Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-1543/11-2/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-01-16
Teza: Czynności wykonywane przez Bank (indywidualnie lub we współpracy z C. należy dla celów VAT traktować jako elementy jednej usługi cash poolingu, świadczonej przez Bank (ewentualnie przez Bank we współpracy z C.). Usługa cash poolingu w świetle obecnie obowiązujących przepisów Ustawy o VAT podlega zwolnieniu od opodatkowania VAT.
Słowa kluczowe: banki; cash pooling; opodatkowanie; podatnik; usługi-usługi finansowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 18.10.2011 r. (data wpływu 24.10.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową (Cash Poolingu) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24.10. 2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową (Cash Poolingu).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Bank (dalej jako „Bank”) samodzielnie lub wspólnie z C. oferuje swoim klientom będącym podmiotami z jednej grupy kapitałowej możliwość uczestniczenia w strukturze typu cash pooling. Cash pooling jest kompleksowym produktem oferowanym przez Bank samodzielnie lub łącznie z C., służącym zarządzaniu płynnością finansową jego uczestników poprzez rzeczywistą konsolidację sald z ich poszczególnych rachunków bankowych. System ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez jej uczestników poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald (zarówno dodatnich, jak i ujemnych) na ich rachunkach bankowych.

Przedmiotowy cash pooling jest oparty na następującej strukturze:

*   Klienci korporacyjni, będący jednocześnie członkami grupy kapitałowej (dalej jako Spółki), posiadają rachunki bieżące w oddziałach Banku lub C. lub bankach stowarzyszonych (dalej jako: „ Rachunki Bieżące”).
*   Spółki mogą być polskimi rezydentami lub rezydentami innych państw.
*   Z uwagi na fakt, że przedmiotowy cash pooling jest świadczony łącznie przez Bank oraz C., Spółki podpisują jedną umowę o świadczenie przedmiotowej usługi cash poolingu z powyższymi podmiotami (dalej jako „Umowa”).
*   Miejsce zawarcia Umowy oraz obowiązujące prawo zależy od decyzji Spółek.
*   Rozliczenia wynikające z Umowy są dokonywane, w jednej walucie, np. w euro, złotych polskich, dolarach amerykańskich lub każdej innej walucie zgłoszonej przez Spółki jako waluta rozliczeń i zaakceptowanej przez Bank.
*   Jeden z uczestników przedmiotowej struktury zostaje wybrany tzw. Posiadaczem Rachunku Głównego i posiada (w Banku lub w C.) tzw. Rachunek Główny utworzony dla celów realizacji Umowy, na którym dokonywana jest rzeczywista konsolidacja środków z Rachunków Bieżących Spółek.
*   Konsolidacja sald przebiega zgodnie z wybranym przez Spółki jednym z poniższych wariantów:

Wariant I

W Wariancie I konsolidacja środków pieniężnych na Rachunku Głównym następuje dwuetapowo. W pierwszej kolejności środki pieniężne zostają skonsolidowane na specjalnie w tym celu wskazanym w Umowie Rachunku Bieżącym. Oznacza to, iż na koniec każdego dnia roboczego, właściwy oddział Banku bądź C. dokonuje następujących operacji:

*   w przypadku istnienia sald dodatnich na Rachunkach Bieżących — przenosi on środki z Rachunków Bieżących na powyższy w Umowie, Rachunek Bieżący do wysokości salda dodaniego, występującego na tych Rachunkach Bieżących na koniec dnia roboczego,
*   w przypadku istnienia sald ujemnych na Rachunkach Bieżących - przenosi on środki z powyższego, wskazanego w Umowie, Rachunku Bieżącego na przedmiotowe Rachunki Bieżące w wysokości salda ujemnego tych Rachunków Bieżących występującego na koniec dnia roboczego.

W drugim etapie, na początku następnego dnia roboczego zostają dokonane następujące operacje:

*   w przypadku wystąpienia salda dodatniego na wskazanym w Umowie Rachunku Bieżącym — przeniesienie, z pierwotną datą waluty, na Rachunek Główny środków zgromadzonych na tym Rachunku Bieżącym,
*   w przypadku wystąpienia w wyniku powyższych czynności salda ujemnego na wskazanym w Umowie Rachunku Bieżącym — przeniesienie, z pierwotną datą waluty, z Rachunku Głównego na ten Rachunek Bieżący środków pieniężnych odpowiadających wysokości salda ujemnego na tym Rachunku Bieżącym.

Wariant II

Alternatywnie, możliwa jest bezpośrednia konsolidacja środków na Rachunku Głównym, tj. z pominięciem wstępnej konsolidacji na wskazanym w Umowie Rachunku Bieżącym. W tym celu, następnego dnia roboczego po ustaleniu salda na Rachunkach Bieżących dokonywane są następujące operacje:

*   przeniesienie, z pierwotną datą waluty, bezpośrednio na Rachunek Główny środków pieniężnych pozostających na koniec dnia roboczego na Rachunkach Bieżących poszczególnych Spółek,
*   przeniesienie, z pierwotną datą waluty, z Rachunku Głównego środków pieniężnych na Rachunki Bieżące, które na koniec poprzedniego dnia roboczego wykazały saldo ujemne — do wysokości tych sald.

Należy zaznaczyć, że w obydwu wariantach:

*   Księgowania środków pieniężnych odbywają się automatycznie nie wymagają składania odrębnych dyspozycji przez Spółki.
*   W konsekwencji wyżej wymienionych działań konsolidacyjnych, saldo netto na Rachunku Głównym, dodatnie lub ujemne, odzwierciedla globalną pozycję finansową wszystkich Spółek biorących udział w przedmiotowym cash poolingu.
*   Jeżeli saldo netto jest kwotą dodatnią, naliczane są odsetki od tego salda i są one księgowane na Rachunku Głównym. Jeżeli saldo jest kwotą ujemną, naliczane są odsetki od tego salda i księgowane są one na Rachunku Głównym.
*   Wszelkie operacje na Rachunku Głównym dokonywane są do kwoty przyznanego kredytu w Rachunku Głównym.
*   Środki przeniesione na koniec każdego dnia roboczego na Rachunek Główny / z Rachunku Głównego są w tej samej wysokości z powrotem przenoszone na odpowiednie Rachunki Bieżące, na podstawie odrębnych porozumień zawartych pomiędzy Spółkami.
*   Odsetki naliczone / zapłacone od salda na Rachunku Głównym występującym po dokonaniu operacji na koniec dnia roboczego, są odpowiednio realokowane pomiędzy Spółkami, na podstawie odrębnych porozumień zawartych pomiędzy nimi.
*   Bank za świadczenie na rzecz Spółek opisanej powyżej usługi pobiera miesięczne wynagrodzenie w formie prowizji i opłat.

Bank pragnie nadmienić, że na wniosek Banku Urząd Statystyczny w Łodzi wydał w dniu 27 listopada 2009 r. klasyfikację statystyczną, wedle której usługi cash poolingu polegające na zarządzaniu płynnością finansową uczestników grupy kapitałowej poprzez rzeczywistą konsolidację sald z poszczególnych rachunków bankowych mieszczą się:

*   w przypadku PKWiU z 2008 r. - w grupowaniu 64.99.19.0, tj. Usługi finansowe (z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych), gdzie indziej niesklasyfikowane”,
*   w przypadku PKWiU z 2004 r. w grupowaniu 65.23.10-00.00, tj.. „Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalno-rentowych”,
*   w przypadku PKWiU z 1997 r. - w grupowaniu 65.23.10-00.00, tj. „Usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Z kolei Minister Finansów na wniosek Banku wydał w dniu 11 stycznia 2010 r. interpretację indywidualną (sygn. IPPB2/436-440/09-3/MZ) dotyczącą opisanej wyżej usługi cash poolingu, w której potwierdził stanowisko Banku, iż przedmiotowa usługa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy opisane powyżej czynności wykonywane przez Bank (indywidualnie lub we współpracy z C. należy dla celów VAT traktować jako elementy jednej usługi cash poolingu, świadczonej przez Bank (ewentualnie przez Bank we współpracy z C.), a tym samym czynności wykonywanych przez uczestników struktury cash poolingu (tj. Spółki) nie należy traktować jako odpłatnego świadczenia usług na rzecz Banku w rozumieniu ustawy o VAT ?
2.  Czy powyższa usługa cash poolingu, tj. kompleksowa usługa zarządzania płynnością finansową, w świetle obecnie obowiązujących przepisów Ustawy o VAT podlega zakresowi zwolnienia od opodatkowania VAT ?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. Pyt. 1.

Opisane powyżej czynności wykonywane przez Bank (indywidualnie lub we współpracy z C.) należy dla celów VAT traktować jako elementy jednej usługi cash poolingu, świadczonej przez Bank (ewentualnie przez Bank we współpracy z C.), a tym samym czynności wykonywanych przez uczestników struktury cash poolingu (tj. Spółki) nie należy traktować jako odpłatnego świadczenia usług na rzecz Banku w rozumieniu ustawy o VAT.

Ad. Pyt. 2.

Zdaniem Banku, powyższa usługa cash poolingu, tj. kompleksowa usługa zarządzania płynnością finansową, w świetle obecnie obowiązujących przepisów Ustawy o VAT podlega zakresowi zwolnienia od opodatkowania VAT.

Ad.1.

Zdaniem Banku, w świetle art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, czynności wykonywane przez uczestników struktury w ramach umowy zarządzania wspólną płynnością finansową oraz odrębnych porozumień między nimi nie stanowią odpłatnego świadczenia usług i pozostają poza zakresem opodatkowania VAT.

Stosownie bowiem do art. 8 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Biorąc powyższe przepisy pod uwagę, to Bank (ewentualnie we współpracy z C.) jest podmiotem, który, na podstawie postanowień umowy o cash pooling świadczy kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową. W ramach przedstawionej w stanie faktycznym struktury cash poolingu, wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi zarządzania środkami pieniężnymi Spółek są wykonywane przez Bank w zamian za wynagrodzenie w postaci opłat i prowizji. Jednocześnie, to Spółki pozostają beneficjentem świadczenia dokonywanego przez Bank.

W ramach opisanej usługi cash poolingu, to Bank jest jedynym podmiotem przejawiającym aktywność w zakresie zarządzania środkami finansowymi i to Bank dostarcza system, w ramach którego czynności takie jak obciążenie rachunków następują automatycznie, bez konieczności zawierania odrębnych umów między uczestnikami, którzy przystąpili do umowy cash poolingu. Wszelkie czynności faktyczne i prawne, jak np. operacje związane z przelewami środków finansowych i zwrotnymi przelewami tych środków, a także rozliczeniami związanymi z tymi przelewami są dokonywane tylko i wyłącznie przez Bank.

Czynności wykonywane przez Spółki, polegające w szczególności na udostępnieniu swoich rachunków umożliwiające Bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach systemu cash poolingu, nie stanowią świadczenia usług na rzecz Banku. Beneficjentami czynności wykonywanych w ramach kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową są bowiem Spółki. Działania, które podejmują one w ramach umowy cash pooling są wykonywane na ich własną rzecz, tj. umożliwiają Spółkom obniżenie kosztów finansowania prowadzonej działalności oraz odpowiednią alokację środków pieniężnych.

Dodatkowo, Bank wskazuje także, iż czynności dokonywane przez Spółki w ramach cash poolingu nie stanowią usług w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. (Dz. U. z 2008 r., nr 207, poz. 1293.; dalej: „PKWiU z 2008 r.). Dodatkową okolicznością potwierdzającą, iż czynności wykonywane w ramach struktury cash poolingowej przez Spółki są poza zakresem opodatkowania VAT jest pogląd Urzędu Statystycznego w Warszawie wyrażony w opinii z dnia 6 grudnia 2002 r. (sygn. …..), stanowiący odpowiedź na pytanie dotyczące kwalifikacji czynności wykonywanych przez uczestników umowy cash poolingu innych niż bank, w którym Urząd Statystyczny w Warszawie wskazał) iż: „ zgodnie z obowiązującą od dnia 1 lipca 1997 r. Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (\`(...)\`) oraz zgodnie z Klasyfikacją Wyrobów i Usług usługi są to czynności (będące końcowymi efektami działalności) o charakterze usługowym, świadczone przez podmioty gospodarcze (jednostki organizacyjne) na rzecz innych podmiotów gospodarczych (jednostek organizacyjnych) lub na rzecz ludności. Opisane czynności Spółki nie spełniają ww. zasad i nie stanowią usług w rozumieniu Klasyfikacji PKWiU (KWiU)”. Opisane czynności klientów Banku nie spełniają ww. zasad i nie stanowią usług w rozumieniu Klasyfikacji PKWiU”.

Organ statystyczny w powyższej opinii uznał, iż w przypadku czynności wykonywanych w ramach cash poolingu usługa świadczona jest jedynie przez ten podmiot, który organizuje operacje przepływów środków pieniężnych. Natomiast pozostałe podmioty uczestniczące w dokonywanych operacjach finansowych za pośrednictwem podmiotu organizującego przepływy, są odbiorcami tych usług. W konsekwencji, działania Spółek w ramach umowy cash poolingu pozostają poza zakresem opodatkowania VAT. Natomiast w zakresie opodatkowania VAT mieszczą się — jako odpłatne świadczenie usługi cash poolingu, czynności podejmowane przez Bank.

Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych. Między innymi, w interpretacji z dnia 31 marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził, iż:

„(.. .)czynności wykonywane przez uczestników usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową na podstawie zawartych umów, w tym także przez Wnioskodawcę, umożliwiających bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash-poolingu, nie stanowią odrębnego świadczenia usług, w rozumieniu art. 8 cyt. ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową”.

Analogiczny pogląd został wyrażony przez organy podatkowe m.in. w:

*   interpretacji indywidualnej z dnia 16 maja 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn. ITPP2/443-277a/11/AK),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 12 kwietnia 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP1 -443-167/11-2/I Go),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 29 marca 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP1-443-154/11 -2/MP),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 4 stycznia 2010 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP1 /443-1063/09-2/AW),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 10 lutego 2009 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPPI -443-2175/08-2/AK),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 17 czerwca 2008r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (IBPP2/443-267/08/lCz)
*   interpretacji indywidualnej z dnia 8 listopada 2007r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP2-443-124/07-03/KCH),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 8 listopada 2007r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP2-443-112/07-4/BM).

Wobec powyższego, zdaniem Banku, niedopuszczalne jest uznanie cash poolingu za umowę na podstawie, której zarówno Bank, jak i Spółki świadczą usługi podlegające opodatkowaniu VAT. Zatem czynności wykonywane przez Bank (indywidualnie lub we współpracy z C.) należy dla celów VAT traktować jako jedną usługę cash poolingu, świadczoną wyłącznie przez Bank (ewentualnie przez Bank i C.), natomiast czynności wykonywanych przez uczestników struktury cash poolingu (tj. Spółki) nie należy traktować jako odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT.

Ad. 2.

Zdaniem Banku, świadczona przez niego samodzielnie lub wraz z C. usługa cash poolingu, w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy o VAT stanowi usługę zwolnioną z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

Art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT stanowi, że zwolnieniu od opodatkowania VAT podlegają „usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług”.

Ponadto, stosownie do art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13 ustawy o VAT, nie mają zastosowania do czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa oraz usług w zakresie leasingu.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy zauważyć, że wśród wyżej wymienionych usług wyłączonych ze zwolnienia od VAT nie ma usług cash poolingu (zarządzania płynnością finansową).

Bank podkreśla, iż wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2011 r. nowych przepisów ustawy o VAT (m.in. odejście od klasyfikowania towarów i usług za pomocą PKWiU z 1997 r.) nie zmieniło zasadniczo zakresu zwolnienia z opodatkowania VAT, a jedynie miało na celu dostosowanie brzmienia polskich przepisów o VAT do brzmienia regulacji wspólnotowych (art. 135 ust. 1 lit. b-f Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm.), które stanowią iż zwolnieniu z podatku od wartości dodanej podlegają min.:

*   udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę;

*   pośrednictwo lub wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych, poręczeń wszelkich innych zabezpieczeń i gwarancji oraz zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę;

*   transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych z wyłączeniem windykacji należności;

*   transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów; oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2 Dyrektywy.

Stąd w stosunku do usług, które dotychczas podlegały zwolnieniu od VAT, co do zasady nie powinna nastąpić zmiana opodatkowania (z wyjątkami — które zdaniem Banku nie mają zastosowania w przypadku omawianej transakcji). Zasadniczym celem zmian było bowiem jedynie wprowadzenie w miejsce dotychczasowej identyfikacji usług zwolnionych przy użyciu klasyfikacji statystycznych - rozgraniczenia usług zwolnionych co do przedmiotu. Uznano bowiem, że „wprowadzenie tych zmian pozwoli na osiągnięcie zgodności zakresu usług zwolnionych od podatku z przepisami dyrektywy. Zmiany dokonane w klasyfikacji uniemożliwiają w tym przypadku poprawne opracowanie załącznika do ustawy określającego zakres usług zwolnionych, w sposób zgodny z przepisami dyrektywy” (Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, druk sejmowy nr 3205 z dnia 24 marca 2010 r., s. 8).

Należy zatem przyjąć, że aktualne wciąż pozostaje stanowisko wyrażone przez Ministra Finansów (w odpowiedzi z dnia 2 lipca 2004 r., na interpelację poselską nr 6005 dotyczącą kwalifikacji dla celów podatkowych porozumień o wspólnym zarządzaniu płynnością finansową przez grupę spółek) na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów i potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych, zgodnie z którym usługa cash poolingu powinna być zwolniona z opodatkowania VAT. Zgodnie z PKWiU z 1997 r., zakwalifikował usługi zarządzania płynnością finansową wykonywane w ramach cash polingu jako „Usługi pośrednictwa, gdzie indziej niesklasyfikowane”, zwolnione z podatkowania VAT.

Co więcej, tezę, iż wspomniana zmiana ustawy o VAT pozostała bez wpływu na kwestię zwolnienia z VAT usługi cash poolingu, potwierdziły organy podatkowe w licznych interpretacjach. Tytułem przykładu wskazać można interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP3/443-420/11-4/KC), w której organ stwierdził, że „usługi zarządzania płynnością finansową świadczone w ramach opisanego systemu cash-poolingu będą podlegały zwolnieniu od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy”.

Takie samo stanowisko zostało zaprezentowane również w innych interpretacjach prawa podatkowego wydanych już na gruncie obowiązujących obecnie przepisów np.:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2011 r. (sygn. IPPP1/443-883/11-3/AW),
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 20 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP3/443-472/11-4/LK),
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. ILPP4/443-171/11-4/ISN),
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2011 r. (sygn. PPP1-443-158/11-2/JL).

Dlatego też, zdaniem Banku, świadczona przez niego (we współpracy C.), usługa cash poolingu stanowi usługę zwolnioną od opodatkowania podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Ad. 1.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Stosownie do art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, zgodnie z art. 15 ust. 2 przedmiotowej ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przedstawionego we wniosku okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca (Bank) samodzielnie lub wspólnie z C. oferuje swoim klientom (podmiotom z jednej grupy kapitałowej) możliwość uczestniczenia z strukturze typu Cash pooling, służącej zarządzaniu płynnością finansową jego uczestników poprzez rzeczywistą konsolidację sald z ich poszczególnych rachunków bankowych. System ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez jej uczestników poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald (dodatnich i ujemnych) na ich rachunkach bankowych.

Przedmiotowy Cash pooling jest oparty na następującej strukturze:

*   klienci korporacyjni, będący jednocześnie członkami grupy kapitałowej (Spółki) posiadają rachunki bieżące w oddziałach Banku lub C., Spółki mogą być polskimi rezydentami lub rezydentami innych państw.
*   Z uwagi na fakt, że przedmiotowy Cash pooling jest świadczony łącznie przez Bank lub C., Spółki podpisują jedną umowę o świadczeniu usługi Cash poolingu z powyższymi podmiotami.
*   Jeden z uczestników przedmiotowej struktury zostaje wybrany tzw. Posiadaczem Rachunku Głównego i posiada (w Banku lub C.) tzw. Rachunek Główny, utworzony dla celów realizacji Umowy, na którym dokonywana jest rzeczywista konsolidacja środków z rachunków bieżących Spółek.
*   Konsolidacja sald przebiega zgodnie z wybranym przez Spółki jednym z wariantów, które szczegółowo przedstawione zostały w opisie stanu faktycznego sprawy. W obu przedstawionych wariantach księgowanie środków pieniężnych odbywa się automatycznie i nie wymaga składania odrębnych dyspozycji przez Spółki.

*   W konsekwencji działań konsolidacyjnych, saldo na Rachunku Głównym odzwierciedla globalną pozycję finansową wszystkich Spółek biorących udział w Cash poolingu. W zależności od tego, czy saldo jest kwotą dodatnią czy ujemną, naliczane są odsetki od tego salda i są one księgowane na Rachunku Głównym. Odsetki naliczone / zapłacone od salda na Rachunku Głównym występujące po dokonaniu operacji na koniec dnia roboczego są odpowiednio realokowane pomiędzy Spółkami na podstawie odrębnych porozumień pomiędzy nimi.
*   Bank za świadczenie na rzecz Spółek usługi Cash poolingu pobiera miesięczne wynagrodzenie w formie prowizji i opłat.

Na wniosek Banku, Urząd Statystyczny w Łodzi zakwalifikował usługi Cash poolingu polegające na zarządzaniu płynnością finansową uczestników grupy kapitałowej jako „usługi finansowe (z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych), gdzie indziej niesklasyfikowane” PKWiU z 2008 r. 64.99.19.0.

W tym miejscu wskazać należy, iż polskie przepisy podatkowe nie regulują zasad opodatkowania umowy Cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana, umowa Cash poolingu porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik tego typu nie wie, czy środki jego zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu.

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy Cash poolingu należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie w roli usługodawcy będzie występował Bank (ewentualnie we współpracy z C.), który wykonywał będzie wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej, jaką jest Cash pooling i z tytułu wykonywania tej usługi będzie otrzymywał wynagrodzenie. Natomiast czynności wykonywane na podstawie zawartej umowy przez Spółki, umożliwiające Bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych z prowadzonych dla nich rachunków bankowych, będą stanowić jedynie element pomocniczy, konieczny dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową.

Jak słusznie wskazał Wnioskodawca, w ramach opisanej usługi Cash poolingu Bank jest podmiotem przejawiającym aktywność w zakresie zarządzania środkami finansowymi i to Bank dostarcza system, w ramach którego czynności takie jak obciążenie rachunków następują automatycznie, bez konieczności zawierania odrębnych umów miedzy uczestnikami, którzy przystąpili do umowy Cash poolingu. Wszelkie czynności faktyczne i prawne, jak np. operacje związane z przelewami środków finansowych i zwrotnymi przelewami oraz z rozliczeniami związanymi z tymi przelewani są dokonywane wyłącznie przez Bank, ewentualnie we współpracy z C..

Spółki uczestniczące w systemie Cash poolingu organizowanym przez Bank, nie będą świadczyć na rzecz Banku usług w rozumieniu przepisów o VAT, a będą jedynie usługobiorcą usługi świadczonej przez Bank. Czynności wykonywane przez Spółki polegające w szczególności na udostępnianiu swoich rachunków umożliwiające Bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach systemu Cash poolingu nie stanowią świadczenia usług na rzecz Banku. Podmiotem świadczącym usługi w rozumieniu ustawy o VAT w ramach kompleksowej obsługi systemu będzie Bank (ewentualnie we współpracy z C.).

Ad. 2.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3 i art. 129 ust. 1. Jednakże na mocy art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Ustawodawca zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku. I tak, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług .

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

W myśl przepisu art. 43 ust. 15 ustawy zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Jak podkreślił Wnioskodawca, Cash pooling jest kompleksowym produktem oferowanym przez Bank samodzielnie lub łącznie z C., służącym zarządzaniu płynnością finansową jego uczestników poprzez rzeczywistą konsolidację sald z ich poszczególnych rachunków bankowych. System ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez jej uczestników poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald na ich rachunkach bankowych. Świadczone przez Wnioskodawcę usługi zarządzania płynnością finansowa uczestników grupy kapitałowej mieszczą się w PKWiU 2008r. w grupowaniu 64.99.19.0 tj. „Usługi finansowe (z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych), gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem tut. Organu, kompleksowe usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Bank (ewentualnie przez Bank we współpracy z C.) mieszczą się w katalogu usług wymienionych w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy. Tym samym, usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz Spółek, w ramach opisanego systemu Cash poolingu, podlegają zwolnieniu od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.

Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 ustawa - Ordynacja podatkowa). A zatem, wniosek o wydanie interpretacji może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego, nie zaś grupy osób. Z tych też względów - z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - zaznacza się, iż niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy jedynie Wnioskodawcy, nie zaś wszystkich uczestników struktury cash poolingu, nie rozstrzyga również relacji pomiędzy Spółkami – uczestnikami struktury Cash poolingu. Uwzględniając powyższe wskazać zatem należy, iż interpretacja nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych uczestników, którzy chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinni wystąpić z odrębnymi wnioskami o jej udzielenie. W konsekwencji regulacje zawarte w art. 14k-14n ustawy Ordynacja podatkowa nie będą miały zastosowania dla tych podmiotów.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.