Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1-443-1301/09-2/JL
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-02-24
Teza: Miejscem świadczenia opisanych usług jest miejsce zamieszkania nabywcy (osoby fizycznej), a zatem terytorium Kanady.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług; terytorium-terytorium państwa trzeciego; usługi-usługi prawnicze; świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 27; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 11.12.2009 r. (data wpływu 14.12.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia miejsca świadczenia usług prawniczych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14.12.2009 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia miejsca świadczenia usług prawniczych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Kanadzie prowadzi w Polsce działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej oraz w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której jest udziałowcem. W Kanadzie znajduje się obecnie jej ośrodek interesów życiowych. Wymienionej osobie świadczy usługi prawnicze kancelaria T. sp.k. z siedzibą w W. w oparciu o stosowną umowę. Przedmiotem łączącej strony umowy jest obsługa prawna zarówno w sprawach związanych z doradztwem klientowi jako wspólnikowi spółki cywilnej i udziałowcowi w spółce z o.o. (nie zaś obsługa dotycząca tych podmiotów) jak i w sprawach osobistych niezwiązanych z problemami, jakie łączą się z uczestnictwem klienta w ww. spółkach. Zakres świadczonych przez kancelarię usług obejmuje w szczególności:

*   dochodzenie należności z tytułu wierzytelności klienta wobec osoby trzeciej, przy czym są to wierzytelności mające związek z działalnością gospodarczą jak i prywatne rozliczenia, niezwiązane z tą działalnością,
*   zbadanie odpowiedzialności prawnej osoby pełniącej funkcję członka zarządu w spółce z o.o., w której udziałowcem jest klient kancelarii;
*   zbadanie prawidłowości zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz zmian podmiotowych w spółce cywilnej,
*   konsultacje prawne dla klienta dotyczące oceny jego roli, podstaw odpowiedzialności, zakresu koniecznych działań w ewentualnym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym,
*   reprezentacja klienta przed naczelnikiem urzędu skarbowego w zakresie zwrotu nadwyżki podatku VAT oraz innych zobowiązań podatkowych,
*   reprezentacja klienta w sporach z pracownikami spółki cywilnej,
*   reprezentacja klienta w postępowaniu przed ZUS w kwestii zobowiązań ubezpieczeniowo-płacowych związanych z działalnością spółki cywilnej oraz spółki z ograniczoną działalnością,
*   doradztwo klientowi w sprawach związanych z ochroną jego wizerunku.

Strony określiły wynagrodzenie umowne poprzez przyjęcie rozliczenia w formie miesięcznego ryczałtu, w stałej wysokości. Klient nie jest rozliczany wg stawek godzinowych za konkretną usługę związaną bądź niezwiązaną z uczestnictwem w spółce cywilnej oraz spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jednocześnie niemożliwe jest określenie na dzień wystawienia faktury w jakich proporcjach będzie świadczona usługa, tj. czy przeważającą część stanowią usługi związane z działalnością gospodarczą czy ze sprawami osobistymi niezwiązanymi z uczestnictwem klienta w ww. spółkach. Obecnie klient faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy miejscem świadczenia usług prawniczych świadczonych przez Wnioskodawcę na rzecz wymienionej osoby fizycznej i we wskazanym zakresie jest:

*   miejsce zamieszkania nabywcy usługi prawniczej z pominięciem okoliczności, że usługa jest świadczona także w sprawach związanych z jego uczestnictwem w spółkach cywilnej oraz z ograniczoną odpowiedzialnością, czy też
*   miejsce, gdzie klient jako przedsiębiorca ma zarejestrowane miejsce prowadzenia działalności oraz spółka, której jest udziałowcem ma siedzibę, z pominięciem okoliczności, że usługa jest świadczona także w sprawach niezwiązanych z tą działalnością przy przyjęciu, że w dniu powstania obowiązku podatkowego, tj. w dniu otrzymania zapłaty, niemożliwe jest określenie, których z ww. spraw klienta dotyczy świadczona w okresie rozliczeniowym usługa?

Zdaniem Wnioskodawcy w związku z tym, iż świadczy usługi prawnicze:

*   wyłącznie na rzecz konkretnej osoby fizycznej,
*   mającej miejsce zamieszkania w Kanadzie,
*   przedmiotem umowy nie jest świadczenie usług na rzecz podmiotów gospodarczych, w których klient uczestniczy,
*   świadczone usługi dotyczą zarówno problemów powstałych w związku z faktem bycia przez klienta wspólnikiem spółki cywilnej jak i udziałowcem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz problemów prawnych niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
*   niemożliwe jest określenie na dzień wystawienia faktury, w jakich proporcjach będzie świadczona usługa, tj. czy przeważać będą usługi związane z działalnością gospodarczą czy z życiem prywatnym,
*   klient płaci miesięcznie zryczałtowaną opłatę w stałej wysokości, nie jest rozliczany wg stawek godzinowych za konkretną usługę związaną bądź niezwiązaną z działalnością gospodarczą zdaniem Wnioskodawcy miejscem świadczenia tych usług jest miejsce zamieszkania nabywcy usługi prawniczej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy nadmienić, że niniejsza interpretacja wydana została na podstawie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym przed 01.01.2010 r.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W przypadku świadczenia usług bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Ogólna reguła wyrażona w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, iż w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi – miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności – miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28.

Od powyższej zasady wprowadzono szereg wyjątków, określających inne niż wynikające z zasady ogólnej, miejsce świadczenia usług, z uwagi na ich charakter.

W świetle art. 27 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy usługi, o których mowa w ust. 4, są świadczone na rzecz:

1.  osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub
2.  podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę

– miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

Art. 27 ust. 4 pkt 3 stanowi, iż przepis ust. 3 stosuje się do usług doradczych, inżynierskich, prawniczych, księgowych oraz usług podobnych do tych usług, w tym w szczególności:

1.  usług doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 72.1),
2.  usług doradztwa w zakresie oprogramowania (PKWiU 72.2),
3.  usług prawniczych, rachunkowo-księgowych, badania rynków i opinii publicznej, doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKWiU 74.1),
4.  usług architektonicznych i inżynierskich (PKWiU 74.2) – z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1,
5.  usług w zakresie badań i analiz technicznych (PKWiU 74.3).

W myśl art. 8 ust. 4 ustawy, przy określaniu miejsca świadczenia usług, o którym mowa w art. 27 i 28, usługi są identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli dla tych usług przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca świadczy usługi prawnicze na rzecz osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Kanadzie. W Kanadzie znajduje się obecnie jej ośrodek interesów życiowych. Wskazana osoba fizyczna prowadzi w Polsce działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej oraz w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której jest udziałowcem. Przedmiotem łączącej strony umowy jest obsługa prawna zarówno w sprawach związanych z doradztwem klientowi jako wspólnikowi spółki cywilnej i udziałowcowi w spółce z o.o. (nie zaś obsługa dotycząca tych podmiotów) jak i w sprawach osobistych niezwiązanych z problemami, jakie łączą się z uczestnictwem klienta w ww. spółkach. Strony określiły wynagrodzenie umowne poprzez przyjęcie rozliczenia w formie miesięcznego ryczałtu, w stałej wysokości. Klient nie jest rozliczany wg stawek godzinowych za konkretną usługę związaną bądź niezwiązaną z uczestnictwem w spółce cywilnej oraz spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jednocześnie niemożliwe jest określenie na dzień wystawienia faktury w jakich proporcjach będzie świadczona usługa, tj. czy przeważającą część stanowią usługi związane z działalnością gospodarczą czy ze sprawami osobistymi niezwiązanymi z uczestnictwem klienta w ww. spółkach. Obecnie klient faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej.

Reasumując, na podstawie powyższych przepisów oraz przedstawionych we wniosku okoliczności należy stwierdzić, że miejscem świadczenia opisanych usług jest miejsce zamieszkania nabywcy (osoby fizycznej), a zatem terytorium Kanady. Jak wynika bowiem z wniosku, Spółka zawarła umowę o świadczenie usług prawniczych z osobą fizyczną, a nie ze spółką cywilną lub spółką z o.o., w których osoba ta jest udziałowcem, a obecnie osoba fizyczna faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto Wnioskodawca zajmuje się doradztwem prawnym na rzecz osoby fizycznej i nie obsługuje spółek, w których osoba fizyczna jest udziałowcem. Spółki te nie są zatem nabywcami usług świadczonych przez Wnioskodawcę.

Stosownie zatem do art. 27 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, usługi prawnicze świadczone przez Spółkę na rzecz osoby fizycznej zamieszkałej w Kanadzie pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski. O sposobie rozliczania podatku od wartości dodanej i jego wysokości, oraz o podmiocie zobowiązanym do jego rozliczenia przesądzają w takim przypadku przepisy kraju, w którym znajduje się miejsce świadczenia usługi, tj. przepisy kanadyjskie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.