Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-266/10/BD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-06-02
Teza: Czy opłacana przez Spółkę składka ubezpieczeniowa stanowi dla ubezpieczonych przychód, który podlegałby opodatkowaniu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odpowiedzialność-odpowiedzialność cywilna; polisa ubezpieczeniowa; przychód; składki; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 13

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 26 lutego 2010r. (data wpływu do tut. Biura – 5 marca 2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych opłacania przez Spółkę składki ubezpieczeniowej od odpowiedzialności cywilnej– **jest prawidłowe.**

**

UZASADNIENIE

W dniu 5 marca 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych opłacania przez Spółkę składki ubezpieczeniowej od odpowiedzialności cywilnej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka z o.o. zawarła jako Ubezpieczający z Ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia w zakresie szkód powstałych w następstwie roszczeń z tytułu odpowiedzialności członków organów niepublicznej spółki kapitałowej (dalej umowa ubezpieczenia).

Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia (dalej OWU) w ramach zawartej umowy ubezpieczenia, Ubezpieczyciel pokrywa (zakres ubezpieczenia):

*   szkody,
*   koszty obrony,
*   koszty postępowania przygotowawczego,
*   grzywny i kary cywilnoprawne,
*   koszty odzyskania dobrego imienia,

które wynikają z roszczenia podniesionego w okresie ubezpieczenia lub w okresie dodatkowym przez m.in.:

*   Spółkę,
*   udziałowców,
*   pracowników, organy nadzoru,
*   syndyka masy upadłości,
*   kontrahentów,
*   zewnętrznych doradców lub konsultantów,
*   pozostałe osoby trzecie,

przeciwko Ubezpieczonemu z tytułu nieprawidłowego działania, jakiego dopuścił się on działając w charakterze:

*   członka organów,
*   założyciela Spółki,
*   pracownika.

Wnioskodawca podaje, iż zgodnie z OWU pod pojęciem Ubezpieczony rozumie się:

*   Członka Organów,
*   Założycieli Spółki,
*   Pracownika, lecz wyłącznie, jeśli pracownik zostanie współpozwanym wraz z Członkiem Organów lub założycielem Spółki lub roszczenie wskazuje na nieprawidłowe działanie, jakiego dopuścił się pracownik pełniący funkcje zarządcze lub nadzorcze,
*   współmałżonka, prawnie uznanego konkubenta, spadkobierców, przedstawicieli prawnych lub cesjonariuszy osób wymienionych wyżej, lecz wyłącznie, jeżeli działają oni w tym charakterze.

Dalej OWU definiują, że:

*   Członek Organów - to osoba fizyczna będącą w przeszłości, obecnie lub w przyszłości członkiem zarządu, rady nadzorczej lub prokurentem Spółki bądź osoba fizyczna zajmującą inne stanowisko, które w myśl mających zastosowanie przepisów prawa obcego państwa określone jest jako równorzędne do stanowiska członka zarządu, członka rady nadzorczej lub prokurenta
*   Założyciel Spółki - to jakakolwiek osoba fizyczna inna niż zewnętrzny doradca prawny lub inne osoby, których przedmiot zwykłej działalności obejmuje zakładanie spółek: która działała lub działa w imieniu Spółki w celu założenia Ubezpieczającego lub podmiotu od niego zależnego, oraz będąca Członkiem Organów lub Pracownikiem, bądź w przypadku gdyby założenie Spółki było obciążone wadą prawną, osoba, która w zamiarze Spółki miała zostać członkiem Organów lub Pracownikiem Ubezpieczonego lub podmiotu zależnego.
*   Pracownik - to osoba fizyczna będąca w przeszłości, obecnie lub w przyszłości faktyczną lub potencjalną osobą pozostającą w stosunku pracy ze Spółką, zatrudniona w ramach prowadzenia zwykłej działalności gospodarczej Spółki, której Spółka wypłaca wynagrodzenie i ma prawo kierować wykonywaniem przez nią obowiązków, wydawać wiążące polecenia oraz sprawować nad nią nadzór.

Nieprawidłowe działanie, zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia, to natomiast faktyczne lub rzekome naruszenie obowiązków, nadużycie zaufania, niedbalstwo, błąd, nieprawidłowe, mylące lub zniesławiające oświadczenie, zaniechanie, naruszenie praw pracowniczych lub innego rodzaju działanie Członka Organów, Założyciela Spółki lub Pracownika, działających w tym charakterze i z wiązanych z zarządzaniem Spółką przed upływem okresu ubezpieczenia lub też inne sprawy zarzucane Ubezpieczonemu wyłącznie z racji pełnienia takich funkcji.

Umowa ubezpieczenia zawarta została na wniosek Ubezpieczającego na formularzu Ubezpieczyciela, do którego dołączono dokumentację umożliwiającą ocenę ryzyka. Składkę za czas trwania ochrony ubezpieczeniowej Ubezpieczyciel ustalił po dokonaniu indywidualnej oceny ryzyka. Składka ta nie ulega podziałowi na konkretne, wskazane co do imienia i nazwiska osoby. Fakt objęcia lub wyłączenia konkretnych osób z ubezpieczenia pozostaje bez wpływy na wysokość skalkulowanej składki. W przypadku zgłoszenia roszczenia będzie natomiast podlegać sprawdzeniu, czy roszczenie objęte jest zakresem umowy ubezpieczenia a więc również to, czy roszczenie podniesione zostało przeciwko Ubezpieczonemu w rozumieniu OWU.

Na Spółce nie ciąży obowiązek prowadzenia ewidencji Ubezpieczonych ani zgłaszania Ubezpieczycielowi zmian kadrowych. Polisa nie zawiera jakiegokolwiek imiennego wykazu Ubezpieczonych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przedstawionym stanie faktycznym opłacana przez Spółkę składka ubezpieczeniowa stanowi dla ubezpieczonych przychód, który podlegałby opodatkowaniu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawcy w przedstawionym stanie faktycznym wartość składki ubezpieczeniowej nie stanowi dla ubezpieczonych przychodu, który podlegałby opodatkowaniu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ogólna definicja przychodu podlegającego opodatkowaniu zawarta została w art. 11 ust. 1 ustawy. Z przywołanego przepisu wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zatem warunkiem koniecznym, aby uznać nieodpłatne świadczenie za przychód podatkowy jest jego otrzymanie lub postawienie do dyspozycji podatnika. Ponadto przychód taki musi być przypisany wyłącznie do konkretnej osoby, czyli zidentyfikowanego podatnika (wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2009 r., sygn. III SA/Wa 2019/08).).

W przedstawionym stanie faktycznym Spółka zawarła umowę ubezpieczenia obejmującą otwarty krąg osób, który może podlegać zmianom osobowym oraz ilościowym w trakcie trwania ubezpieczenia. Osoby ubezpieczone (ubezpieczeni) nie są imiennie wskazane w treści umowy. Zakres umowy obejmuje bowiem każdą osobę, która spełnia definicję Ubezpieczonego zawartą w OWU. Definicja ubezpieczonego wg OWU ma tymczasem charakter otwarty. Co więcej, poszczególne kategorie osób zaliczanych do Ubezpieczonych obejmują nie tylko osoby, które w momencie zawarcia umowy i opłacenia składki są Członkiem Organów lub Pracownikiem, lecz również osoby, które status taki miały w przeszłości lub mieć będą w przyszłości.

Zdaniem wnioskodawcy wskazać należy, iż wysokość składki opłacanej przez Spółkę jest niezależna od zmian osobowych i ilościowych w kręgu osób ubezpieczonych.

Spółka nie ma zresztą obowiązku prowadzenia ewidencji Ubezpieczonych, ani zgłaszanie Ubezpieczycielowi zmian kadrowych. Z tego powodu składkę opłacaną przez Spółkę określić należy jako mającą charakter ryczałtowy.

Konkretyzacja (identyfikacja) osoby ubezpieczonej następować będzie dopiero w przypadku zajścia zdarzenia objętego zakresem ubezpieczenia.

Wszystkie te okoliczności, zdaniem wnioskodawcy, każą stwierdzić, iż nie jest możliwe ustalenie przychodu w postaci otrzymania nieodpłatnych świadczeń przez poszczególnych ubezpieczonych, bo brak jest podstaw do przyporządkowania im składki w dacie zawarcia umowy i opłacenia składki przez Spółkę. Tym samym wartość składki ubezpieczeniowej płaconej przez Spółkę nie stanowi dla osób ubezpieczonych przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Na poparcie swego stanowiska wnioskodawca powołał:

*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010r. (znak: IPPB4/415-743/09-2/SP),
*   wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2009r. (sygn. akt III SA/Wa 804/09).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wyrazem jej praktycznej realizacji jest art. 11 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z zastrzeżeniem art. 14 – 15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

W myśl art. 13 ust. 7 przedmiotowej ustawy za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Zgodnie natomiast z treścią art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Z treści wniosku wynika, iż wnioskodawca zawarł umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Osobami ubezpieczonymi są obecni lub przyszli członkowie zarządu, rady nadzorczej, prokurenci oraz osoby fizyczne zajmujące inne stanowisko (traktowane w myśl przepisów obcego państwa na równi ze stanowiskiem członka zarządu, członka rady nadzorczej lub prokurenta), założyciele Spółki oraz pracownicy, którzy zostaną współpozwani wraz z członkiem organów lub założycielem lub też z powodu roszczenia, które wskazuje na ich nieprawidłowe działanie w czasie pełnienia funkcji zarządczych lub nadzorczych, a także współmałżonkowie, konkubenci, spadkobiercy, przedstawiciele prawni lub cesjonariusze ww. osób, jeżeli działają w tym charakterze.

Ubezpieczenie ma swoim zakresem pokrywać szkody poniesione przez osoby ubezpieczone na skutek roszczeń podnoszonych wobec ubezpieczonych wyłącznie ze względu na fakt pełnienia przez nie ww. funkcji. Ubezpieczony nie jest imiennie wskazany w umowie. Składka nie podlega podziałowi na konkretne, wymieniane z imienia i nazwiska osoby. Fakt objęcia lub wyłączenia konkretnych osób z ubezpieczenia nie wpływa na wysokość skalkulowanej składki.

W świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych warunkiem koniecznym do uznania nieodpłatnego świadczenia za przychód, jest jego otrzymanie lub postawienie do dyspozycji podatnika. Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. W przedmiotowej sprawie krąg osób ubezpieczonych jest bez wątpienia otwarty – podlegać będzie zmianom osobowym oraz ilościowym w trakcie trwania ubezpieczenia bez wpływu na wysokość składki finansowanej przez Spółkę. Ubezpieczyciel nie uzyska imiennego wykazu osób ubezpieczonych, zaś fakt objęcia, czy też wyłączenia konkretnej osoby z ubezpieczenia pozostaje bez wpływu na wysokość należnej składki.

Z opisanego przez wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, iż identyfikacja indywidualnych ubezpieczonych będących osobami fizycznymi dokonywana będzie przez ubezpieczyciela dopiero w momencie zgłoszenia roszczenia, kiedy to będzie również sprawdzane czy roszczenie objęte jest zakresem umowy ubezpieczenia. Wobec tego w przypadku, gdy osoby ubezpieczone nie zostaną z góry określone w umowie (załączniku do umowy, aneksie lub innym dokumencie) w sposób pozwalający na ich jednoznaczną identyfikację, jako osób ubezpieczonych od odpowiedzialności cywilnej, lecz są identyfikowane dopiero w chwili zgłoszenia roszczenia, nie jest możliwe ustalenie przychodu w postaci otrzymania nieodpłatnych świadczeń przez poszczególnych ubezpieczonych, ponieważ brak jest podstaw do przyporządkowania im składek w dacie zawarcia umowy i opłacenia ich przez Spółkę.

Zatem, jeżeli przedmiotowym ubezpieczeniem będą objęci wszyscy obecni i przyszli (każdorazowi) członkowie zarządu, rady nadzorczej, prokurenci oraz obecni a także przyszli pracownicy (inni niż członkowie zarządu, rady nadzorczej, czy prokurenci) podczas wykonywania zarządczych lub nadzorczych uprawnień w Spółce, lub też w związku z roszczeniem wskazanym we wniosku, a także inne osoby trzecie wymienione we wniosku wyłącznie ze względu na fakt pełnienia przez nie powyższych funkcji i ubezpieczeni nie będą imiennie wskazani w umowie, to w takiej sytuacji, należy zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że po stronie tych osób nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, wnioskodawca, jako płatnik, nie będzie zobowiązany do pobrania podatku dochodowego od osób fizycznych i przekazania go na konto właściwego urzędu skarbowego. Podkreślić bowiem należy, że o ile skład organów stanowiących Spółki byłby możliwy do ustalenia w dniu zapłacenia składki ubezpieczeniowej, to objęcie ubezpieczeniem także potencjalnej grupy innych osób, niemożliwej do zidentyfikowania na dzień zapłaty składki, stanowi okoliczność uniemożliwiającą przypisanie przychodu z tego tytułu konkretnej osobie.

W takiej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że wartość składki ubezpieczeniowej od odpowiedzialności cywilnej płaconej przez Spółkę nie będzie stanowić dla osób ubezpieczonych przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do powyższego stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do powołanych przez Spółkę wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych należy stwierdzić, że powołane wyroki dotyczą konkretnych sprawy podatników osądzonych w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast wyroki te nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotowa interpretację, gdyż wyroki sądowe nie są źródłami prawa.

Powyższe należy również odnieść do powołanej we wniosku indywidualnej interpretacji podatkowej

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S.Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

**