Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-405/14/PK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-11-17
Teza: Określenie miejsca świadczenia usług controllingu
Słowa kluczowe: świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z 27 sierpnia 2014 r. (data wpływu 1 września 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia miejsca świadczenia usług controllingu **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia miejsca świadczenia usług controllingu.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca posiada swoje przedstawicielstwo w Chinach \[zwane dalej: Przedstawicielstwem\]. Spółka G. z siedzibą w Polsce \[zwana dalej: G\] (niepowiązana kapitałowo z Wnioskodawcą) jest udziałowcem chińskiej spółki T. \[zwanej dalej: T\].

T periodycznie wypłaca G dywidendę z tytułu posiadanych udziałów. Dla zabezpieczenia interesów gospodarczych G konieczne jest zapewnienie stałego nadzoru nad działalnością operacyjną i finansową T (controlling).

Wnioskodawca i G zamierzają zawrzeć umowę, na mocy której Wnioskodawca pełniłby stały nadzór nad T z wykorzystaniem Przedstawicielstwa. Na mocy planowanej umowy Wnioskodawca zobowiązałby się do bieżącego informowania G o działalności prowadzonej przez T, w tym o osiąganych przez T wynikach na rynku lokalnym. W ramach umowy Wnioskodawca przygotowywałby comiesięczne pisemne raporty dotyczące prowadzonej przez T działalności i osiąganych wyników; a także prowadził stały nadzór nad działalnością operacyjną i finansową T. Zgodnie z zamierzeniem stron Wnioskodawca świadczyłby ww. usług w swojej siedzibie, w tym również za pośrednictwem Przedstawicielstwa i zatrudnionych tam pracowników. Wnioskodawca nie byłby upoważniony do zawierania umów w imieniu i na rachunek G, czy T, ani do odbierania oświadczeń woli od osób trzecich ze skutkiem dla G, czy T.

Z tytułu świadczenia ww. usług Wnioskodawcy przysługiwałoby miesięczne wynagrodzenie netto, powiększone o należny podatek od towarów i usług (VAT), płatne przelewem na rachunek Wnioskodawcy wskazany na wystawionej fakturze.

Umowa zostałaby zawarta na czas nieokreślony, zaś prawem właściwym dla Umowy byłoby prawo polskie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że wskazaną transakcję należy uznać za wykonaną w Polsce, która nie stanowi u G importu usług, w związku z czym Wnioskodawca byłby zobowiązany do wystawienia na rzecz G faktury i opodatkowania transakcji stawką 23%?

Zdaniem Wnioskodawcy, opisana transakcja jest usługą wykonaną na terytorium Polski na linii Polski podatnik \[w rozumieniu art. 28a uVAT\] - Polski podatnik, której G nie powinna rozpoznać jako importu usług. Wnioskodawca powinien zatem z tytułu wykonywania usług wystawiać G fakturę i opodatkować transakcję stawką ogólną 23%.

Nie ma znaczenia, że Wnioskodawca część czynności będzie świadczył za pośrednictwem Przedstawicielstwa. G zawrze umowę z Wnioskodawcą, który posiada siedzibę na terytorium RP. Usługi wykonywane będą zatem przez Wnioskodawcę, a wykonanie kilku czynności za pośrednictwem Przedstawicielstwa i jego pracowników nie zmieni tej sytuacji. Przedstawicielstwo nie stanowi pod względem prawnym odrębnego podmiotu, a jedynie wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności \[ art. 5 ust. 4 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.). Nie można wywieść odrębności prawnej oddziału od przedsiębiorcy, którego odrębność od przedsiębiorcy polega na funkcjonalnym i przestrzennym wydzieleniu części organizacyjno-gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego (por. Wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1773/09).

Na gruncie podatku od towarów i usług transakcję tę należy zatem uznać, że zarówno usługodawca (Wnioskodawca) jak i usługobiorca (G) przedmiotowej transakcji są polskimi podatnikami, zaś usługa ta zostaje wykonana na terytorium RP \[ art. 28b uVAT\]. W szczególności nie ma podstaw do uznania, że wykonanie części czynności przez Przedstawicielstwo w Chinach będzie zobowiązywało G do rozpoznania tej transakcji jako importu usług i wystawienia z tego tytułu faktury wewnętrznej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a uVAT z importem usług mamy do czynienia wyłącznie w sytuacji, w której usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 uVAT.

W przedmiotowej sprawie za usługodawcę należy uznać Wnioskodawcę, a nie jego Przedstawicielstwo. Przedstawicielstwo stanowi bowiem wyłącznie jednostkę organizacyjną Wnioskodawcy, a nie odrębny podmiot świadczący usługi. W efekcie, skoro Wnioskodawca posiada na terytorium RP siedzibę to Wnioskodawca będzie traktowany jako usługodawca i to on (a nie przedstawicielstwo) będzie zobligowany do wystawienia GI faktury VAT z tytułu świadczonych usług, opodatkowanej stawką 23%. Na gruncie podatku od towarów i usług transakcja ta będzie usługą krajową.

Reasumując - w ocenie Wnioskodawcy z tytułu świadczenia na rzecz G usług controllingowych Wnioskodawca powinien wystawiać G faktury VAT ze stawką 23%.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W świetle art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z kolei, w myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z cytowanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w tak sformułowanej definicji usługi.

W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Kwestia określenia miejsca świadczenia przy świadczeniu usług została uregulowana w Rozdziale 3 Dział V ustawy o podatku od towarów i usług.

Stosownie do art. 28a ustawy o VAT, na potrzeby stosowania Rozdziału 3 „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W myśl art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły do celów zarobkowych.

Wskazany powyżej art. 28a ustawy o VAT, wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ww. ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 i art. 28n.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca zamierza zawrzeć umowę - ze spółką mającą siedzibę w Polsce, a będącą udziałowcem w spółce chińskiej - na mocy której pełniłby stały nadzór nad chińską spółką.

Na mocy planowanej umowy Wnioskodawca zobowiązałby się do bieżącego informowania kontrahenta - z siedzibą w kraju - o działalności prowadzonej przez chińska spółkę, w tym o osiąganych przez nią wynikach na rynku lokalnym. W ramach umowy Wnioskodawca przygotowywałby comiesięczne pisemne raporty dotyczące prowadzonej przez chińska spółkę działalności i osiąganych wyników; a także prowadził stały nadzór nad działalnością operacyjną i finansową. Zgodnie z zamierzeniem stron Wnioskodawca świadczyłby ww. usług w swojej siedzibie, w tym również za pośrednictwem swego przedstawicielstwa w Chinach i zatrudnionych tam pracowników.

Wobec powyższego - mając na uwadze, że do usług świadczonych przez Wnioskodawcę nie określonego szczególnego miejsca świadczenia - miejscem świadczenia usług przez Wnioskodawcę będzie miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę tj. Polska.

Zgodnie z art. 2 pkt 9 ww. ustawy o VAT, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania, których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 pkt 4 podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Stosownie do art. 17 ust. 2 ww. ustawy, w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

W myśl art. 17 ust. 1a ustawy przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

W świetle powyższych przepisów z importem usługi podlegającej rozliczeniu przez usługobiorcę mamy do czynienia wówczas gdy podatnik - określony w art. 15 ustawy, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, również osoba prawna niebędąca takim podatnikiem, zarejestrowana jako podatnik VAT UE, zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy - nabywa od podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski usługę, której miejscem świadczenia jest Polska.

Mając na uwadze, że w opisanej sytuacji usługodawca (Wnioskodawca) ma siedzibę w kraju poprzez którą świadczy usługę to należy uznać, że instytucja importu usług nie znajdzie zastosowania, a tym samym usługę winien opodatkować Wnioskodawca.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Przy czym, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Mając na uwadze, że dla usługi świadczonej przez Wnioskodawcę nie przewidziano preferencyjnej stawki albo zwolnienia Wnioskodawca winien opodatkować świadczoną usługę stawka VAT w wysokości 23%.

Podsumowując:

*   miejscem świadczenia usług controllingu (świadczonych poprzez siedzibę Wnioskodawcy w kraju) jest terytorium Polski,
*   zobowiązanym do opodatkowania usługi jest Wnioskodawca (nie wystąpi import usług u usługobiorcy),
*   świadczona usługa podlega opodatkowaniu stawką VAT w wysokości 23%.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Odpowiedź na drugie - zadane we wniosku - pytanie jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.