Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-2.4012.427.2023.1.GK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-10-25
Teza: Prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku realizacją inwestycji.
Słowa kluczowe: gmina; projekt; zadania-zadania własne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Organy władzy publicznej; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług  
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 6; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

25 września 2023 r. wpłynął Państwa wniosek z 20 września 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku realizacją inwestycji pod nazwą (…). Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Gmina (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

Gmina zamierza zrealizować inwestycję pod nazwą (…) (dalej: „Inwestycja” lub „Projekt”). Inwestycja będzie obejmowała:

1\. Budowę placu zabaw (…),

2\. Remont i przebudowę (…).

Plac zabaw podzielony będzie na trzy strefy. Strefę pierwszą stanowić będzie teren przeznaczony pod urządzenia siłowni zewnętrznej oraz stoliki do gry w szachy i chińczyka oraz stojak dla rowerów. Strefa ta przeznaczona będzie dla osób dorosłych i starszej młodzieży. Strefę drugą stanowić będzie plac zabaw dla dzieci wyposażony w zakupione urządzenia zabawowe. W strefie tej znajdą się zabawki i urządzenia dla dzieci, ławki dla rodziców, kosze na śmieci oraz zieleń. Do strefy trzeciej należeć będzie boisko do koszykówki 3x3 dla młodzieży, ławki oraz zieleń.

Z kolei zakres robót związany z remontem i przebudową (…) obejmie demontaż istniejącego oświetlenia na balustradzie, wymianę balustrady drewnianej pomostu, demontaż pokrycia z desek pomostu, montaż pokrycia z desek kompozytowych, montaż balustrady, montaż nowego oświetlenia na balustradzie, w części zdemontowanego podestu ułożenie kostkę betonowej.

W związku z realizacją Inwestycji Gmina będzie ponosiła wydatki związane z przygotowaniem dokumentacji projektowej, zakupem sprzętu i materiałów, wykonaniem robót budowlanych. Z tytułu poniesionych wydatków wykonawcy prac i dostawcy towarów wystawią faktury na rzecz Gminy. Faktury te, wystawione przez czynnych podatników VAT, będą zawierały kwoty podatku VAT.

Nowo wybudowana w ramach Projektu infrastruktura będzie ogólnodostępna oraz będzie służyć całemu lokalnemu społeczeństwu. Zarówno plac zabaw jak i pomost nie będą służyły Wnioskodawcy do osiągania dochodów. Ponadto Wnioskodawca informuje, iż realizacja Inwestycji będzie związana wyłącznie z realizacją zadań własnych Gminy wynikających z ustawy o samorządzie gminnym. Powstałe w ramach Projektu mienie będzie stanowiło własność Gminy. Wnioskodawca informuje, że nie wykorzystywał, nie wykorzystuje i nie zamierza wykorzystywać Inwestycji do wykonywania działalności gospodarczej, nie będzie pobierać od nikogo odpłatności za użytkowanie Inwestycji. Inwestycja jest wykorzystywana wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy będących poza zakresem opodatkowania VAT, czyli Inwestycja nie jest wykorzystana do czynności opodatkowanych VAT i do czynności zwolnionych z VAT.

Ponadto Gmina informuje, że inwestycja będzie finansowana z udziałem środków publicznych. Gmina zawarła z Województwem (…) umowę, na podstawie której otrzyma na realizację Projektu pomoc ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Gmina złożyła oświadczenie o tym, że nie będzie w ogóle uprawniona do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesienie wydatków dotyczących Projektu, w związku z czym uznaje, że VAT stanowi koszt kwalifikowany projektu.

**Pytanie**

Czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki dotyczące realizacji Inwestycji?

**Państwa stanowisko w sprawie**

Gmina stoi na stanowisku, że nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki dotyczące realizacji Inwestycji.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

Z brzmienia tego przepisu wynika, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom VAT w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu których został naliczony podatek VAT, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W związku z powyższym, w celu skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego istotne jest stwierdzenie, czy nabywane towary i usługi, przy których został naliczony podatek VAT:

*   zostały nabyte przez podatnika VAT,
*   pozostawały w związku z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi (co do zasady - nie zwolnionymi z tego podatku).

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza w świetle ust. 2 przywołanego artykułu obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jednocześnie Gmina pragnie zauważyć, iż stosownie natomiast do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W związku z powyższym Gmina jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie czynności, które Gmina wykonuje w ramach działalności gospodarczej i mają charakter cywilnoprawny, a więc są realizowane przez nią na podstawie umów cywilnoprawnych.

Gmina informowała w opisie zdarzenia przyszłego, że nie wykorzystywała, nie wykorzystuje i nie zamierza wykorzystywać Inwestycji do wykonywania działalności gospodarczej. Inwestycja jest wykorzystywana wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy będących poza zakresem opodatkowania VAT, czyli Inwestycja nie jest wykorzystana do czynności opodatkowanych VAT i do czynności zwolnionych z VAT.

W konsekwencji dokonane zakupy towarów i usług dotyczące realizacji Inwestycji nie są związane w sposób bezpośredni lub pośredni z działalnością Gminy podlegającą opodatkowaniu VAT. Nie został zatem spełniony podstawowy warunek do odliczenia VAT z faktur dokumentujących poniesienie tych wydatków wynikający z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, czyli związek z czynnościami opodatkowanymi. Gmina nie ma zatem prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami towarów i usług przy realizacji Projektu.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe**.**

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Natomiast stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Na zakres prawa do odliczenia w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Oznacza to, że w pozostałym zakresie, np. w zakresie zadań własnych nałożonych na Gminę na podstawie odrębnych przepisów, jednostki samorządu terytorialnego nie występują jako podatnicy podatku VAT.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 10 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności zadania własne obejmują:

2) sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.

10) zakresie kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych

Z opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Gmina zamierza zrealizować inwestycję pod nazwą (…). Inwestycja będzie obejmowała budowę placu zabaw (…) oraz remont i przebudowę (…). Inwestycja będzie finansowana z udziałem środków publicznych. Gmina zawarła z Województwem (…) umowę, na podstawie której otrzyma na realizację Projektu pomoc ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Plac zabaw podzielony będzie na trzy strefy. Strefę pierwszą stanowić będzie teren przeznaczony pod urządzenia siłowni zewnętrznej oraz stoliki do gry w szachy i chińczyka oraz stojak dla rowerów. Strefa ta przeznaczona będzie dla osób dorosłych i starszej młodzieży. Strefę drugą stanowić będzie plac zabaw dla dzieci wyposażony w zakupione urządzenia zabawowe. W strefie tej znajdą się zabawki i urządzenia dla dzieci, ławki dla rodziców, kosze na śmieci oraz zieleń. Do strefy trzeciej należeć będzie boisko do koszykówki 3x3 dla młodzieży, ławki oraz zieleń.

Z kolei zakres robót związany z remontem i przebudową (…) obejmie demontaż istniejącego oświetlenia na balustradzie, wymianę balustrady drewnianej pomostu, demontaż pokrycia z desek pomostu, montaż pokrycia z desek kompozytowych, montaż balustrady, montaż nowego oświetlenia na balustradzie, w części zdemontowanego podestu ułożenie kostkę betonowej.

W związku z realizacją Inwestycji Gmina będzie ponosiła wydatki związane z przygotowaniem dokumentacji projektowej, zakupem sprzętu i materiałów, wykonaniem robót budowlanych. Z tytułu poniesionych wydatków wykonawcy prac i dostawcy towarów wystawią faktury na rzecz Gminy. Faktury te, wystawione przez czynnych podatników VAT, będą zawierały kwoty podatku VAT. Nowo wybudowana w ramach Projektu infrastruktura będzie ogólnodostępna oraz będzie służyć całemu lokalnemu społeczeństwu. Zarówno plac zabaw jak i pomost nie będą służyły Gminie do osiągania dochodów. Ponadto Gmina informuje, iż realizacja Inwestycji będzie związana wyłącznie z realizacją zadań własnych Gminy wynikających z ustawy o samorządzie gminnym. Powstałe w ramach Projektu mienie będzie stanowiło własność Gminy. Gmina informuje, że nie wykorzystywała, nie wykorzystuje i nie zamierza wykorzystywać Inwestycji do wykonywania działalności gospodarczej, nie będzie pobierać od nikogo odpłatności za użytkowanie Inwestycji. Inwestycja jest wykorzystywana wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy będących poza zakresem opodatkowania VAT, czyli Inwestycja nie jest wykorzystana do czynności opodatkowanych VAT i do czynności zwolnionych z VAT.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki dotyczące realizacji inwestycji pod nazwą (…).

Jak wynika z powołanych przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku od towarów i usług w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W niniejszej sprawie związek taki nie wystąpi. Z opisu sprawy wynika, że Gmina planuje realizować, w ramach zadań własnych inwestycję polegającą na budowie placu zabaw (…) oraz remoncie i przebudowie (…). Nowo wybudowana infrastruktura będzie ogólnodostępna oraz będzie służyła całemu lokalnemu społeczeństwu. Plac zabaw jak i pomost nie będą służyły Gminie do osiągania dochodów. Gmina nie wykorzystywała, nie wykorzystuje i nie zamierza wykorzystywać Inwestycji do wykonywania działalności gospodarczej, nie będzie pobierać od nikogo odpłatności za użytkowanie Inwestycji. Inwestycja nie jest wykorzystana do czynności opodatkowanych VAT i do czynności zwolnionych z VAT. Oznacza to, że w odniesieniu do tych czynności Gmina będzie występowała jako organ władzy publicznej i na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy nie będzie uznawana za podatnika. Zatem w niniejszej sprawie podatek naliczony wynikający z wydatków objętych realizacją przedmiotowej inwestycji nie będzie związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych w ramach działalności gospodarczej. Tym samym, nie będą spełnione przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy uprawniające do odliczenia podatku naliczonego i Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki dotyczące realizacji Inwestycji pn. (…).

Tym samym Państwa stanowisko należy uznać za **prawidłowe**.

**Dodatkowe informacje**

Należy zauważyć, iż pojęcie „koszty kwalifikowane” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowanych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne Wnioskodawcy przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowanym.

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazujemy, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosujecie się Państwo do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).