Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.720.2024.2.MŻA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-22
Teza: Brak obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług
w związku ze świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy
prawnej.
Słowa kluczowe: doradztwo
pomoc-pomoc prawna
usługi-usługi prawnicze
świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 listopada 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 5 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy braku obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i
    usług w związku ze świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy prawnej. Uzupełnił go Pan -
    w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 27 grudnia 2024 r. (wpływ 3 stycznia 2025 r.) oraz
    pismem z 14 stycznia 2025 r, (data wpływu 16 stycznia 2025 r.). Treść wniosku jest
    następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W imieniu własnym, Wnioskodawca zwraca się z wnioskiem o wydanie interpretacji
    Indywidualnej o braku opodatkowania podatkiem VAT, ewentualnie o zwolnieniu z VAT w
    związku ze świadczeniem usług nieodpłatnych porad prawnych, nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnych mediacji świadczonych w punktach NPP i
    NPO prowadzonych przez Powiat (...) oraz Stowarzyszenie (...), na podstawie umów
    zawieranych ze stowarzyszeniami i fundacjami na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia
    2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
    edukacji prawnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1255 z późn. zm.).
    Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą od 7 października 2015
    r. pod firmą (...), prowadzoną pod adresem: ul. (...), zarejestrowaną w CEIDG pod nr NIP
    (...) i nr REGON (...) pod kodem PKD: 69.102 Działalność prawnicza. Przedmiotem
    prowadzonej działalności jest świadczenie usług prawniczych. Jest Pan czynnym
    podatnikiem VAT.
    Wnioskodawca jest Radcą Prawnym i został wpisany na listę radców prawnych (...) pod
    numerem (...). Posiada Pan niezbędne doświadczenie zawodowe w przedmiocie
    świadczenia bezpłatnych porad prawnych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1255 z późn. zm.).
    Wnioskodawca zawarł 19 grudnia 2023 r. z Powiatem umowę o świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej w powiecie (...). Umowa została zawarta pomiędzy Powiatem (...), a
    Wnioskodawcą prowadzącym jako osoba fizyczna działalność gospodarczą pod firmą
    wskazaną powyżej, zwanym w Umowie Zleceniobiorcą.
    W § 1 umowy zapisano, że Powiat zleca a Zleceniobiorca zobowiązuje się do osobistego
    świadczenia za wynagrodzeniem usług prawnych zgodnie z przepisami ustawy z 5 sierpnia
    2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, o nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
    edukacji prawnej.
    Przedmiot umowy będzie wykonywany w lokalu Powiatowego (...) przy ul. (...). Ma to
    następować w każdą środę miesiąca w godzinach od 8 do 12. Zleceniodawca ma prawo w
    każdej chwili zmienić harmonogram i miejsce realizacji zadania.
    Dalej umowa stwierdza m.in., iż osoby będą przyjmowane według kolejności zgłoszeń (ze
    stosownymi wyjątkami zawartymi w umowie). Zgłoszeń dokonuje się telefonicznie,
    mailowe lub za pośrednictwem elektronicznego kalendarza. Dodatkowo wskazuje się, że
    jeśli liczba osób uniemożliwia sprawne umawianie terminów wizyt, dopuszczalne jest
    wydłużenie dyżuru do co najmniej 5 godzin dziennie. Dalszą procedurę przyjmowania
    osób określa umowa.
    Kolejne przepisy zawierają postępowania w przypadku osób niepełnosprawnych bądź
    zaistnienia stanów nadzwyczajnych.

    Dalsze zapisy umowy dotyczą sytuacji, gdy Zleceniobiorca nie może osobiście świadczyć
    pomocy. Musi o tym niezwłocznie powiadomić Powiat, wskazać osobę zastępującą
    telefonicznie lub e#mailem ze wskazaniem uzasadnienia.
    W kolejnym paragrafie opisano procedurę świadczenia pomocy prawnej świadczonej na
    rzecz danej osoby.
    Powiat zapłaci Zleceniobiorcy wynagrodzenie za każdy miesiąc, którego wysokość i termin
    zostały określone w umowie.
    Przedmiot umowy będzie wykonywany w lokalu udostępnionym Zleceniobiorcy
    nieodpłatnie pod adresem wskazanym w umowie. Lokal wyposażony jest w urządzenia
    techniczne zgodnie z Rozporządzaniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 2015 r.
    w sprawie sposobu udzielania i dokumentowania nieodpłatnej pomocy prawnej. W lokalu
    zapewnia się komputer z niezbędnym oprogramowaniem, środki do porozumiewania się
    na odległość oraz bazę prawniczą, których szczegóły zawarte są w przedmiotowej umowie.
    Powiat zobowiązuje się do udostępnienia lokalu, a także dostępu do poszczególnych sieci
    w tym telefonicznej, teleinformatycznej, Internetu wraz z bazą aktów prawnych. Z
    urządzeń Wnioskodawca korzysta wyłącznie w celu wykonywania przedmiotowej umowy.
    Umowa jest zawarta na czas oznaczony od stycznia do grudnia 2024 r. Może być ona
    rozwiązana w każdej chwili za porozumieniem stron.
    Dodatkowo przyjmuje się, że zleceniodawca może wypowiedzieć umowę w każdym czasie
    bez zachowania terminu wypowiedzenia. Następuje to m.in. w przypadku naruszenia
    treści umowy, w tym braku osobistego stawiennictwa w danym dniu i niewyznaczenia
    zastępcy, utraty uprawnień Radcy Prawnego oraz niezachowanie procedury związanej ze
    świadczeniem poradnictwa (niepełne lub niewłaściwe sporządzenie kart pomocy A przez
    Zleceniobiorcę). Wynagrodzenie przysługuje wówczas jedynie za okres do dnia
    rozwiązania umowy.
    Kolejny punkt dotyczy procedury przetwarzania danych osobowych.
    Każda ze stron zobowiązuje się do zachowania tajemnicy w zakresie prowadzonej
    działalności dotyczącej przedmiotu umowy.
    W sprawach nieuregulowanych umową stosuje się przepisy ustawy o npp i kodeksu
    cywilnego.
    Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, a wszelkie spory
    rozstrzyga sąd właściwy dla siedziby Zleceniodawcy.
    Dodatkowo 14 sierpnia 2020 r. Wnioskodawca zawarł umowę o świadczenie usług ze
    Stowarzyszeniem (...) z siedzibą w (...).
    Przedmiotem umowy jest obsługa punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego oraz mediacji na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz wymiarze
    czasowym określonym przez (...) w odrębnie zawieranym przez strony harmonogramie.
    Niniejsza umowa została zawarta na czas nieokreślony.
    Stowarzyszenie zapłaci Zleceniobiorcy wynagrodzenie ryczałtowe za każdy miesiąc,
    którego wysokość i termin zostały określona w umowie. Wynagrodzenie może ulec
    zwiększeniu w razie zwiększania się w kolejnych latach kwoty dotacji otrzymywanej przez
    (...). Zmiana wynagrodzenia wymaga formy pisemnej w postaci aneksu. Istnieje możliwość
    dodatkowo wynagrodzenia za zrealizowanie świadczenia w zakresie edukacji prawnej.
    Dalsze przepisy zawierają prawa i obowiązki stron.
    Jak wskazuje pkt 1 Zleceniobiorca ma prawo do korzystania ze wskazanego pomieszczenia
    oraz znajdujących się w nim sprzętów, materiałów, zaplecza technicznego oraz

    udostępnionego przez Ministra Sprawiedliwości programu do dokumentowania
    świadczeń na potrzeby realizacji świadczeń. Ponadto ma on prawo do wynagrodzenia za
    zrealizowane świadczenia.
    W pkt 2 Zleceniobiorca ma obowiązek m.in. do przestrzegania Ustawy, aktów
    wykonawczych oraz innych procedur stosowanych przez Stowarzyszenie. Musi być
    osobiście w określonym miejscu i czasie ustalonym przez harmonogram. Powinien się
    zalogować poprzez stosowny program oraz prowadzić dokumentację, a ewentualne błędy
    zgłaszać Zleceniodawcy. Następnie powinien on dokonać niezbędnych uzupełnień w
    oprogramowaniu nie później niż do ostatniego dnia każdego miesiąca, w którym wystąpiły
    problemy. Kolejno wskazuje się, że Zleceniobiorca powinien sporządzić protokół z
    mediacji oraz zachować inne związane z tym procedury. Zleceniobiorca ma obowiązek
    prowadzić kartę czasu pracy zgodnie z otrzymanym wzorem. Jest on również
    odpowiedzialny za wszelkie błędy oraz musi je odpowiednio zweryfikować. Musi on
    również do 6 dnia każdego miesiąca przedstawić zbiorcze zestawienie realizowanych
    świadczeń i kartę czasu pracy. Niniejsze dokumenty musi również wysłać w wersji pdf na
    adres mailowy Stowarzyszenia. Wszelkie procedury oraz terminy dostarczenia tych
    dokumentów określa umowa. Jeśli nie zostaną one dotrzymane, Stowarzyszenie może
    obniżyć wynagrodzenie miesięczne o 20%.
    W sprawach nieuregulowanych umową stosuje się przepisy ustawy, a także aktów
    wykonawczych do ustawy i kodeksu cywilnego.
    Zleceniobiorca ma prawo wyznaczyć zastępcę według procedur określonych w umowie.
    Następnie wskazuje się, że Zleceniobiorca musi przestrzegać tajemnicy zawodowej.
    Zleceniobiorca musi posiadać własnego laptopa wraz z niezbędnym wyposażeniem i
    oprogramowaniem.
    W kolejnym punkcie zabronione jest czerpanie jakichkolwiek korzyści w zamian za
    udzielenie poradnictwa prawnego.
    Każda ze stron może rozwiązać umowę za co najmniej 14-dniowym okresem
    wypowiedzenia, które to przesyła się mailowe lub na piśmie.
    Stowarzyszenie może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, gdy nieprzestrzegana
    będzie ustawa oraz jej akta wykonawcze, niedochowane procedury (w tym dotyczące
    dokumentacji) i terminy określone w umowie, nie pojawienie się na dyżurze o określonej
    porze oraz w razie skargi na jakość usług.
    W końcu przyjmuje się, że to Zleceniobiorca ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie
    wynikłe szkody w związku z wykonywanym świadczeniem. Kolejny paragraf dotyczy
    procedury przetwarzania danych osobowych.
    Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
    Na podstawie ww. umów Wnioskodawca udziela nieodpłatnej pomocy prawnej w pcpr w
    (...) w dyżurach jak wskazano wyżej, a w przypadku Stowarzyszenia według zasad
    określonych w umowie.
    Świadcząc usługi w ramach umowy Wnioskodawca działa w imieniu i na rzecz
    Zleceniodawców. Umowę Wnioskodawca zawarł, jako Kancelaria Radcowska i w taki też
    sposób rozlicza się z drugą stroną, jednakże, w ocenie Wnioskodawcy nie działa, jako
    podmiot prowadzący swoją działalność gospodarczą, lecz jako osoba fizyczna pozostająca
    w dyspozycji Zleceniodawców.
    Uzupełnienie stanu faktycznego (doprecyzowane w piśmie z 14 stycznia 2025 r.)
    Na pytanie: „Czy wynagrodzenie, które Pan otrzymuje od Powiatu za wykonywane usługi,
    będące przedmiotem wniosku, stanowi przychody, o których mowa w przepisach art. 12
    ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.)? Jeśli tak, proszę wskazać konkretny ustęp art. 12 ww. ustawy

    o podatku dochodowym od osób fizycznych”, odpowiedział Pan: Nie stanowi przychodów,
    o których mowa w ww. przepisach.
    Na pytanie: „Czy wynagrodzenie, które otrzymuje Pan od Powiatu za wykonywane usługi,
    będące przedmiotem wniosku, stanowi przychody, o których mowa w przepisach art. 13
    pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Należy wskazać konkretny
    punkt art. 13 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”, odpowiedział Pan:
    Tak, wynagrodzenie, które otrzymuje od Powiatu za wykonywane usługi będące
    przedmiotem wniosku stanowi przychód, o którym mowa w przepisie art. 13 pkt 8 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    Na pytanie: „Czy ma Pan wpływ na wysokość przyznanego Panu wynagrodzenia
    wynikającego z zawartej z Powiatem umowy? Jeśli tak, to w jaki sposób?”, odpowiedział
    Pan: Nie.
    Na pytanie: „Czy ww. umowa zawarta z Powiatem przewiduje stałe, miesięczne
    wynagrodzenie wypłacane Panu za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej, o
    której mowa w zadanym pytaniu? Czy kształtuje się w sposób zmienny? Od czego
    uzależniona jest jego wysokość?”, odpowiedział Pan: Tak, jest to wynagrodzenie stałe,
    miesięczne, nie kształtuje się w sposób zmienny.
    Na pytanie: „Kto ponosi ryzyko gospodarcze, ekonomiczne za czynności wykonywane
    przez Pana z tytułu zawartej umowy z Powiatem?”, odpowiedział Pan: Umowa o tym nie
    stanowi. W każdym razie nie ma mowy o tym, że to Pan ponosi ww. ryzyko.
    Na pytanie: „Czy w umowie z Powiatem zawarto postanowienia, w ramach których Powiat
    wziąłby na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności
    wykonywane przez Pana na ich rzecz?”, odpowiedział Pan: Nie.
    Na pytanie: „Kto ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności, które Pan
    wykonuje w ramach umowy zawartej z Powiatem? Czy Pan ponosi odpowiedzialność
    wobec osób trzecich za świadczone usługi czy Zleceniodawca (Powiat)”, odpowiedział Pan:
    Umowa stron nie zawiera postanowień dotyczących odpowiedzialności stron wobec osób
    trzecich, Powiat nie zobowiązał się do zawarcia umów ubezpieczenia od
    odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Na pytanie: „Czy zawarta z Powiatem umowa stanowi umowę zlecenia? - jeśli nie, prosimy
    wskazać rodzaj zawartej umowy”, odpowiedział Pan: Jest to umowa o świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Na pytanie: „Czy w zakresie świadczonych usług ponosi Pan koszty, czy też korzysta Pan z
    infrastruktury i organizacji Zleceniodawcy”, odpowiedział Pan: Korzystam z infrastruktury i
    organizacji Zleceniodawcy.
    Na pytanie: „Czy wynagrodzenie, które Pan otrzymuje od Stowarzyszenia za wykonywane
    usługi, będące przedmiotem wniosku, stanowi przychody, o których mowa w przepisach
    art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
    Jeśli tak, proszę wskazać konkretny ustęp art. 12 ww. ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych”, odpowiedział Pan: Nie stanowi przychodów, o których mowa w ww.
    przepisach.
    Na pytanie: „Czy wynagrodzenie, które otrzymuje Pan od Stowarzyszenia za wykonywane
    usługi, będące przedmiotem wniosku, stanowi przychody, o których mowa w przepisach
    art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Należy wskazać
    konkretny punkt art. 13 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”,
    odpowiedział Pan: Tak, wynagrodzenie, które otrzymuje od Stowarzyszenia za
    wykonywane usługi będące przedmiotem wniosku stanowi przychód, o którym mowa w
    przepisie art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

    Na pytanie: „Czy ma Pan wpływ na wysokość przyznanego Panu wynagrodzenia
    wynikającego z zawartej ze Stowarzyszeniem umowy? Jeśli tak, to w jaki sposób?”,
    odpowiedział Pan: Nie.
    Na pytanie: „Czy ww. umowa zawarta ze Stowarzyszeniem przewiduje stałe, miesięczne
    wynagrodzenie wypłacane Panu za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej? Czy
    kształtuje się w sposób zmienny? Od czego uzależniona jest jego wysokość”, odpowiedział
    Pan: Wynagrodzenie co do zasady jest stałe, miesięczne, może jednak ulec zwiększeniu w
    razie otrzymania dotacji na rzecz Stowarzyszenia (...) lub w razie wykonania dodatkowych
    zleceń na rzecz Stowarzyszenia (...).
    Na pytanie: „Kto ponosi ryzyko gospodarcze, ekonomiczne za czynności wykonywane
    przez Pana z tytułu zawartej umowy ze Stowarzyszeniem?”, odpowiedział Pan: Umowa o
    tym nie stanowi. W każdym razie nie ma mowy o tym, że to Pan ponosi ww. ryzyko.
    Na pytanie: „Czy w umowie ze Stowarzyszeniem zawarto postanowienia, w ramach
    których Stowarzyszenie wzięłoby na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób
    trzecich za czynności wykonywane przez Pana na ich rzecz?”, odpowiedział Pan: Nie.
    Na pytanie: „Kto ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności, które Pan
    wykonuje w ramach umowy zawartej ze Stowarzyszeniem? Czy Pan ponosi
    odpowiedzialność wobec osób trzecich za świadczone usługi, czy Zleceniodawca
    (Stowarzyszenie)”, odpowiedział Pan: Zgodnie z zapisami Umowy wyłączną
    odpowiedzialność ponosi Zleceniobiorca.
    Na pytanie: „Czy zawarta ze Stowarzyszeniem umowa stanowi umowę zlecenia - jeśli nie,
    prosimy wskazać rodzaj zawartej umowy”, odpowiedział Pan: Jest to umowa o świadczenie
    usług.
    Na pytanie: „Czy w zakresie świadczonych usług ponosi Pan koszty, czy też korzysta Pan z
    infrastruktury i organizacji Zleceniodawcy”, odpowiedział Pan: Korzystam z infrastruktury i
    organizacji Zleceniodawcy.
    Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 27 grudnia 2024 r.)
    Czy Wnioskodawca, zawierając umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z
    Powiatem oraz ze Stowarzyszeniem jako osoba fizyczna i jako Kancelaria Radcowska,
    zwana w umowie Zleceniobiorcą, której przedmiotem jest świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej w oparciu o ustawę z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, jest obowiązany do
    odprowadzenia podatku VAT od otrzymywanego wynagrodzenia?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, stan faktyczny dotyczy Wnioskodawcy, jako Kancelarii
    Radcowskiej - bo tak Wnioskodawca zawarł umowę z Powiatem i Stowarzyszeniem.
    Jednocześnie Wnioskodawca uważa, że świadcząc usługi w ramach umowy w lokalu
    wyznaczonym przez Powiat lub w miejscu wyznaczonym przez Stowarzyszenie,
    Wnioskodawca nie działa pod szyldem swojej kancelarii - tak jak to ma miejsce przy swojej
    działalności - lecz jako Radca Prawny - osoba fizyczna. Ludzie przychodzą do
    Wnioskodawcy, jak do osoby fizycznej, której często nawet nie znają z imienia i nazwiska.
    Wnioskodawca nie ma na nic wpływu, tak jak to jest przy swojej działalności - wszystko
    narzucone jest w umowie - lokal, sprzęt, usytuowanie punktu, godziny pracy, dzień
    dyżuru, wynagrodzenie. Klienci również umawiani są za pośrednictwem Starostwa lub na
    zasadach ustalonych przez Stowarzyszenie.
    Wnioskodawca w ramach świadczonej umowy nie może udzielać informacji, czy
    dostarczać wizytówek dotyczących jakichkolwiek odpłatnych świadczeń swoich w ramach
    działalności gospodarczej ani innych osób. W punkcie nie używa swojego szyldu, pieczątki,
    nie podpisuje sporządzanych projektów pism, nie reprezentuje klientów przed sądem. Nie
    wykonuje zatem typowych czynności, które wykonuje w ramach prowadzonej działalności

    gospodarczej. Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za świadczone usługi wobec
    osób trzecich.
    Nadto Wnioskodawca wskazuje, iż wynagrodzenie, które otrzymuje od Powiatu za
    wykonywane usługi, będące przedmiotem wniosku nie stanowi przychodu, o których
    mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, a jednocześnie stanowi ono przychód w rozumieniu art. 13 pkt 2-9
    niniejszy ustawy. Dodatkowo należy wskazać, iż w umowie nie zawarto żadnych
    postanowień w ramach których Zleceniodawcy wzięliby na siebie jakąkolwiek
    odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez Zleceniobiorcę na
    Ich rzecz.
    W ocenie Wnioskodawcy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zarówno w ramach
    umowy zawartej zarówno z Powiatem, jak i ze Stowarzyszeniem w calu świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej, zawartej z Kancelarią adwokacką, zwaną w umowie
    Zleceniobiorcą, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).
    Wnioskodawca uważa, że spełnił łącznia wszystkie przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o
    VAT i nie musi płacić podatku VAT od świadczenia na rzecz Powiatu usług nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nawet zawierając umowę, jako Kancelaria adwokacka.
    Na końcu należy podkreślić, że w żadnej z Umów nie ma zawartych jakichkolwiek
    postanowień jakoby Zleceniobiorca ponosił odpowiedzialność za niedopełnienie
    obowiązku wystawienia faktury VAT. Nie ma w tym zakresie żadnej wdrożonej
    ewentualnej procedury, jak również umowy nie przewidują żadnych sankcji finansowych
    czy karnych.
    Stanowisko Wnioskodawcy znajduje odzwierciedlenie między innymi w piśmie Dyrektora
    Krajowej Informacji Skarbowej z 18 października 2024 r., (0112-KDIL1-2.4012.420.2024.2.
    PM), Interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r., wydanej przez Dyrektora Krajowej
    Informacji Skarbowej, (0112#KDIL1-1.4012.80.2024.2.HW), piśmie Dyrektora Krajowej
    Informacji Skarbowej z 9 września 2024 r., (0112-KDIL1-1.4012.481.2024.2.MG) czy w
    Interpretacji indywidualnej z 21 maja 2024 r., wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji
    Skarbowej, (0112-KDIL1-2.4012.187.2024.1.AS).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku w części dotyczącej:
        braku obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług w związku ze
        świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy prawnej w związku z umową zawartą z
        Powiatem – jest prawidłowe;
        braku obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług w związku ze
        świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy prawnej w związku z umową zawartą ze
        Stowarzyszeniem – jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów
      i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl z art. 7 ust. 1 ustawy:
      przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:

      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
        1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
          formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
        2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
          czynności lub sytuacji;
        3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
          działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      Pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się wszelką działalność
      producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących
      zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne
      zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
      wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły
      dla celów zarobkowych.
    W świetle art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony);

      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
      tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
      prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
      czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
      czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
      wobec osób trzecich.
    Według art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.), dalej jako „ustawa o PIT”:
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony),
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów
      z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania
      tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem
      przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
      organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;

      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    W opisie sprawy wskazał Pan, że wynagrodzenie, które otrzymuje Pan za wykonywane
    usługi będące przedmiotem wniosku stanowi przychód, o którym mowa w przepisach art.
    13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Z przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że warunkiem dla uznania, że
    określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie
    wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o
    podatku od towarów i usług, jest uznanie przychodów osiąganych z tytułu wykonywanych
    czynności za przychody wymienione w art. 12 ust. 1-6 (przychody z wykonywanej pracy)
    lub w art. 13 pkt 2-9 (przychody z działalności wykonywanej osobiście) ustawy z 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wskazać należy, że z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla
    uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią
    samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza
    regulacjami ustawy, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w
    tym przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności
    prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym
    zlecane czynności co do warunków:
        wykonywania tych czynności,
        wynagrodzenia, oraz
        odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o PIT, lecz także spełnione muszą zostać pozostałe
    kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się na
    warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za
    wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w
    rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym
    ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny
    w zakresie warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do

    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Istotna jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Pana z Powiatem oraz ze Stowarzyszeniem.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.

    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy.
    Tak bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.

    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne, jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy Zleceniobiorcą - Panem a Zleceniodawcą - Powiatem oraz Stowarzyszeniem
    wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika
    VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca
    występuje w charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy - warunki wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest poradnictwo obywatelskie oraz
    pomoc prawna świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie -
    warunek drugi).
    Warunek drugi - wynagrodzenie. Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez doradcę.
    Warunek trzeci - odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy - zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą pod
    firmą (...). Przedmiotem prowadzonej przez Pana działalności jest świadczenie usług
    prawniczych. Zawarł Pan z Powiatem oraz ze Stowarzyszeniem (...) umowę o świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Umowa została zawarta pomiędzy Powiatem a Panem prowadzącym jako osoba fizyczna
    działalność gospodarczą, zwanym w Umowie Zleceniobiorcą. W § 1 umowy zapisano, że
    Powiat zleca a Zleceniobiorca zobowiązuje się do osobistego świadczenia za
    wynagrodzeniem usług prawnych zgodnie z przepisami ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, o nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej. Przedmiot umowy będzie wykonywany przez Pana w lokalu udostępnionym
    Panu nieodpłatnie pod adresem wskazanym w umowie. Lokal wyposażony jest w
    komputer, niezbędne oprogramowanie, środki do porozumiewania się na odległość oraz
    bazę prawniczą. Powiat zobowiązuje się do udostępnienia Panu lokalu, a także dostępu do
    poszczególnych sieci w tym telefonicznej, teleinformatycznej, Internetu wraz z bazą aktów
    prawnych. Lokal może być wykorzystywany przez Pana wyłącznie dla celów świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach zawartej z Powiatem umowy. Powiat zapłaci Panu
    wynagrodzenie, którego wysokość została określona w umowie. Wynagrodzenie jest stałe,
    miesięczne i nie kształtuje się w sposób zmienny. Umowa jest zawarta na czas oznaczony
    od stycznia do grudnia 2024 r. Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem
    nieważności. Umowa nie stanowi o tym kto ponosi ryzyko gospodarcze i ekonomiczne za
    czynności wykonywane przez Pana z tytułu zawartej umowy z Powiatem, nie mam jednak

    mowy o tym, że to Pan ponosi to ryzyko. Ponadto, w umowie nie zawarto postanowienia,
    w ramach których Powiat wziąłby na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób
    trzecich za czynności wykonywane przez Pana na ich rzecz. Wynagrodzenie, które Pan
    otrzymuje od Powiatu za wykonywane usługi, będące przedmiotem wniosku, nie stanowi
    przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych. Natomiast, wynagrodzenie, które Pan otrzymuje od Powiatu za
    wykonywane usługi będące przedmiotem wniosku stanowi przychód, o którym mowa w
    przepisach art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma Pan
    wpływu na wysokość przyznanego Panu wynagrodzenia wynikającego z zawartej z
    Powiatem umowy.
    Przedmiotem umowy o świadczenie usług ze Stowarzyszeniem (...) jest obsługa punktu
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz mediacji
    na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach
    wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz wymiarze czasowym określonym
    przez (...) w odrębnie zawieranym przez strony harmonogramie. Umowa została zawarta
    na czas nieokreślony. Stowarzyszenie zapłaci Zleceniobiorcy wynagrodzenie ryczałtowe za
    każdy miesiąc, którego wysokość i termin zostały określona w umowie. Wynagrodzenie
    może ulec zwiększeniu w razie zwiększania się w kolejnych latach kwoty dotacji
    otrzymywanej przez (...). Zmiana wynagrodzenia wymaga formy pisemnej w postaci
    aneksu. Istnieje możliwość dodatkowego wynagrodzenia za zrealizowanie świadczenia w
    zakresie edukacji prawnej. Zleceniobiorca ma prawo do korzystania ze wskazanego
    pomieszczenia oraz znajdujących się w nim sprzętów, materiałów, zaplecza technicznego
    oraz udostępnionego przez Ministra Sprawiedliwości programu do dokumentowania
    świadczeń na potrzeby realizacji świadczeń. Ponadto ma on prawo do wynagrodzenia za
    zrealizowane świadczenia. Zleceniobiorca ma obowiązek m.in. do przestrzegania Ustawy,
    aktów wykonawczych oraz innych procedur stosowanych przez Stowarzyszenie. Musi być
    osobiście w określonym miejscu i czasie ustalonym przez harmonogram. Powinien się
    zalogować poprzez stosowny program oraz prowadzić dokumentację, a ewentualne błędy
    zgłaszać Zleceniodawcy. Następnie powinien on dokonać niezbędnych uzupełnień w
    oprogramowaniu nie później niż do ostatniego dnia każdego miesiąca, w którym wystąpiły
    problemy. Zleceniobiorca powinien sporządzić protokół z mediacji oraz zachować inne
    związane z tym procedury. Zleceniobiorca ma obowiązek prowadzić kartę czasu pracy
    zgodnie z otrzymanym wzorem. Jest on również odpowiedzialny za wszelkie błędy oraz
    musi je odpowiednio zweryfikować. Musi on również do 6 dnia każdego miesiąca
    przedstawić zbiorcze zestawienie realizowanych świadczeń i kartę czasu pracy. Niniejsze
    dokumenty musi również wysłać w wersji pdf na adres mailowy Stowarzyszenia. Wszelkie
    procedury oraz terminy dostarczenia tych dokumentów określa umowa. Jeśli nie zostaną
    one dotrzymane, Stowarzyszenie może obniżyć wynagrodzenie miesięczne o 20%. W
    sprawach nieuregulowanych umową stosuje się przepisy ustawy, a także aktów
    wykonawczych do ustawy i kodeksu cywilnego. Zleceniobiorca ma prawo wyznaczyć
    zastępcę według procedur określonych w umowie. Następnie wskazuje się, że
    Zleceniobiorca musi przestrzegać tajemnicy zawodowej. Zleceniobiorca musi posiadać
    własnego laptopa wraz z niezbędnym wyposażeniem i oprogramowaniem. Zabronione
    jest czerpanie jakichkolwiek korzyści w zamian za udzielenie poradnictwa prawnego.
    Zleceniobiorca ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie wynikłe szkody w związku z
    wykonywanym świadczeniem. Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem
    nieważności. Wynagrodzenie, które Pan otrzymuje od Stowarzyszenia za wykonywane
    usługi, będące przedmiotem wniosku, nie stanowi przychodów, o których mowa w
    przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych. Wynagrodzenie, które otrzymuje od Stowarzyszenia za wykonywane usługi
    będące przedmiotem wniosku stanowi przychód, o którym mowa w przepisie art. 13 pkt 8
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma Pan wpływu na wysokość
    przyznanego Panu wynagrodzenia wynikającego z zawartej ze Stowarzyszeniem umowy.
    Wynagrodzenie co do zasady jest stałe, miesięczne, może jednak ulec zwiększeniu w razie

    otrzymania dotacji na rzecz Stowarzyszenia (...) lub w razie wykonania dodatkowych zleceń
    na rzecz Stowarzyszenia (...). Umowa nie stanowi o tym, kto ponosi ryzyko gospodarcze,
    ekonomiczne za czynności wykonywane przez Pana z tytułu zawartej umowy ze
    Stowarzyszeniem, nie ma mowy o tym, że to Pan ponosi ww. ryzyko. W umowie ze
    Stowarzyszeniem nie zawarto postanowień, w ramach których Stowarzyszenie wzięłoby
    na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane
    przez Pana na ich rzecz. Zgodnie z zapisami Umowy wyłączną odpowiedzialność wobec
    osób trzecich za czynności, które Pan wykonuje w ramach umowy zawartej ze
    Stowarzyszeniem ponosi Zleceniobiorca. W zakresie świadczonych usług korzysta Pan z
    infrastruktury i organizacji Zleceniodawcy.
    Świadcząc usługi w ramach umowy działa Pan w imieniu i na rzecz Zleceniodawców.
    Umowę zawarł Pan, jako Kancelaria Radcowska i w taki też sposób rozlicza się z drugą
    stroną, jednakże, w Pana ocenie nie działa, jako podmiot prowadzący swoją działalność
    gospodarczą, lecz jako osoba fizyczna pozostająca w dyspozycji Zleceniodawców.
    Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy zawierając umowę na świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej z Powiatem oraz ze Stowarzyszeniem jako osoba fizyczna i jako
    Kancelaria Radcowska, zwana w umowie Zleceniobiorcą, której przedmiotem jest
    świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej w oparciu o ustawę z 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej, jest Pan obowiązany do odprowadzenia podatku VAT od otrzymywanego
    wynagrodzenia.
    Mając powyższe na uwadze, na gruncie powołanych przepisów należy stwierdzić, że przy
    tak przedstawionym opisie sprawy, świadczenie przez Pana nieodpłatnej pomocy prawnej
    na podstawie zawartej umowy z Powiatem, nie mieści się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie, a tym samym nie jest Pan z tego tytułu podatnikiem
    zobowiązanym do rozliczania podatku od towarów i usług.
    Nie ponosi Pan albowiem - jak wynika z okoliczności sprawy - odpowiedzialności wobec
    osób trzecich za wykonywane czynności, jak i ryzyka gospodarczego i ekonomicznego.
    Powiat nie zobowiązał Pana do zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności
    wobec osób trzecich, w związku z powyższym, odpowiedzialność wobec osób trzecich
    ponosi Powiat, z którym Pan ma zawartą umowę. Ponadto, z zawartej przez Pana z
    Powiatem umowy o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej wynika, że przedmiot
    umowy będzie wykonywał Pan w lokalu udostępnionym Panu nieodpłatnie pod adresem
    wskazanym w umowie. Lokal wyposażony jest w komputer i niezbędne oprogramowanie.
    Powiat zobowiązał się również do udostępnienia Panu dostępu do poszczególnych sieci w
    tym telefonicznej, teleinformatycznej, Internetu wraz z bazą aktów prawnych. Lokal może
    być wykorzystywany przez Pana wyłącznie dla celów świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej w ramach zawartej z Powiatem umowy. Co więcej - jak wskazał Pan we wniosku -
    nie ma Pan wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego z zawartej z
    Powiatem umowy.
    Zatem, zawarcie opisanej umowy powoduje powstanie stosunku prawnego posiadającego
    cechy zbliżone do stosunku pracy, w ramach którego Pan - Zleceniobiorca związany jest ze
    Zleceniodawcą - Powiatem więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności,
    wynagrodzenia, a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich. Jak
    bowiem wskazano wyżej, warunek ten będzie także spełniony, gdy dana umowa nie
    przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, realizowane przez Pana świadczenie z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, na
    podstawie przedmiotowej umowy z Powiatem, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług. Zatem, w przypadku umowy zawartej z Powiatem nie powstanie
    obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od świadczonej - na podstawie umowy -
    usługi nieodpłatnej pomocy prawnej.

    Natomiast, świadczenie przez Pana nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie zawartej
    umowy ze Stowarzyszeniem (...), mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej
    w ustawie, a tym samym jest Pan z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania
    podatku od towarów i usług.
    Jak wynika z okoliczności sprawy, to Pan jako Zleceniobiorca ponosi pełną
    odpowiedzialność za wszelkie wynikłe szkody w związku z wykonywanym świadczeniem.
    W umowie ze Stowarzyszeniem nie zawarto postanowień, w ramach których
    Stowarzyszenie wzięłoby na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób trzecich za
    czynności wykonywane przez Pana na ich rzecz. Zgodnie z zapisami Umowy wyłączną
    odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności, które Pan wykonuje w ramach
    umowy zawartej ze Stowarzyszeniem ponosi Zleceniobiorca.
    Ponadto, z zawartej przez Pana ze Stowarzyszeniem umowy o świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej wynika, że Zleceniobiorca ma prawo do korzystania ze wskazanego
    pomieszczenia oraz znajdujących się w nim sprzętów, materiałów, zaplecza technicznego
    oraz udostępnionego przez Ministra Sprawiedliwości programu do dokumentowania
    świadczeń na potrzeby realizacji świadczeń, jednakże Zleceniobiorca musi posiadać
    własnego laptopa wraz z niezbędnym wyposażeniem i oprogramowaniem.
    Zatem, w związku z obsługą punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego oraz mediacji w ramach umowy zawartej ze
    Stowarzyszeniem (...) nie zostały spełnione wszystkie warunki, o których mowa w art. 15
    ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym, świadczenie opisanych usług nie
    będzie się mieściło w dyspozycji ww. przepisu.
    Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5
    ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7 ustawy. Tym samym, w analizowanym przypadku należy
    Pana uznać za podmiot świadczący usługę, a Stowarzyszenie za korzystającego z takiej
    usługi.
    W konsekwencji, wykonywane przez Pana w ramach Umowy ze Stowarzyszeniem usługi,
    będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8
    ust. 1 ustawy, a Pana z tego tytułu należy uznać za podatnika podatku VAT, o którym
    mowa w art. 15 ust. 1 ustawy prowadzącego działalność gospodarczą, o której mowa w
    art. 15 ust. 2 ustawy.
    Podsumowując, stwierdzam, że nie jest Pan zobowiązany do odprowadzania podatku od
    towarów i usług od otrzymywanego wynagrodzenia zawierając umowę na świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej z Powiatem, jako osoba prawna i jako Kancelaria
    Radcowska, zwana w umowie Zleceniobiorcą, której przedmiotem jest świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej w oparciu o ustawę z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Natomiast jest Pan zobowiązany do odprowadzania podatku od towarów i usług od
    otrzymywanego wynagrodzenia z tytułu zawartej umowy na świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej ze Stowarzyszeniem, jako osoba prawna i jako Kancelaria Radcowska,
    zwana w umowie Zleceniobiorcą, której przedmiotem jest świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej w oparciu o ustawę z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Tym samym, Pana stanowisko w części dotyczącej:
        braku obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług w związku ze
        świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy prawnej w związku z umową zawartą z
        Powiatem - jest prawidłowe;

        braku obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług w związku ze
        świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy prawnej w związku z umową zawartą ze
        Stowarzyszeniem - jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego
    obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
    Ponadto informujemy, że wszystkie informacje niezbędne z punktu widzenia przepisów,
    których interpretacji Pan oczekuje powinny wynikać z opisu zdarzenia przyszłego, a nie z
    załączonych dokumentów. W ramach wydawania interpretacji prawa podatkowego
    Dyrektor KIS nie prowadzi postępowania dowodowego i nie analizuje załączników.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz.
        2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan
        do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.