Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-363/14/DSZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-07-04
Teza: Czy w związku z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych środki otrzymywane przez rodziny zastępcze i prowadzące rodzinny dom dziecka należy kwalifikować jako dochód i czy w związku z tym Wnioskodawca pomimo decyzji administracyjnej wystawionej dla obojga małżonków osobno naliczać dopłatę do mieszkania i w związku z tym pobierać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i wystawiać PIT-11, czy nie pobierać zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w ciągu roku i wystawić na koniec roku PIT-8C dla każdego z małżonków?
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek płatnika; pomoc-pomoc społeczna; przychód; płatnik; rodzice-rodzice zastępczy; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; świadczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 20 marca 2014 r. (data wpływu 4 kwietnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego – **jest:**

*   **nieprawidłowe** – w części dotyczącej środków przypadających na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej;

*   **prawidłowe** – w pozostałej części.

UZASADNIENIE

W dniu 4 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego.

We wniosku tym przedstawiono następujący stan faktyczny.

Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny, rodzina zastępcza niezawodowa i zawodowa może otrzymywać środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego w wysokości odpowiadającej kosztom ponoszonym przez rodzinę zastępczą niezawodową lub zawodową na czynsz, opłaty z tytułu najmu, opłaty za energię elektryczną i cieplną, wodę, gaz, odbiór nieczystości stałych i płynnych, dźwig osobowy, antenę zbiorczą, abonament telewizyjny i radiowy, usługi telekomunikacyjne oraz związanym z kosztami eksploatacji, obliczonym przez podzielenie łącznej kwoty tych kosztów przez liczbę osób zamieszkujących w tym lokalu lub domu jednorodzinnym i pomnożenie przez liczbę dzieci i osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, umieszczonych w rodzinie zastępczej wraz z osobami tworzącymi tę rodzinę zastępczą.

Natomiast prowadzący rodzinny dom dziecka, zgodnie z art. 84 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny otrzymuje środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnym, w którym jest prowadzony rodzinny dom dziecka, w wysokości odpowiadającej kosztom ponoszonym przez rodzinny dom dziecka na czynsz, opłaty z tytułu najmu, opłaty za energię elektryczną i cieplną, wodę, gaz, odbiór nieczystości stałych i płynnych, dźwig osobowy, antenę zbiorczą, abonament telewizyjny i radiowy, usługi telekomunikacyjne oraz związanym z kosztami eksploatacji, obliczonym przez podzielenie łącznej kwoty tych kosztów przez liczbę osób zamieszkujących w tym lokalu lub domu jednorodzinnym i pomnożenie przez liczbę dzieci i osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej umieszczonym w rodzinnym domu dziecka wraz z prowadzącymi rodzinny dom dziecka.

Środki te przyznawane są na wniosek odpowiednio rodziny zastępczej i prowadzącego rodzinny dom dziecka w drodze decyzji administracyjnej. Koszty utrzymania lokalu ponoszone są przez rodziny zastępcze lub prowadzących rodzinne domy dziecka, zaś miasto zwraca odpowiednią część, obliczoną zgodnie z ww. przepisami. Decyzja administracyjna przyznająca dopłatę do mieszkania wystawiana jest dla obojga małżonków, a kwota przekazywana jest na konto bankowe wskazane przez rodzinę zastępczą.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w związku z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych środki otrzymywane przez rodziny zastępcze i prowadzące rodzinny dom dziecka należy kwalifikować jako dochód i czy w związku z tym Wnioskodawca pomimo decyzji administracyjnej wystawionej dla obojga małżonków osobno naliczać dopłatę do mieszkania i w związku z tym pobierać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i wystawiać PIT-11, czy nie pobierać zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w ciągu roku i wystawić na koniec roku PIT-8C dla każdego z małżonków?

Zdaniem Wnioskodawcy nie należy pobierać zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w ciągu roku, tylko wystawić na koniec roku PIT-8C dla każdego z małżonków.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe w części dotyczącej środków przypadających na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej oraz prawidłowe w pozostałej części.

Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Dla celów podatkowych przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne – to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu – przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy. Innymi słowy, pod pojęciem tym należy rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, źródłem przychodów są „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Stosownie do treści art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Z treści wniosku wynika, iż Wnioskodawca, na podstawie art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny, w drodze decyzji administracyjnej przyznaje na wniosek odpowiednio rodziny zastępczej i prowadzącego rodzinny dom dziecka środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego. Koszty utrzymania lokalu ponoszone są przez rodziny zastępcze lub prowadzących rodzinne domy dziecka, natomiast miasto zwraca odpowiednią części, obliczoną zgodnie z ww. przepisami.

Wskazać należy, iż zasady i formy pomocy rodzinie przeżywającej trudności w wypełnianiu swych funkcji znajdują umocowanie w różnego rodzaju aktach prawnych, w tym między innymi w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm.). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. i wprowadziła nowe zasady i formy pomocy rodzinie przeżywającej trudności w wypełnieniu funkcji opiekuńczo – wychowawczych.

Jak wynika z postanowień art. 83 ust. 2 ww. ustawy, rodzina zastępcza niezawodowa i zawodowa może otrzymywać środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego w wysokości odpowiadającej kosztom ponoszonym przez rodzinę zastępczą niezawodową lub zawodową na czynsz, i opłaty z tytułu najmu, opłaty za energię elektryczną i cieplną, wodę, gaz, odbiór nieczystości stałych i płynnych, dźwig osobowy, antenę zbiorczą, abonament telewizyjny i radiowy, usługi telekomunikacyjne oraz związanym z kosztami eksploatacji, obliczonym przez podzielenie łącznej kwoty tych kosztów przez liczbę osób zamieszkujących w tym lokalu lub domu jednorodzinnym i pomnożenie przez liczbę dzieci i osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, o których mowa w art. 37 ust. 1, umieszczonych w rodzinie zastępczej wraz z osobami tworzącymi tę rodzinę zastępczą.

Środki finansowe, o których mowa w ust. 2 starosta jest zobowiązany przyznać rodzinie zastępczej zawodowej, w której umieszczono powyżej 3 dzieci i osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, o których mowa w art. 37 ust. 2, oraz jeżeli potrzeba przyznania tych środków zostanie potwierdzona w opinii organizatora rodzinnej pieczy zastępczej (art. 83 ust. 3a ww. ustawy).

W myśl art. 84 pkt 1 ww. ustawy prowadzący rodzinny dom dziecka otrzymuje środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, w którym jest prowadzony rodzinny dom dziecka, w wysokości odpowiadającej kosztom ponoszonym przez rodzinny dom dziecka na czynsz, opłaty z tytułu najmu, opłaty za energię elektryczną i cieplną, wodę, gaz, odbiór nieczystości stałych i płynnych, dźwig osobowy, antenę zbiorczą, abonament telewizyjny i radiowy, usługi telekomunikacyjne oraz związanym z kosztami eksploatacji, obliczonym przez podzielenie łącznej kwoty tych kosztów przez liczbę zamieszkujących w tym lokalu lub domu jednorodzinnym i pomnożenie przez liczbę dzieci i osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, o których mowa w art. 37 ust. 2, umieszczonych w rodzinnym domu dziecka wraz z prowadzącym rodzinny dom dziecka.

Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są świadczenia, dodatki i inne kwoty oraz wartość nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych z tytułu szkolenia, o których mowa w art. 31, art. 44 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3, art. 140 ust. 1 pkt 1 i art. 156 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149 poz. 887 i Nr 288, poz. 1690) oraz środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej.

W tym miejscu podkreślić należy, iż omawianym zwolnieniem, jak wynika to z zapisu art. 21 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęte zostały tylko środki finansowe w części przypadającej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej. Omawianym zwolnieniem nie zostały natomiast objęte osoby tworzące rodziny zastępcze i osoby prowadzące rodzinne domy dziecka.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż środki na utrzymanie lokalu mieszkalnego otrzymane przez rodziny zastępcze i prowadzących rodzinne domy dziecka (w sytuacji kiedy środki zostały przyznane stosowną decyzją administracyjną na wniosek odpowiednio rodziny zastępczej i prowadzącego rodzinny dom dziecka) jako zwrot przez miasto poniesionych kosztów, stanowią świadczenie kwalifikowane jako przychód z innych źródeł zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy. Należy bowiem zauważyć, iż z ww. tytułu osoby te odniosą realną korzyść, otrzymując zwrot kosztów, które poniosły płacąc za utrzymanie lokalu mieszkalnego. W efekcie nastąpi u nich trwały przyrost majątku. Należy jednak mieć na uwadze, że przychód ten, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej będzie korzystał ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 24 ww. ustawy. W konsekwencji, w stosunku do dochodów zwolnionych Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do wystawienia informacji PIT-8C. Obowiązek taki wystąpi w przypadku sfinansowania kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego przypadających na osoby tworzące rodziny zastępcze lub osoby prowadzące rodzinny dom dziecka. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że jak wynika z przedstawionego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, decyzja administracyjna przyznająca omawianą dopłatę do mieszkania wystawiana jest dla obojga małżonków i przekazywana na konto bankowe wskazane przez rodzinę zastępczą, należy wskazać, że przychody małżonków osiągnięte z tego tytułu, stanowią u każdego z nich przychód w wysokości równej połowie uzyskanego przez oboje małżonków przychodu z tego źródła, zaś na Wnioskodawcy ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-8C osobno dla każdego z nich.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.