Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-1111/09-5/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-12-11
Teza: Prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących dostawę mediów.
Słowa kluczowe: jednostka-jednostka budżetowa; jednostka-jednostka samorządu terytorialnego; koszt; media; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; refakturowanie; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Zakładu, przedstawione we wniosku z dnia 14 września 2009 r. (data wpływu 16 września 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 17 listopada 2009 r. (data wpływu 20 listopada 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem należnym udostępniania lokali użytkowych na podstawie umowy użyczenia **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 września 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem należnym udostępniania lokali użytkowych na podstawie umowy użyczenia. Powyższy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 17 listopada 2009 r. o doprecyzowanie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Zakład jest jednostką organizacyjną Gminy niemającą osobowości prawnej, prowadzącą gospodarkę finansową na zasadach określonych w przepisach ustawy o finansach publicznych.

Zakład został powołany uchwałą Rady Miejskiej, posiada statut, NIP i REGON.

Przedmiotem działania Zakładu jest wykonywanie gospodarki komunalnej polegającej na realizacji zadań własnych Gminy o charakterze użyteczności publicznej, a w szczególności wynajmowanie lokali mieszkalnych i użytkowych wchodzących w skład zasobu Gminy oraz wykonywanie w imieniu Gminy obowiązków właściciela nieruchomości poprzez zarządzanie w jej imieniu powierzonym majątkiem. Na podstawie zarządzeń Burmistrza został zobowiązany do zawarcia umów użyczenia lokali użytkowych (z przeznaczeniem na realizację celów statutowych) z następującymi podmiotami:

1.  Ośrodkiem Pomocy Społecznej (dalej: OPS) – będącym jednostką budżetową Gminy,
2.  Biblioteką Publiczną Gminy w – będącą samorządową instytucją kultury,
3.  Stowarzyszeniem.

Zgodnie z zarządzeniem Burmistrza, w ramach zawartych umów użyczenia, OPS i Biblioteka nie opłacają czynszu, lecz zostały zobowiązane do ponoszenia kosztów utrzymania lokalu z tytułu: dostawy energii elektrycznej, cieplnej, wody i odbioru ścieków, usługi kominiarskiej oraz bieżących napraw i konserwacji użyczonego mienia, natomiast Stowarzyszenie zostało zwolnione z ponoszenia kosztów utrzymania lokalu w całym zakresie. Ponadto również, w oparciu o zarządzenie Burmistrza, tut. Zakład przekazał pomieszczenia na prowadzenie działalności Biura pełnomocnika ds. uzależnień, będącego w strukturze organizacyjnej Urzędu Miejskiego. Na tę okoliczność nie została sporządzona żadna umowa. Zgodnie z zarządzeniem Burmistrza, koszty związane z utrzymaniem pomieszczeń używanych przez Biuro pełnomocnika, są pokrywane z wydatków planu finansowego Biura, dlatego też Zakład kosztami utrzymania powyższych pomieszczeń obciąża Gminę.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Zakład ma obowiązek naliczania podatku VAT należnego w zakresie zwolnienia powyższych podmiotów z obowiązku opłacania czynszu w ramach zawartych umów użyczenia?

Zdaniem Wnioskodawcy, zwolnienie z obowiązku opłacania czynszu w ramach zawartych umów użyczenia z OPS, Biblioteką i Stowarzyszeniem oraz użytkowanie na podstawie zarządzenia Burmistrza (bez umowy) pomieszczeń przez Gminę, tj. Biuro pełnomocnika ds. uzależnień, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT należnym, gdyż zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług jest odpłatnym świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu, jeżeli nie są one związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części (oba te warunki muszą być spełnione łącznie).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. u. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), w zakresie działalności gminy (w zakresie działalności przedsiębiorstwa jakim jest Gmina reprezentowana przez Zakład, który wykonuje zadania własne Gminy) mieści się wykonywanie czynności polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie ochrony zdrowia, pomocy społecznej i kultury, które wykonuje w tym zakresie Ośrodek Pomocy Społecznej, Biuro pełnomocnika ds. uzależnień, Stowarzyszenie oraz Biblioteka. Na tej podstawie należy uznać, że nieodpłatne umowy użyczenia lokali dla OPS, Biblioteki i Stowarzyszenia oraz nieodpłatne użytkowanie lokalu przez Biuro pełnomocnika ds. uzależnień jest związane z prowadzoną działalnością Zakład i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT należnym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez świadczenie usług, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z powyższego wynika, iż każde świadczenie niebędące dostawą towarów stanowi świadczenie usług. Do świadczenia usług dochodzi jeśli pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą występuje wzajemna relacja wynikająca z umowy polegająca na wykonaniu danej czynności za wynagrodzeniem.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

Umowa użyczenia jest umową uregulowaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. u. Nr 16, poz. 93 ze zm.). z przepisu art. 710-719 ww. ustawy wynika, że przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu w użyczenie, na bezpłatne korzystanie z oddanej mu w tym celu rzeczy przez czas oznaczony lub nieoznaczony. Po zakończeniu użyczenia biorący do używania obowiązany jest zwrócić użyczającemu rzecz w stanie nie pogorszonym. a zatem umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy.

Użyczenie zatem nie stanowi dostawy towaru, ponieważ nie dochodzi w tym przypadku do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Stanowi natomiast nieodpłatne świadczenie usług, które w pewnych okolicznościach może być zrównane ze świadczeniem odpłatnym, jeżeli – zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy – spełnione są łącznie dwa warunki, tj.:

*   świadczenie nie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem oraz
*   podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami w całości, lub w części.

Za usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. u. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 cyt. ustawy).

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Zainteresowany jest jednostką budżetową Gminy. Przedmiotem działania Zakładu jest wykonywanie gospodarki komunalnej polegającej na realizacji zadań własnych Gminy o charakterze użyteczności publicznej, a w szczególności wynajmowanie lokali mieszkalnych i użytkowych wchodzących w skład zasobu Gminy oraz wykonywanie w imieniu Gminy obowiązków właściciela nieruchomości poprzez zarządzanie w jej imieniu powierzonym majątkiem. Na podstawie zarządzeń Burmistrza Zakład został zobowiązany do zawarcia umów użyczenia lokali użytkowych (z przeznaczeniem na realizację celów statutowych) z następującymi podmiotami:

1.  Ośrodkiem Pomocy Społecznej (będącym jednostką budżetową Gminy),
2.  Biblioteką Publiczną Gminy (będącą samorządową instytucją kultury),
3.  Stowarzyszeniem.

OPS i Biblioteka nie opłacają czynszu, lecz zostały zobowiązane do ponoszenia kosztów utrzymania lokalu z tytułu: dostawy energii elektrycznej, cieplnej, wody i odbioru ścieków, usługi kominiarskiej oraz bieżących napraw i konserwacji użyczonego mienia, natomiast Stowarzyszenie zostało zwolnione z ponoszenia kosztów utrzymania lokalu w całym zakresie.

Ponadto, tut. Zakład przekazał pomieszczenia na prowadzenie działalności Biura pełnomocnika ds. uzależnień, będącego w strukturze organizacyjnej Urzędu Miejskiego. Na tę okoliczność nie została sporządzona żadna umowa. Koszty związane z utrzymaniem pomieszczeń, są pokrywane z wydatków planu finansowego Biura, dlatego też Zakład kosztami utrzymania powyższych pomieszczeń obciąża Gminę.

Uwzględniając powyższe uregulowania stwierdzić należy, iż oddanie lokali mienia gminnego innym podmiotom na podstawie nieodpłatnych umów użyczenia stanowi nieodpłatne świadczenie usług.

Biorąc pod uwagę fakt, iż nieodpłatne świadczenie usług (nieodpłatne użyczenie ww. pomieszczeń) odbywało się w związku z prowadzoną działalnością (wykonywanie przez Zakład zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego – Gminy – poprzez zarządzanie powierzonym majątkiem) brak jest podstaw do traktowania nieodpłatnego użyczenia jako odpłatnego świadczenia usług.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że przekazanie lokalu użytkowego, z przeznaczeniem na realizację celów statutowych, na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na nieodpłatność tej czynności oraz fakt, iż nie ma w tym przypadku zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy – przekazanie ww. pomieszczenia w użyczenie i jego wykorzystanie odbywa się w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością.

Reasumując, świadczenie przez Wnioskodawcę usług nieodpłatnego przekazania lokali na podstawie umów użyczenia, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem należnym udostępniania lokali użytkowych na podstawie umowy użyczenia. Natomiast, kwestia dotycząca stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących dostawę mediów została rozstrzygnięta w odrębnej interpretacji z dnia 11 grudnia 2009 r. nr ILPP1/443-1111/09-4/AW.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.