Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD10/033/296/MZO/13/PK-1561/12
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2014-10-20
Teza: możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z organizacją spotkań z kontrahentami oraz spotkań wewnętrznych
Słowa kluczowe: kontrahent; lokal-lokal gastronomiczny; poczęstunki; reprezentacja
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) Minister Finansów zmienia z urzędu, jako nieprawidłową, interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w dniu 26 stycznia 2010 r. Nr IBPBI/2/423-1293/09/MS w ten sposób, iż uznaje stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 22 października 2009 r. o wydanie interpretacji indywidualnej z zakresu podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z organizacją spotkań z kontrahentami oraz spotkań wewnętrznych - **za prawidłowe**.

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 października 2009 r. Spółka (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z organizacją spotkań z kontrahentami w siedzibie Spółki, oraz w restauracji, a także spotkań wewnętrznych.

W ramach prowadzonej działalności Spółka organizuje spotkania biznesowe z kontrahentami, których celem jest omówienie konkretnych spraw związanych ze współpracą, bieżących spraw biznesowych czy też spotkań mieszanych, tj. dotyczących zarówno pracowników, jak i kontrahentów, odbywających się zarówno w siedzibie, jak i poza siedzibą firmy, a wiążących się ze spotkaniami mającymi ścisły związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a więc z funkcjonowaniem firmy. W trakcie tych spotkań Spółka ponosi wydatki o charakterze typowo gastronomicznym, związane z zakupem takich produktów jak kawa, herbata, napoje bezalkoholowe, słodycze, z przeznaczeniem do ich serwowania np. na posiedzeniach pracowniczych, jak również kontrahenci spółki są zaproszeni na kawę, „zwykły” lunch, czy obiad do restauracji.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w sytuacji organizowania przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych spotkania z kontrahentami w celu omówienia bieżących spraw biznesowych, wydatki poniesione przez podatnika w związku z posiłkiem spożywanym w restauracji w trakcie prowadzenia rozmów, jak również wydatki poniesione przez podatnika na catering i wydatki dotyczące zakupu artykułów spożywczych (kawa, herbata, słodycze, owoce) spożywane w trakcie wewnętrznych spotkań mające ścisły związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a więc z funkcjonowaniem firmy są kosztem uzyskania przychodu w oparciu o art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851, ze zm.; dalej: updop)?

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki związane z organizacją spotkań z kontrahentami, jak również inne wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jak np.: nabycie kwiatów do biura, elementów wystroju, ale także napojów oraz żywności, które są spożywane w siedzibie firmy nie wiążą się z okazałością, wytwornością i tym samym nie mają charakteru reprezentacyjnego, w związku z powyższym brak jest podstaw, aby uznać, iż tego typu wydatki podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podatnika w oparciu o przepis art. 16 ust. 1 pkt 28 updop.

Jako przykład potwierdzenia własnego stanowiska Spółka przytoczyła interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w której organ podatkowy zwrócił uwagę, iż zaproszenie kontrahenta na kawę, „zwykły” lunch, czy obiad do restauracji nie jest działaniem o charakterze nadzwyczajnym. Jest to powszechnie spotykana praktyka. Posiłek spożywany w restauracji nie jest „okazały” ani „wykwintny”, bo powodem organizacji spotkania w restauracji nie jest chęć zaimponowania kontrahentowi okazałością czy wystawnością.

W takim stanie rzeczy, w ocenie organu, brak jest podstaw do przyjęcia, iż ponoszone przez Spółkę wydatki związane z organizacją spotkań z kontrahentami spełniały przesłanki wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 28 updop, wyłączające je z kosztów uzyskania przychodów (Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, interpretacja indywidualna z dnia 27 sierpnia 2009 r., nr IPPB5/4240-24/09-2/AM). W innej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach dopuścił możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków o charakterze typowo gastronomicznym, związanych z zakupem takich produktów jak kawa, herbata, napoje bezalkoholowe, słodycze, z przeznaczeniem do ich serwowania np. na posiedzeniach pracowniczych (Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, interpretacja indywidualna z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn.: IBPB3/423-405/08/PC).

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w wydanej przez siebie interpretacji również poddał rozwadze możliwość zaliczenia wydatków „spożywczych”, ponoszonych na rzecz pracowników do kosztów uzyskania przychodów, wskazując, iż organizowane przez podatnika wewnętrzne spotkania mają ścisły związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a więc z funkcjonowaniem firmy. W spotkaniach tych biorą udział zarówno pracownicy Spółki, jak i doradcy prawni, zapewniający pomoc merytoryczną w rozstrzyganych sprawach. W związku z tym usługi gastronomiczne, cateringowe i inne wydatki dotyczące zakupu artykułów spożywczych nie pełnią w tym przypadku funkcji reprezentacji firmy, a więc nie podlegają ograniczeniom w zakresie zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 cytowanej ustawy. Wydatki te, jeżeli są kosztami zorganizowania spotkania na zwyczajowo przyjętym poziomie, i są racjonalnie i gospodarczo uzasadnione, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w pełnej wysokości (Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, interpretacja indywidualna z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. ITPB3/423-219/07/PS).

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając z upoważnienia Ministra Finansów (na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego; Dz. U. Nr 112, poz. 770), wydał w dniu 26 stycznia 2010 r. interpretację indywidualną (IBPBI/2/423-1293/09/MS), w której uznał stanowisko Spółki w części dotyczącej możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z organizacją spotkań z kontrahentami w restauracji za nieprawidłowe, a w pozostałym zakresie za prawidłowe.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Minister Finansów zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych, co oznacza, że jeśli stwierdzona zostanie nieprawidłowość wydanej interpretacji indywidualnej, Minister Finansów może, z urzędu zmienić ją w dowolnym czasie.

W ocenie Ministra Finansów stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach wyrażonego w interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 26 stycznia 2010 r. Nr IBPBI/2/423-1293/09/MS, w części dotyczącej braku możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z organizacją spotkań z kontrahentami w restauracji, nie można uznać za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem za koszty uzyskania przychodu, uważa się takie wydatki, których poniesienie przez podatnika jest spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia tego źródła i które nie są wymienione w art. 16 ust. 1 updop.

Zatem, aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między tym kosztem, a przychodem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu lub na jego zachowanie oraz zabezpieczenie. Stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 28 updop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Analiza orzecznictwa wskazuje na występowanie poważnych wątpliwości, co do wykładni normy wynikającej z wyżej wymienionych przepisów updop. Sądy administracyjne w swoich orzeczeniach wyrażały pogląd, że skoro ustawodawca nie zdefiniował w sposób jednoznaczny pojęcia reprezentacji, należy posiłkować się definicją słownikową, iż reprezentacja to „okazałość”, „wystawność”, „wytworność” (por. wyroki z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2200/10 i z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II FSK392/11).

W innych orzeczeniach sądy administracyjne uznawały, że termin „reprezentacja” oznacza „przedstawicielstwo”, a nie „wystawność”, „okazałość”, „wytworność” (por. wyrok z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1445/10 i z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2571/10 i II FSK 2572/10).

Powołane rozbieżności w orzeczeniach sądów administracyjnych w zakresie kosztów reprezentacji wykluczonych z kosztów uzyskania przychodów znalazły swoje podsumowanie w wydanym, w składzie siedmiu sędziów wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 702/11.

W wyroku tym Sąd podkreślił potrzebę indywidualnej oceny stanu faktycznego konkretnej sprawy dotyczącej kwalifikowania kosztów (wydatków) jako kosztów reprezentacji, wskazując, że wymienienie w przepisach podatkowych jako przykładowych kosztów reprezentacji wydatków na usługi gastronomiczne, zakup żywności, napojów, w tym alkoholowych nie przesądza o ich wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów. Kwalifikacja każdego przypadku powinna być odrębna, pod kątem warunków i okoliczności uzasadniających ich poniesienie.

Dla kwalifikacji danych wydatków jako wydatków na reprezentację wykluczonych z kosztów uzyskania przychodów nie jest istotne miejsce podawania poczęstunków, świadczenia usług gastronomicznych tzn. nie bierze się pod uwagę tego, czy poczęstunki odbywają się w siedzibie firmy czy też poza nią. Dla oceny takich wydatków nie są także istotne takie cechy jak wystawność, wytworność, okazałość poczęstunków. Nie ma bowiem możliwości skonstruowania miernika dla określenia poziomu wystawności, wytworności itp. jednakowego dla wszystkich podmiotów gospodarczych. Sąd wskazał ponadto, że za wydatki na zakup żywności, napojów i usług gastronomicznych, wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 updop należy uznać te, których wyłącznym lub dominującym celem jest stworzenie pewnego wizerunku podatnika, stworzenie dobrego obrazu jego firmy, czy działalności, wykreowanie pozytywnych relacji z uczestnikami takich spotkań.

Także w wyroku z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2442/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że „oceniając, czy dane koszty mają charakter reprezentacyjny, należy patrzeć właśnie przez pryzmat ich celu. Jeśli wyłącznym bądź dominującym celem ponoszonych kosztów jest właśnie wykreowanie takiego obrazu podatnika, to koszty te mają charakter reprezentacyjny”. Jednocześnie w wyroku tym Sąd orzekł, iż kosztami uzyskania przychodu będą wydatki na usługi gastronomiczne w restauracjach nabywane podczas spotkań biznesowych, których celem jest tylko i wyłącznie omówienie z kontrahentami spraw handlowych. Ponadto Sąd zaznaczył, że na podatniku spoczywać będzie ciężar wykazania, że określone wydatki poniesione zostały w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów oraz, że nie były one ukierunkowane na kształtowanie wizerunku firmy, lecz stanowiły element aktywności gospodarczej.

Także wydatki związane z organizacją spotkań wewnętrznych np. posiedzeń pracowniczych, o ile Spółka wykaże związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesieniem kosztu, a powstaniem przychodu, stanowią koszty uzyskania przychodu Spółki.

Biorąc powyższe pod uwagę - w świetle przedstawionego stanu faktycznego, z którego wynika, że ponoszone przez Wnioskodawcę wydatki na zakup posiłków dotyczą spotkań, których głównym celem jest omówienie konkretnych spraw związanych ze współpracą, bieżących spraw biznesowych - stwierdzić należy, że wydatki takie nie powinny być wyłączone z kosztów uzyskania przychodów i zaliczane do kosztów reprezentacji. W konsekwencji, stanowisko Spółki należy uznać za prawidłowe.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zmienianej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą zmianę interpretacji przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał zmianę interpretacji indywidualnej w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy).