Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.290.2025.4.AS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-16
Teza: Skutki podatkowe nabycia udziałów w nieruchomości.
Słowa kluczowe: nieruchomości-nabycie nieruchomości
roszczenia
udział
ugody
współwłasność
świadczenie-świadczenie w miejsce wypełnienia (Datio in
solutum)
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 kwietnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy skutków podatkowych nabycia udziałów w nieruchomości. Uzupełnił go Pan
    pismem z 3 czerwca 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Nieruchomość, której dotyczy wniosek, pierwotnie należała do Pana dziadka. Za życia
    przekazał on własność w równych częściach Pana ojcu, A. A oraz Pana stryjowi, C. A, co
    uczyniło ich współwłaścicielami nieruchomości. Pana ojciec w 2005 r. zaciągnął kredyt
    hipoteczny na rozbudowę pierwszego i drugiego piętra nieruchomości. Następnie
    samodzielnie spłacał ten kredyt. Po jego śmierci w 2020 r. spłatę przejął Pan razem z
    bratem, B. A i uregulował ją z nim do końca. Pana stryj C. A, który jest współwłaścicielem
    nieruchomości, nie miał żadnego udziału ani wkładu finansowego w budowę tych
    kondygnacji. Podział nieruchomości nie został uregulowany wcześniej ze względu na
    istniejące obciążenie hipoteczne. Teraz, gdy kredyt został całkowicie spłacony, planuje Pan
    uregulowanie stanu prawnego poprzez zawarcie umowy notarialnej, na mocy której stryj
    przekaże Panu i bratu własność pierwszego i drugiego piętra. Ponieważ całość nakładów
    na budowę oraz spłatę kredytu została poniesiona wyłącznie przez Pana ojca, a następnie
    przez Pana i brata, chciałby Pan upewnić się, że przejęcie własności nie będzie podlegało
    opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, ani podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych.
    Uzupełnienie wniosku
    Nieruchomość położona jest w A przy ul. B 1, na działce nr 1/1 o pow. (...) ha, objęta księgą
    wieczystą (...). Jest to dom 3-kondygnacyjny. Współwłaścicielami są: C. A (1/2), B. A (1/4), D.
    A (1/4). Nieruchomość ma przeznaczenie mieszkalne i była zamieszkana przez Pana
    dziadka i ojca. Po wybudowaniu pierwszego piętra Pana ojciec mieszkał na nim przez
    wiele lat, a dopiero w ostatnich latach przed śmiercią przeznaczył je na wynajem
    przenosząc się do swojego ojca na parter. Drugie piętro to poddasze, które nigdy nie
    zostało wykończone i zawsze pełniło tylko funkcję przechowalni. Po śmierci ojca i dziadka
    wynajmowany był również parter. Nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana do
    działalności gospodarczej.
    Nieruchomość ma jedną księgę wieczystą. Posiada Pan dokument ze starostwa o
    wyodrębnieniu domu na trzy lokale (podział na lokale nastąpił jeszcze za życia Pana ojca i
    on ten dokument uzyskał). Na jego podstawie sporządzono draft aktu notarialnego
    ustanawiający odrębną własność lokali:
    • Lokal 1 – parter – pozostaje własnością współdzieloną jak dotychczas (1/2, 1/4, 1/4),
    • Lokal 2 i Lokal 3 – przypisane Panu i Pana bratu po 1/2 według wartości poniesionych
      nakładów.
    Podział formalny nie został wcześniej dokonany ze względu na obciążenie nieruchomości
    hipoteką. Przeniesienie udziałów we współwłasności tych lokali następuje w zamian za
    zwolnienie się z obowiązku zapłaty w rozumieniu art. 453 kodeksu cywilnego. Umowa
    notarialna, na mocy której nastąpi przekazanie własności (udziałów) będzie zatytułowana:
    ugoda – akt ustanowienia odrębnej własności lokali oraz umowa przeniesienia udziałów
    we współwłasności. Jej treścią będzie uznanie roszczenia (250.000 zł), przeniesienie
    udziałów w lokalach 2 i 3 w zamian za zwolnienie z obowiązku zapłaty. Przekazanie nie ma
    charakteru nieodpłatnego – stanowi rozliczenie w zamian za nakłady (świadczenie w
    miejsce wykonania – art. 453 kodeksu cywilnego). Nabędzie Pan: 1/4 udziału w lokalu 2, 1
    /4 udziału w lokalu 3. Łączna wartość: 125.000 zł (połowa z 250.000 zł).
    W nieruchomości, o której mowa we wniosku posiadał Pan już wcześniej 1/4 udziału w
    całości nieruchomości – odziedziczony po ojcu. Łączne nakłady poniesione przez Pana ojca
    oraz Pana i brata to ok. 280.000 zł. Wartość uzgodnionego zwrotu przez Pana stryja to:
    250.000 zł (połowa z wartości lokalu 2 i 3, których wartość wynosi 500.000 zł). Dla Pana, D.
    A 125.000 zł oraz dla Pana brata, B. A 125.000 zł. Rozbieżność (280.000 zł nakładów vs.

    500.000 zł wartości lokalu 2 i 3) wynika z: inflacji, kursu CHF (kredyt był w walucie CHF),
    wzrostu wartości rynkowej nieruchomości. Natomiast wszystkie nakłady finansowe w lokal
    2 i 3 były sfinansowane przez Pana ojca oraz później przez Pana i brata.
    Stryj ma przekazać Panu i bratu swój udział w posiadanej przez niego współwłasności –
    wynika to z rozliczenia nakładów inwestycyjnych w rozbudowę pierwszego i drugiego
    piętra. Uzgodniono zwrot 250.000 zł, co stanowi połowę wartości lokalu 2 i 3. Przekazanie
    Panu (i bratu) własności pierwszego i drugiego piętra nie będzie wiązać się z odpłatnością
    od Panów na rzecz stryja, a jedynie rozliczeniem roszczenia na podstawie poniesionych
    nakładów na lokale 2 oraz 3. Stryj zwalnia się z obowiązku zapłaty po 125.000 zł wobec
    Pana oraz brata poprzez przeniesienie udziałów w lokalach. Przysługuje Panu roszczenie
    względem stryja 125.000 zł, wynikające z poniesionych nakładów. Wartość rynkowa lokalu
    2 i 3, który ma zostać przekazany na Pana rzecz oraz na rzecz brata, wynosi łącznie
    500.000 zł (50% udziału Stryja, czyli 250.000 zł ma zostać przekazana Panu oraz bratu).
    Tymczasem wartość nakładów poniesionych na rozbudowę tych części nieruchomości
    wynosi ok. 280.000 zł. Wzrost wartości nieruchomości wynika jednak z upływu czasu – od
    momentu budowy pięter (rok 2005) minęło blisko 20 lat, w czasie których znacznie wzrosły
    ceny nieruchomości na rynku. Niemniej jednak wszelkie nakłady na rozbudowę lokali 2 i 3
    zostały poniesione wyłącznie przez Pana ojca, a po jego śmierci w 2020 roku przez Pana i
    brata, przy czym zostały sfinansowane z kredytu hipotecznego. Kredyt był spłacany w
    latach 2005-2022, do 2020 roku zobowiązanie regulował Pana ojciec, a po jego śmierci
    przejął je Pan z bratem, całkowicie spłacając kredyt poprzez wcześniejszą spłatę pod
    koniec 2022 roku.
    Pytania
    1) Czy w związku z tym, że całość nakładów na budowę pierwszego i drugiego piętra
      nieruchomości została poniesiona przez Pana ojca (ze środków pochodzących z
      kredytu hipotecznego), a następnie kredyt ten został przez Pana – po jego śmierci –
      spłacony w części przypadającej na Pana, przekazanie przez stryja na Pana rzecz
      udziału w tych częściach nieruchomości będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem
      od spadków i darowizn?
    2) Czy w przedstawionej sytuacji, w której przekazanie przez stryja udziału w
      nieruchomości na Pana rzecz stanowi jedynie formalne uregulowanie stanu prawnego
      zgodnie z rzeczywistym finansowaniem budowy (poniesionym w całości przez Pana
      ojca i Pana po jego śmierci), powstanie po Pana stronie obowiązek zapłaty podatku
      dochodowego od osób fizycznych?
    Pana stanowisko w sprawie pytania drugiego
    W Pana ocenie przekazanie przez stryja na Pana rzecz oraz na rzecz brata udziałów w
    nieruchomości, obejmujących pierwsze i drugie piętro, nie powinno podlegać
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Uzasadnia to Pan następującymi faktami: Budowa pierwszego i drugiego piętra została
    sfinansowana w całości przez Pana ojca, który na ten cel zaciągnął kredyt hipoteczny w
    2005 roku. Po śmierci ojca w 2020 roku kredyt ten był w całości spłacany przez Pana i
    brata, a obecnie został już całkowicie uregulowany. Stryj nie ponosił żadnych nakładów
    finansowych na budowę tych pięter, ani na spłatę kredytu. Jest on współwłaścicielem
    nieruchomości wyłącznie z uwagi na dziedziczenie udziałów po Pana dziadku, a nie w
    wyniku partycypacji w kosztach budowy. W związku z powyższym przekazanie udziałów w
    tych częściach nieruchomości stanowi jedynie formalne uregulowanie stanu prawnego
    zgodnie z rzeczywistym podziałem nakładów finansowych i nie powinno być traktowane
    jako odpłatne zbycie generujące obowiązek podatkowy. Wobec powyższego, w Pana
    opinii, nie powstaje obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT: „Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14–14b, art. 17 i
    art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku
    kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w

    naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”. W przedmiotowym przypadku nie występuje
    nieodpłatne świadczenie, ponieważ nabycie udziałów w nieruchomości następuje w
    ramach rozliczenia wzajemnych roszczeń – tj. zwolnienia z długu wynikającego z
    poniesionych nakładów na nieruchomość (art. 453 k.c.).
    Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT: „Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów
    podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn”. Gdyby nawet czynność
    została uznana za nieodpłatną (czemu przeczy jej treść), to czynność ta nie generuje
    przychodu w rozumieniu ustawy o PIT, ponieważ ewentualnie podlegałaby (hipotetycznie)
    ustawie o podatku od spadków i darowizn – co wyłącza stosowanie PIT.
    Art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT: „Źródłami przychodów są w szczególności: odpłatne
    zbycie [...] nieruchomości lub ich części [...] – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w
    wykonaniu działalności gospodarczej”. Przepis ten ma zastosowanie po stronie zbywcy,
    nie nabywcy. W tym przypadku jest Pan nabywcą udziału, a nie jego zbywcą – i to w
    ramach wzajemnego rozliczenia, a nie nabycia za darmo.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.),
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy
      przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła
      przychodów.
    W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika. Obok pieniędzy i wartości pieniężnych ustawodawca za przychody uważa
    również wartość otrzymanych świadczeń w naturze. Świadczenia w naturze to takie
    świadczenia, w przypadku których przedmiot świadczenia jest inny niż pieniądz lub
    wartość pieniężna. Będą to w szczególności różnego rodzaju świadczenia rzeczowe,
    chociaż przedmiotem świadczenia mogą być również prawa.
    Powyższe związane jest z przyjętą zasadą kompletności opodatkowania, w myśl której
    opodatkowaniu powinny podlegać wszelkie przysporzenia majątkowe, a nie tylko te o
    charakterze pieniężnym. W przypadku świadczeń w naturze przychody powstają dopiero z
    chwilą ich otrzymania.
    Z kolei na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

      Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c,
      określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub
      prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i
      stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.
    Zgodnie z art. 11 ust. 2b ww. ustawy:
      Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica
      pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub
      2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy odrębnym źródłem przychodów są tzw. inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma
    charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne
    niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z
    innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe.
    Pana wątpliwość w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych budzi kwestia
    skutków podatkowych z tytułu przeniesienia na Pana rzecz udziałów w nieruchomości w
    zamian za zwolnienie stryja z obowiązku zapłaty w rozumieniu art. 453 kodeksu cywilnego.
    Zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego:
      Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne
      świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże gdy przedmiot świadczenia ma wady,
      dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży.
    Świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) jest umową, na mocy której obie
    strony (dłużnik i wierzyciel) wyrażają zgodę na umorzenie istniejącego dotąd
    zobowiązania, jeśli dłużnik zamiast pierwotnie ustalonego spełni inne świadczenie.
    Przyjmuje się, że umowa, o której mowa w ww. przepisie ma charakter odpłatnej umowy
    rozporządzającej, gdyż wierzyciel w miejsce dotychczasowego roszczenia uzyskuje inne.
    Płatność za świadczenie (wynagrodzenie) nie musi mieć bowiem charakteru pieniężnego,
    może oznaczać również uzyskanie świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty w naturze
    (otrzymanie w zamian innych rzeczy lub praw), działania, zaniechania lub znoszenia. Tym
    samym w zamian za zwolnienie stryja z długu nabywa Pan udział we własności
    przedmiotowej nieruchomości. Przeniesienie na (Pana) wierzyciela udziału we własności
    rzeczy lub praw w zamian za zwolnienie z długu jest więc odpłatnym zbyciem tej rzeczy lub
    prawa, nie następuje bowiem pod tytułem darmym.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycia”, należy
    zatem odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), a w szczególności do art. 155 § 1, który stanowi, że:
      Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa
      zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej

      przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że
      strony inaczej postanowiły.
    Podkreślić zatem należy, że użyty w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych termin „nabycie” oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności
    rzeczy lub prawa w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu
    prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do
    przeniesienia własności. Tak więc jednym ze sposobów nabycia nieruchomości lub praw
    majątkowych jest nabycie własności nieruchomości lub praw majątkowych w zamian za
    zwolnienie z długu.
    Niemniej jednak nabycie przez Pana udziału w nieruchomości w zamian za zwolnienie
    stryja z obowiązku zapłaty na Pana rzecz pozostanie dla Pana neutralne z punktu widzenia
    podatku dochodowego od osób fizycznych. W zawartym w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych katalogu źródeł przychodów nie wymieniono bowiem
    odpłatnego nabycia nieruchomości, rzeczy lub praw, z czym będziemy mieli do czynienia
    w przedstawionej sytuacji, jako sytuacji, z którą wiąże się powstanie przychodu.
    Nabycie to nie jest także świadczeniem nieodpłatnym, o którym mowa w art. 11 ust. 1
    ustawy, stąd też zdarzenie to nie spowoduje dla Pana powstania przychodu
    podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Przedmiotem tej interpretacji jest odpowiedź na pytanie drugie. W zakresie pytania
    pierwszego (dotyczącego ustawy o podatku od spadków i darowizn) zostanie wydane
    odrębne rozstrzygnięcie.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.