Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-865/11-4/AG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-10-06
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej.
Słowa kluczowe: deweloper; działalność-działalność gospodarcza; przychód-źródła przychodu; spółki-spółka jawna; spółki-wystąpienie ze spółki; wspólnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 10 czerwca 2011 r. (data wpływu 5 lipca 2011 r.), uzupełnionym w dniu 28 września 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 lipca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 1 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym pismem z dnia 21 września 2011 r. znak ILPB1/415-865/11-2/AG na podstawie art. 169 § 1 tej ustawy wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 23 września 2011 r., a w dniu 28 września 2011 r. wniosek uzupełniono (nadano w polskiej placówce pocztowej w dniu 27 września 2011 r.).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka – w której Wnioskodawca jest wspólnikiem – prowadzi działalność gospodarczą - deweloperską. Współwłaścicielami spółki jest 2 udziałowców, struktura udziałów w zyskach i stratach każdego ze wspólników wynosi 50%. Wspólnicy zamierzają dokonać następujących czynności w zakresie zmiany struktury udziałowej spółki:

1.  zgoda wspólników na wstąpienie do spółki trzeciego wspólnika,
2.  na dzień kończący bieżący rok obrotowy dokonać sprzedaży wszystkich mieszkań i dokonać rozliczenia podatkowego za rok 2011,
3.  sporządzenie inwentaryzacji oraz rachunku wyników i bilansu za rok 2011,
4.  dokonać wyceny udziału przypadającego na jednego z udziałowców, który zamierza wystąpić ze spółki na dzień kończący rok obrotowy (ekwiwalentu finansowego za ustąpienie),
5.  ustalić przychody i koszty spółki za okres od daty powstania spółki do dnia wystąpienia z niej jednego ze wspólników oraz ustalić udział w tych przychodach i kosztach wspólnika ustępującego,
6.  ustalić kwoty pobranych wypłat dokonanych na rzecz wspólnika ustępującego od daty powstania spółki do daty jego wystąpienia,
7.  ustalić kwotę nadwyżki naliczonego zysku przypadającego na wspólnika ustępującego po odjęciu kwot pobrań za cały okres funkcjonowania spółki,
8.  dokonać wypłaty ustalonej kwoty wystąpienia ze spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych środki finansowe przekazane ustępującemu ze spółki wspólnikowi będą wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, czy też opodatkowane?
2.  Jeżeli powyższe środki należy opodatkować podatkiem dochodowym od osób fizycznych to czy podstawą opodatkowania będzie cała wypłacona kwota, czy też nadwyżka stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą uzyskaną z wystąpienia a pobranymi zaliczkami i czy do powyższych wyliczeń należy brać za podstawę bieżący rok obrotowy czy też całą historię spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy, przychodem z działalności gospodarczej z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej są: środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki osobowej z tytułu wystąpienia z takiej spółki (art. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f.).

Natomiast art. 14 ust. 3 pkt 11 wskazuje iż do przychodów, o którym mowa w powołanym ustępie 2 nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki osobowej z tytułu wystąpienia z takiej spółki w części odpowiadającej uzyskanemu przed wystąpieniem przez wspólnika zyskowi spółki przypadającej na tegoż wspólnika pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału.

Zdaniem Wnioskodawcy podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dla ustępującego ze spółki wspólnika i otrzymującego ekwiwalent pieniężny za pozostawiony w spółce udział w majątku należy wyliczyć według zasad następujących:

1.  uzyskany przychód z ustąpienia minus zyski do opodatkowania wykazane w składanych corocznie zeznaniach podatkowych plus kwoty uzyskanych pobrań a konto zysku,
2.  kwoty zysku i kwoty pobrań ustalić należy za cały okres funkcjonowania spółki.

Podstawę opodatkowania stanowić będzie nadwyżka wyliczona według zasad określonych pkt 1.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 22 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm. – określanego w dalszej części skrótem „K.s.h.”), spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Stosownie do postanowień art. 8 § 1 K.s.h., spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Spółka jawna może zatem posiadać własny majątek, który jest odrębny od majątków osobistych jej wspólników.

Z kolei, art. 28 K.s.h. precyzuje, że majątek spółki jawnej stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. W świetle powyższych regulacji majątek spółki jawnej jest prawnie wydzielony.

Natomiast na mocy art. 51 § 1 K.s.h., każdy wspólnik spółki jawnej ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Zasada równego udziału wspólników w zyskach i uczestniczenia w stratach może być jednak zmieniona w drodze umowy spółki. Wspólnik może żądać podziału i wypłaty zysku z końcem każdego roku obrotowego (art. 52 § 1 K.s.h.).

Wobec powyższego zysk w spółce jawnej jest dzielony pomiędzy wspólników z końcem każdego roku obrotowego. Przy czym zysk nie musi być koniecznie podzielony i wypłacony wspólnikom. Fakt wypłaty zysku u wspólników spółki jawnej nie skutkuje, co do zasady, powstaniem dochodu do opodatkowania.

Wypłata z tytułu podziału zysku, uregulowana w art. 52 Kodeksu spółek handlowych, stanowi odzwierciedlenie uzyskanego dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki jawnej. Od tego dochodu wspólnicy w ciągu roku opłacają zaliczki na podatek, a po zakończeniu roku ewentualnie uiszczają dopłatę podatku, wynikającego z rocznego zeznania podatkowego. W konsekwencji, wypłata na rzecz wspólnika, środków z tytułu podziału zysku spółki jawnej, o której mowa w wyżej przytoczonym art. 52 K.s.h., nie skutkuje powstaniem obowiązku w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast w myśl art. 65 § 1 k.s.h., w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że określenie „wartości zbawczej” powinno być odnoszone do ustalonej wartości uwzględniającej zarówno aktywa, jak i pasywa spółki. Wartość zbywcza jest to wartość, po której można uzyskać cenę na rynku.

Jak wcześniej wspomniano, spółka jawna jest osobową spółką prawa cywilnego, która nie ma osobowości prawnej. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki niemającej osobowości prawnej, podatnikiem podatku dochodowego nie jest spółka lecz jej poszczególni wspólnicy. Zatem na nich, a nie na spółce, ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu opisu wynika, że współwłaścicielami spółki, w której Wnioskodawca jest wspólnikiem jest 2 udziałowców, struktura udziałów w zyskach i stratach każdego ze wspólników wynosi 50%. Do spółki ma dołączyć trzeci wspólnik, a na dzień kończący bieżący rok obrotowy spółka zamierza dokonać sprzedaży wszystkich mieszkań i dokonać rozliczenia podatkowego za rok 2011, sporządzić inwentaryzację oraz rachunek wyników i bilansu za rok 2011, dokonać wyceny udziału przypadającego na jednego z udziałowców, który zamierza wystąpić ze spółki na dzień kończący rok obrotowy (ekwiwalentu finansowego za ustąpienie), ustalić przychody i koszty spółki za okres od daty powstania spółki do dnia wystąpienia z niej jednego ze wspólników oraz ustalić udział w tych przychodach i kosztach wspólnika ustępującego, ustalić kwoty pobranych wypłat dokonanych na rzecz wspólnika ustępującego od daty powstania spółki do daty jego wystąpienia, ustalić kwotę nadwyżki naliczonego zysku przypadającego na wspólnika ustępującego po odjęciu kwot pobrań za cały okres funkcjonowania spółki, dokonać wypłaty ustalonej kwoty wystąpienia ze spółki.

Mając na uwadze, że środki pieniężne zostaną wypłacone ustępującemu wspólnikowi w 2011 roku, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011 r.

I tak, zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Przy czym, zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat (art. 8 ust. 2 pkt 1 tej ustawy).

Powyższe oznacza, że przychody z udziału w spółce określa się u każdego wspólnika proporcjonalnie do jego prawa do tego udziału.

W myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z działalności o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 16 cyt. ustawy, przychodem z działalności gospodarczej są również środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki.

W myśl art. 14 ust. 3 pkt 11 ww. ustawy, do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce.

Innymi słowy w przepisie tym ustawodawca wprost zapisał, że wyłączeniu z opodatkowania w przypadku wypłaty udziału kapitałowego podlega przypadająca na występującego wspólnika różnica między przychodem spółki a kosztami jego uzyskania, pomniejszona o wypłaty dokonane wcześniej z tytułu udziału w spółce. To oznacza, że dochód z udziału w spółce, opodatkowany w każdym roku, od którego odprowadzono zaliczki na podatek, bez względu na to czy pozostał w spółce nie wypłacony, czy też jako przekazany na inne kapitały – został wyłączony z opodatkowania przy obliczeniu udziału kapitałowego stanowiącego źródło przychodu w momencie jego wypłaty. Wyłączeniu podlega zatem jedynie ten dochód.

Zgodnie z art. 24 ust. 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r., dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce.

Zatem, wypłacone ustępującemu wspólnikowi w 2011 roku środki finansowe z tytułu wystąpienia ze spółki jawnej, której Zainteresowany był wspólnikiem, stanowią przychód z działalności gospodarczej, przy czym do przychodów tych nie zalicza się – stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 11 ww. ustawy – tej części otrzymanych środków pieniężnych, które stanowią równowartość uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, ustalonymi w myśl w art. 8, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce. Przy obliczaniu dochodu należy posłużyć się wykładnią przepisu art. 24 ust. 3c ustawy, a więc określić dochód z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki jako różnicę między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce. Do powyższych wyliczeń należy brać za podstawę cały okres funkcjonowania spółki.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.