstałych w wyniku usunięcia, przechowywania i oszacowania wartości
        pojazdów;
      b) kar pieniężnych z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu
        lub zbyciu pojazdu, nakładanych na zobowiązanych na podstawie przepisów ustawy
        z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
    Na podstawie art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, powyższe
    należności mogą być umarzane z urzędu lub na wniosek dłużnika. Umorzenie należności
    publicznoprawnych (wskazanych w pkt 1-4) następuje w drodze decyzji wydanej przez
    Starostę Powiatu, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
    postępowania administracyjnego, dalej „kpa”.
    Termin przedawnienia powyższych należności jest zależny od rodzaju należności. Zgodnie
    z art. 130a ust. 10l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w
    zakresie kosztów powstałych w wyniku usunięcia, przechowywania i oszacowania wartości
    pojazdów, egzekucji nie wszczyna się, a wszczętą umarza, jeżeli od dnia doręczenia
    ostatecznej decyzji upłynęło 5 lat.
    Co do należności dotyczących kar pieniężnych z tytułu naruszenia obowiązku
    zawiadomienia Starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, zgodnie z art. 189g § 3 kpa,
    administracyjna kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w
    którym kara powinna być wykonana.

## Pytanie

Czy umorzenie przez Starostę Powiatu ww. należności lub przedawnienie ww. należności,
    powoduje powstanie przychodu po stronie dłużnika i w związku z tym należy wystawić
    PIT?
    Państwa stanowisko w sprawie
    W Państwa ocenie, umorzenie jak i przedawnienie niepodatkowych należności
    budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w niniejszym wniosku
    nie będzie stanowiło dla dłużnika źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9
    w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych i w związku z tym na Państwu (Wnioskodawcy) nie będzie ciążył obowiązek
    sporządzenia informacji PIT-11.

    Wartość umorzonych oraz przedawnionych ww. należności publicznoprawnych nie będzie
    stanowiło przysporzenia majątkowego u dłużnika, jak to się ma przy umorzeniu
    wierzytelności wynikających z czynności cywilnoprawnych.
    W przypadku umorzenia wierzytelności cywilnoprawnych, które w tym momencie tracą
    swój zwrotny charakter, powyższe przysporzenie jest realne i wymierne, bowiem dzięki
    takiemu umorzeniu osoba będąca zobowiązanym zwolniona zostaje z obowiązku
    świadczenia kosztem uszczuplenia swojego majątku. Inaczej sytuacja ma się do
    omawianych w niniejszym wniosku należności publicznoprawnych, które mają charakter
    administracyjny oraz stanowią dochody budżetowe na podstawie obowiązujących
    przepisów prawa, które powodują konieczność spełnienia na rzecz budżetu państwa
    określonego świadczenia. Umorzenie tych należności następuje w drodze decyzji
    administracyjnej. Wydając decyzję o umorzeniu wierzyciel rezygnuje z przypadających mu
    należności, a takie oświadczenie woli wierzyciela powoduje, że dług traci swój byt prawny,
    a na byłym dłużniku nie spoczywają żadne zobowiązania finansowe. Analogiczna sytuacja
    ma się również do przedawnienia tych należności.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2024 r. poz. 226 ze zm.) jest zasada
    powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie
    z nim:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z
    wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień
    przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru
    podatku.
    Stosownie zaś do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi natomiast art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym, po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde
    działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych, miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane
    jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.
    in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
    Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Na podmiotach dokonujących świadczeń zaliczanych do innych źródeł przychodów ciążą z
    kolei obowiązki informacyjne, wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych.
    W myśl tego przepisu:
      Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki
      organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które
      dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z
      wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art.
      52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
      zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na
      podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić
      informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją
      podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu
      skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje
      zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi
      skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w
      sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

    Zatem, podmiotem zobowiązanym do sporządzenia informacji, o której mowa w tym
    przepisie, są osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich
    jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej.
    Obowiązek sporządzenia informacji powstaje natomiast wyłącznie w przypadku, gdy:
    · podmioty, o których mowa, dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których
      mowa w art. 20 ust. 1;
    · nie są to dochody przedmiotowo zwolnione od podatku;
    · od dochodów tych nie zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów Ordynacji
      podatkowej;
    · nie ma obowiązku pobrania zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku
      dochodowego od tychże świadczeń.
    Wskazane wyżej warunki muszą być spełnione łącznie.
    W myśl przywołanego przez Państwa art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
    publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.):
      Należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może:
        1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o
          których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4;
        2) na wniosek zobowiązanego:
            a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem
              zobowiązanego lub interesem publicznym,
            b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności
              lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w
              przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub
              gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi
              zobowiązanego.
    Z kolei co należy uznawać za niepodatkowe należności budżetowe o charakterze
    publicznoprawnym określa art. 60 ww. ustawy o finansach publicznych.
    Zgodnie zaś z art. 67 ww. ustawy o finansach publicznych:
        1. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60,
          nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14
          czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r.
          poz. 572) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -
          Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879).
        2. Do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy
          ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
    Z kolei zgodnie ze wskazanym przez Państwa art. 130a ust. 10l ustawy z dnia 20 czerwca
    1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.):
      Egzekucji, o której mowa w ust. 10j, nie wszczyna się, a wszczętą umarza, jeżeli od
      dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 10h, upłynęło 5 lat.
    Na podstawie art. 130 ust. 10h Prawa o ruchu drogowym:
      Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub
      zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do
      zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu
      wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o
      zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
    Natomiast w myśl przywołanego przez Państwa art. 189g § 3 Kodeksu postępowania
    administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.):

      Administracyjna kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło pięć lat od
      dnia, w którym kara powinna być wykonana.
    Definicję niepodatkowych należności budżetowych odnaleźć można w normie art. 3 pkt 8
    ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111),
    zgodnie z którym:
      Ilekroć w ustawie jest mowa o niepodatkowych należnościach budżetowych -
      rozumie się przez to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód
      budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze
      stosunków publicznoprawnych.
    Zobowiązania natury publicznoprawnej powstają na skutek działania administracji
    publicznej w sferze władczej. Ich źródłem może być obowiązywanie przepisu prawa, który
    powoduje konieczność spełnienia na rzecz państwa określonego świadczenia. Należności
    podatkowe umarzane są na zasadach i w trybie przewidzianych w przepisach Ordynacji
    podatkowej. Niektóre zobowiązania powstają na skutek wydania przez organ decyzji
    administracyjnej, której treść nakłada na stronę obowiązek zapłacenia sumy pieniężnej na
    rzecz odpowiedniego organu administracji.
    Zasady umarzania należności o charakterze publicznoprawnym określone zostały w art.
    64 ustawy o finansach publicznych. W zakresie umorzenia z urzędu przepis ten odsyła do
    odpowiednich przepisów odnoszących się do umarzania należności natury
    cywilnoprawnej. Zasadnicza różnica polega na tym, że w wypadku należności
    publicznoprawnych nie jest dopuszczalne umorzenie z uwagi na przesłankę „interesu
    publicznego”. W przypadku umorzenia na wniosek należności publicznoprawnych, to
    umorzenie w całości uzależnione jest od takich samych przesłanek, jak tych odnoszących
    się do zobowiązań cywilnoprawnych.
    Zarówno umorzenie, jak i przedawnienie, należności o charakterze publicznoprawnym nie
    stanowią źródła przychodu. Umorzenie należności publicznoprawnych następuje w
    drodze decyzji administracyjnej. Należności te nie wynikają z czynności cywilnoprawnych,
    lecz mają charakter administracyjny oraz stanowią dochody budżetowe. Umorzenie
    osobie fizycznej zobowiązania o charakterze publicznoprawnym – w drodze decyzji
    administracyjnej o rezygnacji z przypadających wierzycielowi należności, nie stanowi dla
    adresata takiej decyzji zdarzenia, które sprawia, że z tego tytułu powstaje u tegoż adresata
    przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Umorzenie tych należności jest jednym ze sposobów wygaśnięcia świadczenia. Z mocy
    oświadczenia woli wierzyciela dług taci swój byt prawny a na byłym dłużniku nie
    spoczywają żadne zobowiązania finansowe.
    Wartość umorzonych należności publicznoprawnych nie stanowi przysporzenia
    majątkowego u dłużnika, gdyż owo umorzenie nie nosi znamion umorzenia wierzytelności
    wynikających z czynności cywilnoprawnych, które w momencie ich umorzenia tracą swój
    zwrotny charakter i stają się trwałym przysporzeniem majątkowym dłużnika.
    Tym samym, wartości zarówno umorzonych, jak i przedawnionych, zobowiązań
    publicznoprawnych nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych.
    Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzam, że na gruncie opisanego we wniosku zdarzenia,
    ani umorzenie przez Starostę, ani przedawnienie, należności publicznoprawnych nie
    skutkują po Państwa stronie obowiązkami informacyjnymi, o których mowa w art. 42a ust.
    1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności – nie skutkują
    obowiązkiem sporządzenia informacji PIT-11.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.