Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-455/12/PK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-12-05
Teza: określenie miejsca świadczenia usług związanych z założeniem spółki
Słowa kluczowe: import-import usług; odliczenia-odliczenie podatku
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15 października 2012r. (data wpływu 17 października 2012r.), uzupełnionym pismem z dnia 19 listopada 2012r. (data wpływu) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie określenia miejsca świadczenia usług związanych z założeniem spółki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 października 2012r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie określenia miejsca świadczenia usług związanych z założeniem spółki. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 19 listopada 2012r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawcą jest spółką z o.o., podatnikiem podatku VAT zarejestrowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Wspólnie z firmą zamierza świadczyć usługi budowlane w Republice Kosowa. W tym celu postanowiły założyć w ww. kraju nową spółkę o nazwie K.. W tej nowoutworzonej spółce Wnioskodawca będzie 50% udziałów. Pozostałe 50% nabędzie firma. Pomoc organizacyjno-prawną w zakresie zakładania spółki w Kosowie i pozyskiwania zamówień na tamtejszym rynku będzie świadczyła firma konsultingowa z siedzibą w Mojs na Słowacji. W związku z powyższym zawarliśmy umowę z firmą ze Słowacji, w której firma ta zobowiązuje się m.in. do założenia spółki K. w Republice Kosowa, udzielania porad i wskazówek udziałowcom spółki K. (Wnioskodawcy i firmie ), zapewnienia zbytu na usługi budowlane świadczone przez spółkę K. w Kosowie. Słowacka firma konsultingowa nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski. Wszystkie usługi świadczone przez firmę słowacką będą odpłatne. W miesiącu wrześniu 2012r. Wnioskodawca wpłacił firmie ze Słowacji zaliczkę w wysokości 10000 EUR na założenie spółki w Kosowie i otrzymał od tej firmy fakturę potwierdzającą wpłatę zaliczki na założenie spółki w Kosowie.

Na dzień dzisiejszy Wnioskodawca nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Republiki Kosowa.

W związku z powyższym zadano pytania:

Czy otrzymana faktura stanowi dla nas import usług? Jeżeli tak to czy podatek VAT należny od ww. importu usług stanowi dla Wnioskodawcy jednocześnie podatek naliczony podlegający odliczeniu?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionej sytuacji mamy do czynienia z zakupem usług prawniczych i związanych z organizacją spółki w innym państwie (kraju trzecim). Usługi te są świadczone przez firmę zagraniczną - która nie ma w Polsce siedziby działalności, ani stałego miejsca prowadzenia działalności. Dla tych usług przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, w przypadku gdy są one świadczone między podatnikami (przedsiębiorcami), nie przewidują żadnego szczególnego miejsca świadczenia. W związku z tym, że nabywcą usługi jest przedsiębiorca, zastosowanie znajduje w związku z tym reguła ogólna wynikająca z art. 28b u.p.t.u. W myśl powołanych przepisów usługa ma miejsce świadczenia w państwie, w którym usługobiorca (czyli Wnioskodawca) ma siedzibę, bądź stałe miejsce prowadzenia działalności. W związku z tym, że mamy siedzibę w Polsce, to nabywane przez nas usługi mają miejsce świadczenia w Polsce. Stwierdzenie, że wystąpił import usług wymaga ustalenia, że podatnik świadczący te usługi nie ma w Polsce siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności. Usługa ta jest świadczona przez słowackiego podatnika (przedsiębiorcę). Nie ma on siedziby działalności, ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce. W związku z tym mamy w tym przypadku do czynienia z importem usług. Wnioskodawca powinien zatem rozliczyć z tego tytułu podatek należny. Zgodnie z przepisami art. 86 ust. 2 pkt 4 u.p.t.u. podatek należny - m. in. z tytułu importu usług - jest podatkiem naliczonym. Podlega on odliczeniu od podatku należnego pod warunkiem, że zakupywane usługi są związane ze sprzedażą opodatkowaną. Ten warunek w tym przypadku nie jest spełniony. Zakupione usługi są bowiem związane z założeniem nowego podmiotu, nie mają więc związku z sprzedażą opodatkowaną Wnioskodawcy. W związku z powyższym Wnioskodawca nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej zwana ustawą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, gdzie przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

W myśl art. 8 ust. 1 i ust. 2a ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Należy zauważyć, iż pojęcie usługi zostało zdefiniowane bardzo szeroko na zasadzie uznania za usługę każdej odpłatnej czynności która nie stanowi dostawy towarów. Taka konstrukcja definicji usług pozwala na objęcie zakresem przedmiotowym podatku VAT wszelkich transakcji wykonywanych w ramach działalności gospodarczej. Powyższa definicja jest niewątpliwie szersza niż zakres tego pojęcia w potocznym jego rozumieniu.

Jak wynika z wniosku Wnioskodawca nabywa usługi konsultingowe od firmy z Słowacji.

W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Zgodnie z art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania Rozdziału 3 w Dziale IV dot. miejsca świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powyższy artykuł wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Stosownie do art. 28b ust. 1 i ust. 2 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n. W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z faktem, że dla usług konsultingowych prawodawca nie przewidział szczególnego miejsca świadczenia to przy określaniu tego miejsca zajdzie zastosowanie powyższa zasada ogólna zgodnie, z którą miejsce świadczenia, a tym samym opodatkowania usługi powiązane jest miejscem odbioru (konsumpcji) tej usługi.

Analizując powyższe należy stwierdzić, iż świadczenie usługi konsultingowej dla Wnioskodawcy przez firmę Słowacką, będzie opodatkowane zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy w miejscu siedziby usługobiorcy ewentualnie w kraju w którym nabywca ma stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej jeżeli usługa jest świadczona dla tego miejsca. Tym samym w przedstawionym stanie faktycznym będzie ona podlegała opodatkowaniu w Polsce zgodnie miejscem siedziby Wnioskodawcy.

Z kolei stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy, przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, również osoba prawna niebędąca takim podatnikiem, zarejestrowana jako podatnik VAT UE, zgodnie z art. 97.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że to Wnioskodawca zobowiązany jest do rozliczenia importu usług z tytułu przedmiotowych usług świadczonych na jego rzecz.

Podsumowując, Wnioskodawca, nabywając usługi od podmiotu z siedzibą w Słowacji staje się podatnikiem, zobowiązanym do rozliczenia i odprowadzenia podatku VAT z tego tytułu, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 3 ustawy.

Jak stanowi art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Podstawą opodatkowania w imporcie usług jest kwota, którą usługobiorca jest obowiązany zapłacić, z wyjątkiem przypadku gdy wartość usługi została wliczona do podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów zgodnie z art. 31 ust. 2 pkt 2 lub wartość usługi – na podstawie odrębnych przepisów – zwiększa wartość celną importowanego towaru – art. 29 ust. 17 ustawy.

Wobec powyższego przepisu stwierdzić należy, iż podstawą opodatkowania importu usług jest kwota, którą usługobiorca jest obowiązany zapłacić usługodawcy.

W tym miejscu podkreślić należy, że import usług rodzi co do zasady obowiązek rozliczenia podatku przez nabywcę usługi. Tego rodzaju mechanizm (określany odwróconym mechanizmem poboru, ang. reverse charge mechanizm) jest wprowadzony w celu uproszczenia rozliczeń podatkowych, z którego wynika, że podatek płacony przez importera usług jest dla niego jednocześnie podatkiem naliczonym, co zapewnia neutralność podatku od importu usług.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z kolei w świetle regulacji art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi kwota podatku należnego z tytułu świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 podatnikiem jest ich usługobiorca.

Powyższe regulacje oznaczają, że podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jedynie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Powyższa zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, np. do czynności zwolnionych od podatku VAT.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni (wydatek na nabycie towaru, który następnie zostanie przez podatnika sprzedany), bądź pośredni.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

W tym miejscu tut. organ chciałby podkreślić, że w sytuacji gdy istnieje związek zakupionych usług ze sprzedażą opodatkowaną, należy uznać, że w takim stanie rzeczy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych na jego rzecz, za obsługę prawną związaną z założeniem Spółki która docelowo ma wykonywać działalność opodatkowaną.

Niemniej w przedmiotowej sytuacji nabywane usługi związane są z założeniem podmiotu odrębnego od Wnioskodawcy w którym Wnioskodawca będzie jednym z udziałowców. Nowo założona spółka będzie odrębnym podatnikiem, a wydatki poniesione na jej założenie są związane z jej przyszłą działalnością, a nie działalności opodatkowaną Wnioskodawcy. Dlatego też należy uznać, że poniesione wydatki nie są w ogóle związane z czynnościami opodatkowanymi Wnioskodawcy i tym samym podatek VAT naliczony związany z importem przedmiotowych usług nie podlega odliczeniu.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe, lecz w zakresie braku prawa do odliczenia podatku z tytułu importu usług wynikające z innych przyczyn niż wskazał Wnioskodawca.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.