Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-395/11/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-11-21
Teza: Czy umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 Prawa o spółdzielniach mieszkaniowych podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych tak jak umowa sprzedaży wymieniona w art. 1 ust. 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; prawa-przeniesienie prawa-przeniesienie prawa własności; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 02 września 2011 r. (data wpływu do tut. Biura – 05 września 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05 września 2011 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W związku z przetargiem, który odbył się dnia 20 lipca 2011 r. Wnioskodawca nabył w drodze licytacji lokal mieszkalny. Przetarg został ogłoszony ponieważ w drodze eksmisji poprzedniego lokatora wygasło spółdzielcze prawo lokatorskie. Wnioskodawca przystąpił do licytacji nie będąc członkiem spółdzielni i zgodnie z regulaminem przetargu wpłacił w ustalonym terminie wartość rynkową wylicytowanego mieszkania. Ze względu na to, iż nie jest to mieszkanie spółdzielcze oraz posiada udział w gruncie, jednym z kolejnych kroków formalnych jest założenie księgi wieczystej po uprzednim sporządzeniu aktu notarialnego.

W kancelarii notarialnej ma zostać zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkaniowego i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Notariusz uważa, iż taką umowę należy potraktować jako typową umowę sprzedaży z wszelkimi konsekwencjami z tego tytułu oraz należy naliczyć podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu sprzedaży lokalu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 prawa o spółdzielniach mieszkaniowych podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych tak jak umowa sprzedaży wymieniona w art. 1 ust. 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie należy odprowadzać podatku od czynności cywilnoprawnych przy sporządzaniu umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności tak jak czyni się to przy umowie sprzedaży.

Wnioskodawca wskazał, iż spółdzielnia ogłosiła „przetarg na nabycie prawa odrębnej własności lokalu mieszkaniowego". W regulaminie przetargu nie ma mowy o jakiejkolwiek sprzedaży. Przeniesienie prawa własności stanowi tytułową formę nabycia, która nie jest czynnością określoną wprost w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem zgodnie z ustawą z dnia 9 września 2000 r., ani też nie stanowi żadnego innego działania ze skutkami prawnymi określonymi w art. 1 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych muszą zaistnieć konkretne przesłanki, aby można było przystąpić do przeniesienia prawa własności. Spółdzielnia mieszkaniowa w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego ogłasza przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikacje ogłoszenia w prasie lokalnej. Pierwszeństwo w nabyciu lokalu mają członkowie spółdzielni, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i zgłoszą gotowość zawarcia umowy o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności tego lokalu. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych pierwszeństwo ma najdłużej oczekujący, z tym, że warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu na takiego członka jest wpłata wartości rynkowej lokalu. Umowa taka może być zawarta zarówno z członkiem spółdzielni, jak i osobą, która nie jest jej członkiem w przypadku braku członków, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i nie zgłoszą gotowości zawarcia umowy. Zgodnie z przepisami ww. ustawy warunkiem przeniesienia na nabywców odrębnej własności lokalu jest również wpłata wartości rynkowej tegoż lokalu. Wnioskodawca wskazał, iż w opisie zaistniałego stanu faktycznego wszystkie te okoliczności miały miejsce.

Zatem w ocenie Wnioskodawcy - przy spełnieniu wszystkich przesłanek ww. ustawy - nie należy odprowadzać podatku od czynności cywilnoprawnych przy sporządzaniu umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przenoszeniu jego własności w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, albowiem zgodnie z logiczną konkluzją nie stanowi ona umowy sprzedaży w omawiany przedmiocie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu temu podatkowi decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż dnia 20 lipca 2011 r. Wnioskodawca nabył w drodze licytacji lokal mieszkalny. Przetarg został ogłoszony ponieważ w drodze eksmisji poprzedniego lokatora wygasło spółdzielcze prawo lokatorskie. Wnioskodawca przystąpił do licytacji nie będąc członkiem spółdzielni i zgodnie z regulaminem przetargu wpłacił w ustalonym terminie wartość rynkową wylicytowanego mieszkania. W kancelarii notarialnej ma zostać zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkaniowego i przeniesienia jego własności w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Zasady zawierania umów ustanowienia oraz przeniesienia odrębnej własności lokali określają przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Pierwszeństwo w nabyciu lokalu mają członkowie, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i zgłoszą gotowość zawarcia umowy o ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności tego lokalu. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, pierwszeństwo ma najdłużej oczekujący. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu na takiego członka jest wpłata wartości rynkowej lokalu.

W świetle powyższego, jeżeli ustanowienie i przeniesienie własności lokalu następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, to umowa ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego nie będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Umowa taka nie jest bowiem umową sprzedaży ani inną umową wymienioną w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, jako nie wymieniona w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.