Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.65.2025.7.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-06
Teza: Skutki podatkowe odpłatnego zniesienia współwłasności.
Słowa kluczowe: spłata
zniesienie-zniesienie współwłasności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne-
Umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie
współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. f

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lutego 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 17 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie
    skutków podatkowych odpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości. Uzupełniła
    go Pani - w odpowiedzi na wezwania - pismem, które wpłynęło 4 kwietnia 2025 r. oraz
    pismem, które wpłynęło 5 maja 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego

    W 2012 r. otrzymała Pani w spadku udziały w nieruchomości w wysokości 1/2
    nieruchomości i działki, na której stoi nieruchomość.
    Wyrokiem z ... 2024 r. sąd zniósł współwłasność, którą do tego momentu współposiadała
    Pani z bratem męża A.W. Sąd postanowił, że do 31 grudnia 2024 r. tytułem spłaty ma Pani
    zapłacić A.W. kwotę (...) PLN w zamian za zniesienie współwłasności i nabycie jego
    udziałów, skutkiem czego będzie Pani wyłącznym właścicielem.
    Ponieważ nie posiadała Pani takiej sumy, a bardzo chciała Pani po 10 latach rozpraw i
    kompletnym braku porozumienia z Panem A. zakończyć współposiadanie, to znalazła Pani
    kupców na Pani połowę udziałów i po ich zbyciu za (...) PLN zapłaciła Pani Panu A.W.
    zgodnie z wyrokiem sądu (...) PLN za jego udziały.
    Z uwagi na fakt, że pozostały opis stanu faktycznego, który przedstawiła Pani w
    uzupełnieniach wniosku, nie dotyczy kwestii wpływających na opodatkowanie podatkiem
    od czynności cywilnoprawnych, jego treść nie została przywołana w niniejszej interpretacji
    dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Pytanie

Czy po nabyciu nowych udziałów zgodnie z wyrokiem Sądu podlega Pani opodatkowaniu
    2% PCC?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, nie powinna Pani zapłacić tego podatku, ponieważ nie wzbogaciła się Pani
    nawet o 1 grosz, musiała Pani sprzedać udziały żeby spłacić zobowiązanie wyrokiem sądu
    za zniesienie współwłasności na korzyść brata męża. Ponadto sprzedała Pani udziały za tę
    samą kwotę, za którą Pani je nabyła.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
      Podatkowi podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie
      współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat.
    Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody,
      jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne
      wymienione w pkt 1 lub 2.
    Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2 powstaje z chwilą uprawomocnienia
      się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody - od
      przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3.
    Na podstawie art. 4 pkt 5 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy z zastrzeżeniem art. 5, ciąży - przy umowie o dział spadku lub
      o zniesienie współwłasności - na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa
      majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.
    Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy:
      Podstawę opodatkowania stanowi - przy umowie o zniesienie współwłasności lub o
      dział spadku - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad
      wartość udziału we współwłasności lub spadku.
    Na zasadach określonych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

      Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
      przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
      uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie
      prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez
      odliczania długów i ciężarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. ustawy:
    Stawki podatku wynoszą - od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie
    współwłasności oraz darowizny:
      - przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania
        wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
        spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa
        spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym
        domu mieszkalnym - 2%.
    Stosownie do art. 10 ust. 1 ww. ustawy:
      Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w
      sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz
      obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku
      podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
      płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.
    Jak wynika z powołanych przepisów - umowa o zniesienie współwłasności ze spłatą lub
    orzeczenie sądu w tym przedmiocie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych. Obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na podmiocie nabywającym
    rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział we współwłasności.
    Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują pojęcia
    „współwłasność”, dlatego należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych
    w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Na podstawie art. 195 Kodeksu cywilnego:
      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
      (współwłasność).
    Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to
      może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć.
      Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest
      jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
    Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności rzeczy (ruchomej lub nieruchomej -
    nieruchomości) regulują postanowienia art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego. W świetle wyżej
    powołanych przepisów zniesienie współwłasności może nastąpić w drodze umowy między
    współwłaścicielami albo, w braku zgody między współwłaścicielami, na podstawie
    orzeczenia sądu.
    W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia
    współwłasności:
      1) podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka
      mniejszych (tzw. podział fizyczny),
      2) przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,
      3) sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).

    Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że była Pani współwłaścicielką
    nieruchomości (zabudowanej działki). Drugim współwłaścicielem był Pani szwagier.
    Państwa udziały wynosiły po 1/2. W dniu 26 lipca 2024 r. sądownie znieśli Państwo
    współwłasność nieruchomości. Sąd postanowił, że w wyniku zniesienia współwłasności
    nieruchomość zostanie przyznana Pani na wyłączną własność w zamian na przekazanie
    szwagrowi spłaty w wysokości (...) zł. Aby pozyskać środki pieniężne na spłatę, sprzedała
    Pani swój dotychczasowy udział w nieruchomości.
    Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu
    podlega zniesienie współwłasności, jeżeli wiąże się ono z obowiązkiem spłat lub dopłat.
    Spłata stanowi wyrażoną w pieniądzu równowartość udziału w majątku wspólnym i
    występuje przy zniesieniu współwłasności wówczas, gdy całość majątku objętego
    współwłasnością (rzeczy) przyznano jednemu lub kilku ze współwłaścicieli. Natomiast
    dopłata ma wyrównać różnice powstałe wskutek fizycznego podziału majątku między
    współwłaścicieli, gdy zachodzą rozbieżności między faktycznie przyznaną im częścią
    majątku a udziałem w majątku objętym współwłasnością.
    W wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości Sąd postanowił przyznać Pani całą
    nieruchomość (na wyłączną własność). W zamian została Pani zobowiązana do
    przekazania spłaty na rzecz byłego współwłaściciela w kwocie (...) zł.
    Jako że ww. zniesienie współwłasności nastąpiło odpłatnie (ze spłatą), to podlega
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tak stanowi cytowany powyżej
    art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) w powiązaniu z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Podstawę opodatkowania przy zniesieniu współwłasności - w myśl powołanego wyżej art.
    6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - stanowi wartość rynkowa
    rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności.
    Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się według art. 6 ust. 2
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Od podstawy tej, zgodnie z
    uregulowaniami analizowanej ustawy, nie odlicza się długów i ciężarów.
    Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do zniesienia współwłasności pomiędzy
    dotychczasowymi współwłaścicielami, ze spłatą na rzecz byłego współwłaściciela, to
    podstawę opodatkowania będzie stanowiła opisana we wniosku wartość rynkowa
    nabytego udziału w nieruchomości, czyli 1/2 wartości rynkowej nieruchomości. Bez
    znaczenia dla skutków podatkowych jest fakt, że środki pieniężne na spłatę pochodziły ze
    sprzedaży Pani udziału w nieruchomości. Zgodnie z postanowieniem sądu w wyniku
    zniesienia współwłasności przejęła Pani całą nieruchomości, czyli nabyła Pani udział
    szwagra w nieruchomości w zamian za spłatę. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ww.
    ustawy stanowi to czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych.
    Tym samym nie można zgodzić się z Pani stanowiskiem, że nie powinna Pani płacić
    podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ w zamian za udział szwagra w
    nieruchomości musiała Pani przekazać mu spłatę w wysokości (...) zł. Podatek od
    czynności cywilnoprawnych jest pobierany w związku z dokonaniem określonych
    czynności prawnych, a nie w związku z osiągnięciem zysku z tych czynności. Nie ma zatem
    znaczenia, że w wyniku zniesienia współwłasności nie wzbogaciła się Pani „nawet o 1
    grosz”.
    Reasumując, w związku z odpłatnym zniesieniem współwłasności podlega Pani
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podstawę opodatkowania
    stanowi wartość rynkowa nabytego przez Panią udziału - ponad dotychczas (tj. przed
    wyrokiem sądu w przedmiocie zniesienia współwłasności) posiadany przez Panią - w
    nieruchomości, czyli 1/2 wartości rynkowej całej nieruchomości. Stawka podatku, jak
    stanowi art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wynosi
    2% tejże wartości rynkowej. W związku ze zniesieniem współwłasności powinna Pani

    złożyć - w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się ww. orzeczenia sądu - deklarację
    PCC-3, obliczyć i zapłacić podatek.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pani stanowiska tylko w zakresie podatku
    od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku
    dochodowego od osób fizycznych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
    decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z d
    nia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U.
    z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
    Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
    Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
    (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.