Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB1/415-58/13-2/AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-04-12
Teza: Zakres skutków podatkowych związanych z wypłata dywidendy na podstawie zawartej umowy powierniczej.
Słowa kluczowe: dywidendy; powiernictwo; umowa-umowa powiernictwa; wypłata
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 29 ; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30d (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 09.01.2013 r. (data wpływu 14.01.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z wypłata dywidendy na podstawie zawartej umowy powierniczej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14.01.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z wypłata dywidendy na podstawie zawartej umowy powierniczej .

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą wykonując zawód adwokata. W dniu 08 czerwca 2009 roku została zawarta umowa zlecenia powierniczego („Umowa Powiernicza” lub „Umowa”) klienci Podatnika są osobami fizycznymi (Inwestorzy”). Inwestorzy planując rozszerzyć swoją działalność na polskim rynku postanowili nabyć udziały w spółce („Spółka”).. Zgodnie z Umową Powierniczą Podatnik zobowiązał się do nabycia we własnym imieniu, ale na rachunek Inwestorów 50% udziałów w Spółce (Udziały), a następnie rozporządzania tymi Udziałami oraz zarządzania tą Spółką tylko i wyłącznie zgodnie z pisemnymi instrukcjami Inwestorów. Własność udziałów w Spółce ma zostać przeniesiona przez Podatnika na Inwestorów, na ich żądanie, po cenie, po jakiej Podatnik nabył Udziały powiększonej o zwrot wszelkich kosztów poniesionych w związku z tym nabyciem i nie pokrytych przez Inwestorów. Podatnik otrzymał od Inwestorów środki pieniężne na nabycie Udziałów.

Umowa Powiernicza przewiduje odrębne zryczałtowane wynagrodzenie dla Podatnika z tytułu pełnienia roli powiernika. Umowa Powiernicza stanowi również, iż przychody Podatnika z tytułu wypłacanych przez Spółkę dywidend będą przekazywane Inwestorom. W przyszłości Spółka może wypłacać dywidendę. Formalną uchwałę o podziale zysku i wypłacie dywidendy podejmować będzie Wnioskodawca, jako powiernik na podstawie upoważnienia otrzymanego od Inwestorów, jako faktycznych właścicieli. W zależności od szczegółów instrukcji, dywidenda byłaby wypłacana Wnioskodawcy, jako powiernikowi, który przekazywałby ją następnie Inwestorom lub byłaby wypłacana bezpośrednio na rachunek Inwestorów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w przypadku wypłaty dywidendy przez Spółkę na podstawie uchwały o podziale zysku podjętej przez Wnioskodawcę, jako powiernika - udziałowca Spółki wypłacona na rzecz Wnioskodawcy dywidenda będzie neutralna dla niego, jako dla powiernika i nie będzie stanowić dla niego dochodu z udziału w zyskach osób prawnych opodatkowanego zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłata dywidendy przez Spółkę Wnioskodawcy, jako powiernikowi nie będzie stanowić dochodu Wnioskodawcy, jako powiernika, ponieważ nie będzie jego dochodem z udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 24 ust. 5 ww. ustawy, ponieważ będzie opodatkowana u Inwestorów stanowiąc ich dochód z wyżej wymienionych źródeł.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Jak wskazano w stanie faktycznym, umowa wiążąca Wnioskodawcę i Inwestorów ma charakter umowy powiernictwa. Jako czynność powiernicza, składa się z dwóch elementów.

1.  przeniesienia przez powierzającego (Inwestorów) na powiernika (Wnioskodawcę) jakiegoś prawa, albo zobowiązanie powiernika do nabycia tego prawa i przekazanie mu przez powierzającego środków na ten cel, w następstwie, czego powiernik może korzystać z tego prawa względem osób trzecich w wyznaczonym zakresie;
2.  zobowiązania powiernika wobec powierzającego, że będzie przestrzegał wyznaczonego zakresu korzystania z uzyskanego prawa (w szczególności, że powierzone prawo powróci do powierzającego pod określonymi warunkami) oraz zobowiązanie powiernika do przekazywania powierzającemu wszelkich pożytków związanych z tym prawem.

Umowa powiernicza dotycząca nabycia lub objęcia i zarządu nad udziałami w Spółce musi mieć charakter fiducjarny (tzn. prawa udziałowe muszą być nabyte na powiernika), aby mogła spełniać swoją rolę. W związku z takim ukształtowaniem umowy powierniczej w odniesieniu do praw udziałowych okolicznościami związanymi z nią, które mogłyby ewentualnie wywołać skutki podatkowe są, co do zasady:

1.  przekazanie przez Inwestorów Wnioskodawcy, jako powiernikowi środków pieniężnych na nabycie udziałów w Spółce w ramach wykonania Umowy;
2.  przekazanie udziałów w Spółce przez Wnioskodawcę, jako powiernika, na rzecz Inwestorów po zakończeniu Umowy,

Czynność przekazania powiernikowi środków pieniężnych na nabycie lub objęcie udziałów przez Inwestorów nie ma charakteru definitywnego, a jest jedynie formą pośredniego nabycia udziałów w Spółce przez Inwestorów (powiernik jest zobowiązany do nabycia udziałów, a także do ich przekazania Inwestorom w określonym momencie zgodnie z umową trustu). Czynność ta powinna być, zatem neutralna z punktu widzenia podatku dochodowego dla Wnioskodawcy, jako dla powiernika.

Również przeniesienie własności udziałów w Spółce przez powiernika Inwestorom w wykonaniu zobowiązania powiernika wynikającego z umowy powierniczej należy uznać za neutralne podatkowo dla Wnioskodawcy powiernika z punktu widzenia podatku dochodowego, ponieważ w ramach tego przeniesienia własności następuje de facto otrzymanie przez Wnioskodawcę swoich własnych aktywów.

Jeżeli jednak Wnioskodawca powiernik dokonałby sprzedaży udziałów w Spółce osobie trzeciej, czynność ta spowodowałaby powstanie obowiązku podatkowego dla Wnioskodawcy. Dla celów podatkowych sprzedaż udziałów przez powiernika w jego imieniu, ale na rzecz Inwestorów należałoby ocenić, jako skutkującą zmianami w majątku Inwestorów (a nie powiernika). Tym samym konsekwencje podatkowe należałoby rozpoznać po stronie Inwestorów, którzy zostaliby opodatkowani z tytułu tej sprzedaży na zasadach ogólnych art. 17 ust. 1 pkt 6 i art. 19 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.), tj. ich przychodem byłaby cena sprzedaży, natomiast kosztem uzyskania przychodu wydatki na nabycie lub objęcie udziałów w Spółce (tj. środki przekazane powiernikowi na nabycie udziałów w Spółce).

Stanowisko to potwierdza doktryna prawa podatkowego (M. Chudzik, opodatkowanie czynności powierniczych, Monitor Podatkowy 2/2006). Zgodnie z tym stanowiskiem rozpoznawanie skutków podatkowych sprzedaży powierniczej (tzn. sprzedaży przez powiernika rzeczy lub prawa należących do powierzającego i wydanie powierzającemu korzyści w postaci uiszczonej ceny) leży po stronie powierzającego, nie zaś powiernika. Innymi słowy, w takiej sytuacji powiernik traktowany jest, jako podmiot transparentny podatkowo - na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych istnieje możliwość traktowania powierzającego, jako właściciela udziałów w spółce, mimo że w okresie trwania umowy powiernictwa ich formalnym właścicielem, w rozumieniu prawa cywilnego, jest powiernik.

Powyższe stanowisko potwierdza także orzecznictwo sądowe w wyroku z dnia 9 listopada 2004 r. (sygn. akt. III S.A. 3031/03) WSA w Warszawie wskazał w tezie do tego wyroku, co następuje: „nie można przychodu ze sprzedaży powierniczej traktować, jako przysporzenia zleceniobiorcy powiernika (\`(...)\`) natomiast kosztów powierniczego nabycia udziału oraz kosztów i przychodu z powierniczego zbycia udziału nie rozpoznaje się w rozliczeniu podatkowym u zleceniobiorcy, ale u zleceniodawcy.”

Taki punkt widzenia, w stosunku do relacji wynikających z umowy powiernictwa, podzielają także organy podatkowe, m.in. w interpretacji indywidualnej Ministra Finansów wydanej 19 sierpnia 2008 r. (Nr IPPB2/415-375/08-2/JK) oraz w interpretacji indywidualnej Ministra Finansów wydanej 21 stycznia 2010 r. (Nr IPPB4/415-729/09-2/JS).

W ocenie Wnioskodawcy wypłatę dywidendy przez Spółkę, której udziały posiada w danym momencie powiernik, należy interpretować według tych samych zasad jak sprzedaż udziałów osobie trzeciej.

Taki wniosek potwierdza sposób podjęcia decyzji o wypłacie dywidendy. Choć uprawnionym w sposób formalny do oddania głosu z posiadanych udziałów w spółce za lub przeciw wypłacie dywidendy jest Wnioskodawca - powiernik, jako formalny udziałowiec spółki, to jednak ze względu na zapisy Umowy jest on zobowiązany do wykonywania zaleceń Inwestorów. Tym samym to Inwestorzy de facto decydują o podziale zysku i wypłacie dywidendy, nie zaś powiernik, który jedynie przekazuje w sposób formalny ich wolę.

Zatem wprawdzie podmiotem, który uzyskuje formalnie dywidendę od Spółki jest powiernik, ale zgodnie z Umową dywidenda ta powinna zostać niezwłocznie przekazana powierzającemu (Inwestorom). Przysporzenie majątkowe z tytułu dywidendy następuje, więc po stronie powierzającego, tj. Inwestorów, a nie po stronie Wnioskodawcy - powiernika. W konsekwencji, skutki podatkowe wypłaty dywidendy należy również rozpoznawać po stronie Inwestorów a nie po stronie Wnioskodawcy.

W opinii Wnioskodawcy wypłacenie przez Spółkę dywidendy na ręce Wnioskodawcy - powiernika i przekazanie jej następnie Inwestorom w ramach wykonania Umowy nie wykazuje różnic, istotnych z podatkowego punktu widzenia, w porównaniu do zapłaty ceny, wynikającej z umowy sprzedaży, powiernikowi a następnie przekazania jej powierzającemu w ramach wykonania Umowy. W obu przypadkach przekazanie środków pieniężnych, choć dokonane przez pośrednika (Wnioskodawcę - powiernika), następuje ostatecznie do rąk powierzającego (Inwestorów).

W świetle tego podobieństwa oraz wskazanych wyżej wniosków, należy uznać, że właściwym podejściem do wypłacenia przez Spółkę dywidendy na podstawie uchwały o podziale zysku podjętej przez powiernika w ramach wykonania umowy powierniczej jest rozpoznanie skutków podatkowych uzyskania dywidendy po stronie Inwestorów, z pominięciem Wnioskodawcy, jako powiernika, jako podmiotu transparentnego podatkowo.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami są, co do zasady otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. W kontekście Umowy i jej celu, otrzymanie przez powiernika środków finansowych (dywidendy) powinno być utożsamione z postawieniem tych środków do dyspozycji powierzającego. W konsekwencji przychód dla Wnioskodawcy nie powstanie już w momencie otrzymania dywidendy przez niego, jako powiernika. Z kolei przekazanie dywidendy przez powiernika Inwestorom, wynikające z Umowy, będzie również czynnością neutralną podatkowo.

Podsumowując, wypłata dywidendy przez Spółkę Wnioskodawcy powiernikowi nie będzie stanowiła dochodu Wnioskodawcy, jako powiernika, ponieważ nie będzie opodatkowana u niego, jako jego dochód z udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 24 ust. 5 ww. ustawy, dochód ten osiągną Inwestorzy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.