Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-164/12-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-09-11
Teza: Czy przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych obejmuje czynności wykonywane w związku z usługą kompleksowego zarządzania płynnością finansową oraz czynności wykonywanych w ramach Umów pożyczek, a więc czy z tytułu zawarcia Umowy oraz Umów pożyczek, jak również jakichkolwiek w ich ramach wykonywanych czynności na Spółce nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie PCC?
Słowa kluczowe: cash pooling; obowiązek-obowiązek podatkowy; umowa-umowa nienazwana; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz.770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 11 czerwca 2012 r. (data wpływu 13 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązku podatkowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 czerwca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązku podatkowego, a także w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

A.T. Polska Sp. z o.o. (dalej: Spółka) planuje zawarcie z bankiem (dalej: Bank) wraz z wybranymi podmiotami z tej samej grupy kapitałowej - Grupy A. (dalej: Spółki z Grupy), w tym podmiotami z siedzibą w Polsce – A. D. Polska Sp. z o.o., A. S. Sp. z o.o., A. M. S.A., A. S.A., podmiotem z siedzibą w Irlandii – A. R. oraz podmiotem z siedzibą w Szwajcarii – A. I. S. (dalej: A. S.) - Umowy Target Balancing Agreement (dalej: Umowa, TBA), na mocy której przystąpi do systemu zarządzania płynnością finansową cash pooling (dalej: System Cash Pooling), opartego na następującej strukturze:

*   System Cash Pooling jest tzw. systemem zero balancing cash pooling, co oznacza, że w ramach struktury będzie dochodzić do faktycznego transferu środków pieniężnych,
*   Spółka (tak jak pozostałe Spółki z Grupy) posiada w banku polskim (którego właścicielem jest bank zagraniczny) rachunek bankowy prowadzony w złotych polskich (dalej: Rachunek w Polsce lub łącznie Rachunki w Polsce),
*   S. pełni w ramach omawianego Systemu Cash Pooling rolę tzw. cash pool agenta (dalej: Agent) i w tym celu posiada w Banku w Polsce tzw. header account (dalej: Rachunek Agenta) prowadzony w złotych polskich (PLN),
*   w Systemie Cash Pooling na podstawie Umowy i na zasadach analogicznych jak Spółka będą uczestniczyły również inne zagraniczne podmioty z grupy A. (w tym te wskazane powyżej),

Cash pooling wykonywany jest na podstawie Umowy w następujący sposób:

*   jako punkt wyjściowy omawianej struktury dla celów realizacji Systemu Cash Pooling na koniec każdego dnia ustalane jest saldo na Rachunku w Polsce,
*   następnie na koniec każdego dnia następuje, w zależności od tego czy na Rachunku w Polsce jest saldo dodatnie czy ujemne - odpowiednio transfer salda na Rachunek Agenta lub z Rachunku Agenta - tak, aby saldo na Rachunku w Polsce zostało wyzerowane.

Wyzerowanie salda na Rachunku w Polsce następuje poprzez wykorzystanie linii kredytowej uzgodnionej pomiędzy Spółką a A. R. na podstawie istniejącej ramowej umowy pożyczki, tj. Credit Facility Agreement (dalej: Umowa Pożyczki), na podstawie której jej strony (tj. Spółka i A. R.) mogą udzielać sobie wzajemnych pożyczek. Umowy pożyczek Credit Facility Agreement zostały zawarte pomiędzy A. S. a A. R. oraz pomiędzy A. R. a innymi podmiotami z grupy, które obecnie planują przystąpienie do Systemu Cash Pooling (w tym Spółką) (dalej: Umowy Pożyczek). Tym samym A. R. pełni rolę podmiotu kredytującego. Na podstawie Umów Pożyczek ich strony mogą udzielać sobie wzajemnych pożyczek w przypadku wystąpienia zapotrzebowania na środki finansowe u jednej ze stron. W efekcie powyższego generalnie:

*   w przypadku, gdy przed końcem danego dnia Rachunek w Polsce wykazuje saldo dodatnie, następuje automatyczne udzielenie pożyczki przez Spółkę na rzecz A. R. w tej samej kwocie i odpowiednie zaciągnięcie pożyczki przez A. S. od A. R.,
*   w przypadku, gdy przed końcem danego dnia Rachunek w Polsce wykazuje saldo ujemne, następuje automatyczne otrzymanie pożyczki przez Spółkę od A. R. i odpowiednie udzielenie pożyczki przez A. S. na rzecz A. R..

Wskazany mechanizm zerowania sald na Rachunkach w Polsce poprzez transfer środków z / na Rachunek Agenta ma zastosowanie także w przypadku pozostałych uczestników Systemu Cash Pooling, w tym A. R.. Tym samym transfery na Rachunek Agenta następować będą więc w dwóch kierunkach tak, aby zarówno salda ujemne jak i dodatnie na Rachunkach w Polsce zostały każdorazowo wyzerowane na koniec każdego dnia.

Umowy Pożyczek regulują w sposób szczegółowy rozliczenie dotyczące pożyczek pomiędzy danym uczestnikiem a A. R.. Wszystkie salda powstające w Systemie Cash Pooling staną się tym samym automatycznie pożyczkami otrzymanymi bądź udzielonymi z / do A. R., w zależności od danego salda.

Skutkiem powyższego będą więc dzienne transfery pomiędzy kontami bankowymi tego samego podmiotu, a także wzajemne pożyczki odpowiednio pomiędzy 1) A. S. a A. R. oraz 2) A. R. a polskimi Spółkami z Grupy.

Dodatkowo System Cash Pooling może obejmować także rachunki jego uczestników prowadzone w Polsce bądź za granicą w walutach innych niż złote polskie np. w euro (EUR), w funtach brytyjskich (GBP) bądź dolarach amerykańskich (USD) (dalej w zależności od kontekstu: Rachunek w Walucie bądź Rachunki w Walucie).

Jednakże należy podkreślić, że opisane powyżej operacje w ramach Systemu Cash Pooling dokonywane będą każdorazowo wyłącznie pomiędzy Rachunkami w Walucie prowadzonymi w tych samych walutach - przykładowo transfery sald będą dokonywane pomiędzy Rachunkami w Walucie prowadzonymi w EUR a rachunkiem Agenta prowadzonym również w EUR (odrębnie do operacji w ramach Systemu Cash Pooling obejmujących rachunki w PLN bądź w innej danej walucie obcej). Również wszystkie salda powstające w Systemie Cash Pooling przeprowadzanym w danej walucie staną się automatycznie pożyczkami otrzymanymi bądź udzielonymi z / do A. R. w tej walucie w zależności od danego salda.

Dla celów Systemu Cash Pooling przeprowadzanego w danej walucie obcej Agent będzie posiadał rachunek (tzw. header account) w tej walucie obcej w banku (Rachunek Agenta w Walucie).

W przypadku Systemu Cash Pooling dotyczącego Rachunków w Walucie mechanizm zerowania sald i automatycznego zaciągania i udzielanie pożyczek może odbywać się z mniejszą częstotliwością niż w przypadku Systemu Cash Pooling obejmującego rachunki w PLN (w przypadku, których operacje odbywać się będą na koniec dnia).

Do Systemu Cash Pooling mogą przystąpić inne zagraniczne podmioty z Grupy A. posiadające rachunki bankowe prowadzone przez Bank lub inne banki.

Głównym celem Systemu Cash Pooling jest zapewnienie optymalizacji w zarządzaniu stanem środków pieniężnych na rachunkach bankowych podmiotów z grupy A. (w tym Spółki) względem banków. System ma zapewnić zoptymalizowanie wysokości odsetek otrzymywanych i płaconych przez poszczególnych posiadaczy rachunków z tytułu posiadanych sald dodatnich i ujemnych względem banków i zmniejszenia w ten sposób potrzeb kredytowych grupy, a także korzystniejsze gospodarowanie nadwyżką środków netto. Obecnie zarządzanie płynnością finansową pomiędzy wskazanymi powyżej podmiotami (w tym Spółką) nie jest zautomatyzowane, co oznacza, że konta bankowe tych podmiotów muszą być na bieżąco monitorowane, a w razie zapotrzebowania na środki pieniężne dokonywane są przelewy co jest odzwierciedlone w pożyczkach udzielanych przez / do A. R.. Z punktu widzenia sprawnego zarządzania finansami Spółek z Grupy obecny system zarządzania środkami finansowymi jest nieefektywny, w związku z dość częstym pozostawianiem na kontach relatywnie dużych sald na koniec każdego dnia. W celu usprawnienia i zautomatyzowania omawianych przepływów pieniężnych, a w rezultacie uzyskania pożądanego poziomu płynności w ramach grupy została podjęta decyzja o wdrożeniu Systemu Cash Pooling.

Kalkulacja odsetek.

W wyniku wskazanych powyżej rozliczeń w Systemie Cash Pooling powstaną wzajemne rozrachunki pomiędzy Spółką a A. R. czyli podmiotem udzielającym pożyczek na podstawie Umów pożyczek. Będące wynikiem tych rozrachunków wzajemne należności i zobowiązania będą odpowiednio oprocentowane na podstawie Umów Pożyczek.

Wynagrodzenie za usługę bankową

Bank pobiera wynagrodzenie za świadczenie opisywanej usługi.

Wszyscy uczestnicy Systemu Cash Pooling prowadzą działalność gospodarczą i są podatnikami VAT w kraju swojej siedziby. Spółka i A. S. (Agent) mają wspólnego udziałowca posiadającego więcej niż 25 % w tych podmiotach, jednak nie biorącego udziału w Systemie Cash Pooling. A. S. Sp. z o.o., A. D. Polska Sp. z o.o. i A. C. S.A. mają jednego wspólnego udziałowca posiadającego więcej niż 25% udziałów tych podmiotów jednak nie biorącego udziału w Systemie Cash Poolingu. A. C. S.A. posiada więcej niż 25% udziałów w A. M. S.A. Spółka ani żadna inna polska Spółka z Grupy, która będzie brała udział w Systemie Cash Pooling nie pozostaje w stosunku do A. R. w relacjach, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o PDOP, a w szczególności:

*   Spółka oraz A. R. nie mają wspólnego udziałowca (Spółka oraz A. R. nie są spółkami siostrami),
*   R. nie posiada udziałów w Spółce ani w żadnej innej polskiej Spółce z Grupy, która będzie brała udział w Systemie Cash Pooling,
*   Spółka oraz żadna inna polska Spółka z Grupy, która będzie brała udział w Systemie Cash Pooling, nie posiada udziałów w A. R..

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych obejmuje czynności wykonywane w związku z usługą kompleksowego zarządzania płynnością finansową oraz czynności wykonywanych w ramach Umów pożyczek, a więc czy z tytułu zawarcia Umowy oraz Umów pożyczek, jak również jakichkolwiek w ich ramach wykonywanych czynności na Spółce nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie PCC?

Zdaniem Wnioskodawcy, kompleksowa usługa zarządzania płynnością finansową spółek z grupy kapitałowej (cash pooling), świadczona przez Bank na podstawie Umowy zawartej pomiędzy Bankiem, Spółką oraz innymi podmiotami z grupy A. nie podlega opodatkowaniu PCC.

W myśl art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.; dalej: ustawy o PCC), opodatkowaniu tym podatkiem podlega zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych. Spółka stoi na stanowisku, że czynność polegająca na zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej na podstawie Umowy, która nie znajduje odpowiednika w kodeksie cywilnym, pozostając umową nienazwaną, nie mieści się w zamkniętym katalogu art. 1 ustawy o PCC.

Zdaniem Spółki, celem ustawodawcy tworzącego opisywaną normę prawną w takiej właśnie postaci było precyzyjne określenie czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu. Treść Umowy wskazuje, że jest to rozbudowany, międzynarodowy system rozliczeń finansowych w obrębie danej grupy kapitałowej. Nie jest to zatem żadna z umów wymienionych w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu PCC. Ponadto, Spółka pragnie zauważyć, iż organy statystyczne już wielokrotnie klasyfikowały czynności polegające na kompleksowym zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej (cash pooling) jako usługę pośrednictwa finansowego świadczoną przez banki. W opinii Spółki, jest to dodatkowe potwierdzenie, iż usługa świadczona przez Bank w ramach Umowy nie mieści się w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu PCC. Zauważyć należy również, iż konstrukcja cash poolingu polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto. W konsekwencji, sama omawiana umowa cash pooling zawarta z Bankiem zawiera, co prawda, w sobie pewne elementy umowy pożyczki, jednak nie wyczerpuje równocześnie pewnych jej znamion.

Reasumując, brak jest podstaw do zakwalifikowania transakcji przeksięgowywania sald i zerowania rachunków dokonywanych przez Bank w ramach operacji cash pooling, jako umów pożyczek, mimo że czynności te zawierają pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez inne. Ponadto Umowa, która nie znajduje odpowiednika w kodeksie cywilnym, pozostając umową nienazwaną, nie mieści się w zamkniętym katalogu art. 1 ustawy o PCC.

Spółka pragnie przy tym wskazać na wyłączenie z opodatkowania PCC także pożyczek udzielanych Spółce w ramach Systemu Cash Pooling na podstawie Umowy Pożyczki na gruncie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. Zgodnie ze wskazanym przepisem generalnie nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług.

Przy tym Spółka pragnie zaznaczyć, że czynność udzielenia pożyczki pomiędzy podatnikami VAT prowadzącymi działalność gospodarczą należy uznać za świadczenie usługi pośrednictwa finansowego zwolnionej z VAT, dla której miejscem świadczenia jest kraj siedziby usługobiorcy. Tym samym udzielenie Spółce pożyczki przez zagranicznego podatnika VAT nieposiadającego siedziby w Polsce, tj. przez A. R. spowoduje, że Spółka będzie zobowiązana do rozliczenia wypłaty odsetek z tytułu takiej pożyczki w ramach importu usług zwolnionego z VAT, poprzez co nastąpi spełnienie przesłanki art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. Spełnienie natomiast przesłanek art. 2 pkt 4 ustawy o PCC w przypadku umów pożyczek pieniędzy pomiędzy Spółką a podmiotem nieposiadającym siedziby w Polsce (A. R.) każdorazowo wyłącza ich opodatkowanie PCC.

W świetle wskazanych wyżej argumentów Spółka stoi na stanowisku, że przedmiot opodatkowania PCC nie obejmuje czynności wykonywanych w związku z usługą kompleksowego zarządzania płynnością finansową w ramach przedmiotowej Umowy oraz w ramach Umów pożyczek. W związku z powyższym, zdaniem Spółki, przedmiotowy cash pooling oraz Umowy pożyczek nie podlegają opodatkowaniu PCC i na Spółce nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie PCC.

Na poparcie swojego stanowiska Spółka przytoczyła szereg interpretacji indywidualnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie, w odniesieniu do przywołanych przez Wnioskodawcę rozstrzygnięć organów podatkowych, tut. Organ informuje, że wydane zostały one w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących, w przedmiotowej sprawie.

Jednocześnie informuje się, że w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych wniosek zostanie załatwiony odrębnym rozstrzygnięciem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.