Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-2.4012.176.2025.1.MW
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-16
Teza: Ustalenie miejsca świadczenia usług oraz prawa do odliczenia
podatku VAT.
Słowa kluczowe: elektrownia-elektrownia wiatrowa
konserwacja
odliczenia-prawo do odliczenia
podwykonawstwo
usługi-usługi związane z nieruchomościami
świadczenie-miejsce świadczenia usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku
naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego w
przypadku dostawy towarów i świadczenia usług przez
podatnika poza terytorium kraju
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku
naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu
nabycia towarów i usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług na rzecz
podatnika
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług związanych
z nieruchomościami
Przepisy: [VAT] Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) NR 282
/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki
wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej-
Rozdział 5-Sekcja 1-art. 13b
[VAT] Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) NR 282
/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki
wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej-
Rozdział 5-Sekcja 4-Podsekcja 6a-art. 31a
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 2-pkt 1-lit. a
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 8-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 1
1

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28e

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 marca 2025 r. za pośrednictwem operatora pocztowego wpłynął Państwa wniosek z 28
    marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towaru i
    usług w zakresie ustalenia miejsca świadczenia usług oraz prawa do odliczenia podatku.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Firma A. sp. z o.o. (dalej również jako Wnioskodawca lub Spółka A.) jest zarejestrowanym
    w Polsce podatnikiem podatku od towarów i usług. Spółka A. jest polskim czynnym
    podatnikiem VAT, ale głównie świadczy usługi na terenie Niemiec, na rzecz niemieckiego
    kontrahenta - firmy B. Gmbh, która jest zarejestrowana jako niemiecki podatnik VAT
    podający nr rejestracyjny VAT z prefixem DE. A. Spółka z o.o. jest certyfikowanym
    podwykonawcą B. Gmbh Spółka A. nie jest zarejestrowana w Niemczech jako podatnik
    VAT niemiecki.

    Za wykonane usługi Spółka A. wystawia faktury na rzecz zleceniodawcy niemieckiego ze
    stawką VAT NP (niepodlegające opodatkowaniu z adnotacją „reverse chargé”), na
    podstawie artykułu 28b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz.U. z 2024 r. poz. 361 - dalej także jako ustawa o VAT). Spółka A uznaje, że opisane
    poniżej usługi są opodatkowane w kraju rejestracji zleceniodawcy - Niemcy, a więc nie
    podlegają opodatkowaniu w Polsce na podstawie powołanego przepisu w związku z art. 5
    ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, a podatnikiem z tytułu tych usług jest zlecająca usługę Spółka B
    niemiecka.
    Firma A świadczy przedmiotowe usługi z wykorzystaniem podwykonawców prowadzących
    własne działalności gospodarcze, na podstawie zawartych z nimi umów. Podwykonawcy są
    podmiotami gospodarczymi. Część z nich jest podatnikami VAT, zarejestrowanymi w
    Polsce i wykazanymi w rejestrze podatników podatku od towarów i usług jako podatnicy
    VAT czynni. Niektórzy podwykonawcy są podatnikami zwolnionymi od podatku VAT na
    podstawie art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług. Żaden z podwykonawców Spółki
    A. nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT na terenie Niemiec.
    Za wykonane usługi podwykonawcy będący podatnikami VAT czynnymi wystawiają faktury
    z polskim VAT, według stawki 23%. Podatnicy zwolnieni wystawiają faktury bez podatku z
    adnotacją o zwolnieniu na podstawie art. 113 ustawy o VAT.
    Usługi, które świadczy Spółka A. na terenie Niemiec są usługami serwisowymi na
    turbinach wiatrowych. W szczegółach są to usługi polegające na wymianie części
    zamiennych/komponentów w gondoli turbiny wiatrowej w różnych systemach/obwodach
    /urządzeniach lub sprawdzeniu ich poprawności działania. Są to działania na elementach
    wymiennych turbin wiatrowych.
    W szczególności są to między innymi czynności polegające na:
        Wymiana uszczelnień rur układu hydraulicznego przechodzących przez przekładnię
        główną turbiny;
        Wymiana uszczelnień w pompach od układu chłodzenia;
        Sprawdzenie i ewentualna wymiana opasek zaciskowych na wężach w układzie
        chłodzenia;
        Wymiana przewodów (rurek plastikowych) systemu gaśniczego w newralgicznych
        miejscach w turbinie (szafy kontrolne/elektryczne);
        Kontrola i ustawienie napięcia sprężyn w elementach łączących wieżę turbiny z
        gondolą;
        Wymiana konektorów czujników temperatury łożysk przekładni głównej;
        Wymiana węży hydraulicznych i ich poprawne ustawienie i umocowanie w piaście
        gondoli turbiny wiatrowej;
        Osiowanie i ustawienie generatora względem przekładni głównej turbiny wiatrowej.
    Podwykonawcy Spółki A. realizują wskazane usługi w tym samym zakresie jaki jest zlecony
    Spółce A. lub tylko częściowo. Usługi podwykonawców mieszczą się w zakresie usług wyżej
    opisanych i są wykorzystywane wyłącznie do usług, za których wykonanie Spółka A.
    obciąża niemieckiego kontrahenta.
    Zarówno usługi Spółki A. jak i jej podwykonawców nie mają związku z elementami
    trwałymi konstrukcji wiatraków jako budowli, ale dotyczą elementów wymiennych
    stanowiących łącznie urządzenie - system generujący energię elektryczną.
    Pytania

    1) Czy miejscem świadczenia usług opisanych w stanie faktycznym jest miejsce, w którym
      podatnik będący usługobiorcą (Spółka B.) posiada siedzibę działalności gospodarczej,
      czyli terytorium Niemiec, zgodnie z art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług?
    2) Czy faktury potwierdzające wykonywanie opisanych w stanie faktycznym usług,
      wystawiane przez podwykonawców Spółki A., będących czynnymi podatnikami VAT,
      uprawniają Spółkę A. na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o
      VAT do odliczania wykazanego w tych fakturach podatku VAT, w związku z
      zastosowaniem do tych usług art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług,
      obligującego do uznania, że te usługi podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług -
    opodatkowaniu podlegają:
    1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
    2) eksport towarów;
    3) import towarów na terytorium kraju,
    4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
    5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko
    w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju, przez które - w myśl
    definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy: rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
    W myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
    Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7
    (...).
    Wnioskodawca (zarejestrowany, czynny podatnik VAT) prowadzi działalność gospodarczą,
    wykonując opisane w stanie faktycznym usługi. Powyższe usługi świadczone są przez
    Wnioskodawcę na rzecz kontrahenta poza granicami kraju. Wnioskodawca nie jest
    zarejestrowany do celów podatku VAT w innych krajach niż Polska. Wnioskodawca
    podpisał umowy na podwykonawstwo wyżej wskazanych usług z wykonawcami
    prowadzącymi działalność gospodarczą na terytorium kraju.
    Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą wskazania, czy wykonywane przez Wnioskodawcę
    usługi poza terytorium kraju należy klasyfikować jako usługi opodatkowane w kraju
    zamawiającego na podstawie art. 28b ustawy o VAT i czy Wnioskodawca postępuje
    prawidłowo traktując wykonane przez podwykonawców usługi na swoją rzecz - tj.
    kontrahenta polskiego - jako usługi z miejscem świadczenia w Polsce. Wątpliwości dotyczą
    zatem przypadków, gdy podwykonawcy Wnioskodawcy wystawiają faktury z krajowym
    podatkiem VAT za usługi wykonane na terytorium Niemiec w ramach zleconego
    podwykonawstwa, również w oparciu o przepis art. 28b ustawy o VAT.
    W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia
    decyduje o tym, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług w Polsce, czy też nie. Stosownie bowiem do art. 28a ustawy:
    1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
        a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa
        w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
        względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,

        b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
        zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku
        od wartości dodanej;
    2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych
      za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art.
      5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego
      rzecz usług.
    Powyższy przepis wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma
    zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według
    tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą.
    Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej wynikającej z
    art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl tego artykułu:
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także
    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą
    zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:
    Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
    miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
    gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art.
    28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:
    W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
    gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności
    gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia
    działalności gospodarczej.
    Z powyższych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na
    rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1
    i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy podlega opodatkowaniu
    w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla
    stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w
    innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia
    tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa
    jest świadczona.
    Natomiast, według szczególnego przepisu art. 28e ustawy:
    Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych
    przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania
    w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca
    przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług
    przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i
    nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
    Przepis art. 28e ustawy - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady,
    przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest
    nieruchomość. Usługi, które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca
    jej położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące - determinuje
    ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co

    istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą
    konkretnej nieruchomości - jedynie wówczas można w praktyce zastosować
    opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
    Także Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.) w art. 47
    przewiduje, że miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług
    rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim
    lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub w miejsca
    przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania nieruchomości
    oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac budowlanych, takich jak
    usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce, w którym znajduje się dana
    nieruchomość.
    Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z
    nieruchomościami”. Ustawodawca unijny wprowadził rozporządzeniem wykonawczym
    Rady (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r.,
    s. 1) zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca
    2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
    wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1 ze
    zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również
    wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”. Zgodnie z art. 13b
    rozporządzenia 282/2011:
    Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
    a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może
      stać się przedmiotem własności i posiadania;
    b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone
      powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować
      lub przenieść;
    c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez
      którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i
      windy;
    d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji,
      które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.
    Ponadto, w myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011:
    Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE,
    obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną
    nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z
    nieruchomością w następujących przypadkach:
    a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy
      usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych
      usług;
    b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają
      na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    Jednocześnie, w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto wykaz przykładowych
    usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem
    stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Co więcej, w art. 31a ust. 3 rozporządzenia
    282/2011 zawarto wykaz przykładowych usług, których nie należy traktować jako usług
    związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47
    dyrektywy 2006/112/WE.
    Zgodnie z art. 31a ust. 2 lit. m) rozporządzenia 282/2011:

    Ustęp 1 obejmuje w szczególności instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po
    zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość.
    Natomiast w świetle z art. 31a ust. 3 lit. f) rozporządzenia 282/2011:
    Ustęp 1 nie ma zastosowania do instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i
    naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub
    sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości.
    Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie
    usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia
    nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna
    usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie
    usługa, która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości
    będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub
    fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
    W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca świadczy usługi na terenie Niemiec, które nie są
    związane ze zmianą konstrukcyjną nieruchomości. Zakres czynności wykonywanych
    konkretnie przez Wnioskodawcę nie zmierza do zainstalowania na stałe urządzenia w
    budowli. Świadczone przez Wnioskodawcę usługi nie mają na celu zmiany prawnego, czy
    fizycznego stanu nieruchomości. Usługi opisane w stanie faktycznym polegają na
    specjalistycznej wymianie części zamiennych /komponentów w gondoli turbiny wiatrowej
    w różnych systemach/obwodach/urządzeniach lub sprawdzeniu ich poprawności
    działania. Są to działania na elementach wymiennych turbin wiatrowych.
    Biorąc zatem pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że opisane we wniosku usługi
    polegające na serwisie lub konserwacji wymiennego elementu elektrowni wiatrowej nie
    mają bezpośredniego związku z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy. Tym
    samym ww. usługi nie stanowią usług, do których znajduje zastosowanie art. 28e ustawy.
    Jednocześnie do przedmiotowych usług nie znajdują zastosowania szczególne zasady
    ustalania miejsca świadczenia usług wynikające z art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i,
    art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy. W konsekwencji miejsce świadczenia usług
    polegających na wymianie części zamiennych/komponentów w gondoli turbiny wiatrowej
    w różnych systemach/obwodach/urządzeniach lub sprawdzeniu ich poprawności działania
    określa art. 28b ustawy o VAT. Są to bowiem działania na elementach wymiennych turbin
    wiatrowych polegające na wymianie części zamiennych/komponentów w gondoli turbiny
    wiatrowej w różnych systemach/obwodach/urządzeniach lub sprawdzeniu ich
    poprawności działania.
    W analizowanym przypadku Wnioskodawca podpisał umowy na podwykonawstwo
    opisanych we wniosku usług z podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą na
    terytorium kraju, w tym w części z nich z zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni.
    Podwykonawcy nie są, według wiedzy Wnioskodawcy, podmiotami zarejestrowanymi do
    celów podatku VAT w innych krajach niż Polska, nie mają także stałego miejsca
    prowadzenia działalności gospodarczej na terenie obcych państw. Zatem, stosownie do
    art. 28b ust. 1 ustawy, świadczone przez podwykonawców usługi polegające na wymianie
    części zamiennych/komponentów w gondoli turbiny wiatrowej, w różnych systemach
    /obwodach/urządzeniach lub sprawdzeniu ich poprawności działania są opodatkowane w
    kraju siedziby zleceniodawcy - Spółki A.
    Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz okoliczności analizowanej sprawy,
    zdaniem Wnioskodawcy, stanowisko w sprawie zadanych we wniosku pytań powinno być
    następujące:
    Ad 1. Miejscem świadczenia usług opisanych w stanie faktycznym jest miejsce, w którym
    podatnik będący usługobiorcą (B. Gmbh) posiada siedzibę działalności gospodarczej,
    zgodnie z art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług.

    Opisane we wniosku usługi, polegające na wymianie części zamiennych/komponentów w
    gondoli turbiny wiatrowej w różnych systemach/obwodach/urządzeniach lub sprawdzeniu
    ich poprawności działania, są usługami na elementach wymiennych turbin wiatrowych i
    świadczone poza terytorium kraju, stanowią usługi, do których znajduje zastosowanie art.
    28b ustawy o VAT, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju ze
    względu na podmiot zlecający usługę posługujący się niemieckim numerem VAT i mający
    siedzibę działalności w tym kraju.
    Ad 2. Faktury potwierdzające wykonywanie opisanych w stanie faktycznym usług,
    wystawiane przez podwykonawców Spółki A., będących czynnymi podatnikami VAT,
    uprawniają Spółkę A. do odliczania wykazanego w tych fakturach podatku VAT, w związku
    z zastosowaniem do tych usług art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług,
    obligującego do uznania, że te usługi podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju.
    Przedmiotowe usługi podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług -
    stosownie do art. 28b ust. 1 ustawy - w miejscu gdzie Wnioskodawca, będący usługobiorcą
    usług podwykonawców posiada siedzibę działalności gospodarczej, tj. na terytorium Polski
    i w związku z tym Wnioskodawca, zgodnie z art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy
    o VAT, ma prawo odliczać podatek naliczony VAT wynikający z faktur wystawionych przez
    podwykonawców, gdyż nabyte usługi służą świadczeniu usług Wnioskodawcy, które byłyby
    opodatkowane, gdyby świadczono je w rozumieniu ustawy o VAT na terytorium kraju, o
    czym stanowi art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U.
    z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
      1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
      2) eksport towarów;
      3) import towarów na terytorium kraju;
      4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
      5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko
    w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
    W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
      Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z
      zastrzeżeniem art. 2a.
    Na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy:
      Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii
      Europejskiej (...).
    Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
      Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami
      jak właściciel (...).

    Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
      usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a
      także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza
      obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub
      wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia
    decyduje o tym, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług w Polsce, czy też nie. Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług
    uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
    I tak stosownie do art. 28a ustawy:
      Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
      1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
      a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w
      art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu
      na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
      b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
      zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od
      wartości dodanej;
      2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
      nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia
      usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich
      świadczonych na jego rzecz usług.
    Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma
    zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według
    tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca
    odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2
    ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność
    gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
    Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników
    zawarta została w art. 28b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
      Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
      miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
      gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1,
      art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Według art. 28b ust. 2 ustawy:

      W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
      gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
      działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
      prowadzenia działalności gospodarczej.
    Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na
    rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy, inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1
    i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu
    w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla
    stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w
    innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia
    tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa
    jest świadczona.
    Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od
    towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z
    takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.
    Zgodnie z art. 28e ustawy:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług
      świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług
      zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki
      wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania
      nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych,
      takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia
      nieruchomości.
    Przepis art. 28e ustawy - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady,
    przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest
    nieruchomość. Usługi które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca
    jej położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące - determinuje
    ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co
    istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą
    konkretnej nieruchomości - jedynie wówczas można w praktyce zastosować
    opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
    Także Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.) w art. 47
    przewiduje, że:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług
      rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze
      hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca
      przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania
      nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac
      budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce,
      w którym znajduje się dana nieruchomość.
    Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z
    nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw
    oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady
    (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1)
    zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r.
    ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1 ze zm.) -
    zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił,
    na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
    Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:

      Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
      a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która
      może stać się przedmiotem własności i posiadania;
      b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim
      osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób
      zdemontować lub przenieść;
      c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji,
      bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i
      windy;
      d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub
      konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub
      konstrukcji.
    Ponadto, w myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011:
      Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112
      /WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną
      nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z
      nieruchomością w następujących przypadkach:
      a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy
      usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych
      usług;
      b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają
      na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    Jednocześnie, w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto wykaz przykładowych
    usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem
    stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Co więcej, w art. 31a ust. 3 rozporządzenia
    282/2011 zawarto wykaz przykładowych usług, których nie należy traktować jako usług
    związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47
    dyrektywy 2006/112/WE.
    Zgodnie z art. 31a ust. 2 lit. m) rozporządzenia 282/2011:
      Ustęp 1 obejmuje w szczególności instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po
      zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość.
    Natomiast w świetle art. 31a ust. 3 lit. f) rozporządzenia 282/2011:
      Ustęp 1 nie ma zastosowania do instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu,
      utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad
      maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości.
    Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie
    usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia
    nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna
    usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie
    usługa, która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości
    będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub
    fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
    Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest polskim czynnym zarejestrowanym
    podatnikiem VAT, ale głównie świadczy usługi na terenie Niemiec, na rzecz niemieckiego
    kontrahenta - firmy B. Gmbh, która jest zarejestrowana jako niemiecki podatnik VAT
    podający nr rejestracyjny VAT z prefixem DE. Wnioskodawca jest certyfikowanym
    podwykonawcą Spółki B. Spółka A. nie jest zarejestrowana w Niemczech jako podatnik
    VAT niemiecki. Za wykonane usługi Spółka A. wystawia faktury na rzecz zleceniodawcy
    niemieckiego ze stawką VAT NP (niepodlegające opodatkowaniu z adnotacją „reverse

    chargé”), na podstawie artykułu 28b ustawy. Spółka A. uznaje, że usługi są opodatkowane
    w kraju rejestracji zleceniodawcy - Niemcy i podatnikiem z tytułu tych usług jest zlecająca
    usługę Spółka niemiecka. Wnioskodawca świadczy przedmiotowe usługi z wykorzystaniem
    podwykonawców prowadzących własne działalności gospodarcze, na podstawie
    zawartych z nimi umów. Podwykonawcy są podmiotami gospodarczymi. Część z nich jest
    podatnikami VAT, zarejestrowanymi w Polsce i wykazanymi w rejestrze podatników
    podatku od towarów i usług jako podatnicy VAT czynni. Niektórzy podwykonawcy są
    podatnikami zwolnionymi od podatku VAT na podstawie art. 113 ustawy o podatku od
    towarów i usług. Żaden z podwykonawców Spółki A. nie jest zarejestrowany jako podatnik
    VAT na terenie Niemiec. Za wykonane usługi podwykonawcy będący podatnikami VAT
    czynnymi wystawiają faktury z polskim VAT, według stawki 23%. Podatnicy zwolnieni
    wystawiają faktury bez podatku z adnotacją o zwolnieniu na podstawie art. 113 ustawy.
    Usługi, które świadczy Spółka A. na terenie Niemiec są usługami serwisowymi na
    turbinach wiatrowych. W szczegółach są to usługi polegające na wymianie części
    zamiennych/komponentów w gondoli turbiny wiatrowej w różnych systemach/obwodach
    /urządzeniach lub sprawdzeniu ich poprawności działania. Są to działania na elementach
    wymiennych turbin wiatrowych. Podwykonawcy Spółki A. realizują wskazane usługi w tym
    samym zakresie jaki jest zlecony Spółce A. lub tylko częściowo. Usługi podwykonawców
    mieszczą się w zakresie usług wyżej opisanych i są wykorzystywane wyłącznie do usług, za
    których wykonanie Spółka A. obciąża niemieckiego kontrahenta.
    Na tle tak przedstawionego opisu sprawy Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy
    miejscem świadczenia usług przez Spółkę A. na rzecz niemieckiego Kontrahenta jest
    miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
    gospodarczej.
    Odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy w zakresie miejsca świadczenia usług
    świadczonych na rzecz niemieckiego Kontrahenta przy pracach serwisowych na turbinach
    wiatrowych na terenie Niemiec, należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że w analizowanym
    stanie faktycznym nie znajdą zastosowania przepisy szczególne definiujące miejsce
    świadczenia usług związanych z nieruchomościami (art. 28e ustawy). Zgodnie ze
    wskazanym we wniosku opisem stanu faktycznego usługi, które Spółka A. świadczy na
    terenie Niemiec są usługami serwisowymi na turbinach wiatrowych. W szczególności są to
    usługi polegające na wymianie części zamiennych/komponentów w gondoli turbiny
    wiatrowej w różnych systemach/obwodach/urządzeniach lub sprawdzeniu ich
    poprawności działania. Są to działania na elementach wymiennych turbin wiatrowych. W
    szczególności są to między innymi czynności polegające na:
        Wymianie uszczelnień rur układu hydraulicznego przechodzących przez
        przekładnię główną turbiny;
        Wymianie uszczelnień w pompach od układu chłodzenia;
        Sprawdzeniu i ewentualnej wymianie opasek zaciskowych na wężach w układzie
        chłodzenia;
        Wymianie przewodów (rurek plastikowych) systemu gaśniczego w newralgicznych
        miejscach w turbinie (szafy kontrolne/elektryczne);
        Kontroli i ustawieniu napięcia sprężyn w elementach łączących wieżę turbiny z
        gondolą;
        Wymianie konektorów czujników temperatury łożysk przekładni głównej;
        Wymianie węży hydraulicznych i ich poprawnym ustawieniu i umocowaniu w
        piaście gondoli turbiny wiatrowej;
        Osiowaniu i ustawianiu generatora względem przekładni głównej turbiny wiatrowej.

    Jak wynika z opisu stanu faktycznego, zarówno usługi Spółki A. jak i jej podwykonawców
    nie mają związku z elementami trwałymi konstrukcji wiatraków jako budowli, ale dotyczą
    elementów wymiennych stanowiących łącznie urządzenie - system generujący energię
    elektryczną.
    Zatem biorąc pod uwagę wskazane przez Wnioskodawcę informacje należy stwierdzić, że
    usługi wykonywane przez Spółkę A. na terenie Niemiec stanowiące usługi polegające na
    specjalistycznej wymianie części zamiennych/komponentów w gondoli turbiny wiatrowej
    w różnych systemach/obwodach/urządzeniach lub sprawdzeniu ich poprawności nie będą
    miały bezpośredniego związku z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy. Usługi nie
    są związane ze zmianą konstrukcyjną nieruchomości, a zakres czynności wykonywanych
    konkretnie przez Wnioskodawcę nie zmierza do zainstalowania na stałe urządzenia w
    budowli. Tym samym usługi świadczone w Niemczech na elementach wymiennych turbin
    wiatrowych nie będą stanowić usług, do których znajduje zastosowanie art. 28e ustawy
    (nie będą to usługi związane z nieruchomościami, które podlegają opodatkowaniu w
    miejscu położenia danej nieruchomości). Jednocześnie do ww. usług wykonywanych przez
    Wnioskodawcę nie znajdują zastosowania inne szczególne zasady ustalania miejsca
    świadczenia usług wynikające z art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2
    oraz art. 28n ustawy. W konsekwencji miejsce świadczenia usług wykonywanych przez
    Spółkę A. na rzecz niemieckiego Kontrahenta stanowiące usługi serwisowe na elementach
    wymiennych turbin wiatrowych na terenie Niemiec należy ustalić na podstawie art. 28b
    ustawy.
    Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że będą świadczyli Państwo ww. usługi na
    rzecz kontrahenta z Niemiec będącego podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy,
    posługującego się niemieckim numerem VAT oraz mającego siedzibę działalności
    gospodarczej w tym kraju.
    Zatem miejscem świadczenia ww. usług na rzecz kontrahenta z Niemiec, stosownie do art.
    28b ust. 1 ustawy, będzie kraj, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności
    gospodarczej, tj. terytorium Niemiec. W konsekwencji ww. usługi nie podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski.
    W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego nr 1
    wniosku należy uznać za prawidłowe.
    Państwa wątpliwości dotyczą także ustalenia czy faktury potwierdzające wykonywanie
    opisanych w stanie faktycznym usług, które są wystawiane przez polskich
    podwykonawców Spółki A. będących czynnymi podatnikami podatku VAT, uprawniają
    Spółkę A. do odliczania wykazanego na tych fakturach podatku VAT.
    Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur
    wystawianych przez polskich podwykonawców Spółki A będących czynnymi podatnikami
    podatku VAT, należy wskazać, że w myśl art. 86 ust. 1 ustawy:
      W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
      opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do
      obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem
      art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
    Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:
      Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur
      otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
    Z treści art. 86 ustawy, wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
    podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.
    odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z
    których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania
    czynności opodatkowanych, których następstwem jest określenie podatku należnego
    (powstanie zobowiązania podatkowego).

    Podkreślić należy, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do
    odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami
    opodatkowanymi. Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty
    podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które
    nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich
    wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu
    podatkowi.
    Co więcej, zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy:
      Podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
      naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi
      dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium
      kraju, innych niż te, do których stosuje się zwolnienie, o którym mowa w art. 113b ust.
      1, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na
      terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek
      odliczonego podatku z tymi czynnościami.
    Uprawnienie wynikające z powyższego przepisu odnosi się do podatników prowadzących
    działalność gospodarczą na terytorium kraju, którzy dokonują dostaw towarów bądź
    świadczenia usług opodatkowanych poza terytorium kraju, a zakupy, jakich dokonują, są
    związane właśnie z tymi czynnościami. Warunkiem do odliczenia podatku naliczonego
    związanego z czynnościami dokonywanymi poza terytorium kraju jest to, aby -
    hipotetycznie - w przypadku wykonywania tych samych czynności w kraju podatnikowi
    przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Powołany przepis wymaga
    ponadto, aby podatnik posiadał dokumenty, z których wynikać będzie związek
    odliczonego podatku z czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju. Powinny to
    być przede wszystkim dokumenty potwierdzające dokonanie określonych czynności poza
    terytorium kraju, które będą jednocześnie opisywać te czynności.
    Zauważyć również należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia
    podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego
    zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia
    przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę
    wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o
    kwotę podatku naliczonego.
    Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
      Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku
      lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy
      transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona
      od podatku.
    Zatem w sytuacji, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu
    albo jest zwolniona od podatku podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku
    należnego o podatek naliczony wykazany w tej fakturze.
    Odnosząc się do Państwa wątpliwości dotyczących prawa do odliczenia podatku
    naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez polskich podwykonawców Spółki A.
    będących czynnymi podatnikami podatku VAT należy wskazać, że istotną kwestią jest
    prawidłowe ustalenie miejsca świadczenia nabywanych przez Spółkę A. od polskich
    podwykonawców usług. Miejsce świadczenia usług jest jednocześnie miejscem ich
    opodatkowania.
    Z opisu sprawy wynika, że polscy podwykonawcy świadczą na rzecz Spółki A. usługi
    serwisowe, które są tożsame z usługami serwisowymi wykonywanymi przez Spółkę A. na
    rzecz niemieckiego Kontrahenta. Jak już ustaliłem, usługi świadczone przez Spółkę A. na

    rzecz niemieckiego Kontrahenta nie stanowią usług związanych z nieruchomościami na
    podstawie art. 28e ustawy, tym samym usługi polskich podwykonawców świadczone dla
    Spółki A. również nie są związane z nieruchomościami.
    W związku z powyższym należy wskazać, że skoro usługi nabywane przez Spółkę A. od
    polskich podwykonawców nie stanowią usług związanych z nieruchomościami na
    podstawie art. 28e ustawy, to miejsce świadczenia, a tym samym miejsce opodatkowania
    nabywanych usług należy ustalić na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy - w miejscu, gdzie
    Wnioskodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Podwykonawcy świadczą
    usługi na Państwa rzecz, tj. Spółki A. z siedzibą w Polsce i zarejestrowanej jako czynny
    podatnik VAT. Będą to więc usługi opodatkowane w Polsce.
    Nabywane przez Państwa usługi od polskich podwykonawców będących czynnymi
    podatnikami podatku VAT są związane ze świadczeniem przez Państwa usług na rzecz
    niemieckiego Kontrahenta opodatkowanych poza terytorium Polski. A zatem w
    przypadku, gdyby ww. czynności były wykonywane na terytorium kraju, to przysługiwałoby
    Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z
    tytułu nabywanych usług, ponieważ byłyby wykorzystywane do wykonywania czynności
    opodatkowanych podatkiem VAT.
    W związku z powyższym, w świetle przedstawionych okoliczności sprawy, spełniona
    zostanie przesłanka przewidziana w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy i tym samym będą mieli
    Państwo prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z
    tytułu nabycia usług, od polskich podwykonawców będących czynnymi podatnikami
    podatku VAT. Powyższe prawo będzie przysługiwało Spółce A. w przypadku posiadania
    przez Spółkę A. dokumentów, z których wynika związek odliczonego podatku z
    czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju.
    Końcowo jedynie należy zaznaczyć, że w odniesieniu do Państwa wątpliwości ogólna
    zasada przy ustalaniu miejsca świadczenia usług z art. 28b ust. 1 ustawy ma zastosowanie,
    co do zasady w przypadku świadczenia usług transgranicznych między podmiotem z
    Polski a podmiotem z innego państwa. W takiej sytuacji miejscem świadczenia
    (opodatkowania) usług, o ile nie znajdą zastosowania szczególne zasady ustalania miejsca
    świadczenia usług, jest kraj usługobiorcy, który będzie zobowiązany do rozliczenia
    podatku w swoim kraju z tytułu nabycia tej usługi, na podstawie tzw. odwrotnego
    obciążenia. Natomiast zarówno Wnioskodawca, jak i podwykonawcy są polskimi
    podmiotami, zarejestrowanymi czynnymi podatnikami podatku VAT w Polsce. Ponadto jak
    ustaliłem, do usług będących przedmiotem Państwa wątpliwości nie będą miały
    zastosowania szczególne przepisy dotyczące określania miejsca świadczenia usług, w tym
    art. 28e ustawy. Tym samym usługi nabywane przez Spółkę A. od polskich
    podwykonawców podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju z zastosowaniem
    właściwej stawki podatku VAT.
    W związku z powyższym stanowisko Spółki A. w zakresie pytania oznaczonego nr 2
    wniosku należy uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o
    wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym
    we wniosku opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi
    ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we
    wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki
    prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej

    przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym
    przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się
        Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.