Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-19/08/JD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-04-15
Teza: Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w sytuacji podpisania przez strony przedwstępnej umowy zobowiązującej?
Słowa kluczowe: dostawa; obowiązek-obowiązek podatkowy; zadatek; zaliczka
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 8 stycznia 2008r. (data wpływu 15 stycznia 2008r.), uzupełnionym pismem (data wpływu 15 lutego 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu zawarcia umowy „przedwstępnej zobowiązującej” do zawarcia Przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu - jest **prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 stycznia 2008r. został złożony ww. wniosek uzupełniony pismem (data wpływu 15 lutego 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu zawarcia umowy „przedwstępnej zobowiązującej” do zawarcia Przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu. Pismem z dnia 5 lutego 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Wniosek został uzupełniony pismem w dniu 15 lutego 2008r. **W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:**

Wnioskodawca jest firmą budowlaną (deweloper). W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca zawiera „umowy przedwstępne zobowiązujące” do zawarcia przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokali z kupującymi lokale mieszkalne. Umowy „zobowiązujące” zobowiązują obie strony do zawarcia przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu oraz określają datę zawarcia umowy przedwstępnej. „Umowa zobowiązująca” do zawarcia przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu zobowiązuje kupującego do wpłaty kwoty 10.000 złotych na rzecz Wnioskodawcy tytułem zabezpieczenia roszczenia Sprzedającego o zapłatę kary umownej. Tak więc do „umowy zobowiązującej” kupujący wpłaca 10.000 złotych tytułem zabezpieczenia roszczenia sprzedającego o zapłatę kary umownej. W przypadku, gdy sprzedający i kupujący zawrą przedwstępną umowę ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu, kwota 10 000 złotych zostanie zaliczona na poczet zaliczki na cenę lokalu. W załączeniu Wnioskodawca przedstawia „umowę przedwstępną zobowiązującą” do zawarcia przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu z dnia 13 grudnia 2007r. W przypadku, gdy kupujący nie przystąpi do przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu w określonym w umowie terminie, wpłacona przez niego kwota 10 000 złotych nie podlega zwrotowi i zostaje zatrzymana przez Wnioskodawcę tytułem kary umownej. W przypadku nieprzystąpienia przez sprzedającego do przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu w określonym terminie, kwota zabezpieczenia podlega zwrotowi w całości, powiększona o odstępne (określone w umowie). **W związku z powyższym zadano następujące pytania:** <

1.  W przypadku gdy kupujący i sprzedający zawrą Przedwstępną umowę ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu, kwota 10 000 złotych zostaje zaliczona na poczet zaliczki na cenę lokalu. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?
2.  Czy datą powstania obowiązku podatkowego jest dzień podpisania Przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu przez strony? – czyli dzień zakwalifikowania wpłaconej wcześniej kwoty zabezpieczenia roszczenia Sprzedającego o zapłatę kary umownej, jako zaliczki na określony w umowie lokal.
3.  Czy datą powstania obowiązku podatkowego jest jednak dzień wpływu kwoty zabezpieczenia na rachunek Wnioskodawcy ?
4.  Kiedy Wnioskodawca powinien wystawić fakturę VAT zaliczka?

Zdaniem Wnioskodawcy obowiązek podatkowy powstaje z dniem podpisania Przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu. Podpisana umowa przedwstępna powoduje automatycznie zakwalifikowanie wpłaconej wcześniej kwoty zabezpieczającej karę umowną na poczet zaliczki na określony w umowie lokal. Fakturę zaliczkową należałoby wystawić w dniu podpisania Przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży. W momencie wpływu kwoty zabezpieczenia na rachunek firmy, Wnioskodawca traktuje tę kwotę jako zabezpieczenie kary umownej i nie jest w stanie określić czy i kiedy kwota ta zostanie zakwalifikowana na poczet zaliczki na określony towar. **W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.**

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 cyt. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zgodnie z art. 2 pkt. 6 – ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że wpłata kwoty 10 000 złotych ma na celu zabezpieczenie roszczenia Wnioskodawcy o zapłatę kary umownej. Takie zdarzenie nie mieści się w definicji żadnej z czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Nie stanowi bowiem ani dostawy towarów ani też odpłatnego świadczenia usług, gdyż sama wpłata kwoty zabezpieczenia nie powoduje obowiązku świadczenia wzajemnego. Wniesienie kwoty 10 000 złotych nie gwarantuje przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Wniesienie kwoty jest jednym z warunków, który każdy zainteresowany musi spełnić, aby być dopuszczonym do zawarcia „Przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu”. Dopiero w chwili podpisania umowy przedwstępnej uiszczone zabezpieczenie w kwocie 10 000 złotych należy potraktować jako zaliczkę na poczet ceny lokalu, czyli nastąpi zaliczenie wpłaty zabezpieczenia na poczet płaconej ceny. Wówczas powstanie u Wnioskodawcy obowiązek podatkowy z tytułu otrzymania zaliczki.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 19 ust. 1 cyt. Ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi ( art. 19. ust. 4 cyt. ustawy). W przedmiotowej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 19 ust. 11 cyt. ustawy, w myśl którego, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje i na inne dopłaty o podobnym charakterze.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. W myśl art. 106 ust. 3 ustawy o VAT przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do części należności otrzymywanych przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi. Szczegółowe zasady wystawiania faktur VAT zostały określone, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 106 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, treścią rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.).

Z przepisu § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, iż fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem § 14 i 15. Zgodnie z § 14 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część lub całość należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2., z którego wynika, że fakturę wystawia się również nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym pobrano przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi każdą kolejną część należności (zaliczkę, przedpłatę, zadatek lub ratę).

W myśl § 14 ust. 4 rozporządzenia, jeżeli faktury, o których mowa w ust. 1 i 2, nie obejmują całej ceny brutto, sprzedawca po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi wystawia fakturę na zasadach określonych w § 9 i 11-13, z tym że sumę wartości towarów (usług) pomniejsza się o wartość otrzymanych części należności, a kwotę podatku pomniejsza się o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących pobranie części należności; taka faktura powinna zawierać również numery faktur wystawionych przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi. W świetle powyższego, w przedstawionym stanie faktycznym obowiązek podatkowy należy rozpoznać w chwili podpisania „Przedwstępnej umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu”, która powoduje zakwalifikowanie wpłaconej wcześniej kwoty zabezpieczającej karę umowną na poczet zaliczki na określony w umowie lokal, którą należy udokumentować fakturą zaliczkową, zgodnie z art. 106 ust. 3 cyt. ustawy. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za **prawidłowe.** Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 14b § 3 ww. ustawy – Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Natomiast w myśl art. 14c § 1 tej ustawy, interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska Wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Z powyższych przepisów wynika zatem, że przedmiotem interpretacji może być jedynie ocena stanowiska Wnioskodawcy dotyczącego przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Organ wydający interpretację nie jest natomiast uprawniony do analizowania i oceny załączonych do wniosku o interpretację dokumentów. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.