Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-761/13-2/TR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-11-05
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika
Słowa kluczowe: czynsz; najemcy; należność; obowiązek-obowiązek płatnika; płatnik; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 1 sierpnia 2013 r. (data wpływu: 5 sierpnia 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 sierpnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest samorządowym zakładem budżetowym Gminy, realizującym zadania gminy, między innymi w zakresie wynikającym ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm).

W ramach tej działalności Zainteresowany wynajmuje komunalne lokale mieszkalne i pobiera czynsze.

Gospodarka finansowa Wnioskodawcy poddana jest ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.).

W art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, ustawodawca przewidział możliwość udzielania ulg w spłacie należności mających charakter cywilnoprawny przypadających gminie i jej jednostkom organizacyjnym.

Na tej podstawie Rada Miejska Gminy przyjęła uchwałę z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności mających charakter cywilnoprawny przypadających Gminie lub jej jednostkom organizacyjnym.

W myśl ww. uchwały dyrektor Wnioskodawcy może umorzyć należność w szczególnych przypadkach, np. niewypłacalności dłużnika, śmierci dłużnika, wykreślenia osoby prawnej z rejestru, likwidacji jednostki, przedawnienia.

Jeżeli ulga stanowi pomoc publiczną, ulgi udziela się na zasadzie pomocy de minimis.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w przypadku podjęcia decyzji o umorzeniu należności, na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z uchwalą Rady Miejskiej Gminy z dnia 29 czerwca 2010 r., kwota umorzenia stanowi przychód najemcy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a organ umarzający – dyrektor Zainteresowanego jest zobowiązany sporządzić informację PIT-8C i przesłać w stosownym terminie do właściwego US?

Zdaniem Wnioskodawcy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody; udzielenie ulgi w płatności czy też umorzenie należności nie stanowi dochodu, tym bardziej, że jest realizowane na podstawie wyraźnej kompetencji ustawodawcy i ze środków publicznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, świadczenia otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej ze środków jednostek samorządu terytorialnego w związku ze zdarzeniem losowym są wolne od podatku.

Wobec powyższego, według Wnioskodawcy kwota umorzenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy wynika natomiast, że jednym ze źródeł przychodów są „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Z przychodem z innych źródeł mamy zatem do czynienia w każdym przypadku, kiedy podatnik osiąga korzyść majątkową.

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4.

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg (art. 59 ust. 2 ustawy o finansach publicznych).

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg, o których mowa w ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 56 ust. 1 (art. 59 ust. 3 ustawy o finansach publicznych).

W przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego podano, że Wnioskodawca jest samorządowym zakładem budżetowym Gminy, realizującym zadania gminy, między innymi w zakresie wynikającym ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W ramach tej działalności Zainteresowany wynajmuje komunalne lokale mieszkalne i pobiera czynsze. W art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, ustawodawca przewidział możliwość udzielania ulg w spłacie należności mających charakter cywilnoprawny przypadających gminie i jej jednostkom organizacyjnym. Na tej podstawie Rada Miejska Gminy przyjęła uchwałę z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności mających charakter cywilnoprawny przypadających Gminie lub jej jednostkom organizacyjnym. W myśl ww. uchwały dyrektor Wnioskodawcy może umorzyć należność w szczególnych przypadkach, np. niewypłacalności dłużnika, śmierci dłużnika, wykreślenia osoby prawnej z rejestru, likwidacji jednostki, przedawnienia.

Przepis art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) stanowi natomiast, że zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

W efekcie zwolnienia dłużnika z długu następuje u niego trwały przyrost majątku. Umorzenie zobowiązania oznacza zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego, skutkiem czego jest wystąpienie po stronie dłużnika określonej korzyści.

W świetle powyższego, kierując się przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy uznać, że korzyści jakie osiąga dłużnik z tytułu umorzenia zobowiązania stanowią dla niego realne przysporzenie majątkowe i przez to podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego dochodzi do rzeczywistych korzyści majątkowych, bowiem najemca, którego zobowiązanie zostało umorzone, nie musi tegoż zobowiązania regulować kosztem swojego majątku. Przyjmując oświadczenie Wnioskodawcy o umorzeniu części (lub całości) odsetek uzyskuje korzyść kosztem innego podmiotu bez stosownego ekwiwalentu. Nieodpłatność świadczenia przejawia się zatem w tym, że użytkownik lokalu nie musi ponosić kosztów, do których jest zobowiązany, które przyszłoby mu zapłacić gdyby nie ich umorzenie przez Zainteresowanego.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że z chwilą umorzenia ww. zobowiązań po stronie użytkownika powstaje przychód, gdyż z tym momentem definitywnie uzyskuje on przychód netto powiększający jego majątek, co jest istotą podatku dochodowego od osób fizycznych opodatkowującego przyrost czystego majątku podatnika. Działanie Wnioskodawcy, poprzez umorzenie należności od użytkowników czyni Wnioskodawcę świadczeniodawcą. Zatem, decydując się na umorzenie rzeczonych zobowiązań najemców przyczynia się do uzyskania przez tychże najemców realnego przysporzenia, mającego wymiar finansowy, a tym samym do powstania po ich stronie przychodu podatkowego.

W rozumieniu powołanych wyżej przepisów, umorzenia opisanych należności cywilnoprawnych stanowią dla najemców przychód z „innych źródeł”, gdyż jest dla nich wymiernym przysporzeniem finansowym. Najemcy ci nie ponoszą bowiem ciężarów z tytułu ww. należności, co stanowiłoby uszczerbek na ich majątku; tym samym uzyskują konkretną korzyść finansową.

Na mocy – powołanego przez Wnioskodawcę – art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

W tym miejscu należy podkreślić, że treść zwolnienia od podatku, o którym mowa w cyt. art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie daje podstaw do stwierdzenia, że umorzenie najemcom należności cywilnoprawnych Zainteresowanego mieści się w zakresie tej regulacji. Ustawodawca w treści tegoż przepisu jednoznacznie zakreślił przedmiot zwolnienia, wskazując, że ma to być jednorazowa pomoc materialna; umorzenia należności nie można zakwalifikować do pomocy materialnej – jest to bowiem zwolnienie z długu.

Z analizy przytoczonych przepisów wynika zatem, że powyższe umorzone zobowiązania najemców nie zostały objęte zwolnieniem podatkowym, ani zaniechaniem poboru podatku.

Z kolei na podstawie art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Reasumując, wartość przedmiotowego umorzenia stanowi przychód najemcy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w cyt. art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, na Zainteresowanym ciążą z rzeczonego tytułu obowiązki wynikające z ww. art. 42a cyt. ustawy podatkowej, w szczególności sporządzenia i przekazania w stosownym terminie właściwemu urzędowi skarbowemu informacji PIT-8C.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.