Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.167.2025.3.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-08
Teza: Skutki podatkowe odpłatnego zniesienia współwłasności.
Słowa kluczowe: spłata
zniesienie-zniesienie współwłasności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne-
Umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie
współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. f

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 maja 2024 r. wpłynął Pan wniosek z 8 maja 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków
    podatkowych odpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości. Uzupełnił go Pan – w
    odpowiedzi na wezwania – pismem z 16 czerwca 2025 r. (data wpływu 20 czerwca 2025 r.)
    oraz pismem z 26 czerwca 2025 r. (data wpływu 3 lipca 2025r.)
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego

    Zniesienie współwłasności odbyło się przez wydanie postanowienia w sądzie.
    Nieruchomość została nabyta około 25 lat temu i została zapisana na dwóch
    współwłaścicieli X i Y. Przez ten okres na wzrost wartości nieruchomości miał wpływ jeden
    współwłaściciel, X (Wnioskodawca), poprzez:
    - wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę
    - budowę budynku gospodarczego,
    - budowę wszystkich przyłączy, w tym elektryczne, wodno-kanalizacyjne (i związane z tym
      koszty projektów i pozwoleń),
    - ponoszenie kosztów utrzymania i eksploatacji,
    - wykonanie prac gospodarczych, w tym zagospodarowanie terenu (budowa wiaty,
      chodników, garażu oraz nasadzenia i budowa tarasu).
    W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że postanowienie sądu uprawomocniło się 29
    kwietnia 2025 r. (data z pieczątki) a informację telefoniczną z sądu o uprawomocnieniu
    otrzymał Pan 6 maja 2025 r. Przed zniesieniem współwłasności wraz z bratem byliście
    współwłaścicielami w udziale po połowie. Przedmiotem sądowego zniesienia
    współwłasności była działka położona w ... wraz z budynkiem gospodarczym. W wyniku
    sądowego zniesienia współwłasności otrzymał Pan drugą połowę ww. działki i tym samym
    stał się Pan jej jedynym właścicielem. W wyniku sądowego zniesienia współwłasności
    wartość rynkowa otrzymanego majątku nie jest wyższa niż wartość udziału. Zniesienie
    współwłasności odbyło się poprzez spłatę wartości połowy udziału działki. Spłaty dokonał
    Pan osobiście na rzecz brata, w wyniku czego stał się Pan jedynym właścicielem
    przedmiotowej nieruchomości.

## Pytanie

Czy w wyniku sądowego zniesienia współwłasności, w którym otrzymał Pan pozostałą
    część udziałów i stał się wyłącznym właścicielem działki, musi Pan zapłacić podatek od
    czynności cywilnoprawnych?
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem, w wyniku sądowego zniesienia współwłasności, w którym otrzymał Pan
    pozostałą część udziałów i stał się Pan wyłącznym właścicielem działki, nie musi Pan płacić
    podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):
      Podatkowi podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie
      współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.
    Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody,
      jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne
      wymienione w pkt 1 lub 2.
    Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2 powstaje z chwilą uprawomocnienia
      się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody – od
      przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3.

    Na podstawie art. 4 pkt 5 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy z zastrzeżeniem art. 5, ciąży – przy umowie o dział spadku lub
      o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa
      majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.
    Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy:
      Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie o zniesienie współwłasności lub o
      dział spadku – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad
      wartość udziału we współwłasności lub spadku.
    W myśl art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
      Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
      przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
      uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie
      prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez
      odliczania długów i ciężarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. ustawy:
      Stawki podatku od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie
      współwłasności oraz darowizny wynoszą:
      - przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania
      wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
      spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa
      spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym
      domu mieszkalnym − 2%.
    Stosownie do art. 10 ust. 1 ww. ustawy:
      Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w
      sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz
      obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku
      podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
      płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.
    Jak wynika z powołanych przepisów – umowa o zniesienie współwłasności ze spłatą lub
    orzeczenie sądu w tym przedmiocie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych. Obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na podmiocie nabywającym
    rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział we współwłasności.
    Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują pojęcia
    „współwłasność”, dlatego należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych
    w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Na podstawie art. 195 Kodeksu cywilnego:
      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
      (współwłasność).
    Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to
      może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć.
      Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest
      jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
    Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności rzeczy (ruchomej lub nieruchomej –
    nieruchomości) regulują postanowienia art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego. W świetle wyżej

    powołanych przepisów zniesienie współwłasności może nastąpić w drodze umowy między
    współwłaścicielami albo, w braku zgody między współwłaścicielami, na podstawie
    orzeczenia sądu.
    W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia
    współwłasności:
    1) podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka mniejszych
      (tzw. podział fizyczny),
    2) przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,
    3) sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).
    Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że od ok. 25 lat wraz z bratem
    byli Państwo współwłaścicielami nieruchomości (zabudowanej działki). Przez ten czas tylko
    Pan miał wpływ na wzrost wartości nieruchomości m.in. poprzez budowę budynku
    gospodarczego, wykonanie przyłączy mediów, zagospodarowanie terenu. Udział Pana i
    Pana brata w nieruchomości był równy.
    Postanowieniem sądu, które uprawomocniło się 29 kwietnia 2025 r. znieśli Państwo
    współwłasność nieruchomości. Sąd postanowił, że w wyniku zniesienia współwłasności
    nieruchomość zostanie przyznana Panu na wyłączną własność w zamian na przekazanie
    drugiemu współwłaścicielowi spłaty w wysokości wartości połowy działki.
    Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu
    podlega zniesienie współwłasności, jeżeli wiąże się ono z obowiązkiem spłat lub dopłat.
    Spłata stanowi wyrażoną w pieniądzu równowartość udziału w majątku wspólnym i
    występuje przy zniesieniu współwłasności wówczas, gdy całość majątku objętego
    współwłasnością (rzeczy) przyznano jednemu lub kilku ze współwłaścicieli. Natomiast
    dopłata ma wyrównać różnice powstałe wskutek fizycznego podziału majątku między
    współwłaścicieli, gdy zachodzą rozbieżności między faktycznie przyznaną im częścią
    majątku a udziałem w majątku objętym współwłasnością.
    W wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości Sąd postanowił przyznać Panu całą
    nieruchomość (na wyłączną własność). W zamian został Pan zobowiązany do przekazania
    spłaty na rzecz byłego współwłaściciela w wysokości przejętego udziału w działce.
    Jako że ww. zniesienie współwłasności nastąpiło odpłatnie (ze spłatą), to podlega
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tak stanowi cytowany powyżej
    art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) w powiązaniu z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Podstawę opodatkowania przy zniesieniu współwłasności – w myśl powołanego wyżej art.
    6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – stanowi wartość rynkowa
    rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności.
    Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się według art. 6 ust. 2
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Od podstawy tej, zgodnie z
    uregulowaniami analizowanej ustawy, nie odlicza się długów i ciężarów.
    Reasumując, w związku z odpłatnym zniesieniem współwłasności podlega Pan
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podstawę opodatkowania
    stanowi wartość rynkowa nabytego przez Pana udziału – ponad dotychczas (tj. przed
    wyrokiem sądu w przedmiocie zniesienia współwłasności) posiadany przez Pana – w
    nieruchomości, czyli 1/2 wartości rynkowej całej nieruchomości. Stawka podatku, jak
    stanowi art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wynosi
    2% tejże wartości rynkowej. W związku ze zniesieniem współwłasności powinien Pan
    złożyć – w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się ww. orzeczenia sądu – deklarację
    PCC-3, obliczyć i zapłacić podatek.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.