Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-318/08/KO
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-08-05
Teza: Czy zwrot poniesionych nakładów (wraz z odsetkami) przez poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali na rzecz Wnioskodawcy powinien być uznany za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT wg stawki podstawowej 22% czy też uznany za czynność nie podlegającą podatkowi od towaru i usług w świetle obowiązujących przepisów ustawy o VAT?
Słowa kluczowe: częstotliwość; zwrot-zwrot nakładów; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Zakładu przedstawione we wniosku z dnia 6 maja 2008r. (data wpływu), uzupełnionym pismem z dnia 9 lipca 2008r. (data wpływu 10 lipca 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania kwoty zwrotu wartości poczynionych nakładów przez poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 2008r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania kwoty zwrotu wartości poczynionych nakładów przez poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali. W dniu 10 lipca 2008r. wpłynęło pismo będące odpowiedzią na wezwanie tutejszego Organu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Zakład (Z. został w 1991r. następcą prawnym xxxx) w konsekwencji zawartej w dniu 17 października 1989r. umowy z osobą fizyczną (zwaną dalej najemcą) o udostępnienie pomieszczenia części strychu do przebudowy na lokal mieszkalny dokonał zwrotu poniesionych kosztów z tytułu adaptacji strychu na lokal w związku ze zwolnieniem zajmowanego lokalu mieszkalnego przez tę osobę. Nastąpiło to na podstawie zapisu § 9 ww. umowy, który brzmi: „\`(...)\`W razie zwolnienia uzyskanego w wyniku przebudowy lokalu przed upływem 20 lat od jego objęcia, najemca otrzyma zwrot udokumentowanych i zasadnych na przebudowę kosztów, w wysokości 5% za każdy rok brakujący do 20 lat użytkowania lokalu. Zwrot kosztów nie obejmuje ponadto ponadnormatywnego wykończenia i wyposażenia lokalu\`(...)\`". Taki zapis umowy był zgodny z ówcześnie obowiązującymi przepisami tj.

1.  § 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 czerwca 1988r. w sprawie zasad i trybu postępowania przy wydawaniu pozwoleń na dokonywanie przez osoby fizyczne nadbudowy lub rozbudowy obiektów budowlanych stanowiących własność Państwa albo przebudowy pomieszczeń niemieszkalnych w takich obiektach,
2.  § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1987r. w sprawie określenia sposobu wykonywania przez najemcę obowiązków związanych z opróżnieniem lokalu oraz trybu i zakresu rozliczeń z tego tytułu między najemcą, a wynajmującym.

W ciągu trwania umowy (do nadal) w budynku sukcesywnie następowało wyodrębnianie lokali w wyniku ich sprzedaży przez Gminę. Wobec obowiązującego z dniem 1 stycznia 1995r. nowego stanu prawnego tj. ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, nieruchomość ta stała się nieruchomością Wspólnoty Mieszkaniowej i w związku z tym pozyskany w wyniku adaptacji lokal mieszkalny stał się częścią wspólną nieruchomości. Jednakże wobec faktu, iż umowę z najemcą zawarł xxxx wszystkie roszczenia wynikające z tej umowy w całości kierowane były do Zakładu - następcy prawnego xxxx.

Stąd Wnioskodawca dokonał zwrotu poniesionych kosztów przysługujących najemcy z tytułu zawartej umowy. Zwrot poniesionych kosztów z tytułu adaptacji strychu obejmował poniesione nakłady, a także odsetki od tej kwoty naliczone od daty wytoczenia przez najemcę powództwa przeciwko Wnioskodawcy (wysokość kwoty do zwrotu zasądził Sąd Okręgowy, a utrzymał wyrok w mocy Sąd Apelacyjny).

W związku z tym, że Gmina jako jeden z członków Wspólnoty Mieszkaniowej (Gminę reprezentuje Wnioskodawca) powinna odpowiadać wyłącznie do wysokości swojego udziału w częściach wspólnych nieruchomości Wspólnota Mieszkaniowa podjęła uchwałę w formie aktu notarialnego, na mocy którego wyraziła zgodę na sprzedaż lokalu i potrącenie z uzyskanej ceny sprzedaży lokalu na rzecz Wnioskodawcy nakładów przypadających na udział w nieruchomości każdego z właścicieli.

W dniu 31 marca 2008r. na mocy aktu notarialnego dokonano sprzedaży lokalu. Sprzedaż lokalu została poprzedzona jego wyodrębnieniem z części wspólnej na rzecz właścicieli wykupionych już lokali. Cena uzyskana ze sprzedaży lokalu przypadająca na każdego właściciela została w akcie notarialnym pomniejszona o wielkość nakładów przypadającą na każdego właściciela wg jego udziału. Kwota tych nakładów została przekazana Wnioskodawcy.

Wezwaniem z dnia 1 lipca 2008r. tut. Organ wezwał Wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku poprzez wskazanie czy poszczególni właściciele wyodrębnionego lokalu, którzy zwrócili poniesione nakłady na rzecz Zakładu są podatnikami podatku od towarów i usług i z jakiego tytułu, a także czy udziały w lokalu będącym przedmiotem wniosku stanowią majątek związany z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą.

Zakład wystąpił do poszczególnych właścicieli wyodrębnionego lokalu o podanie wymaganych informacji. Z ogólnej liczby 14 właścicieli, których Z. obciążył z tytułu zwrotu poniesionych nakładów od 11 właścicieli uzyskano oświadczenie, że nie są czynnymi podatnikami od towarów i usług, a własność lokalu i związany z nim udział w częściach wspólnych nieruchomości nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Trzech właścicieli nie złożyło wymaganego oświadczenia. W dokumentacji Wspólnoty posiadanej przez Z. nie ma jednakże informacji o prowadzeniu w tych lokalach działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zwrot poniesionych nakładów (wraz z odsetkami) przez poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali na rzecz Wnioskodawcy powinien być uznany za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT wg stawki podstawowej 22% czy też uznany za czynność niepodlegającą podatkowi od towaru i usług w świetle obowiązujących przepisów ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy obowiązująca ustawa o VAT i definicje w niej zawarte nie określają wprost czy czynność taka powinna zostać uznana za dostawę towaru czy usługę czy też nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Zdaniem Wnioskodawcy skoro zwrot poniesionych nakładów nie stanowi dostawy towarów, to tego rodzaju rozliczenie nakładów stanowi usługę opodatkowaną 22% stawką VAT na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z brzmieniem tego przepisu przez świadczenie usługi rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Zwrot nakładów przez właścicieli wyodrębnionych lokali na rzecz Wnioskodawcy nie może być traktowany pod względem prawa cywilnego jako odszkodowanie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 361 § 1 Kodeksu Cywilnego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Natomiast art. 361 § 2 Kodeksu stanowi, że naprawa szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono. A zatem przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej jest szkoda oraz związek przyczynowy pomiędzy działaniem lub zaniechaniem zobowiązanego, a powstałym skutkiem w postaci szkody. Z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego w powyższym przypadku nie można mówić o wystąpieniu szkody.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Brzmienie powołanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ww. ustawy sprawia, że zawarta w nim definicja „świadczenia usług" ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów" i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem VAT transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż zwrot poniesionych nakładów, o którym mowa we wniosku dotyczy kosztów adaptacji strychu na lokal mieszkalny i związany jest z zawartą wcześniej umową najmu części strychu w celu jego przebudowy na lokal mieszkalny, na mocy której najemca miał prawo otrzymać zwrot kosztów przebudowy w wysokości określonej w umowie najmu.

Analizując przywołane wyżej przepisy należy stwierdzić, iż przy zwrocie nakładów nie dochodzi do przeniesienia własności – czyli do przeniesienia praw do dysponowania towarem jak właściciel, ponieważ przedmiot najmu przez cały okres trwania tego stosunku pozostaje własnością wynajmującego, ponadto przedmiotem rozliczenia w tej sytuacji nie jest towar w rozumieniu ustawy o VAT. Nie mamy zatem do czynienia w analizowanej sytuacji z dostawą towaru lecz świadczeniem usług.

W związku z powyższym zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy czynność zwrotu nakładów jest usługą podlegającą opodatkowaniu 22% stawką podatku z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1, ponieważ ww. czynność nie jest wymieniona w żadnym z powołanych wyżej przepisów.

W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Zgodnie zaś z art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str 1) w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, postawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Natomiast przepis art. 79 lit. c ww. Dyrektywy stanowi, iż podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych przez podatnika od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy, a zaksięgowanych przez podatnika na koncie przejściowym.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż Wnioskodawca w związku z zawartą przez poprzednika prawnego w dniu 17 października 1989r. umową najmu dokonał zwrotu poniesionych przez najemcę kosztów adaptacji strychu na lokal mieszkalny na rzecz tegoż najemcy. Przedmiotowy lokal mieszkalny stanowił współwłasność właścicieli wyodrębnionych lokali. Wspólnota mieszkaniowa, którą z mocy prawa tworzą właściciele wyodrębnionych lokali podjęła uchwałę o sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego i o potrąceniu z uzyskanej ceny sprzedaży na rzecz Wnioskodawcy nakładów zwróconych przez Wnioskodawcę ówczesnemu najemcy zgodnie z zawartą umową najmu.

W dniu 31 marca 2008r. dokonano sprzedaży lokalu, sprzedaż lokalu została poprzedzona jego wyodrębnieniem z części wspólnej na rzecz właścicieli wykupionych już lokali. Cena uzyskana ze sprzedaży lokalu przypadająca na każdego właściciela została w akcie notarialnym pomniejszona o wielkość nakładów przypadająca na każdego właściciela wg jego udziału. Kwota tych nakładów została przekazana Wnioskodawcy.

Z powyższego wynika, iż w sprawie będącej przedmiotem wniosku występuje świadczenie usług wykonywanych przez inną osobę, o którym mowa w art. 28 ww. Dyrektywy w myśl którego w przypadku gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten otrzymał i wyświadczył te usługi. Na podstawie zawartej umowy najmu najemca nabył prawo majątkowe do poczynionych nakładów związanych z adaptacją strychu na lokal mieszkalny i w zamian za te nakłady otrzymał od Wnioskodawcy stosowne wynagrodzenie zasądzone wyrokiem sądowym. Zatem po stronie najemcy lokalu doszło do przeniesienia na rzecz Wnioskodawcy prawa do poczynionych nakładów. Powyższe prawo do nakładów związanych z adaptacją lokalu mieszkalnego Wnioskodawca, za zgodą Wspólnoty Mieszkaniowej przeniósł na rzecz właścicieli wyodrębnionego lokalu pobierając z tego tytułu stosowne wynagrodzenie uzyskane z chwilą sprzedaży przedmiotowego lokalu. Przedmiotowa czynność wykonana przez Wnioskodawcę podlega więc opodatkowaniu jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT rozumiane jako każde, niebędące dostawą towarów odpłatne zobowiązanie się podatnika, w ramach prowadzonej przez niego działalności do działania, zaniechania lub tolerowania czyjegoś zachowania, wykonane we własnym imieniu lecz na rzecz właścicieli przedmiotowego lokalu. Przy czym w sytuacji przedstawionej we wniosku nie zachodzi przypadek wyłączający z podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymanych przez Wnioskodawcę kwot stanowiących zwrot nakładów, o którym mowa w art. 79 lit. c ww. Dyrektywy. Wnioskodawca bowiem poniósł wydatki związane ze zwrotem nakładów poczynionych przez najemcę we własnym imieniu.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za **prawidłowe**.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedmiotowym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.