Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/4511-109/15/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-04-29
Teza: w zakresie ciążących na Wnioskodawcy obowiązków płatnika w związku z wypłacaniem wynagrodzeń adwokatom i radcom prawnym
Słowa kluczowe: kuratorzy; obowiązek-obowiązek płatnika; sądy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 30 stycznia 2015 r. (data wpływu do tut. Biura 2 lutego 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie ciążących na Wnioskodawcy obowiązków płatnika w związku z wypłacaniem wynagrodzeń adwokatom i radcom prawnym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 lutego 2015 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, m.in. w zakresie ciążących na Wnioskodawcy obowiązków płatnika w związku z wypłacaniem wynagrodzeń adwokatom i radcom prawnym.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wysokość wynagrodzenia adwokatów reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461), natomiast radców prawnych rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 490). Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 21 listopada 2013 r. nr DD3/033/181/CRS/13/RD-90955/13 w zakresie kwalifikacji do źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu reguluje w jaki sposób należy kwalifikować wynagrodzenie otrzymywane przez adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z Urzędu. Z powyższej interpretacji wynika, że wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu, zależnie od formy prawnej w jakiej wykonuje on swój zawód, należy kwalifikować do źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, o którym

mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej u.p.d.o.f.) - w przypadku, gdy pomoc prawną z urzędu pełnomocnik wykonuje prowadząc działalność zawodową w formie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., a gdy czyni to w ramach innych form wykonywania swojego zawodu - wynagrodzenie to należy kwalifikować do źródła przychodów, jakim jest działalność wykonywana osobiście, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Nie zostało natomiast uregulowane w jaki sposób należy kwalifikować wynagrodzenie adwokata/radcy prawnego, który na zlecenie Wnioskodawcy (Sądu) pełni funkcję kuratora procesowego, tj. wykonuje czynności z tytułu zastępstwa prawnego jako kurator.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy wynagrodzenie adwokata/radcy prawnego, który wykonuje czynności z tytułu zastępstwa procesowego lub kuratora procesowego, ustanowionego przez sąd, można potraktować analogicznie, jak koszty obrony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, tj. jeżeli adwokat/radca prawny swoją działalność zawodową wykonuje w formie organizacyjnej, w ramach której osiąga dochody kwalifikowane do źródła przychodów, jakim jest pozarolniczą działalność gospodarcza, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f, czy wówczas wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego z urzędu lub wynagrodzenia kuratora procesowego należy zaliczyć do przychodów z tego źródła i czy w takim przypadku Sąd nie jest zobowiązany obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 6 updof?

Zdaniem Wnioskodawcy, po wejściu w życie interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 21 listopada 2013 r. nr DD3/033/181/CRS/13/RD-90955/13 w zakresie kwalifikacji do źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu, Sąd traktuje również wynagrodzenie, które otrzymywał adwokat, czy radca prawny w ramach czynności z tytułu zastępstwa procesowego, analogicznie jak koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu. W przypadku, gdy adwokat lub radca prawny pełni funkcję kuratora procesowego, tj. wykonuje czynności z tytułu zastępstwa procesowego na zlecenie sądu prowadząc działalność zawodową w formie działalności gospodarczej, sąd nie potrąca podatku dochodowego od wynagrodzenia, natomiast w przypadku adwokata lub radcy prawnego pełniącego funkcję kuratora procesowego i wykonującego swoją działalności w innej formie, np. w ramach stosunku pracy, wówczas sąd jest zobowiązany do potrącania podatku dochodowego.

Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska Wnioskodawca powołał interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 24 grudnia 2014 r. Znak: IBPBI/1/415-1133/14/BK.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (art. 41 ust. 2 ww. ustawy).

W myśl natomiast art. 44 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odrębnymi źródłami przychodów są:

*   działalność wykonywana osobiście oraz
*   pozarolnicza działalność gospodarcza.

W myśl art. 5a pkt 6 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej oznacza to działalność zarobkową:

1.  wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
2.  polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
3.  polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

\-prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Stosownie natomiast do art. 13 pkt 6 ww. ustawy, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

Przy czym, wymienienie określonej kategorii przychodów w art. 13 ww. ustawy, tj. w katalogu przychodów z działalności wykonywanej osobiście, nie oznacza automatycznie, że przychody te nie mogą być uzyskiwane przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu cyt. art. 5a pkt 6 ww. ustawy.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika m.in., że Wnioskodawca (Sąd) wypłaca wynagrodzenia adwokatom i radcom prawnym, którzy na zlecenie Sądu wykonują czynności z tytułu zastępstwa procesowego lub pełnią funkcję kuratora procesowego, tj. wykonują czynności zastępstwa prawnego.

Odnosząc treść cyt. przepisów do przedstawionego stanu faktycznego zauważyć należy, że powstanie u Wnioskodawcy obowiązków płatnika uzależnione jest m.in. od źródła przychodu, do którego podmiot otrzymujący wynagrodzenie powinien zaliczyć otrzymywane środki. Podatnicy uzyskujący dochody z prowadzonej działalności gospodarczej są bowiem zobowiązani do samodzielnego obliczenia i odprowadzenia zaliczek na podatek.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że jeżeli Wnioskodawca wypłaca wynagrodzenie z tytułu pełnienia ww. funkcji adwokatom lub radcom prawnym, którzy wykonują zawód w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej i w związku z wykonywaniem tego zawodu zostali przez Sąd z urzędu ustanowieni kuratorami procesowymi lub wykonują czynności z tytułu zastępstwa procesowego, to na Wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika, tj. obowiązek obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłacanego wynagrodzenia. W przeciwnym wypadku, ww. przychody będą przychodami ze źródła jakim jest działalność wykonywana osobiście, a Sąd jako płatnik obowiązany będzie do obliczenia, pobrania i wpłacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tego tytułu.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienić należy, że w pozostałym zakresie objętym wnioskiem zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.