Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-824/09/PK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-01-20
Teza: - nieodpłatne przekazanie egzemplarzy wydawnictwa w celach reklamowych i promocyjnych nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, - nieodpłatne przekazanie egzemplarzy wydawnictwa w celach informacyjnych na rzecz własnych pracowników nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, - nieodpłatne przekazanie egzemplarzy wydawnictwa na rzecz bibliotek, zaprzyjaźnionych instytucji kultury (muzea, domy kultury) i jako egzemplarze autorskie, w sytuacji gdy wartość jednego egzemplarza przekracza 10 zł podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów z właściwą dla danej dostawy stawką podatku.
Słowa kluczowe: dostawa-nieodpłatna dostawa towarów; książka; opodatkowanie; reklama; wydawnictwo
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 22 października 2009r. (data wpływu 29 października 2009r.), uzupełnionym pismem z dnia 3 listopada 2009r. (data wpływu 13 listopada 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania nieodpłatnego wydania towarów jest:

*   **nieprawidłowe** w zakresie dotyczącym przekazania egzemplarzy na rzecz bibliotek, instytucji kultury jak też w celach reklamowych i promocyjnych oraz egzemplarzy autorskich,
*   **prawidłowe** w zakresie dotyczącym przekazania egzemplarzy na rzecz pracowników.

UZASADNIENIE

W dniu 29 października 2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania nieodpłatnego wydania towarów. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 3 listopada 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (Muzeum) drukuje w obcej drukarni wydawnictwa związane z działalnością muzeum potrzebne na wystawy, wernisaże, oraz publikacje związane z eksponatami znajdującymi się z muzeum. Część tego wydawnictwa jest rozdawana dla pracowników jako egzemplarze robocze celem zapoznania się i pogłębienia wiedzy o muzeum. Część jest przekazywana do bibliotek jako egzemplarze obowiązkowe, część wysyłana jest do zaprzyjaźnionych instytucji kultury np. muzea, domy kultury, część jest przekazywana jako egzemplarze autorskie, część wydawana jako egzemplarze reklamowe i promocyjne bez podania danych osobowych osoby która otrzymuje, wartość wydawnictwa nie przekracza 100 - złotych. Wydawnictwo w większości przypadkach jest sprzedawane w kasie muzeum.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT i korzysta z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W związku z powyższym zadano pytanie:

Jak prawidłowo podatkowo dokonywać rozliczenia przy ww. przekazaniach?

Zdaniem Wnioskodawcy, przekazywane nieodpłatne wydawnictwa pracownikom tak zwanych egzemplarzy roboczych celem pogłębienia wiedzy są to cele związane z działalnością instytucji nie podlegają opodatkowaniu VAT oraz egzemplarze przekazywane obowiązkowo do bibliotek jak i do pozostałych instytucji kultury tak samo nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, jak i przekazanie egzemplarzy autorskich nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Natomiast egzemplarze przekazywane w celach reklamowych i promocyjnych mimo wartości do 100,- złotych (bez ewidencji) powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   nieprawidłowe w zakresie dotyczącym przekazania egzemplarzy na rzecz bibliotek, instytucji kultury jak też w celach reklamowych i promocyjnych oraz egzemplarzy autorskich,
*   prawidłowe w zakresie dotyczącym przekazania egzemplarzy na rzecz pracowników.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W art. 7 ust. 1 ustawy postanowiono, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Przez dostawę towarów rozumie się również – zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy – przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1.  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2.  wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny

– jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Jednocześnie z treści art. 7 ust. 3 ustawy wynika, iż nie uznaje się za dostawę towarów przekazywania drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek.

Art. 7 ust. 4 ww. ustawy definiuje prezenty o małej wartości, przez które rozumie się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

1.  o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 68a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób,
2.  których przekazania nie ujęto w ewidencji, o której mowa w pkt 1, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega zatem przekazanie klientom towarów stanowiących prezenty o małej wartości, których jednostkowa cena nabycia bądź jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie ich przekazywania, nie przekraczają 10 zł. Nie jest również opodatkowane przekazanie prezentów, których wartość mieści się w przedziale od 10,01 zł do 100 zł, jednak pod warunkiem prowadzenia dodatkowej ewidencji osób obdarowanych. Jeżeli wartość przekazanego towaru przekracza 100 zł, podatnik ma obowiązek opodatkować wartość nieodpłatnego świadczenia.

Generalnie zatem, z uwagi na brzmienie art. 5 ust. 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa. Od tej zasady przewidziano jednak pewne wyjątki. Art. 7 ust. 2 ustawy wskazuje bowiem czynności, które mimo braku odpłatności uważane są za zrównane z odpłatną dostawą. Do czynności takich ustawodawca zaliczył przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, pod warunkiem jednak, iż podatnikowi przysługiwało przy ich nabyciu prawo do całkowitego albo częściowego odliczenia podatku naliczonego. Jednocześnie na mocy art. 7 ust. 3 ustawodawca wyłączył z opodatkowania czynności, które ściśle związane są z prowadzonym przedsiębiorstwem – drukowane materiały reklamowe i informacyjne, prezenty o małej wartości oraz próbki.

Ponieważ interpretacja art. 7 ust. 2 ustawy w oparciu o wykładnię wyłącznie gramatyczną budzi pewne wątpliwości, zatem nie można się tylko na niej opierać. Dla wyjaśnienia zakresu przedmiotowego opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynikającego z tych norm, koniecznym jest sięgnięcie do wykładni o charakterze kompleksowym.

Przy wykładni przedmiotowych przepisów ustawy należy wziąć pod uwagę zasadę racjonalności ustawodawcy oraz interpretować przepis art. 7 ust. 2 w zestawieniu z art. 7 ust. 3 ustawy. Przekazanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek – niewątpliwie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, wobec tego w przypadku nie objęcia regulacją art. 7 ust. 2 przekazania lub zużycia towarów przez podatnika na cele związane z jego przedsiębiorstwem, przepis art. 7 ust. 3 byłby zbędny. Skoro zatem z zakresu opodatkowania czynności nieodpłatnego przekazania towarów, na cele inne niż bezpośrednio związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, wyłączono na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, jedynie przekazanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek, to należy uznać, iż opodatkowaniu podlegają wszelkie inne przekazania towarów pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od tych czynności w całości lub w części. Gdyby przyjąć, iż opodatkowaniu na mocy ust. 2 podlegają wyłącznie czynności w ogóle niezwiązane z przedsiębiorstwem, zbędne byłoby wyłączanie z opodatkowania czynności, które i tak nie podlegałyby opodatkowaniu jako związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Unormowanie zawarte w art. 7 ust. 2 ustawy nawiązuje do treści art. 5 ust. 6 obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006r. VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG), zgodnie z którym wykorzystanie przez podatnika dóbr tworzących część majątku jego przedsiębiorstwa do celów prywatnych jego lub jego pracowników, lub też nieodpłatne ich przekazanie, albo, ogólnie rzecz biorąc, użycie ich dla celów innych niż prowadzona przez niego działalność, jeśli podatek od wartości dodanej od powyższych dóbr lub ich części podlegałby w całości lub części odliczeniu, będzie traktowane jako dostawa za wynagrodzeniem. Postanowienie to nie obejmuje jednakże powyższych czynności zrealizowanych dla celów działalności przedsiębiorstwa, stanowiących prezenty o małej wartości i próbki.

Z regulacji tej wynika, że za dostawę towarów uważa się również wykorzystanie towarów stanowiących majątek przedsiębiorstwa:

1.  do celów prywatnych podatnika,
2.  do celów prywatnych pracowników podatnika,
3.  nieodpłatne ich zbycie,
4.  użycie ich do celów innych niż prowadzona przez podatnika działalność.

Wskazane czynności tylko wówczas są uznawane za odpłatną dostawę towarów, jeśli podatnikowi przysługiwało przy ich nabyciu prawo do całkowitego lub częściowego odliczenia podatku naliczonego.

Z powyższego przepisu nie wynika zatem, aby warunkiem uznania nieodpłatnego przekazania towarów za dostawę było przeznaczenie ich na cele całkowicie nie związane z przedsiębiorstwem. Także nieodpłatne przekazanie (zbycie) towarów na cele wiążące się z prowadzoną działalnością gospodarczą będzie uznane za odpłatną dostawę towarów.

Również w świetle regulacji obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347.1 i L 384.92), będącej odpowiednikiem VI Dyrektywy, tego rodzaju nieodpłatne przekazania towarów podlegają opodatkowaniu.

Z treści art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE Rady Unii Europejskiej z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, będącego odpowiednikiem art. 5 (6) VI Dyrektywy Rady wynika, że wykorzystanie przez podatnika towarów stanowiących część majątku jego przedsiębiorstwa do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników, które przekazuje nieodpłatnie lub, w ujęciu ogólnym, które przeznacza do celów innych niż prowadzona przez niego działalność, gdy VAT od powyższych towarów lub ich części podlegał w całości lub w części odliczeniu, jest uznawane za odpłatną dostawę towarów.

Za odpłatną dostawę towarów nie uznaje się jednakże wykorzystania do celów działalności przedsiębiorstwa podatnika towarów stanowiących prezenty o niskiej wartości i próbki.

Analiza powołanych wyżej przepisów (art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. oraz art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r.) pozwala stwierdzić, że swoją dyspozycją obejmują one każde nieodpłatne zbycie towarów, zarówno do celów innych niż prowadzona działalność gospodarcza, jak i do celów tej działalności.

Przy interpretacji art. 7 ust. 2 ustawy należy odróżnić cel czynności przekazania towarów przedsiębiorstwa od związku tej czynności z jego funkcjonowaniem. Celem bezpośrednim każdego nieodpłatnego przekazania towaru przedsiębiorstwa osobie trzeciej jest przede wszystkim zaspokojenie jej potrzeb konsumenckich (cel niezwiązany z przedsiębiorstwem ust. 2), lecz z punktu widzenia funkcjonowania i interesu przedsiębiorstwa podatnika zaspokojenie potrzeb osoby trzeciej może być obojętne, jako w ogóle niewiążące się z jego działalnością (np. przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, pracowników itd.) lub też realizowane jest w związku z jego funkcjonowaniem i rozwojem działalności (np.: w związku z czynnościami reprezentacji i reklamy, sponsoringu, czy tzw. sprzedaży premiowej). To właśnie wskazuje, że celu przekazania towarów przedsiębiorstwa podatnika nie można utożsamiać ze związkiem tej czynności z jego działalnością, z którą może w ogóle nie być związana lub pozostawać w bezpośrednim związku, stanowiąc realizację zadań przedsiębiorstwa.

Odnośnie obowiązkowego przekazywania egzemplarzy na rzecz bibliotek tut. organ chciałby zauważyć, iż przedmiotowy przepis art. 7 ust. 2 ustawy nie wskazuje na podstawy prawne dokonywanego przekazania towarów. Tym samym wykładnia językowa analizowanego przepisu nie pozwala uznać, że nie można nałożyć obowiązku podatkowego na podatnika w związku z czynnościami wykonywanymi przez podmiot w realizacji obowiązków nałożonych przepisami. Realizowanie określonych zadań nałożonych przepisami prawa nie prowadzi generalnie do wyłączenia, czy to od strony przedmiotowej, czy też podmiotowej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nieodpłatnie przekazuje książki w postaci tzw. egzemplarzy obowiązkowych do ustawowo wskazanych bibliotek, na podstawie ustawy z dnia 7 listopada 1996r. o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych. Należy więc stwierdzić, że czynność wykonywana przez Zainteresowanego mieści się w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy. A zatem będzie ona dostawą towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Co się zaś tyczy przekazywania egzemplarzy autorskich warto zauważyć, że w sytuacji gdy przekazanie to jest dokonywane na podstawie umowy pomiędzy Wnioskodawcą a autorem to jest formą dodatkowego wynagrodzenia twórców, niezależnie od wypłaconego honorarium, a prawo do tych egzemplarzy ma charakter prawa majątkowego i taka transakcja będzie opodatkowana na zasadach ogólnych jako transakcja odpłatna. Natomiast gdy przekazanie takie opiera się wyłącznie na woli Wnioskodawcy, a nie ze wzajemnych umów to należy takie przekazanie traktować jako nieodpłatną dostawę towarów.

Zatem, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tego towaru, z wyjątkiem przekazania towarów stanowiących drukowane materiały reklamowe i informacyjne bądź spełniających warunki do uznania ich za prezenty o małej wartości lub próbki.

W tym miejscu organ chciałby odnieść się do samego prawa do odliczenia podatku naliczonego który nierozerwalnie jest związany z nieodpłatnym przekazaniem towarów. Jak już zauważono, opodatkowaniu podlega tylko taka nieodpłatna dostawa towarów gdzie podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (…). Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Stosownie zaś do art. 86 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą czynności, o których mowa w art. 7 ust. 3-7.

Analizując powyższe należy stwierdzić, że podatnik w momencie nabycia towarów oraz usług określa, czy nabywane przez niego towary i usługi będą wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności opodatkowanej. W konsekwencji należy stwierdzić, iż podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy występuje związek pomiędzy poniesionymi wydatkami, a wykonywanymi z tytułu prowadzonej działalności czynnościami opodatkowanymi. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja w której odliczenie podatku jest dokonywane w związku z nabyciem lub wytworzeniem drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek pomimo tego, iż towary te będą przekazane nieodpłatnie czyli w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu.

Jak wynika z art. 5 ust. 1 ustawy, co do zasady, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W sytuacji zatem gdy podatnik nabywa dany towar lub usługę i momencie nabycia posiada wiedzę, iż dana ilość nabytych dóbr zostanie rozdysponowana nieodpłatnie to w tym zakresie nie przysługuje mu prawo do odliczenia, a w konsekwencji nieodpłatna dostawa tych towarów nie będzie podlegała opodatkowaniu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, w sytuacji nabycia towarów przy której przysługiwało Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego, należy stwierdzić następującą rzecz:

*   nieodpłatne przekazanie egzemplarzy wydawnictwa w celach reklamowych i promocyjnych nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT,
*   nieodpłatne przekazanie egzemplarzy wydawnictwa w celach informacyjnych na rzecz własnych pracowników nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT,
*   nieodpłatne przekazanie egzemplarzy wydawnictwa na rzecz bibliotek, zaprzyjaźnionych instytucji kultury (muzea, domy kultury) i jako egzemplarze autorskie, w sytuacji gdy wartość jednego egzemplarza przekracza 10 zł podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów z właściwą dla danej dostawy stawką podatku.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za:

*   nieprawidłowe w zakresie dotyczącym przekazania egzemplarzy na rzecz bibliotek, instytucji kultury jak też w celach reklamowych i promocyjnych oraz egzemplarzy autorskich,
*   prawidłowe w zakresie dotyczącym przekazania egzemplarzy na rzecz pracowników.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.