Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-192/12-5/AKr
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-06-04
Teza: 2. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, tj. w przypadku wyegzekwowania należności od Dłużnika na rzecz Spółki, przekazanie połowy (50%) uzyskanych przez Spółkę kwot na rzecz podmiotu trzeciego skutkować będzie powstaniem po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku VAT, a tym samym obowiązku wystawienia przez Spółkę faktury VAT na rzecz podmiotu trzeciego?
Słowa kluczowe: aport; dokumentowanie; konsorcjum; podatek-podatek od towarów i usług; wierzytelność; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 15 lutego 2012 r. (data wpływu 20 lutego 2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 28 maja 2012 r. (data wpływu 31 maja 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku podatkowego z tytułu przekazania połowy uzyskanych przez Spółkę kwot na rzecz podmiotu trzeciego oraz wystawienia faktury VAT – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 lutego 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku podatkowego z tytułu przekazania połowy uzyskanych przez Spółkę kwot na rzecz podmiotu trzeciego oraz wystawienia faktury VAT. Przedmiotowy wniosek uzupełniono w dniu 31 maja 2012 r. o doprecyzowanie opisanego zdarzenia przyszłego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Komplementariuszem Spółki S.A. Spółka komandytowo-akcyjna (dalej: Wnioskodawca lub Spółka) jest S.A. (dalej: Komplementariusz). Akcjonariuszami Spółki są natomiast: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz osoba fizyczna, niebędąca przedsiębiorcą.

W najbliższej przyszłości Komplementariusz rozważa możliwość wniesienia w drodze aportu do Spółki wierzytelności (na podstawie zmiany statutu Spółki lub umowy cesji) nabytej przez Komplementariusza na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy cesji wierzytelności (dalej: Wierzytelność), przysługującej cedentowi wobec podmiotu trzeciego (dalej: Dłużnik) tytułem kar umownych wynikających z umowy zawartej pomiędzy cedentem a Dłużnikiem.

Dodatkowo, wraz z wniesieniem Wierzytelności w drodze aportu, Komplementariusz rozważa również przenieść na Spółkę wszelkie prawa i obowiązki Komplementariusza wynikające z umowy o współpracy z dnia 6 lipca 2008 r. (dalej: Umowa), jaką Komplementariusz zawarł z podmiotem trzecim, będącym osobą fizyczną prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą.

Przedmiotem Umowy jest bowiem m.in. współdziałanie podmiotu trzeciego w zakresie wyegzekwowania Wierzytelności (tj. dochodzenia jej przed sądem w postępowaniu sądowym, ewentualnie dodatkowo dochodzenie jej drogą pozasądową w drodze negocjacji) na rzecz Komplementariusza.

Zgodnie z postanowieniami Umowy, w przypadku wygranej sprawy w sporze z Dłużnikiem, ewentualnie w przypadku doprowadzenia do ugody z Dłużnikiem, wszelkie kwoty uzyskane przez Komplementariusza od Dłużnika (za wyjątkiem kosztów zastępstwa procesowego oraz wpisu sądowego) zostaną przez strony Umowy podzielone w ten sposób, że na rzecz Komplementariusza przypadnie połowa (50%) uzyskanych kwot, zaś na rzecz podmiotu trzeciego przypadnie druga połowa (50%) tych środków.

Zatem w przypadku przeniesienia przez Komplementariusza na Spółkę wszelkich praw i obowiązków wynikających z Umowy, a następnie wyegzekwowania na rzecz Spółki należności od Dłużnika, Spółka będzie obowiązana do przelania 50% uzyskanych przez siebie kwot na rachunek podmiotu trzeciego.

W uzupełnieniu do wniosku Spółka wskazała, iż podjęła z podmiotem trzecim wspólne przedsięwzięcie. W niniejszym przydatku, w opinii Wnioskodawcy, nie można mówić o wynagrodzeniu podmiotu trzeciego za konkretną usługę. Warto zauważyć, iż w ramach wspólnego przedsięwzięcia podmiot trzeci ponosi ryzyko niewyegzekwoania wierzytelności. W związku z powyższym, możliwa jest sytuacja w której podmiot trzeci nie uzyska żadnej kwoty z tytułu podjętej współpracy.

Spółka nie jest w stanie wskazać, za jaką usługę podmiot trzeci ewentualnie uzyskałby korzyść majątkową. Zdaniem Wnioskodawcy w niniejszym przypadku nie można mówić o wykonaniu jakiejkolwiek usługi, gdyż występuje wspólne przedsięwzięcie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, tj. w przypadku wyegzekwowania należności od Dłużnika na rzecz Spółki, przekazanie połowy (50%) uzyskanych przez Spółkę kwot na rzecz podmiotu trzeciego skutkować będzie powstaniem po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku VAT, a tym samym obowiązku wystawienia przez Spółkę faktury VAT na rzecz podmiotu trzeciego?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w przypadku wyegzekwowania należności od Dłużnika na rzecz Spółki, przekazanie połowy (50%) uzyskanych przez Spółkę kwot na rzecz podmiotu trzeciego nie będzie skutkować powstaniem po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku VAT, a tym samym obowiązku wystawienia przez Spółkę faktury VAT na rzecz podmiotu trzeciego, gdyż w przypadku przedsiębiorców działających w ramach wspólnego przedsięwzięcia, przekazanie przez jednego z nich (tu: Spółkę) części uzyskanych od Dłużnika kwot na rzecz drugiego (tu: podmiot trzeci) nie stanowi ani dostawy towarów, ani świadczenia usług, a zatem nie podlega opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie stanowiska

Przekazanie kwot podmiotowi trzeciemu a VAT.

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług, przez które rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Należy stwierdzić, że w związku z przeniesieniem przez Komplementariusza na Spółkę wszelkich praw i obowiązków wynikających z Umowy pomiędzy Komplementariuszem a podmiotem trzecim, Spółkę oraz podmiot trzeci będzie łączyć umowa o wspólne przedsięwzięcie.

Polskie prawo nie wyodrębnia w Kodeksie cywilnym odrębnego typu umowy o wspólne przedsięwzięcie, nie mniej jednak dopuszczalność zawierania tego typu kontraktów wydaje się niezaprzeczalna w świetle obowiązującej w prawie polskim zasady swobody umów.

Zdaniem organów podatkowych, przedsiębiorcy działający w ramach wspólnego przedsięwzięcia są odrębnymi podatnikami VAT, co oznacza, że przedsiębiorcy działający w ramach wspólnego przedsięwzięcia powinni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o VAT oraz aktów wykonawczych do tej ustawy, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Jednakże w opinii Wnioskodawcy, w przypadku przedsiębiorców działających w ramach wspólnego przedsięwzięcia, przekazanie przez jednego z nich części uzyskanych od dłużnika kwot na rzecz drugiego nie stanowi ani dostawy towarów, ani świadczenia usług, a zatem nie podlega opodatkowaniu VAT. Pogląd ten podzielają organy podatkowe, zdaniem których przekazanie wypracowanego zysku, nie stanowi ani dostawy towarów, ani świadczenia usług, a więc nie podlega opodatkowaniu. W konsekwencji czynność ta nie powinna być dokumentowana fakturą VAT, lecz innym dowodem księgowym np. notą księgową” (zob. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. IPPP3/443 -247/08-2/MPe).

W związku z powyższym, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w przypadku wyegzekwowania należności od Dłużnika na rzecz Spółki, przekazanie połowy (50%) uzyskanych przez Spółkę kwot na rzecz podmiotu trzeciego nie będzie skutkować powstaniem po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku VAT, a tym samym obowiązku wystawienia przez Spółkę faktury VAT na rzecz podmiotu trzeciego. Spółka jednakże powinna udokumentować notą księgową czynność przekazania podmiotowi trzeciemu części uzyskanych kwot.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Obowiązek wystawiania faktur określony w art. 106 ust. 1 ustawy został sprecyzowany w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 68, poz. 360), zgodnie z którym zarejestrowani podatnicy jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej, wystawiają faktury oznaczone wyrazami „FAKTURA VAT”.

Ze złożonego wniosku wynika, że w najbliższej przyszłości Komplementariusz rozważa możliwość wniesienia w drodze aportu do Spółki wierzytelności (na podstawie zmiany statutu Spółki lub umowy cesji) nabytej przez Komplementariusza na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy cesji wierzytelności (dalej: Wierzytelność), przysługującej cedentowi wobec podmiotu trzeciego (dalej: Dłużnik) tytułem kar umownych wynikających z umowy zawartej pomiędzy cedentem a Dłużnikiem.

Dodatkowo, wraz z wniesieniem Wierzytelności w drodze aportu, Komplementariusz rozważa również przenieść na Spółkę wszelkie prawa i obowiązki Komplementariusza wynikające z umowy o współpracy z dnia 6 lipca 2008 r. (dalej: Umowa), jaką Komplementariusz zawarł z podmiotem trzecim, będącym osobą fizyczną prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Przedmiotem Umowy jest bowiem m.in. współdziałanie podmiotu trzeciego w zakresie wyegzekwowania Wierzytelności (tj. dochodzenia jej przed sądem w postępowaniu sądowym, ewentualnie dodatkowo dochodzenie jej drogą pozasądową w drodze negocjacji) na rzecz Komplementariusza.

Zgodnie z postanowieniami Umowy, w przypadku wygranej sprawy w sporze z Dłużnikiem, ewentualnie w przypadku doprowadzenia do ugody z Dłużnikiem, wszelkie kwoty uzyskane przez Komplementariusza od Dłużnika (za wyjątkiem kosztów zastępstwa procesowego oraz wpisu sądowego) zostaną przez strony Umowy podzielone w ten sposób, że na rzecz Komplementariusza przypadnie połowa (50%) uzyskanych kwot, zaś na rzecz podmiotu trzeciego przypadnie druga połowa (50%) tych środków. Zatem w przypadku przeniesienia przez Komplementariusza na Spółkę wszelkich praw i obowiązków wynikających z Umowy, a następnie wyegzekwowania na rzecz Spółki należności od Dłużnika, Spółka będzie obowiązana do przelania 50% uzyskanych przez siebie kwot na rachunek podmiotu trzeciego.

Ponadto Spółka wskazała, iż podjęła z podmiotem trzecim wspólne przedsięwzięcie. W niniejszym przydatku nie można mówić o wynagrodzeniu podmiotu trzeciego za konkretną usługę. W ramach wspólnego przedsięwzięcia podmiot trzeci ponosi ryzyko niewyegzekwoania wierzytelności. W związku z powyższym, możliwa jest sytuacja, w której podmiot trzeci nie uzyska żadnej kwoty z tytułu podjętej współpracy. Spółka nie jest w stanie wskazać, za jaką usługę podmiot trzeci ewentualnie uzyskałby korzyść majątkową. Zdaniem Wnioskodawcy w niniejszym przypadku nie można mówić o wykonaniu jakiejkolwiek usługi, gdyż występuje wspólne przedsięwzięcie.

Instytucja wspólnego przedsięwzięcia nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów). Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie gospodarcze nie ma na celu powstania nowego swoistego podmiotu gospodarczego, lecz stanowi porozumienie stron w zakresie realizacji wspólnego celu gospodarczego.

Odnośnie rozliczenia podatku VAT przez uczestników wspólnego przedsięwzięcia, stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Oznacza to, że z punktu widzenia VAT każdy z członków wspólnego przedsięwzięcia jest odrębnym podatnikiem. A zatem przedsiębiorcy działający w ramach wspólnego przedsięwzięcia są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach wspólnego przedsięwzięcia powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie powstania obowiązku podatkowego oraz dokumentowania określonych czynności.

Pojęcie „świadczenia usług” ma bardzo szeroki zakres, bowiem nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługa w rozumieniu regulacji zawartej w art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług jest transakcją gospodarczą, co oznacza, że stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym. Aby uznać jakieś zdarzenie za odpłatne świadczenie usług musi wystąpić stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli strony muszą zobowiązać się do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania określonych czynności. Tym samym, aby czynności mające charakter odpłatny podlegały przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, winny być wykonywane w okolicznościach, w związku z którymi, można wyodrębnić dwie strony transakcji: świadczącego i beneficjenta, przy czym świadczący winien występować w charakterze podatnika tego podatku.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w przypadku wyegzekwowania należności od Dłużnika na rzecz Spółki, przekazanie przez Wnioskodawcę połowy uzyskanych kwot na rzecz podmiotu trzeciego nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. W konsekwencji po stronie Spółki nie wystąpi obowiązek podatkowy w tym podatku, a tym samym nie będzie miała ona obowiązku wystawienia faktury VAT.

Z powołanego wyżej art. 106 ust. 1 ustawy, wynika iż fakturę VAT wystawia się w celu udokumentowania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji należy przyjąć, iż czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług dokumentuje się zwykłymi rachunkami, notami księgowymi lub innymi dowodami księgowymi zewnętrznymi w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.).

W związku z powyższym udokumentowanie czynności przekazania połowy uzyskanych kwot na rzecz podmiotu trzeciego notą księgową, w ocenie tut. Organu, można uznać za prawidłowe. Niemniej jednak należy zauważyć, iż nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej obowiązku podatkowego z tytułu przekazania połowy uzyskanych przez Spółkę kwot na rzecz podmiotu trzeciego oraz wystawienia faktury VAT. Natomiast wniosek w zakresie opodatkowania nabycia wierzytelności i jej wyegzekwowania oraz ustalenia podstawy opodatkowania został rozpatrzony w interpretacji z dnia 4 czerwca 2012 r. znak ILPP2/443-192/12-4/AKr.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.