Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-1076/11/GR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-02-28
Teza: 1. Czy w opisanej sytuacji Wnioskodawczyni przysługuje prawo skorzystania z „ulgi meldunkowej”? 2. Jaką datę należy przyjąć za moment nabycia sprzedanej nieruchomości? 3. Czy przedstawiony podział majątku można uznać za ekwiwalentny?
Słowa kluczowe: dopłata; majątek-podział majątku; majątek-podział majątku dorobkowego; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; wspólność-wspólność ustawowa; zbycie-odpłatne zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 28 listopada 2011 r., (data wpływu 29 listopada 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych - **jest prawidłowe** w zakresie ustalenia daty nabycia nieruchomości oraz powstania przychodu z jej sprzedaży **oraz nieprawidłowe** w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

W dniu 29 listopada 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia daty nabycia nieruchomości, powstania przychodu z jej sprzedaży oraz zastosowania zwolnienia przedmiotowego.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni w 1991 r. wraz z mężem nabyła na własność dom jednorodzinny wraz z działką na prawie wieczystego użytkowania gruntu. W budynku tym Wnioskodawczyni zameldowana była od 17 września 1992 r. do 21 kwietnia 2011 r.

W czasie trwania małżeństwa został wybudowany również drugi dom. W dniu 22 czerwca 2005 r. małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową. W dniu 13 listopada 2007 r. w Sądzie Rejonowym zawarta została ugoda o podziale majątku wspólnego. W wyniku jej zawarcia Wnioskodawczyni otrzymała nieruchomość o wartości 250.000 zł, natomiast mąż Wnioskodawczyni otrzymał nieruchomość wartą 500.000 zł.

Do podziału majątku wliczone były również inne składniki majątku wspólnego. Tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym małżonek zobowiązany został do dopłaty na rzecz Wnioskodawczyni. Aktem notarialnym z dnia 27 kwietnia 2011 r. Wnioskodawczyni sprzedała nieruchomość nabytą w 1991 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w opisanej sytuacji Wnioskodawczyni przysługuje prawo skorzystania z „ulgi meldunkowej”?
2.  Jaką datę należy przyjąć za moment nabycia sprzedanej nieruchomości?
3.  Czy przedstawiony podział majątku można uznać za ekwiwalentny?

Zdaniem Wnioskodawczyni w związku z tym, iż okres zameldowania w sprzedanym budynku jest dłuższy niż 12 miesięcy, może skorzystać z „ulgi meldunkowej”. Za datę nabycia nieruchomości należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego. Zdaniem Wnioskodawczyni wartość otrzymanej nieruchomości w wyniku podziału majątku mieści się w udziale jaki przysługiwał Jej w majątku dorobkowym małżeńskim. Ponadto z uwagi ta fakt, iż mąż Wnioskodawczyni otrzymał inną nieruchomość o wyższej wartości można mówić o podziale ekwiwalentnym.

Wobec powyższego zbycie nieruchomości nie stanowi źródła przychodu, a co za tym idzie nie skutkuje obowiązkiem uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe w zakresie ustalenia daty nabycia nieruchomości oraz powstania przychodu z jej sprzedaży oraz nieprawidłowe w pozostałym zakresie.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Wobec powyższego przychody uzyskane z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i ww. praw majątkowych przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem decydujące znaczenie w kwestii określenia skutków podatkowych takiej transakcji ma moment nabycia zbywanej nieruchomości lub prawa.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, w 1991 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyła na własność dom jednorodzinny wraz z działką na prawie wieczystego użytkowania gruntu. W budynku tym Wnioskodawczyni zameldowana była od 17 września 1992 r. do 21 kwietnia 2011 r. W czasie trwania małżeństwa został wybudowany również drugi dom. W 2005 r. między Wnioskodawczynią a Jej mężem ustanowiono rozdzielność majątkową. W dniu 13 listopada 2007 r. zawarto ugodę o podziale majątku wspólnego, w wyniku której Wnioskodawczyni otrzymała na wyłączną własność dom jednorodzinny o wartości 250.000 zł nabyty w 1991 r., natomiast mąż otrzymał nieruchomość o wartości 500.000 zł. Do podziału majątku wliczone były również inne składniki majątku wspólnego. Ponadto tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym mąż Wnioskodawczyni zobowiązany został do dokonania dopłaty na Jej rzecz.

Stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 Nr 9, poz. 59 ze zm.). W myśl art. 31 cytowanej ustawy, istota wspólności ustawowej wyraża się w tym, że: 1) powstaje z mocy samego prawa z chwilą zawarcia małżeństwa (o ile wcześniej przyszli małżonkowie nie zawarli małżeńskiej umowy majątkowej – intercyzy), 2) obejmuje dorobek małżonków (rozumiany jako przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich). Co więcej, wspólność ustawowa charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania udziały małżonków w majątku wspólnym nie są określone, a zatem jest to typ współwłasności łącznej.

Opisany ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji, chyba że w czasie trwania związku małżeńskiego: 1) małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową, 2) z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie wspólności, 3) wspólność ustała z mocy prawa na skutek całkowitego lub częściowego ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków, ogłoszenia upadłości przez jednego z nich.

Zniesienie wspólności ustawowej kreuje prawo małżonków do majątku dorobkowego na zasadzie współwłasności w częściach ułamkowych, które z reguły jest stanem przejściowym i prowadzi do podziału majątku, chociaż podział ten nie jest obowiązkowy.

Zgodnie z art. 1037 Kodeksu cywilnego w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego podział majątku dorobkowego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków. Jeżeli w skład tegoż majątku wchodzi nieruchomość, umowa o podział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy.

Jednakże, mając na uwadze przyjęta linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

*   podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub

*   jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Za datę nabycia nieruchomości, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy więc przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), ale tylko wówczas jeżeli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub też wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału majątku mieści się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługiwał w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez danego małżonka nieruchomości przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział danego małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego. W każdej zatem sytuacji, kiedy w wyniku podziału majątku jeden z małżonków został zobowiązany do spłaty, mamy do czynienia z nieekwiwalentnym podziałem majątku, a po stronie małżonka zobowiązanego do spłaty następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany przez niego udział w majątku wspólnym.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy mając na względzie przedstawiony we wniosku stan faktyczny stwierdzić należy, że podział majątku dorobkowego małżonków dokonany w 2007 r. nie był ekwiwalentny w naturze. O ekwiwalentnym podziale w naturze mówić można jedynie wówczas, gdy w wyniku podziału majątku dorobkowego, każdy z małżonków otrzymuje na wyłączną własność majątek tej samej wartości i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty. W niniejszej sprawie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego Wnioskodawczyni nabyła na wyłączną własność nieruchomość o wartości 250.000 zł, natomiast mężowi Wnioskodawczyni przyznano nieruchomość o wartości 500.000 zł. Do podziału majątku wliczone były również inne składniki majątku wspólnego. Tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym małżonek zobowiązany został do dopłaty na rzecz Wnioskodawczyni. Powyższe przesądza, że w wyniku podziału majątku wspólnego Wnioskodawczyni nie nabyła majątku przekraczającego pierwotnie posiadany przez Nią udział w majątku wspólnym.

Zatem w odniesieniu do sytuacji Wnioskodawczyni, nie można traktować podziału majątku wspólnego dokonanego w 2007 r. w kategoriach nabycia, w związku z czym za datę nabycia nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży uznać należy datę pierwotnego nabycia, czyli rok 1991. W konsekwencji więc jej zbycie jako dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego wskazać należy, iż w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania zwolnienie uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. obejmujące przychody z odpłatnego zbycia m.in. budynku mieszkalnego. Warunkiem skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest bowiem odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy nabytych w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, ponieważ tylko wówczas stanowi ono źródło przychodu w rozumieniu ww. przepisu.

W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, nabycie sprzedanego w roku 2011 budynku wraz działką nastąpiło w 1991 r. W związku z tym dokonana transakcja nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87 – 100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.