Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-741/11-4/SM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-08-11
Teza: Dokumentowanie rozliczeń między jednostką macierzystą a jej oddziałem
Słowa kluczowe: dokumentowanie; oddział; rozliczanie (rozliczenia)
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 11.05.2011 r. (data wpływu 25.05.2011 r.), uzupełnionego w dniu 18.07.2011 r. w odpowiedzi na wezwanie nr IPPP3/443-741/11-2/SM z dnia 21.06.2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania wzajemnych rozliczeń między oddziałem a jednostką macierzystą firmy zagranicznej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25.05.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania wzajemnych rozliczeń między odziałem a jednostką macierzystą firmy zagranicznej. Wniosek został uzupełniony w dniu 18.07.2011 r. (w zakresie odpisu z KRS) w odpowiedzi na wezwanie nr IPPP3/443-741/11-2/SM z dnia 21.06.2011 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

I. oddział w Polsce jest oddziałem jednostki macierzystej z siedzibą w Szwajcarii. Nazwa jednostki macierzystej to I. Zgodnie z postanowieniem z dnia 12.01.2011 roku Sądu Rejonowego I. oddział w Polsce został zarejestrowany w KRS. W w/w postanowieniu jednym z przedmiotów działalności jest „Działalność związana z oprogramowaniem”. Oddział firmy zagranicznej zgodnie z wpisem do KRS świadczy usługi w światło przedmiotu działalności przedsiębiorcy. Oddział firmy zagranicznej (I. oddział w Polsce) działający na terenie Polski został zarejestrowany na terenie Polski jako podatnik VAT oraz podatnik VAT UE. Oddział firmy zagranicznej posiada własny NIP, NIP z początkiem PL, REGON oraz wpis do KRS.

Co ważne I. oddział w Polsce zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę, wynajmuje lokal itp.

Z uwagi, iż I. oddział w Polsce został wpisany do KRS postanowieniem w/w z datą 12.01.2011 roku, wobec czego swą działalność prowadzi przez krótki okres czasu. Usługi jakie są świadczone przez oddział firmy zagranicznej na terenie Polski są i były świadczone na rzecz innego podmiotu od jednostki macierzystej.

W przyszłości jednak mogą zdarzyć się usługi świadczone wzajemnie tj. jednostki macierzystej z siedzibą w Szwajcarii (I.) na rzecz oddziału (I. oddział w Polsce) w postaci świadczenia pracy przez pracowników będących w stosunku pracy w jednostce macierzystej na rzecz oddziału jednostki macierzystej. Usługi w/w miałyby charakter administracyjny, a w szczególności porządkowania dokumentacji księgowej, wystawiania faktur, prowadzenia kasy oddziału itp.

W przyszłości również może mieć miejsce świadczenie usług informatycznych przez personel zatrudniony w I. oddział w Polsce na rzecz jednostki macierzystej mającej siedzibę w Szwajcarii, tj. I.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy usługi świadczone na rzecz oddziału przez jednostkę macierzystą i na odwrót - usługi świadczone przez oddział na rzecz jednostki macierzystej, powinny na tę okoliczność być potwierdzone fakturą VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przy czym na podstawie art. 2 pkt 6 ww. ustawy przez towary należy rozumieć rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Z kolei działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Stosownie zaś do art. 106 ust. 1 i ust. 2 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16, gdzie przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22). Powyższy przepis stosuje się odpowiednio do dostawy towarów lub świadczenia usług, dokonywanych przez podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni, jeżeli miejscem opodatkowania tych czynności jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju lub terytorium państwa trzeciego i dla tych czynności podatnicy ci nie są zidentyfikowani dla podatku od wartości dodanej lub - w przypadku terytorium państwa trzeciego - podatku o podobnym charakterze, gdzie przez podatek od wartości dodanej rozumie się podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą (art. 2 pkt 11).

W niniejszej sprawie zauważyć trzeba, iż w orzeczeniu z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie C-210/04 Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) zauważył, że świadczenie usług podlega opodatkowaniu tylko wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, na podstawie którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych. Ponadto ETS stwierdził, iż stały zakład mający siedzibę w innym państwie członkowskim, niebędący pod względem prawnym podmiotem odrębnym od spółki do której należy, na rzecz którego spółka świadczy usługi, nie może być uznany za podatnika ze względu na obciążenie go kosztami z tytułu świadczenia tych usług. Z powyższego wynika, iż centrala oraz jej zagraniczny oddział stanowią dwie jednostki organizacyjne tego samego podmiotu prawnego. Działalność gospodarczą prowadzi osoba prawna i ona jest podatnikiem. W związku z tym świadczenia pomiędzy siedzibą osoby prawnej, a jej odziałem za granicą należy traktować jako czynności dokonywane w ramach jednego przedsiębiorstwa, które nie mieszczą się w pojęciu świadczenia usług. W przedmiotowym stanie faktycznym Wnioskodawca jest oddziałem firmy szwajcarskiej, który jest samodzielną jednostką bilansującą się, zarejestrowaną w Polsce na potrzeby podatku VAT. Oddział w Polsce świadczy usługi dla zagranicznych podmiotów, niebędących jednostką macierzystą, wystawiając na ich rzecz faktury VAT. Oddział w Polsce jednak nie posiada własnego kapitału zakładowego. Oddział w Polsce zatrudnia na podstawie umowy o pracę pracowników, którym to wypłaca z własnego rachunku bankowego wynagrodzenie. Oddział ma również własną siedzibę znajdującą się na terenie Polski. W przyszłości jednostka macierzysta będzie świadczyć usługi na rzecz swojego oddziału w Polsce w zakresie usług administracyjnych itp., jak również oddział z siedzibą w Polsce jednostki macierzystej będzie świadczyć usługi na rzecz jednostki macierzystej z siedzibą w Szwajcarii. W ocenie Wnioskodawcy zarówno oddział w Polsce za usługi świadczone na rzecz jednostki macierzystej jak również jednostka macierzysta za swoje usługi na rzecz oddziału powinny być dokumentowane na podstawie noty obciążeniowej a nie faktury VAT.

Zatem mając na uwadze cytowane przepisy oraz zaistniały stan faktyczny należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a Spółką macierzystą i na odwrót, między jednostką macierzystą a oddziałem, nie są czynnościami wykonywanymi na rzecz innej osoby prawnej. Jak wskazano powyżej czynności te są świadczone bowiem w ramach tej samej osoby prawnej. Czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a Spółką macierzystą mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych (realizowanych w ramach jednego podmiotu). Wobec tego w przedstawionym stanie faktycznym nie dojdzie do świadczenia usług. Tym samym Spółka macierzysta obciążając oddział w Polsce za usługi administracyjne, porządkowanie dokumentacji księgowej w celu przekazania do biura rachunkowego w Polsce, prowadzenie raportów kasowych, sporządzanie innych dokumentów itp. winna wystawiać inny dokument księgowy np. noty obciążeniowe a nie faktury VAT, gdyż świadczenia te nie stanowią usług w rozumieniu ustawy o VAT

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Kwestię funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego w Polsce regulują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.).

Zgodnie z art. 85 ww. ustawy dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorcy zagraniczni mogą, na zasadzie wzajemności, o ile ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „oddziałami”.

Oddziałem w myśl art. 5 pkt 4 cyt. ustawy jest wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Oddział może prowadzić działalność wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego (art. 86 ww. ustawy). Powyższe oznacza, że podmiot zagraniczny, prowadzący działalność na terenie Polski w formie oddziału i zarejestrowany dla celów podatku od towarów usług traktowany jest jako jeden podatnik - przedsiębiorca zagraniczny.

Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego.

Potwierdza to również regulacja zawarta w art. 88 zdanie pierwsze ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którą przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców. Zatem podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje – pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce – przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej, należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią, nie stanowi zatem odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Przedsiębiorstwo zagraniczne, rejestrując swój oddział w Polsce, nie dokonuje rejestracji odrębnego podatnika, lecz rejestracji własnego przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym, mimo iż na terytorium kraju funkcjonuje oddział przedsiębiorcy zagranicznego, to podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału.

W przypadku, gdy przedsiębiorca zagraniczny wykonuje na terytorium Polski czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to w zakresie w jakim te czynności wykonywane są na terytorium Polski – staje się on podatnikiem podatku od towarów i usług. Jeżeli zatem przedsiębiorca zagraniczny utworzy oddział zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, za pośrednictwem którego będzie prowadzona na terytorium Polski działalność spółki, to będzie on w tym zakresie podatnikiem podatku od towarów i usług. Jednostka macierzysta i utworzony przez nią oddział są traktowane jako ten sam podmiot i jeden podatnik podatku od towarów i usług.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że I. oddział w Polsce jest oddziałem jednostki macierzystej z siedzibą w Szwajcarii (I.). Obecnie oddział świadczy usługi na rzecz innego podmiotu od jednostki macierzystej. W przyszłości jednak mogą zdarzyć się usługi świadczone wzajemnie tj. jednostki macierzystej z siedzibą w Szwajcarii (I.) na rzecz oddziału (I. oddział w Polsce) w postaci świadczenia pracy przez pracowników będących w stosunku pracy w jednostce macierzystej na rzecz oddziału jednostki macierzystej. Usługi w/w miałyby charakter administracyjny, a w szczególności porządkowania dokumentacji księgowej, wystawiania faktur, prowadzenia kasy oddziału itp. W przyszłości również może mieć miejsce świadczenie usług informatycznych przez personel zatrudniony w I. oddział w Polsce na rzecz jednostki macierzystej mającej siedzibę w Szwajcarii, tj. I..

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (\`(...)\`), podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Z ogólnych zasad podatku VAT wynika, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlegają opodatkowaniu tylko wówczas, gdy są wykonywane przez podatnika podatku od towarów i usług działającego dla tych czynności w takim właśnie charakterze. Zatem skoro oddział oraz jednostka macierzysta to formy organizacyjne jednego podmiotu, świadczenie usług między nimi (zarówno na rzecz oddziału przez jednostkę macierzystą, jak i na rzecz jednostki macierzystej przez jej oddział) należy traktować jako czynności dokonywane w ramach jednego przedsiębiorstwa, które ze względu na swoją istotę nie mieszczą się w pojęciu świadczenia usług w myśl ww. art. 8 ust. 1 ustawy i jako takie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Stosownie zaś do art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Natomiast przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22 ustawy).

Uwzględniając powyższe, z uwagi na fakt braku świadczenia usług w opisanej sytuacji, a zatem nie występowanie sprzedaży, ww. czynności nie powinny być dokumentowane poprzez wystawienie faktury VAT, a innego dokumentu np. noty obciążeniowej.

Zatem stanowisko Spółki należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.