Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-914/09-4/AN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-11-03
Teza: podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia usług badania rynku oraz usług pośrednictwa
Słowa kluczowe: badanie-badanie rynku; podatek-podatek naliczony; usługi-usługi reklamowe; świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 1-art. 22

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 17 sierpnia 2009r. (data wpływu 24 sierpnia 2009r.) uzupełnione pismem z dnia 15 października 2009r. (data wpływu 19 października 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia usług badania rynku oraz usług pośrednictwa - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 sierpnia 2009r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia usług badania rynku oraz usług pośrednictwa.

Wezwaniem z dnia 05 października 2009r. zobowiązano Stronę do uzupełnienia opisu zdarzenia przyszłego poprzez:

*   Sprecyzowanie warunków otrzymywania wynagrodzenia prowizyjnego przez Wnioskodawcę – w szczególności czy otrzymywane wynagrodzenie będzie otrzymywane każdorazowo w zamian za przyczynienie się do nawiązania danego stosunku prawnego pomiędzy kontrahentem niemieckim a polskim nabywcą i związane bezpośrednio z konkretną dokonaną dostawą towarów.

*   Podanie miejsca wysyłki lub transportu towarów, będących przedmiotem dostawy przez kontrahenta niemieckiego.

*   Sprecyzowanie czy kontrahent niemiecki, jako nabywca usług świadczonych przez Wnioskodawcę podał dla tych czynności Wnioskodawcy numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium Niemiec.

Uzupełnienie strona doręczyła 19 października 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz opis zdarzenia przyszłego.

Stan faktyczny:

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą min. w zakresie usług badania rynku PKD 73.20.Z. Obecnie nawiązał współpracę z kontrahentem niemieckim. Usługi świadczone przez Podatnika polegają na: badaniu rynku polskiego, analizie rynku pod kątem możliwości wprowadzenia do sprzedaży na rynku polskim produktów firmy z Niemiec. Za wykonywanie powyższych czynności Podatnik otrzymuje wynagrodzenie w wysokości określonej w umowie.

Opis zdarzenia przyszłego:

Podatnik zamierza ponadto świadczyć dla tego kontrahenta usługi pośrednictwa handlowego, dokonując w jego imieniu min. czynności takich jak nawiązywanie kontraktów handlowych z klientami, zbieranie zamówień na towary, potwierdzanie terminów dostawy. Głównym celem powyższych działań będzie doprowadzenie do zawarcia jak największej liczby umów sprzedaży towarów kontrahenta niemieckiego z nabywcami z Polski. Za wykonywanie powyższych czynności Podatnik otrzymywać będzie wynagrodzenie prowizyjne określone w umowie. Towary dostarczane będą bezpośrednio przez kontrahenta niemieckiego do odbiorców w Polsce.

W uzupełnieniu opisu zdarzenia przyszłego Podatnik informuje, że:

*   Otrzymywał będzie wynagrodzenie prowizyjne po zakończeniu miesiąca w wysokości wyliczonej na podstawie analizy ilości umów zawartych między kontrahentem niemieckim (dostawcą towarów) a odbiorcami w Polsce (odbiorca towarów). Umowy te będą wynikiem działań podejmowanych przez wnioskodawcę w ramach świadczonych usług pośrednictwa handlowego. Głównym celem działań podejmowanych przez wnioskodawcę będzie więc dążenie do zawarcia przez kontrahenta niemieckiego jak największej ilości umów na dostawy towarów z Niemiec do Polski. Działania wnioskodawcy na rzecz kontrahenta niemieckiego stanowią usługi pośrednictwa handlowego jak opisano we wniosku z dn. 17-08-2009.

*   Towary transportowane będą od kontrahenta niemieckiego (na rzecz którego działać będzie wnioskodawca) do odbiorców w Polsce, z którymi kontrahent niemiecki zawrze umowy na dostawę swoich towarów.

*   Nabywca usługi (kontrahent z Niemiec) posiada i poda wnioskodawcy dla czynności pośrednictwa handlowego ważny numer pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium Niemiec.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy prawidłowo uznano, że usługi badania rynku nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce, gdyż miejsce ich świadczenia określone jest zgodnie z art. 27 ust.3 i ust. 4 poza terytorium kraju?
2.  Czy usługa pośrednictwa handlowego na rzecz kontrahenta zarejestrowanego w innym państwie członkowskim UE jako podatnika podatku od wartości dodanej nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Miejscem świadczenia usług badania rynków zg. z art. 27 ust. 3 i ust. 4. jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania. Tak więc, miejscem świadczenia usług badania rynku dla kontrahenta ż Niemiec określone jest poza terytorium Polski i w związku z tym usługa ta nie podlega podatkowi VAT na terytorium Polski. Za świadczone usługi wystawiam nabywcy Fv „na której podaję jego niemiecki numer identyfikacji podatkowej z adnotacją, że podatek rozlicza nabywca usługi, a usługa nie podlega polskiemu podatkowi VAT.
2.  W odniesieniu do stanu przyszłego uważam, iż opisane usługi są czynnościami podejmowanymi w imieniu i na rzecz kontrahenta z Niemiec i związane są bezpośrednio z dostawami towarów. Zmierzają bezpośrednio do zawarcia umowy sprzedaży towarów pomiędzy firmą niemiecką a klientami zlokalizowanymi w Polsce, W związku z tym przedmiotowe usługi uznać należy za usługi o których mowa w art. 28 ust. 5 pkt 2 lit. c ustawy o VAT. Ponieważ zg. zastrzeżenia ust. 6 art. 28 nabywca usługi posiada ważny numer ,pod którym jest identyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej, miejscem świadczenia usług jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy usługi ten numer tj. Niemcy. Na umówioną prowizję wystawiana będzie dla nabywcy usług Fv z zaznaczeniem, że usługa nie podlega polskiemu podatkowi VAT, a podatek rozlicza nabywca usługi.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego oraz opisu zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje.

Odnośnie przedstawionego stanu faktycznego:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W myśl art. 8 ust. 3 ww. ustawy, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Stosownie do art. 8 ust. 4, ww. ustawy, przy określaniu miejsca świadczenia usług, o którym mowa w art. 27 i 28, usługi są identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli dla tych usług przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Na podstawie art. 27 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności - miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28.

W myśl przepisu art. 27 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, w przypadku gdy usługi, o których mowa w ust. 4, są świadczone na rzecz podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

W myśl art. 27 ust. 4 pkt 3 lit. ww. ustawy, przepis ust. 3 stosuje się do usług doradczych, inżynierskich, prawniczych, księgowych oraz usług podobnych do tych usług, w tym w szczególności:

1.  usług doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 72.1),
2.  usług doradztwa w zakresie oprogramowania (PKWiU 72.2),
3.  usług prawniczych, rachunkowo-księgowych, badania rynków i opinii publicznej, doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKWiU 74.1),
4.  usług architektonicznych i inżynierskich (PKWiU 74.2) - z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1,
5.  usług w zakresie badań i analiz technicznych (PKWiU 74.3);

Opierając się na brzmieniu przepisów art. 8 ust. 3 i 4 ww. ustawy należy stwierdzić, iż usługi mogą być na potrzeby ustalenia miejsca świadczenia identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych jedynie, „jeżeli dla tych usług przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie przewidują symbole statystyczne”.

W przypadku gdy dla danych usług zostały przewidziane symbole statystyczne PKWiU, w tym celu niezbędna jest prawidłowa klasyfikacja usługi, co determinuje określenie miejsca jej świadczenia.

Podkreślić należy, że w sprawach klasyfikacji wyrobów i usług, zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje prowadzoną działalność, swoje produkty (wyroby i usługi) wg zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach. Organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania ww. klasyfikacji. W przypadku wątpliwości w tym zakresie, należy zwrócić się o dokonanie prawidłowej klasyfikacji do Urzędu Statystycznego w Łodzi, Ośrodka Interpretacji i Standardów Klasyfikacyjnych.

Biorąc pod uwagę treść powołanych wyżej przepisów oraz przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, iż miejscem świadczenia usług badania rynku będących przedmiotem interpretacji, na rzecz kontrahenta mającego siedzibę na terytorium Niemiec, jest miejsce, gdzie nabywca usług ma siedzibę, a więc terytorium Niemiec. Zatem stosownie do art. 27 ust. 3 i ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, usługi te pozostają poza zakresem opodatkowania VAT w Polsce.

A zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie przedstawionego stanu faktycznego należy uznać za prawidłowe.

Odnośnie przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego:

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W myśl ogólnej zasady sformułowanej w art. 27 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi – miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności – miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28.

Od powyższej zasady wprowadzono szereg wyjątków, określających inne, niż wynikające z zasady ogólnej, miejsce świadczenia usług, z uwagi na ich charakter.

I tak, w myśl art. 28 ust. 5 pkt 2 lit. c) ww. ustawy, w przypadku usług wykonywanych przez pośredników, działających w imieniu i na rzecz osób trzecich, związanych bezpośrednio z dostawą towarów - miejscem świadczenia tych usług jest miejsce dokonania dostawy towarów, z zastrzeżeniem ust. 6.

W myśl ust. 6 powołanego artykułu, gdy nabywca usługi podał dla tej czynności świadczącemu usługę numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego, na którym zgodnie z ust. 5 ma miejsce świadczenia usługa, miejscem świadczenia usługi jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy ten numer.

Z treści przepisu art. 22 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wynika, że miejscem dostawy towarów, w przypadku towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub osobę trzecią - jest miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy.

Zatem, gdy towar jest wysyłany lub transportowany, miejscem świadczenia usługi pośrednictwa jest miejsce dokonania dostawy towarów, tj. miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia transportu do nabywcy i tam też usługa podlega opodatkowaniu.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują i nie wskazują, jak należy rozumieć pojęcie „w imieniu i na rzecz”. Przyjęcie w ustawie takiej konstrukcji prowadzi do wniosku, że zwrot ten, zgodnie z regułami wykładni literalnej, powinien być interpretowany według ogólnych zasad języka polskiego.

Odwołując się do językowego rozumienia tych zwrotów wskazać należy, iż zgodnie z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego PWN, określenie „w imieniu” oznacza działanie „ze względu na kogoś, dla czyjegoś dobra, odwołując się do kogoś”. Natomiast określenie „na rzecz” oznacza tyle, co działanie „na czyjąś korzyść, dla kogoś, dla czyjegoś dobra”. Dlatego też, z uwagi na brak w ustawie specyficznych definicji legalnych komentowanych zwrotów, powinny być one interpretowane szeroko, zgodnie z ich potocznym rozumieniem i znaczeniem na gruncie języka polskiego. Określonych wskazówek odnośnie interpretacji ww. zwrotów dostarcza również ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Przepisy ww. Kodeksu odnoszą się zarówno do kwestii działania w czyimś imieniu, jak i na czyjąś rzecz. W art. 95 ust. 1 i 2 Kodeksu cywilnego wskazano, iż czynności prawnej można dokonać przez przedstawiciela działającego w imieniu osoby, którą reprezentuje, a czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Tym samym, przedstawiciel, stosownie do postanowienia art. 95 Kodeksu, działa w imieniu i na rzecz swojego mocodawcy, przez co rozumieć należy, iż wszelkie skutki faktyczne i prawne jego działania dotyczą bezpośrednio jego mocodawcy.

Przez usługi pośrednictwa, o których mowa w art. 28 ust. 5 pkt 2 lit. c) ustawy o podatku od towarów i usług - mając na uwadze wskazane powyżej językowe znaczenie zwrotów użytych przez ustawodawcę oraz przepisy Kodeksu cywilnego - należy rozumieć zespół czynności, które mogą być zarówno czynnościami natury faktycznej, jak i prawnej, jeżeli w ich wyniku dojdzie do nawiązania stosunku prawnego (umownego) pomiędzy dostawcą usługi, a ich odbiorcą, w konsekwencji czego nastąpi dostawa towarów. Wymagane jest, aby działania pośrednika miały bezpośredni związek z dokonaną dostawą towarów. Z brzmienia powyższego przepisu nie wynika, aby wskazany w nim wymóg działania w imieniu i na rzecz osób trzecich dotyczył zawierania umów, na podstawie których zrealizowane zostaną dostawy, lecz odnosi się do świadczenia usług pośrednictwa, w rezultacie których dojdzie ostatecznie do zrealizowania dostawy i które muszą mieć bezpośredni związek z tą dostawą. Użyty w tym przepisie wymóg, „działania w imieniu osób trzecich" należy odnieść do wszelkich czynności faktycznych i prawnych składających się na usługę pośrednictwa, przy czym jest on spełniony nie tylko w przypadku posiadania pełnomocnictwa do zawierania umów, lecz również w przypadku istnienia umocowania ze strony usługodawcy do podejmowania w jego imieniu i na jego rzecz, czynności pośrednictwa.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż usługi wykonywane przez pośredników działających w imieniu i na rzecz podmiotów z terytorium Wspólnoty, związane bezpośrednio z dostawą towarów, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terenie kraju, w którym dokonana jest dostawa towarów, tj. kraju, w którym rozpoczyna się wysyłka tego towaru – zgodnie z art. 28 ust. 5 pkt 2 lit. c) oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca będzie występował w charakterze pośrednika, działającego w imieniu i na rzecz zleceniodawcy, z innego niż Polska kraju członkowskiego Unii Europejskiej, tj. Niemiec. Podejmowane działania w ramach świadczonych usług pośrednictwa, będą zmierzały bezpośrednio do zawarcia umów na dostawy towarów pomiędzy kontrahentem niemieckim, a nabywcami krajowymi. Zleceniodawca podał Wnioskodawcy dla celów rozliczenia podatku numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego - Niemiec, w którym ma siedzibę.

Biorąc pod uwagę treść powołanych wyżej przepisów oraz przedstawiony opis zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, iż w związku z art. 28 ust. 5 pkt 2 lit. c) i art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy, miejscem świadczenia wykonywanych przez Wnioskodawcę usług związanych bezpośrednio z dostawą towarów, będzie miejsce dostawy tych towarów, czyli terytorium państwa, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu, tj. terytorium Niemiec. W konsekwencji świadczenie tych usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce.

A zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ul. M.C. Skłodowskiej 40, 20-029 Lublin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.