Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/4510-883/15-4/MW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-11-16
Teza: Czy obniżenie kapitału zakładowego Spółki spowoduje powstanie przychodu (dochodu) podatkowego po stronie Lux oraz czy art. 9a, 11 i 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych znajdą zastosowanie do obniżenia kapitału zakładowego Spółki
Słowa kluczowe: cena-ceny transferowe; kapitał-kapitał zakładowy-obniżenie kapitału zakładowego; przychód
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 9a (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 23 września 2015 r. (data wpływu 25 września 2015 r.) uzupełnionym pismem z dnia 29 października 2015 r. (data wpływu 2 listopada 2015 r.) na wezwanie Nr IPPB5/4510-883/15-2/MW z dnia 26 października 2015 r. (data doręczenia 28 października 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia:

*   czy obniżenie kapitału zakładowego Spółki spowoduje powstanie przychodu (dochodu) podatkowego po stronie Lux (pytanie nr 1) – **jest prawidłowe,**
*   czy art. 9a, 11 i 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych znajdą zastosowanie do obniżenia kapitału zakładowego Spółki (pytanie nr 2) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 września 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia czy obniżenie kapitału zakładowego Spółki spowoduje powstanie przychodu (dochodu) podatkowego po stronie Lux oraz czy art. 9a, 11 i 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych znajdą zastosowanie do obniżenia kapitału zakładowego Spółki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka SARL (dalej: „Lux”), luksemburska spółka kapitałowa, société à responsabilité limitée, wnosi o odpowiedź na pytania w kontekście poniżej przedstawionego zdarzenia przyszłego.

Obecnie Lux jest wyłącznym udziałowcem Spółki X Sp. z o.o. (dalej: „A.” lub „Spółka”).

Rozważane jest obniżenie kapitału zakładowego Spółki.

Obniżenie kapitału zakładowego A. może nastąpić:

*   poprzez dobrowolne umorzenie udziałów w A. (w drodze nabycia od Lux udziałów w A. przez Spółkę w celu umorzenia tych udziałów), albo
*   poprzez obniżenie (zmniejszenie) wartości nominalnej udziałów w A., albo
*   poprzez jednoczesne dobrowolne umorzenie udziałów w A. (w drodze nabycia od Lux udziałów w A. przez Spółkę w celu umorzenia tych udziałów) i jednoczesne obniżenie (zmniejszenie) wartości nominalnej udziałów w A.. \[obniżenie kapitału zakładowego A. na opisanych powyżej zasadach będzie zwane dalej: „Obniżeniem kapitału zakładowego Spółki”\].

Podstawą prawną Obniżenia kapitału zakładowego Spółki będzie uchwała wspólników oraz odpowiednie do sposobu Obniżenia kapitału zakładowego przepisy ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm., dalej: „KSH”) w tym w szczególności art. 255, 256 i 263-265 KSH i odpowiednie postanowienia umowy Spółki. W przypadku Obniżenia kapitału zakładowego Spółki poprzez dobrowolne umorzenie udziałów w A. (w drodze nabycia od Lux udziałów w A. przez Spółkę w celu umorzenia tych udziałów), podstawą prawną będzie również w szczególności art. 199 KSH.

Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie będzie wiązało się z wypłatą jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz wspólnika A., tj. na rzecz Lux. W związku z Obniżeniem kapitału zakładowego Spółki, Lux (jako wspólnik Spółki) nie otrzyma również żadnego zwrotu wkładu na udziały.

Cała kwota z Obniżenia kapitału zakładowego Spółki zostanie przeniesiona na kapitały własne Spółki inne niż jej kapitał zakładowy, np. na kapitał rezerwowy lub zapasowy A.

A. i Lux są podatnikami podatku dochodowego. A. i Lux są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 updop.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy Obniżenie kapitału zakładowego Spółki spowoduje powstanie przychodu (dochodu) podatkowego po stronie Lux?
2.  Czy art. 9a, 11 i 14 updop znajdą zastosowanie do Obniżenia kapitału zakładowego Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie spowoduje powstania przychodu (dochodu) podatkowego po stronie Lux.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 updop, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22 updop, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Dochodem (z zastrzeżeniem art. 10, art. 11 i art. 24a updop) jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą.

Art. 12 ust. 1 pkt 1 updop stanowi, że przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Co do zasady, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej (podatnika) decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa tej osoby prawnej (jako podatnika).

Dlatego też o braku możliwości zakwalifikowania danego przysporzenia jako przychodu podatkowego nie decyduje to, iż nie znalazło się ono w katalogu wartości niezaliczonych przez ustawodawcę do przychodów podatkowych (art. 12 ust. 4 updop), ale to, że nie jest ono wartością przez podatnika „otrzymaną” w rozumieniu art. 12 ust. 1 updop.

Z istoty podatku dochodowego wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika, może powiększyć jego aktywa. Przychód musi prowadzić do przysporzenia majątku podatnika. Powiększenie to może mieć cechy zwiększenia zasobów majątkowych lub zmniejszenia zobowiązań.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie będzie wiązało się z wypłatą jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz wspólnika A., tj Lux. W związku z Obniżeniem kapitału zakładowego Spółki, Lux (jako wspólnik Spółki) nie otrzyma również żadnego zwrotu wkładu na udziały. Majątek Lux nie ulegnie ani zwiększeniu ani zmniejszeniu w związku z tym zdarzeniem.

Należy zauważyć, że kwoty powstałe z Obniżenia kapitału zakładowego Spółki nie zostaną wypłacone Lux (wspólnikowi), lecz zostaną w całości przesunięte z kapitału zakładowego na inne kapitały własne A. Nie mamy w takim przypadku do czynienia ani z otrzymaniem pieniędzy, wartości pieniężnych ani jakichkolwiek praw majątkowych przez Lux. Wynika to z faktu, że Obniżenie kapitału zakładowego Spółki sprowadza się de facto jedynie do przeksięgowania (przesunięcia) określonej kwoty w obrębie kapitału własnego (z kapitału zakładowego na inne kapitały).

Obniżenia kapitału zakładowego Spółki bez wypłaty jakiejkolwiek kwoty na rzecz Lux nie można również traktować jako umorzenia zobowiązań tego udziałowca, ponieważ udział nie kreuje dla Lux konkretnego zobowiązania wobec A. i tym samym, Spółka nie zwalnia Lux z jakiegokolwiek świadczenia. Obniżenia kapitału zakładowego Spółki nie można identyfikować jako umorzenie zobowiązań, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 updop, a zatem nie dojdzie po stronie Lux do powstania przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu.

Powyższe stanowisko o braku przychodu (dochodu) podatkowego dla wspólnika spółki, w której następuje obniżenie kapitału zakładowego bez wynagrodzenia, zostało potwierdzone w interpretacjach prawa podatkowego.

Przykładowo takie stanowisko zajął:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 21 lipca 2015 r. nr IBPB-1-3/4510-38/15/APO,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 29 maja 2015 r. nr IPPB6/4510- 56/15-2/AK,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 17 listopada 2014 r. nr IPPB5/423- 888/14-2/PS,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 21 czerwca 2013 r. nr ILPB4/423-95/13-8/MC.

Podsumowując, ponieważ Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie spowoduje powstania żadnego przysporzenia po stronie Lux, Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie będzie wiązało się z powstaniem przychodu (dochodu) podatkowego Lux.

Ad. 2

Zdaniem Lux, art. 9a, 11 i 14 updop nie znajdą zastosowania do Obniżenia kapitału zakładowego Spółki.

Na podstawie art. 9a updop, podatnicy dokonujący transakcji, w tym zawierający umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami - w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 updop - są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji.

Natomiast stosownie do art. 11 updop, jeżeli w wyniku powiązań (m.in. kapitałowych, majątkowych oraz personalnych) zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały – dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Z kolei w świetle art. 14 ust. 1 updop przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

W ocenie Lux, przytoczone powyżej przepisy art. 9a, 11 i 14 updop nie będą miały zastosowania w niniejszym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) z uwagi na fakt, iż w przypadku Obniżenia kapitału zakładowego Spółki nie będziemy mieli do czynienia z transakcją dla celów przepisów o cenach transferowych. Nastąpi wyłącznie przeksięgowanie części kapitału zakładowego A. na inne kapitały. Takie zdarzenie o charakterze księgowym (technicznym) nie może być zakwalifikowane jako transakcja w rozumieniu art. 9a i 11 updop ani jako zbycie w rozumieniu art. 14 updop.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 updop, podatnik jest zobowiązany do sporządzania dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a updop, w sytuacji gdy trzy następujące warunki są spełnione łącznie:

1.  mamy do czynienia z transakcją,
2.  transakcja ma miejsce pomiędzy podmiotami powiązanymi, oraz
3.  kwota wynikająca z transakcji przekracza limity wskazane w art. 9a ust. 2 updop (30 000 euro w roku podatkowym w przypadku świadczenia usług).

Updop nie zawiera definicji pojęcia „transakcja”, w związku z czym, zgodnie z zasadami wykładni, należy odwołać się do rozumienia tego słowa w potocznym języku polskim. W naturalnym języku potocznym „transakcja” znaczy zasadniczo tyle, co: zawarcie umowy w sprawie kupna, sprzedaży czegoś (Mały słownik języka polskiego, praca zbiorowa pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, Warszawa 1968 r., s. 834; Słownik poprawnej polszczyzny, praca zbiorowa pod red. W. Doroszewskiego, Warszawa 1973 r., s. 789; Słownik wyrazów obcych, praca zbiorowa pod red. J. Tokarskiego, Warszawa 1980 r., s. 769). Według internetowego Słownika Języka Polskiego (http://sjp.pl/), transakcja to: 1) operacja handlowa kupna lub sprzedaży; 2) umowa handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży; 3) zawarcie takiej umowy; układ; 4) w informatyce: zbiór operacji na bazie danych, które mogą zostać sfinalizowane wyłącznie w przypadku zrealizowania wszystkich operacji tego zbioru.

Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie jest wynikiem jakiejkolwiek transakcji pomiędzy Spółką a jej wspólnikiem (Lux). Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie będzie wiązało się z powstaniem jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego ani po stronie Lux (wspólnika A.) ani po stronie samej A.. W sensie ekonomicznym ani Lux ani Spółka nic nie uzyskają. Po Obniżeniu kapitału zakładowego Spółki, Lux pozostanie wyłącznym udziałowcem Spółki. Majątek Lux i majątek Spółki nie ulegną ani zwiększeniu ani zmniejszeniu w związku z tym zdarzeniem. Obniżenie kapitału zakładowego stanowi autonomiczną instytucję prawa spółek handlowych, regulującą specyficzny stosunek prawny, tj. relacje pomiędzy udziałowcem a spółką.

Według art. 14 updop, powstanie dodatkowego przychodu do opodatkowania będzie miało miejsce w przypadku przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych, jeżeli uzgodniona pomiędzy stronami umowy cena bez uzasadnionej przyczyny odbiega od ceny rynkowej. W art. 14 ust. 1 updop określającym zasady szacowania przychodu odwołano się do terminu „cena”, w przypadku zaś Obniżenia kapitału zakładowego Spółki, wspólnik (Lux) nie otrzyma od Spółki jakiegokolwiek wynagrodzenia.

Niniejszym, ponieważ Obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie będzie wiązało się z wypłatą jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz wspólnika A., tj. na rzecz Lux, to brak jest podstaw do ustalania wartości przychodu na podstawie art. 14 updop.

Zdaniem Lux, również ze względu na specyfikę Obniżenia kapitału zakładowego Spółki nie znajdują zastosowania przepisy art. 9a, 11 oraz 14 updop. Obniżenie kapitału zakładowego Spółki może być dokonane jedynie pomiędzy A., której kapitał zakładowy jest obniżany, a udziałowcem (Lux). Zatem przepisy art. 9a, 11 i 14 updop nie znajdą zastosowania, ponieważ nie mogą istnieć inne porównywalne transakcje, zawarte pomiędzy podmiotami niepowiązanymi. Każdy wspólnik (udziałowiec) może obniżyć kapitał zakładowy spółki oczekując w zamian wynagrodzenia w wysokości niższej od rynkowej, bądź nawet dokonać transakcji bez wynagrodzenia.

Powyższe stanowisko o braku zastosowania art. 9a, 11 i 14 updop do obniżenia kapitału zakładowego, zostało potwierdzone w interpretacjach prawa podatkowego.

Przykładowo takie stanowisko zajął:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 19 lutego 2015 r. nr IPPB3/423- 1230/14-2/MC,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 9 stycznia 2015 r. nr IPPB3/423- 858/13-2/PK1,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 17 listopada 2014 r. nr IPPB5/423-888/14-2/PS,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 14 marca 2014 r. nr ILPB4/423-494/13-6/MC,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 10 lutego 2014 r. nr ILPB4/423-443/13-3/MC.

Podsumowując, w ocenie Lux, art. 9a, 11 i 14 updop nie znajdą zastosowania do opisanego Obniżenia kapitału zakładowego Spółki.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Natomiast w odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa, wiążą strony w konkretnej indywidualnej sprawie, więc zawartych w nich stanowisk organów podatkowych nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę tut. Organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.