Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-174/14/KO
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-05-30
Teza: w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących świadczenie usług w zakresie powstrzymywania się od czynności konkurencyjnych w związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem umowy wystawionych przez Zarządzających
Słowa kluczowe: konkurencja-zakaz konkurencji; kontrakt-kontrakt menedżerski; odliczenia-prawo do odliczenia; stawka
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 7 lutego 2014 r. (data wpływu 21 lutego 2014 r.), uzupełnionym pismem z 13 maja 2014 r. (data wpływu 19 maja 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących świadczenie usług w zakresie powstrzymywania się od czynności konkurencyjnych w związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem umowy wystawionych przez Zarządzających – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących świadczenie usług w zakresie powstrzymywania się od czynności konkurencyjnych w związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem umowy wystawionych przez Zarządzających.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 13 maja 2014 r. (data wpływu 19 maja 2014 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 7 maja 2014 r. znak: IBPP2/443-174/14/KO.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

X(zwana dalej: „Spółką”, „Wnioskodawcą”) jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT. Spółka prowadzi działalność, w szczególności w zakresie produkcji wyrobów walcowanych i usług związanych z przetwórstwem blach.

Spółka zawarła/zawiera z osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą (dalej: „Zarządzający”) Umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania (dalej: „Umowy”, „Umowy o zarządzanie”). Umowy te zostały zawarte/zawierane są z członkami zarządu Spółki.

Na podstawie ww. Umowy Zarządzający zobowiązują się do osobistego świadczenia na rzecz Spółki, usług polegających na:

1.  kierowaniu Spółką,
2.  zarządzaniu majątkiem Spółki,
3.  reprezentacji Spółki wobec organów państwowych, organów samorządu terytorialnego i innych podmiotów i osób ; trzecich,

w zakresie przedmiotowym określonym w przepisach prawa, statucie Spółki oraz Regulaminie Organizacyjnym Spółki.

Ponadto, zawarte w Umowie postanowienia regulują warunki wykonywania zleconych czynności, kwestie wynagrodzenia z tytułu ich wykonania oraz zakres odpowiedzialności Zarządzającego wobec osób trzecich z tytułu wykonania czynności objętych Umową.

Jak wynika z zawartej Umowy: „Zarządzający ponosi odpowiedzialność wobec Spółki i osób trzecich za szkodę wyrządzoną przez niego w związku z wykonywaniem Umowy, będącą następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania Usług Zarządczych”.

Zarządzający zobowiązani są do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej powstałej w związku ze świadczeniem usług w zakresie zarządzania.

Jednocześnie, na podstawie Umowy Zarządzający zobowiązują się do powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej przez okres wskazany w Umowie, licząc od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia Umowy. Za działalność konkurencyjną uważa się m.in. świadczenie na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej usług na rzecz podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną.

W okresie powstrzymywania się Zarządzającego od działalności konkurencyjnej po wygaśnięciu lub rozwiązaniu Umowy, Spółka wypłaci Zarządzającemu odszkodowanie w określonej Umową wysokości.

Dodatkowo Spółka informuje, że Zarządzający składają wnioski o interpretację w kwestii konieczności naliczania podatku należnego w związku z powstrzymywaniem się od czynności konkurencyjnych na podstawie Umowy.

Jednocześnie Spółka wystąpiła z wnioskiem o interpretację w sprawie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez Zarządzającego w związku ze świadczeniem usług zarządczych na podstawie Umowy.

Wnioskodawca pismem z 13 maja 2014 r. uzupełnił zdarzenie przyszłe następująco:

Pytanie nr 1

Czy Zarządzający jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, a jeśli tak to od kiedy i z jakiego tytułu?

Odp.: Zarządzający są czynnymi zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług z tytułu odpłatnego świadczenia usług.

W trakcie wykonywania Umowy Zarządzający byli i są czynnymi podatnikami VAT.

Pytanie nr 2

Co jest przedmiotem działalności gospodarczej Zarządzającego?

Odp.: Przedmiotem działalności gospodarczej Zarządzających jest m.in. doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.

Pytanie nr 3

Czy Zarządzający w ramach umowy wykonuje czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2010 nr 51, poz. 307 z późn. zm.)?

Odp.: Art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) stanowi o przychodach z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy oraz z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną.

W związku z tym Zarządzający w ramach umowy nie wykonuje czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Pytanie nr 4

Czy Zarządzający w ramach umowy wykonuje czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Odp.: Umowa o świadczenie usług w zakresie zarządzania obejmuje czynności z tytułu, których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pytanie nr 5

Czy Zarządzający wykonuje (będzie wykonywał) czynności uregulowane umową o zarządzanie jedynie na rzecz zleceniodawcy (Spółki), jak to zostało (zostanie) uregulowane w przedmiotowej umowie?

Odp.: Zarządzający wykonuje czynności uregulowane Umową o zarządzanie jedynie na rzecz zleceniodawcy (Spółki).

Pytanie nr 6

Czy z warunków wykonywania umowy wynika (będzie wynikać), iż Zarządzający będzie dysponować niezależnością i samodzielnością w działaniu pozwalającą na uznanie, iż będzie działać, jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą? Jeśli tak, proszę szczegółowo opisać, w czym będzie się przejawiać samodzielność i niezależność w działaniu Zarządzającego?

Odp.: Zarządzający dysponuje niezależnością i samodzielnością w działaniu, które pozwalają na uznanie, że jest on profesjonalnym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą.

Zgodnie z Umową Zarządzający kształtuje sposób wykonywania Usług Zarządczych samodzielnie tak, aby mogły one być wykonane należycie, w czasie oraz zakresie ilościowym odpowiednim do potrzeb Spółki.

Umowa nie stanowi o konieczności wykonywania/świadczenia usługi we wskazanym miejscu. Nie przewiduje również ograniczeń w zakresie czasu wykonywania świadczenia. Z Umowy nie wynika kierownictwo i nadzór Spółki nad Zarządzającym. Zarządzający w ramach świadczonych przez siebie usług nie podlega kierownictwu innych podmiotów. Zarządzający powinien jedynie współdziałać z pozostałymi członkami zarządu oraz organami Spółki.

Postanowienia Umowy o świadczenie usług nie pozostawiają wątpliwości, że Zarządzający nie jest związany ze Spółką relacją pracodawca - pracownik, nie korzysta z szeregu uregulowań prawa pracy charakterystycznych dla stosunku pracy.

Pytanie nr 7

Czy Zarządzający mobilizuje zasoby ludzkie lub rzeczowe z zamiarem uczestniczenia w świadczeniu usług w ramach zawartej umowy? Jeśli tak proszę wskazać jakiego rodzaju są to zasoby ludzkie lub rzeczowe, które Zarządzający mobilizuje?

Odp.: Zarządzający zgodnie Umową o świadczenie usług w zakresie zarządzania zobowiązuje się do osobistego świadczenia m.in. usług w zakresie kierowania Spółką oraz zarządzania majątkiem Spółki.

Ponieważ zgodnie z postanowieniami Umowy Zarządzający kształtuje sposób wykonywania Usług Zarządczych samodzielnie tak, aby mogły one być wykonane należycie, w związku z tym to Zarządzający a nie Wnioskodawca decydują, jakie zasoby będą mobilizowane.

Pytanie nr 8

Czy Zarządzający świadcząc usługi w ramach umowy będzie wyrażać oświadczenie woli w imieniu i na rzecz Spółki?

Odp.: Zgodnie z Umową o świadczenie usług w zakresie zarządzania Zarządzający zobowiązują się do osobistego świadczenia na rzecz Spółki usług polegających na:

1.  kierowaniu Spółką,
2.  zarządzaniu majątkiem Spółki oraz
3.  reprezentacji Spółki wobec organów państwowych, organów samorządu terytorialnego i innych podmiotów i osób trzecich.

W związku z tym, Zarządzający wyraża oświadczenie woli w imieniu i na rzecz Spółki m.in. w zakresie, w jakim świadczone usługi polegają na reprezentowaniu Spółki wobec organów państwowych, organów samorządu terytorialnego, innych podmiotów i osób trzecich.

Zarządzający wykonuje swoje obowiązki zgodnie z Umową, obowiązującym prawem, Statutem oraz uchwałami podjętymi przez organy Spółki, w związku z powyższym w tym zakresie może również działać w imieniu i na rzecz Spółki.

Pytanie nr 9

Czy Zarządzający świadcząc usługi funkcjonuje w ramach organizacji Spółki oraz z wykorzystaniem jej infrastruktury tj. czy Spółka zapewnia Zarządzającemu powierzchnię biurową z wyposażeniem?

Odp.: Na podstawie zawartej Umowy w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania Umowy Spółka stawia do dyspozycji Zarządzającego powierzchnię biurową z wyposażeniem niezbędnym dla wykonania Usług Zarządczych.

Zgodnie z postanowieniami Umowy Zarządzający kształtuje sposób wykonywania Usług Zarządczych samodzielnie tak, aby mogły one być wykonane należycie, w czasie oraz zakresie ilościowym odpowiednim do potrzeb Spółki. Zarządzający nie ma obowiązku wykonywać swoich czynności w siedzibie Spółki ani w godzinach pracy jej biura. Należyte wykonywanie usług w zakresie zarządzania na rzecz Spółki wiązać się może niejednokrotnie z koniecznością korzystania z pomieszczeń udostępnionych przez Spółkę np. w celu odbycia narad, spotkań. Udostępnienie Zarządzającemu infrastruktury Spółki uzasadnione jest interesem i odpowiednią potrzebą samej Spółki.

Nie zmienia to faktu, że Zarządzający wykonywać może usługi w zakresie zarządzania również przy użyciu własnych środków i narzędzi, jak również we własnych pomieszczeniach.

Pytanie nr 10

Czy Zarządzający z tytułu posiadanego wykształcenia (np. prawniczego, ekonomicznego itp.) jest częścią zarządu Spółki, ze względu na wiedzę jaką posiada, a wiedza ta jest wykorzystywana w obszarze działalności gospodarczej Spółki? Ewentualnie czy u podstaw powołania Zarządzającego na członka zarządu legły inne przyczyny, proszę wskazać jakie?

Odp.: Zarządzający dysponuje odpowiednią wiedzą, doświadczeniem, kwalifikacjami oraz specjalizacją niezbędnymi do należytego świadczenia Usług Zarządczych.

Wiedza, doświadczenie i kwalifikacje, jakimi dysponuje pozwala należycie sprawować nie tylko funkcje wykonywane w ramach organu Spółki (Zarządu), ale także należycie wykonywać obowiązki wynikające z Umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania. Wiedza ta przydatna jest w obszarze działalności gospodarczej Spółki.

Pytanie nr 11

Czy Zarządzający jest zobowiązany do uczestniczenia w konferencjach/seminariach /szkoleniach itp., które związane są ze świadczeniem przez niego usług w ramach zawartej Umowy o zarządzanie? Jeśli tak proszę o wskazanie, kto ponosi koszty podróży oraz uczestnictwa w tych konferencjach, szkoleniach, seminariach?

Odp.: Jeżeli uczestniczenie w konferencjach/seminariach/szkoleniach wiązałoby się, że świadczeniem przez Zarządzającego Usług zarządczych na rzecz Spółki (tj. wynikałoby to z obowiązków umownych), a tym samym realizowało interesy Spółki, obowiązkiem Spółki byłoby pokrycie/zwrócenie kosztów z tym związanych.

Jednocześnie z Umowy nie wynika obowiązek uczestniczenia przez Zarządzającego w konferencjach/seminariach i szkoleniach.

Pytanie nr 12

W jaki sposób jest (będzie) ustalone wynagrodzenie za wykonywanie czynności w ramach umowy, czy Zarządzający ma wpływ, na wysokość przyznanego mu wynagrodzenia wynikającego z Umowy o zarządzanie, a jeżeli tak to w jaki sposób?

Odp.: Sposób wynagradzania Zarządzającego określony jest w Umowie.

I tak w myśl Umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania z tytułu wykonywania Usług Zarządczych Zarządzającemu przysługuje miesięczne wynagrodzenie we wskazanej w Umowie wysokości.

Jednocześnie Umowa przewiduje wypłatę premii rocznej. Premia ta zależna jest od spełnienia określonych wskaźników i realizacji określonych planów Spółki. W rezultacie na wysokość premii wpływa sposób kierowania Spółką oraz zarządzanie majątkiem Spółki przez Zarządzającego.

Pytanie nr 13

Czy wynagrodzenie (część wynagrodzenia) Zarządzającego jest zależna od osiągnięcia przez Zarządzającego określonych celów Spółki? Jeżeli tak to należy wskazać w jakim stosunku pozostaje wynagrodzenie za osiągnięcie przez Zarządzającego określonych celów Spółki do pozostałej (stałej) części wynagrodzenia?

Odp.: Część wynagrodzenia, tj. premia roczna jest zależna od osiągnięcia przez Zarządzającego określonych celów Spółki.

Zarządzający uprawniony jest do premii rocznej przyznawanej przez Radę Nadzorczą w oparciu o wysokość zrealizowanych przez Spółkę - w stosunku do planu rocznego - w danym roku obrotowym, następujących wskaźników: i) zysk netto, ii) EBITDA, iii) przychody ze sprzedaży. Każdemu ze wskaźników przypisuje się określoną wagę.

Jednocześnie, zgodnie z poprzednim brzmieniem Umów wysokość premii uzależniona była od zysku netto w danym roku obrotowym. Wysokość takiej premii ustalana była w przeszłości, jako wielokrotność stałego wynagrodzenia określonego w Umowie (w zależności od realizacji celów).

Obecnie, co do zasady, premia może stanowić maksymalnie 40% przysługującego Zarządzającemu całkowitego rocznego wynagrodzenia (rozumianego, jako suma wynagrodzenia miesięcznego i premii rocznej) i będzie wynosić 60% rocznego wynagrodzenia (części ustalonej w stałej wysokości).

Dodatkowo, umowy przewidują, że Rada Nadzorcza może wyznaczyć Zarządzającemu dodatkowy cel związany z procesami inwestycyjnymi lub restrukturyzacyjnymi - za realizację którego, Zarządzający będzie uprawniony do dodatkowej premii określonej procentowo w stosunku do rocznego wynagrodzenia stałego.

Pytanie nr 14

Gdzie Zarządzający wykonuje (będzie wykonywał) czynności związane z usługami zarządzania?

Odp.: Zarządzający, na podstawie Umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania kształtuje sposób wykonywania usług zarządczych samodzielnie tak, aby mogły one być wykonane należycie w czasie oraz w zakresie ilościowym odpowiednim do potrzeb Spółki. Zarządzający, na podstawie Umowy będzie świadczył usługi zarządcze w siedzibie Spółki w \`(...)\` oraz w każdym innym miejscu, w którym okaże się to wskazane z uwagi na interes Spółki.

W rezultacie Zarządzający może wykonywać czynności w siedzibie Spółki np. podczas narad, spotkań, zebrań, zgromadzeń. Jednocześnie, praca może być wykonywana w domu lub też w każdym innym miejscu, podczas podróży, spotkań, konferencji itp. w zależności od potrzeb Spółki.

Pytanie nr 15

Kto ponosi (będzie ponosił) ryzyko gospodarcze za czynności wykonane przez Zarządzającego z tytułu zawartej umowy?

Odp.: Jak wynika z zawartej Umowy odpowiedzialność wobec Spółki i osób trzecich za szkodę wyrządzoną w związku z wykonywaniem Umowy, będącą następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania Usług Zarządczych ponosi Zarządzający.

W związku z tym Zarządzający ponosi ryzyko gospodarcze za czynności wykonywane w ramach wykonywanej Umowy.

Pytanie nr 16

Czy umowa o świadczenie usług w zakresie zarządzania zobowiązywała (zobowiązuje) Zarządzającego do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich?

Odp.: Umowa zobowiązuje Zarządzającego do ubezpieczenia się od odpowiedzialności cywilnej powstałej w związku ze świadczeniem usług zarządczych na sumę określoną w Umowie.

Pytanie nr 17

Jakie są (będą) postanowienia i warunki umowy ubezpieczenia w związku z odpowiedzialnością wobec osób trzecich?

Odp.: Zgodnie z Umową o świadczenie usług w zakresie zarządzania Zarządzający zobowiązany jest do ubezpieczenia się od odpowiedzialności cywilnej powstałej w związku z zarządzaniem na sumę wskazaną w Umowie.

Z informacji widniejących na Polisach:

Ubezpieczający: Zarządzający - Nazwa Firmy Zarządzającego

Ubezpieczony: Zarządzający - Nazwa Firmy Zarządzającego

Warunki ubezpieczenia: Ogólne Warunki Ubezpieczenia Szkód Powstałych w Następstwie Roszczeń z Tytułu Odpowiedzialności Zawodowej Managerów

Pytanie 18

Czy Zarządzający występuje (będzie występował) w związku z wykonywaniem czynności uregulowanych ww. umową jako reprezentant zleceniodawcy (Spółki) w stosunkach do innych podmiotów, czy zachodzi (będzie zachodzić) sytuacja powierzenia Zarządzającemu w stosunkach z innymi podmiotami czynności reprezentowania zleceniodawcy (Spółki), jak to zostało (zostanie) uregulowane w przedmiotowej umowie?

Odp.: Zgodnie z Umową o świadczenie usług w zakresie zarządzania Zarządzający zobowiązują się do osobistego świadczenia na rzecz Spółki usług polegających na:

1.  kierowaniu Spółką,
2.  zarządzaniu majątkiem Spółki oraz
3.  reprezentacji Spółki wobec organów państwowych, organów samorządu terytorialnego i innych podmiotów i osób trzecich.

W związku z tym, Zarządzającym są i będą również powierzane czynności reprezentowania Spółki w stosunkach z innymi podmiotami.

Pytanie nr 19

Czy w umowie w zakresie zarządzania zawarto (zawarte zostaną) postanowienia, w ramach których zleceniodawca (Spółka) wziąłby na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez Zarządzającego na rzecz zleceniodawcy (Spółki)?

Odp.: Zgodnie z Umową odpowiedzialność wobec Spółki i osób trzecich za szkodę wyrządzoną w związku z wykonywaniem Umowy, będącą następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania Usług Zarządczych ponosi Zarządzający.

Pytanie nr 20

Czy istnieją przypadki (jeśli tak to jakie?), że odszkodowanie dotyczące powstrzymywania się od czynności konkurencyjnych przez Zarządzającego nie zostanie wypłacone Zarządzającemu lub że Zarządzający będzie musiał je zwrócić?

Odp.: W przypadku naruszenia zakazu działalności konkurencyjnej Zarządzający utraci prawo do niewypłaconej części odszkodowania.

Umowa przewiduje również wstrzymanie wypłaty kolejnych rat odszkodowania w przypadku, gdy Zarządzający na żądanie Spółki nie dostarczy wymaganych informacji np. w zakresie miejsca zatrudniania lub pełnienia funkcji w organach osób prawnych.

Jednocześnie istnieje możliwość zwolnienia Zarządzającego z zakazu działalności konkurencyjnej lub okres zakazu może zostać skrócony. W przypadku zwolnienia z zakazu - Spółka zostaje zwolniona z obowiązku wypłaty odszkodowania, natomiast w przypadku skrócenia - wypłata odszkodowania następuje proporcjonalnie.

Pytanie nr 21

Jakie straty poniosłaby Spółka lub jakie korzyści utraciłaby gdyby nie wypłaciła ww. odszkodowania na rzecz Zarządzającego?

Odp.: Odszkodowanie wypłacane ma być w związku z powstrzymywaniem się przez Zarządzającego od działań konkurencyjnych. W związku z tym korzyści wynikające z wypłaty takiego odszkodowania/straty, które nie zostaną poniesione wiążą się bezpośrednio z powstrzymywaniem się przez Zarządzającego od działań konkurencyjnych.

Zarządzający, jako członek zarządu, z uwagi na swoją wiedzę oraz dostęp do informacji zajmuje w Spółce szczególną pozycję. W związku z tym w interesie Spółki jest, aby po ustaniu stosunku prawnego wiążącego Spółkę oraz Zarządzającego, tj. po wygaśnięciu lub rozwiązaniu Umowy zabezpieczone zostały interesy Spółki a informacje/kontakty uzyskane przez Zarządzających nie zostały wykorzystane na korzyść podmiotów konkurencyjnych.

Powstrzymywanie się od działań konkurencyjnych może mieć zatem wpływ na przychody osiągane przez Spółkę.

Pytanie nr 22

Przez jaki okres jest wypłacane przedmiotowe odszkodowanie, czy jego wysokość stanowi stałą wielkość wypłacaną np. miesięcznie czy jest różna w zależności np. od trwania umowy dotyczącej usług zarządczych?

Odp.: Odszkodowanie ustalone jest w łącznej wysokości 4-krotności wynagrodzenia przewidzianego Umową przysługującego w zamian za świadczenie usług zarządczych. Wartość ta może być jednak zmieniona np. w przypadku wygaśnięcia lub rozwiązania Umowy w związku z niezrealizowaniem przez Spółkę planu rocznego.

Zobowiązanie do powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej pozostaje w mocy przez okres 8 miesięcy licząc od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia Umowy a odszkodowanie będzie płatne w 8 równych miesięcznych ratach.

Pytanie nr 23

Czy czynności wykonywane przez Zarządzającego są (będą) wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych przez Spółkę?

Odp.: Zapytanie Wnioskodawcy dotyczy przypadków, w których usługi w zakresie zarządzania związane są/będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Spółka uprawniona jest do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących świadczenie usług w zakresie powstrzymywania się od czynności konkurencyjnych w związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem Umowy wystawionych przez Zarządzających?

Stanowisko Wnioskodawcy.

Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W rezultacie, w celu uznania, że Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego konieczne jest spełnienie następujących warunków, tj.

*   czynności powinna być wykonywana przez podatnika VAT,
*   czynność powinna podlegać opodatkowaniu VAT,
*   podatek naliczony związany być powinien z wykonywaniem przez Spółkę czynności opodatkowanych.

W przypadku wygaśnięcia lub rozwiązania Umowy, Zarządzający zobowiązuje się do powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej przez przewidziany Umową okres obowiązywania zakazu konkurencji.

Jednocześnie zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności, z tytułu, których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej zwana: „ Ustawa o PIT”), jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności, co do:

*   warunków wykonywania tych czynności,
*   wynagrodzenia i
*   odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

W związku z tym, jeżeli z umowy wynikać będzie, że wskazane powyżej warunki są spełnione, zarządzający nie może zostać uznany za podatnika VAT, a tym samym spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez zarządzających w związku z powstrzymywaniem się od czynności konkurencyjnych.

Zawarte przez Wnioskodawcę Umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania wyraźnie regulują: warunki wykonywania zleconych czynności oraz wynagrodzenie z tytułu ich wykonywania.

Jednocześnie, jak wskazano w stanie faktycznym. Umowy przewidują następujący zapis: „Zarządzający ponosi odpowiedzialność wobec Spółki i osób trzecich za szkodę wyrządzoną przez niego w związku z wykonywaniem Umowy, będącą następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania Usług Zarządczych”.

W związku z tym trzeci warunek pozwalający na wyłączenie uznania aktywności podmiotu za samodzielnie wykonywaną działalność gospodarczą nie może zostać uznany za spełniony. W rezultacie, Zarządzający powinien zostać uznany za podatnika VAT.

Jednocześnie, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również zobowiązanie do powstrzymywania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Za świadczenie usług na gruncie ustawy VAT może być również uznane powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej przez Zarządzającego. Za podmiot świadczący usługę powinien zostać uznany Zarządzający. Spółkę należy natomiast uznać za beneficjenta takiej usługi, której korzyść polega na zabezpieczeniu jej interesów.

W okresie powstrzymywania się Zarządzającego od działalności konkurencyjnej po wygaśnięciu lub rozwiązaniu Umowy, Spółka zobowiązana jest do wypłacenia Zarządzającemu odszkodowania.

Tym samym, należy uznać, że z tytułu świadczenia usługi polegającej na powstrzymywaniu się od czynności konkurencyjnych Zarządzający otrzymuje wynagrodzenie w postaci odszkodowania przewidzianego Umową.

W opinii Spółki odszkodowanie uiszczane przez Spółkę na rzecz Zarządzającego stanowi w istocie wynagrodzenie za usługę wykonywaną w ramach samodzielnie prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Ustawy o VAT.

Nie ma przy tym znaczenia, czy na moment wypłaty odszkodowania Zarządzający jest podmiotem formalnie zarejestrowanym, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

W rezultacie, należy uznać, że na rzecz Spółki świadczona jest usługa o charakterze odpłatnym zdefiniowana w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W opinii Spółki, nie można pominąć faktu, że podstawą obowiązku świadczenia (polegającego na powstrzymywaniu się od czynności konkurencyjnych) oraz wypłaty odszkodowania jest Umowa o świadczenie usług w zakresie Zarządzania.

Tym samym, na gruncie ustawy o VAT, konsekwencje świadczenia usługi polegającej na powstrzymywaniu się od czynności konkurencyjnych powinny być analogiczne jak w przypadku usług w zakresie zarządzania.

W rezultacie, jeżeli wykonywanie usług zarządczych na podstawie Umowy stanowić będzie czynność opodatkowaną podatkiem VAT, również powstrzymywanie się od takich czynności stanowić powinno czynność opodatkowaną VAT, z którą wiązać się będzie prawo do odliczenia podatku naliczonego po stronie Spółki.

W zakresie powstrzymania się od działalności konkurencyjnej, stanowisko zgodne ze stanowiskiem Spółki zajął min. Minister Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2009 r. (ITPP1/443-904/09/DM), który stwierdził, że: „Uwzględniając powyższe wskazać należy, że czynność polegająca na powstrzymaniu się od działalności konkurencyjnej dla spółki z o. o. w zamian za wynagrodzenie ma charakter odpłatny. Zauważyć należy, że ze stanu faktycznego wynika, iż strony łączy stosunek prawny, ponadto umowa o zakazie konkurencji została zawarta przez Panią, jako podatnika podatku od towarów i usług (a zatem nie korzystała Pani w tym zakresie z wyłączenia wynikającego z art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług), zaś otrzymane wynagrodzenie za powstrzymanie się od dokonywania określonych czynności, które określa Pani odszkodowaniem, stanowi ekwiwalent za konkretną usługę, którą w niniejszej sprawie jest powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej wobec spółki z o, o. Z kolei beneficjentem usługi, z uwagi na uzyskane w ten sposób zobowiązanie (gwarancję) nieprowadzenia przez Panią działalności konkurencyjnej jest spółka z o. o. W konsekwencji uznać należy, iż otrzymywane odszkodowanie, związane z prowadzoną przez Panią działalnością gospodarczą (w ramach bowiem tej działalności została zawarta umowa o zakazie konkurencji) na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.

Również w innej interpretacji organ podatkowy stanął na stanowisku, że „Uwzględniając powyższe należy wskazać, że czynność polegająca na powstrzymywaniu się od działalności konkurencyjnej dla spółki w zamian za wynagrodzenie ma charakter odpłatny. Zważyć należy, że ze stanu faktycznego wynika, iż strony łączy stosunek prawny, ponadto umowa o zakazie konkurencji została zawarta przez Wnioskodawcę jako podatnika podatku od towarów i usług (a zatem podatnik nie korzysta w tym zakresie z wyłączenia wynikającego z art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług), zaś otrzymywane wynagrodzenie za powstrzymywanie się od dokonywania określonych czynności, które zostało określone mianem odszkodowania, stanowi ekwiwalent za konkretną usługę, którą w niniejszej sprawie jest powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej wobec spółki. Z kolei beneficjentem usługi, z uwagi na uzyskane w ten sposób zobowiązanie (gwarancję) nieprowadzenia przez Wnioskodawcę działalności konkurencyjnej jest spółka. W konsekwencji uznać należy, iż otrzymywane odszkodowanie związane z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością (w ramach bowiem tej działalności została zawarta umowa o zakazie konkurencji), na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 28 lutego 2013 r. sygn. IBPP4/443-74/13/PK).

W opinii Spółki, nie można również pominąć faktu, że powstrzymywanie się przez Zarządzającego od działalności konkurencyjnej w zamian za wypłacane przez Spółkę odszkodowanie może mieć wpływ na pozycję Spółki na rynku oraz w branży.

Należy podkreślić, że Zarządzający z uwagi na swoje stanowisko są m.in. w posiadaniu informacji, które mogą mieć wpływ na działalność Spółki oraz jej pozycję wobec konkurencji.

Wykorzystanie wiedzy, doświadczeń, kontaktów i informacji uzyskanych w Spółce do świadczenia usług o charakterze konkurencyjnym może skutkować powstaniem szkody po stronie Spółki lub też uniemożliwić Spółce uzyskanie potencjalnych korzyści np. związanych z zawarciem nowych kontraktów.

Tym samym nie można zaprzeczyć istnieniu związku pomiędzy dokonywanym zakupem a czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Spółkę.

W związku z powyższym, w opinii Wnioskodawcy, w zakresie, w jakim usługi (w postaci powstrzymywania się przez Zarządzających od wykonywania czynności konkurencyjnych) wykorzystywane są przez Spółkę do wykonywania czynności opodatkowanych, Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Zarządzającego a dokumentujących powstrzymywanie się od czynności konkurencyjnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Kwestię odliczenia podatku reguluje przepis art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, który stanowi, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Natomiast, zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z ww. przepisów wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego. Przedstawiona wyżej zasada, wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

W myśl art. 106b ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o VAT podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Faktura stanowi podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego, bowiem z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT wynika, że podatkiem naliczonym jest kwota podatku wynikająca z faktury.

Należy zauważyć, że ustawodawca przewidział sytuacje, których wystąpienie wyłącza możliwość obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego albo zwrotu podatku naliczonego. Sytuacje takie zostały wskazane w art. 88 ustawy o VAT.

Jednym z ograniczeń do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest ograniczenie wynikające z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.

W myśl ww. przepisu, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca zawarł/zawiera z osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą tj. Zarządzającymi Umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania. Na podstawie Umowy Zarządzający zobowiązują się do powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej przez okres wskazany w Umowie, licząc od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia Umowy. W okresie powstrzymywania się Zarządzającego od działalności konkurencyjnej po wygaśnięciu lub rozwiązaniu Umowy, Spółka wypłaci Zarządzającemu odszkodowanie w określonej Umową wysokości.

W zaistniałej sytuacji istotne jest rozstrzygnięcie, czy Wnioskodawca jest uprawniony do odliczania podatku naliczonego VAT, wykazanego na fakturach dokumentujących świadczenie usług w zakresie powstrzymywania się od czynności konkurencyjnych w związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem umowy wystawionych przez Zarządzających.

Powyższe wymaga jednak uprzedniego rozważenia, czy dla opisanych we wniosku transakcji Zarządzający działają jako podatnicy podatku od towarów i usług oraz czy wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu świadczenia usług w zakresie powstrzymywania się od czynności konkurencyjnych w związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem umowy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Następnie, w wyniku dokonanego w ten sposób ustalenia, możliwe będzie rozstrzygnięcie czy Wnioskodawca jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego VAT z tytułu nabycia ww. usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Z kolei przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się, zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Według ustawy o podatku od towarów i usług jest bowiem szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy.

Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

A zatem, aby powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji mogło zostać uznane za usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, zobowiązanie to winno być odpłatne, wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, jak również musi istnieć konkretny podmiot będący bezpośrednim beneficjentem (konsumentem) tego zobowiązania.

Istotnym elementem do tego, aby daną czynność opodatkować podatkiem od towarów i usług, oprócz ustalenia przedmiotu opodatkowania jest również określenie podmiotu opodatkowania. Opodatkowanie usług polegających na powstrzymywaniu się czy też na tolerowaniu określonych stanów rzeczy, powstrzymywaniu się od określonego rodzaju zachowań w ramach tzw. klauzuli konkurencji (zakazu konkurencji) może mieć miejsce wówczas, jeśli podmiot świadczący taką usługę jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Na mocy art. 15 ust. 1 ww. ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do ust. 2 ww. artykułu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Nie wszystkie jednak czynności wykonywane przez osoby fizyczne traktuje się jako wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą.

W oparciu o art. 15 ust. 3 ww. ustawy o VAT za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:

1.  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010r. Nr 51 poz. 307 ze zm.);
2.  (uchylony);
3.  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Z ww. przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT wynika, że dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:

*   wykonywania tych czynności,
*   wynagrodzenia, oraz
*   odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek prawny o charakterze odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje jest w jakimś sensie określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia. Jednakże nie w każdym stosunku cywilnoprawnym określony jest zakres odpowiedzialności zlecającego za wykonanie zlecanych czynności. Należy przy tym zauważyć, że sformułowanie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, odnoszące się do odpowiedzialności należy rozumieć jako odpowiedzialność zleceniodawcy w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy.

Tak rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności określa, kto ponosi ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.

Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba, która w ramach podpisanej umowy tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów usług.

Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą”. W myśl tego artykułu działalnością gospodarczą jest wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

W akapicie pierwszym, artykuł 9 (1) określa osobę, która może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

Artykuł 10 wyjaśnia znaczenie terminu "samodzielnie" użytego w art. 9 (1). Stwierdza on, że warunek określony w art. 9 (1) stwierdza, że działalność gospodarcza prowadzona „samodzielnie” wyklucza pracowników i inne osoby z podatku VAT, o ile są one związane z pracodawcą przez umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący relacje między pracodawcą a pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniach sprecyzował, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie usługodawcy a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla a Recandadores de Tributos de las Zonas primera y Segunda, C-235/85 pomiędzy Komisją Europejską a Królestwem Holandii).

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Zarządzający są czynnymi zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług z tytułu odpłatnego świadczenia usług. W trakcie wykonywania Umowy Zarządzający byli i są czynnymi podatnikami VAT. Przedmiotem działalności gospodarczej Zarządzających jest m.in. doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Zarządzający w ramach umowy nie wykonuje czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umowa o świadczenie usług w zakresie zarządzania obejmuje czynności z tytułu, których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W Umowie o zarządzanie zawarto postanowienia dotyczące wypłaconego odszkodowania w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia Umowy. Odszkodowanie wypłacane ma być w związku z powstrzymywaniem się przez Zarządzającego od działań konkurencyjnych. W związku z tym korzyści wynikające z wypłaty takiego odszkodowania/straty, które nie zostaną poniesione wiążą się bezpośrednio z powstrzymywaniem się przez Zarządzającego od działań konkurencyjnych. Zarządzający, jako członek zarządu, z uwagi na swoją wiedzę oraz dostęp do informacji zajmuje w Spółce szczególną pozycję. W związku z tym w interesie Spółki jest, aby po ustaniu stosunku prawnego wiążącego Spółkę oraz Zarządzającego, tj. po wygaśnięciu lub rozwiązaniu Umowy zabezpieczone zostały interesy Spółki a informacje/kontakty uzyskane przez Zarządzających nie zostały wykorzystane na korzyść podmiotów konkurencyjnych. Powstrzymywanie się od działań konkurencyjnych może mieć zatem wpływ na przychody osiągane przez Spółkę.

Odszkodowanie ustalone jest w łącznej wysokości 4-krotności wynagrodzenia przewidzianego Umową przysługującego w zamian za świadczenie usług zarządczych. Wartość ta może być jednak zmieniona np. w przypadku wygaśnięcia lub rozwiązania Umowy w związku z niezrealizowaniem przez Spółkę planu rocznego. Zobowiązanie do powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej pozostaje w mocy przez okres 8 miesięcy licząc od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia Umowy a odszkodowanie będzie płatne w 8 równych miesięcznych ratach. Zapytanie Wnioskodawcy dotyczy przypadków, w których usługi w zakresie zarządzania związane są/będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT.

Mając na uwadze przedstawiony stan prawny oraz opis sprawy należy stwierdzić, że czynność polegająca na powstrzymaniu się od działalności konkurencyjnej dla Spółki w zamian za wynagrodzenie ma charakter odpłatny. Zauważyć należy, że z opisu sprawy wynika, iż strony łączy stosunek prawny, ponadto umowa o zakazie konkurencji została zawarta przez Zarządzającego, jako podatnika podatku od towarów i usług (a zatem Zarządzający nie korzystał w tym zakresie z wyłączenia wynikającego z art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług), zaś otrzymane wynagrodzenie za powstrzymanie się od dokonywania określonych czynności stanowi ekwiwalent za konkretną usługę, którą w niniejszej sprawie jest powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej wobec Spółki. Z kolei beneficjentem usługi, z uwagi na uzyskane w ten sposób zobowiązanie (gwarancję) nieprowadzenia przez Zarządzającego działalności konkurencyjnej jest Spółka. W konsekwencji uznać należy, że otrzymywane wynagrodzenie, związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą (w ramach bowiem tej działalności została zawarta umowa o zakazie konkurencji), na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podstawowa stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy o VAT, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Stosownie jednak do treści art. 146a pkt 1 cyt. ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2016r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Należy zauważyć, że dla opisanych we wniosku czynności ustawodawca nie przewidział preferencyjnych stawek podatku od towarów i usług w przepisach ustawy oraz rozporządzeń wykonawczych.

Zatem uzyskane, z tytułu świadczenia przez Zarządzającego opisanych we wniosku usług, wynagrodzenie winno zostać opodatkowane podatkiem VAT według stawki 23% zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT.

Tym samym w zakresie, w jakim usługi te wykorzystywane będą do wykonywania przez Spółkę czynności opodatkowanych, Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia ww. usług wynikających z faktur VAT wystawionych przez Zarządzających.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. organ pragnie zauważyć, że granice szczególnego postępowania podatkowego, którego celem jest uzyskanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, określa wnioskodawca występując z konkretnym pytaniem prawnym, wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę, co wynika wprost z przepisu art. 14b § 1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast na podstawie art. 14c § 1 i § 2 tut. organ dokonuje oceny stanowiska.

Zatem - z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - niniejsza interpretacja skierowana jest tylko do Wnioskodawcy i nie wywołuje skutków prawnych dla podmiotów (osób) świadczących, na rzecz Wnioskodawcy, opisane we wniosku usługi.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.