Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-1219/12-2/PR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-02-28
Teza: Zastosowanie zwolnienia od podatku dla kompleksowej usługi zarządzania sekurytyzowanymi wierzytelnościami.
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; fundusz-Zamknięty Fundusz Inwestycyjny; usługi; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Funduszu przedstawione we wniosku z dnia 04.12.2012 r. (data wpływu 10.12.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla kompleksowej usługi zarządzania sekurytyzowanymi wierzytelnościami – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10.12.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla kompleksowej usługi zarządzania sekurytyzowanymi wierzytelnościami.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Fundusz jest osobą prawną, której działalność objęta jest postanowieniami ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 z późn. zm., dalej również „Ustawa o Funduszach”). Zgodnie z art. 183 ust. 1 Ustawy o Funduszach, fundusz inwestycyjny zamknięty może być utworzony jako fundusz sekurytyzacyjny dokonujący emisji certyfikatów inwestycyjnych w celu zgromadzenia środków na nabycie wierzytelności, w tym wierzytelności finansowych ze środków publicznych w rozumieniu odrębnych przepisów, lub praw do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności. Fundusz sekurytyzacyjny może być utworzony jako: (i) standaryzowany fundusz sekurytyzacyjny, (ii) niestandaryzowany fundusz sekurytyzacyjny.

Zgodnie ze Statutem, wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze niepublicznego proponowania nabycia certyfikatów inwestycyjnych w określone wierzytelności, papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego oraz inne prawa majątkowe. Fundusz emituje wyłącznie certyfikaty inwestycyjne, które nie będą oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu w rozumieniu Ustawy o Funduszach.

Organami Funduszu jest Towarzystwo S.A. (dalej: „Towarzystwo”) oraz Zgromadzenie Inwestorów. Towarzystwo działając jako organ Funduszu, zarządza Funduszem oraz reprezentuje Fundusz w stosunku z osobami trzecimi. Towarzystwo działa w interesie wszystkich uczestników Funduszy. Do uprawnień Zgromadzenia Inwestorów należy podejmowanie decyzji (uchwał) w sprawie:

*   wyrażenia zgody na emisję i szczegółowe warunki emisji nowych certyfikatów inwestycyjnych;
*   wyrażenia zgody na wykup certyfikatów inwestycyjnych;
*   wyrażenia wiążącej Towarzystwo zgody na nabycie lub zbycie aktywów, w tym również pakietów wierzytelności;

Celem inwestycyjnym Funduszu jest: (i) realizacja należności z nabytych wierzytelności, praw do świadczeń z tytułu wierzytelności, w tym wynikających z umów o subpartycypację, oraz papierów wartościowych inkorporujących wierzytelności pieniężne, (ii) ochrona realnej wartości pozostałych lokat Funduszu.

Zgodnie ze Statutem, Fundusz może lokować swoje aktywa w: (i) wierzytelności i prawa do świadczeń z tytułu wierzytelności, w tym wynikające z umów o subpartycypację, oraz papiery wartościowe inkorpujące wierzytelności pieniężne spełniające warunki określone w zdaniu poniżej, (ii) dłużne papiery wartościowe, takie jak: obligacje, bony skarbowe, bony pieniężne, listy zastawne, weksle, (iii) instrumenty rynku pieniężnego, (iv) jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego w rozumieniu Ustawy o Funduszach, (v) depozyty w bankach krajowych lub instytucjach kredytowych.

Aktywa Funduszu mogą być lokowane w wierzytelności i prawa do świadczeń z tytułu wierzytelności, w tym wynikających z umów o subpartycypację (o których mowa powyżej), które spełniają następujące warunki:

*   podmiotami zobowiązanymi są osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej;
*   opiewają na świadczenie pieniężne;
*   są denominowane w złotych polskich lub innej walucie.

Na mocy Statutu, Fundusz może lokować swoje aktywa w wierzytelności wysokiego ryzyka, w tym w wierzytelności przedawnione, niezabezpieczone lub zajęte.

Zgodnie z warunkami Ustawy o Funduszach, zarządzanie Funduszem/obsługa procesu sekurytyzacji należy do Towarzystwa. W ramach obsługi procesu sekurytyzacji na rzecz Funduszu są podejmowane działania w zakresie poszukiwania aktywów, analizy opłacalności inwestycji oraz przedkładane rekomendacje w zakresie zakupu konkretnych pakietów wierzytelności. W trakcie ustalania ceny nabycia portfela, Fundusz nie dokonuje weryfikacji każdej z wierzytelności osobno, lecz działa o przyjęte założenie dotyczące całej grupy nabywanych wierzytelności. Cena nabycia portfela wierzytelności jest dokonywana na podstawie wyceny całego portfela, a nie poszczególnych wierzytelności.

Dla podejmowania powyższych czynności sprowadzających się do efektywnego zarządzania portfelem inwestycyjnym/obsługi procesu sekurytyzacj i Funduszu niezbędne jest posiadanie odpowiedniego zaplecza, a także doświadczenia w zakresie funkcjonowania rynku wierzytelności. Fundusz, nie może zawierać umów o pracę, nabywać środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych lub w inny sposób organizować zaplecza niezbędnego do prowadzenia działalności wykraczającej poza dokonywanie inwestycji. W praktyce należy uznać, iż Fundusz stanowi masę majątkową, która z mocy Ustawy o Funduszach posiada osobowość prawną, nieposiadając jednak zaplecza organizacyjnego ani doświadczenia do utrzymywania aktywów w odpowiedniej jakości. Tym samym, w celu zapewnienia odpowiedniego zarządzania aktywami Funduszu konieczne jest nabywanie usług od innego podmiotu (w przypadku objętym wnioskiem od Towarzystwa). Towarzystwo w imieniu Funduszu dokonuje czynności faktycznych i prawnych, w tym w szczególności w zakresie nabywania praw i zaciągania zobowiązań. W szczególności w zakresie usługi zarządzania Funduszem/obsługi procesu sekurytyzacji, są podejmowane w szczególności następujące czynności:

*   poszukiwanie wierzytelności, które mogą zostać nabyte przez Fundusz;
*   przeprowadzenie analizy oraz wyceny przed-inwestycyjnej nabywanych wierzytelności do portfela;
*   reprezentowanie Funduszu w procesie inwestycyjnym, polegające m.in. na badaniu stanu wierzytelności, składanie ofert oraz negocjowanie warunków zakupu wierzytelności;
*   nabywanie wierzytelności do portfela Funduszu na podstawie umów zawieranych z inicjatorem sekurytyzacji;
*   odbieranie od cedenta dokumentacji dotyczącej wierzytelności nabywanych do portfela,
*   prowadzenie ewidencji analitycznej wierzytelności wchodzących w skład portfela,
*   obsługiwanie wierzytelności wchodzących w skład portfela;
*   prowadzenie działań koordynacyjnych w zakresie windykacji polegające m.in. na prowadzeniu negocjacji w imieniu Funduszu w zakresie trybu i terminu spłaty wierzytelności;
*   ustalanie aktualnego adresu dłużników;
*   wystawianie wyciągów z ksiąg rachunkowych Funduszu oraz ich podpisywanie;
*   zawieranie ugód z dłużnikami, składanie oświadczeń o odroczeniu terminów płatności, rozłożenia spłaty na raty, umorzenia całości lub części zadłużenia;
*   współpraca z innymi podmiotami w zakresie procesu sprzedaży wierzytelności w sytuacji decyzji inwestora Funduszu o takiej sprzedaży;
*   przechowywanie i archiwizacja dokumentacji dotyczącej portfela wierzytelności wchodzących w skład portfela.

Wszystkie opisane powyżej czynności składają się na obsługę procesu sekurytyzacji, oraz mają na celu maksymalizację korzyści z realizacji portfela wierzytelności.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy usługi zarządzania funduszem sekurytyzacyjnym /obsługi procesu sekurytyzacji nabywane przez Fundusz podlegają opodatkowaniu stawką VAT zw.?

Zdaniem Funduszu usługi zarządzania funduszem sekurytyzacyjnym /obsługi procesu sekurytyzacji nabywane przez Fundusz podlegają opodatkowaniu stawką VAT zw.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatne świadczenie usług i odpłatna dostawa towarów na terytorium Polski.

Świadczeniem usług, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Ustawa o VAT w art. 43 wskazuje enumeratywnie wykaz czynności podlegających zwolnieniu z opodatkowania. W szczególności, zwalnia się z podatku VAT usługi zarządzania: (i) funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych, (ii) portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych. o których mowa powyżej, lub ich częścią (art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) oraz b) ustawy o VAT).

Jednocześnie, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 40 stawkę VAT Zw. stosuje się do usług w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Czynności wykonywane na rzecz Funduszu wynikające z przepisów Ustawy o Funduszach to czynności zarządzania funduszem inwestycyjnym/obsługą procesu sekurytyzacji. Cel oraz istota tych czynności jest analogiczna z zarządzaniem aktywami finansowymi każdego funduszu inwestycyjnego. Portfele wierzytelności są specyficznym rodzajem aktywa finansowego, różnym od akcji i innych papierów wartościowych, a tym samym działania podejmowane w ramach zarządzania portfelami wierzytelności muszą być dostosowane do charakteru tych aktywów. Istotą czynności podejmowanych przez Towarzystwo jest kompleksowa usługa zarządzania Funduszem /obsługa procesu sekurytyzacji, obejmująca w szczególności:

*   poszukiwanie wierzytelności, które mogą zostać nabyte przez Fundusz;
*   przeprowadzenie analizy oraz wyceny przed-inwestycyjnej nabywanych wierzytelności do portfela;
*   reprezentowanie Funduszu w procesie inwestycyjnym, polegające m.in. na badaniu stanu wierzytelności, składanie ofert oraz negocjowanie warunków zakupu wierzytelności;
*   nabywanie wierzytelności do portfela Funduszu na podstawie umów zawieranych z inicjatorem sekurytyzacji;
*   odbieranie od cedenta dokumentacji dotyczącej wierzytelności nabywanych do portfela,
*   prowadzenie ewidencji analitycznej wierzytelności wchodzących w skład port Uda,
*   obsługiwanie wierzytelności wchodzących w skład portfeła;
*   prowadzenie działań koordynacyjnych w zakresie windykacji polegające m.in. na prowadzeniu negocjacji w imieniu Funduszu w zakresie trybu i terminu spłaty wierzytelności;
*   ustalanie aktualnego adresu dłużników;
*   wystawianie wyciągów z ksiąg rachunkowych Funduszu oraz ich podpisywanie;
*   zawieranie ugód z dłużnikami, składanie oświadczeń o odroczeniu terminów płatności, rozłożenia spłaty na raty, umorzenia całości lub części zadłużenia;
*   współpraca z innymi podmiotami w zakresie procesu sprzedaży wierzytelności w sytuacji decyzji inwestora Funduszu o takiej sprzedaży;
*   przechowywanie i archiwizacja dokumentacji dotyczącej portfela wierzytelności wchodzących w skład portfela.

Zdaniem Funduszu, cel i całokształt wszystkich czynności podejmowanych na rzecz Funduszu wskazuje na ich charakter jako kompleksowej usługi zarządzania funduszu inwestycyjnego/obsługi procesu sekurytyzaeji, a tym samym zastosowanie w omawianym przypadku powinna mieć stawka VAT zw.

Powyższe uzasadnia również brzmienie dyrektywy Rady Unii Europejskiej 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 1 z późn. zm.). Na mocy art. 135 ust. 1 lit. g) ww. dyrektywy, państwa członkowskie zwalniają z podatku m.in. zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwo członkowskie. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku, specjalnymi funduszami inwestycyjnymi są fundusze określone w Ustawie o Funduszach. Dodatkowo należy nadmienić, iż postanowienia dyrektywy nie uzależniają zastosowania stawki zwolnionej od dodatkowego warunku, ani również wyłączeń, które miałaby zastosowanie do czynności opisanych we wniosku.

Przedstawiając powyższe, podkreślić należy iż usługa zarządzania funduszami i inwestycyjnymi została zdefiniowana przez Komisję Europejską we wniosku z dnia 28 listopada 2007 r. KOM (2007) 747 wersja ostateczna - dyrektywa Rady zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do opodatkowania usług ubezpieczeniowych i finansowych. Usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi zostały zdefiniowane jako działalność mającą na celu zrealizowanie celów inwestycyjnych danego funduszu inwestycyjnego (art. 135a pkt 11).

Według Funduszu, możliwość odniesienia się do projektowanych zapisów regulacji unijnych jako wskazówki interpretacyjnej w zakresie poszczególnych regulacji wynika również z orzecznictwa polskich sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt. I FSK 1582/08).

W świetle powyższego, wszystkie czynności zmierzające do osiągnięcia celu inwestycyjnego funduszu będą traktowane jako spełniające definicję zarządzania funduszami inwestycyjnymi, a tym samym powinny korzystać ze zwolnienia przedmiotowego z VAT.

Oznacza to, że działania podejmowane na rzecz Funduszu są identyczne z pojęciem zarządzania funduszami inwestycyjnymi zawartą we wniosku Komisji KOM (2007) 747.

Jednocześnie, w odrębnym wniosku Komisji Europejskiej z dnia 28 listopada 2007 r. KOM (2007) 746 wersja ostateczna - rozporządzenie Rady UE ustanawiające przepisy wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do opodatkowania usług ubezpieczeniowych i finansowych przedstawiono klasyfikację czynności z obszaru usług pośrednictwa finansowego. W art. 12 ww. wniosku zostały zdefiniowane czynności, które mieszczą się w definicji zarządzania funduszami inwestycyjnymi, obejmujące:

*   zarządzanie strategiczne i taktyczne aktywami oraz alokację aktywów, w tym również zarządzanie walutami i zarządzanie ryzykiem;
*   operacyjne zarządzanie aktywami, w tym również wybór akcji, podejmowanie oraz wykonywanie decyzji, decyzje zakupu lub sprzedaży inwestycji, kompensata transakcji, komunikacja z pośrednikiem przed dokonaniem transakcji, zarządzanie i kontrola transakcji oraz komunikacja z pośrednikami oraz powiernikami po dokonaniu transakcji;
*   udostępnienie gwarancji zabezpieczenia zawierających hedging portfela inwestycyjnego;
*   zarządzanie akcjami lub udziałami, w tym dystrybucja oraz powiązania powiernicze;
*   aranżowanie oraz rozliczanie pożyczek akcji oraz obligacji;
*   rozliczanie zleceń funduszy, w tym rozliczanie automatyczne;
*   analiza rynku oraz przedsiębiorstw;
*   ocena wyników, w tym dostarczanie raportów o wynikach inwestycji oraz atrybucyjna analiza zwrotu na inwestycji;
*   dostarczanie wycen, roszczeń o zwrot podatku i informacji dotyczących zarządzania oraz obliczanie wartości aktywów netto;
*   bezpieczny nadzór, przechowywanie i kontrola nad papierami wartościowymi;
*   nadzór nad funduszem przez depozytariusza;
*   wypłata przychodów klientom oraz glosowanie przez pełnomocnika.

Mając na uwadze charakter ww. czynności, należy wskazać, iż każda z nich spełnia warunek uznania za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi. Tym samym, czynności przedstawione powyżej są zbieżne z czynnościami podejmowanymi na rzecz Funduszu stanowiącymi przedmiot niniejszego wniosku.

Uzasadnienie dla opodatkowania stawką VAT zw. usług nabywanych przez Fundusz znajduje również uzasadnienie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zapadłe wyroki dotyczą dyrektywy EWG 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, ale zachowują aktualność pod reżimem obecnie obowiązujących przepisów unijnych.

W orzeczeniu TSUE z dnia 28 czerwca 2007 r. (sprawa C-363/05) sąd uznał, iż fundusze zamknięte spełniają warunki do uznania za specjalne fundusze inwestycyjne. Wyłączenie funduszy zamkniętych z katalogu podmiotu korzystających ze stawki zwolnionej i nałożenie VAT w stawce podstawowej sprzeczne byłoby z zasadą neutralności podatkowej. Fundusz sekurytyzacyjny stanowi fundusz zamknięty niepodlegający żadnym wyłączeniom spod reżimu przepisów regulacji unijnych w zakresie VAT.

Również w orzeczeniu TSUE z 4 maja 2006 r. (sprawa C-169/04) podkreślono, iż „zarządzania funduszami powierniczymi”, obejmuje usługi w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią, jeżeli - gdy oceniać je globalnie - tworzą one odrębną całość oraz są specyficzne i istotne dla zarządzania tylni funduszami.

Tym samym w praktyce, również usługi kompleksowego zarządzania funduszem mogą korzystać ze zwolnienia dla celów VAT na zasadach analogicznych do usług administracyjnych i proceduralnych.

Równocześnie, Fundusz wskazuje, iż w zbliżonych sprawach organy podatkowe wydawały interpretacje potwierdzające możliwość stosowania stawki VAT zwolnionej w odniesieniu do usług analogicznych jak nabywane przez Fundusz:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 5 lipca 2012 r. (znak: IPPP1/443-365/12-2/AS);
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 lipca 2012 r. (znak: IPPP1/443-368/12-4/PR);
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 5 lipca 2012 r. (znak: IPPP1/443-366/12-2/EK),

Podsumowując, zdaniem Funduszu wszystkie czynności opisane we wniosku składające się na kompleksową usługę zarządzania Funduszem/obsługę procesu sekurytyzacji korzystają ze zwolnienia przedmiotowego z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W art. 41 ust. 1 ustawy postanowiono, iż stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Podkreślić także należy, iż zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi zarządzania:

1.  funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych,
2.  portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią,
3.  ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej,
4.  otwartymi funduszami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a także Funduszem Gwarancyjnym utworzonym na podstawie tych przepisów,
5.  pracowniczymi programami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych,
6.  obowiązkowym systemem rekompensat oraz funduszem rozliczeniowym utworzonymi na podstawie przepisów prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także innymi środkami i funduszami, które są gromadzone lub tworzone w celu zabezpieczenia prawidłowego rozliczenia transakcji zawartych w obrocie na rynku regulowanym w rozumieniu tych przepisów albo w obrocie na giełdach towarowych w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, przez partnera centralnego, agenta rozrachunkowego lub izbę rozliczeniową w rozumieniu przepisów o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami.

Z kolei, stosownie do treści art. 43 ust. 8 ustawy przez zarządzanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, rozumie się:

1.  zarządzanie aktywami;
2.  dystrybucję tytułów uczestnictwa;
3.  tworzenie rejestrów uczestników i administrowanie nimi
4.  prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów;
5.  przechowywanie aktywów.

W myśl art. 183 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.), fundusz inwestycyjny zamknięty może być utworzony jako fundusz sekurytyzacyjny dokonujący emisji certyfikatów inwestycyjnych w celu zgromadzenia środków na nabycie wierzytelności, w tym wierzytelności finansowanych ze środków publicznych w rozumieniu odrębnych przepisów, lub praw do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności. Fundusz sekurytyzacyjny może być utworzony jako standaryzowany fundusz sekurytyzacyjny lub niestandaryzowany fundusz sekurytyzacyjny. (ust. 2)

Stosowanie do treści art. 187 ust. 1-3 w/w ustawy, niestandaryzowany fundusz sekurytyzacyjny może być utworzony jako fundusz z wydzielonymi subfunduszami. Do momentu utworzenia drugiego subfunduszu aktywa i zobowiązania subfunduszu stanowią aktywa i zobowiązania funduszu. Niestandaryzowany fundusz sekurytyzacyjny jest obowiązany lokować nie mniej niż 75% wartości aktywów funduszu, a w przypadku niestandaryzowanego funduszu sekurytyzacyjnego z wydzielonymi subfunduszami nie mniej niż 75 % wartości aktywów każdego subfunduszu, w określone wierzytelności, papiery wartościowe inkorporujące wierzytelności pieniężne, prawa do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca jest osobą prawną, działającą w oparciu o regulacje ustawy o funduszach inwestycyjnych. Wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze niepublicznego proponowania nabycia certyfikatów inwestycyjnych w określone wierzytelności, papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego oraz inne prawa majątkowe. Fundusz emituje wyłącznie certyfikaty inwestycyjne, które nie będą oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu w rozumieniu Ustawy o Funduszach. Zarządzanie Funduszem/obsługa procesu sekurytyzacji należy do Towarzystwa, które podejmuje działania w zakresie poszukiwania aktywów, analizy opłacalności inwestycji oraz przedkładania rekomendacji w zakresie zakupu konkretnych pakietów wierzytelności. Wnioskodawca zaznacza, iż stanowi on wyłącznie masę majątkową, która z mocy Ustawy o Funduszach posiada osobowość prawną, nieposiadając jednak zaplecza organizacyjnego ani doświadczenia do utrzymywania aktywów w odpowiedniej jakości. W związku z tym, w celu zapewnienia odpowiedniego zarządzania aktywami Funduszu konieczne jest nabywanie usług od innego podmiotu (Towarzystwa). Towarzystwo w imieniu Funduszu dokonuje czynności faktycznych i prawnych, szczegółowo wymienionych we wniosku, w tym w szczególności w zakresie nabywania praw i zaciągania zobowiązań. Wnioskodawca zaznacza, iż wszystkie opisane we wniosku czynności składają się na obsługę procesu sekurytyzacji i mają na celu maksymalizację korzyści z realizacji portfela wierzytelności.

Odnosząc powyższe do treści przytoczonych regulacji należy stwierdzić, iż w szczególności, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b), z opodatkowania podatkiem VAT zwolnione są usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych oraz usługi zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych lub ich częścią.

Z kolei, w art. 43 ust. 8 ustawy o VAT ustawodawca wskazuje, iż przez zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, o którym mowa w powyżej przytoczonych przepisach, rozumie się zarządzanie aktywami, dystrybucję tytułów uczestnictwa, tworzenie rejestrów uczestników i administrowanie nimi, prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów, przechowywanie aktywów.

Ze względu na charakter powyższych czynności i ustawowy obowiązek rozdzielności w ich wykonywaniu, nie ulega wątpliwości, że definicję zarządzania funduszami inwestycyjnymi spełnia samodzielnie każda z wymienionych w ust. 8 usług.

Czynności wykonywane przez Spółkę na rzecz Funduszu stanowią w istocie czynności zarządzania aktywami funduszu inwestycyjnego. Cel i istota tych czynności jest tożsamy z celem i istotą czynności podejmowanych w ramach zarządzania aktywami finansowymi. Natomiast portfele wierzytelności to specyficzny rodzaj aktywa finansowego, różny od akcji i innych papierów wartościowych, stąd też działania podejmowane w ramach zarządzania portfelami wierzytelności muszą być dostosowane do charakteru tych aktywów.

Zgodnie z treścią stanu faktycznego działania wykonywane przez Spółkę na rzecz Funduszu mają na celu przede wszystkim maksymalizację rynkowej wartości aktywów Funduszu oraz dochodu z portfeli, co ma również wpływ na wartość certyfikatów inwestycyjnych wyemitowanych przez Fundusz.

Odnosząc się do kompleksowości przedmiotowej usługi, podkreślić należy, iż co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Kwestia kompleksowości usług była rozstrzygana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przywołać można chociażby wyrok z dnia 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07, w którym stwierdzono, iż „każde świadczenie powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne” (również wyrok z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06). Wyrok ten sformułował kryteria przesądzające o tym, kiedy występuje świadczenie złożone. Ma ono zatem miejsce w sytuacji, gdy (i) świadczenie pomocnicze nie stanowi celu samego w sobie, lecz stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z usługi podstawowej, (ii) poszczególne czynności są ze sobą tak ściśle związane, że ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny, (iii) kiedy nie istnieje możliwość nabywania danego świadczenia od podmiotów zewnętrznych, (iv) kiedy nie istnieje możliwość odrębnego fakturowania za daną czynność.

Usługa kompleksowa zawiera zatem kilka czynności (usług) opodatkowanych różnymi stawkami podatku VAT, z tym, że jedna z nich jest usługą główną, przeważającą, nadającą danej usłudze jej główny charakter, przy czym wszystkie zmierzają do bezpośredniego zaspokojenia określonej potrzeby zamawiającego wskazanej w umowie. Usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać bez usługi pomocniczej usługi głównej. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy uznać należy, iż czynności wykonywane przez Towarzystwo na rzecz Funduszu stanowią usługę złożoną, gdzie wszystkie czynności wchodzące w jej zakres łączy wspólny cel – maksymalizacja korzyści z realizacji portfela wierzytelności znajdujących się w masie majątkowej Funduszu. Stąd też dokonywanie podziału w/w czynności, i traktowanie każdej z nich z osobna w zaistniałych okolicznościach przybierałoby sztuczny charakter. Wiodącą, podstawową usługą, której podporządkowane są pozostałe czynności, i która przesądza o charakterze całego świadczenia, jest usługa zarządzania powierzonymi aktywami (wierzytelnościami).

Reasumując, kompleksowa usługa zarządzania portfelem, które Towarzystwo świadczy na rzecz Funduszu korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.