Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-1054/14/ICz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-02-05
Teza: Opodatkowanie czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach umowy cash poolingu.
Słowa kluczowe: cash pooling; import; umowa; usługi; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 30 września 2014r. (data wpływu 23 października 2014r.), uzupełnionym pismem z 20 stycznia 2015r. (data wpływu 26 stycznia 2015r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach umowy cash poolingu – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 października 2014r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach umowy cash poolingu.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 20 stycznia 2015r. (data wpływu 26 stycznia 2015r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 12 stycznia 2015r. znak: IBPP2/443-1054/14/ICz.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny/zdarzenie przyszłe:

Z.Sp. z o.o. (zwany dalej „Uczestnikiem", „Spółką", „Wnioskodawcą") zawarł dwustronną umowę "wspólnego zarządzania środkami pieniężnymi" ze spółką B. GmbH, na podstawie której przystąpił do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową (tzw. cash-pooling), który został wdrożony w ramach grupy kapitałowej B. (dalej: „Grupa”).

Funkcję Pool Leadera, tj. koordynatora systemu zarządzania płynnością finansową w ramach struktury cash-poolingu pełni B. GmbH (dalej: „Pool Leader"), który działa jako centrum finansowo-rozliczeniowe Grupy. Pool Leader jest niemieckim rezydentem podatkowym (Uczestnik posiada aktualny certyfikat rezydencji podatkowej Pool Leadera) i podmiotem powiązanym kapitałowo ze Spółką w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. jest jej spółką „prababką”.

Celem wdrożenia struktury cash-poolingu w ramach Grupy i przystąpienia do niej Wnioskodawcy, jako uczestnika, jest przede wszystkim:

*   poprawa płynności finansowej poszczególnych uczestników struktury;
*   optymalizacja obciążeń odsetkowych Grupy poprzez centralizację zarządzania płynnością;
*   zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego Grupy poprzez zmniejszenie liczby banków zaangażowanych w proces;
*   zwiększenie efektywności krótkoterminowego zarządzania środkami pieniężnymi;
*   efektywne finansowanie bieżących potrzeb uczestników struktury w zakresie kapitału obrotowego.

W celu wdrożenia systemu cash-poolingu, Uczestnik i Pool Leader zawarli z bankiem X. Bank A. z siedzibą w Niemczech i współpracującym z nim Bankiem Y.. z siedzibą w Polsce oraz z C. L. i współpracującym z nim Bankiem Z.SA w Polsce (dalej również jako „Banki”) umowy typu cash-poolingu rzeczywistego tzw. cash-poooling zero balancing.

Dla celów obsługi systemu cash-poolingu, Pool Leader posiada tzw. Rachunek Pool Leadera w banku X.Bank A. i C. N. L., na którym gromadzone są środki Uczestnika, natomiast Uczestnik posiada tzw. Rachunki Uczestniczące w innych bankach (dla celów cash-poolingu Spółka posiada Rachunki Uczestniczące w Bankach: Y. i Bank Z.S.A. i rachunki „lustrzane” X. Bank A. i C. L.). Zarówno w ramach Rachunku Pool Leadera, jak i Rachunku Uczestniczącego, Pool Leader oraz Wnioskodawca posiadają konta w PLN oraz USD oraz EUR, co oznacza, że płynne środki będą transferowane pomiędzy wspomnianymi rachunkami w tych walutach. Obecnie Wnioskodawca dokonuje rozliczeń w PLN, na przyszłość planowane jest dokonywanie rozliczeń w walutach obcych.

System zarządzania płynnością finansową polega na codziennym bilansowaniu (zerowaniu) sald na rachunkach bankowych Uczestnika z wykorzystaniem Rachunków Pool Leadera. Oznacza to, że saldo debetowe na Rachunku Uczestniczącym Spółki na koniec dnia jest transferowane na Rachunek Pool Leadera, a saldo kredytowe na Rachunku Uczestniczącym Spółki jest bilansowane przez Pool Leadera z jego Rachunku. Rachunek Pool Leadera służy tylko do zerowania środków na rachunku Uczestnika. Spółka jest uprawniona do skorzystania z płynnych środków finansowych do sfinansowania swojej bieżącej działalności w ramach cash-poolingu w granicach ustalonego i udostępnionego limitu linii kredytowej. Wysokość limitu do jakiego może zadłużać się spółka w ramach systemu cash pool określa dwustronna umowa wspólnego zarządzania środkami pieniężnymi. W wyjątkowych sytuacjach Uczestnik może zwiększyć limit kredytowy na podstawie pisemnego porozumienia.

Płynne środki finansowe odprowadzane lub otrzymywane przez Spółkę w ramach codziennego cash-poolingu są ewidencjonowane na tzw. rachunku in house bank. Rachunek ten jest prowadzony w systemie ERP (SAP) przez Pool Leadera (bank wewnętrzny). Na koncie tym księgowane są transakcje powstające na zewnętrznych kontach bankowych podczas codziennego cash poolingu - na konto ani z konta in house bank nie są dokonywane fizyczne transfery pieniężne.

Przykładowo, Uczestnik otrzymuje zapłatę od kontrahenta na Rachunek Uczestniczący w Banku w wysokości 50.000 PLN. Ponadto, Spółka dokonuje płatności z Rachunku Uczestniczącego w Banku na rzecz kontrahenta w wysokości 20.000 PLN. Na koniec dnia saldo końcowe w wysokości 30.000 PLN jest przenoszone za pośrednictwem rachunku „lustrzanego" na Rachunek Pool Leadera w banku X. Bank A. (lub odpowiednio C. NA). W wyniku takiej operacji, Spółka posiada wierzytelność wewnętrzną wobec Pool Leadera w wysokości 30.000 PLN, która zostaje automatycznie zapisana na dobro rachunku in house bank w systemie SAP.

Co miesiąc Pool Leader dokonuje zapisu odsetek na dobro/w ciężar konta in house bank. Odsetki są rozliczane pomiędzy Spółką a Pool Leaderem, bez udziału Banków, według stawek określonych w indywidualnej umowie zawartej z Pool Leaderem. Odsetki są naliczane od codziennego salda debetowego lub kredytowego, natomiast kapitalizacja odsetek na rachunku in house bank w systemie SAP (tzn. zwiększenie salda zadłużenia lub zwiększenie posiadanych środków w systemie cash pool) następuje w ostatnim dniu miesiąca. Od sald dodatnich Uczestnika w trakcie miesiąca są naliczane odsetki przychodowe, natomiast od sald ujemnych odsetki kosztowe, które w ostatnim dniu miesiąca są kapitalizowane na rachunku in house bank w systemie SAP odrębnie jako suma odsetek przychodowych i jako suma odsetek kosztowych. Dla ułatwienia i przyśpieszenia procesu wyliczenia odsetek dotyczących danego miesiąca saldo za ostatni dzień roboczy Pool Leader przyjmuje takie samo jak za przedostatni dzień roboczy, saldo jest skorygowane jedynie o odsetki za poprzedni miesiąc naliczone od ostatecznego salda z ostatniego dnia roboczego. Wyciąg bankowy z systemu in house bank jest z datą kolejnego miesiąca, natomiast zaksięgowane na nim odsetki są z datą księgowania i datą waluty z ostatniego dnia miesiąca poprzedniego. Następnego miesiąca naliczana jest korekta odsetek za miesiąc poprzedni i kapitalizowana ostatniego dnia roboczego na wyciągu bankowym systemu in house Bank. Wyciąg bankowy, na którym księgowana jest korekta odsetek za miesiąc poprzedni jest z datą kolejnego miesiąca, natomiast zaksięgowane na nim odsetki są z datą księgowania z miesiąca poprzedniego i datą waluty z miesiąca, którego korekta dotyczy. Przykładowo w wyciągu bankowym z dnia 1 sierpnia 2014 Uczestnik z datą księgowania i datą waluty 31.07.2014 ma naliczone i skapitalizowane odsetki za miesiąc lipiec 2014r. (obliczone od dziennych z sald z uproszczeniem, że saldo za ostatni dzień roboczy jest takie samo jak w przedostatni dzień roboczy miesiąca skorygowane jedynie o korektę odsetek za miesiąc czerwiec 2014) oraz korektę odsetek za miesiąc czerwiec z datą księgowania 31 lipca 2014r. i datą waluty 30 czerwca 2014r. W zależności od tego jak zmieniło się saldo pomiędzy przedostatnim dniem a ostatnim dniem roboczym poprzedniego miesiąca odsetki naliczane i kapitalizowane jako korekta do miesiąca poprzedniego mogą być naliczone jako korekta zwiększająca/zmniejszająca odsetki przychodowe i/lub odsetki kosztowe. Uczestnik, w przypadku gdy jest zobowiązany do zapłaty odsetek na rzecz Pool Leadera pobiera 5% podatku u źródła zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z tytułu uczestnictwa w systemie cash pool Uczestnik ponosi opłaty bankowe zgodnie z zawartymi umowami z bankami pośredniczącymi w codziennym bilansowaniu (zerowaniu) sald. Reasumując, w ramach wdrożonej struktury, fizyczne transfery środków pieniężnych mają miejsce wyłącznie pomiędzy Rachunkami Uczestnika prowadzonymi w Banku Y. SA i Bank Z. SA za pośrednictwem rachunków „lustrzanych” a Rachunkami Pool Leadera prowadzonymi w banku X. Bank A. i C. NA. Natomiast księgowania korespondujące dotyczące tych transferów odbywają się na rachunku in house bank.

W piśmie uzupełniającym z 20 stycznia 2015r. Wnioskodawca uzupełnił opis sprawy i wyjaśnił, że:

1.Pool Leader jest podmiotem nie prowadzącym działalności gospodarczej w Polsce, nie posiada siedziby na terytorium Rzeczpospolitej. Pool Leader jest podmiotem posiadającym siedzibę na terytorium innego niż Polska kraju UE.

2.W ramach opisanego systemu nie zidentyfikowano jakiejkolwiek usługi świadczonej przez Pool Leadera na rzecz Wnioskodawcy.

3.W ramach przestawionego systemu zarządzania środkami pieniężnymi Wnioskodawca wypłaca na rzecz Pool Leadera wyłącznie należne odsetki.

4.Na rzecz Wnioskodawcy świadczą usługi banki:

*   X. Bank A. z siedzibą w Niemczech - nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce,
*   C.N. L. z siedzibą w Wielkiej Brytanii - nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce,
*   Bank Y.. z siedzibą w Polsce - prowadzi działalność gospodarcza w Polsce,
*   Bank Z.S.A. z siedzibą w Polsce - prowadzi działalność gospodarcza w Polsce.
*   Usługi cash-poolingu będą świadczone z państwa w którym dany bank ma siedzibę.

5.Między Spółką a pozostałymi podmiotami będącymi uczestnikami cash-poolingu (w tym z Bankiem) nie istnieje/nie będzie istniał żaden stosunek prawny, w zakresie którego Spółka wykonywałaby jakiekolwiek świadczenia na podstawie umowy cash -poolingu. W odniesieniu do czynności związanych z występowaniem Spółki jako beneficjenta cash-poolingu Spółka nie świadczy/nie będzie świadczyć na rzecz innych uczestników jakichkolwiek usług i nie otrzymuje /nie będzie otrzymywać z tego tytułu wynA.rodzenia, poza przekazywanymi odsetkami.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w świetle art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z perspektywy Spółki, tj. uczestnika wymienionych w stanie faktycznym umów dotyczących struktury cash pooling, czynności w ramach tych umów (np. udostępnianie rachunków, przelewy środków pieniężnych między rachunkami bankowymi, kapitalizacja odsetek) pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Spółki, w świetle art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z perspektywy Spółki, tj. uczestnika wymienionych w stanie faktycznym umów dotyczących struktury cash pooling, czynności w ramach tych umów (np. udostępnianie rachunków, przelewy środków pieniężnych między rachunkami bankowymi, kapitalizacja odsetek) pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług (dalej: „podatek VAT" lub „VAT").

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Przepis art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT wskazuje zamknięty katalog czynności, które podlegają opodatkowaniu VAT. Zgodnie z tym przepisem, opodatkowaniu VAT w Polsce podlega:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynA.rodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Mając na uwadze przytoczony przepis oraz przedstawiony stan faktyczny, w stosunku do Spółki należy rozważyć, czy istnieje możliwość zakwalifikowania czynności wykonywanych w ramach cash poolingu jako odpłatnego świadczenia usług, ponieważ pozostałe przypadki wskazane w art. 5 ust. 1 nie będą miały zastosowania.

Stosowanie do art. 8 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Biorąc powyższe przepisy pod uwA.ę, jak również istotę systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową, Spółka wskazuje, iż to Banki są podmiotami, które świadczą kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową polegającą m. in. na zerowaniu sald na rachunkach poprzez dokonanie technicznych operacji i zapisów na kontach na koniec każdego dnia. W ramach przedstawionej w stanie faktycznym struktury cash poolingu, za czynności wykonywane przez Banki (zerowanie sald na rachunkach) Spółka ponosi opłaty bankowe. Jednocześnie, to Spółka pozostaje beneficjentem świadczeń dokonywanych przez Banki.

Ponadto, Spółka wskazuje, iż między Spółką a Pool Leaderem i Bankami uczestniczącymi w strukturze cash poolingu nie istnieje żaden stosunek prawny, w zakresie którego Spółka wykonywałaby jakiekolwiek świadczenia. Spółka podkreśla, iż czynności takie jak obciążenie rachunków bieżących następują automatycznie. Spółka wskazuje, iż podmiotami przejawiającymi aktywność w zakresie zarządzania środkami finansowymi są w głównej mierze Banki (w zakresie kompleksowej usługi finansowej).

Spółka jest wyłącznie beneficjentem usługi cash poolingu, sama natomiast nie świadczy żadnych usług na rzecz Banku ani Pool Leadera. Wszelkie czynności faktyczne i prawne bezpośrednio związane ze świadczeniem tej usługi, jak np. udostępnienie rachunków bankowych, operacje związane z przelewami środków finansowych, kapitalizacja odsetek, związane są z uczestnictwem Spółki jako usługobiorcy cash poolingu i nie są związane ze świadczeniem jakiejkolwiek usługi w tym zakresie przez Spółkę. W konsekwencji, czynności Spółki, w ramach wymienionych w stanie faktycznym umów dotyczących cash-poolingu zawartych z Pool Leaderem i Bankami nie stanowią świadczenia usług i pozostają poza zakresem VAT.

Dodatkowym argumentem potwierdzającym, iż Spółka nie świadczy żadnych usług w ramach struktury cash poolingu, do której przystąpiła, są opinie wydawane przez organy statystyczne w odniesieniu do czynności polegających min. na udostępnieniu swojego rachunku w celu realizacji postanowień wynikających z umów dotyczących takiej struktury. W opiniach tych konsekwentnie podnoszono, iż w przypadku czynności wykonywanych w ramach cash poolingu, usługa świadczona jest przez ten podmiot, który organizuje operacje przepływów środków pieniężnych (tj. bank), natomiast pozostałe podmioty uczestniczące w strukturze cash-poolingu są wyłącznie odbiorcami usługi.

Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych. Między innymi, w interpretacji z dnia 27 czerwca 2014r. (sygn. IBPP2/443-327/14/ICz) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, iż: „Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash poolingu, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako uczestnika na podstawie opisanej umowy, umożliwiające Bankowi z siedzibą na terytorium Polski dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash pooling, nie stanowią odrębnego (odpłatnego) świadczenia przez Wnioskodawcę usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT."

Analogiczny pogląd został wyrażony przez organy podatkowe m.in. w:

*   interpretacji indywidulanej z dnia 25 marca 2014r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (IBPP2/443-1184/13/ICz);
*   interpretacji indywidulanej z dnia 3 kwietnia 2014r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. IBPP2/443-1199/13/RSz);
*   interpretacji indywidulanej z dnia 4 kwietnia 2014 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. IBPP2/443-61/14/RSz);
*   interpretacji indywidulanej z dnia 14 maja 2014r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (IBPP2/443-240/14/RSz);
*   interpretacji indywidulanej z dnia 27 czerwca 2014r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (IBPP2/443-327/14/ICz);
*   interpretacji indywidulanej z dnia 3 października 2013r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn. ILPP4/443-312/13-2/BA);
*   interpretacji indywidulanej z dnia 24 lipca 2014r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (IPPP1/443-790/14-2/lgo).

Wobec powyższego, Spółka podkreśla, iż w ramach umów cash poolingu zawartych z Pool Leaderem i Bankami, nie wykonuje czynności stanowiących świadczenie usług, ani innych czynności wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlegających opodatkowaniu VAT. Dlatego też, czynności wykonywane przez Spółkę w ramach umów cash poolingu pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej również ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Przy czym towarami – stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy – są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca zawarł dwustronną umowę wspólnego zarządzania środkami pieniężnymi ze spółką B. GmbH, na podstawie której przystąpił do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową (tzw. cash-pooling), który został wdrożony w ramach grupy kapitałowej B. (dalej: „Grupa”).

Funkcję Pool Leadera, tj. koordynatora systemu zarządzania płynnością finansową w ramach struktury cash-poolingu pełni B. GmbH (dalej: „Pool Leader"), który działa jako centrum finansowo-rozliczeniowe Grupy. Pool Leader jest niemieckim rezydentem podatkowym (Uczestnik posiada aktualny certyfikat rezydencji podatkowej Pool Leadera) i podmiotem powiązanym kapitałowo ze Spółką w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. jest jej spółką „prababką”.

Celem wdrożenia struktury cash-poolingu w ramach Grupy i przystąpienia do niej Wnioskodawcy, jako uczestnika, jest przede wszystkim:

*   poprawa płynności finansowej poszczególnych uczestników struktury;
*   optymalizacja obciążeń odsetkowych Grupy poprzez centralizację zarządzania płynnością;
*   zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego Grupy poprzez zmniejszenie liczby banków zaangażowanych w proces;
*   zwiększenie efektywności krótkoterminowego zarządzania środkami pieniężnymi;
*   efektywne finansowanie bieżących potrzeb uczestników struktury w zakresie kapitału obrotowego.

W celu wdrożenia systemu cash-poolingu, Uczestnik i Pool Leader zawarli z bankiem X. Bank z siedzibą w Niemczech i współpracującym z nim Bankiem Y..z siedzibą w Polsce oraz z C. L. i współpracującym z nim Bankiem H.SA w Polsce (dalej również jako „Banki”) umowy typu cash-poolingu rzeczywistego tzw. cash-poooling zero balancing.

Na tle przedstawionego opisu sprawy wątpliwość Wnioskodawcy budzi kwestia czy z jego perspektywy jako uczestnika struktury cash pooling, czynności w ramach tych umów (np. udostępnianie rachunków, przelewy środków pieniężnych między rachunkami bankowymi, kapitalizacja odsetek) pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie czy dochodzi do odpłatnego świadczenia usług oraz do określenia miejsca świadczenia danej usługi.

Należy zauważyć, że polskie przepisy podatkowe nie regulują zasad opodatkowania umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana - umowa cash poolingu - porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik tego typu nie wie, czy środki jego zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu.

Ponadto, dla uznania, że dostawa towaru lub świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność. Pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, czy odbiorcy usługi zapłaty.

W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegała tylko ta dostawa lub świadczenie usług, w przypadku których istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Usługą będzie jednak tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia.

Tak więc, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności dokonywanej w zamian za opłatę, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wypłacającego.

W kontekście powyższego, należy uznać, że w opisanej sprawie, co do zasady, czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako uczestnika usługi cash poolingu, umożliwiające dokonywanie odpowiednich operacji związanych z funkcjonowaniem systemu, nie będą stanowić odrębnego (odpłatnego) świadczenia przez niego usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową.

Trzeba jednakże wskazać, że jak wynika z opisu sprawy Wnioskodawca jako Uczestnik w celu wdrożenia systemu cash-poolingu, zawarł m.in. z bankiem X. Bank z siedzibą w Niemczech i oraz z C. L. z siedzibą w Wielkiej Brytanii umowy typu cash-poolingu rzeczywistego tzw. cash-poooling zero balancing.

Uczestnik ponosi opłaty bankowe zgodnie z zawartymi umowami z bankami pośredniczącymi w codziennym bilansowaniu (zerowaniu) sald.

W ramach przestawionego systemu zarządzania środkami pieniężnymi, jak wyjaśnił Wnioskodawca, nie zidentyfikowano jakiejkolwiek usługi świadczonej przez Pool Leadera na jego rzecz .

W ramach wykonywania czynności dotyczących wspólnego zarządzania środkami pieniężnymi będących przedmiotem umowy cash poolingu - jak wynika z opisu sprawy - to Banki świadczą na rzecz pozostałych uczestników usługę zarządzania środkami pieniężnymi.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie czy dochodzi do odpłatnego świadczenia usług oraz do określenia miejsca świadczenia danej usługi.

Natomiast od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dana usługa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie zatem należy mieć na uwadze niżej wskazane przepisy:

Stosownie do art. 28a, będącego częścią Rozdziału 3 – Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług - ustawy o VAT, na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:

1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

2.podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Zgodnie z art. 28b ust. 1 ww. ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Należy zauważyć, że co do zasady, w stosunku do usług świadczonych na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT, miejsce świadczenia usług przenosi się do miejsca, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, chyba, że usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej - wówczas miejscem świadczenia jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2).

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, wskazuje, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a.usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b.usługobiorcą jest:

*   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
*   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy, przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

W niniejszej sprawie, jak wskazał Wnioskodawca, podmiotami świadczącym usługi w ramach Umowy Zarządzania Środkami Pieniężnymi” będą Banki tj. Bank Y..SA z siedzibą w Polsce, Bank Z. w Polsce oraz X. Bank z siedzibą w Niemczech i C. L..

Jak wynika z opisu sprawy X. Bank z siedzibą w Niemczech - nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce, C. L. B. z siedzibą w Wielkiej Brytanii – również nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce.

W świetle powyższych uregulowań, należy stwierdzić, iż usługobiorcą wykonanych przez X. Bank z siedzibą w Niemczech oraz C. L. w Londynie usług w ramach cash poolingu jest Wnioskodawca, który posiada status podatnika, w myśl art. 28a ust. 1 ustawy o VAT oraz posiada siedzibę działalności gospodarczej na terenie Polski.

Ponadto zastrzeżenia wskazane w art. 28b ust. 1 ustawy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, tym samym miejsce świadczenia usług będących przedmiotem wniosku ustalane jest na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Tym samym usługobiorcą usług wykonywanych w ramach umowy cash poolingu przez ww. Banki U. oraz C. L. jest (będzie) Wnioskodawca, który spełnia warunki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, a zatem w niniejszym przypadku rozpozna on po swojej stronie import usług, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego na terytorium Polski.

W konsekwencji, Wnioskodawca z tytułu nabycia usług wykonywanych przez U. z siedzibą w Niemczech oraz C. L. z siedzibą w Wielkiej Brytanii, w ramach „Umowy cash poolingu” będzie zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług na zasadzie importu usług.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy, że w ramach umów cash poolingu zawartych z Pool Leaderem i Bankami, nie wykonuje czynności stanowiących świadczenie usług, ani innych czynności wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlegających opodatkowaniu VAT, dlatego też, czynności wykonywane przez Spółkę w ramach umów cash poolingu pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT - jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w części dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 ustawa - Ordynacja podatkowa). Zatem wniosek o wydanie interpretacji może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego. Z tych też względów – z uwA.i na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - zaznacza się, że niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy jedynie Wnioskodawcy, nie dotyczy natomiast pozostałych „Uczestników” oraz Lidera będących w strukturze cash poolingu. Uwzględniając powyższe wskazać zatem należy, że interpretacja nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych „Uczestników” oraz Lidera.

Odnośnie natomiast wskazanych we wniosku interpretacji indywidualnych należy wyjaśnić, że w interpretacji indywidualnej z dnia 27 czerwca 2014r. (sygn. IBPP2/443-327/14/ICz) podjęte rozstrzygnięcie jest tożsame z rozstrzygnięciem przyjętym w niniejszej interpretacji.

Natomiast pozostałe wymienione interpretacje indywidualne rozstrzygają w innym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.