Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4515-9/15/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-07-09
Teza: Czy możliwe jest zastosowanie ulgi podatkowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku skorzystania ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a tej ustawy?
Słowa kluczowe: spadek; spadek-nabycie spadku; spadkobiercy; sprzedaż; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 3 kwietnia 2015 r. (wpływ do Biura – 8 kwietnia 2015 r.), uzupełnionym 24 czerwca 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania ulgi podatkowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 kwietnia 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania ulgi podatkowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 10 czerwca 2015 r. wezwano Wnioskodawczynię o jego uzupełnienie.

Wniosek uzupełniono 24 czerwca 2015 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 10 stycznia 2014 r. został sporządzony w kancelarii notarialnej akt poświadczenia dziedziczenia w związku ze śmiercią rodziców Wnioskodawczyni. Na jego podstawie Wnioskodawczyni wraz z siostrą odziedziczyły po 1/2 części lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość o łącznej powierzchni użytkowej 46,58 m2 i po 1/2 części domu o powierzchni użytkowej 81 m2.

W dniu 17 stycznia 2014 r. Wnioskodawczyni złożyła w urzędzie skarbowym zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2.

Dnia 24 lutego 2014 r. Wnioskodawczyni wspólnie z siostrą dokonała sprzedaży mieszkania za sumę 120.000 zł (część Wnioskodawczyni wyniosła 60.000 zł).

W dniu 23 marca 2015 r. za swoją część, tzn. 60.000 zł, Wnioskodawczyni dokonała zakupu lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość za sumę 75.000 zł.

Z uzupełnienia wniosku, które wpłynęło do Biura 24 czerwca 2015 r. wynika, że:

*   Ojciec Wnioskodawczyni zmarł 27 grudnia 2012 r., matka zmarła 3 października 2013 r.
*   Wnioskodawczyni posiada obywatelstwo polskie.
*   W momencie nabycia spadku po rodzicach (w momencie daty ich śmierci) Wnioskodawczyni nie była właścicielką innego budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
*   Wnioskodawczyni nie przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym.
*   Wnioskodawczyni nie była najemcą lokalu ani budynku.
*   Po śmierci rodziców Wnioskodawczyni wraz z siostrą jest współwłaścicielką budynku o pow. 81 m2.
*   Zbycie udziału w prawie do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nastąpiło ze względu na konieczność zmiany warunków.
*   W nabytym 23 marca 2015 r. lokalu Wnioskodawczyni na razie nie zamierza zameldować się na pobyt stały, ale będzie zamieszkiwać w nim na pewno 5 lat.
*   Oprócz zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, Wnioskodawczyni złożyła PIT-39, tj. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2014.
*   Wnioskodawczyni nie złożyła oświadczenia, że zamierza skorzystać z ulgi określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
*   Wnioskodawczyni wskazała, że przedmiotem wniosku jest prawo do zachowania nabytej ulgi w związku z nabyciem w drodze spadku udziału w nieruchomości lokalowej a następnie jego zbyciem.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy do dochodu w wysokości 60.000 zł osiągniętego ze sprzedaży mieszkania i przeznaczonego na zakup lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość za sumę 75.000 zł może być zastosowana ulga mieszkaniowa, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Wnioskodawczyni stwierdza, że:

*   była współwłaścicielką lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
*   jest współwłaścicielką domu,
*   dokonała sprzedaży – kupna mieszkania przed upływem 2 lat,
*   posiada obywatelstwo polskie,
*   nie jest właścicielką innego budynku mieszkalnego i lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
*   nie przysługuje jej spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym,
*   nie jest najemcą lokalu i budynku.

Zdaniem Wnioskodawczyni, zastosowanie do przedstawionego stanu ma art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Należy zauważyć, że spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.). W myśl art. 922 § 1 tej ustawy przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Zaś powołanie do spadku, jak stanowi art. 926 Kodeksu cywilnego, wynika z ustawy albo z testamentu.

W świetle natomiast art. 1025 § 1 Kodeksu sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, zaś notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. W związku z tym istnieje domniemanie, o czym mowa w § 2 ww. artykułu, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

Stosownie zaś do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Powstaje on z kolei, zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 1, przy nabyciu w drodze dziedziczenia, z chwilą przyjęcia spadku. Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem i jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, bądź notarialny akt poświadczenia, to zgodnie z art. 6 ust. 4, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia lub sporządzenia i zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 10 stycznia 2014 r. został sporządzony w kancelarii notarialnej akt poświadczenia dziedziczenia w związku ze śmiercią rodziców Wnioskodawczyni (ojciec Wnioskodawczyni zmarł 27 grudnia 2012 r., matka zmarła 3 października 2013 r.). Na jego podstawie Wnioskodawczyni wraz z siostrą odziedziczyły po 1/2 części lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość o łącznej powierzchni użytkowej 46,58 m2 i po 1/2 części domu o powierzchni użytkowej 81 m2.

W dniu 17 stycznia 2014 r. Wnioskodawczyni złożyła w urzędzie skarbowym zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2.

Dnia 24 lutego 2014 r. Wnioskodawczyni wspólnie z siostrą dokonała sprzedaży mieszkania za sumę 120.000 zł (część Wnioskodawczyni wyniosła 60.000 zł).

Z treści wniosku oraz jego uzupełnienia wynika zatem, że Wnioskodawczyni skorzystała ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie bowiem z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Z przepisu art. 4a ust. 4 ww. ustawy wynika, że obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Zatem z treści art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że jedynym warunkiem skorzystania ze zwolnienia, w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia, jest zgłoszenie przez osoby objęte zwolnieniem właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku lub poświadczenia dziedziczenia.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni dokonała takiego zgłoszenia we właściwym terminie. W jej przypadku bowiem obowiązek podatkowy z tytułu nabycia spadku po rodzicach powstał z dniem sporządzenia i zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, tj. 10 stycznia 2014 r., zaś zgłoszenia na formularzu SD-Z2 Wnioskodawczyni dokonała 17 stycznia 2014 r. a zatem w ustawowym terminie. Wnioskodawczyni skorzystała zatem ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy nadmienić, iż dopiero niespełnienie warunku określonego w tym przepisie (w art. 4a cyt. ustawy) powoduje, że osoby w nim wymienione korzystają z innych zwolnień na zasadach ogólnych, tj. określonych dla członków rodziny zaliczonych do I grupy podatkowej – m.in. z tzw. ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ww. ustawy, na który to przepis Wnioskodawczyni powołuje się w treści zajętego stanowiska.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

1.  w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.  w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.  w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza

\-nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

Celem norm zawartych w treści ww. art. 16 jest nieobciążanie spadkobierców znacznymi, pod względem finansowym, skutkami podatkowymi z tytułu przyrostu majątkowego w postaci nieruchomości bądź lokalu, gdy nie dysponują budynkiem lub lokalem mieszkalnym i zamierzają zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat. Ulga ta przysługuje wyłącznie osobie, która łącznie spełni wszystkie warunki wymienione w omawianym przepisie. Naruszenie chociaż jednego z nich powoduje utratę prawa do ulgi, co skutkuje ustaleniem przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego podatku od spadków i darowizn.

Jednak podkreślić należy, że skorzystanie ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn wyklucza równoczesne skorzystanie z ulgi podatkowej przewidzianej w art. 16 ww. ustawy. Ulga podatkowa, o której mowa w treści art. 16 ww. ustawy jest przewidziana dla nabywców, którzy z różnych przyczyn nie mogą skorzystać z przepisu art. 4a ww. ustawy (m.in. dla tych nabywców rzeczy i praw majątkowych, którzy nie spełnili warunków przewidzianych w art. 4a ww. ustawy).

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie, co wynika z treści wniosku, Wnioskodawczyni skorzystała ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a tej ustawy (w związku ze spełnieniem wszystkich warunków tego przepisu), to nie ma podstaw do rozważania czy Wnioskodawczyni spełnia warunki do zachowania ulgi z art. 16 ww. ustawy. Tym bardziej, że jak wynika z treści wniosku, Wnioskodawczyni nie złożyła oświadczenia, że zamierza skorzystać z ulgi określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przy czym nawet gdyby to oświadczenie złożyła, to pozostałoby ono bez znaczenia wobec skorzystania przez Wnioskodawczynię ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że zastosowanie zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a tej ustawy wyklucza możliwość skorzystania z ulgi przewidzianej w art. 16 ww. ustawy. Skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ww. ustawy pozwala Wnioskodawczyni rozporządzać odziedziczonym majątkiem w dowolnym momencie bez konieczności zapłacenia podatku od spadków i darowizn. Zatem sprzedaż udziału w nieruchomości lokalowej nie powoduje powstania dla Wnioskodawczyni konsekwencji w zakresie podatku od spadków i darowizn.

W świetle powyższego z uwagi na wskazanie, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała