Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-403a/11/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-10-12
Teza: skutki podatkowe wystawiania faktur korygujących i zmniejszenia kwoty należnego podatku od towarów i usług
Słowa kluczowe: faktura-faktura wewnętrzna; faktura-korekta faktury; korekta; koszt-koszty uzyskania przychodów; podatek-podatek należny; podatek-podatek od towarów i usług; podatek-zwrot podatku
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zmianami) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 11 sierpnia 2011 r. (data wpływu 22 sierpnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych wystawiania faktur korygujących i zmniejszenia kwoty należnego podatku od towarów i usług **– jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 sierpnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych wystawiania faktur korygujących i zmniejszenia kwoty należnego podatku od towarów i usług.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka w toku swojej działalności gospodarczej dokonywała czynności, które zostały przez nią uznane za dostawę towarów opodatkowaną VAT na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym, na podstawie art. 106 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, Spółka wystawiała faktury wewnętrzne i deklarowała podatek należny w odpowiednich deklaracjach VAT-7 składanych przez Spółkę. Jednocześnie podatek należny został zaliczony przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów (na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

W wyniku ponownej analizy dokonanych czynności Spółka uznała, że niesłusznie potraktowała niektóre czynności jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w świetle obowiązujących regulacji w tym podatku. W związku z powyższym. Spółka wystawiła faktury korygujące do pierwotnych faktur wewnętrznych zmniejszające podstawę opodatkowania oraz kwotę VAT należnego.

Jednocześnie Spółka nie wyklucza, iż w przyszłości będzie wystawiała na ww. zasadach kolejne faktury korygujące do faktur wewnętrznych dokumentujących czynności wykonane w okresach przeszłych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Spółka, w związku z wystawianiem faktur korygujących do faktur wewnętrznych i zmniejszeniem kwoty VAT należnego, zobowiązana jest do rozpoznania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie odpowiadającej skorygowanemu podatkowi VAT:

1.  w miesiącu wystawienia faktury korygującej, czy też
2.  w miesiącu, w którym zostanie złożona deklaracja VAT, w której ujęta zostania ta faktura korygująca (tj. w miesiącu następującym po miesiącu wskazanym w punkcie (1) powyżej)?

Niniejsza interpretacja stanowi ocenę stanowiska Wnioskodawcy w zakresie przedstawionego stanu faktycznego. Stanowisko Jednostki dotyczące przedstawionego zdarzenia przyszłego będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy – w zakresie przedstawionego stanu faktycznego – w związku z wystawianiem faktur korygujących i zmniejszeniem kwoty VAT należnego, zaliczonego uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Spółka jest zobowiązana do rozpoznania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych w miesiącu wystawienia faktury korygującej.

Zdaniem Spółki, przychód ten należy rozpoznać w wysokości kwoty skorygowanego VAT należnego, wynikającego z faktur korygujących do faktur wewnętrznych, bez względu na formę zadysponowania kwotą zmniejszonego podatku należnego VAT, a więc bez względu na to, czy Spółka wykazuje w deklaracji VAT składanej za okres, w którym wystawiła faktury korygujące do faktur wewnętrznych:

1.  pomniejszoną kwotę VAT należnego do wpłaty do urzędu skarbowego, czy też
2.  powiększoną nadwyżkę VAT naliczonego nad należnym (do zwrotu lub do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy).

W opinii Spółki za uznaniem, iż skorygowana przez Spółkę kwota nadpłaconego podatku VAT mieści się w kategorii przychodu przemawia treść art. 12 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który stanowi, iż przychodem jest, w przypadku obniżenia lub zwrotu podatku VAT, naliczony podatek VAT w tej części, która została uprzednio zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.

Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów nie zalicza się zwróconych, umorzonych lub zaniechanych podatków i opłat stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego, nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. A contrario, zwrot podatków zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów (np. zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b) stanowi przychód na potrzeby podatku dochodowego od osób prawnych.

Warto podkreślić, iż stanowisko odnośnie do konieczności rozpoznania przychodu w związku ze skorygowaniem (odzyskaniem) podatku VAT zaliczonego uprzednio do kosztów uzyskania przychodów, przedstawił Minister Finansów w informacji opublikowanej w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-414/07 Magoora. Jak wyjaśniono we wspomnianej informacji, „podatnicy, którzy w związku z tym wyrokiem dokonają odliczenia podatku od towarów i usług poprzez dokonanie korekty rozliczenia w rym podatku, nie są obowiązani do korygowania kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym. Kwota zwrotu lub obniżenia podatku w części uprzednio zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów będzie stanowiła przychód w podatku dochodowym w momencie otrzymania zwrotu”.

Spółka podkreśla również, iż przedstawione powyżej stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/G1 359/10, Sąd uznał, iż „Przepis art. 12 ust. 1 pkt 4f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych nakazuje – bez wprowadzania dodatkowych uwarunkowań – zaliczyć do przychodów naliczony podatek VAT, w części uprzednio zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów, w przypadku późniejszego obniżenia lub zwrotu tego podatku. Prowadzi to do wniosku, że w każdym przypadku dokonania korekty deklaracji w podatku od towarów i usług, wskutek czego zwrócony zostanie podatek VAT, zaliczony uprzednio do kosztów uzyskania przychodów, podatnik jest obowiązany tenże zwrócony podatek zaliczyć do przychodów. Wyłącza to obowiązek wstecznej korekty deklaracji w podatku dochodowym od osób prawnych, w zakresie kosztów uzyskania przychodów”.

Spółka podkreśla, iż przedstawione powyżej stanowisko zostało potwierdzone również w interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe:

1.  Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 24 maja 2010 r. sygn. ILPB3/423-191/10-2/MC stwierdził: „Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka zaliczyła podatek należny do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zakładając tym samym, iż w danym przypadku Spółce przysługiwałoby prawo do korekty podatku należnego, uznać należy, że użyty w treści art. 12 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym zwrot „obniżenia lub zwrotu podatku od towarów i usług” odnosi się do omawianej sytuacji. W konsekwencji zatem w takiej części, w jakiej wcześniej podatek od towarów i usług zaliczono do kosztów uzyskania przychodów, otrzymane jego kwoty będą stanowiły przychód podatkowy i ograniczenie wynikające z przepisu art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie będzie miało zastosowania. Reasumując Spółka, w związku z zaliczeniem podatku od towarów i usług do kosztów uzyskania przychodów, powinna zaliczyć do przychodów różnicę w podatku należnym, wynikającą ze złożenia stosownej korekty. Zwrócone kwoty podatku od towarów i usług powinny być rozpoznane, jako przychód podatkowy w momencie ich faktycznego otrzymania lub rzeczywistego zadysponowania przez Wnioskodawcę”;
2.  Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 28 września 2009 r. sygn. IPPB5/423-404/09-3/DG potwierdził stanowisko podatnika, zgodnie z którym w sytuacji gdy wykazywał on VAT należny w wysokości wyższej niż był zobowiązany, zaś kwoty wykazanego VAT należnego zaliczał do kosztów uzyskania przychodów, to dokonanie korekty rozliczeń w podatku VAT skutkujące przyznaniem określonych sum odpowiadających kwotom podatku VAT uznanym uprzednio przez podatnika za koszty uzyskania przychodów spowoduje konieczność rozpoznania tych kwot jako przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych;
3.  Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 15 kwietnia 2009 r. sygn. IPPB5/423-119/09-2/AM zajął stanowisko, zgodnie z którym „kwota zwrotu lub obniżenia podatku w części uprzednio zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów będzie stanowiła przychód w podatku dochodowym od osób prawnych w momencie otrzymania zwrotu. Zatem brak jest podstaw prawnych do korygowania w tym przypadku kosztów uzyskania przychodów, a tym samym Spółka nie jest zobowiązana do korekty deklaracji oraz zeznań podatkowych”;
4.  Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 23 lutego 2009 r. sygn. ILPB3/423-603/08-2/MC uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym nadpłacony podatek należny oraz różnica w podatku naliczonym wynikająca z dokonania korekty rozliczeń VAT – stanowić będą przychód dla spółki, bez obowiązku korygowania wysokości kosztów uzyskania przychodów”;
5.  Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. ILPB3/423-719/08-4/ŁM przedstawił stanowisko, zgodnie z którym przepisy stanowią że zwrócone, umorzone lub zaniechane podatki/opłaty, co do zasady, nie stanowią przychodu. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której podatki i opłaty o jakich mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W takiej sytuacji zwrócone podatki i opłaty będą stanowiły przychód w części, w jakiej zostały wcześniej uznane za koszty uzyskania przychodów. Biorąc powyższe pod uwagę w części, w jakiej wcześniej podatek od nieruchomości zaliczono do kosztów uzyskania przychodu, nadpłata będzie stanowiła przychód podatkowy;
6.  Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 26 czerwca 2006 r. sygn. 401/PD-4230Z-58/06/KK, zgodnie z którą „strona w związku z zaliczeniem podatku VAT do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 46 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych winna zaliczyć do przychodów nadpłacony podatek należny”.
7.  Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia 29 lipca 2005 r. sygn. 1472/ROP1/423-200-185/05/AJ, czy Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. 1473/966/KDO/423/72/07/BC.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje – zdaniem Spółki – należy stwierdzić, że skorygowana wartość VAT należnego, w sytuacji gdy VAT ten został wcześniej zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, jest przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w miesiącu wystawienia faktury korygującej, tj. zmniejszania kwoty VAT należnego, tym bardziej gdy w praktyce w deklaracji VAT za okres, w którym ujęto korektę nie powstaje nadwyżka podatku naliczonego nad należnym (tj. kwota podatku do zwrotu czy kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Spółki w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74 poz. 397, ze zm.) nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. Na podstawie powołanego przepisu można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodzącą do majątku podatnika, powiększającą jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną – przychód powstaje zatem z momentem jego faktycznego uzyskania przez podatnika.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:

*   otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe (art. 12 ust. 1 pkt 1);
*   w przypadku obniżenia lub zwrotu podatku od towarów i usług lub zwrotu podatku akcyzowego zgodnie z odrębnymi przepisami – naliczony podatek od towarów i usług lub zwrócony podatek akcyzowy, w tej części, w której podatek uprzednio został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów (art. 12 ust. 1 pkt 4f).

Analizując przepis art. 12 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do podatku od towarów i usług, należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), opodatkowaniu tym podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 86 ust. 1 ww. ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowią wartości wskazane przez ustawodawcę w art. 86 ust. 2 tej ustawy. W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (art. 87 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

A zatem, w treści art. 12 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mowa jest o unormowanych ustawą o podatku od towarów i usług instytucjach obniżenia lub zwrotu tego podatku. W przypadku obniżenia lub zwrotu podatku od towarów i usług dokonanego zgodnie z tymi przepisami - naliczony podatek od towarów i usług w części, w której uprzednio został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, stanowi przychód podatnika.

Ponadto, skoro we wskazanej w art. 12 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, sytuacji obniżenia lub zwrotu podatku od towarów i usług zgodnie z odrębnymi przepisami, naliczony podatek od towarów i usług w części, w jakiej został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, stanowi przychód, można również stwierdzić, że naliczony podatek od towarów i usług w części, w jakiej nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, nie stanowi przychodu podatkowego (argument a contrario).

Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatku od towarów i usług nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek naliczony:

*   jeżeli podatnik zwolniony jest od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług,
*   w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej,

A zatem, podatek naliczony co do zasady nie stanowi kosztu uzyskania przychodów – jest zaliczany do tej kategorii wyłącznie w szczególnych sytuacjach wskazanych w cytowanym przepisie.

Należy ponadto wskazać, że ustawodawca przewidział wyjątki od wynikającej z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych reguły, zgodnie z którą przysporzenia otrzymane przez podatnika są jego przychodem. Sytuacje, gdy przysporzenia takie nie mają charakteru przychodów podatkowych zostały wymienione w art. 12 ust. 4 ww. ustawy.

I tak, stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 6 omawianej ustawy, do przychodów nie zalicza się zwróconych, umorzonych lub zaniechanych podatków i opłat stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego, nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. W zakresie zastosowania tego przepisu mieszczą się zatem podatki i opłaty, które spełniają łącznie następujące warunki:

*   stanowią dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego,
*   zostały zwrócone, umorzone lub zaniechano ich poboru,
*   nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

O tym, jakie kategorie podatków i opłat stanowią dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego, decydują przepisy o finansach publicznych. Stosowne zapisy znajdują się również w ustawach regulujących poszczególne podatki i opłaty.

Ustalając znaczenia pojęć „zwrot”, „umorzenie”, „zaniechanie” podatku, należy podkreślić, że omawiany przepis w swojej pierwotnej wersji dotyczył wyłącznie zwrotu określonych podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz innych wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów. „Zwrot” w języku powszechnym oznacza oddanie, zwrócenie czegoś. Zwrotowi może zatem podlegać wyłącznie wydatek, który został wcześniej poniesiony.

Należy również wskazać, że termin „zwrot podatku” został zdefiniowany w art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jako zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a także inne formy zwrotu podatku przewidziane w przepisach prawa podatkowego. Cytowana definicja – z uwagi na moment wejścia w życie tej regulacji – nie wyjaśnia jednak znaczenia pojęcia „zwrotu podatku” użytego w art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Warto ponadto podkreślić, że pojęcie „zwrot podatku” – w odróżnieniu od umorzenia zobowiązania podatkowego i zaniechania ustalania zobowiązań podatkowych i poboru podatków – nie funkcjonowało jako odrębna kategoria normatywna na gruncie ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz. 111 ze zm.; t. j. Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.).

Wobec powyższego, należy uznać, że zwrot podatku, o którym mowa art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże się przede wszystkim z sytuacją istnienia nadpłaty. Nadpłatą jest natomiast m.in. kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Zakresem znaczeniowym analizowanego pojęcia jest również objęty zwrot podatku w rozumieniu art. 3 pkt 7 Ordynacji podatkowej.

Zwrotem podatku w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych będą zatem przewidziane przez ustawodawcę formy rozliczenia nadpłaty podatku i zwrotu podatku w rozumieniu art. 3 pkt 7 Ordynacji podatkowej.

Należy przy tym podkreślić, że norma zawarta w przepisie art. 12 ust. 4 pkt 6 ma charakter ogólny – dotyczy zwrotu wszelkich podatków i opłat spełniających warunki wskazane w tym przepisie. W przypadku niektórych podatków ustawodawca wprowadził natomiast do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych szczególne regulacje dotyczące form ich zwrotu – przykładem jest chociażby powoływany art. 12 ust. 1 pkt 4f - które będą miały pierwszeństwo stosowania przed normą art. 12 ust. 4 pkt 6.

Pojęcie „umorzenia” i „zaniechania” łączy się natomiast z problematyką wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części między innymi wskutek:

*   zaniechania poboru (pkt 5 powołanego przepisu),
*   umorzenia zaległości (pkt 8 tego przepisu).

Podmiotem uprawnionym do zaniechania poboru jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, może on, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub w części poboru podatków, określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie. Na skutek wydania takiego rozporządzenia, organ podatkowy nie będzie domagał się zapłaty podatku wynikającego ze zobowiązania podatkowego.

Instytucję umorzenia reguluje szczegółowo art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Na jego mocy, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Pod pojęciem zaległości podatkowej należy przy tym rozumieć – zgodnie z art. 51 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej – podatek niezapłacony w terminie płatności, a także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku. Umorzenie dotyczy zatem istniejącego zobowiązania podatkowego.

Ostatnim elementem hipotezy normy zawartej w art. 12 ust. 4 pkt 6 jest niezaliczenie podatku lub opłaty podlegających zwrotowi, umorzeniu lub zaniechaniu do kosztów uzyskania przychodów. Przez brak zaliczenia podatku do kosztów uzyskania przychodów należy przy tym rozumieć decyzję ustawodawcy w przedmiocie możliwości zaliczenia danego rodzaju wydatków do kategorii kosztów podatkowych, a nie decyzję podatnika o faktycznym ujęciu albo braku ujęcia danego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów w jego rozliczeniach podatkowych.

Innymi słowy omawiane „niezaliczenie do kosztów uzyskania przychodów” stanowi kolejną – obok bycia dochodem budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego – wynikającą z norm prawnych, cechę charakteryzującą podatki i opłaty, których zwrot, umorzenie i zaniechanie mieści się w zakresie zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Należy przy tym zgodzić się z Wnioskodawcą, że posługując się zasadami wnioskowania a contrario, z treści art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (mając ponadto na względzie art. 12 ust. 4 pkt 6a) można wyprowadzić zasadę, że zwrócone, umorzone lub zaniechane podatki i opłaty stanowiące dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego, zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika.

Odnosząc powyższe do przedstawionego stanu faktycznego, należy zauważyć, że Wnioskodawca dokonując czynności, które nie podlegały opodatkowaniu, niesłusznie uznał je za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Nieprawidłowo kwalifikując dokonywane czynności, Wnioskodawca wystawiał faktury wewnętrzne i deklarował podatek należny w składanych deklaracjach VAT-7, a ponadto zaliczał go do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek należny:

*   w przypadku importu usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli nie stanowi on podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług; kosztem uzyskania przychodów nie jest jednak podatek należny w części przekraczającej kwotę podatku od nabycia tych towarów i usług, która mogłaby stanowić podatek naliczony w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,
*   w przypadku przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami,
*   od nieodpłatnie przekazanych towarów, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania jest uprzednie nabycie przez otrzymującego towarów lub usług od przekazującego w określonej ilości lub wartości.

Jak wynika z cytowanego przepisu, zakresem jego regulacji objęty jest należny podatek od towarów i usług. Pod tym pojęciem należy rozumieć podatek należny, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, z tytułu czynności podlegających opodatkowaniu.

Należnym podatkiem od towarów i usług nie jest natomiast kwota podatku wykazana przez podatnika jako należna bez podstawy prawnej – związana z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Kwota ta – jako nienależny podatek od towarów i usług – nie mieści się w zakresie zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie tego przepisu.

Jednocześnie, koszt ten nie może zostać uznany za koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W myśl ww. przepisu, do tej kategorii należą bowiem koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Kosztem uzyskania przychodów jest zatem wyłącznie taki koszt, który kumulatywnie spełnia warunki określone w cytowanym art. 15 ust. 1, tj.:

*   został poniesiony przez podatnika,
*   jego poniesienie miało na celu uzyskanie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów, tj. istnieje związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania; w momencie ponoszenia wydatku podatnik mógł, obiektywnie oceniając, oczekiwać skutku w postaci osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenie ich źródła;
*   nie został wyłączony z kategorii kosztów podatkowych mocą art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Odnosząc powyższe do analizowanego przypadku, skoro wykazana kwota podatku od towarów i usług była nienależna, nie ma podstaw dla uznania, że poniesienie tego kosztu służyło/mogło służyć osiąganiu przez Spółkę przychodów lub zachowaniu albo zabezpieczeniu ich źródła. Przedmiotowy nienależny podatek nie mieści się zatem w pojęciu kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 omawianej ustawy.

Jednocześnie, konsekwencją rozliczenia przez Wnioskodawcę dla celów podatku od towarów i usług problemowego nienależnego podatku, jest prawo uzyskania zwrotu nadpłaconej (nienależnie zapłaconej) wartości podatku.

Mając ponadto na względzie, że podatek od towarów i usług stanowi dochód budżetu państwa – co wynika bezpośrednio z treści art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług – w analizowanym przypadku, zwrot tego nienależnie uiszczonego podatku niezaliczonego do kosztów uzyskania przychodów nie będzie stanowił przychodów na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Jednocześnie, skoro przedmiotowy podatek nie mógł stanowić kosztu uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnik powinien skorygować koszty uzyskania przychodu okresu, w którym wartość tego podatku uwzględniono jako koszt podatkowy w rozliczeniach Wnioskodawcy dla celów podatku dochodowego. Korekty błędnie rozpoznanych kosztów podatkowych nie można natomiast dokonać poprzez wykazanie wartości tych kosztów jako przychodów okresów bieżących.

Przemawia za tym m.in. okoliczność, że faktura korygująca wystawiana przez Wnioskodawcę nie dokumentuje odrębnego, niezależnego zdarzenia gospodarczego, lecz odnosi się ściśle do stanu zaistniałego w przeszłości. Jest ona wystawiana z uwagi na konieczność zniwelowania błędów zaistniałych w fakturze pierwotnej. Punktem odniesienia do faktury korygującej jest zatem faktura pierwotna.

Podsumowując, w analizowanym stanie faktycznym, w związku z wystawieniem faktur korygujących do faktur wewnętrznych i zmniejszeniem kwoty należnego podatku od towarów i usług, Spółka:

*   nie jest zobowiązana do rozpoznania przychodu dla celów podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie odpowiadającej skorygowanemu podatkowi od towarów i usług,
*   jest zobowiązana do skorygowania błędnie rozpoznanych kosztów uzyskania przychodów z tytułu nienależnie wykazanego podatku od towarów i usług.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę rozstrzygnięć odrębnych organów podatkowych (dotyczących zarówno należnego, jak i naliczonego podatku od towarów i usług, a także podatku od nieruchomości), należy wskazać, że wydając niniejszą interpretację indywidualną tutejszy organ dokonał analizy przedstawionej w nich argumentacji, odpowiadającej w dużej mierze argumentom Wnioskodawcy. Jednocześnie, warto zauważyć, że w obrocie prawnym funkcjonują również rozstrzygnięcia, w których zaprezentowano odrębne niż Wnioskodawca stanowisko w przedmiotowej sprawie. Należy jednak podkreślić, że podstawowym zadaniem tutejszego organu jest wydawanie interpretacji prawidłowych, tj. w prawidłowy sposób odczytujących normy prawne zawarte w poszczególnych przepisach prawa podatkowego, a nie utrwalających raz wyrażony pogląd w tym zakresie. Należy też wyjaśnić, iż rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach osób, które się o nie ubiegały i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację

Powołane przez Spółkę w treści wniosku orzeczenie sądu jest także rozstrzygnięciem w konkretnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko do niej się odnosi, w związku z tym nie ma mocy powszechnie obowiązującego prawa. W konsekwencji nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tego orzeczenia, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego należy jednakże stwierdzić, że zapadło ono w indywidualnej sprawie osadzonej w określonym stanie faktycznym oraz prawnym i w tej sprawie rozstrzygnięcie w nim zawarte jest wiążące. Organy interpretacyjne natomiast – mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych – nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, iż – jak wskazano powyżej – nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Jednocześnie powoływane przez Spółkę pismo Ministerstwa Finansów dotyczy odrębnego zagadnienia – prawa do odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-414/07 Magoora. Niniejsze odnosi się do skutków w podatku dochodowym dla podatników, którzy w związku z wyrokiem dokonają odliczenia podatku od towarów i usług (podatku naliczonego) od samochodów i paliwa, a więc dotyczy odmiennej sprawy niż przedstawiona w przedmiotowym wniosku.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85 – 035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.