Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-199/08-2/PJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-03-11
Teza: Przychód uzyskany przez Wnioskodawcę z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (otrzymanej w drodze spadku) na cele uzasadniające jej wywłaszczenie, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: dochód; opodatkowanie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zmianami) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 15 grudnia 2008 r. (data wpływu 17 grudnia 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania przychodu z przeniesienia własności nieruchomości na cele uzasadniające wywłaszczenie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania przychodu z przeniesienia własności nieruchomości na cele uzasadniające wywłaszczenie.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Właścicielami działki, dla której prowadzona jest księga wieczysta xx położonej w obrębie W-48 oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 183/3 o pow. 3566 m² byli Pana rodzice, pozostający we wspólności majątkowej. Dnia 25 sierpnia 1983 r. zmarła Pana matka. Postanowieniem Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny wydanym w dniu 9 sierpnia 2006 r. spadek po zmarłej matce nabył Pana ojciec, Pan oraz Pana brat. Dnia 13 października 2003 r. zmarł Pana brat. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 24 września 2004 r. spadek po zmarłym bracie nabyła jego żona i syn. Zgodnie z zaświadczeniami wydanymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego podatek od spadków został naliczony i opłacony w całości oraz majątek spadkowy został zgłoszony do opodatkowania, a zobowiązanie podatkowe nie wygasło. Dnia 7 stycznia 2008 r. Generalna Dyrekcja Dróg i Autostrad złożyła Pana ojcu oraz pozostałym spadkobiercom ofertę nabycia w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w pasie drogowym autostrady A-1 na terenie województwa. Oferta ta opiewała na kwotę 822.600 zł i składały się na nią następujące kwoty: 301.510 zł - wartość gruntu, 493.320 zł - wartość naniesień budowlanych, 27.770 zł - wartość naniesień roślinnych.

Dodatkowo, poproszono Pana ojca o przekazanie dokumentów potwierdzających prawo własności przedmiotowej nieruchomości oraz informacje czy adresaci pisma znajdują się w posiadaniu innych nieruchomości położonych w pasie autostrady A-1. Ponadto, w piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Biura Geodezji, Pana ojciec oświadczył, iż przedmiotowa nieruchomość wolna jest od obciążeń i nie posiada innych działek w pasie autostrady A-1.

Końcowo nadmienia Pan, iż Pana ojciec przyjął wycenę naniesień budowlanych oraz naniesień roślinnych, jednak poddał pod wątpliwość wartość gruntu uznając ją za znacznie zaniżoną. W związku z powyższym wyraził chęć negocjacji dotyczących sprzedaży przedmiotowej działki. W dniu 13 lutego 2008 r. zmarł Pana ojciec. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 21 maja 2008 r. spadek w całości nabył Pan.

Ponieważ - jak wspomniał Pan - cena nie satysfakcjonowała Pana ojca, Wojewódzkie Biuro Geodezji przesłało opinię rzeczoznawcy majątkowego, który uznał wartość przedmiotowej nieruchomości gruntowej, jako określoną zgodnie z przepisami prawa. W związku z powyższym Wojewódzkie Biuro Geodezji wystosowało pismo wzywające do zawarcia umowy sprzedaży, wyznaczając 21 dniowy termin zastrzegając jednocześnie, że w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, zostanie wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.

Dnia 7 lipca 2008 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przedstawiła ofertę o tej samej treści, co oferta z dnia 7 stycznia 2008 r., jednak skierowaną do Pana i pozostałych spadkobierców rodziców i Pana brata. Na ustosunkowanie się oferty został wyznaczony termin 21 dni pod rygorem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Pan, wraz z pozostałymi spadkobiercami przyjął ofertę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad i dnia 29 września 2008 r. zawarł notarialnie umowę sprzedaży przedmiotowej działki na rzecz Skarbu Państwa.

Jednocześnie oświadcza Pan, że w stosunku do nieruchomości objętej masą spadkową i będącej przedmiotem przymusowej sprzedaży pod rygorem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, nie przeprowadzono działu spadku, a spadkobiercy stawali do umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego jako sprzedający, którym przysługuje współwłasność nieruchomości w częściach ułamkowych wynikających z udziału w spadku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przychód ze zbycia udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku, jest wolny od podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustaw z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) (jeżeli zbycie to miało charakter przymusowy, ponieważ w razie odmowy zbycia wszczęto by postępowanie wywłaszczeniowe na podstawie art. 2 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112 poz. 767)?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest odpłatne zbycie nieruchomości lub udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. W przedmiotowej sprawie odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nie nastąpiło w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat od daty nabycia nieruchomości. Co do zasady przychód ten winien więc podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednakże w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawodawca statuował zwolnienie podatkowe, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłaconego, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości, za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości, na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu. W przedmiotowej sprawie podatnik uzyskał przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie, co świadczy o tym, iż mieści się w kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania ze wskazanej regulacji. Ponadto wskazania wymaga, iż w przedstawionym przepisie zawarto dwie przesłanki, których spełnienie wyłącza korzystanie ze zwolnienia podatkowego; czas, jaki upłynął od momentu nabycia do momentu sprzedaży oraz cena nabycia. Jak wynika z konstrukcji przepisu oba te warunki muszą być spełnione łącznie, aby zwolnienie podatkowe nie przysługiwało. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich, albo żaden z nich, wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwało. W analizowanym stanie faktycznym, odpłatne zbycie nieruchomości nastąpiło przed upływem 2 lat od jej nabycia. Jednakże samo nabycie udziału w nieruchomości, nastąpiło na podstawie spadkobrania, a więc było nabyciem nieodpłatnym, nie można więc ustalić ceny nabycia nieruchomości. W związku z powyższym nie jest spełniony drugi warunek wyłączający przedmiotowe zwolnienie, co oznacza, iż podatnikowi przysługuje zwolnienie podatkowe. Ponadto, sama konstrukcja przepisu świadczy o zamiarze ustawodawcy przeciwdziałania nieuzasadnionemu obrotowi nieruchomościami i wzrostowi ich cen, w sytuacji konieczności realizacji inwestycji w infrastrukturę drogową. Nie było celem ustawodawcy nakładanie ograniczeń na spadkobierców nabywających nieruchomości nieodpłatnie w sytuacji od nich niezależnej, to jest w wyniku śmierci spadkodawcy. Spadkobierca jest wówczas sukcesorem uniwersalnym spadkodawcy, to jest wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki jakie przysługiwały spadkodawcy w dniu otwarcia spadku. Ponadto trudno w takim przypadku wskazać umyślność działań nabywcy nieruchomości w takim trybie w celu nieuzasadnionego wzrostu jej ceny.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 – odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Stosownie zaś do postanowień, art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Analiza zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

1.  nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
2.  cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo żaden z nich, uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, odpłatne zbycie nieruchomości na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nastąpiło wprawdzie przed upływem 2 lat od jej nabycia, ale nieruchomość ta została nabyta przez obecnego właściciela nieodpłatnie w formie spadku, co nie pozwala na ustalenie ceny nabycia nieruchomości.

Skoro zatem brak jest ceny przy nabyciu w drodze spadku, nie będzie spełniony drugi warunek wyłączający przedmiotowe zwolnienie.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że przychód uzyskany przez Wnioskodawcę z tytułu odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości (otrzymanej w drodze spadku) na cele uzasadniające jej wywłaszczenie, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

A zatem Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej powoduje, że niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.