Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-1321/15-4/TR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-04-01
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.
Słowa kluczowe: dojazdy; koszt; nocleg; podróż; przejazdy; staż; stypendia-stypendia naukowe; wyżywienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 18 grudnia 2015 r. (data wpływu 22 grudnia 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 24 marca 2016 r. (data wpływu 25 marca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest:**

*   **prawidłowe** – w odniesieniu do zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   **bezprzedmiotowe** – w odniesieniu do zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

UZASADNIENIE

W dniu 22 grudnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

Z uwagi na fakt, że ww. wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia 14 marca 2016 r. nr ILPB2/4511-1-1321/15-2/TR Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowanego, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawcę nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 14 marca 2016 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 17 marca 2016 r.), zaś w dniu 25 marca 2016 r. (data nadania 24 marca 2016 r.) Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

Tut. Organ informuje, że przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest pierwsze z przedstawionych we wniosku zdarzeń przyszłych, natomiast w przedmiocie drugiego z przedstawionych we wniosku zdarzeń przyszłych w dniu 1 kwietnia 2016 r. zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie nr ILPB2/4511-1-1321/15-5/TR.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi działalność naukową na podstawie ustawy o Polskiej Akademii Nauk i innych obowiązujących przepisów oraz statutu zatwierdzonego przez Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Wnioskodawca prowadzi studia doktoranckie.

Wnioskodawca posiada status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (dalej jako KNOW), przyznawanego na podstawie art. 84a ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wnioskodawca, jako jednostka posiadająca status KNOW, otrzymuje dotację na zadania projakościowe. Przedmiotem obszaru 2 finansowania z dotacji projakościowej objęta jest mobilność pracowników i doktorantów jednostki naukowej.

Ze środków przyznanych w ramach KNOW Wnioskodawca, po przeprowadzeniu konkursu zgodnie z regulaminem, przyznaje doktorantom specjalne stypendia umożliwiające pobyt w innych ośrodkach naukowych, głównie zagranicznych. Celem tych pobytów jest przeprowadzenie badań naukowych lub zdobycie nowych umiejętności naukowo-badawczych. Przyznane środki przeznaczone są na sfinansowanie pobytu doktoranta poza jego miejscem zamieszkania, w tym na zakwaterowanie oraz bieżące utrzymanie. Wyjazdy naukowe krótkoterminowe objęte dofinansowaniem mogą trwać nie dłużej niż jeden miesiąc, zaś wyjazdy średnioterminowe nie dłużej niż sześć miesięcy.

W odpowiedzi na wezwanie do m.in. doprecyzowania opisanego we wniosku przedmiotowego zdarzenia przyszłego przez jednoznaczne (i niewykluczające się) wskazanie:

1.  czy przedmiotowe stypendium stanowi stypendium otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym albo o stopniach i tytule w zakresie sztuki albo stypendium doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów - Prawo o szkolnictwie wyższym;
2.  czy przedmiotowe stypendium stanowi stypendium naukowe albo za wyniki w nauce, którego zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania;
3.  czy przedmiotowe stypendium stanowi świadczenie pomocy materialnej dla uczniów, studentów, uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, pochodzące z budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego albo ze środków własnych szkół i uczelni - przyznane na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz Prawo o szkolnictwie wyższym,

Zainteresowany podał, co następuje.

Ad. 1)

Przedmiotowe stypendium stanowi specjalne stypendium naukowe dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich przewidziane w art. 94b ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Ad. 2)

Przedmiotowe stypendium stanowi jednocześnie stypendium naukowe, którego zasady wypłacania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Ad. 3)

Przedmiotowe stypendium stanowi również świadczenie pomocy materialnej dla uczestników studiów doktoranckich, pochodzące z budżetu państwa, przyznane na podstawie przepisu art. 94b ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jako specjalne stypendium naukowe.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy kwoty pieniężne przyznawane przez Wnioskodawcę na rzecz uczestników prowadzonego studium doktoranckiego, ze środków dotacji projakościowej KNOW w opisanym zdarzeniu przyszłym, podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego, zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 39 lub 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, stypendia naukowe podlegają zwolnieniu przedmiotowemu od podatku dochodowego.

Zarówno specjalne stypendia naukowe w ramach KNOW, zwłaszcza średnioterminowych, odpowiadają definicji stypendium naukowego z art. 21 ust. 1 pkt 39 powołanej wyżej ustawy. Istotą stypendium naukowego jest umożliwienie zrealizowania określonego celu naukowego. Najczęściej nie chodzi przy tym ściśle o sfinansowanie samych badań naukowych, lecz umożliwienie wzięcia w nich udziału poprzez przyznanie wsparcia finansowego, bez którego, w tym wypadku wyjazd, nie doszedłby do skutku (w ramach mobilności naukowej).

Niezależnie od powyższego Wnioskodawca wskazuje na pkt 40 ust. 1 art. 21 powołanej wyżej ustawy jako dalszą podstawę prawną możliwego zwolnienia przedmiotowego w zakresie środków przekazywanych jako stypendia w ramach KNOW.

Doktoranci korzystają z pomocy przyznanej na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (w zakresie realizacji mobilności naukowej w ramach KNOW i dotacji projakościowej, które zostały uregulowane w Prawie o szkolnictwie wyższym).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest:

*   **prawidłowe** – w odniesieniu do zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   **bezprzedmiotowe** – w odniesieniu do zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 cyt. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Pod pojęciem przychodu kryją się więc wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Również – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem – przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 9 ust. 1 ww. ustawy) są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są inne źródła.

Równocześnie, przepis art. 20 ust. 1 przytoczonej ustawy stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Katalog świadczeń określonych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy jest katalogiem otwartym, dlatego też do tego rodzaju źródła przychodu należy zaliczyć wszystkie świadczenia, których ustawodawca nie zaliczył do innych kategorii źródła przychodu wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy. Na gruncie prawa podatkowego przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest każda forma przysporzenia majątkowego (korzyść), tzn. zarówno pieniężna, jak i niepieniężna.

Z analizy przedmiotowego wniosku wynika, że ze środków przyznanych w ramach Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego, Wnioskodawca po przeprowadzeniu konkursu zgodnie z regulaminem, przyznaje doktorantom specjalne stypendia umożliwiające pobyt w innych ośrodkach naukowych, głównie zagranicznych. Przyznane środki przeznaczone są na sfinansowanie pobytu doktoranta poza jego miejscem zamieszkania, w tym na zakwaterowanie oraz bieżące utrzymanie. Wyjazdy naukowe krótkoterminowe objęte dofinansowaniem mogą trwać nie dłużej niż jeden miesiąc, zaś wyjazdy średnioterminowe nie dłużej niż sześć miesięcy.

Natomiast na mocy przywołanego przez Wnioskodawcę art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku są stypendia otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stypendia doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz inne stypendia naukowe i za wyniki w nauce, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

Treść art. 21 ust. 1 pkt 39 cytowanej ustawy pozwala wyodrębnić dwie grupy stypendiów podlegających zwolnieniu na mocy tego przepisu.

Pierwsza grupa obejmuje stypendia otrzymywane na podstawie przepisów ustawowych i dotyczy:

*   stypendiów otrzymywanych na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r. , poz. 1852, z późn. zm.) oraz
*   stypendiów doktoranckich otrzymywanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.).

Druga grupa dotyczy innych stypendiów naukowych i za wyniki w nauce, które mogą być przyznawane przez różnego rodzaju instytucje (np. szkoły), organy administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego, czy organizacje społeczne, w ramach prowadzonej przez nie działalności.

W przypadku drugiej grupy stypendiów, aby zachowany został charakter stypendiów (naukowych i za wyniki w nauce), ustawodawca wprowadził dodatkowy warunek zastosowania omawianego zwolnienia, tj. konieczność zatwierdzenia zasad ich przyznawania przez właściwego ministra do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, bowiem wyłącznie te organy są kompetentne do potwierdzenia charakteru przyznawanych stypendiów.

Należy przy tym podkreślić, że użyte w analizowanym przepisie pojęcie „zatwierdzone” w odniesieniu do zasad przyznawania omawianych stypendiów oznacza, że dopiero zakończenie procesu zatwierdzania umożliwia zastosowanie powyższego zwolnienia podatkowego. Jeżeli zatem procedurę zatwierdzania kończy decyzja ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania albo do spraw szkolnictwa wyższego, to możliwość zwolnienia od podatku stypendiów, których dotyczy, istnieje dopiero od dnia jej wydania.

W odpowiedzi na wezwanie do m.in. doprecyzowania opisanego we wniosku przedmiotowego zdarzenia przyszłego przez jednoznaczne (i niewykluczające się) wskazanie:

1.  czy przedmiotowe stypendium stanowi stypendium otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym albo o stopniach i tytule w zakresie sztuki albo stypendium doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz
2.  czy przedmiotowe stypendium stanowi stypendium naukowe albo za wyniki w nauce, którego zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania,

Zainteresowany podał, co następuje.

Przedmiotowe stypendium stanowi specjalne stypendium naukowe dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich przewidziane w art. 94b ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Przedmiotowe stypendium stanowi jednocześnie stypendium naukowe, którego zasady wypłacania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Z tak doprecyzowanego zdarzenia przyszłego wynika zatem, że w odniesieniu do przedmiotowego stypendium, spełnione zostają przesłanki zastosowania zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że na gruncie przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego kwoty przedmiotowych stypendiów są wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, należy stwierdzić, że skoro rzeczone świadczenia korzystają z pierwszego z przywołanych przez Wnioskodawcę zwolnień przedmiotowych, rozpatrywanie tychże świadczeń pod kątem drugiego z przywołanych zwolnień – uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 40 cyt. ustawy podatkowej – jest bezprzedmiotowe.

Reasumując: na Zainteresowanym nie ciążą obowiązki płatnika z przedmiotowego tytułu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78-79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.