Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-2.4012.61.2017.1.NF
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-06-01
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych oraz zwolnienia od podatku sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych.
Słowa kluczowe: opodatkowanie; sprzedaż; warsztat
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 22 marca 2017 r. (data wpływu 28 marca 2017 r.), uzupełnionym pismem z dnia 9 maja 2017 r. (data wpływu 10 maja 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych oraz zwolnienia od podatku sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 marca 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych oraz zwolnienia od podatku sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 9 maja 2017 r. o wskazanie adresu ePUAP.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Gmina (dalej: Gmina lub Wnioskodawca) jest jednostką samorządu terytorialnego, do zakresu działania której należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Gmina została powołana do realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, z późn. zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym) oraz do wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Zadania publiczne są wykonywane przez Gminę w imieniu własnym na własną odpowiedzialność. Niemniej, pewne czynności Gmina wykonuje ma podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych, w związku z czym zaliczane są do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (działalności gospodarczej prowadzonej przez Gminę). Zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym Gmina posiada osobowość prawną.

W celu wykonywania zadań, Gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, za pomocą których wykonuje swoje zadania, w tym również zadania z zakresu pomocy społecznej. W celu realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej Gmina powołała Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w (…) (dalej: GOPS lub Ośrodek). GOPS, będący jednostką budżetową Gminy, jest jednostką wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo.

W ramach wykonywania czynności z zakresu opieki społecznej (stanowiących zadania własne Gminy), GOPS realizuje zadania polegające na współuczestniczeniu w rozwiązywaniu problemów osób niepełnosprawnych, działaniu na ich rzecz oraz stwarzaniu osobom niezdolnym do podjęcia pracy możliwości rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. Zadania te są realizowane w ramach prowadzonych Warsztatów Terapii Zajęciowej w (…) (dalej: WTZ lub Warsztaty).

Zasady prowadzenia WTZ określa ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (Dz. U. z 2004 r., Nr 63, poz. 587; dalej: Rozporządzenie w sprawie WTZ).

Jednym z elementów programu terapii zajęciowej prowadzonej w ramach WTZ jest wykonywanie – przez uczestników Warsztatów – różnych przedmiotów użytkowych. W ramach Warsztatów powstają m.in. obrazy, stroiki, ozdoby świąteczne, okolicznościowe kartki. Wytworzone przez uczestników Warsztatów przedmioty są następnie sprzedawane na aukcjach, kiermaszach i festynach. Środki ze sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez osoby niepełnosprawne pobierane są w gotówce, przekazywane na wyodrębniony rachunek bankowy Gminy i w dalszej kolejności, w ramach wewnętrznych rozliczeń, przekazywane na rzecz GOPS. Środki pieniężne pozyskane ze sprzedaży przedmiotów użytkowych wytwarzanych przez osoby będące uczestnikami terapii zajęciowej prowadzonej w ramach WTZ przeznaczone są w całości na realizację zadań statutowych GOPS, tj. na pokrycie wydatków związanych z integracją społeczną uczestników zajęć terapeutycznych.

Do końca 2016 r. GOPS nie był zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, lecz korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT).

Z dniem 1 stycznia 2017 r. Gmina wprowadziła scentralizowany model rozliczeń podatku VAT. W związku z tym, od dnia 1 stycznia 2017 r. wszystkie gminne jednostki organizacyjne prowadzą „cząstkowe rozliczenia podatku VAT (obejmujące m.in. wykonywane przez te jednostki czynności stanowiące odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na gruncie podatku VAT), które są następnie konsolidowane na poziomie Gminy. GOPS – jako jednostka budżetowa Gminy – został objęty centralizacją rozliczeń VAT.

Przed centralizacją rozliczeń Gminy oraz gminnych jednostek organizacyjnych, GOPS nie naliczał i nie odprowadzał do Urzędu Skarbowego podatku VAT należnego od wytwarzanych przez osoby niepełnosprawne w ramach terapii zajęciowej i sprzedawanych przedmiotów użytkowych. W związku z powyższym, Wnioskodawca wnosi o wyjaśnienie wątpliwości związanych z dokonaniem sprzedaży przedmiotów wytwarzanych przez uczestników Warsztatów po centralizacji rozliczeń podatku VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych, z tytułu której otrzymane środki finansowe będą w całości przekazane na realizację zadań statutowych GOPS polegających na integracji społecznej i zawodowej uczestników Warsztatów, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT?
2.  W przypadku uznania, że sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, czy wskazana sprzedaż będzie korzystała ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad 1

Sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych, z tytułu której otrzymane środki finansowe będą w całości przekazane na realizację zadań statutowych GOPS polegających na integracji społecznej i zawodowej uczestników Warsztatów, będzie stanowiła czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ad 2

W przypadku uznania, że sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, wskazana sprzedaż będzie korzystała ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy?

Uzasadnienie

Ad 1

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z kolei, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb, w tym w szczególności sprawy z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawy ośrodków i zakładów opiekuńczych.

Podstawowym celem działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w (…), będącego jednostką budżetową Gminy, wskazanym w statucie jednostki jest realizacja zadań własnych Gminy polegających na świadczeniu usług pomocy społecznej. Zadania z zakresu pomocy społecznej, będące głównym celem działalności GOPS, obejmują system działań profilaktycznych, rozwojowych, opiekuńczych i wychowawczych zmierzających do wspierania osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych osób przeżywających trudności życiowe oraz umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

W ramach WTZ, będących integralną częścią GOPS, realizowane są zadania GOPS w zakresie usług pomocy społecznej polegających na współuczestniczeniu w rozwiązywaniu problemów osób niepełnosprawnych oraz działanie na ich rzecz, w tym w szczególności pomoc w stwarzaniu osobom niezdolnym do podjęcia pracy możliwości rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia.

Wskazane powyżej zadnia i cele WTZ służące rehabilitacji społecznej zawodowej osób niepełnosprawnych są realizowane m.in. poprzez uczestniczenie osób niepełnosprawnych w zajęciach poszczególnych pracowni prowadzonych w ramach/w formie warsztatów, tj. Pracowni (…).

Na Warsztatach – w ramach terapii zajęciowej prowadzonej dla uczestników w poszczególnych pracowniach – powstają m.in. obrazy, stroiki, ozdoby świąteczne, okolicznościowe kartki. Wytworzone przez uczestników Warsztatów przedmioty są następnie sprzedawane na aukcjach, kiermaszach i festynach. Środki ze sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez osoby niepełnosprawne pobierane są w gotówce, przekazywane na wyodrębniony rachunek bankowy Gminy i w dalszej kolejności, w ramach wewnętrznych rozliczeń, przekazywane na rzecz Ośrodka. Środki finansowe ze wskazanej sprzedaży wydatkowane są na integrację społeczną niepełnosprawnych uczestników zajęć terapeutycznych (Warsztatów).

Dodatkowo Wnioskodawca pragnie wskazać, że zgodnie z § 10 ust. 2 Rozporządzenia dochód ze sprzedaży produktów i usług wykonywanych przez uczestników warsztatu w ramach realizowanego programu terapii przeznacza się, w porozumieniu z uczestnikami warsztatu, na pokrycie wydatków związanych z integracją społeczną uczestników. A zatem, zgodnie ze wskazanym przepisem Rozporządzenia w sprawie WTZ dotyczącego działalności Warsztatów, sprzedaż przedmiotów powstałych w ramach prowadzonej terapii dla osób niepełnosprawnych ma na celu przede wszystkim pozyskanie środków na prowadzenie działalności statutowej WTZ polegającej na rehabilitacji społecznej, zawodowej i medycznej uczestników Warsztatów. Dokonywana sprzedaż towarów wytworzonych przez uczestników WTZ stanowi zatem przejaw realizacji zadań własnych Gminy, polegających na świadczeniu usług pomocy społecznej.

W związku z powyższym, ze względu na fakt, że prowadzenie terapii w ramach WTZ dla osób niepełnosprawnych jest przejawem realizacji zadań własnych Gminy polegających na świadczeniu usług pomocy społecznej, sprzedaż przedmiotów wytwarzanych przez uczestników Warsztatów nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ad 2

W przypadku stwierdzenia, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w punkcie ad 1 niniejszego wniosku jest nieprawidłowe i uznania, że sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, w opinii Gminy, wskazana sprzedaż będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. a ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej.

W świetle powyższego, aby zastosować zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. pkt 22 lit. a ustawy o VAT, do usług pomocy społecznej, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

*   świadczone usługi muszą stanowić usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej lub stanowić usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie;
*   wskazane usługi muszą być świadczone na rzecz beneficjenta pomocy;
*   wskazane usługi muszą być wykonywane przez regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia lub ośrodki interwencji kryzysowej.

W opinii Gminy, usługi pomocy społecznej świadczone przez GOPS (a w szczególności usługi świadczone w ramach WTZ) spełniają wszystkie przedstawione przesłanki.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że usługi świadczone w ramach WTZ stanowią usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.

Główne cele działalności GOPS – wskazane w statucie Ośrodka, realizowane w ramach WTZ – polegające na umożliwieniu osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, stanowią usługi z zakresu pomocy społecznej, o których mowa w przepisach o pomocy społecznej. Wnioskodawca pragnie również podkreślić, że wskazane usługi z zakresu pomocy społecznej świadczone są na rzecz beneficjentów, tj. osób korzystających z różnych form wsparcia zapewnianych przez GOPS w ramach prowadzonej działalności statutowej, w tym również w zakresie działalności prowadzonej w ramach WTZ.

Dodatkowo, zgodnie z przepisami o pomocy społecznej, usługi z zakresu pomocy społecznej w jednostkach samorządu terytorialnego wykonują jednostki organizacyjne, w tym ośrodki pomocy społecznej. GOPS jest jednostką organizacyjną Gminy powołaną do realizacji strategii w zakresie zadań własnych Gminy o charakterze obowiązkowym, polegającej na rozwiązywaniu problemów społecznych.

Z opisanego stanu faktycznego wynika, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w (…), którego integralną częścią działalności są Warsztaty, jest ośrodkiem pomocy społecznej świadczącym usługi z zakresu pomocy społecznej na rzecz beneficjentów pomocy. W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że świadczone przez GOPS usługi stanowią usługi pomocy społecznej zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT.

W konsekwencji należy uznać, że sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników w ramach Warsztatów Terapii Zajęciowej, będących integralną częścią Ośrodka Pomocy Społecznej, stanowi dostawę towarów ściśle związaną ze świadczonymi usługami z zakresu pomocy społecznej, korzystającymi ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT i w związku z tym wskazana sprzedaż dokonywana w ramach WTZ również korzysta ze zwolnienia, o którym mowa we wskazanym przepisie ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych oraz zwolnienia od podatku sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Przez towary, na mocy art. 2 pkt 6 ustawy, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zauważyć należy, że jak wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dla uznania, iż dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Ponadto, kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku 102/86 „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą. Należy stwierdzić, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie.

Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa towarów bądź usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie dostawą towarów lub świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca w celu realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej powołał Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w (…) (objęty od dnia 1 stycznia 2017 r. – jako jednostka budżetowa Gminy – centralizacją rozliczeń VAT).

GOPS realizuje zadania polegające na współuczestniczeniu w rozwiązywaniu problemów osób niepełnosprawnych, działaniu na ich rzecz oraz stwarzaniu osobom niezdolnym do podjęcia pracy możliwości rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. Zadania te są realizowane w ramach prowadzonych Warsztatów Terapii Zajęciowej w (…).

Jednym z elementów programu terapii zajęciowej prowadzonej w ramach WTZ jest wykonywanie – przez uczestników Warsztatów – różnych przedmiotów użytkowych. W ramach Warsztatów powstają m.in. obrazy, stroiki, ozdoby świąteczne, okolicznościowe kartki. Wytworzone przez uczestników Warsztatów przedmioty są następnie sprzedawane na aukcjach, kiermaszach i festynach. Środki ze sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez osoby niepełnosprawne pobierane są w gotówce, przekazywane na wyodrębniony rachunek bankowy Gminy i w dalszej kolejności, w ramach wewnętrznych rozliczeń, przekazywane na rzecz GOPS.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia, czy sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych podlega/będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz przedstawione regulacje prawne należy stwierdzić, że sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych, stanowi/stanowić będzie odpłatną dostawę towarów i podlega/podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ponadto, Wnioskodawca powziął wątpliwości, czy sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych korzysta/będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Na mocy art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienia od podatku.

Z treści wniosku wynika, że podstawowym celem działalności GOPS w (…), wskazanym w statucie jednostki jest realizacja zadań własnych Gminy polegających na świadczeniu usług pomocy społecznej.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
    1.  domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
    2.  placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku jest spełnienie zarówno przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (usług pomocy społecznej), jak również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, będącego ściśle określonym podmiotem. Niespełnienie bowiem chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.

Należy podkreślić, że zgodnie z omawianym przepisem art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy zwolnieniu podlegają jedynie te usługi, które:

1.  są usługami pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, względnie usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (w tym przypadku nie są to usługi pomocy społecznej),
2.  są świadczone na rzecz beneficjenta tej pomocy,
3.  są świadczone przez podmioty wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.

W związku z powyższym – jak wskazał Wnioskodawca – nie ulega wątpliwości, że świadczone przez GOPS w (…) usługi stanowią usługi pomocy społecznej zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.

Ponadto, w niniejszej sprawie kryterium podmiotowe, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, jest również spełnione, ponieważ z treści wniosku wynika, że GOPS w (…), jest ośrodkiem pomocy społecznej.

Zwrócić należy uwagę, że uregulowania zawarte w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy wskazują, że zwolnienie od podatku od towarów i usług obejmuje również dostawę towarów i świadczenie usług ściśle związane z usługami pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zatem, wszelkie działania (usługi i dostawa towarów), które nie mają charakteru niezbędnego do świadczenia usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, nie mają charakteru czynności ściśle związanych z tymi usługami w rozumieniu ustawy.

Określenie „ścisły związek” oznacza, że do wykonania usługi podstawowej niezbędna jest dostawa towarów lub świadczenie usług pomocniczych, przy czym nie może to być jakikolwiek związek, lecz relacja o charakterze wskazującym na nieodzowność tych ostatnich dla prawidłowego przebiegu podstawowej działalności. Przepisy krajowe, jak i europejskie, nie definiują usług „ściśle związanych”. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r. w sprawie C-335/14 rozstrzygnął, że „(…) zgodnie z art. 13 część A ust. 2 lit. b) tiret pierwsze szóstej państwa członkowskie powinny wyłączyć z korzystania ze zwolnienia świadczenie usług przewidzianych w szczególności w art. 13 część A ust. 1 lit. g) tej dyrektywy, jeżeli nie są one konieczne do dokonywania transakcji podlegających zwolnieniu. Jak wynika bowiem z orzecznictwa Trybunału, przepis ten, mający charakter wiążący dla państw członkowskich, zawiera wymogi, które powinny zostać uwzględnione przy interpretacji różnych wymienionych w nim przypadków zwolnienia, które na wzór zwolnienia przewidzianego w art. 13 część A ust. 1 lit. g) wskazanej dyrektywy dotyczą usług lub dostaw, które są »ściśle związane« lub które mają »ścisły związek« z działalnością w interesie publicznym (zob. podobnie wyrok Ygeia, C 394/04 i C 395/04, EU:C:2005:734, pkt 26)”.

Podkreślenia wymaga, że czynności pomocnicze powinny być w szczególności ukierunkowane na lepsze wykorzystanie czy też wykonanie usługi podstawowej (zwolnionej z podatku). Mają być zatem wykonane w celu wykonania usługi podstawowej, a nie „przy okazji” jej wykonania.

W świetle powyższego, należy stwierdzić, że sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez uczestników warsztatów terapeutycznych nie może być uznana/nie może zostać uznana za dostawę towarów ściśle związaną z usługami podstawowymi, tj. usługami w zakresie pomocy społecznej, i w związku z tym sprzedaż ta nie korzysta/nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.