Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-3.4011.30.2017.1.MS2
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-04-13
Teza: w zakresie skutków podatkowych wypłaconego odszkodowania na podstawie ugody sądowej
Słowa kluczowe: odszkodowania; przychód; ugody; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1, art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku wspólnym z dnia 7 marca 2017 r. (data wpływu 14 marca 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaconego odszkodowania na podstawie ugody sądowej – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaconego odszkodowania na podstawie ugody sądowej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni oraz Zainteresowani są osobami fizycznymi, posiadającymi miejsce zamieszkania na terytorium Polski i zgodnie z art. 3 ust. la Ustawy PIT podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy). W wyniku śmiertelnego wypadku przy pracy męża Wnioskodawczyni, Wnioskodawczyni wraz z trójką synów (Zainteresowanymi) wystąpili do pracodawcy zmarłego męża, firmy posiadającej siedzibę w Irlandii Północnej (dalej: „Pracodawca”) z roszczeniem o wypłatę odszkodowania. Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanymi, poprzez działającego w ich imieniu pełnomocnika, po zatwierdzeniu warunków ugody o sumę ustalonego odszkodowania z Pracodawcą oraz zgodnie z panującą praktyką w Irlandii co do procedury związanej z sądowym potwierdzeniem zawartej ugody - wystąpili do Sądu Irlandii Północnej (dalej: „Sąd”) z wnioskiem (Claim) o sądowe potwierdzenie warunków zawartej ugody o wypłatę odszkodowania. Na podstawie złożonego wniosku (Claim) Sąd wydał w dniu 20 grudnia 2016 r. sądowe potwierdzenie ugody pomiędzy Wnioskodawczynią i Zainteresowanymi a Pracodawcą, nakazujące wypłatę odszkodowania od Pracodawcy na rzecz Wnioskodawczyni i Zainteresowanych. Tym samym, zawarta ugoda zatwierdzona przez Sąd ma charakter ugody sądowej. W dniu 12 stycznia 2017 r. Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanymi otrzymali kwotę należnego im odszkodowania od Pracodawcy w formie przelewu bankowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy przyznane na podstawie ugody zatwierdzonej przez Sąd odszkodowanie na podstawie przepisów prawa irlandzkiego, z tytułu śmiertelnego wypadku przy pracy, a wypłacone Wnioskodawczyni i Zainteresowanym przez Pracodawcę, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b Ustawy PIT?

Zdaniem Zainteresowanych, odszkodowanie przyznane na podstawie ugody zatwierdzonej przez Sąd na podstawie przepisów prawa irlandzkiego, wypłacone Wnioskodawczyni i Zainteresowanym przez Pracodawcę, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b Ustawy PIT.

Uzasadnienie stanowiska

Zgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. la ww. ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W myśl art. 4a cyt. ustawy, przepis art. 3 ust. 1, la, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

W świetle powołanych powyżej przepisów stwierdzić należy, że zgodnie z zasadą tzw. nieograniczonego obowiązku podatkowego osoby fizyczne, jeśli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów, co oznacza, że do tej kategorii osób mają zastosowanie ogólne reguły podatkowe korygowane wyłącznie treścią umów międzynarodowych w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu.

W stosunku do przedstawionego powyżej stanu faktycznego znajdą zastosowanie odpowiednie uregulowania umowy z dnia 13 listopada 1995 r. zawartej miedzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. 1996 Nr 29, poz. 129).

Ww. umowa nie zawiera przepisu odnoszącego się wprost do odszkodowań, zatem w myśl tej umowy odszkodowanie należy zakwalifikować jako tzw. „inny dochód”.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 umowy polsko - irlandzkiej, części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to, skąd są one osiągane, a które nie zostały objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie.

Zatem odszkodowanie pochodzące z Irlandii - otrzymane od Pracodawcy w związku ze śmiertelnym wypadkiem przy pracy - a wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce. Do opodatkowania ww. odszkodowania w Polsce stosuje się zatem przepisy polskiego prawa podatkowego.

Zgodnie z generalną zasadą opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 Ustawy PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 Ustawy PIT przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania, odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu zacytowanego wyżej art. 11 ust. 1 Ustawy PIT.

Ponadto, art. 21 ust. 1 Ustawy PIT zawiera katalog zwolnień przedmiotowych. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są łącznie wszystkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danego zwolnienia.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b Ustawy PIT, stanowi, że wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zakres zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b Ustawy PIT obejmuje zatem tylko te odszkodowania lub zadośćuczynienia, otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, które nie zostały otrzymane z związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub nie dotyczyły korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono czyli tylko odszkodowania lub zadośćuczynienia za tzw. szkodę rzeczywistą stanowiącą poniesienie straty. Przy tym, chodzi tu zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy.

Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanymi stoją na stanowisku, że wypłacone im odszkodowanie na podstawie ugody zatwierdzonej przez Sąd w ramach przepisów prawa irlandzkiego w pełni korzysta z ww. zwolnienia z podatku PIT. Mianowicie, w pierwszej kolejności wymaga wskazania, że przedmiotowe odszkodowanie nie ma związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Należy także zauważyć, że niniejsze odszkodowanie ma charakter restytucyjny, tj. jego celem jest w pewnym stopniu naprawienie, zrekompensowanie wystąpienia rzeczywistej straty, jaką była śmierć męża Wnioskodawczyni. W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawczyni i Zainteresowanych, wszystkie przesłanki wskazane w analizowanym art. 21 ust. 1 pkt 3b Ustawy PIT są spełnione, co uprawnia do zastosowania zwolnienia.

Powyższe znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe, przykładowo:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. Nr IPTPB2/4511-638/15-2/MP, zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, wskazując że: „(\`(...)\`) całość Rekompensaty, tj. wszelkie świadczenia odszkodowawcze i zadośćuczynienie, w tym renta odszkodowawcza, zasądzone na rzecz Wnioskodawcy w Wyroku sądu brytyjskiego lub przyznane Ugody Sądowy lub Ugody Zatwierdzony przez Sąd, spełniają dyspozycję art. 21 ust. 1 pkt 3h i pkt 3c ustawy o pdof i w ten sposób będą podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.”
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 31 marca 2016 r. sygn. Nr ITPB2/4511 -55/16/IB: „(\`(...)\`) w sytuacji, gdy zawarta ugoda sądowa nie miała związku z działalnością gospodarczą oraz nie dotyczyła utraconych korzyści, to otrzymane na tej podstawie odszkodowanie może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 6 lutego 2015 r. sygn. Nr IBPBII/1/415-947/14/BD: „Organ interpretacyjny zgadza się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że otrzymane przez niego odszkodowanie pochodzące z Islandii - otrzymane od islandzkiego ubezpieczyciela w związku wypadkiem przy pracy - korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

Reasumując, w świetle powyższych rozważań, zdaniem Wnioskodawczyni oraz Zainteresowanych, nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe odszkodowanie przyznane na podstawie ugody zatwierdzonej przez Sąd na podstawie przepisów prawa irlandzkiego, wypłacone Wnioskodawczyni i Zainteresowanym przez Pracodawcę, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b Ustawy PIT. Tym samym, w pełni uzasadnione jest wnioskowanie o uznanie stanowiska przedstawionego w niniejszym wniosku za prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych należy wyjaśnić, że dotyczą one konkretnych spraw podatników osądzonych w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast Organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniuna piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52§ 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organuna wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej ocenyco do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.