Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-1168/14-2/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-11-04
Teza: opodatkowanie czynności wykonywanych na podstawie umowy zlecenia
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; podatnik; umowa-umowa zlecenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Zainteresowanego, przedstawione we wniosku z dnia 30 września 2014 r. (data wpływu 6 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych na podstawie umowy zlecenia **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 października 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych na podstawie umowy zlecenia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Radca prawny (osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowana w ewidencji działalności gospodarczej, zleceniobiorca) ma zamiar zawrzeć umowę zlecenia z osobą prawną, w której zleceniobiorca zobowiązuje się do świadczenia dla zleceniodawcy, usługi stałej pomocy prawnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. 2014 r. poz. 637). Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w art. 8, przewiduje możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego również na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Postanowienia umowy zakładają:

1.  świadczenie pomocy prawnej dotyczy określonych i wymienionych w umowie zleceniu dziedzin prawa,
2.  zleceniobiorca będzie świadczył pomoc prawną także w innym zakresie wynikającym z potrzeb zleceniodawcy
3.  zleceniobiorca będzie świadczył pomoc prawną osobiście w siedzibie zleceniodawcy w terminie uzgodnionym z zleceniodawcą
4.  w zakresie warunków wykonywania zleconych czynności zleceniobiorca podporządkowany jest zleceniodawcy
5.  zleceniodawca zapewni zleceniobiorcy warunki potrzebne do świadczenia pomocy prawnej, poprzez zapewnienie lokalu, potrzebnych materiałów, pomocy i sprzętu
6.  zleceniobiorca objęty będzie ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej za ewentualne szkody mogące wyniknąć z jego działań dla zleceniodawcy
7.  zleceniobiorca ponosi odpowiedzialność za wykonanie czynności objętych umową wyłącznie wobec zleceniodawcy
8.  zleceniodawca ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonane czynności zleceniobiorcy objęte umową
9.  bez względu na treść opinii, na polecenie zleceniodawcy, zleceniobiorca zobowiązany jest sporządzić stosowny środek zaskarżenia
10.  Wynagrodzenie będzie składało się:
    1.  z wynagrodzenia stałego płatnego w stałej wysokości miesięcznie, na podstawie wystawionego przez zleceniobiorcę rachunku ponadto
    2.  zleceniobiorca jest uprawniony do dodatkowego wynagrodzenia w postaci kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych na rzecz zleceniodawcy lub jemu przyznanych w ugodzie, postępowaniu polubownym lub w postępowaniu egzekucyjnym.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy zawarcie umowy zlecenia z radcą prawnym (osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowana w ewidencji działalności gospodarczej) - jako zleceniobiorcą z osobą prawną - jako zleceniodawcą, na świadczenie pomocy prawnej z postanowieniami umownymi zawartymi powyżej nie będzie uznawane za samodzielną działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w związku z art. 15 ust 3 pkt 3 tej ustawy ?
2.  Nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Podatnikami podatku VAT w rozumieniu art. 15-17 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. 2011 r. Nr 177 poz. 1054.) - dalej u.p.t.u., są przede wszystkim osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 u.p. t.u. działalnością gospodarczą jest m.in. działalność usługodawców, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Jednakże w art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. ustawodawca zaznacza, że nie uważa się za działalność wykonywaną samodzielnie czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 361.). Powołana regulacja w art. 13 pkt 8 wymienia przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane m.in. od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, ale z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Stosownie zatem do treści powołanego art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u., umowa zlecenia nie będzie objęta obowiązkiem w podatku VAT pod warunkiem, że z tytułu wykonania tych czynności zleceniobiorca jest związany ze zlecającym prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. Tak więc, wykonywanie czynności zleconych wynikających z umowy zlecenia, w przedstawionych okolicznościach nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT z tego względu, że czynności wykonywane przez zleceniobiorcę nie spełniają warunku samodzielności. Odpowiedzialność za wykonanie tych czynności wobec osób trzecich ponosi bowiem zleceniodawca. Wobec powyższego, zdaniem Wnioskodawcy świadczenie pomocy prawnej na warunkach określonych w umowie zlecenia nie będzie uznawane za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u, gdyż spełnione będą wymogi, o których mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u takie jak: określony jest zakres czynności, wynagrodzenie, przyjęcie odpowiedzialności zleceniodawcy za czynności wykonywane przez zleceniobiorcę wobec osób trzecich. Świadczenie pomocy prawnej na warunkach określonych w umowie zlecenia nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Natomiast zgodnie z art. 13 pkt 8 lit.a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.

W świetle przepisów powołanych wyżej należy stwierdzić, że o tym czy dana działalność ma lub też nie ma charakteru samodzielnej działalności, decydują kryteria przedmiotowe określające m.in. czy działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w przypadku stosunku pracy i tym samym nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie ponosił zlecający.

Zauważyć natomiast trzeba, że sformułowanie w wyżej cyt. art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność zleceniodawcy w stosunku do osób trzecich za czynności realizowane przez zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca będący radcą prawnym, który nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej, ma zamiar zawrzeć umowę zlecenia z osobą prawną na podstawie której będzie świadczył usługi stałej pomocy prawnej. Z postanowień umowy wynika, że zleceniobiorca będzie świadczył pomoc prawną w siedzibie zleceniodawcy w terminie uzgodnionym z zleceniodawcą, ponadto zleceniodawca zapewni Wnioskodawcy warunki potrzebne do świadczenia usług objętych umową (lokal, materiały, pomoc i sprzęt). Zleceniodawca będzie ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej za ewentualne szkody mogące wyniknąć z jego działań dla zleceniodawcy. Wnioskodawca będzie ponosił odpowiedzialność wyłącznie za wykonywane czynności wobec zleceniodawcy, za odpowiedzialność wobec osób trzecich odpowiedzialność będzie ponosił zleceniodawca. Wynagrodzenie Wnioskodawcy będzie składało się z wynagrodzenia stałego płatnego w terminach miesięcznych oraz dodatkowo w postaci kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych na rzecz zleceniodawcy lub jemu przyznanych w ugodzie, postępowaniu polubownym lub postępowaniu egzekucyjnym.

Z uwagi na opis zdarzenia przyszłego oraz obowiązujące przepisy ustawy o VAT należy stwierdzić, że podpisanie umowy zlecenia spowodowuje powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy właściwe dla stosunku pracy, w ramach którego Wnioskodawca (radca prawny) związany będzie ze zleceniodawcą więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności zleceniodawcy wobec osób trzecich. Stosunek prawny między zleceniodawcą a wykonującym zlecenie, tj. Wnioskodawcą wskazuje na cechy właściwe stosunkowi pracy, tj. obciąża zatrudniającego ryzykiem za wykonanie tych czynności, podporządkowuje wykonującego zlecenie co do warunków realizacji umówionych czynności oraz wynagrodzenia.

Zatem w przedstawionym stanie sprawy występują przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT, co oznacza, że zostaną spełnione kryteria wyłączające świadczenie usług z czynności podlegających ustawie o VAT. Świadczenie przez Wnioskodawcę usług prawnych na podstawie umowy zlecenia nie będzie stanowić wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej i w efekcie Wnioskodawca nie będzie z tego tytułu podatnikiem podatku VAT, a wykonywane czynności nie będą podlegać opodatkowaniu tym podatkiem. Tym samym w analizowanej sprawie nie powstanie obowiązek podatkowy zapłaty podatku od towarów i usług od świadczonej na podstawie umowy cywilnoprawnej pomocy prawnej.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy w tak przedstawionym zdarzeniu przyszłym należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.