Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-435/14/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-07-21
Teza: opodatkowanie przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości?
Słowa kluczowe: spadek; wywłaszczenie; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 25 kwietnia 2014 r. (data otrzymania 28 kwietnia 2014 r.), uzupełnionym 9 czerwca 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 28 kwietnia 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z 28 maja 2014 r. Znak: BPBII/2/415-435/14/JG, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 9 kwietnia 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskiem z 9 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność Miasta. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że na podstawie aktu notarialnego z kwietnia 1973 r. podpisanego pomiędzy Skarbem Państwa a rodziną Wnioskodawcy nieruchomość złożona z działki, na której stoi budynek mieszkalny została sprzedana. W chwili wywłaszczenia właścicielami nieruchomości byli ojciec oraz wujkowie Wnioskodawcy. Umowa sprzedaży została zawarta w trybie ustawy wywłaszczeniowej na cele budowy dzielnicy leczniczo-rehabilitacyjnej. Cel budowy dzielnicy leczniczo-rehabilitacyjnej nie został zrealizowany i w chwili obecnej nieruchomość jest własnością Miasta. Burmistrz Miasta w związku z zamiarem dokonania sprzedaży nieruchomości gruntowej w marcu 2013 r. zwrócił się z zapytaniem do spadkobierców wywłaszczonej nieruchomości odnośnie przeprowadzenia postępowania spadkowego oraz ewentualnego zamiaru otrzymania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wnioskodawca jako spadkobierca majątku swojego ojca zmarłego w 1991 r. wystąpił z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i czeka obecnie na decyzję administracyjną. Pozostali byli właściciele – wujkowie Wnioskodawcy zmarli w 1995 r. oraz w 2008 r. Po uzyskaniu decyzji Wnioskodawca zwróci obecnemu właścicielowi nieruchomości ustalone w decyzji odszkodowanie (zrewaloryzowane). Wnioskodawca chciałby zawrzeć umowę sprzedaży tej nieruchomości na osobę trzecią w formie aktu notarialnego.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytanie.

Czy w przypadku sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego Wnioskodawca ma obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż nieruchomości nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest jej nabyciem. Osoba, której została zwrócona wywłaszczona nieruchomość nie musi czekać pięć lat aby ją sprzedać bez podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

–jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, dla określenia jego skutków podatkowych istotne jest ustalenie daty ich nabycia.

W rozpatrywanej sprawie istotna jest więc kwestia ustalenia czy zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który nastąpi na podstawie decyzji administracyjnej, będzie stanowić dla Wnioskodawcy nabycie nieruchomości w myśl przywołanego uprzednio art. 10 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 518) – wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej. Ustawodawca regulujący instytucję wywłaszczenia nieruchomości ustanowił równocześnie gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą jest instytucja zwrotu nieruchomości, jeżeli nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu, na który dokonano wywłaszczenia. Celem tej gwarancji jest przywrócenie stanu stosunków własnościowych panujących przed wywłaszczeniem.

W myśl art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

W myśl art. 140 ust. 1 ww. ustawy – w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

Zaznaczyć należy, że przywołane powyżej przepisy – stosownie do treści art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – stosuje się do ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.).

Decyzja o zwrocie nieruchomości powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. W związku z tym nie następuje nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w momencie zwrotu nieruchomości. Ma miejsce restytucja stosunków sprzed wywłaszczenia, tj. zwrot prawa własności do nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców.

Organ zgadza się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku Wnioskodawcy za datę nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomości), która była przedmiotem wywłaszczenia, a o zwrot której wystąpił Wnioskodawca jako spadkobierca swego ojca zmarłego w 1991 r., jest w tym przypadku data śmierci spadkodawcy tj. ojca Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Z kolei w myśl art. 924 ww. ustawy – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (spadkodawców), a stosownie do art. 925 Kodeksu – spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Natomiast akt poświadczenia dziedziczenia czy postanowienie sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Powyższe oznacza, że dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych istotny jest dzień otwarcia spadku czyli data śmierci spadkodawcy.

Podsumowując, zwrot nieruchomości uprzednio wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa należy traktować jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Ponieważ zaś prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości znajduje swe źródło w nabyciu spadku zatem datą nabycia przez Wnioskodawcę zwróconej nieruchomości (udziału w niej) jest data nabycia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy. Skoro ojciec Wnioskodawcy zmarł w 1991 r., to upłynął już pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym nastąpiło pierwotne nabycie przez Wnioskodawcę nieruchomości (udziału w nieruchomości). Zatem sprzedaż nieruchomości (udziału w nieruchomości) jakiej Wnioskodawca planuje dokonać po otrzymaniu decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nie będzie rodziła po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w postaci zapłaty podatku dochodowego. Innymi słowy przychód jaki Wnioskodawca uzyska ze sprzedaży nieruchomości (udziału w nieruchomości) w ogóle nie będzie stanowić źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.