Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-299/14/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-12-23
Teza: prawo do zachowania ulgi podatkowej w związku z planowanymi umowami darowizny udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w spadku po ojcu
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne; podatek-podatek od spadków i darowizn; spadek; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 17 września 2014 r. (data wpływu do Biura – 30 września 2014 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn – w zakresie zachowania prawa do ulgi podatkowej – w związku z planowanymi umowami darowizny – przysługującej z tytułu nabycia w spadku po ojcu udziału w gospodarstwie rolnym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 września 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn – w zakresie zachowania prawa do ulgi podatkowej – w związku z planowanymi umowami darowizny – przysługującej z tytułu nabycia w spadku po ojcu udziału w gospodarstwie rolnym.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenia przyszłe:

W dniu 12 lipca 2006 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni – S.W. Zmarły nie pozostawił testamentu. W dniu śmierci spadkodawca był żonaty z M.W. (matka Wnioskodawczyni). Postanowieniem Sądu z 22 kwietnia 2009 r. stwierdzono, że spadek po S.W., w wyniku dziedziczenia ustawowego nabyły:

*   Wnioskodawczyni (córka) w 1/2 części, oraz
*   M.W. (żona) w 1/2 części.

Postanowienie Sądu uprawomocniło się 14 maja 2009 r.

W skład majątku po ojcu wchodził udział we współwłasności pięciu niezabudowanych nieruchomości (małżonkowie byli współwłaścicielami pięciu nieruchomości, tj. posiadali po 1/2 udziału we własności każdej z nich). Działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 1,6639 ha. W wyniku dziedziczenia po matce, Wnioskodawczyni i jej matka odziedziczyły po 1/4 udziału we własności ww. nieruchomości. W rezultacie, udział Wnioskodawczyni we własności nieruchomości wynosił 1/4, a jej matki 3/4.

W związku ze spadkiem po ojcu naczelnik urzędu skarbowego wezwał Wnioskodawczynię pismem z 3 lutego 2014 r. do złożenia zeznania podatkowego SD-3 (wcześniej zeznanie nie zostało złożone). W dniu 28 marca 2014 r. wydana została decyzja, na mocy której umorzono postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn po S.W. jako bezprzedmiotowe. W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., nabycie własności gospodarstwa rolnego lub jego części korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Jednocześnie organ podatkowy uznał, że spadek korzysta ze zwolnienia z ww. podatku z uwagi na wartość gruntów.

Matka Wnioskodawczyni – M.W. zmarła 17 lipca 2013 r. Zmarła nie pozostawiła testamentu. Postanowieniem Sądu z 19 listopada 2013 r. Wnioskodawczyni, jako jedyny spadkobierca, w całości nabyła spadek po matce. Postanowienie Sądu uprawomocniło się 11 grudnia 2013 r.

W skład majątku po matce wchodził:

*   udział w wysokości 3/4 we własności pięciu niezabudowanych nieruchomości, oraz
*   własność dwóch innych nieruchomości, w tym jednej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, które stanowiły w całości jej odrębny majątek.

Wspomniane nieruchomości wchodziły w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,6639 ha.

W związku z odziedziczeniem majątku po matce, 7 marca 2014 r. Wnioskodawczyni złożyła w urzędzie skarbowym zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2. W związku ze złożonym zgłoszeniem Wnioskodawczyni otrzymała zaświadczenie dotyczące zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z 29 kwietnia 2014 r. W zaświadczeniu tym Urząd stwierdził, że nabycie ww. majątku jest zwolnione z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z uwagi na fakt, że Wnioskodawczyni jest jedyną właścicielką nieruchomości odziedziczonych po rodzicach, chce dokonać darowizny tych nieruchomości na rzecz dwóch córek. Plan dokonania darowizn jest następujący:

*   działki odziedziczone wyłącznie po matce (M.W.) (tj. dwie działki, które stanowiły jej majątek odrębny), chce w całości darować na rzecz jednej z córek,
*   pozostałe działki (tj. pięć działek odziedziczonych po ojcu i po matce) chce darować na rzecz obu córek wyznaczając stosowny udział we własności na rzecz każdej z nich.

Darowizny Wnioskodawczyni chce dokonać w 2014 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy darowizna nieruchomości nabytych w spadku zarówno po ojcu jak i po matce, korzysta w całości ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn?
2.  Czy darowizna nie będzie skutkowała utratą prawa do zwolnienia z tego podatku z tytułu nabycia nieruchomości tytułem dziedziczenia po ojcu?

Wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 1 stycznia 1965 r. Kodeks Cywilny, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że Wnioskodawczyni i jej matka (M.W.) nabyły spadek po S. W. 2 lipca 2006 r.

W świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2006, Nr 222, poz. 1629 ze zm.), do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007 r., stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., zwalnia się z podatku nabycie własności gospodarstwa rolnego lub jego części, za wyjątkiem budynków mieszkalnych. Jednocześnie, art. 4 ust. 5 ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Oznacza to, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, jest wyłącznie nabycie własności (np. w drodze spadku) gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. W szczególności, ustawa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. nie nakazuje prowadzenia gospodarstwa rolnego przez określony czas w celu zachowania prawa do zwolnienia.

W rezultacie, w wyniku dziedziczenia Wnioskodawczyni nabyła udział w gospodarstwie rolnym i skorzystała ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Jednocześnie, dokonanie darowizny nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia. W szczególności, nie zostanie utracone prawo do zwolnienia z ww. podatku w odniesieniu do majątku nabytego po ojcu.

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji przywołano powyżej tę część stanowiska Wnioskodawczyni, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego prawa do zachowania ulgi podatkowej w związku z planowanymi umowami darowizny udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w spadku po ojcu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawczyni dotyczącego podatku od spadków i darowizn w zakresie prawa do zachowania ulgi podatkowej w związku z planowanymi umowami darowizny udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w spadku po ojcu (pyt. Nr 2). W zakresie skutków podatkowych jakie powstaną po stronie córek Wnioskodawczyni (obdarowanych) z tytułu nabycia w drodze darowizny od Wnioskodawczyni udziału w gospodarstwie rolnym, zostało wydane odrębne rozstrzygniecie (pyt. Nr 1).

Z treści wniosku wynika, że zgodnie z postanowieniem Sądu z 29 kwietnia 2009 r., stwierdzającym nabycie spadku, Wnioskodawczyni nabyła spadek po zmarłym w 2006 r. ojcu, w udziale wynoszącym 1/4 części. W skład masy spadkowej wchodzi udział w gospodarstwie rolnym.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego).

Powyższe oznacza więc, że nabycie – tytułem dziedziczenia (spadku) - należącego do spadkodawcy majątku nastąpiło w dacie jego śmierci, tj. w 2006 r., dlatego w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. (Dz.U. Nr 142, poz. 1514, ze zm.)

Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629, ze zm.) do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007 r., stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006 r.

W związku z tym wskazać należy, że w myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem spadku.

Zgodnie natomiast z art. 5 tej ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych, a w wypadku darowizny obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy. Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku (art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy).

Natomiast stosownie do art. 6 ust. 4 zd. 1 tejże ustawy, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zwalnia się od podatku nabycie własności i prawa użytkowania wieczystego gospodarstwa rolnego lub jego części oraz innych praw do takiego gospodarstwa lub jego części, jak również działki przyzagrodowej, z wyjątkiem:

1.  budynków mieszkalnych,
2.  budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym,
3.  urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców,
4.  (skreślona).

Natomiast według art. 4 ust. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w związku z nabyciem w drodze dziedziczenia po ojcu udziału w gospodarstwie rolnym Wnioskodawczyni skorzystała ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w tym zakresie stosowną decyzję). W 2014 r. Wnioskodawczyni planuje darowiznę udziału w gospodarstwie rolnym będącego przedmiotem spadku.

Na tle powyższego należy stwierdzić, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia uregulowanego w treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006 r. jest wyłącznie nabycie w drodze spadku gospodarstwa rolnego lub jego części – w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. W konsekwencji powyższego planowane przez Wnioskodawczynię zbycie udziału w działkach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego nabytego w 2006 r. w drodze spadku po ojcu, w sytuacji, gdy ustawodawca nie nałożył na spadkobierców obowiązku prowadzenia nabytego gospodarstwa rolnego przez określony czas, jak też nie wprowadził zakazu jego zbywania nie spowoduje utraty zwolnienia przedmiotowego w podatku od spadków i darowizn.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.