Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT3.4011.923.2021.3.AW
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-02-02
Teza: Wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia nieruchomości.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza-pozarolnicza działalność gospodarcza; nieruchomości-zbycie nieruchomości; upadłość; zbycie-odpłatne zbycie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody z działalności gospodarczej.-Odpłatne zbycie składników majątku.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 8; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14-ust. 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22-ust. 8; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22c-pkt 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22d-ust. 2

Interpretacja indywidualna
==========================

– stanowisko nieprawidłowe
==========================

Szanowna Pani,

Stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych – jest nieprawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

8 listopada 2021 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia nieruchomości. Wniosek uzupełniony został 15 grudnia 2021 r. i 13 stycznia 2022 r.

**Opis stanu faktycznego**

W stosunku do dłużniczki A.B. na mocy postanowienia SR została ogłoszona upadłość konsumencka.

Z uwagi na fakt, że dłużniczka jest właścicielką nieruchomości gruntowej, położonej przy ul. A. w B., dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr 123, syndyk dokonał w dacie 29 października 2021 r. sprzedaży przedmiotowego składnika majątku.

Dłużniczka nabyła majątek do pierwotnego posiadania droga spadkową … w dacie 26 czerwca 2002 r.

Do roku 2018 była niezmiennie jej właścicielką.

Na skutek umowy podpisanej 11 czerwca 2014 r. w postaci przeniesienia własności na zabezpieczenie nieruchomość zmieniła właściciela.

7 marca 2018 r. doszło do zwrotnego przeniesienia własności na dłużniczkę.

W roku 2020 została ogłoszona jej upadłość, a w dacie 29 października 2021 r. syndyk dokonał sprzedaży tego składnika.

‒ W piśmie z 14 grudnia 2021 r. wskazała Pani ponadto:

Podstawa prawna zapytania: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub określonych praw majątkowych powstaje wtedy, gdy zbycie następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie.

Sprzedaż dotyczyła bezpośrednio masy upadłości. Składnik został sprzedany w przetargu zorganizowanym przez syndyka i stanowił masę upadłości.

Zbycie nastąpiło jako sprzedaż osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej pomimo faktu, że od roku 2008-2018 na przedmiotowej nieruchomości była prowadzona działalność gospodarcza przez upadłą A.B. – 10.11.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu – NIP (\`(...)\`).

Nieruchomość wykorzystywana była częściowo do prowadzenia działalności gospodarczej w latach 2008-2018, a częściowo do celów prywatnych. Działalność świadczona była w budynku przynależącym do nieruchomości jako budynku gospodarczego. Z domu korzystała Pani w celach prywatnych.

Ww. posiadała składnik majątku w postaci nieruchomości gruntowej położonej w D. przy ul. E. o pow. 0,2497, tj. działka o nr 1, dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr 456 we wspólności majątkowej małżeńskiej wraz z mężem C.B. wobec którego również ogłoszona została upadłość konsumencka i ten składnik w całości wszedł do jego postępowania zgodnie z art. 124 par. 1 PU podział majątku wspólnego jest niedopuszczalny – reprezentująca jest również syndykiem ww.

Dłużniczka posiadała nieruchomość w D., przy ul. E. jako osoba fizyczna. Nie była ona związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Składnik nie został jeszcze zbyty w postępowaniu upadłościowym C.B.

Upadła A.B. posiada jedynie ten składnik majątku innych brak w niniejszym postępowaniu.

W niniejszym postępowaniu syndyk nie dokonywała zbycia innych nieruchomości z uwagi na ich brak.

Środki ze zbycia zostaną przekazane w 90% na zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z tytułu zabezpieczenia posiadanego w dziale IV Księgi wieczystej jako hipoteka umowna do kwoty 610 821 zł 93 gr (sześćset dziesięć tysięcy osiemset dwadzieścia jeden 93/100) tytułem zabezpieczenia spłaty wierzytelności banku z tytułu udzielonego kredytu oraz innych należności wymienionych w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu, umowa nr (…) z 1 października 2012 r. – Wierzyciel Hipoteczny: Bank Spółka Akcyjna.

‒ W piśmie z 11 stycznia 2022 r. wskazała Pani ponadto:

Nieruchomość przed 2008 rokiem wykorzystywała Pani w celach prywatnych.

Nieruchomość po 2018 roku wykorzystywała Pani w celach prywatnych,

Pomimo faktu zmiany właściciela na przełomie 2014-2018 w okresie od 2008-2018 niezmiennie i nieprzerwanie prowadziła Pani tam działalność gospodarczą.

Z domu korzystała Pani do celów prywatnych, a ze sklepu – budynku gospodarczego – do prowadzenia działalności gospodarczej.

Aktywa te są posadowione na jednej nieruchomości i jednym gruncie. Sklep to budynek gospodarczy obok domu nierozerwalnie związany z nieruchomością.

Budynek wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej nie stanowił odrębnego składnika inwentarzowego.

Nieruchomość nie była środkiem trwałym w Pani działalności i nie była również ujęta w ewidencji środków trwałych.

Ani budynek mieszkalny ani budynek gospodarczy nie był środkiem trwałym w Pani działalności.

Budynek mieszkalny nie był amortyzowany, ale budynek gospodarczy zakłada Pani, że tak.

Około 20% nieruchomości była wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej.

Budynek został sklasyfikowany jako prawo własności składnika budowlanego posadowionego na gruncie w postaci budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego.

Budynek został wycofany z działalności w roku 2018 w momencie zakończenia przez Panią działalności gospodarczej.

Ponadto wyjaśniła Pani, że sprzedaż dotyczyła bezpośrednio masy upadłości w związku z ogłoszoną wobec Pani upadłością konsumencką jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Składnik został sprzedany w przetargu zorganizowanym przez syndyka i stanowił masę upadłości.

Zbycie nastąpiło jako sprzedaż osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej pomimo faktu, że od roku 2008-2018 na przedmiotowej nieruchomości była prowadzona przez Panią działalność gospodarcza – 10.11.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu - NIP (\`(...)\`).

Nieruchomość wykorzystywana była częściowo do prowadzenia działalności gospodarczej (budynek usługowy – sprzedaż mięsa) w latach 2008-2018, a częściowo do celów prywatnych.

Działalność świadczona była w budynku przynależącym do nieruchomości jako budynku gospodarczego. Z domu korzystała Pani jednak w celach prywatnych. Pomimo faktu zmiany właściciela ta działalność nadal była przez Panią prowadzona i nadal tam Pani zamieszkiwała z rodziną.

Posiadała Pani składnik majątku w postaci nieruchomości gruntowej położonej w D. przy ul. E. o pow. 0,2497, tj. działka o nr 1, dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr 456 we wspólności majątkowej małżeńskiej wraz z mężem C.B., wobec którego również ogłoszona została upadłość konsumencka i ten składnik w całości wszedł do jego postępowania – zgodnie z art. 124 par. 1 PU podział majątku wspólnego jest niedopuszczalny.

Wnioskodawczyni posiadała nieruchomość w D. przy ul. E. jako osoba fizyczna. Nie była ona związana z prowadzoną przez Panią działalnością gospodarczą. Składnik nie został jeszcze zbyty w postępowaniu upadłościowym C.B.

**Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 11 stycznia 2022 r. )**

Czy w związku ze sprzedażą tego składnika majątku przez syndyka ciąży obowiązek uiszczenia podatku w wysokości 19% wynikający z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tytułem odpłatnego zbycia przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym nastąpiło nabycie? Pani pytanie – od jakiej daty liczymy owe 5 lat – od roku 2002 czy od roku 2018?

**Pani stanowisko (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 11 stycznia 2022 r.)**

Ma Pani wątpliwości co do zasadności naliczenia podatku w wysokości 19% wynikającego z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tytułem odpłatnego zbycia przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie z uwagi na fakt, że byłam Pani właścicielką nieruchomości niezmiennie od roku 2002.

W wyniku nabycia spadku w dacie 15 marca 2002 … i działu spadku w dacie 26 czerwca 2002 roku stała się Pani wyłączną właścicielką nieruchomości. W dacie 11 czerwca 2014 roku nastąpiło przeniesienie własności na zabezpieczenie z tytułu zaciągniętego kredytu na rzecz E.F. Jednakże przez cały ten okres zamieszkiwała Pani przedmiotową nieruchomość i opłacała podatki oraz ponosiła koszty utrzymania nieruchomości. W wyniku spłaty kredytu ponownie nabyła Pani na własność nieruchomość w dacie 7 marca 2018 r. Rep. XXX. W dacie 29 października 2021 r. syndyk dokonał w postępowaniu upadłościowym sprzedaży przedmiotowego składnika majątku.

W Pani ocenie 5 lat powinno liczyć się od roku 2002 r., gdyż faktycznie Pani sytuacja osobista i mieszkaniowa nie uległa zmianie, a umowa miała charakter powrotnego przeniesienia własności, której warunek się ziścił w roku 2018 r.

Końcowo podała Pani dane techniczne budynku gospodarczego:

Identyfikacja obiektu budowlanego – budynek


| Nazwa | Budynek gospodarczy (dawniej budynek rozbioru mięsa) 
| lokalizacja | B., obręb C., ulica A. 
| rok ukończenia budowy powierzchnia użytkowa [m2] powierzchnia zabudowy[m2] Charakterystyka techniczno-funkcjonalna przeznaczenie obiektu: | 1960-70 (remont 2010-2011)49,5560,50gospodarcze 
| ilość kondygnacji: | jedna 
| podpiwniczenie: | brak 
| konstrukcja: | tradycyjna murowana 
| fundamenty: | żelbetowe 
| ściany: | nadziemia - pustaki żużlobetonowe; działowe - cegła ceramiczna pełna 
| stropy: | na szynach 
| posadzki: | płytki ceramiczne 
| tynki: | wewnętrzne: cementowo-wapienne obło­żone płytkami ceramicznymi do wys. 1,85 m, powyżej powłoka malarska olejna, na suficie panele z tworzyw sztucznych; elewacja: tynk cementowo-wapienny 
| stolarka okienna: | PCV 
| stolarka drzwiowa: | drewniana 
| dach: | drewniany 
| pokrycie dachu: | blacha 
| rynny i rury spustowe: | tradycyjne 
| wyposażenie w instalacje: | wodna, kanalizacyjna (szambo 3-komorowe), elektryczna (światło+siła) 
| stan techniczny: | przeciętny 

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.),

opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-d) powołanej ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

‒ jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy nie ma jednak zastosowania do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy – nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności gospodarczej i dniem ich zbycia nie upłynęło sześć lat (art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy).

W myśl art. 10 ust. 3 ustawy,

przepisy ust. 1 pkt 8 mają zastosowanie do odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

Z powyższego wynika zatem, że aby przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, mógł zostać zaliczony do źródła przychodów, określonego wyżej wskazanym przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy, spełnione muszą zostać co najmniej dwie podstawowe przesłanki:

‒ taki składnik majątku nie może być przedmiotem odpłatnego zbycia w wykonywaniu działalności gospodarczej,

‒ nieruchomość nie może być nieruchomością niemieszkalną wykorzystywaną w tej działalności.

Odrębnym źródłem przychodów jest, wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 3 wskazanej wyżej ustawy, pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej oznacza to działalność zarobkową:

a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

‒ prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

za przychody z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że

przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:

a) środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1 500 zł,

c) składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,

d) składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

‒ wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

W przytoczonym art. 14 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione zostały szczególne kategorie przychodów, które – w przypadku uzyskania ich przez podatnika – stanowią przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Takimi przychodami są m.in. przychody uzyskane z odpłatnego zbycia składników majątku, tj. środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, co wynika z treści art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) analizowanej ustawy.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2014 r. przepis ten wskazywał, że

przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących środkami trwałymi – ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Od dnia 1 stycznia 2015 r. przepis ten stanowi jednak, że

przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą (…).

Zmiana treści powyższego przepisu wynikała z przyjętej ostatecznie przez sądy administracyjne linii orzeczniczej, ukształtowanej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2014 r., sygn. akt II FPS 8/13.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzednie brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmowało swoim zakresem przychód z odpłatnego zbycia wyłącznie tych składników majątku, które podatnik wprowadził do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a nie wszystkich składników majątku. Tym samym, przychód ze sprzedaży składników majątku spełniających ustawową definicję środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, których podatnik nie ujął w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie stanowił przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, mimo że zbyciu podlegały składniki majątku w rzeczywistości służące tej działalności, a nie celom prywatnym podatnika.

Ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1328), ustawodawca doprecyzował brzmienie wyżej wskazanego przepisu i objął jego zakresem skutki podatkowe odpłatnego zbycia wszystkich składników majątku spełniających ustawowe kryteria uznania ich za środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, bez względu na to, czy podatnik wpisał je do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, czy też nie.

Jak wynika z uzasadnienia do projektu wskazanej ustawy zmieniającej, zmiana dotycząca sposobu ustalenia przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej ma charakter doprecyzowujący. Jej celem jest wyraźne wskazanie, że zbycie składnika majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej stanowi przychód z tej działalności. Dotyczy to składników, które z uwagi na przewidywany okres ich używania krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych, jak również składników, których podatnik – pomimo takiego obowiązku – nie ujął w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Przywołany wyżej przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015 r. – nie reguluje ani kwestii kwalifikowania składnika majątku do kategorii środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, ani obowiązku ujmowania go w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ani też dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Reguluje on wyłącznie kwestię skutków podatkowych zbycia wskazanych w nim składników majątku, podlegających ujęciu w ewidencji środków trwałych.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że regulacją art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r., objęty został przychód z odpłatnego zbycia tych składników majątku, które spełniają ustawową definicję środka trwałego oraz wartości niematerialnej i prawnej, podlegających ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, niezależnie od tego, czy podatnik wprowadził, czy też nie wprowadził te składniki do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jak również od tego, czy zaliczał do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne dokonywane od ich wartości początkowej.

Definicja środka trwałego zawarta została natomiast w treści art. 22a ust. 1 przedmiotowej ustawy, zgodnie z którym

amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

a) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

b) maszyny, urządzenia i środki transportu,

c) inne przedmioty

‒ o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Stosownie do art. 22 ust. 8 wskazanej ustawy

kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23.

W myśl art. 22c pkt 1 tej ustawy

amortyzacji nie podlegają grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, zwane odpowiednio środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Z powyższych wyjaśnień wynika, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają możliwości uznania danego składnika majątku za środek trwały od ujęcia go w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ani też dokonywania jego amortyzacji (zwłaszcza, że część środków trwałych objęta jest ustawowym wyłączeniem z amortyzacji podatkowej).

Stosownie natomiast do art. 22d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4.

Stosownie do art. 22f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

podatnicy, z wyjątkiem tych, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość nie prowadzą działalności gospodarczej, dokonują odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 22a ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 oraz w art. 22b.

W świetle powyższego, zaliczenie przychodu ze sprzedaży składnika majątku wykorzystywanego w prowadzonej działalności do przychodów z działalności gospodarczej jest możliwe, jeśli spełnione zostaną łącznie następujące warunki:

a. składnik majątku wykorzystywano dla celów prowadzonej działalności gospodarczej,

b. składnik ten stanowi/stanowił środek trwały w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

c. składnik majątku podlegał ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika m.in., że:

‒ nieruchomość, o której mowa we wniosku wykorzystywana była częściowo do prowadzenia działalności gospodarczej w latach 2008-2018, a częściowo do celów prywatnych;

‒ od roku 2008-2018 na przedmiotowej nieruchomości była prowadzona przez Panią działalność gospodarcza – 10.11.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu - NIP (\`(...)\`);

‒ z domu korzystała Pani do celów prywatnych, a ze sklepu – budynku gospodarczego – do prowadzenia działalności gospodarczej:

‒ działalność świadczona była w budynku przynależącym do nieruchomości jako budynku gospodarczego;

‒ nieruchomość nie była środkiem trwałym w Pani działalności i nie była również ujęta w ewidencji środków trwałych;

‒ około 20% nieruchomości była wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej;

‒ budynek został wycofany z działalności w roku 2018 w momencie zakończenia przez Panią działalności gospodarczej;

‒ budynek wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej nie stanowił odrębnego składnika inwentarzowego;

‒ aktywa te są posadowione na jednej nieruchomości i jednym gruncie. Sklep to budynek gospodarczy obok domu nierozerwalnie związany z nieruchomością;

‒ ani budynek mieszkalny ani budynek gospodarczy nie był środkiem trwałym w Pani działalności.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz powołane przepisy prawa, należy stwierdzić, że odpłatne zbycie opisanego budynku gospodarczego wraz z przynależnym do niego gruntem (wykorzystywanymi przez Panią w prowadzonej działalności gospodarczej) które wprawdzie nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jednak spełniały ustawową definicję środka trwałego, skutkuje powstaniem przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód z tytułu zbycia podlega opodatkowaniu zgodnie z wybranym (ostatnim) przez Panią sposobem opodatkowania pozarolniczej działalności gospodarczej.

W odniesieniu natomiast do budynku mieszkalnego (wraz z przynależnym do niego gruntem) – co do których nie znajdą zastosowania art. 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wyjaśnić należy, że obowiązek opodatkowania tej części należy rozpatrywać przez pryzmat art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym podstawową kwestią jest ustalenie daty nabycia w kontekście zawartej przez Panią umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie.

Wyjaśnić należy, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie należy do umów nienazwanych i jest zawierana na podstawie przepisów art. 155, art. 156 oraz art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 174 ze zm.).

Podstawowym celem tej umowy jest zabezpieczenie wierzytelności przez przeniesienie na wierzyciela własności oznaczonej rzeczy z równoczesnym zobowiązaniem wierzyciela do korzystania z tej rzeczy w sposób oznaczony w umowie i do powrotnego przeniesienia własności na zbywcę po zaspokojeniu zabezpieczonej wierzytelności. Konstrukcja umowy może opierać się na warunku rozwiązującym, po spełnieniu którego własność automatycznie przechodzi na dłużnika lub warunku zawieszającym, gdzie istnieje dopiero zobowiązanie do przeniesienia własności rodzące obowiązek ponownego zawarcia umowy przenoszącej tę własność.

W tej kwestii Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 2000 r., sygn. akt III CKN 246/00, stwierdził, że: „umowa przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie spłaty kredytu, w której kredytodawca zobowiązał się do przeniesienia z powrotem na kredytobiorcę własności nieruchomości niezwłocznie po spłacie kredytu, nie jest umową przeniesienia własności zawartą pod warunkiem (art. 157 § 1 Kodeksu cywilnego)”. Warunek pojawia się natomiast przy oświadczeniu w umowie przewłaszczenia odnośnie zwrotnego przeniesienia na dłużnika własności nieruchomości. Przeniesienie to odbywa się właśnie pod warunkiem, którym jest spełnienie świadczenia zwrotnego przez dłużnika.

Przewłaszczenie na zabezpieczenie może przybrać dwie formy.

W pierwszym wypadku, przewłaszczenie następuje pod warunkiem rozwiązującym i jest ono stosunkiem obligacyjnym, na podstawie którego właściciel przenosi własność rzeczy ruchomej na wierzyciela – pod warunkiem, że w razie spłaty przez dłużnika zobowiązań w terminie, umowa o przewłaszczenie ulegnie rozwiązaniu i własność rzeczy przejdzie z mocy prawa z powrotem na dłużnika.

W sytuacji, w której dłużnik nie spełni zobowiązania w terminie, własność rzeczy przechodzi definitywnie i to z mocy prawa na wierzyciela. W tym miejscu należy zaznaczyć, że stosownie do art. 157 § 1 Kodeksu cywilnego własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu.

W drugim przypadku, wierzyciel staje się definitywnym właścicielem rzeczy z chwilą zawarcia umowy, jednocześnie zobowiązując się do przeniesienia jej własności na dłużnika w przypadku spełnienia przez tego ostatniego przyjętych na siebie zobowiązań. W tym wypadku do powrotnego przeniesienia własności konieczne jest złożenie oświadczenia woli o przeniesienie własności.

Z uwagi na to, że nabycie własności nieruchomości przez wierzyciela następuje bezwarunkowo i bezterminowo, zobowiązanie wierzyciela do zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości na dłużnika po zaistnieniu określonych przesłanek ma charakter obligacyjny. Własność przechodzi od razu na pożyczkodawcę z tym, że mocą umowy jest on zobowiązany powrotnie przenieść własność na pożyczkobiorcę, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, gdy ten wykona swoje zobowiązanie z tejże umowy w terminie. W tym stanie rzeczy własność nieruchomości przewłaszczonej zostaje „ostatecznie” przeniesiona na pożyczkodawcę, mocą jednak umowy obligacyjnej pożyczkodawca zostaje ograniczony w rozporządzaniu tą nieruchomością w zakresie określonym w umowie do upływu terminu spłaty pożyczki oraz zobowiązany do powrotnego przeniesienia własności po wykonaniu zobowiązań z umowy przez pożyczkobiorcę.

Z art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika natomiast, że przewłaszczenie w celu zabezpieczenia wierzytelności, w tym pożyczki stanowi źródło przychodów, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 jedynie w sytuacji, gdy następuje ostateczne przeniesienie własności nieruchomości, a więc gdy podmiot zobowiązany do zwrotu zaciągniętej pożyczki (kredytu) nie wykona ciążącego na nim obowiązku. Przepis ten stanowi bowiem, że:

Przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia na podstawie umowy przewłaszczenia w celu zabezpieczenia wierzytelności, w tym pożyczki lub kredytu – do czasu ostatecznego przeniesienia własności przedmiotu umowy.

Zatem przychód z tytułu odpłatnego zbycia składnika majątku powstanie tylko wówczas, gdy przedmiot przewłaszczenia – w związku z nieuiszczeniem długu – definitywnie przejdzie na własność wierzyciela.

Powyższe oznacza, że zawarcie umowy przewłaszczenia w celu zabezpieczenia wierzytelności, tak jak w opisanym stanie faktycznym, tzn.

‒ nabyła Pani nieruchomość 26 czerwca 2002 r.;

‒ 11 czerwca 2014 r. została zawarta umowa przeniesienia własności na zabezpieczenie (przewłaszczenia na zabezpieczenie);

‒ 7 marca 2018 r. doszło do zwrotnego przeniesienia na Panią własności nieruchomości;

‒ w dacie 29 października 2021 r. syndyk dokonał sprzedaży tego składnika

nie wywołuje skutków podatkowych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie może być uznane za źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Innymi słowy – dla potrzeb art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) datę nabycia tej części nieruchomości – tj. budynku mieszkalnego wraz z przynależnym do niego gruntem – liczy się od 26 czerwca 2002 r.

Reasumując, zbycie:

‒ budynku gospodarczego wraz z przynależnym do niego gruntem (wykorzystywanymi przez Panią w prowadzonej działalności gospodarczej) skutkuje powstaniem przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

‒ budynku mieszkalnego (wraz z przynależnym do niego gruntem) nie skutkuje powstaniem źródła przychodu.

Informacje dodatkowe
--------------------

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu zaistnienia zdarzenia.

Podkreślenia wymaga, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Dlatego też organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, tj. okolicznościach przedstawionych przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Nie prowadzi natomiast postępowania dowodowego. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Tym samym, niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis przedstawiony we wniosku i jego uzupełnieniach. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie tła faktycznego sprawy, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Jak już uprzednio zaznaczono, organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez Wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

‒ Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i zastosuje się Pani do interpretacji.

‒ Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

‒ Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒ w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒ w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).