Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.521.2017.2.BW
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-10-19
Teza: Czy firma wykonująca montaż instalacji domofonowej powinna wystawić fakturę z odwrotnym obciążeniem i VAT należny powinna odprowadzić Spółdzielnia?
Słowa kluczowe: podwykonawstwo; usługi-usługi budowlane; usługi-usługi kompleksowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 29 czerwca 2017 r. (data wpływu 10 lipca 2017r.), uzupełnionym pismem z 29 września 2017r. (data wpływu 5 października 2017r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy firma wykonująca montaż instalacji domofonowej powinna wystawić fakturę z odwrotnym obciążeniem i VAT należny powinna odprowadzić Spółdzielnia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 lipca 2017 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy firma wykonująca montaż instalacji domofonowej powinna wystawić fakturę z odwrotnym obciążeniem i VAT należny powinna odprowadzić Spółdzielnia.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 29 września 2017r. (data wpływu 5 października 2017r.), przesłanym w związku z wezwaniem tut. organu z 21 września 2017r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.521.2017.1.RSz.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący zaistniały stan faktyczny:

Wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa) w 2010 roku podpisał umowę, na podstawie której od 2010 r. do chwili obecnej zleca firmie zewnętrznej dostawę i montaż instalacji domofonowej w budynkach mieszkalnych (firma jest podatnikiem VAT czynnym). Firma wykonuje montaż instalacji domofonowej na podstawie pisemnego zlecenia przez Spółdzielnię. Montaż instalacji domofonowej zlecany jest na prośbę mieszkańców (tj. członków spółdzielni lub innych osób, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali lub prawa odrębnej własności) i po uzyskaniu pisemnej zgody co najmniej 80% osób z danej klatki. Całkowitym kosztem montażu instalacji domofonowej obciążani są posiadacze lokali mieszkalnych jednorazowo bądź w ratach. Firma montująca instalację domofonową obciąża Spółdzielnię fakturą, wystawioną na podstawie pisemnego protokołu odbioru robót. Do ceny jednostkowej netto za każde mieszkanie firma dolicza 8% podatek VAT. Spółdzielnia obciąża mieszkańców wartością brutto.

Natomiast w uzupełnieniu wniosku (pismo z 29 września 2017r.) Wnioskodawca wskazał:

1.  Firma wykonująca montaż instalacji domofonowej jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm.), u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9.
2.  Usługodawca, czyli Spółdzielnia Mieszkaniowa /…/ jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.
3.  Montaż instalacji domofonowej jest w pkt 23 załącznika nr 14 do ustawy z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2024).

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytania:

Czy firma wykonująca montaż instalacji domofonowej prawidłowo od 01.01.2017 r. obciąża Spółdzielnię fakturą ze stawką 8% VAT?

Czy firma wykonująca montaż instalacji domofonowej powinna wystawić fakturę z odwrotnym obciążeniem i VAT należny powinna odprowadzić Spółdzielnia?

Stanowisko Wnioskodawcy (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku):

Spółdzielnia stoi na stanowisku, że firma wykonująca montaż instalacji domofonowej w 2017 r. obciąża Spółdzielnię nieprawidłowo wystawiając fakturę z 8% VATem. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. ustawy z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2024) został zmieniony art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. Zgodnie z powyższym art. mechanizm odwrotnego obciążenia obowiązuje jeżeli łącznie spełnione są cztery warunki:

1.  świadczona jest usługa wymieniona w poz. 2-48 załącznika nr 14 do ustawy o VAT;
2.  świadczącym usługę jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT (czyli podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu VAT), u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust 1 i 9 ustawy o VAT, czyli w ramach zwolnienia podmiotowego;
3.  usługobiorcą jest podatnik o którym mowa w artykule 15 ustawy o VAT zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
4.  usługodawca świadczy usługę jako podwykonawca.

Spółdzielnia Mieszkaniowa /…/ stoi na stanowisku, że firma świadcząca usługę montażu instalacji domofonowej postępuje, nieprawidłowo obciążając Spółdzielnię fakturami z 8% VATem. Firma powinna obciążać Spółdzielnię fakturami z odwrotnym obciążeniem, a Spółdzielnia powinna odprowadzić VAT należny do Urzędu Skarbowego, biorąc pod uwagę że spełnione są łącznie wszystkie 4 warunki tzn.:

1.  Montaż i dostawa instalacji domofonowej jest w punkcie 23 załącznika nr 14 do ustawy z dnia 1 grudnia 2016 r. (poz. 2024);
2.  Spółdzielnia Mieszkaniowa /…/ jest podatnikiem zgodnie z art. 15 ustawy o VAT (podatnik VAT czynny);
3.  Firma świadcząca usługę jest podatnikiem zgodnie z art. 15 ustawy o VAT (podatnik VAT czynny),
4.  Spółdzielnia Mieszkaniowa /…/ jako usługodawca zleca dostawę i montaż instalacji domofonowej firmie w związku z pisemną prośbą mieszkańców Spółdzielni, którzy ponoszą całkowite koszty tej usługi. Koszty te nie są zaliczane do kosztów eksploatacji ponieważ pobierane są poza zaliczką na pokrycie kosztów eksploatacji danej nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

W myśl art. 7 ww. ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel /…/.

Natomiast stosownie do art. 2 pkt 6 ww. ustawy o VAT przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast, jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z kolei, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Należy podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, o których mowa w art. 7 i art. 8 ustawy.

Jednocześnie, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika. Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast przepis art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy wskazuje, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi wymienione w załączniku nr 14 do ustawy, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9,
2.  usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

W przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego (art. 17 ust. 2 ustawy).

Stosownie do art. 17 ust. lh ustawy, w przypadku usług wymienionych w poz. 2-48 załącznika nr 14 do ustawy, przepis ust. 1 pkt 8 stosuje się, jeżeli usługodawca świadczy te usługi jako podwykonawca.

Ww. załącznik nr 14 do ustawy, obowiązujący od dnia 1 stycznia 2017 r., zawiera (w poz. 2-48) zamkniętą listę usług budowlanych identyfikowanych przy pomocy Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), podlegających mechanizmowi odwróconego obciążenia w przypadku świadczenia tych usług przez podwykonawców.

Zatem art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy wprowadza mechanizm polegający na przesunięciu obowiązku rozliczenia podatku VAT na podatnika, na rzecz którego świadczona jest usługa budowlana lub budowlano-montażowa, wymieniona w załączniku nr 14 do ustawy w poz. 2-48, jeżeli usługodawcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, natomiast usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Przy czym, zgodnie z art. 17 ust. lh ustawy, mechanizm ten ma zastosowanie, jeżeli usługodawca świadczy te usługi jako podwykonawca.

Oznacza to, że nabywca usług budowlanych wymienionych w poz. 2-48 załącznika nr 14 do ustawy, świadczonych przez podwykonawcę, staje się odpowiedzialny za rozliczenia podatku VAT od tych usług.

Natomiast transakcje, których przedmiotem jest świadczenie wymienionych w załączniku nr 14 do ustawy usług budowlanych, realizowane przez wykonawcę (generalnego wykonawcę) na rzecz inwestora, podlegają opodatkowaniu według zasad ogólnych, tj. podatek VAT rozliczany jest przez wykonawcę (generalnego wykonawcę), zaś inwestor otrzymuje fakturę na kwotę należności za wykonane usługi zawierającą podatek VAT.

Należy zauważyć, że ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia „podwykonawcy”, zatem dla prawidłowego rozumienia tego terminu wystarczające jest posłużenie się powszechnym jego znaczeniem wynikającym z wykładni językowej. Zgodnie z definicją zawartą w internetowym wydaniu Słownika Języka Polskiego, podwykonawca to „firma lub osoba wykonująca pracę na zlecenie głównego wykonawcy”.

Z kolei przy dalszych „podzleceniach” przyjąć należy podejście, zgodnie z którym podwykonawca zlecający jest - w stosunku do swojego podwykonawcy - głównym wykonawcą swojego zakresu prac (i w konsekwencji rozliczy „podzlecone” usługi budowlane na zasadzie odwróconego obciążenia).

Trzeba przy tym zaznaczyć, że fakt zgłoszenia, lub nie, głównemu inwestorowi powierzenia prac podwykonawcy, pozostaje bez wpływu na posiadanie statusu podwykonawcy w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Status podwykonawcy wynika bowiem bezpośrednio z zawartych pisemnych umów, a w przypadku ich braku - świadczą o tym statusie okoliczności i charakter wykonywanych usług.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

W myśl art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, w przypadku dostawy towarów i wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi, faktura powinna zawierać wyrazy „odwrotne obciążenie”.

Z kolei zgodnie z art. 106e ust. 4 pkt 1 ustawy, w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8, jest nabywca towaru lub usługobiorca, faktura nie zawiera – danych określonych w ust. 1 pkt 12-14.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

W 2010 roku podpisał umowę, na podstawie której od 2010 r. do chwili obecnej zleca firmie zewnętrznej dostawę i montaż instalacji domofonowej w budynkach mieszkalnych.

Firma wykonująca montaż instalacji domofonowej jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9.

Firma wykonuje montaż instalacji domofonowej na podstawie pisemnego zlecenia przez Spółdzielnię.

Montaż instalacji domofonowej zlecany jest na prośbę mieszkańców (tj. członków spółdzielni lub innych osób, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali lub prawa odrębnej własności) i po uzyskaniu pisemnej zgody co najmniej 80% osób z danej klatki.

Całkowitym kosztem montażu instalacji domofonowej obciążani są posiadacze lokali mieszkalnych jednorazowo bądź w ratach. Firma montująca instalację domofonową obciąża Spółdzielnię fakturą,

Montaż instalacji domofonowej jest w pkt 23 załącznika nr 14 do ustawy o VAT.

W przedmiotowej sprawie wyjaśnienia wymaga, kto w przedmiotowej sprawie powinien wystawić fakturę VAT z odwrotnym obciążeniem, a w konsekwencji kto powinien odprowadzić podatek VAT.

Odnosząc się do powyższej kwestii należy wskazać, że jak wynika z okoliczności faktycznych Spółdzielnia zawiera umowę z jej członkiem lub właścicielem lokalu na wykonanie prac (montaż instalacji domofonowej), a następnie zleca ich wykonanie firmie zewnętrznej. Spółdzielnia obciąża ww. osoby kosztami tych robót. Należy zatem uznać, że zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy Spółdzielnia bierze udział w świadczeniu usług budowlanych. Oznacza to, że członek Spółdzielni/właściciel lokalu występuje w charakterze inwestora, natomiast Spółdzielnia w charakterze wykonawcy, który zleca wykonanie prac budowlanych podwykonawcy (firmie zewnętrznej).

Tym samym pomiędzy członkiem Spółdzielni/właścicielem lokalu, Spółdzielnią i firmą zewnętrzną zachodzi relacja inwestor – wykonawca – podwykonawca.

Należy zauważyć, że z treści wniosku wynika także, że zarówno Spółdzielnia, jak i zleceniobiorca (firma zewnętrzna świadcząca usługę montażu), są zarejestrowanymi podatnikami VAT czynnymi a ponadto montaż instalacji domofonowej jest w pkt 23 załącznika nr 14 do ustawy o VAT.

Wobec tego należy stwierdzić że w przedmiotowej sprawie, zajdą wszystkie okoliczności, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 8 oraz ust. 17 ust. 1h ustawy, decydujące o zastosowaniu mechanizmu „odwrotnego obciążenia”.

Do rozliczenia podatku VAT z tytułu nabywanych przez Wnioskodawcę od podwykonawców usług (firmy zewnętrznej wykonującej usługę montażu) jest Wnioskodawca, natomiast podwykonawcy świadczący ww. usługi na rzecz Wnioskodawcy powinni wystawiać faktury (na rzecz Wnioskodawcy) bez podatku VAT, tj. z zastosowaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia;

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.