Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-259/10/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-12-30
Teza: Czy wnioskodawca-spółka przejmująca będzie zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na skutek podziału spółki dzielonej?
Słowa kluczowe: kapitał-kapitał zakładowy; kapitał-kapitał zakładowy-podwyższenie kapitału zakładowego; podział; spółki-podział spółki przez wydzielenie; umowa-umowa spółki; umowa-zmiana umowy
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 30 września 2010r. (data wpływu do tut. Biura - 04 października 2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania czynności podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na skutek podziału spółki kapitałowej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04 października 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania czynności podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na skutek podziału spółki kapitałowej.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka dzielona zajmuje się sprzedażą energii elektrycznej dla klientów indywidualnych oraz instytucjonalnych. Ww. spółka należy do grupy „A” – jednej z największych grup energetycznych działających w Polsce.

Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. sprzedaż energii elektrycznej na terenie całej Polski oraz poza jej granicami. Jako sprzedawca energii elektrycznej Spółka występuje pod marką „A”.

Wnioskodawca-Spółka przejmująca zajmuje się sprzedażą i wytwarzaniem energii elektrycznej. Usługę sprzedaży energii elektrycznej świadczy na terenie całej Polski pod marką „A”.

W związku z planowanym przejęciem przez wnioskodawcę działalności w zakresie obrotu energią elektryczną w ramach grupy kapitałowej „A” Spółka dzielona zostanie podzielona w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (podział przez wydzielenie). Skutkiem podziału ww. Spółki będzie przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa (zajmującej się obrotem energią elektryczną) do wnioskodawcy wraz z podwyższeniem jego kapitału zakładowego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku przejęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na skutek podziału Spółki dzielonej?

Wnioskodawca wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych opodatkowaniu podlegają m.in. umowa spółki oraz zgodnie z art. 1 ust. 2 jej zmiana. Przy spółce kapitałowej za zmianę umowy spółki uważa się m.in. przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest podwyższenie kapitału zakładowego (art. 1 ust. 3 pkt 3).

Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, w brzmieniu do 31 grudnia 2008r., w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważało się: przekształcenie, podział lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego. Należy więc uznać, iż do dnia 1 stycznia 2009r., czynność podziału spółki kapitałowej skutkująca podwyższeniem kapitału zakładowego spółki przejmującej podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ustawą z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009r., treść art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych uległa nowelizacji.

W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej wskazano: „W celu zapewnienia zgodności polskich przepisów z prawem Unii Europejskiej przyjęto zasadę jednokrotnego opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych, zawężono katalog czynności objętych podatkiem jako zmiana umowy spółki kapitałowej, wyłączono z opodatkowania czynności związane z przenoszeniem aktywów i pasywów w spółkach kapitałowych, będących w świetle dyrektywy działaniami restrukturyzacyjnymi obligatoryjnie niepodlegającymi podatkowi kapitałowemu.” „W zakresie opodatkowania spółek kapitałowych wprowadzono zmiany dotyczące katalogu czynności uznawanych za zmianę umowy spółki kapitałowej dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w tym zniesienie opodatkowania podziału spółek jako czynności restrukturyzacyjnych w świetle dyrektywy.” Uzasadnienie projektu ustawy z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – druk nr 748 Sejmu RP VI kadencji.

Ustawodawca w projekcie ustawy nowelizującej wyraźnie wskazał więc, iż czynność zwiększenia kapitału zakładowego spółki przejmującej majątek w wyniku podziału, nie może podlegać opodatkowani z dwóch powodów:

1.  Naruszałoby to zasadę jednokrotnego pobierania podatku od czynności cywilnoprawnych od transakcji kapitałowych. Podatek pobierany byłby bowiem pierwszy raz w momencie zawiązania spółki dzielonej (lub podwyższenia jej kapitału zakładowego), drugi raz w momencie podziału tej spółki (gdzie podatnikiem byłaby spółka przejmująca);
2.  Naruszałoby to wprost określoną w Dyrektywie 2006/7/WE zasadę braku opodatkowania transakcji podziału spółek kapitałowych.

Z tych powodów na mocy nowelizacji z dnia 7 listopada 2008r., która weszła w życie od dnia 1 stycznia 2009r., wykreślono słowo „podział” z treści art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nadając mu brzmienie: za zmianę umowy spółki uważa się przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest podwyższenie kapitału zakładowego. Tym samym ustawodawca wyłączył możliwość opodatkowania ww. podatkiem czynności podniesienia kapitału zakładowego spółki kapitałowej następującą w wyniku podziału innej spółki kapitałowej.

Stąd, w opinii wnioskodawcy, od dnia 1 stycznia 2009r. czynność podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej wynikająca z objęcia majątku w wyniku podziału spółki dzielonej została wyłączona z katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stanowisko takie potwierdzają interpretacje organów podatkowych, gdzie wskazywane jest, iż zmiana umowy spółki na skutek podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku przeprowadzenia procedury przewidzianej przepisami art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowy, tj. dokonania podziału przez wydzielenie, nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jako przykład, wnioskodawca wskazał:

*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2010r. Znak: IPPB2/436-32/10-2/AF,
*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2010r. Znak: ITPB2/436-176/09/MK.

Konsekwentnie – zdaniem wnioskodawcy - należy uznać, iż nie będzie on zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego na skutek otrzymania składników majątkowych w wyniku podziału Spółki dzielonej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 ww. ustawy podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają: umowy spółki oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4. Jednocześnie w myśl art. 1 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku umowy spółki, za zmianę umowy spółki uważa się:

1.  przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2.  przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3.  przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4.  przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
    1.  rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    2.  siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego\- także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Z powyższego przepisu wynika zatem, że do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się m.in. podziały spółek przez wydzielenie.

Ww. uregulowania, jak słusznie wskazał wnioskodawca, wynikają ze zmian wprowadzonych z dniem 01 stycznia 2009r. ustawą z dnia 07 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 209, poz. 1319). Zmiany te miały na celu dostosowanie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania kapitału do obowiązującego prawa Unii Europejskiej. W nowelizacji wdrożono postanowienia Dyrektywy Rady Nr 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 21 lutego 2008r., s.11). Dyrektywa ta zastąpiła Dyrektywę Rady z dnia 17 lipca 1969r. Nr 69/335/EWG dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE 249 z dnia 03 października 1969r., s.25) oraz jej zmiany. Nowy akt wspólnotowy uprościł i uporządkował prawo Unii Europejskiej w materii opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych. Wprowadził korzystne regulacje dla spółek kapitałowych, przez ograniczenie katalogu czynności podlegających podatkowi kapitałowemu.

Zgodnie z powyższym, w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów z prawem Unii Europejskiej, zmieniona ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych realizuje zasadę jednokrotnego opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych. Za zmiany o najistotniejszym znaczeniu należy uznać m.in. zawężenie katalogu czynności objętych podatkiem jako zmiana umowy spółki kapitałowej, tj. zniesienie opodatkowania podziału spółek jako czynności restrukturyzacyjnych w świetle dyrektyw.

Stosownie do art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie). Cechą szczególną tego trybu podziału spółki jest to, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje tylko przeniesienie części majątku tej spółki na inną spółkę już istniejącą lub nowo zawiązaną. W takiej sytuacji ma miejsce sukcesja uniwersalna częściowa, tj. następstwo generalne dotyczące praw i obowiązków związanych z przenoszonymi składnikami majątku (określonymi w planie podziału). W myśl ogólnej zasady do podziału przez wydzielenie należy stosować przepisy o podziale spółek, dotyczące odpowiednio spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej z wyjątkami dotyczącymi podziału przez wydzielenie. Odpowiednie stosowanie przepisów uzależnione jest od tego, czy spółka, do której jest wnoszona część majątku spółki dzielonej, istnieje (wtedy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki przejmującej), czy jest nowo zawiązana. W przypadku tej pierwszej sytuacji wydzielona część majątku w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostaje przeniesiona do spółki przejmującej. Stosownie do art. 530 § 2 Kodeksu spółek handlowych w przypadku przeniesienia części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę, wydzielenie następuje w dniu wpisu do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej (dzień wydzielenia). Punktem wyjścia dla podziału spółki kapitałowej przez wydzielenie, jak w każdym przypadku podziału, jest sporządzany przez zarząd spółki dzielonej plan podziału. Zgodnie z art. 534 Kodeksu spółek handlowych plan podziału powinien zawierać m.in. dokładny opis i podział składników majątku (aktywów i pasywów) oraz zezwoleń, koncesji lub ulg przypadających spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym.

Ze zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że wnioskodawca, przejmie zorganizowaną część przedsiębiorstwa wyodrębnioną na skutek podziału Spółki dzielonej wraz z podwyższeniem swojego kapitału zakładowego.

Zdaniem wnioskodawcy, czynność podwyższenia kapitału zakładowego Spółki przejmującej, wynikająca z objęcia majątku w wyniku podziału Spółki dzielonej, została wyłączona z katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, co oznacza, iż nie będzie on zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ww. czynności.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż podział przez wydzielenie nie tworzy więzi kapitałowej między spółką dzieloną a nowo powstałą lub istniejącą, gdyż odbywa się to przez przeniesienie części (to jest istotne) majątku. To odróżnia podział przez wydzielenie od wyodrębnienia zorganizowanej części majątku spółki i wniesienie jej jako aportu do innej spółki - utworzenie struktury holdingowej.

Reasumując, należy stwierdzić, iż Spółka dzielona i Spółka przejmująca są spółkami uczestniczącymi w podziale, w wyniku którego – w przypadku podziału poprzez wydzielenie – udziały lub akcje spółki przejmującej otrzymują wspólnicy (akcjonariusze) Spółki dzielonej. Skutkuje to tym, iż Spółka przejmująca nie jest powiązana kapitałowo ze Spółką dzieloną, tak jak w przypadku wyodrębnienia zorganizowanej części majątku spółki i wniesienia jej jako aportu do innej spółki.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie, należy wskazać, że podział spółki kapitałowej – w tym takie czynności, jak podział spółki dzielonej oraz zmiana umowy spółki przejmującej – nie mieści się w katalogu czynności objętych podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zawartym w art. 1 ww. ustawy.

Jak już wcześniej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się zatem podziały spółek.

Odnosząc się natomiast do wskazanych przez wnioskodawcę, interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące przy wydaniu przedmiotowej interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.