Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1-443-2196/08-4/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-03-02
Teza: prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturze z tytułu zakupu kompleksowej usługi organizacji konferencji/szkolenia
Słowa kluczowe: impreza-impreza integracyjna; odliczenia-odliczenie podatku; podatek-podatek naliczony; szkolenie; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Sp. z o.o., przedstawione we wniosku z dnia 5 grudnia 2008r. (data wpływu 15 grudnia 2008r.), uzupełnionym pismem z dnia 9 lutego 2009r. (data wpływu 11 lutego 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury VAT z tytułu zakupu kompleksowej usługi organizacji wyjazdu szkoleniowo-integracyjnego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2008r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury VAT z tytułu zakupu kompleksowej usługi organizacji wyjazdu szkoleniowo-integracyjnego. Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismem z dnia 9 lutego 2009r. (data wpływu 11 lutego 2009r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu Nr IPPP1-443-2196/08-2/AK z dnia 28 stycznia 2009r. (odebrane przez Stronę w dniu 2 lutego 2009r.)

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarła umowę z podmiotem zewnętrznym, mocą której podmiot ten zobowiązał się do kompleksowego zorganizowania kilkudniowej konferencji oraz szkolenia dla pracowników Spółki (przede wszystkim dla działu sprzedaży). W trakcie szkolenia i konferencji odbywały się zajęcia dla pracowników działu sprzedaży i marketingu. Zgodnie z umową program merytoryczny szkolenia, materiały szkoleniowe zostały przygotowane i zapewnione przez Spółkę we własnym zakresie.

W ramach usługi organizacji konferencji/szkolenia zleceniobiorca zobowiązał się zapewnić np.:

*   przelot bezpośredni wynajętym samolotem czarterowym, opłaty lotniskowe, ubezpieczenie, catering na pokładzie z napojami bezalkoholowymi, obsługę pasażerską i bagażową na lotniskach, paliwo,
*   zakwaterowania w hotelu;
*   udział w programie integracyjnym;
*   udział w programie szkoleniowym, wynajem sal konferencyjnych;
*   transfery lotnisko – hotel - lotnisko;
*   wyżywienie i napoje;
*   ubezpieczenie;
*   opiekę miejscowych przewodników na zwiedzanie;
*   opiekę polskich pilotów i przedstawiciela organizatora.

Do umowy o zorganizowanie konferencji/szkolenia dołączono szczegółowe aneksy, zgodnie z którymi wyszczególnione zostały kwotowo i rodzajowo powyższe zobowiązania usługobiorcy wraz z należnym wynagrodzeniem i informacją o liczbie uczestników. Koszt został skalkulowany jako cena netto za osobę za pakiet usług zgodny z zawartą umową.

Po wykonaniu przez zleceniobiorcę usługi Spółka obciążana została fakturami VAT z opisami „organizacja wyjazdu szkoleniowego 21-26.09.2008”, „organizacja wyjazdu szkoleniowego świadczenia dodatkowe”, „organizacja Bonus Party podczas wyjazdu szkoleniowego w dniu 22.00.2008” i łączną kwotą należną z tytułu zawartej umowy z uwzględnieniem wcześniej wystawionych faktur VAT zaliczka. Nabywana usługa została opodatkowana stawką VAT 22%.

Zakres wskazanych szkoleń zasadniczo oparty został na konieczności zapoznania pracowników Spółki z nowymi technikami sprzedaży, obejmował prezentację planowanych metod zwiększenia efektywności działań reklamowych, analizy sprzedaży, szkolenia z zakresu etyki marketingowej, przepisów prawa, szkolenia z zakresu metod komunikacji interpersonalnej, podnoszenia umiejętności serwisowych, itp., co w konsekwencji prowadzi do zwiększenia wartości sprzedaży produktów. Zatem wskazane wyżej szkolenia od strony merytorycznej (wykład, prezentacja, konferencja czy warsztaty) prowadzone były przez wyspecjalizowanych pracowników Spółki i managerów, natomiast całość organizacji takiego szkolenia (rezerwacja hotelu czy ośrodka, wynajem sal konferencyjnych, wyżywienia, dodatkowe atrakcje dla osób szkolonych, noclegi, przejazd itp.) zorganizowana została przez podmiot zewnętrzny sprzedający kompleksową usługę w postaci organizacji konferencji/szkolenia. W ramach wymienionej, kompleksowej usługi zleceniobiorca przygotował spotkania integracyjne, które mają ogromny wpływ na motywowanie pracowników spółki poprzez poprawę atmosfery w pracy oraz promowanie integracji i współpracy pracowników w ramach zespołów, pomiędzy działami, wśród osób pracujących na terenie całej Polski.

Na mocy zawartej umowy pomiędzy Spółką i firmą zapewniającą organizację szkolenia, firma ta zobowiązana była wyszczególnić całość wykonanych czynności wchodzących do przedmiotowej usługi. Załączniki stanowiły potwierdzenie wykonanych prac, podlegająca akceptacji Spółki pod końcową płatność. Prowadzone szkolenia/konferencja udokumentowane zostały poprzez:

*   program i materiały szkoleniowe;
*   umowę z podmiotem zapewniającym organizację szkolenia;
*   fakturę VAT bez rozbicia na poszczególne składniki będące elementami świadczonej przez zleceniobiorcę usługi zorganizowania szkolenia/konferencji.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Spółka ma prawo odliczyć w całości podatek VAT wykazany na fakturach VAT z tytułu zakupu kompleksowej usługi organizacji wyjazdu szkoleniowo-integracyjnego? Nabywana usługa opodatkowana jest stawką podatku od towarów i usług w wysokości 22%.

Zdaniem Wnioskodawcy, ma on prawo pomniejszyć podatek należny o całość kwoty podatku naliczonego wykazanego na fakturach VAT z tytułu zakupu usługi organizacji szkolenia/konferencji bez konieczności ograniczania tego prawa o kwoty podatku VAT, które zgodnie z kosztorysem (gdyby były oddzielnie wykazywane na fakturze) nie podlegałyby odliczaniu przez Spółkę (np. VAT tytułu zakupu usługi hotelowej).

Co do możliwości odliczenia przez Spółkę podatku naliczonego wynikającego z powyższej faktury zastosowanie znajdzie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm.), zgodnie z którym w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi podatku od towarów i usług, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zdaniem Spółki w opisanym przypadku mamy do czynienia ze świadczeniem złożonym, gdzie usługą zasadniczą była organizacja konferencji/szkolenia. Wynika to z samego charakteru usługi, która składa się z różnych świadczeń, prowadzących jednak do jednego celu, jakim jest kompleksowa obsługa uczestników konferencji/szkolenia. Europejski Trybunał Sprawiedliwości niejednokrotnie wypowiadał się w podobnych sprawach. W wyroku w sprawie C-349/96 pomiędzy Card Protection Plan Ltd CPP) a Commissioners of Customs and Excise (Wielka Brytania) ETS wskazał, że zgodnie artykułem 2 (1) VI Dyrektywy (obecnie z artykułem 2 (1) Dyrektywy 2006/112/WE RADY z dnia 28.11.2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej), co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania VAT powinno być traktowane jako odrębne i niezależne. Jednocześnie jednak w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zdaniem Trybunału z pojedynczą usługą w sensie ekonomicznym mamy do czynienia zwłaszcza wtedy, gdy jeden lub więcej elementów uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze. Usługa ma natomiast charakter usługi pomocniczej, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, a jedynie prowadzi do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej. W przypadku świadczeń złożonych o zasadach opodatkowania usług pomocniczych decyduje zawsze charakter usługi zasadniczej.

W związku z powyższym Sp. z o.o. uważa jak na wstępie. W opisanym przypadku zakupu kompleksowej usługi organizacji konferencji/szkolenia Spółce przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o całość kwoty podatku naliczonego wykazanego na fakturach.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zmianami), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast zgodnie z uregulowaniami art. 86 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

*   z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4;

Powyższe regulacje wskazują, iż odliczenie podatku naliczonego to przysługujące zarejestrowanemu czynnemu podatnikowi podatku od towarów i usług całkowite bądź częściowe prawo do obniżenia kwoty podatku należnego dotyczącego opodatkowanych dostaw towarów i świadczenia usług o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są lub będą w przyszłości wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Powyższa zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych tj. do czynności zwolnionych od podatku VAT lub czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zatem prawo do obniżenia podatku należnego może być realizowane przez podatnika pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, tj. istnienia związku między zakupami i prowadzoną działalnością.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni (wydatek na nabycie towaru, który następnie zostanie przez podatnika sprzedany), bądź pośredni.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

Uregulowania art. 88 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy wskazują, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.

Inne ograniczenia prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony ustawodawca określił w art. 88 ust. 3a cyt. ustawy, gdzie wymienił nieprawidłowości w zakresie wystawionych faktur VAT (ich oryginałów, kopii, duplikatów i faktur korygujących) i dokumentów celnych, które stanowią o braku możliwości dokonania obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego z tak wystawionych dokumentów.

Z okoliczności przedstawionych przez Wnioskodawcę wynika, iż Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarła umowę z podmiotem zewnętrznym, mocą której podmiot ten zobowiązał się do kompleksowego zorganizowania kilkudniowej konferencji oraz szkolenia dla pracowników Spółki. W ramach usługi organizacji konferencji/szkolenia zleceniobiorca zobowiązał się zapewnić np.: przelot bezpośredni wynajętym samolotem czarterowym, opłaty lotniskowe, ubezpieczenie, catering na pokładzie z napojami bezalkoholowymi, obsługę pasażerską i bagażową na lotniskach, paliwo; zakwaterowania w hotelu; udział w programie integracyjnym; udział w programie szkoleniowym, wynajem sal konferencyjnych; transfery lotnisko – hotel - lotnisko; wyżywienie i napoje; ubezpieczenie; opiekę miejscowych przewodników na zwiedzanie; opiekę polskich pilotów i przedstawiciela organizatora.

Wnioskodawca podkreślił ponadto, iż w ramach wymienionej, kompleksowej usługi zleceniobiorca przygotował spotkania integracyjne, które mają ogromny wpływ na motywowanie pracowników spółki poprzez poprawę atmosfery w pracy oraz promowanie integracji i współpracy pracowników w ramach zespołów, pomiędzy działami, wśród osób pracujących na terenie całej Polski.

Aby móc wskazać, iż dana usługa jest usługą złożoną, winna składać się ona z różnych świadczeń, których realizacja prowadzi jednak do jednego celu. Na usługę złożoną składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu – do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne świadczenia pomocnicze. Natomiast usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej.

Zatem pojedyncza usługa jest traktowana jak element usługi kompleksowej wówczas jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać bez usługi pomocniczej usługi głównej.

Co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Z informacji zawartych w złożonym wniosku wynika, iż w ramach usługi organizacji szkolenia/konferencji firma zewnętrzna zapewnia m.in. przelot bezpośredni wynajętym samolotem czarterowym, opłaty lotniskowe, ubezpieczenie, catering na pokładzie z napojami bezalkoholowymi, obsługę pasażerską i bagażową na lotniskach, paliwo; zakwaterowania w hotelu; udział w programie integracyjnym; udział w programie szkoleniowym, wynajem sal konferencyjnych; transfery lotnisko – hotel - lotnisko; wyżywienie i napoje; ubezpieczenie; opiekę miejscowych przewodników na zwiedzanie; opiekę polskich pilotów i przedstawiciela organizatora. Po wykonaniu przez zleceniobiorcę usługi Spółka obciążana zostaje fakturami VAT, np. „organizacja wyjazdu szkoleniowego 21-26.09.2008”, „organizacja wyjazdu szkoleniowego świadczenia dodatkowe”, „organizacja Bonus Party podczas wyjazdu szkoleniowego w dniu 22.00.2008” i łączną kwotą należną z tytułu zawartej umowy z uwzględnieniem wcześniej wystawionych faktur VAT zaliczka. Nabywana usługa została opodatkowana stawką VAT 22%. Natomiast do umowy o zorganizowanie załączane są szczegółowe aneksy, zgodnie z którymi wyszczególnione zostały kwotowo i rodzajowo powyższe zobowiązania usługobiorcy wraz z należnym wynagrodzeniem i informacją o liczbie uczestników.

Na podstawie powyższych uregulowań, w okolicznościach przedstawionych przez Wnioskodawcę, stwierdzić więc należy, iż nabywane przez Spółkę usługi organizacji konferencji/szkolenia należy zaliczyć do usług złożonych, składających się z kombinacji różnych czynności. Można bowiem w powyższych okolicznościach mówić o jednym świadczeniu głównym – organizacji konferencji/szkolenia, na które składają się inne świadczenia pomocnicze, zakwaterowanie w hotelu, wynajem sal konferencyjnych. Dlatego też nabywane przez Wnioskodawcę usługi w zakresie organizacji szkolenia/konferencji można uznać za usługi kompleksowe, gdzie usługę zasadniczą stanowi organizacja szkolenia/konferencji, zaś inne czynności składające się na usługę główną są traktowane jako usługi pomocnicze. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku nie wynika ponadto, aby poszczególne ww. elementy, stanowiące usługi o charakterze pomocniczym do usługi głównej, były przedmiotem odrębnego świadczenia.

Zatem na podstawie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy, w stanie faktycznym przedstawionym przez Wnioskodawcę, stwierdzić należy, iż przysługuje mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach z tytułu zakupu kompleksowej usługi organizacji wyjazdu szkoleniowo - integracyjnego, gdyż nabywane przez Spółkę usługi są związane z czynnościami opodatkowanymi przez nią wykonywanymi, pod warunkiem jednakże, niezaistnienia innych okoliczności, wskazanych m.in. w art. 88 ust. 3a cyt. ustawy, wykluczających prawo do odliczenia podatku naliczonego. Bez znaczenia dla możliwości dokonania odliczenia pozostaje fakt, iż faktura VAT dokumentująca zakup kompleksowej usługi organizacji konferencji zawierać będzie wyszczególnienie całości wykonywanych czynności wchodzących w skład przedmiotowej usługi.

Z uwagi na fakt, iż we wniosku Spółka wskazała, iż szkolenie/konferencja, która już się odbyła miała miejsce w dniach: 21-26.09.2008r. wskazać należy, iż do dnia 30 listopada 2008r. obowiązywał przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy (uchylony z dniem 1 grudnia 2008r. na mocy ustawy z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2008, Nr 209, poz. 1320), który stanowił, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Zatem w odniesieniu do usług nabytych przez Spółkę przed dniem 1 grudnia 2008r. przysługuje jej prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, gdyż nabywane przez Spółkę usługi były związane z czynnościami opodatkowanymi przez nią wykonywanymi, pod warunkiem jednakże, że poniesione wydatki związane z nabyciem kompleksowej usługi organizacji szkolenia/konferencji mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w odniesieniu do zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.