Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.16.2023.3.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-05-02
Teza: W zakresie skutków podatkowych otrzymania do rodziców środków pieniężnych.
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; przelew-przelew bankowy; tytuł; środek-środki pieniężne
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych przez członków najbliższej rodziny-Warunki zwolnienia
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4a-ust. 1 

**Interpretacja indywidualna**

**– stanowisko nieprawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

23 stycznia 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 23 stycznia 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania do rodziców środków pieniężnych. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwania – pismem z 10 kwietnia 2023 r. (wpływ 10 kwietnia 2023 r.) oraz pismem z 28 kwietnia 2023 r. (wpływ 28 kwietnia 2023 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**

Wnioskodawca otrzymał tytułem darowizn od rodziców środki pieniężne; od matki (\`(...)\`) PLN, od ojca (\`(...)\`) PLN.

Wskazane środki finansowe od matki tytułem darowizn na kwotę (\`(...)\`) PLN Wnioskodawca (Obdarowany) otrzymał przelewami bankowymi bezpośrednio na swoje konto, kolejno:

1\. przelewem na kwotę (\`(...)\`) zł w dniu (\`(...)\`) czerwca 2022 r.,

2\. dwoma przelewami, każdy na kwotę (\`(...)\`) zł w dniu (\`(...)\`) sierpnia 2022 r.

Wskazane środki finansowe od ojca z tytułu darowizny na kwotę (\`(...)\`) PLN Wnioskodawca (Obdarowany) otrzymał przelewem bankowym bezpośrednio na swoje konto bankowe w dniu (\`(...)\`) sierpnia 2022 r.

Darowizny, zgodnie z wolą Darczyńców (rodziców), zostały zrealizowane w momencie przelania pieniędzy na konto bankowe Obdarowanego (syna). Fakt nabycia ww. środków pieniężnych w ramach darowizn od matki Wnioskodawca zgłosił na dwóch oddzielnych deklaracjach (zgłoszeniach) SD-Z2 w dniu (\`(...)\`) listopada 2022 r. W zgłoszeniu SD-Z2 zaznaczył, iż wszelkie kwoty otrzymał przelewem bankowym i załączył potwierdzenia przelewów. W ramach darowizny od ojca Wnioskodawca również złożył deklarację (zgłoszenie) SD-Z2 w dniu (\`(...)\`) listopada 2022 r. zaznaczając, iż środki otrzymał przelewem bankowym i załączył potwierdzenie przelewu. Wnioskodawca jest zstępnym w linii prostej Darczyńców (ich synem).

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że zawarł z rodzicami umowę w formie ustnej, a przyrzeczone świadczenie w postaci darowizny zostało spełnione poprzez przelewy środków pieniężnych wskazane we wniosku.

Zgodnie z załączonymi do wniosku potwierdzeniami przelewów z (\`(...)\`) czerwca 2022 r., dwukrotnych z (\`(...)\`) sierpnia 2022 r. oraz z (\`(...)\`) sierpnia 2022 r., tytuły operacji nosiły nazwę „rozliczenia wzajemne”. Wnioskodawca zauważył, że z dyspozycji przepisów nie wynika, że należy wskazać tytuł „darowizna” i jego rodzice wpisali taki, a nie inny tytuł operacji spełniając swoją wolę, czyli chęć nieodpłatnego obdarowania Wnioskodawcy. Ani Wnioskodawca, ani jego rodzice nie posiadają obszernej wiedzy prawniczej.

**Pytanie**

Czy opisana wyżej darowizna środków pieniężnych korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn?

**Pana stanowisko w sprawie**

Zdaniem Wnioskodawcy, darowizny otrzymane od rodziców korzystają ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lica 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Darowizna środków pieniężnych dokonana przez wstępnego na podstawie ww. przepisu może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn przy spełnieniu następujących warunków: - dokonania zgłoszenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego; oraz - udokumentowania otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Wnioskodawca spełnił przesłanki do zwolnienia od podatku w opisanym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym. Załączone przelewy wykonane na konto Obdarowanego pozwalają na przyjęcie, iż darowizna środków pieniężnych pochodzi od rodziców i wypełnia ich wolę, tj. bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem ich majątku. Formularze SD-Z2 zostały złożone z dochowaniem terminu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji darowizny, w związku z tym należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego:

Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Powyższe oznacza, że darowizna musi wzbogacić obdarowanego, a darczyńca nie może w zamian uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili darowizny ani w przyszłości. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Stosownie natomiast do art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w powiązaniu z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 października 2022 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz.U. z 2022 r. poz. 2084):

Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

1) 10 434 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;

2) 7878 – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;

3) 5308 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Stosownie do treści art. 9 ust. 2 cyt. ustawy:

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

W myśl art. 14 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Stosownie do art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III - innych nabywców.

Jednakże w myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz

2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Zgodnie z art. 4a ust. 4 omawianej ustawy:

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).

Z treści przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

\- otrzymania darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;

\- złożenia zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);

\- udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Niezależnie od powyższych warunków zwolnienia, jego najważniejszym elementem jest to, że środki pieniężne muszą być nabyte tytułem darowizny. Nie wystarczy zatem otrzymać przelewem środki pieniężne od rodziców, jeżeli ich nabycie nie nastąpiło na podstawie umowy darowizny.

Z przedstawionego we wniosku i jego uzupełnienia opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca otrzymał od rodziców środki pieniężne. Wnioskodawca zawarł z rodzicami ustną umowę darowizny a przyrzeczone świadczenie w postaci darowizny zostało spełnione poprzez przelewy środków pieniężnych na konto Wnioskodawcy. Na potwierdzeniach przelewów środków pieniężnych, jako tytuł operacji wpisano „rozliczenia wzajemne”. W ustawowym terminie 6 miesięcy Wnioskodawca złożył odrębne zgłoszenia SD-Z2, gdzie wykazał otrzymane od rodziców środki pieniężne jako darowiznę.

Przepis art. 4a ust. 1 ww. ustawy określa warunki jakie należy spełnić aby skorzystać ze zwolnienia w przypadku nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny. Potwierdzenia przelewów bankowych mają służyć do udokumentowania, że środki pieniężne, które Wnioskodawca otrzymał od matki i od ojca zostały mu przekazane tytułem darowizny.

Na podstawie tak przedstawionego stanu faktycznego nie można potwierdzić, że otrzymane przez Wnioskodawcę środki pieniężne korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ww. ustawy. Przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wymaga aby fakt otrzymania darowizny był udokumentowany dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Udokumentowane ma być bowiem otrzymanie środków pieniężnych tytułem darowizny a nie jakimkolwiek tytułem. Przelew, w tytule którego zapisano „rozliczenia wzajemne” w żadnym wypadku nie potwierdza, że przekazywane środki, stanowią środki nabywane tytułem darowizny. Wręcz przeciwnie, tytuły przelewów wskazują, że przelewy te dotyczą wzajemnych rozliczeń między Wnioskodawcą a jego rodzicami.

Wnioskodawca nie dysponuje potwierdzeniami przelewów bankowych, z których wynika, że przelane na jego konto środki pieniężne stanowią środki, które otrzymał od matki i od ojca na podstawie ustnej umowy darowizny. Brak udokumentowania otrzymania w darowiźnie środków pieniężnych wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy również zauważyć, że w przypadku zawarcia umowy darowizny środków pieniężnych w formie ustnej, tytuł polecenia przelewu przekazywanych środków nie powinien budzić żadnych wątpliwości. Polecenie przelewu stanowi wówczas jedyny dokument, potwierdzający, że środki pieniężne przekazywane są tytułem darowizny.

Stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

**Do****datkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.