Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-2/4510-107/16/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-01-28
Teza: Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym nieodpłatne zbycie udziałów w Spółce (po jej przekształceniu z SKA w spółkę z o.o.) przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia bądź nieodpłatne umorzenie udziałów w ramach umorzenia automatycznego bądź przymusowego, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: akcja; akcja-umorzenie akcji; przychód; udział; udział-umorzenie udziałów; umorzenie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 16 października 2015 r. (data wpływu do tut. BKIP 22 października 2015 r.), uzupełnionym 19 i 25 stycznia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie ustalenia, czy nieodpłatne zbycie udziałów w Spółce (po jej przekształceniu z SKA w spółkę z o.o.) przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia bądź nieodpłatne umorzenie udziałów w ramach umorzenia automatycznego bądź przymusowego, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (pytanie oznaczone we wniosku Nr 2) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 października 2015 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie ustalenia, czy nieodpłatne zbycie udziałów w Spółce (po jej przekształceniu z SKA w spółkę z o.o.) przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia bądź nieodpłatne umorzenie udziałów w ramach umorzenia automatycznego bądź przymusowego, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 30 grudnia 2015 r. Znak: IBPB-1-2/4510-710/15/MS, IBPP2/4512-904/15/WN wezwano do jego uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano 19 i 25 stycznia 2016 r.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Podatnik (dalej również: „Wnioskodawca”, „Wspólnik Zbywający”) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Podatnik na chwilę obecną jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej (dalej: „SKA”, „Spółka”), w której innym akcjonariuszem jest inna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej również: „Wspólnik Pozostający”). Akcje posiadane przez Wnioskodawcę zostały objęte w okresie, kiedy SKA nie była podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, natomiast umorzenie akcji odbędzie się w okresie, kiedy SKA będzie podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Niewykluczone, że w przyszłości dojdzie do nieodpłatnego umorzenia akcji własnych przez Spółkę. Umorzenie powyżej wskazanych akcji może mieć charakter dobrowolny, alternatywnie zakładane jest, że umorzenie może mieć także charakter przymusowy (bez zgody akcjonariusza) lub automatyczny (z chwilą ziszczenia się określonego w umowie zdarzenia).

Zatem każcie z trzech rodzajów umorzenia będzie mogło odbyć się za zgodą Wspólnika Zbywającego bez wynagrodzenia (tzn. dojdzie do umorzenia w jednym z trzech trybów, jednakże niezależnie od tego, jaki tryb zostanie wybrany, umorzenie przeprowadzone będzie bez wynagrodzenia).

W wyniku umorzenia Wspólnik Zbywający nie byłby już akcjonariuszem Spółki, wyłącznym akcjonariuszem SKA byłby inny podmiot/inne podmioty, tj. Wspólnik Pozostający i/lub podmiot trzeci/podmioty trzecie.

Niewykluczone, że umorzenie praw korporacyjnych w SKA nastąpi po przekształceniu tego podmiotu w spółkę kapitałową, tj. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W rezultacie umorzenie dobrowolne, umorzenie automatyczne bądź przymusowe będzie odbywało się na udziałach spółki z o.o. powstałej w wyniku przekształcenia ze spółki SKA w sp. z o.o.

W uzupełnieniu wniosku z 19 stycznia 2016 r. (data wpływu do tut. BKIP 25 stycznia 2016 r.) Wnioskodawca wskazał, że umorzenie udziałów sp. z o.o. powstałej w wyniku przekształcenia SKA będzie mogło mieć charakter umorzenia dobrowolnego, przymusowego bądź automatycznego bez wynagrodzenia, co wynika z art. 199 § 3 KSH. Oznacza to, że samo umorzenie udziałów powstałej z przekształcenia SKA spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będzie miało charakter przymusowy/automatyczny, jednak Wnioskodawca wyrazi zgodę na brak wypłaty wynagrodzenia.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym nieodpłatne zbycie udziałów w Spółce (po jej przekształceniu z SKA w spółkę z o.o.) przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia bądź nieodpłatne umorzenie udziałów w ramach umorzenia automatycznego bądź przymusowego, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 2)

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku umorzenia udziałów należących do Wspólnika Zbywającego w Spółce bez wynagrodzenia, nie będzie miało miejsce faktyczne uzyskanie/otrzymanie przychodu przez akcjonariusza/wspólnika, którego udziały podlegały umorzeniu (Wspólnika Zbywającego), a tym samym nie wystąpi obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych.

W opinii Wnioskodawcy, umorzenie akcji bez wynagrodzenia w każdym z trzech możliwych wariantów nie będzie powodowało powstania przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Jednocześnie tożsame konkluzje będą w przypadku umorzenia udziałów Spółki po jej przekształceniu w spółkę z o.o.

Artykuł 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm., dalej „ustawa o PDOP”) zawiera otwarty katalog kategorii uznawanych za przychód dla potrzeb tego podatku. Jednak z przepisów tych wynika, że przychodami są - co do zasady - wszelkie przysporzenia o charakterze trwałym (faktycznie otrzymane lub należne).

Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o PDOP przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód. W myśl natomiast art. 7 ust. 2 ustawy o PDOP dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Z kolei art. 10 ustawy o PDOP wskazuje, że dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest (obok katalogu zdarzeń szczegółowo opisanych w tym przepisie) przede wszystkim dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (akcji). W wyniku nieodpłatnego umorzenia udziałów Wnioskodawcy nie dochodzi do powstania faktycznego dochodu po jego stronie Wnioskodawcy.

Zdaniem Wnioskodawcy, dla oceny skutków podatkowych będących następstwem umorzenia przez Spółkę udziałów Wnioskodawcy bez wynagrodzenia istotne jest, że wśród określonych w przepisach ustawy o PDOP zdarzeń powodujących powstanie przychodu sytuacja taka nie została wprost wskazana. Nie ma przy tym znaczenia, czy umorzenie udziałów przeprowadzone zostanie w trybie umorzenia przymusowego czy też np. umorzenia automatycznego bądź dobrowolnego.

Zaznaczyć należy, że ustawa o PDOP nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Art. 12 ust. 1 ustawy o PDOP stanowi w tym zakresie jedynie przykładowy katalog przysporzeń zaliczanych do kategorii przychodów. Zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań. Należy podkreślić, że stosownie do wypracowanych w orzecznictwie sądowym i w doktrynie stanowisk, przychodem jest tylko takie przysporzenie majątkowe, które ma charakter trwały (definitywny). Jako przykład należy wskazać orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1294/10, w którym stwierdzono, że przychodem jest trwałe i jednocześnie nieodwołalne realne przysporzenie majątkowe (przyrost rozumiany w sensie potocznym, czyli zmiana in plus w wartości majątku). Analogiczne stanowisko zostało również przedstawione w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 19 października 2010 r. sygn. akt II FSK 1047/09, w którym Sąd stwierdził przychodem jest trwałe, realne powiększenie majątku podatnika - czy to poprzez aktywne włączenie do tego majątku określonych wartości, czy też poprzez wyłączenie z tego majątku zobowiązań (pasywów) obciążających dotychczas ten majątek.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, należy stwierdzić, że w sytuacji opisanej w ramach zdarzenia przyszłego nie dochodzi do uzyskania realnego przysporzenia. Wnioskodawca nie uzyska przysporzenia majątkowego, a zatem nie powstanie po jego stronie jakikolwiek przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że w przypadku nieodpłatnego zbycia akcji spółki komandytowo-akcyjnej w celu ich umorzenia bądź umorzenia przymusowego lub automatycznego po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, gdyż nie wystąpi realne przysporzenie majątkowe. Analogiczne konkluzje będą w przypadku, gdy umorzenie bez wynagrodzenia (dobrowolne, przymusowe bądź automatyczne) będzie dotyczyło udziałów przekształconej spółki SKA w spółkę z o.o. W analizowanej sytuacji nie będzie miał znaczenia fakt, że nabycie akcji w SKA nastąpiło przed uzyskaniem przez SKA statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych.

Analogiczne w tej kwestii wypowiedział się:

1.  Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 26 maja 2014 r., sygn. IPTPB1/415-133/14-2/KO;
2.  Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 27 kwietnia 2015 r., sygn. ILPB4/4510-1-36/15-2/DS;
3.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 30 września 2015 r., sygn. IBPBI-1-3/4510-185/15/WLK;
4.  Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 2 października 2015 r., sygn. ITPB3/423-305/14/MK;
5.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 3 sierpnia 2015 r., sygn. IBPB-2-2/4511-150/15/MZM.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy opisanego zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Nadmienia się, że w zakresie pytań Nr 1 oraz 3-5 zostały/zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.