Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-3/4510-487/15/TS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-11-30
Teza: Czy w przypadku nabycia przez Wnioskodawcę od Spółki kapitałowej udziałów własnych, celem ich umorzenia, za Wynagrodzeniem równym lub niższym od wartości nominalnej umarzanych udziałów, dojdzie do powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy?
Słowa kluczowe: przychód; udział; udział-umorzenie udziałów; umorzenie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 23 września 2015 r., (data wpływu do BKIP w Piotrkowie Trybunalskim 25 września 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów Współwłaściciela w Spółce, po stronie Wnioskodawcy, jako udziałowca pozostającego w Spółce, powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 września 2015 r. wpłynął do BKIP w Piotrkowie Trybunalskim (5 października 2015 r. do tut. BKIP) wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów Współwłaściciela w Spółce, po stronie Wnioskodawcy, jako udziałowca pozostającego w Spółce, powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która jest udziałowcem w polskiej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: „Spółka”).

Udziały w Spółce posiada również druga polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: „Współwłaściciel”), w której z kolei udziałowcem jest Spółka. Takie wzajemne powiązania pomiędzy spółkami, które charakteryzuje wielopoziomowość i skomplikowanie, utrudniają ich właścicielom kontrolowanie działalności tych spółek. W związku z tym, właściciele spółek planują w swojej strukturze kapitałowej ograniczyć wzajemne powiązania między tymi spółkami.

Planowane jest, że wyłączenie wzajemnych powiązań kapitałowych pomiędzy Współwłaścicielem a Spółką zostanie dokonane w drodze umorzenia udziałów, jakie Współwłaściciel posiada w kapitale zakładowym Spółki. Umorzenie zostanie przeprowadzone w ramach procedury dobrowolnego umorzenia udziałów, o której mowa w art. 199 Kodeksu spółek handlowych.

Umorzenie będzie miało charakter odpłatny, tj. stosowna uchwała Zgromadzenia Wspólników Spółki określi wysokość wynagrodzenia przysługującego Współwłaścicielowi z tytułu przeprowadzonego umorzenia, przy czym wynagrodzenie wypłacone zostanie z czystego zysku, bez obniżenia kapitału zakładowego Spółki (dalej jako: „Wynagrodzenie”).

Kwota wypłaconego Wynagrodzenia na rzecz Współwłaściciela będzie zależna od wysokości wolnych środków pieniężnych w Spółce. W związku z tym, może dojść do sytuacji, w której Współwłaściciel otrzyma Wynagrodzenie równe lub niższe od wartości nominalnej umarzanych udziałów Spółki, przy czym jego wysokość może się różnić od ich wartości rynkowej (Spółka z uwagi na charakter operacji nie będzie przeprowadzała wyceny).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów Współwłaściciela w Spółce, po stronie Wnioskodawcy, jako udziałowca pozostającego w Spółce, powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów Współwłaściciela w Spółce, po stronie Wnioskodawcy, jako udziałowca pozostającego w Spółce, nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Zasady umorzenia udziałów w spółce reguluje art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej: „Kodeks spółek handlowych”), który przewiduje trzy sposoby jego przeprowadzenia:

*   za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę – tzw. umorzenie dobrowolne,
*   bez zgody wspólnika – tzw. umorzenie przymusowe,
*   w razie ziszczenia się określonego zdarzenia – tzw. umorzenie warunkowe (automatyczne).

Stosownie do art. 199 § 2 Kodeksu spółek handlowych, umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Jednocześnie za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia (art. 199 § 3 Kodeksu spółek handlowych).

W odniesieniu do procedury dobrowolnego umorzenia udziałów, Kodeks spółek handlowych nie zawiera przepisów określających minimalną wysokość wynagrodzenia za umorzone udziały.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: „CIT”), należy wskazać, że ustawa o CIT nie zawiera definicji przychodu. Jednocześnie, ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

W art. 12 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o CIT wskazano, że przychodami z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14 ustawy CIT, są w szczególności:

1.otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe;

2.wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie;

3.wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych:

1.  zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy,
2.  środków na rachunkach bankowych - w bankach.

W przypadku umorzenia dobrowolnego osiągnięty przez udziałowca przychód ze zbycia udziałów, celem ich umorzenia, należy rozpoznawać na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 12 ustawy o CIT.

Niemniej jednak, katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu CIT wskazany w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, nie wskazuje, aby źródło przychodu – po stronie udziałowca pozostającego w spółce – stanowiło zbycie udziałów (akcji) przez innych wspólników (udziałowców) na rzecz spółki, celem ich umorzenia.

Ponadto, wśród przypadków skutkujących uzyskaniem dochodu (przychodu) na gruncie ustawy o CIT, w tym z udziału w zyskach osób prawnych (art. 10 ust. 1 ustawy o CIT), nie wymieniono przypadku, w którym po stronie wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pozostającego w spółce powstaje przychód, w związku ze zbyciem w celu umorzenia udziałów przez innego wspólnika.

Powyższe oznacza, że ustawa o CIT nie wskazuje, aby po stronie Wnioskodawcy pozostającego w Spółce doszło do powstania przychodu, w przypadku zbycia udziałów na rzecz Spółki przez Współwłaściciela, celem ich umorzenia.

W celu uznania danego świadczenia za przychód, w rozumieniu art. 12 ustawy o CIT, musi być ono przez podatnika otrzymane lub postawione do jego dyspozycji. Jednocześnie jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych przychodem jest tylko takie przysporzenie majątkowe, które ma charakter trwały (definitywne), a przez to - prawnie uchwytny (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1047/09). Pomimo braku definicji legalnej przychodu w ustawie o CIT, z wskazanego w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, katalogu przychodów wynika, że przychód charakteryzuje się określoną wartością, która trwale powiększa majątek podatnika.

Niemniej jednak w wyniku umorzenia udziałów Współwłaściciela, Wnioskodawca nie otrzyma żadnych środków pieniężnych ani innych wartości. Jedocześnie brak jest podstaw do uznania, że w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów Współwłaściciela, Wnioskodawca otrzyma świadczenie w naturze lub inne nieodpłatne świadczenie. W szczególności, zbycie udziałów przez Współwłaściciela na rzecz Spółki, celem ich umorzenia, nie oznacza otrzymania jego udziałów przez pozostałych wspólników, w tym Wnioskodawcę.

Wobec powyższego, w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów nie można mówić o jakimkolwiek definitywnym przysporzeniu majątkowym u Wnioskodawcy.

Jakkolwiek po umorzeniu udziałów Współwłaściciela, Wnioskodawca uzyska większy udział w majątku Spółki i w konsekwencji w przyszłym zysku Spółki przeznaczonym do podziału, to i tak ewentualny przychód u Wnioskodawcy powstanie dopiero w momencie uzyskania przez niego definitywnego przysporzenia majątkowego. Takim przysporzeniem w przyszłości będzie m.in. otrzymanie przez Wnioskodawcę dywidendy ze Spółki lub odpłatne zbycie przez Wnioskodawcę posiadanych w Spółce udziałów. Wtedy dopiero zmaterializuje się ewentualny przychód Wnioskodawcy związany ze wzrostem jego udziału w kapitale zakładowym Spółki.

Stanowisko Wnioskodawcy w powyższym zakresie znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych organów podatkowych, w tym przykładowo w:

*   interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 15 kwietnia 2015 r., nr IBPBI/2/4510-96/15/BG,
*   interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 3 listopada 2014 r., nr IPPB5/423-868/14-3/RS,
*   interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 5 czerwca 2013 r., nr IPPB3/423-235/13-2/MC.

Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów Współwłaściciela w Spółce, po stronie Wnioskodawcy, jako udziałowca pozostającego w Spółce, nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.