Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-552/13-6/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-01-03
Teza: Stwierdzić należy, że Wnioskodawca, po przekazaniu mieszkania na podstawie umowy darowizny na rzecz córki, utraci z tego tytułu prawa do ulgi określonej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nawet jeżeli przez okres 5 lat będzie w tym mieszkaniu zamieszkiwał, będąc zameldowanym na pobyt stały. Powyższe wynika z faktu, iż w obecnym brzmieniu art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn ustawodawca, zgodnie zresztą z przyznaną mu autonomią, od obowiązku określonego w ust. 2 pkt 5 tego przepisu (zakazu zbywania nabytej nieruchomości lub prawa majątkowego) wprowadził jedynie dwa wyjątki określone w wyżej cyt. art. 16 ust. 7, które jednak nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. W rezultacie, Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn wymierzonego od podstawy opodatkowania sprzed zastosowania ulgi mieszkaniowej, który oblicza właściwy w sprawie organ I instancji, tj. odpowiedni naczelnik urzędu skarbowego.
Słowa kluczowe: darowizna; dziedziczenie; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od spadków i darowizn; ulga-ulga mieszkaniowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 15.09.2013 r. (data wpływu 02.10.2013 r.) uzupełnionym pismem z dnia 02.12.2013 r. (data nadania 04.12.2013 r., data wpływu 09.12.2013 r.) na wezwanie z dnia 22.11.2013 r. Nr IPPB2/436-552/13-2/MZ (data nadania 25.11.2013 r., data doręczenia 03.12.2013 r.) oraz pismem (data nadania 23.12.2013 r., data wpływu 27.12.2013 r.) na wezwanie z dnia 13.12.2013 r. Nr IPPB2/436-552/13-4/MZ (data nadania 13.12.2013 r., data doręczenia 19.12.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania ulgi zawartej w art. 16 ustawy **\- jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 02.10.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania ulgi zawartej w art. 16 ustawy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 25.06.2010 r. Wnioskodawca otrzymał spadek po matce w postaci mieszkania, w którym zamieszkuje od urodzenia. W ciągu 6 miesięcy od otrzymania spadku powinien złożyć zeznanie w US, czego nie uczynił, ponieważ nie wiedział o tym. W styczniu 2012 roku udał się do US, ponieważ chciał przepisać mieszkanie na córkę, wtedy okazało się, że nie złożył zeznania w ciągu ustawowych 6 miesięcy. Urzędnicy kazali napisać mu wyjaśnienie tej sytuacji i złożył na piśmie czynny żal. W dniu 21.02.2012 r. otrzymał pismo z US, było to zwolnienie od podatku na podstawie art. 16 ust. 2.

Ponieważ, Wnioskodawca jest chory nadal chciał przepisać mieszkanie na córkę z ustanowieniem służebności osobistej, tak aby córka nie miała problemów spadkowych po jego śmierci i aby do tego dnia mieszkała z nim i się nim opiekowała. Według pracownika US zapis o służebności osobistej pozwalał Wnioskodawcy przekazać mieszkanie córce i nie tracąc ulgi podatkowej, którą nabył na podstawie spadku.

Teraz nikt w US nie potrafi zinterpretować ustawy dostosowując ją do sytuacji w jakiej się znalazł. Wnioskodawca nadmienia również, że nie zbył mieszkania w celu majątkowym , nadal jest to jedyne miejsce gdzie mieszka i jest zameldowany tyle, że nie martwi się opłatami i opieką, bo zapewnia mu to córka, na którą przepisał mieszkanie. Wnioskodawca prosi o pomoc w tej sytuacji nie stać go na zapłatę 26 tys. podatku, który przecież go nie obowiązuje.

Pismem z dnia 22.11.2013 r. Nr IPPB2/436-552/13-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Uzupełnienie wniosku o brakujący podpis w poz. 73 wniosku ORD-IN5. Uzupełnienia podpisu można dokonać poprzez złożenie podpisanego wniosku w tym samym zakresie zaznaczając we wniosku ORD-IN w części A.2 pkt 9 opcję 2 „uzupełnienie wniosku”.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

Pismem z dnia 13.12.2013 r. Nr IPPB2/436-552/13-4/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Wskazanie, na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej Wnioskodawca przepisał mieszkanie na rzecz córki?

Wnioskodawca przesłał uzupełnienie w terminie informując, że:

*   W odpowiedzi na pytanie na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej przepisał mieszkanie na córkę, oświadcza, że Aktem Notarialnym, ponieważ nie zna się na tym i nie wie, czy jest to czynność cywilno-prawna w załączeniu przesyła kopię Aktu Notarialnego na podstawie którego dokonał darowizny z zapisem służebności osobistej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Wnioskodawca prosi o interpretację ustawy dotyczącej podatku od spadków i darowizn art. 16 ust. 2? Po odziedziczeniu spadku po matce Wnioskodawca został zwolniony z opłaty podatku od darowizn na podstawie art. 16 ust. 2. Gdy Wnioskodawca przepisał mieszkanie na córkę z ustanowieniem służebności osobistej (Dz. U. 2009.93.768 j.t. ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn rozdział 1 art. 1 pkt 6) Urząd Skarbowy sugeruje, że Wnioskodawca stracił zwolnienie od podatku.

Zdaniem Wnioskodawcy, skoro Wnioskodawca zostaje zwolniony z opłaty od darowizny na podstawie art. 16 ust. 2, bo spełnia warunki ust. o darowiźnie zgodnie z pierwszym pokrewieństwem i postanawia przepisać mieszkanie na dziecko z ustaleniem w akcie notarialnym służebności osobistej jak sugerowali mu urzędnicy urzędu skarbowego i radca prawny powołując się na w/w ustawę art. 1 pr.6 –Dz.U.1009.93.768 j.t. to nie popełnił on żadnego przestępstwa, nie zbył lokalu dla uzyskania majątku, bo nadal mieszka w tym lokalu i jest tam zameldowany i bez jego zgody nic z mieszkaniem się nie stanie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Ponieważ opisane we wniosku nabycie w drodze spadku nastąpiło w dnia 25.06.2010 r. w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2007 r.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Stosownie do treści art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2007r. - w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

1.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl art. 16 ust. 2 ww. ustawy z omawianej ulgi mogą skorzystać nabywcy, którzy łącznie spełniają następujące warunki:

1.  są obywatelami polskimi lub mają miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą zamieszkiwać w uzyskanej nieruchomości oraz nie dokonają jej zbycia przez 5 lat od dnia określonego w cytowanym wyżej przepisie art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy zauważyć, że unormowania przepisu art. 16 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy obowiązujące od 01 stycznia 2007r., a wprowadzone ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006r. Nr 222, poz. 1629), oprócz wymogu zamieszkiwania w nabytym lokalu mieszkalnym przez okres 5 lat nakładają na obdarowanego również obowiązek posiadania zameldowania w tym konkretnym lokalu na pobyt stały oraz utrzymywania tytułu prawnego do nabytego tytułem spadku mieszkania przez okres 5 lat. Obowiązku takiego nie było w stosunku do nabycia praw majątkowych, które miało miejsce do dnia 31 grudnia 2006r.

Zatem fakt, że Wnioskodawca postanowił przepisać mieszkanie na rzecz córki z ustanowieniem służebności, tj. dokonanie darowizny z zapisem służebności osobistej, w którym będzie mieszkał będąc zameldowanym, w świetle ww. przepisów obowiązujących od dnia 01 stycznia 2007 r. skutkować będzie utratą nabytej ulgi mieszkaniowej, bowiem nie będą spełnione wszystkie warunki określone w art. 16 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy, jakie nałożył ustawodawca na podatnika, aby zachować prawo do ulgi, tzn. nie zostanie zachowany warunek nie dokonania zbycia nabytego lokalu przez 5 lat od dnia określonego w cytowanym przepisie.

Wszelkie bowiem zwolnienia w prawie podatkowym są wyjątkiem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, dlatego też wykładnia przepisów ustanawiających te zwolnienia musi być wykładnią ścisłą i enumeratywny katalog zwolnień przedmiotowych nie może być poprzez interpretację rozszerzany.

W konsekwencji, w obecnym brzmieniu ustawodawca przewidział tylko dwie sytuacje, w których, możliwe jest wyzbycie się tytułu prawnego do odziedziczonej nieruchomości, w trakcie trwania ulgi, bez obowiązku uiszczania podatku od spadków i darowizn – obie uregulowane są w art. 16 ust. 7 analizowanej ustawy. Jednakże z uwagi na przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:

1.  zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo
2.  zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w dniu 25.06.2010 r. Wnioskodawca otrzymał spadek po matce w postaci mieszkania, w którym zamieszkuje od urodzenia. W ciągu 6 miesięcy od otrzymania spadku powinien złożyć zeznanie w US, czego nie uczynił, ponieważ nie wiedział o tym. W styczniu 2012 roku udał się do US, ponieważ chciał przepisać mieszkanie na córkę, wtedy okazało się, że nie złożył zeznania w ciągu ustawowych 6 miesięcy. Urzędnicy kazali napisać mu wyjaśnienie tej sytuacji i złożył na piśmie czynny żal. W dniu 21.02.2012 r. otrzymał pismo z US, było to zwolnienie od podatku na podstawie art. 16 ust. 2. Ponieważ, Wnioskodawca jest chory nadal chciał przepisać mieszkanie na córkę z ustanowieniem służebności osobistej, tak aby córka nie miała problemów spadkowych po jego śmierci i aby do tego dnia mieszkała z nim i się nim opiekowała. Według pracownika US zapis o służebności osobistej pozwalał Wnioskodawcy przekazać mieszkanie córce i nie tracąc ulgi podatkowej, którą nabył na podstawie spadku. Teraz nikt w US nie potrafi zinterpretować ustawy dostosowując ją do sytuacji w jakiej się znalazł. Wnioskodawca nadmienia również, że nie zbył mieszkania w celu majątkowym, nadal jest to jedyne miejsce gdzie mieszka i jest zameldowany tyle, że nie martwi się opłatami i opieką, bo zapewnia mu to córka, na którą przepisał mieszkanie. Wnioskodawca prosi o pomoc w tej sytuacji nie stać go na zapłatę 26 tys. podatku, który przecież go nie obowiązuje. Z uzupełnienia do wniosku wynika, że Wnioskodawca na podstawie umowy darowizny przepisał mieszkanie na rzecz córki.

Reasumując, stwierdzić należy, że Wnioskodawca, po przekazaniu mieszkania na podstawie umowy darowizny na rzecz córki, utraci z tego tytułu prawa do ulgi określonej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nawet jeżeli przez okres 5 lat będzie w tym mieszkaniu zamieszkiwał, będąc zameldowanym na pobyt stały. Powyższe wynika z faktu, iż w obecnym brzmieniu art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn ustawodawca, zgodnie zresztą z przyznaną mu autonomią, od obowiązku określonego w ust. 2 pkt 5 tego przepisu (zakazu zbywania nabytej nieruchomości lub prawa majątkowego) wprowadził jedynie dwa wyjątki określone w wyżej cyt. art. 16 ust. 7, które jednak nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. W rezultacie, Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn wymierzonego od podstawy opodatkowania sprzed zastosowania ulgi mieszkaniowej, który oblicza właściwy w sprawie organ I instancji, tj. odpowiedni naczelnik urzędu skarbowego.

Dodatkowo należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.