Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-205/12-5/BA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-08-10
Teza: Podatekod towarów i usług - w zakresie zwolnienia od podatku świadczonych na terytorium kraju usług - w zakresie określenia miejsca świadczenia usług.
Słowa kluczowe: opieka; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; usługi; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; świadczenie-miejsce świadczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 25 kwietnia 2012 r. (data wpływu 10 maja 2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 16 lipca 2012 r. (data wpływu 23 lipca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ewidencjonowania świadczonych usług za pomocą kasy rejestrującej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 maja 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ewidencjonowania świadczonych usług za pomocą kasy rejestrującej. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 16 lipca 2012 r. (data wpływu 23 lipca 2012 r.) o opis sprawy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług polegających na opiece nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi w miejscu ich zamieszkania (PKD.88.10.Z) oraz handlu samochodami używanymi. Jest ona czynnym podatnikiem podatku VAT oraz prowadzi ewidencję obrotu i kwot podatku należnego za pośrednictwem kasy fiskalnej. Siedziba działalności znajduje się na terytorium Polski, natomiast usługi opieki wykonywane są na terenie kraju oraz na terenie Niemiec. Usługi świadczone są na rzecz indywidualnych osób w miejscu ich zamieszkania. Sprzedaż usług dokumentowana jest fakturą VAT. Jeżeli usługa jest świadczona na rzecz obcokrajowca, wówczas wartości na fakturze wyrażone są w walucie obcej (Euro). Ponadto w 2012 r. Zainteresowana zawarła umowę z polską firmą, mającą siedzibę na terenie Polski (Zleceniodawcą). Zgodnie z postanowieniami umowy, Zleceniodawca zleca jej świadczenie usług w zakresie pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych (PKD 88.10.Z) bez zakwaterowania. Zlecenie dokonywane jest na piśmie ze wskazaniem wszelkich niezbędnych danych osobowych osoby trzeciej, na rzecz której usługi mają być świadczone (Podopiecznego) wraz z podaniem wysokości wynagrodzenia. Usługa obejmuje również świadczenia na rzecz Podopiecznego:

*   prowadzenie gospodarstwa domowego Podopiecznego w zakresie przez niego określonym w tym sprzątanie mieszkania, przygotowywanie posiłków, dokonywanie zakupów dla bieżących potrzeb gospodarstwa domowego;
*   pomaganie Podopiecznemu w utrzymaniu higieny osobistej;
*   towarzyszenie i pomoc przy spacerach na terenie miejscowości, w której Podopieczny zamieszkuje.

Usługi świadczone są codziennie 8 godzin na dobę. Za ich świadczenie Wnioskodawczyni (Zleceniobiorca) wystawia fakturę VAT na rzecz Zleceniodawcy ze wskazaniem gdzie i na czyją rzecz usługi były świadczone. Faktura wystawiana jest w walucie kraju, w którym są świadczone usługi. Kwota wynagrodzenia określonego w fakturze obejmuje wszelkie poniesione koszty związane z wykonaniem zlecenia z wyłączeniem kosztu zakwaterowania i wyżywienia, które zapewnia Podopieczny. Zgodnie z postanowieniami umowy, Zleceniobiorca ponosi względem Zleceniodawcy pełną odpowiedzialność odszkodowawczą za wszelkie szkody wyrządzone Zleceniodawcy na zasadach określonych w przepisach Kodeksu Cywilnego.

W uzupełnieniu do wniosku Zainteresowana wskazała, że usługi opieki świadczone na rzecz prywatnych osób na terenie Niemiec świadczone są zarówno na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jak i osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przychód z tytułu świadczenia usług na rzecz prywatnych osób na terenie Niemiec należy zaewidencjonować za pośrednictwem kasy fiskalnej?

Zdaniem Wnioskodawczyni, z uwagi na to, że usługi wykonywane są na terytorium Niemiec i sprzedaż udokumentowana jest fakturą w której wartości wyrażone są w walucie obcej, nie podlegają ewidencji za pośrednictwem kasy fiskalnej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów – w myśl art. 7 ust. 1 ustawy – rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przepis art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług polegających na opiece nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi w miejscu ich zamieszkania (PKD 88.10.Z) oraz handlu samochodami używanymi. Jest ona czynnym podatnikiem podatku VAT oraz prowadzi ewidencję obrotu i kwot podatku należnego za pośrednictwem kasy fiskalnej. Siedziba działalności znajduje się na terytorium Polski, natomiast usługi opieki wykonywane są na terenie kraju oraz na terenie Niemiec. Usługi świadczone są na rzecz indywidualnych osób w miejscu ich zamieszkania. Sprzedaż usług dokumentowana jest fakturą VAT. Jeżeli usługa jest świadczona na rzecz obcokrajowca wówczas wartości na fakturze wyrażone są w walucie obcej (Euro). Usługi opieki świadczone na rzecz prywatnych osób na terenie Niemiec świadczone są zarówno na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jak i osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.

W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić miejsce świadczenia (opodatkowania) wykonywanych przez Zainteresowaną usług.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powyższy artykuł wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Jak wskazała Zainteresowana, usługi będące przedmiotem pytania są świadczone na terenie Niemiec m.in. na rzecz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Tym samym, osoby te są podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy.

Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n.

Po dokonaniu analizy informacji zawartych w opisie sprawy stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie wskazane w art. 28b ust. 1 ustawy zastrzeżenia nie mają zastosowania, zatem miejsce świadczenia usług wykonywanych na rzecz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, ustalane jest na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Zatem, miejscem świadczenia usług świadczonych przez Zainteresowaną na rzecz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą jest terytorium Niemiec, tj. miejsce, gdzie osoby te posiadają siedzibę działalności gospodarczej.

Ponadto jak wskazała Wnioskodawczyni, usługi będące przedmiotem pytania są świadczone na terenie Niemiec także na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Tym samym, osoby te nie spełniają definicji podatników w myśl art. 28a ustawy.

Zgodnie z art. 28c ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 28d, art. 28e, art. 28f ust. 1, 2 i 3, art. 28g ust. 2 i art. 28h-28n.

Po dokonaniu analizy powołanego przepisu stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie zastrzeżenia wskazane w art. 28c ust. 1 ustawy nie mają zastosowania, zatem miejsce świadczenia usług wykonywanych przez Zainteresowaną na rzecz osób fizycznych niebędących podatnikami, ustalane jest na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Zatem, miejscem świadczenia usług świadczonych przez Wnioskodawczynię na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jest terytorium Polski, tj. miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Usługi te podlegają zatem opodatkowaniu zgodnie z przepisami obowiązującymi na terytorium kraju.

W myśl art. 111 ust. 1 ustawy, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, iż obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Przez pojęcie sprzedaży – według art. 2 pkt 22 ustawy – rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Mając na uwadze przytoczone powyżej przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, iż dokonując sprzedaży usług na terenie Niemiec na rzecz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, Zainteresowana nie jest obowiązana ewidencjonować tej sprzedaży na kasie rejestrującej, bowiem status nabywcy decyduje o tym, iż powołany przepis art. 111 ust. 1 ustawy nie ma zastosowania w ww. sytuacji. Ponadto, miejscem świadczenia ww. usług jest terytorium Niemiec, tj. miejsce, gdzie osoby te posiadają siedzibę działalności gospodarczej.

Natomiast w sytuacji świadczenia usług na terenie Niemiec na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, Wnioskodawczyni jest obowiązana ewidencjonować je na kasie rejestrującej, bowiem świadczy ona odpłatne usługi na terytorium kraju, a zatem dokonuje sprzedaży, o której mowa w cyt. powyżej art. 2 pkt 22 ustawy. Jak wskazano w niniejszej interpretacji, w ww. sytuacji wykonywane usługi podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić zatem należy, iż stanowisko Zainteresowanej, zgodnie z którym usługi wykonywane są na terytorium Niemiec, udokumentowane fakturą w której wartości wyrażone są w walucie obcej nie podlegają ewidencji za pośrednictwem kasy fiskalnej, należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanej. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy oraz z własnego stanowiska, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

W niniejszej interpretacji rozpatrzono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ewidencjonowania świadczonych usług za pomocą kasy rejestrującej. Natomiast w zakresie zwolnienia od podatku świadczonych na terytorium kraju usług oraz określenia miejsca świadczenia usług wydana została odrębna interpretacja indywidualna z dnia 10 sierpnia 2012 r. nr ILPP4/443-205/12-4/BA.

Ponadto informuje się, iż w podatku dochodowym od osób fizycznych zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.