Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-176/07/IB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2007-11-20
Teza: Czy od części, której spadkobiercy zrzekli się na Pana z żądaniem jej spłaty, musi Pan zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości według stawki 19%, a jeżeli tak to czy kwoty spłaty spadkobiercom i zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnych będą stanowiły koszty uzyskania przychodów?
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; opodatkowanie; spadek; spadek-dział spadku; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 5 września 2007 r. (data wpływu 6 września 2007 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia od podatku dochodowego przychodów ze sprzedaży nieruchomości w części nabytej w drodze działu spadku - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 września 2007 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia od podatku dochodowego przychodów ze sprzedaży nieruchomości w części nabytej w drodze działu spadku.

**W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.**

Rodzice Wnioskodawcy mieli gospodarstwo rolne. W maju 1968 r. zmarła matka. Ojciec ożenił się ponownie i na gospodarstwie pozostawał tylko z macochą. Ojciec zmarł w maju 1987 r. W 1999 r. wraz z trojgiem rodzeństwa i macochą wystąpił Pan do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po matce i ojcu. Postanowieniem sądu z 1999 r. spadek po matce nabył ojciec, Pan i troje rodzeństwa (każdy ułamkową część). Natomiast spadek po ojcu nabyła w ¼ części macocha i Pan wraz z trojgiem rodzeństwa (każdy ułamkową część). Na gospodarstwie nadal pozostawała macocha, która zmarła w październiku 2005 r. Spadek po macosze odziedziczyły jej siostry z Białorusi. W związku z długo trwającą procedurą sądową dotyczącą spadkobierczyń z Białorusi postanowienie w sprawie nabycia przez nie spadku wydane zostało w styczniu 2007 r. Wraz ze wszystkimi spadkobiercami postanowił Pan sprzedać to gospodarstwo i podzielić pieniądze zgodnie z przypadającą dla każdego częścią. Ze względu na niemożność przyjazdu przez niektórych spadkobierców w celu dokonania sprzedaży, w celu ułatwienia przeprowadzenia tej transakcji wszyscy spadkobiercy zrzekli się swojej części na Pana z żądaniem spłaty, o co wnioskowali do sądu. Sąd w marcu 2007 r. wydał postanowienie w sprawie o dział spadku, przyznając Panu gospodarstwo na wyłączną własność oraz zasądził do spłaty dla każdego ze spadkobierców żądaną kwotę (określoną w postanowieniu) w terminie czterech miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. W lipcu 2007 r. sprzedał Pan przedmiotową nieruchomość i spłacił spadkobierców zgodnie z przypadającą im ułamkową częścią od wartości sprzedaży. Spłacił Pan wyższe kwoty niż określone postanowieniem sądu. Od kwot do spłaty określonych w postanowieniu sądu w sprawie działu spadku zapłacił Pan podatek od czynności cywilnoprawnych według stawki 2%.

**W związku z powyższym zadano następujące pytanie.**

Czy od części, której spadkobiercy zrzekli się na Pana z żądaniem jej spłaty, musi Pan zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości według stawki 19%, a jeżeli tak to czy kwoty spłaty spadkobiercom i zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnych będą stanowiły koszty uzyskania przychodów?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż ta będzie w całości zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ jest to spadek po spadkodawcach (Pana rodzicach), którzy zmarli w 1968 r. i w 1987 r., a postanowieniem sądu spadek został nabyty w 1999 r., od jego nabycia minęło 5 lat. Fakt, że dział spadku nastąpił w 2007 r., nie spowodował u Pana jego nabycia, a tylko zamianę składnika rzeczowego na pieniądze. Nie osiągnął Pan z tego tytułu żadnego przychodu. W myśl art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych do 31 grudnia 2006 r. stosuje się zasady określone w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 ww. ustawy, wolne w całości od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli ich nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny.

**Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.**

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust.2, nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 217, poz. 1588) wprowadzono obowiązujące od 1 stycznia 2007 r., zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.).

Z uwagi na treść przepisu art. 7 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. do odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Na podstawie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. - wolne od podatku dochodowego były przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, w całości - jeżeli ich nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny.

Stosownie do przepisów art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia.

W przedstawionym stanie faktycznym śmierć Pana matki nastąpiła w maju 1968 r., natomiast Pana ojca – w maju 1987 r. Wtedy też nastąpiło nabycie przez Pana udziału (określonej ułamkowej części) w prawie własności gospodarstwa rolnego. W wyniku nabycia spadku stał się Pan współwłaścicielem tej nieruchomości. Prawo własności całej nieruchomości przysługiwało Panu zaś dopiero w 2007 r., kiedy sąd wydał postanowienie w sprawie o dział spadku.

W świetle wyżej cytowanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przedmiotowym zwolnieniem nie zostały natomiast objęte przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych nabytych w drodze działu spadku. Nie można bowiem utożsamiać nabycia w drodze działu spadku z nabyciem w drodze spadku, o którym mowa w tym przepisie. Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Dział spadku może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu, na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Nie zmienia to jednak faktu, iż dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku. Nabycie nieruchomości i praw majątkowych w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy, nie stanowi zatem nabycia w drodze spadku w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji przychody uzyskane ze sprzedaży przedmiotowych nieruchomości i praw majątkowych nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego w tej części.

Zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d powołanej ustawy, znajduje zastosowanie do całości przychodu ze sprzedaży w sytuacji, w której sprzedaży nieruchomości bądź praw majątkowych dokonają wszyscy współspadkobiercy przed dokonaniem działu spadku. W odmiennym przypadku zwolnieniem objęte są wyłącznie przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości bądź praw majątkowych, które odpowiadają udziałowi w spadku.

Poza tym, zgodnie z teorią prawa rzeczowego, przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności (działu spadku, podziału majątku wspólnego) jest nabyciem tych rzeczy. Stąd wszelkie przypadki gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak też stan jej majątku osobistego.

W przedstawionej sytuacji, w wyniku działu spadku dokonanego w 2007 r. nastąpiło nabycie przez Pana części nieruchomości – tej części, która przekracza Pana udział w spadku. Od tego momentu nieruchomość przypadła Panu w całości. Tym samym nabycie tej części nie nastąpiło w drodze spadku w datach śmierci Pana rodziców. W 2007 r. otrzymał Pan gospodarstwo rolne na wyłączną własność, za spłatą na rzecz każdego z pozostałych spadkobierców. Od spłacanych kwot, określonych postanowieniem sądu w sprawie działu spadku, zapłacił Pan podatek od czynności cywilnoprawnych. Należy nadmienić, że obowiązek podatkowy przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – stosownie do art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450) – ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.

W konsekwencji, przychód uzyskany w lipcu 2007 r. ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w części nabytej w 2007 r. w drodze działu spadku ponad przypadający Panu udział spadkowy nie jest przychodem zwolnionym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r. na podstawie art. 30e ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Natomiast, podstawą obliczenia podatku – stosownie do ust. 2 niniejszego przepisu – o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

W świetle powyższego, poniesione przez Pana i udokumentowane wydatki w postaci kwot faktycznie spłaconych spadkobiercom tytułem nabycia nieruchomości w drodze działu spadku oraz zapłacony w związku z tym podatek od czynności cywilnoprawnych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Jednocześnie jednak należy nadmienić, że stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny lub leśny.

Z postanowień art. 2 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.

Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę, w szczególności zaś przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń