Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.851.2022.2.MP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-01-16
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.
Słowa kluczowe: nieruchomości; nieruchomości-nabycie nieruchomości; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; spadek-dział spadku; spadek-nabycie spadku; spadkodawca
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychód z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 8-lit. a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-ust. 7; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 5; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 6; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 19; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22-ust. 6d; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30e

st1\\:\*{behavior:url(#ieooui) } /\* Style Definitions \*/ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:8.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:107%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-fareast-language:EN-US;} table.MsoTableGrid {mso-style-name:"Tabela - Siatka"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-priority:39; mso-style-unhide:no; border:solid windowtext 1.0pt; mso-border-alt:solid windowtext .5pt; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-border-insideh:.5pt solid windowtext; mso-border-insidev:.5pt solid windowtext; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-fareast-language:EN-US;}

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

5 października 2022 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 15 grudnia 2022 r. (wpływ 16 grudnia 2022 r.) Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego
----------------------

W dniu 2 kwietnia 2021 r. został sporządzony akt notarialny – umowa podziału majątku i działu spadku nr Rep. A \`(...)\`, w którym M.R, P.R i (Wnioskodawca) i K.R, dokonali działu spadku po T.R oraz podziału majątku wspólnego T.R i M.R, co do zabudowanej nieruchomości gruntowej i spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych, prawa własności samochodu osobowego marki \`(...)\` oraz zbioru \`(...)\`, w ten sposób, że bez spłat i dopłat:

a) P.R (Wnioskodawca) otrzymał i w ten sposób nabył prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w \`(...)\`, obręb \`(...)\`, ozn. nr geod. \`(...)\`, o pow. 0,3121 ha, przy czym spadkodawca T.R nabył własność tej nieruchomości na podstawie Aktu własności ziemi z dnia 14 kwietnia 1975 r.;

b) K.R otrzymała i w ten sposób nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr .. położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`nr \`(...)\`, o pow. użytkowej 54,90 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych;

c) M.R otrzymała i w ten sposób nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr .. położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\` nr \`(...)\`, o pow. użytkowej 53,60 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych;

d) M.R, P.R (Wnioskodawca) i K.R w udziałach wynoszących po 1/3, otrzymali i w ten sposób nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr \`(...)\`, położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, o pow. użytkowej 50,68 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych;

e) P.R (Wnioskodawca) otrzymał i w ten sposób nabył prawo własności samochodu osobowego marki \`(...)\`, o nr rejestracyjnym \`(...)\` oraz zbiór \`(...)\`.

Wartość przedmiotów tej umowy stawający podali na łączną kwotę 1 110 700 zł, w tym:

· wartość zabudowanej nieruchomości położonej w mieście \`(...)\`,, na kwotę 370 000 zł,

· wartość lokalu mieszkalnego położonego z \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, na kwotę 380 000 zł,

· wartość lokalu mieszkalnego położonego w \`(...)\` przy ul\`(...)\`., na kwotę 187 000 zł,

· wartość lokalu mieszkalnego położonego w \`(...)\` przy ul\`(...)\`., na kwotę 152 000 zł,

· wartość samochodu osobowego marki\`(...)\`, na kwotę 16 700 zł,

· wartość zbioru \`(...)\` na kwotę 5 000 zł.

W dniu 6 kwietnia 2021 r. P.R (Wnioskodawca) sprzedał samochód osobowy marki \`(...)\`za cenę rynkową, tj. 3 000 zł.

W dniu 23 kwietnia 2021 r. został sporządzony akt notarialny – umowa uzupełniającego podziału majątku wspólnego i dział spadku nr Rep. , w którym M.R, P.R i K.R dokonali uzupełniającego działu spadku po T.R oraz podziału majątku wspólnego T.R i M.R, co do spółdzielczego własnościowego prawa do garażu w ten sposób, że K.R bez spłat i dopłat otrzymała i w ten sposób nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do garażu nr \`(...)\`, położonego w .. przy ul. \`(...)\`, o pow. użytkowej 16,6 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych, którego wartość strony podały na kwotę 30 000 zł.

W dniu 22 sierpnia 2022 r. został sporządzony akt notarialny – umowa sprzedaży nr Rep. A\`(...)\`, w którym P.R (Wnioskodawca) sprzedał prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w \`(...)\`, ozn. nr geod. \`(...)\`, o pow. 0,3121 ha, za kwotę 290 000 zł.

W związku ze zmianami wartości rynkowych przedmiotów nabytych w dziale spadku po T.R przez P.R (Wnioskodawcę), tj. samochodu osobowego oraz nieruchomości zabudowanej, w dniu 23 września 2022 r. przed notariuszem \`(...)\` został sporządzony akt notarialny zmiany działu spadku i podziału majątku wspólnego nr Rep. A , w którym określono, że łączna wartość majątku spadkowego po T.R wynosi 1 047 000 zł, co stanowi kwotę 349 000 zł dla każdego ze spadkobierców, a składniki majątkowe nabyte przez P.R mają łączną wartość 348 666,66 zł, w związku z powyższym, nabycie to nie przekroczyło wysokości przysługującemu P.R (Wnioskodawcy) udziału w spadku po T.R.

W uzupełnieniu wniosku m.in. dodano, że T.R zmarł w dniu 10 stycznia 2021 r., w \`(...)\` i spadek po nim na podstawie ustawy wprost nabyli: żona spadkodawcy M.R w 1/3 części, syn spadkodawcy P.R (Wnioskodawca) w 1/3 części, córka spadkodawcy K.R w 1/3 części, co zostało potwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przed notariuszem \`(...)\`w Kancelarii Notarialnej w dniu 12 lutego 2021 r., nr Rep. A \`(...)\`

Na pytanie Organu o treści: „jakie składniki majątkowe wchodziły w skład masy spadkowej po spadkodawcy (należy wymienić rzeczy, nieruchomości, udziały i prawa majątkowe będące przedmiotem spadku) i były przedmiotem tylko działu spadku, przy uwzględnieniu ustania wspólności majątkowej małżeńskiej Pana rodziców z chwilą śmierci taty? W opisie wniosku zawarł Pan informacje o dziale spadku, jak również o podziale majątku wspólnego, nie wskazując jakie składniki majątkowe były przedmiotem wspólności majątkowej rodziców, a jakie majątkiem osobistym spadkodawcy - taty?”, odpowiedział Pan: „składniki majątkowe objęte umową stanowiły majątek osobisty spadkodawcy T.R, za wyjątkiem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr .., położonego w \`(...)\` przy ul\`(...)\`., który stanowił majątek wspólny spadkodawcy T.R i jego żony M.R na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 20 marca 1987 r. Nieruchomość zabudowana położona w \`(...)\`, ozn. nr geod. \`(...)\`, stanowiła majątek osobisty spadkodawcy T.R, albowiem nabył ją będąc stanu wolnego na podstawie Aktu własności ziemi z dnia 14 kwietnia 1975 r. (związek małżeński został zawarty w dniu .. lipca 1977 r.)”.

Lokal mieszkalny nr \`(...)\` położony w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, został nabyty na podstawie opisanego powyżej przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 20 marca 1987 r. do majątku wspólnego, ponieważ został nabyty dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny.

Natomiast spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr \`(...)\` położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, zostało nabyte do majątku osobistego na podstawie umowy sprzedaży w październiku 1996 r. Podobnie prawa do lokali położonych w \`(...)\` zostały nabyte do majątku osobistego na podstawie przydziałów z dnia 21 lutego 2001 r. (lokal mieszkalny nr \`(...)\` położony w \`(...)\`) oraz 23 kwietnia 2001 r. (lokal niemieszkalny — garaż nr .. położony w\`(...)\`).

Majątek ruchomy w zakresie \`(...)\` nabywany był na podstawie wielu umów, w tym umów sprzedaży i zamiany w latach 90-tych ubiegłego wieku. Natomiast samochód osobowy marki \`(...)\` został nabyty na podstawie umowy sprzedaży w 2008 r.

Na pytanie Organu o treści: „dlaczego nastąpiło obniżenie wartości samochodu \`(...)\`z kwoty 16 700 zł określonej w dniu działu spadku (tj. 2 kwietnia 2021 r.) do kwoty 3 000 zł w dniu sprzedaży, tj. 6 kwietnia 2021. Jaka była wartość rynkowa samochodu w dniu działu spadku i sprzedaży przy uwzględnieniu treści przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (\`(...)\`)”, wskazał Pan: „Pierwotne określenie wartości samochodu marki \`(...)\`zostało określone na podstawie oświadczenia wiedzy współwłaścicieli, natomiast wartość rynkowa została uzyskana na podstawie umowy sprzedaży, przy czym samochód ten był uszkodzony, to znaczy miał porysowany lakier oraz uszkodzoną tapicerkę, nadto nie miał ważnego przeglądu technicznego”.

Na pytanie Organu o treści: „jaka była wartość rynkowa nieruchomości zabudowanej w \`(...)\`, która została sprzedana 25 sierpnia 2022 r. przy uwzględnieniu ww. art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Dlaczego nastąpiło obniżenie pierwotnej wartości z kwoty 370 000 zł, do ceny sprzedaży w kwocie 290 000 zł. Jakie było przeznaczenie nieruchomości i znajdujące się na niej zabudowania?”, wskazał Pan: „Pierwotne określenie wartości nieruchomości zabudowanej zostało określone na podstawie oświadczenia wiedzy współwłaścicieli, natomiast wartość rynkowa została uzyskana na podstawie umowy sprzedaży, ponieważ taką kwotę byli za nią skłonni zapłacić nabywcy. Nieruchomość ma funkcje mieszkaniowe i jest zabudowana wolnostojącym, piętrowym, murowanym budynkiem mieszkalnym, krytym blachodachówką o powierzchni użytkowej 110 m2 oraz parterowym, murowanym garażem”.

Na pytanie Organu o treści: „czy dokonując działu spadku po ojcu spadkobiercy dokonali wzajemnych spłat lub dopłat – w przypadku pozytywnej odpowiedzi należy wskazać ich wysokość oraz podmioty uprawnione i zobowiązane do spłat lub dopłat?”, wskazał Pan: „Umowy zostały zawarte bez jakichkolwiek spłat i dopłat”.

Sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w \`(...)\` nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej.

**Pytanie** (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w \`(...)\`, w dniu 25 sierpnia 2022 r. korzysta ze zwolnienia z podatku od osób fizycznych przewidzianego w art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., który stanowi, że w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę (czyli 14 kwietnia 1975 r.), a to z uwagi na to, że nabycie tej nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w \`(...)\`, nastąpiło w całości przez Wnioskodawcę na podstawie umowy działu spadku z dnia 2 kwietnia 2021 r., w której nabył On łącznie składniki majątkowe do wysokości przysługującego Podatnikowi udziału w spadku?

**Pana stanowisko w sprawie** (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Zdaniem Wnioskodawcy, zwolnienie znajdzie zastosowanie i sprzedaż prawa własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w\`(...)\`, ozn. nr geod. \`(...)\`, o pow. 0,3121 ha, za kwotę 290 000 zł, będzie w całości zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ ostatecznie nabył On składniki majątkowe po ojcu T.R o łącznej wartości 348 666,66 zł, podczas gdy łączna wartość majątku spadkowego wynosiła 1 047 000 zł, co stanowi kwotę 349 000 zł dla każdego ze spadkobierców.

Pierwotnie zadeklarowana wartość składników majątkowych nabywanych przez P. R (Wnioskodawcę) w treści umowy z dnia 2 kwietnia 2021 r. przekraczała nieznacznie Jego udział w spadku, jednakże została następnie zweryfikowana w transakcjach umów sprzedaży samochodu i nieruchomości gruntowej zabudowanej, gdzie Wnioskodawca osiągnął wartości oferowane przez kupujących, a więc wartości rynkowe. Na skutek tych sprzedaży, strony zawarły umowę zmieniającą umowny dział spadku i przyjęły wartości rynkowe tych składników.

Tak więc, biorąc pod uwagę powyższe, zastosowanie powinno znaleźć zwolnienie z art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128), a to z uwagi na to, że za datę nabycia prawa własności nieruchomości w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku, należy zatem przyjąć datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku działu spadku mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością majątku spadkowego.

Zdaniem Wnioskodawcy (doprecyzowanym w uzupełnieniu wniosku), w sytuacji gdy nabycie nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w \`(...)\` nastąpiło w całości przez Wnioskodawcę na podstawie umowy działu spadku z dnia 2 kwietnia 2021 r., w której nabył On łącznie składniki majątkowe do wysokości przysługującego Jemu udziału w spadku po T.R, to ta czynność prawna nie stanowi nowego nabycia nieruchomości, a to zgodnie z art. 10 ust. 7 ww. ustawy, a samo zbycie przez Wnioskodawcę własności tej nieruchomości będzie wolne od podatku zgodnie z art. 10 ust. 5 ww. ustawy, ponieważ sprzedaż własności nieruchomości nastąpiła po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie przez spadkodawcę T.R.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)–c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w podatku dochodowym. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa nastąpiło po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wyjaśnić należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, a także nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również na podstawie, jakiej czynności prawnej bądź zdarzenia prawnego, może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw.

Interpretacja pojęcia „nabycie” została przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, w którym Sąd stwierdził, że aby ustalić, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu należy odwołać się do regulacji zawartych w prawie cywilnym. Według Kodeksu cywilnego, nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem, aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Stosownie do art. 10 ust. 6 ww. ustawy :

W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

Zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych :

Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.

Wobec powyższego w przypadku odpłatnego zbycia nabytej w spadku i dziale spadku nieruchomości istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę, a w przypadku dokonania działu spadku istotne jest ustalenie, czy w wyniku jego dokonania nie następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany udział w spadku.

Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, co do zasady decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:

Podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Jak stanowi art. 19 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 19 ust. 3 ww. ustawy:

Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

Natomiast w myśl art. 19 ust. 4 ww. ustawy:

Jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, organ podatkowy wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający.

Zgodnie z powyższym, przychodem z odpłatnego zbycia jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, o ile odpowiada wartości rynkowej, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.

W myśl art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c.

Koszt nabycia, co do zasady, określa notarialna umowa sprzedaży, na podstawie której podatnik staje się właścicielem nieruchomości. Kosztem nabycia bez wątpienia jest cena, jaką zapłacił nabywca zbywcy za nieruchomość, niezależnie od tego, czy zakup ten był sfinansowany kredytem bankowym, czy też środki na jej zakup pochodzą z oszczędności nabywcy, koszty wytworzenia i koszty nakładów. Koszty nabycia nieruchomości obejmują nie tylko cenę zakupu, ale również inne wydatki związane z tym nabyciem, np. wynagrodzenie notariusza, podatek od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Jak wynika z powyższych przepisów, podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszonym o koszty odpłatnego zbycia, a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub

2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

W myśl art. 30e ust. 5 ww. ustawy:

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

W myśl natomiast art. 30e ust. 7 ww. ustawy:

W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy stanowi, że:

Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że w dniu 10 stycznia 2021 r. zmarł spadkodawca – T.R i spadek po nim na podstawie ustawy wprost nabyli: żona spadkodawcy M.R w 1/3 części, syn spadkodawcy P.R (Wnioskodawca) w 1/3 części, córka spadkodawcy K.R w 1/3 części, co zostało potwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przed notariuszem w dniu 12 lutego 2021 r.

W dniu 2 kwietnia 2021 r. został sporządzony akt notarialny – umowa podziału majątku i działu spadku nr Rep. A \`(...)\`, w którym M.R, P.R (Wnioskodawca) i K.R, dokonali działu spadku po T.R oraz podziału majątku wspólnego T.R i M.R, co do zabudowanej nieruchomości gruntowej i spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych, prawa własności samochodu osobowego marki \`(...)\`oraz zbioru \`(...)\`, w ten sposób, że bez spłat i dopłat:

\- P.R (Wnioskodawca) otrzymał prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w \`(...)\`, nr geod. \`(...)\`, o pow. 0,3121 ha, przy czym spadkodawca T.R i nabył własność tej nieruchomości na podstawie Aktu własności ziemi z dnia 14 kwietnia 1975 r.;

\- K.R otrzymała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr \`(...)\` położonego w\`(...)\`, o pow. użytkowej 54,90 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych;

\- M.R otrzymała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr \`(...)\` położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, o pow. użytkowej 53,60 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych;

\- M.R, P.R (Wnioskodawca) i K.R w udziałach wynoszących po 1/3, otrzymali spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr , położonego w przy ul. \`(...)\`, o pow. użytkowej 50,68 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych;

\- P.R (Wnioskodawca) otrzymał prawo własności samochodu osobowego marki \`(...)\`, o nr rejestracyjnym \`(...)\` oraz zbiór \`(...)\`.

Wartość przedmiotów tej umowy stawiający podali na łączną kwotę 1 110 700 zł, w tym:

· wartość zabudowanej nieruchomości położonej w\`(...)\`, na kwotę 370 000 zł,

· wartość lokalu mieszkalnego (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) o pow. użytkowej 54,90 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych, położonego z \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, na kwotę 380 000 zł,

· wartość lokalu mieszkalnego (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) o pow. użytkowej 53,60 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych, położonego w przy ul. \`(...)\`, na kwotę 187 000 zł,

· wartość lokalu mieszkalnego (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) o pow. użytkowej 50,68 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych, położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, na kwotę 152 000 zł,

· wartość samochodu osobowego marki \`(...)\`na kwotę 16 700 zł,

· wartość zbioru \`(...)\` na kwotę 5 000 zł.

W dniu 23 kwietnia 2021 r. został sporządzony akt notarialny – umowa uzupełniającego podziału majątku wspólnego i działu spadku nr Rep. A \`(...)\`, w którym m.TR, P.R (Wnioskodawca) i K.R dokonali uzupełniającego działu spadku po T.R oraz podziału majątku wspólnego T.R i M.R, co do spółdzielczego własnościowego prawa do garażu w ten sposób, że K.R bez spłat i dopłat otrzymała spółdzielcze własnościowe prawo do garażu nr \`(...)\`, położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`, o pow. użytkowej 16,6 m2 wraz z ogółem praw z nim związanych, którego wartość Strony podały na kwotę 30 000 zł. W dniu 6 kwietnia 2021 r. Wnioskodawca sprzedał samochód osobowy marki \`(...)\`., za cenę 3 000 zł.

W dniu 22 sierpnia 2022 r. został sporządzony akt notarialny – umowa sprzedaży nr Rep. A\`(...)\`, w którym Wnioskodawca sprzedał prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w \`(...)\`, nr geod\`(...)\`., o pow. 0,3121 ha, za kwotę 290 000 zł.

We wniosku podano, że w związku ze zmianami wartości rynkowych przedmiotów nabytych w dziale spadku po T.R przez P.R (Wnioskodawcę), tj. samochodu osobowego oraz nieruchomości zabudowanej, w dniu 23 września 2022 r. przed notariuszem został sporządzony akt notarialny zmiany działu spadku i podziału majątku wspólnego nr Rep. \`(...)\`, w którym określono, że łączna wartość majątku spadkowego po T.R wynosi 1 047 000 zł, co stanowi kwotę 349 000 zł dla każdego ze spadkobierców, a składniki majątkowe nabyte przez Wnioskodawcę mają łączną wartość 348 666,66 zł, w związku z powyższym, nabycie to nie przekroczyło wysokości przysługującemu Wnioskodawcy udziału w spadku po T.R.

Składniki majątkowe objęte umową stanowiły majątek osobisty spadkodawcy T.R, za wyjątkiem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr \`(...)\`, położonego w \`(...)\` przy ul. \`(...)\`- który stanowił majątek wspólny spadkodawcy T.R i jego żony M.R na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 20 marca 1987 r. Lokal mieszkalny nr \`(...)\` położony w przy ul. \`(...)\` został nabyty na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 20 marca 1987 r. do majątku wspólnego, ponieważ został nabyty dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny. Nieruchomość zabudowana położona w .., nr geod. \`(...)\`, stanowiła majątek osobisty spadkodawcy T.R, albowiem nabył ją będąc stanu wolnego na podstawie Aktu własności ziemi z dnia 14 kwietnia 1975 r. (związek małżeński został zawarty w dniu \`(...)\` lipca 1977 r.). Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr \`(...)\` położonego w \`(...)\` przy ul\`(...)\`, zostało nabyte do majątku osobistego na podstawie umowy sprzedaży w październiku 1996 r. Podobnie prawa do lokali położonych w \`(...)\` zostały nabyte do majątku osobistego na podstawie przydziałów z dnia 21 lutego 2001 r. (lokal mieszkalny nr \`(...)\` położony w\`(...)\`) oraz 23 kwietnia 2001 r. (lokal niemieszkalny — garaż nr .., położony \`(...)\`

Z przedstawionego opisu wynika, że związek małżeński między T.R (spadkodawcą) i M.T został zawarty \`(...)\` lipca 1977 r., oraz że lokal mieszkalny nr \`(...)\` położony w \`(...)\` przy ul\`(...)\`., został nabyty do majątku wspólnego na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 20 marca 1987 r.

W celu ustalenia czy w przedstawionej sprawie dokonana 25 sierpnia 2022 r. sprzedaż przez Wnioskodawcę prawa własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w \`(...)\`, nr geod. \`(...)\`, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, istotne jest ustalenie, czy sprzedaż ww. nieruchomości nabytej w spadku po zmarłym 10 stycznia 2021 r. spadkodawcy T.R oraz w wyniku podziału majątku wspólnego T.R i M.R i działu spadku po T. R oraz uzupełniającego podziału ww. majątku wspólnego i działu spadku po T.R, nastąpiło przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przedmiotowej nieruchomości przez spadkodawcę.

W celu ustalenia daty nabycia przez Wnioskodawcę nieruchomości, będącej przedmiotem odpłatnego zbycia w 2022 r., wskazać należy, że moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):

Spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Zgodnie z art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Organ podkreśla, że dział spadku jest czynnością dokonywaną wyłącznie między samymi spadkobiercami dziedziczącymi po tym samym spadkodawcy. Dział spadku jest czynnością wtórną, wynikającą z podziału majątku spadkowego, a zatem nie jest tą samą czynnością, co zniesienie współwłasności.

Stosownie do art. 689 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.):

Jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu.

Przepis ten obejmuje sytuacje, w których spadkodawca był współwłaścicielem nieruchomości. Istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma podkreślenie różnicy między czynnością odpłatnego zniesienia współwłasności dokonaną przez współwłaścicieli, a czynnością działu spadku dokonaną wyłącznie między spadkobiercami nabywającymi spadek po tym samym spadkodawcy.

Dział spadku obejmuje rozporządzenie przez wszystkich spadkobierców prawami majątkowymi wchodzącymi w skład spadku dziedziczącymi po tym samym spadkodawcy, a nie jak w przypadku zniesienia współwłasności – rozporządzenie udziałami w nieruchomości przez współwłaścicieli.

Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.

Zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

Współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom.

W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

Zatem do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi drugiej Kodeksu cywilnego.

Natomiast w myśl art. 210 §1 Kodeksu cywilnego:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.

Przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.

Stosownie do art. 211 Kodeksu cywilnego:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Zgodnie z art. 212 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.

§ 2. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Z powyższych przepisów wynika, że zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Jeżeli zniesienie współwłasności następuje przez podział rzeczy wspólnej, to co do zasady dokonuje się jej podziału na tyle części ilu jest współwłaścicieli z uwzględnieniem wartości udziałów posiadanych przed zniesieniem współwłasności. W przypadku różnicy pomiędzy wartością utworzonych części rzeczy a wielkością udziałów, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.

Co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego zniesienia – podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał.

Podobne wnioski wynikają z ukształtowanej już linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku dokonanego zniesienia współwłasności, jeśli:

\- podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub

\- wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie we współwłasności.

Zatem, zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy tylko wówczas, jeżeli mieści się w ramach udziału, jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbyło się bez spłat i dopłat. Za datę nabycia nieruchomości – w przypadku jej sprzedaży, która przypadła danej osobie w wyniku zniesienia współwłasności, należy zatem przyjąć datę jej pierwotnego nabycia, ale tylko wówczas gdy wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości mieści się w udziale, jaki przysługiwał jej przed dokonaniem tej czynności oraz zniesienie współwłasności nastąpiło bez spłat i dopłat. Natomiast, jeżeli udział danej osoby ulega powiększeniu (nawet bez spłat i dopłat), to traktowany jest w kategorii nabycia, ponieważ w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby na rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego. Tak więc co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia podatnik otrzymuje nieruchomość (udział w nieruchomości), której (którego) wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał.

Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359):

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, bądź w przypadku ustania małżeństwa, między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty, stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast, w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej (art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Z powyższych przepisów wynika zatem, że z chwilą ustania wspólności majątkowej między małżonkami, współwłasność łączna zostaje zastąpiona przez współwłasność w częściach ułamkowych.

Zgodnie z art. 567 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:

W postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.

W myśl art. 567 § 3 ww. Kodeksu:

Do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w paragrafie pierwszym stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że nabycie przez Wnioskodawcę udziałów w nieruchomości (zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w .., nr geod. \`(...)\`, które były przedmiotem sprzedaży 22 sierpnia 2022 r., nastąpiło w różny sposób:

\- - w drodze spadku po spadkodawcy T.R, do którego ma zastosowanie przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przewidujący liczenie okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawcę ‒ Akt własności ziemi z 1975 r.;

\- w wyniku działu spadku, do którego ma zastosowanie przepis art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wskazuje, że nie stanowi nabycia, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabycie w drodze działu spadku nieruchomości do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.

Reasumując, mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, że wobec dokonanej przez Wnioskodawcę 22 sierpnia 2022 r. sprzedaży udziału w nieruchomości (zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w \`(...)\`, nr geod. \`(...)\`) nabytego w drodze spadku po T.R, przewidziany w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, okres pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, w myśl art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca roku, w którym nastąpiło nabycie tego udziału w przedmiotowej nieruchomości przez ww. spadkodawcę.

Natomiast, jeżeli - jak wskazał Wnioskodawca - na podstawie umowy działu spadku (uzupełniającego działu spadku) nabył On łącznie składniki majątkowe do wysokości przysługującego Jemu udziału w spadku po T.R, czyli gdy wartość otrzymanych przez Niego udziałów w składnikach majątkowych, które nabył w wyniku działu spadku, nie przekracza wartości przysługującego Jemu udziału w majątku spadkowym, tj. Wnioskodawca nie nabył udziału w zabudowanej nieruchomości nr \`(...)\` ponad przysługujący Jemu udział w całym majątku spadkowym, to w odniesieniu do tego udziału w nieruchomości, czynność działu spadku nie stanowi dla Wnioskodawcy nabycia w myśl art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, przychód z nienastępującej w działalności gospodarczej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości dokonanej przez Wnioskodawcę w 2022 r., nie podlega w ogóle opodatkowaniu z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie przez spadkodawcę (T.R) upłynął już pięcioletni okres czasu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje
--------------------

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie ocena opisanego stanu faktycznego w zakresie dokonanej sprzedaży nieruchomości położonej w \`(...)\` zgodnie ze sformułowanym pytaniem. Organ podatkowy nie odniósł się do innych kwestii, które nie były objęte sformułowanym pytaniem i stanowiskiem Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego (np. sprzedaż samochodu osobowego).

Należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Pełna weryfikacja prawidłowości Pana stanowiska może być dokonana jedynie w toku ewentualnego postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego organu kontroli celno-skarbowej, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).