Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.217.2018.1.JG1
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-04-16
Teza: Czy w sytuacji Wnioskodawczyni, mając na uwadze charakter umowy poręczenia pożyczki, można stwierdzić, że wskutek jej zawarcia i wcześniejszej spłacie zadłużenia przy częściowym jego umorzeniu, nie nastąpiło dla Wnioskodawczyni jakiekolwiek przysporzenie majątkowe? Czy w sytuacji tej doszło do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu?
Słowa kluczowe: dług-zwolnienie z długu; kredyt; poręczenie; ugody; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

W dniu 27 marca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia zobowiązania.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 6 czerwca 2011 roku kuzyn Wnioskodawczyni skorzystał z usługi bankowej „pożyczka gotówkowa” świadczonej na podstawie umowy z Bank S.A. Wnioskodawczyni została poręczycielem.

W dniu 26 lipca 2017 roku Wnioskodawczyni otrzymała informację od O. Fundusz Inwestycyjny, w którego imieniu występował K. S.A., że zadłużenie nie zostało spłacone. Fundusz nabył wierzytelność od Bank S.A. umową z dnia 19 grudnia 2014 roku. Próby skontaktowania się z dłużnikiem były nieskuteczne.

W dniu 17 sierpnia 2017 roku (we wniosku wpisano 17 sierpnia 2018 r., co zostało potraktowane jako oczywista pomyłka pisarska) Wnioskodawczyni podpisała umowę z O. reprezentowanym przez K. S.A. uznając wierzytelność i zobowiązując się do zapłaty kwoty 42000 złotych w comiesięcznych ratach w wysokości 1000 złotych. W dniu sporządzenia ugody kwota zadłużenia wynosiła 71550,20 złotych.

W grudniu 2017 roku (we wniosku wpisano grudzień 2018 r., co zostało potraktowane jako oczywista pomyłka pisarska) Wnioskodawczyni dokonała wcześniejszej, całkowitej spłaty zadłużenia. W styczniu 2018 roku Wnioskodawczyni otrzymała zaświadczenie, że kredyt został całkowicie spłacony i zamknięty. W lutym 2018 roku Wnioskodawczyni otrzymała informację, że wierzyciel dokonał zwolnienia Wnioskodawczyni z długu w wysokości 29545,77 złotych, a tym samym powstał u Wnioskodawczyni przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dn. 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym, Wierzyciel przesłał Wnioskodawczyni, a także właściwemu miejscowo urzędowi skarbowemu informację o przychodach z innych źródeł PIT-8C za rok 2017.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy w sytuacji Wnioskodawczyni, mając na uwadze charakter umowy poręczenia pożyczki, można stwierdzić, że wskutek jej zawarcia i wcześniejszej spłacie zadłużenia przy częściowym jego umorzeniu, nie nastąpiło dla Wnioskodawczyni jakiekolwiek przysporzenie majątkowe?
2.  Czy w sytuacji tej doszło do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu?

Zdaniem Wnioskodawcy, w zaistniałej sytuacji nie doszło do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ nie nastąpiło jakiekolwiek przysporzenie majątkowe. Wnioskodawczyni nie korzystała z udzielonych pożyczkobiorcy środków finansowych, a jedynie Wnioskodawczyni zabezpieczyła ich spłatę. Wobec powyższego, umorzenie części zobowiązania związanego z poręczeniem nie generuje po stronie Wnioskodawczyni przychodu.

Stanowisko Wnioskodawczyni znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dn. 9.12.2016 roku (znak: 0461-ITPB2.4511.788.2016.1.ŁS), w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12.05.2016 roku (znak: IPPB4/4511-331/16-2/MS1), a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2016 roku (II FSK 2793/14).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wskazane w pkt 9 tego przepisu inne źródła. Stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użyty w zacytowanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i należy do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wprost w nim wymienione. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w dniu 6 czerwca 2011 roku kuzyn Wnioskodawczyni skorzystał z usługi bankowej „pożyczka gotówkowa” świadczonej na podstawie umowy z Bank S.A. Wnioskodawczyni została poręczycielem. W dniu 26 lipca 2017 roku Wnioskodawczyni otrzymała informację od O. Fundusz Inwestycyjny, w którego imieniu występował K. S.A., że zadłużenie nie zostało spłacone. W dniu 17 sierpnia 2017 roku Wnioskodawczyni podpisała umowę z O. W. reprezentowanym przez K. S.A. uznając wierzytelność i zobowiązując się do zapłaty kwoty 42000 złotych w comiesięcznych ratach w wysokości 1000 złotych. W dniu sporządzenia ugody kwota zadłużenia wynosiła 71550,20 złotych. W grudniu 2017 roku Wnioskodawczyni dokonała wcześniejszej, całkowitej spłaty zadłużenia. W styczniu 2018 roku Wnioskodawczyni otrzymała zaświadczenie, że kredyt został całkowicie spłacony i zamknięty. W lutym 2018 roku Wnioskodawczyni otrzymała informację, że wierzyciel dokonał zwolnienia Wnioskodawczyni z długu w wysokości 29545,77 złotych, a tym samym powstał u Wnioskodawczyni przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dn. 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższy opis stanu faktycznego wyjaśnić należy, że co do zasady umorzenie zobowiązania może powodować powstanie u osoby fizycznej przychodu. O przychodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych można bowiem mówić, gdy dochodzi do określonego przyrostu majątkowego o charakterze definitywnym (bezzwrotnym), który wolą ustawodawcy nie został zwolniony czy też wyłączony od opodatkowania lub od którego nie zaniechano poboru podatku. Może być to więc zarówno zwiększenie aktywów podatnika jak i zmniejszenie jego pasywów.

W myśl art. 876 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.) przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.

W świetle zacytowanych przepisów stwierdzić należy, że poręczenie stanowi postać zabezpieczenia typu osobistego, poprzez umocnienie pozycji prawnej wierzyciela, który może szukać zaspokojenia swojej wierzytelności także z majątku poręczyciela. Podstawową cechą poręczenia jest jego akcesoryjność. Zobowiązanie poręczyciela pozostaje w stosunku zależności do zobowiązania dłużnika głównego i zasadniczo dzieli jego los. W przypadku zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika lub przez osobę trzecią albo w przypadku wygaśnięcia wierzytelności z innych tytułów wygasa również zobowiązanie poręczyciela. Odpowiedzialność poręczyciela jest zatem uzależniona od istnienia ważnego zobowiązania dłużnika, którego poręczyciel dług poręczył. O akcesoryjności poręczenia przesądza także zależność między zakresem odpowiedzialności poręczyciela a rozmiarem zobowiązania dłużnika, co przekłada się na odpowiedzialność poręczyciela także za wszelkie dodatkowe zobowiązania przewidziane zobowiązaniem głównym (np. odsetki, koszty postępowania).

Wobec powyższego, mając na uwadze przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz charakter instytucji poręczenia stwierdzić należy, że umorzenie poręczycielowi długu nie powoduje powstania dla niego obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, a wartość umorzenia nie stanowi dla poręczyciela przychodu podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem. U poręczyciela nie następuje bowiem jakiekolwiek przysporzenie majątkowe na skutek tego zdarzenia, gdyż poręczyciel nie korzystał ze środków finansowych pochodzących z udzielonego kredytu, którego spłatę poręczył. Skoro więc majątek poręczyciela w chwili udzielenia kredytu nie uległ powiększeniu, gdyż nie był on beneficjentem środków pochodzących z kredytu – to nie można uznać, iż w chwili umorzenia poręczycielowi długu związanego z jego spłatą powstanie przychód podlegający opodatkowaniu.

W konsekwencji stwierdzić należy, że w opisanej sytuacji nie doszło do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ nie nastąpiło jakiekolwiek przysporzenie majątkowe. Wnioskodawczyni nie korzystała z udzielonych pożyczkobiorcy środków finansowych, a jedynie Wnioskodawczyni zabezpieczyła ich spłatę. Wobec powyższego, umorzenie części zobowiązania związanego z poręczeniem nie generuje po stronie Wnioskodawczyni przychodu.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.