Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.180.2024.3.DR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-29
Teza: W zakresie skutków podatkowych darowizny środków pieniężnych od matki.
Słowa kluczowe: banki; darowizna; środek-środki pieniężne
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych przez członków najbliższej rodziny
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4a-ust. 1 

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 października 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 16 października 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie
    skutków podatkowych darowizny środków pieniężnych od matki. Uzupełniła go Pani – w
    odpowiedzi na wezwania – pismami z 28 listopada 2024 r. (data wpływu 2 grudnia 2024 r.)
    oraz z 5 grudnia 2024 r. (data wpływu 9 grudnia 2024 r.). Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego

    2 września 2024 r. Pani mama – (...), dokonała darowizny w Banku (...). Zgromadzone
    środki pieniężne na lokacie terminowej w wysokości 100 278,73 zł (słownie sto tysięcy
    dwieście siedemdziesiąt osiem złotych 73/100) zostały przelane na rachunek Pani lokaty
    terminowej.
    Fakt darowizny chciała Pani zgłosić w Urzędzie Skarbowym (...), wypełniając druk SD-Z2.
    Dowiedziała się Pani, że od tego typu darowizny musi Pani zapłacić podatek, ponieważ na
    dokumentach bankowych nie widnieje zapis o formie darowizny.
    Zarówno Pani jak i Pani mama nie posiadacie w ww. banku żadnego innego rodzaju
    rachunku, dzięki któremu mógł nastąpić inny przelew środków. Ani Pani mama, ani Pani,
    w żadnym momencie nie otrzymałyście gotówki, a Pani w tym czasie nie wpłacała żadnych
    innych środków, co potwierdzają pracownicy banku.
    Pani mama jest 85-letnią schorowana kobietą, od dawna prosiła, żeby Pani jako jej córka
    przepisała jej środki na Panią. Przemieszczanie się sprawia Pani mamie coraz większą
    trudność. Mieszkają Panie razem, sprawuje Pani opiekę nad mamą.
    W uzupełnieniu wniosku z 28 listopada 2024 r. wskazała Pani, że zawarła Pani pisemną
    umowę darowizny środków pieniężnych z Pani matką. Wszystkie środki pieniężne w
    określonej wysokości, a podlegające operacjom bankowym, wymagają podania źródła
    środków. Tak też było w tym przypadku, w systemie została odnotowana informacja o
    darowiźnie, jako źródle pochodzenia środków. Ani Pani, ani Pani mama nie posiadacie w
    Banku (...) innego rachunku oprócz lokaty terminowej. Podczas likwidacji lokaty
    terminowej przez Pani matkę, operacja przekazania środków jako darowizny na rachunek
    Pani lokaty nastąpiła za pośrednictwem „kasy”. Niemniej jednak na żadnym etapie
    zgromadzone środki w wysokości 100 278,73 zł nie zostały fizycznie przekazane, tzn.
    żadna z Pań na żadnym etapie transakcji nie otrzymała ww. środków w gotówce („do
    ręki”). Tak więc cała operacja przekazania i przyjęcia darowizny przebiegła bezgotówkowo,
    w tym samym dniu i o tej samej godzinie.
    W uzupełnieniu wniosku z 5 grudnia 2024 r. wskazała Pani, że na podstawowym
    dokumencie bankowym założenia lokaty jako „Dowód wpłaty – pokwitowanie” widnieje
    Pani imię i nazwisko. Obie operacje: likwidacja lokaty Pani matki i darowizna, a zarazem
    założenie przez Panią lokaty odbywały się bezgotówkowo, jedna po drugiej. Na innym
    dokumencie bankowym jako „Oświadczenie w sprawie źródła pochodzenia środków”
    widnieje zapis „Darowizna od Matki (...)”.
    Pytania
    Czy w zaistniałej sytuacji powinna Pani zapłacić podatek od darowizny? Jeśli tak, to w jaki
    sposób może Pani wycofać tę darowiznę? Czy należy opłacić podatek od darowizny matka-
    córka?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, podatek od tej darowizny nie powinien mieć miejsca. Jest Pani córką
    darczyńcy, a forma darowizny została potwierdzona przez pracowników banku. Gdyby
    przejęła Pani środki w formie innego przelewu, np. ROR, to i tak zdeponowałaby je Pani na
    rachunku lokaty terminowej. Jeśli jednak zapadnie inna decyzja, będzie Pani musiała
    zrezygnować z darowizny.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od
    spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 596 ze zm.):
    Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez
    osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

    lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    darowizny, polecenia darczyńcy.
    Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do
    odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
    Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z
    2024 r. poz. 1061 ze zm.):
    Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz
    obdarowanego kosztem swojego majątku.
    Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego:
    Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
    umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone
    świadczenie zostało spełnione.
    Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia
    majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na
    przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku
    obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie
    zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
    Powyższe oznacza, że darowizna musi wzbogacić obdarowanego, a darczyńca nie może w
    zamian uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili darowizny ani w przyszłości.
    Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia
    obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga
    żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.
    Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
    Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia
    przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez
    zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli
    ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń
    obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
    Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
    majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
    1) 36 120 zł − jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
    2) 27 090 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
    3) 5733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
    Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje
    więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych
    dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego
    samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat
    poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i
    praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio
    nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie
    podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są
    w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej
    okresie.
    Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

    Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest
    nabywca.
    Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
    osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:
    Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: do grupy I – małżonka, zstępnych,
    wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    Jednakże w myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
    Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka,
    zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
    1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
    urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego
    powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w
    drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia
    sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
    2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są
    środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej
    samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat
    poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują
    ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek,
    inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub
    przekazem pocztowym.
    Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-
    Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w
    sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015
    r. poz. 2060).
    Należy podkreślić, że w przypadku darowizny środków pieniężnych oba warunki wskazane
    w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować
    zwolnienie.
    Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
    W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności
    rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla
    nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
    Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
    1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie
    5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości
    rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9
    ust. 1 pkt 1 lub
    2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej
    formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego i jego uzupełnień wynika, że 2
    września 2024 r. Pani mama – (...), dokonała – na podstawie zawartej umowy – darowizny
    środków pieniężnych na Pani rzecz w Banku. Zostały wykonane następujące operacje:
    - likwidacja lokaty Pani mamy, a zarazem
    - założenie przez Panią lokaty.

    Transakcje odbywały się bezgotówkowo, jedna po drugiej. Ani Pani ani Pani mama nie
    posiadacie w Banku (...) innego rachunku oprócz lokaty terminowej. Podczas likwidacji
    lokaty terminowej przez Pani mamę, operacja przekazania środków jako darowizny na
    rachunek Pani lokaty nastąpiła za pośrednictwem „kasy”. Na żadnym etapie zgromadzone
    środki w wysokości 100.278,73 zł nie zostały fizycznie przekazane, tzn. żadna z Pań na
    żadnym etapie transakcji nie otrzymała ww. środków w gotówce („do ręki”).
    Na podstawowym dokumencie bankowym założenia Pani lokaty jako „Dowód wpłaty –
    pokwitowanie” widnieje Pani imię i nazwisko. Na innym dokumencie bankowym jako
    „Oświadczenie w sprawie źródła pochodzenia środków” widnieje zapis „Darowizna od
    Matki (...)”.
    W celu ustalenia, czy w opisanej we wniosku sytuacji spełnione były warunki do
    skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania należy przeanalizować przesłanki wskazane w
    przepisach prawa.
    Z treści przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w
    przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze
    zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:
    - otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
    - złożenie – w terminie określonym w ustawie – zgłoszenia o nabyciu własności środków
      pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);
    - udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy
      nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
      oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Wobec powyższego, w przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem
    niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.
    in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na
    swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę
    oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
    W opisanej we wniosku sytuacji nie można uznać udokumentowania otrzymania
    przedmiotowych środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o
    podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy
    albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub
    przekazem pocztowym, gdyż środki te – jak wynika z treści wniosku i jego uzupełnienia –
    nie zostały przekazane zgodnie z tym przepisem. Nie miał bowiem miejsca przelew
    środków pieniężnych bezpośrednio z rachunku bankowego Pani matki, dokonany przez
    nią na Pani rachunek bankowy ze wskazaniem tytułu tego przelewu jako darowizny.
    Ponadto, z opisu stanu faktycznego wynika, że na dokumencie bankowym założenia Pani
    lokaty jako „Dowód wpłaty – pokwitowanie” widnieje Pani imię i nazwisko. Zwolnienie
    wynikające z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie znajdzie więc
    zastosowania w przypadku, gdy z dokumentu bankowego wynika, że obdarowany wpłaca
    środki pieniężne na swoje konto.
    Taki sposób działania nie wyczerpuje zatem norm omawianego przepisu.
    Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od
    spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
    W konsekwencji, otrzymana przez Panią darowizna podlegała opodatkowaniu na ogólnych
    zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
    Zgodnie z art. 17a ust. 1 ww. ustawy:
    Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od
    dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego
    zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru.

    Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy
    opodatkowania.
    A zatem, skoro otrzymana od matki darowizna środków pieniężnych nie korzystała ze
    zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ww. ustawy, to powinna Pani złożyć zeznanie o
    nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-3 określonym przez Ministra
    Finansów w rozporządzeniu z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego
    składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2015 r., poz. 2068).
    Odnosząc się do Pani wątpliwości wyrażonych w drugim pytaniu, tj. w jaki sposób może
    Pani wycofać tę darowiznę, wskazujemy że ewentualne rozwiązanie opisanej we wniosku
    umowy darowizny nie spowoduje „anulowania” obowiązku podatkowego w podatku od
    spadków i darowizn.

## Dodatkowe informacje

W związku z załączeniem do wniosku dokumentów wskazujemy, że wydając interpretacje
    w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie
    przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany ani
    uprawniony do oceny załączonych dokumentów; jest związany wyłącznie opisem stanu
    faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.
    Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze
      zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.