Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPP2.4512.135.2017.2.DC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-04-26
Teza: w zakresie stawek podatku VAT dla usług montażu instalacji solarnych i fotowoltaicznych dotyczących budynków mieszkalnych oraz usługi projektowej
Słowa kluczowe: instalacja; montaż; stawka-stawki podatku
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) oraz art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 9 lutego 2017 r. (data wpływu 10 lutego 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawek podatku VAT dla usług montażu instalacji solarnych i fotowoltaicznych dotyczących budynków mieszkalnych oraz usługi projektowej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 lutego 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania stawek podatku VAT dla usług montażu instalacji solarnych i fotowoltaicznych dotyczących budynków mieszkalnych oraz w zakresie zastosowania stawki podatku VAT dla wykonania usługi projektowej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa jest podmiotem działającym w sektorze odnawialnych źródeł energii. Jedną z form tej działalności jest oferowanie i dostarczanie kompleksowych rozwiązań opartych o instalacje solarne i fotowoltaiczne. W tym celu Spółka zamierza uczestniczyć w przetargach organizowanych przez jednostki samorządowe lub inne podmioty prawa publicznego (dalej: „Zamawiający”).

Przetargi te polegają na dostarczeniu i zamontowaniu kompleksowych instalacji solarnych lub fotowoltaicznych w lokalizacjach wskazanych przez Zamawiającego – na domach mieszkalnych mieszkańców danej jednostki samorządowej. W każdym przypadku, niezależnie od zakresu prac objętych przetargiem, w wyniku realizacji zamówienia publicznego poszczególni użytkownicy otrzymują możliwość uzyskiwania energii wytworzonej za pomocą instalacji solarnej lub fotowoltaicznej. Innymi słowy, celem każdego przetargu jest doprowadzenie do sytuacji, w której dany użytkownik otrzyma kompletną i zdatną do użytku instalację solarną lub fotowoltaiczną.

Usługi świadczone przez Spółkę będą usługami z zakresu modernizacji, termomodernizacji i konserwacji obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Wątpliwości Spółki dotyczą jednak kwestii, w jakich warunkach będzie ona miała prawo do zastosowania stawki obniżonej.

Zamawiający wymaga ponadto, by wykonawca przed przystąpieniem do prac, dokonał opracowania stosownej dokumentacji projektowej. Dokumentacja projektowa wymaga dokonania wizji lokalnej obiektów, wykonania obmiaru budynków, uwzględnienia specyfiki poszczególnych obiektów oraz wskazania sposobu montażu instalacji. Wynagrodzenie dla wykonawcy (podmiotu, który wygrał przetarg) określane jest globalnie (jedna suma) dla całego zamówienia. Dla części prac lub etapów należy jednak przyporządkować kosztorys cząstkowy (temu celowi służy zazwyczaj formularz rzeczowo-finansowy lub cenowy – załączany do dokumentów przetargowych).

W dalszej części wniosku:

*   Ilekroć w złożonym wniosku interpretacyjnym mowa jest o domu mieszkalnym - należy przez to rozumieć budynek mieszkalny należący do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym o powierzchni nieprzekraczającej 300 m.2
*   W przypadku montażu instalacji wiatrowej przymocowanej do budynku mieszkalnego – wiatraki są przymocowane do bryły obiektów mieszkalnych w sposób trwały. Instalacja wiatrowa służy do dodatkowego zasilania w energię elektryczną zamontowanych w budynku instalacji, zmniejszając tym samym zapotrzebowanie budynków na pobór tej energii ze źródeł zewnętrznych.
*   Montaż systemu monitoringu będzie polegał na zainstalowaniu szeregu urządzeń służących do nadzoru nad zamontowanymi urządzeniami solarnymi i/lub fotowoltaicznymi. W ramach tego montażu zainstalowane zostaną: stacja pogodowa, wiatromierz, pyranometr, barometr, higrometr, czujniki temperatury, ciepłomierze, wodomierze, moduły do zdalnego przesyłu danych.
*   Część systemu monitoringu będzie zamontowana na budynku mieszalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym o powierzchni nieprzekraczającej 300 m2 , natomiast część będzie zlokalizowana poza budynkiem mieszkalnym, np. stacje pogodowe, które mają być umieszczone na słupach, przenośny komputer i telewizor. Elementy takie jak: czujniki temperatury, ciepłomierze, wodomierze, moduły do zdalnego przesyłu danych (ciepłomierze, wodomierze) – zawsze są montowane wewnątrz budynku. Elementy takie jak: stacja pogodowa, wiatromierz, pyranometr, barometr, higrometr – są montowane na zewnątrz obiektu zazwyczaj poza bryłą budynku. Jeżeli budynek spełnia warunki do zainstalowania tych elementów na bryle budynku – są one montowane w sposób trwały do tej bryły. Elementy przenośne– takie jak laptop do kontroli systemu monitoringu i telewizor – zlokalizowane będą poza bryłą budynku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1\. Jaką Spółka powinna zastosować stawkę podatku od towarów i usług w przypadku, gdy w ramach świadczenia usług z zakresu modernizacji, termomodernizacji i konserwacji obiektów budowlanych lub ich części wykonuje ona:

1.  montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej częściowo na gruncie i roboty ziemne z nim związane,
2.  montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej częściowo na gruncie przy usługach w budynku powyżej 300 m2 ,
3.  montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku gospodarczym nieprzylegającym do budynku mieszkalnego,
4.  montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na pomieszczeniu gospodarczym będącym architektonicznie częścią budynku mieszkalnego,
5.  montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, przy czym instalacja służy wyłącznie na potrzeby tej działalności,
6.  montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, na potrzeby mieszkaniowe,
7.  montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, na potrzeby mieszkaniowe i tej działalności,
8.  montaż gruntowych pomp ciepła,
9.  montaż powietrznej pompy ciepła montowanej w budynku mieszkalnym,
10.  montaż powietrznej pompy ciepła montowanej poza budynkiem mieszkalnym,
11.  montaż instalacji wiatrowej posadowionej na gruncie,
12.  montaż instalacji wiatrowej przymocowanej do budynku mieszkalnego,
13.  montaż monitoringu?

2\. Jaką stawkę podatku należy zastosować do wykonania projektów instalacji?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stawka podatku wynosi 22%. W okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f ustawy, stawka podatku wynosi 23 %, zgodnie z art. 146a pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 41 ust. 2 tej ustawy, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%. W okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku wynosi 8%, zgodnie z art. 146a pkt 2 tej ustawy. Zgodnie z ust. 12 tej ustawy, stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Stosownie do ust. 12a tej ustawy, przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 12b.

Zgodnie z ust. 12b, do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się:

1.  budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2 ;
2.  lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2 .

W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity określone w ust. 12b stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawę towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1719), stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwaną dalej ustawą, obniża się do wysokości 8% dla:

1.  robót konserwacyjnych dotyczących budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym;
2.  robót konserwacyjnych dotyczących:

1.  obiektów budownictwa mieszkaniowego, o których mowa w art. 2 pkt 12 ustawy, lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych,
2.  lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12

\-w zakresie, w jakim wymienione roboty nie są objęte tą stawką na podstawie pkt 2.

Ograniczenia w zakresie zastosowania stawki preferencyjnej zostały najpełniej podsumowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2013 r. (I FPS 7/12). W uchwale tej Sąd stwierdził że: „Obniżona stawka podatku od towarów i usług, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm., w brzmieniu od 1 stycznia 2008 r.) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336) i w § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1799) nie może mieć zastosowania do robót dotyczących obiektów budownictwa mieszkaniowego wykonywanych poza budynkiem. Sąd ten zauważył, że: „nie można się zgodzić ze stanowiskiem, że użycie w rozporządzeniach wyrażenia »dotyczących obiektów budownictwa mieszkaniowego« z wyeksponowaniem słowa "dotyczących", jest elementem przesądzającym o tym, że chodzi także o czynności wykonywane poza samym budynkiem. Słowo "dotyczących" odnosi się do tego, jakich rodzajów budynków muszą dotyczyć wymienione czynności, roboty. (\`(...)\`) problem dotyczy obniżonej stawki podatku, a ta ma zastosowanie do czynności, robót. Kwestię możliwości rozdzielenia należy więc odnosić do tychże robót nie zaś do możliwości funkcjonowania budynku, czy też funkcjonalnego związania infrastruktury z budynkiem. Fizycznie, jeśli chodzi o wykonywane prace, rozdzielenie takie jest możliwe i stosowane, gdyż bardzo często jeden podmiot wykonuje roboty budowlane dotyczące budynku, a inny, wyspecjalizowany, w uzgodnieniu z dysponentem sieci, wykonuje przyłącza (tak w sprawach o sygn. akt: I FSK 1189/11, I FSK 499/10, I SA/Bd 863/11)”.

W ocenie Sądu, tym samym nie ma znaczenia stopień powiązania instalacji znajdujących się poza obrębem budynku z instalacjami wewnątrz i na budynku, w tym takich, które warunkują prawidłowe działanie tych instalacji.

Potwierdzają to również następne orzeczenia sądów administracyjnych (np. NSA z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. I FSK 1792/12), jak i interpretacje indywidualne Ministra Finansów, np. z dnia 3 lipca 2015 r. preferencyjna stawka podatku w wysokości 8% ma zastosowanie dla robót wykonywanych w bryle budynku, natomiast dla usług wykonywanych poza bryłą budynku zastosowanie ma podstawowa stawka podatku w wysokości 23%, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT”.

Biorąc powyższe pod uwagę, w stosunku do poszczególnych wymienionych sytuacji:

Ad. 1

1.  Montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej częściowo na gruncie i roboty ziemne z nim związane. W ocenie Spółki, do instalacji montowanych wewnątrz obiektu budowlanego znajdzie zastosowanie stawka 8%, natomiast do robót budowlanych wykonywanych na gruncie, w tym do robót ziemnych, zastosowanie znajdzie stawka 23%.
2.  Montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej częściowo na gruncie przy usługach w budynku powyżej 300 m2 . W ocenie Spółki, do instalacji montowanych wewnątrz obiektu budowlanego stawka 8% znajdzie zastosowanie tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej w całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej 300 m2 , natomiast powyżej tej powierzchni – proporcjonalnie zastosowanie znajdzie stawka 23%. Natomiast do robót budowlanych wykonywanych na gruncie (tzn. poza bryłą budynku), w tym do robót ziemnych, zastosowanie znajdzie stawka 23%.
3.  Montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku gospodarczym nieprzylegającym do budynku mieszkalnego. W ocenie Spółki, do instalacji montowanych w obrębie bryły budynku mieszkalnego znajdzie zastosowanie stawka 8%, natomiast do robót budowlanych wykonywanych na budynku niemieszkalnym, w tym do robót ziemnych, zastosowanie znajdzie stawka 23%.
4.  Montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na pomieszczeniu gospodarczym będącym architektonicznie częścią budynku mieszkalnego – w ocenie Spółki do instalacji montowanych w obrębie bryły takiego budynku znajdzie zastosowanie stawka 8%.
5.  Montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, przy czym instalacja służy wyłącznie na potrzeby tej działalności – w ocenie Spółki, jeżeli budynek jest wykorzystywany do celów mieszkaniowych w 50% lub więcej, to montaż instalacji będzie korzystać ze stawki 8%.
6.  Montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, na potrzeby mieszkaniowe – w ocenie Spółki, jeżeli budynek jest wykorzystywany do celów mieszkaniowych w 50% lub więcej, to montaż instalacji będzie korzystać ze stawki 8%.
7.  Montaż instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, na potrzeby mieszkaniowe i tej działalności – w ocenie Spółki, jeżeli budynek jest wykorzystywany do celów mieszkaniowych w 50% lub więcej, to montaż instalacji będzie korzystać ze stawki 8%.
8.  Montaż gruntowych pomp ciepła – w ocenie Spółki, stawka 8% znajdzie zastosowanie do robót związanych z instalacją w obrębie bryły budynku mieszkalnego, natomiast stawka 23% do montażu zlokalizowanych poza bryłą pomp ciepła.
9.  Montaż powietrznej pompy ciepła montowanej w budynku mieszkalnym – w ocenie Spółki, stawka 8% znajdzie zastosowanie do wszystkich przeprowadzanych robót, ponieważ prace będą wykonywane w obrębie bryły budynku mieszkalnego.
10.  Montaż powietrznej pompy ciepła montowanej poza budynkiem mieszkalnym – w ocenie Spółki, stawka 8% znajdzie zastosowanie do robót związanych z instalacją w obrębie bryły budynku mieszkalnego, natomiast stawka 23% do montażu powietrznej pompy ciepła poza obiektem mieszkalnym.
11.  Montaż instalacji wiatrowej posadowionej na gruncie – w ocenie Spółki, do instalacji wiatrowej na gruncie oraz zintegrowanego z nim inwertera i kabli należy zastosować stawkę 23%. W przypadku instalacji inwertera i kabli na bryle budynku mieszkalnego – znajdzie do nich zastosowanie stawka 8%.
12.  Montaż instalacji wiatrowej przymocowanej do budynku mieszkalnego – w ocenie Spółki do takiej instalacji znajdzie zastosowanie stawka 8%. Służy ona bowiem celowi termomodernizacyjnemu, przyczyniając się do zmniejszenia zapotrzebowania budynku na energię ze źródeł zewnętrznych.
13.  Montaż monitoringu – w przypadku montażu monitoringu, w ocenie Spółki, zastosowanie stawki obniżonej 8% będzie możliwe tylko w zakresie, w jakim elementy systemu monitoringu nie znajdą się poza bryłą budynku. Tym samym część systemu monitoringu zlokalizowana poza budynkami mieszkalnymi, np. stacje pogodowe, które mają być umieszczone na słupach, przenośny komputer i telewizor do użytku Zamawiającego – ich dostawa będzie opodatkowana stawką podstawową 23%.

Ad. 2

W ocenie Spółki, należy zastosować stawkę 8% do usługi projektowej, gdyż stanowi ona element usługi kompleksowej polegającej na modernizacji, termomodernizacji i konserwacji obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r, poz. 710 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z kolei przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednak w ustawie, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Stosownie do przepisu art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Natomiast stosownie do art. 146a pkt 1 i pkt 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%,
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy wynosi 8%.

W myśl art. 41 ust. 12 ustawy, stawkę podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów

budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się – zgodnie z art. 41 ust. 12a ustawy – obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 12b.

Natomiast w myśl ust. 12b ww. art. 41 ustawy, do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, określonego w ust. 12a, nie zalicza się:

1.  budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2 ,
2.  lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2 .

W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej ww. limity, stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej (art. 41 ust. 12c ustawy).

Należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 2 pkt 12 ustawy, zgodnie z którym przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.

Dla celów podatku VAT stosuje się przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316, z późn. zm.). Klasyfikacja ta stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, w dziale 11 sklasyfikowane zostały budynki mieszkalne. Dział ten obejmuje następujące grupy budynków:

*   grupa 111 – Budynki mieszkalne jednorodzinne,
*   grupa 112 – Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe,
*   grupa 113 – Budynki zbiorowego zamieszkania.

Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu, budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem.

Mając na uwadze powyższe przepisy, należy zauważyć, że najistotniejsze znaczenie przy ustaleniu prawidłowej stawki podatku VAT, ma zakwalifikowanie wykonywanych przez podatnika czynności do zakresu czynności ujętych w art. 41 ust. 12 ustawy. Czynności te obejmują dostawę, budowę, remont, modernizację, termomodernizację lub przebudowę obiektów budowlanych lub ich części, zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęć wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy, dlatego też w tym zakresie należy odwołać się do rozumienia tych terminów przyjętego w języku potocznym.

Pojęcie „modernizacja” oznacza unowocześnienie i usprawnienie czegoś, natomiast termomodernizacja to modernizacja dotycząca ocieplenia budynku (pierwszy człon wyrazu wskazuje na związek z ciepłem tego, co oznacza człon drugi) - według internetowego słownika języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.).

W uchwale z 24 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 2/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że „czynności wymienione w art. 41 ust. 12 ustawy, w tym pojęcie modernizacji, zostały wprowadzone do tej ustawy w rozumieniu przyjętym w języku powszechnym. W takim znaczeniu modernizacja oznacza unowocześnienie, ulepszenie, udoskonalenie, podniesienie standardu obiektu budowlanego lub jego części”.

W znaczeniu słownikowym („Współczesny słownik języka polskiego”, red. Bogusław Dunaj, wyd. Langenscheidt Polska Sp. z o.o.), „remont” oznacza zespół czynności, w których wyniku przywraca się sprawność, wartość użytkową jakiegoś obiektu, urządzenia, natomiast „montaż” to składanie, łączenie, ustawianie z poszczególnych części maszyn, urządzeń, budowli; zakładanie instalacji. Montaż – wg powyższego słownika – to „składanie maszyn, urządzeń z gotowych części; zakładanie instalacji, łączenie oddzielnych części w jedną artystyczną, kompozycyjną całość”. W związku z przytoczoną definicją stwierdzić należy, że pojęcie „montaż” odnosi się do takiego sposobu działania, w efekcie którego z niezależnie od siebie istniejących części powstaje wytwór będący zupełnie nową całością.

Natomiast w świetle art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2017 r., poz. 130) przez przedsięwzięcie termomodernizacyjne rozumie się przedsięwzięcie, którego przedmiotem jest:

1.  ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania oraz budynków stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego służących do wykonywania przez nie zadań publicznych,
2.  ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki wymienione w lit. a, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii, określone w przepisach prawa budowlanego, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków,
3.  wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków wymienionych w lit. a,
4.  całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.

Ponadto zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1719 z późn. zm.), stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust. 1 ustawy obniża się do wysokości 8% dla:

1.  towarów i usług wymienionych w załączniku do rozporządzenia;
2.  robót konserwacyjnych dotyczących budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym;
3.  robót konserwacyjnych dotyczących:

1.  obiektów budownictwa mieszkaniowego, o których mowa w art. 2 pkt 12 ustawy, lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych,
2.  lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12

\-w zakresie, w jakim wymienione roboty nie są objęte tą stawką na podstawie pkt 2.

W myśl § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, przez roboty konserwacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, rozumie się roboty mające na celu utrzymanie sprawności technicznej elementów budynku lub jego części inne niż remont.

Zgodnie z § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, jeżeli wartość towarów bez podatku wchodzących w podstawę opodatkowania świadczenia robót konserwacyjnych przekracza 50% tej podstawy.

Dodatkowo należy wskazać, że stosownie do przepisów cyt. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, budynki, to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych.

Natomiast z uregulowań zawartych w art. 3 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy Prawo budowlane wynika, że pod pojęciem obiektu budowlanego rozumie się budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budynkiem zaś jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W powyższej definicji budynku nie mieszczą się zatem elementy infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. Oznacza to, że stawka preferencyjna, przewidziana ww. przepisami art. 41 ust. 12, w zw. z art. 41 ust. 2 i art. 146a pkt 2 ustawy, dotyczy czynności tam wymienionych wykonywanych wyłącznie w budynkach, rozumianych jako obiekty budowlane wraz z wbudowanymi w bryle budynku instalacjami i urządzeniami technicznymi. Stawki tej ustawodawca nie przewidział dla ww. czynności wykonywanych poza tymi obiektami, w tym również dotyczących elementów infrastruktury budowlanej. W konsekwencji, do pozostałych usług wykonywanych poza bryłą budynku, zastosowanie ma stawka podatku w wysokości 23%.

W tym miejscu nadmienić należy, że zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r. art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, stawkę podatku w wysokości 7% stosowało się m.in. w odniesieniu do robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą.

Ustawodawca nie zrezygnował z posługiwania się w przepisach dotyczących podatku od towarów i usług pojęciem infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu, gdyż art. 146 ustawy nie został uchylony, a zawarte w nim definicje stanowią nadal obowiązujący tekst ustawy. Jednakże przewidziana na jego podstawie możliwość stosowania obniżonej do 7% stawki dla tego typu robót, ustała z dniem 1 stycznia 2008 r.

W myśl art. 146 ust. 2 ustawy, przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego.

Infrastruktura towarzysząca budownictwu mieszkaniowemu, stosownie do zapisu art. 146 ust. 3 ustawy obejmuje:

1.  sieci rozprowadzające, wraz z urządzeniami, obiektami i przyłączami do budynków mieszkalnych,
2.  urządzanie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego, w szczególności drogi, dojścia, dojazdy, zieleń i małą architekturę,
3.  urządzenia i ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, kotłownie oraz sieci wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne, elektroenergetyczne, gazowe i telekomunikacyjne

\-jeżeli były one związane z obiektami budownictwa mieszkaniowego.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że od dnia 1 stycznia 2008 r. nastąpiła zmiana przepisów prawa w zakresie opodatkowania infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. Zmieniono stan prawny wynikający z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy, w ramach którego budownictwo mieszkaniowe wraz z infrastrukturą towarzyszącą podlegało opodatkowaniu obniżoną stawką podatku w wysokości 7%. Aktualnie zaś do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym stosuje się stawkę obniżoną w wysokości 8%, natomiast infrastruktura towarzysząca budownictwu mieszkaniowemu opodatkowana jest podstawową stawką podatku w wysokości 23%.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis sprawy, należy stwierdzić, że montaż instalacji fotowoltaicznej realizowany w ramach czynności, o których mowa w art. 41 ust. 12 ustawy, tj. budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy, wykonywany w obiektach budowlanych zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, dla robót wykonywanych w bryle budynku, będzie opodatkowany preferencyjną stawką podatku VAT w wysokości 8%. Natomiast, jeżeli usługi te wykonywane są poza bryłą budynku, stawka podatku wynosi 23%, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy.

W kontekście powyższego istotne znaczenie ma uchwała NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 7/12, w której Sąd stwierdził, że obniżona stawka podatku od towarów i usług, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336) i w § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1799, z późn. zm.), nie może mieć zastosowania do robót dotyczących obiektów budownictwa mieszkaniowego wykonywanych poza budynkiem.

Nadmienić należy, że stanowisko zawarte w przedmiotowej interpretacji znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1189/11 (sprawa dotyczyła stawki podatku VAT właściwej dla wykonania m.in. instalacji grzewczej budynku mieszkalnego opartej na pompie ciepła), który był powołany w ww. uchwale oraz w orzecznictwie NSA wydanym już po uchwale NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., np. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1792/12, w którym również tę uchwałę uwzględniono (sprawa dotyczyła zastosowania preferencyjnej stawki podatku od usługi wykonania przyłącza wodociągowego).

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jako podatnik VAT, działający w sektorze odnawialnych źródeł energii, oferuje i dostarcza kompleksowe rozwiązania oparte o instalacje solarne i fotowoltaiczne. Zamierza uczestniczyć w przetargach organizowanych przez jednostki samorządowe lub inne podmioty prawa publicznego (dalej: „Zamawiający”). Przetargi te polegają na dostarczeniu i zamontowaniu kompleksowych instalacji solarnych lub fotowoltaicznych w lokalizacjach wskazanych przez Zamawiającego – na domach mieszkalnych mieszkańców danej jednostki samorządowej. W każdym przypadku, niezależnie od zakresu prac objętych przetargiem, w wyniku realizacji zamówienia publicznego poszczególni użytkownicy otrzymują możliwość uzyskiwania energii wytworzonej za pomocą instalacji solarnej lub fotowoltaicznej.

W związku z powyższym, wątpliwości Wnioskodawcy wiążą się z ustaleniem prawidłowej stawki podatku w odniesieniu do wykonywanych usług i instalacji na poszczególnych obiektach i robót ziemnych.

Analizując przedstawione przez Wnioskodawcę usługi, należy stwierdzić że dla części z nich będzie możliwe zastosowanie stawki preferencyjnej w wysokości 8%, natomiast część usług i instalacji będzie opodatkowana stawką podstawową.

Ad. 1

Wnioskodawca wskazuje, że usługi, które świadczy będą usługami z zakresu modernizacji, termomodernizacji i konserwacji obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Jak już wcześniej wyjaśniono warunkiem zastosowania stawki 8%, na podstawie cyt. wyżej art. 41 ust. 12 ustawy, jest spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze zakres wykonywanych czynności musi dotyczyć budowy, przebudowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji budynków lub ich dostawy. Po drugie, budynki lub ich części, których dotyczą ww. czynności, muszą być zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że transakcja nie może korzystać z preferencyjnej, 8% stawki podatku. Z kolei do robót związanych z obiektami infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu zastosowanie ma zawsze podstawowa, 23% stawka VAT.

Zatem odpowiadając na pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1 należy wskazać, że do:

1.  montażu instalacji solarnej/fotowoltaicznej częściowo na gruncie i robót ziemnych z nim związanych – w przypadku instalacji montowanych wewnątrz obiektu budowlanego znajdzie zastosowanie stawka 8%, natomiast do robót budowlanych wykonywanych na gruncie, w tym do robót ziemnych, zastosowanie znajdzie stawka 23%;
2.  montażu instalacji solarnej/fotowoltaicznej częściowo na gruncie przy usługach w budynku powyżej 300 m2 – w przypadku instalacji montowanych wewnątrz obiektu budowlanego stawka 8% znajdzie zastosowanie tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej w całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej 300 m2 , natomiast powyżej tej powierzchni – proporcjonalnie zastosowanie znajdzie stawka 23%. Natomiast do robót budowlanych wykonywanych na gruncie (tzn. poza bryłą budynku), w tym do robót ziemnych, zastosowanie znajdzie stawka 23%;
3.  montażu instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku gospodarczym nieprzylegającym do budynku mieszkalnego zastosowanie znajdzie stawka 23%;
4.  montażu instalacji solarnej/fotowoltaicznej na pomieszczeniu gospodarczym będącym architektonicznie częścią budynku mieszkalnego – w przypadku instalacji montowanych w obrębie bryły takiego budynku znajdzie zastosowanie stawka 8% tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej w całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej 300 m2 , natomiast powyżej tej powierzchni – proporcjonalnie zastosowanie znajdzie stawka 23%;
5.  montażu instalacji solarnej/fotowoltaicznej na budynku mieszkalnym należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa w puntach 5), 6) i 7) pytania nr 1:
    1.  w którym jest prowadzona działalność gospodarcza przy czym instalacja służy wyłącznie na potrzeby tej działalności,
    2.  w którym jest prowadzona działalność gospodarcza ale instalacja służy wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe,
    3.  w którym jest prowadzona działalność gospodarcza a instalacja służy zarówno na potrzeby mieszkaniowe jak i tej działalności gospodarczej, to:\-zastosowanie znajdzie preferencyjna stawka 8%, bowiem w tym przypadku dla ustalenia wysokości stawki podatku dla tego rodzaju czynności, ustawodawca nie wskazał konieczności wykorzystywania budynku wyłącznie do celów mieszkaniowych. Oprócz wskazanych wyżej dwóch przesłanek niezbędnych do zastosowania stawki 8%, kwestie związane z użytkowaniem określonego budynku mieszkalnego są bez znaczenia. Zatem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w danym budynku oraz zakres wykorzystywania montowanych instalacji w tym budynku nie ma wpływu na zastosowanie stawki preferencyjnej w wysokości 8% VAT;
6.  montażu gruntowych pomp ciepła – zastosowanie znajdzie stawka 8% do robót związanych z instalacją pomp ciepła w obrębie bryły budynku mieszkalnego, natomiast do montażu pomp ciepła zlokalizowanych poza bryłą budynku należy zastosować stawkę 23%;
7.  montażu powietrznej pompy ciepła montowanej w budynku mieszkalnym – zastosowanie znajdzie stawka 8% do wszystkich przeprowadzanych robót, ponieważ prace będą wykonywane w obrębie bryły budynku mieszkalnego;
8.  montażu powietrznej pompy ciepła montowanej poza budynkiem mieszkalnym – zastosować należy stawkę 23% do całości usług polegających na montażu pomp ciepła wykonywanych poza bryłą budynku mieszkalnego;
9.  montażu instalacji wiatrowej posadowionej na gruncie – zastosować należy stawkę 23% do całości usług polegających na montażu pomp ciepła wykonywanych poza bryłą budynku mieszkalnego;
10.  montażu instalacji wiatrowej przymocowanej do budynku mieszkalnego - zastosowanie znajdzie stawka 8%. Wskazać bowiem należy, że służy ona celowi termomodernizacyjnemu, przyczyniając się do zmniejszenia zapotrzebowania budynku na energię za źródeł zewnętrznych;
11.  montażu monitoringu – w tym przypadku, zastosowanie stawki obniżonej 8% będzie możliwe tylko w zakresie, w jakim elementy systemu monitoringu znajdą się w obrębie bryły budynku mieszkalnego. Z kolei część systemu monitoringu zlokalizowana poza budynkami mieszkalnymi, np. stacje pogodowe, które mają być umieszczone na słupach, przenośny komputer i telewizor do użytku Zamawiającego – będzie opodatkowana stawką podstawową 23% gdyż obniżona stawka podatku nie obejmuje elementów infrastruktury towarzyszącej, wykonywanych na zewnątrz poza bryłą budynku.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania pierwszego należało uznać za prawidłowe.

Ad. 2

W obrocie gospodarczym występują świadczenia natury kompleksowej, czyli takie, które nie dają się w prosty sposób zaklasyfikować do danej kategorii, bowiem składają się z kilku pojedynczych świadczeń. W związku z tym, w każdym przypadku dla określenia skutków podatkowych transakcji złożonych należy badać, czy mamy do czynienia z kompozycją świadczenia głównego – dominującego wzbogaconą jedynie o świadczenia pomocnicze, czy też dostawca realizuje kilka odrębnych i niezależnych świadczeń.

Co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych.

Kwestia tzw. świadczeń złożonych, była analizowana zarówno w orzeczeniach sądów krajowych, jak i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z orzecznictwa TS UE wynikają wskazówki co do tego, kiedy określone usługi złożone należy traktować jako usługę kompleksową, a kiedy jako odrębne usługi – ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Jednym z istotniejszych orzeczeń w tej materii jest wyrok w sprawie C-41/04 (Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV przeciwko Staatssecretaris van Financiën; w skrócie: sprawa Levob). Trybunał wskazał w swoim uzasadnieniu, że istotne jest założenie, z jakim należy podejść do analizy każdego takiego zdarzenia. Tym założeniem jest to, by – po pierwsze – każda czynność była zwykle uznawana za odrębną i niezależną, jednocześnie – po drugie – trzeba mieć na względzie, że czynność złożona z jednego świadczenia w sensie ekonomicznym nie powinna być sztucznie rozdzielana, by nie zakłócać funkcjonowania systemu podatku VAT.

Wnioskodawca podaje, że uczestniczy w przetargach, których celem jest dostarczenie i zamontowanie kompleksowych instalacji solarnych lub fotowoltaicznych w lokalizacjach wskazanych przez Zamawiającego. Zamawiający wymaga ponadto, by wykonawca (Wnioskodawca) przed przystąpieniem do prac, dokonał opracowania stosownej dokumentacji projektowej. Dokumentacja projektowa wymaga dokonania wizji lokalnej obiektów, wykonania obmiaru budynków, uwzględnienia specyfiki poszczególnych obiektów oraz wskazania sposobu montażu instalacji, natomiast wynagrodzenie dla wykonawcy – podmiotu, który wygrał przetarg – określane jest jako jedna suma dla całego zamówienia. Zamawiającemu nie zależy na samej usłudze projektowej, lecz jest ona środkiem dla pełniejszego wykorzystania usługi zasadniczej, jaką jest usługa montażu instalacji solarnych lub fotowoltaicznych. Skoro przedmiotowe usługi montażu instalacji dotyczą kompleksowego zamontowania, bez wydzielania odrębnie poszczególnych usług czy towarów, tym samym można uznać, że mamy do czynienia ze świadczeniem kompleksowym.

Zatem, uwzględniając powyższą analizę, należy stwierdzić, że dla wykonania projektów instalacji Wnioskodawca może zastosować stawkę 8%, gdyż stanowi ono element usługi kompleksowej polegającej na modernizacji, termomodernizacji i konserwacji obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 2 należało uznać za prawidłowe.

Końcowo informuje się, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymas S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.