Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.104.2024.1.KK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-06-07
Teza: W zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości na współwłasność (zwolnienie z art. 9 pkt 17).
Słowa kluczowe: udział-nabycie udziałów; współwłasność
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia przedmiotowe-Pozostałe zwolnienia
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9-pkt 17

**Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe**

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
--------------------------------------------------------------

8 kwietnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 7 kwietnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 ust. 17 ustawy.

Treść wniosku jest następująca:

### Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:

Pani M.H (ul. (\`(...)\`), (\`(...)\`))

2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

Pan M.Ś.

(ul. (\`(...)\`), (\`(...)\`))

**Opis stanu faktycznego**

21 marca 2024 r. zawarli Państwo w formie aktu notarialnego umowę przenoszącą prawo własności nieruchomości. Jako kupujący nabyli Państwo mieszkanie w udziałach: pierwszy kupujący w udziale 1/3, drugi kupujący w udziale 2/3. Żadne z Państwa w dniu zawarcia umowy ani przed tym dniem nie było właścicielem nieruchomości, ani nie posiadało żadnych praw związanych z nieruchomością wymienionych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Żadne z Państwa nie posiadało też udziałów nabytych w drodze dziedziczenia. Notariusz w momencie zawierania umowy stwierdził, że nie mają Państwo możliwości skorzystania ze zwolnienia w opłacaniu podatku, ponieważ zwolnienie nie obejmuje zakupu nieruchomości w udziałach. W związku z tym konieczne było uiszczenie przez Państwa podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% ceny transakcji. Dane: - akt notarialny: Repertorium A numer (…) - pierwszy kupujący: M.H., udział 1/3 - drugi kupujący: M.B., udział 2/3 - numer księgi wieczystej lokalu: (…)

### Pytanie

Czy na podstawie przedstawionego stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów jest możliwość zwrotu nienależnie pobranego i zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych?

### Państwa stanowisko

Państwa zdaniem, zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolniona z podatku jest sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu rodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba, że udział ten nie przekraczał 50 % i został nabyty w drodze dziedziczenia. Uważają Państwo, że skoro:

\- przedmiotem umowy jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

\- kupującymi są osoby fizyczne - żadne z kupujących nigdy nie posiadało nieruchomości ani udziału w nieruchomościach

w związku z czym, Państwa zdaniem, spełniają Państwo wszystkie przesłanki do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego.

Swoją ocenę opierają Państwo także na dotychczasowych interpretacjach: - w interpretacji o sygnaturze 0111-KDIB2-3.4014.553.2023.1.AD przedstawiono, Państwa zdaniem, identyczny stan faktyczny do Państwa, a w interpretacji o sygnaturze 0111-KDIB2-2.4014.275.2023.1.MM przedstawiono podobny stan faktyczny do Państwa sytuacji. W obu przypadkach Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej poinformował, ze w przedstawionej sytuacji nie ciążył obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy:

Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:

a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%,

b) innych praw majątkowych − 1%.

Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z treści przepisu art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osobę fizyczną/osoby fizyczne m.in. prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość pod warunkiem, że kupującemu/kupującym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.

Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.

Jeżeli umowa sprzedaży zostaje sporządzona w formie aktu notarialnego, na notariuszu ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych. Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia właściwemu organowi podatku. Co więcej, notariusz jako płatnik obowiązany jest uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku. Oznacza to więc, że powinien posiadać wiedzę na temat stanu faktycznego, która pozwoli prawidłowo określić zobowiązanie podatkowe.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że zawarli Państwo umowę przenoszącą prawo własności nieruchomości w formie aktu notarialnego. Nabyli Państwo mieszkanie w udziałach : pierwszy kupujący w udziale 1/3, drugi kupujący w udziale 2/3. W dniu zawarcia umowy, ani przed tym dniem żadne z Państwa nie było właścicielem nieruchomości, ani nie posiadało żadnych praw związanych z nieruchomością wymienionych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie posiadali Państwo także udziałów nabytych w drodze dziedziczenia. Notariusz w momencie zawierania umowy stwierdził, że nie mają Państwo możliwości skorzystania ze zwolnienia w opłacaniu podatku, ponieważ zwolnienie nie obejmuje zakupu nieruchomości w udziałach. W związku z czym uiścili Państwo podatek w wysokości 2% ceny transakcji.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy przysługiwało Państwu zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zakupu przez Państwa nieruchomości.

Zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Nie podlega zatem zwolnieniu taka umowa sprzedaży, której przedmiotem jest udział bądź też udziały w ww. prawach. Tym samym nabywając udział w nieruchomości, mimo spełnienia warunku nieposiadania prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego ani też udziału w takich prawach, nie można istotnie skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ww. zwolnienie nie przysługuje bowiem w sytuacji, gdy przedmiotem umowy sprzedaży jest sam udział w nieruchomości (lokalu mieszkalnym).

Natomiast w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych – umowa taka podlega zwolnieniu, bowiem sprzedaży polega własność całego lokalu mieszkalnego (nieruchomości), której właścicielami stają się wspólnie kupujący. Każdy z kupujących staje się wówczas współwłaścicielem ułamkowej części nieruchomości.

Jeżeli więc została przez Państwa zawarta jedna umowa sprzedaży, a jej przedmiotem był cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, to uznać należy że został on nabyty przez Państwa na współwłasność ułamkową. Każde z Państwa stało się wówczas współwłaścicielem ułamkowej części nieruchomości w stosunku – jak Państwo wskazali – 1/3 jeden kupujący i 2/3 drugi kupujący. W takiej sytuacji uznać należy, że kupili Państwo wspólnie całą nieruchomość.

Skoro zarówno Pani, jak i Pan M. B. nie byliście wcześniej właścicielami żadnych nieruchomości mieszkaniowych lub spółdzielczego prawa własnościowego (w tym udziałów w takich nieruchomościach lub prawie) – to w takiej sytuacji przy zawieraniu umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego mogli Państwo skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, nie ciążył na Państwu jako kupujących obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu. Przedmiotem umowy sprzedaży był bowiem cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. W ramach umowy sprzedaży został on nabyty na współwłasność, przez Panią i Pana M.B..

Mając na uwadze powyższe, mogą Państwo ubiegać się o „zwrot” podatku od czynności cywilnoprawnych, poprzez wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku pobranego i wpłaconego przez notariusza.

W myśl art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej:

Za nadpłatę uważa się kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Zgodnie z art. 75 § 1 cyt. ustawy:

Jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.

Reasumując, skoro jako kupujący nie byli Państwo zobowiązani do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu opisanej we wniosku umowy sprzedaży, to kwota podatku od czynności cywilnoprawnych pobranego przez płatnika (notariusza) uiszczona została nienależnie, a zatem w sprawie – zgodnie z brzmieniem art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – wystąpiła nadpłata, o której zwrot mogą się Państwo ubiegać.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi**

Pani M.H (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…) Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy Ordynacja podatkowa.