Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-441/15/PM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-02-05
Teza: Czy nabycie towarów handlowych od osób dokonujących sprzedaży na targowiskach i giełdach towarowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli z całokształtu okoliczności związanych z zawarciem transakcji wynika, iż sprzedający działał jako podatnik w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; sprzedaż; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 10 listopada 2015 r. (data wpływu do Biura – 13 listopada 2015 r.), uzupełnionym 24 grudnia 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy sprzedaży – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 listopada 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy sprzedaży.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 14 grudnia 2015 r. znak: IBPB-2-1/4514-441/15/PM wezwano Wnioskodawcę o jego uzupełnienie.

Wniosek uzupełniono 24 grudnia 2015 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (dalej: Spółka) prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie sprzedaży owoców i warzyw. Towary handlowe co do zasady są nabywane od firm, zdarzają się jednak sytuacje gdy korzystniejsze ceny produktów oferowane są przez osoby dokonujące sprzedaży na targowiskach i giełdach towarowych. Osobami sprzedającymi owoce i warzywa na targowiskach oraz giełdach towarowych są najczęściej rolnicy, którzy dokonują w tych miejscach sprzedaży produktów pochodzących z własnych upraw, jednakże Spółka nie ma możliwości udowodnienia tego faktu. Osoby dokonujące sprzedaży owoców i warzyw na targowiskach i giełdach towarowych odmawiają wystawienia na rzecz Spółki faktur bądź rachunków dokumentujących zakup towarów handlowych, w związku z czym Spółka dokumentuje ich nabycie dowodem wewnętrznym zawierającym informacje o przedmiocie transakcji, jego ilości, cenie, dacie oraz miejscu nabycia. Spółka nie ma też możliwości uzyskania danych identyfikacyjnych sprzedawców, w związku z czym nie może jednoznacznie określić ich formalnego statusu prawno-podatkowego. Ze względu na fakt, iż kwoty towarów handlowych nabywanych przez Spółkę na targowiskach i giełdach towarowych przekraczają dla każdej z transakcji 1000 zł, a nie można jednoznacznie zidentyfikować statusu prawno-podatkowego podmiotów sprzedających, Spółka ma wątpliwości czy powinna wyżej wymienione czynności opodatkowywać podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Z uzupełnienia wniosku, które wpłynęło do Biura 24 grudnia 2015 r. wynika, że:

Towary handlowe, których dotyczy wniosek o interpretację są nabywane na giełdach towarowych i targowiskach od podmiotów, które w ocenie Spółki, w związku z dokonywaną na rzecz Spółki sprzedażą są zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług – bądź jako rolnicy ryczałtowi zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, bądź na podstawie ogólnego zwolnienia „podmiotowego”, które zostało uregulowane w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy nabycie towarów handlowych od osób dokonujących sprzedaży na targowiskach i giełdach towarowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli z całokształtu okoliczności związanych z zawarciem transakcji wynika, iż sprzedający działał jako podatnik w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie towarów handlowych od osób dokonujących sprzedaży na targowiskach i giełdach towarowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli z całokształtu okoliczności związanych z zawarciem transakcji wynika, iż sprzedający działał jako podatnik w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Z analizy art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 1 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 9 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlega umowa sprzedaży rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium RP, których podstawa opodatkowania przekracza 1000 zł. Art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi, iż w przypadku umowy sprzedaży obowiązek podatkowy ciąży na kupującym.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

a.opodatkowana podatkiem od towarów i usług,

b.zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Ustawodawca nie sprecyzował w lit. b) cytowanego przepisu jakie konkretnie zwolnienia z podatku od towarów i usług powodują, że czynność nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, w związku z czym należy przyjąć, że regulacje te dotyczą zarówno zwolnień przedmiotowych zawartych w art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i tzw. zwolnienia podmiotowego z art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług.

O tym, czy dana transakcja podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, decydują zatem okoliczności tej konkretnej transakcji. Sam fakt, że dany podmiot nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie ma decydującego znaczenia. Istotne jest, czy dana transakcja objęta jest zakresem ustawy o podatku od towarów i usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Definicję podatnika zawiera art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, iż działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w doktrynie „sam formalny status osoby dokonującej dostawy jako podatnika nie stanowi przesłanki wystarczającej do przyjęcia, że osoba ta jest podatnikiem w odniesieniu do tej konkretnej czynności, a w konsekwencji do uznania, czy dana transakcja powinna podlegać opodatkowaniu. Konsekwencją jest także i to, że każda transakcja dokonywana przez podatnika powinna zostać w odrębny sposób przeanalizowana, by ustalić czy podatnik jej dokonujący jest podatnikiem w odniesieniu do każdorazowej czynności. W ten sposób dyrektywa podkreśla, iż nie wystarczy, by daną czynność wykonał podatnik prowadzący jakąś działalność gospodarczą i ze względu na tę działalność zarejestrowany na podatek od towarów i usług – warunkiem sine qua non opodatkowania jest to, aby dana czynność zwarta była w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu i wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług (Podatek od czynności cywilnoprawnych. Komentarz Praktyczny, Tomasz Nierobisz, Adam Wacławczyk, Legalis 2015)”.

W ocenie Spółki, w przedstawionym stanie faktycznym osoby dokonujące sprzedaży owoców i warzyw na targowiskach oraz giełdach towarowych spełniają przesłanki do uznania ich za podatników wykonujących działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Z całokształtu okoliczności związanych z zawieraniem transakcji przedstawionych w stanie faktycznym wynika, iż osoby, od których kupuje Spółka dysponują towarami, których ilość jest z punktu widzenia racjonalnej osoby większa niż przeznaczona na użytek prywatny. Dodatkowym czynnikiem świadczącym o profesjonalnej działalności osób dokonujących sprzedaży na targowiskach i giełdach towarowych jest element organizacyjny – sprzedawcy muszą ponieść koszty zakupu miejsca do prowadzenia handlu na targowiskach i giełdach oraz zapewnić transport oferowanych produktów na miejsce sprzedaży. Jeżeli osoby dokonujące sprzedaży na targowiskach oraz giełdach towarowych znacznych ilości owoców i warzyw, to według Spółki należy domniemać, że towary te pochodzą z własnych upraw (a osoby je sprzedające spełniają przesłanki do uznania ich za rolników ryczałtowych w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług) lub nabyły niniejsze towary w celu dalszej odsprzedaży, ale sprzedając je w opisany w stanie faktycznym zorganizowany sposób działają jako handlowiec w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług (bez względu na ich formalny status prawno-podatkowy).

Bez względu więc na to czy osoby dokonujące sprzedaży owoców i warzyw na targowiskach i giełdach towarowych są rolnikami, czy też nabyły te produkty w celu dalszej odsprzedaży, to z perspektywy ustawy o podatku od towarów i usług czynności te stanowią prowadzoną przez podatnika działalność gospodarczą i jako takie objęte są jej zakresem. W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług transakcje sprzedaży owoców i warzyw przez osoby dokonujące sprzedaży na targowiskach i giełdach towarowych na rzecz Wnioskodawcy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, gdyż strona sprzedająca jest z tytułu dokonanych czynności opodatkowana bądź zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał stanowisko zaprezentowane przez organ podatkowy w wydanej interpretacji indywidualnej.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 626, ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy – podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy – obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.opodatkowana podatkiem od towarów i usług,

2.zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z niego zwolniona, z uwzględnieniem wyjątków, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wskazany przepis ma bowiem na celu zapobieżenie podwójnemu opodatkowaniu danej czynności (dostawy) podatkiem od towarów i usług oraz podatku od czynności cywilnoprawnych.

Aby zatem stwierdzić czy dana umowa sprzedaży podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy dana transakcja – dokonana pomiędzy konkretnymi stronami umowy sprzedaży – podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług. Ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia danej umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług skutkuje bowiem wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca – Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie sprzedaży owoców i warzyw. Towary handlowe co do zasady są nabywane od firm, zdarzają się jednak sytuacje gdy korzystniejsze ceny produktów oferowane są przez osoby dokonujące sprzedaży na targowiskach i giełdach towarowych. Osobami sprzedającymi owoce i warzywa na targowiskach oraz giełdach towarowych są najczęściej rolnicy, którzy dokonują w tych miejscach sprzedaży produktów pochodzących z własnych upraw, jednakże Spółka nie ma możliwości udowodnienia tego faktu. Osoby dokonujące sprzedaży owoców i warzyw na targowiskach i giełdach towarowych odmawiają wystawienia na rzecz Spółki faktur bądź rachunków dokumentujących zakup towarów handlowych w związku z czym Spółka dokumentuje ich nabycie dowodem wewnętrznym zawierającym informacje o przedmiocie transakcji, jego ilości, cenie, dacie oraz miejscu nabycia. Spółka nie ma też możliwości uzyskania danych identyfikacyjnych sprzedawców, w związku z czym nie może jednoznacznie określić ich formalnego statusu prawno-podatkowego. Ze względu na fakt, iż kwoty towarów handlowych nabywanych przez Spółkę na targowiskach i giełdach towarowych przekraczają dla każdej z transakcji 1000 zł, a nie można jednoznacznie zidentyfikować statusu prawno-podatkowego podmiotów sprzedających, Spółka ma wątpliwości czy powinna wyżej wymienione czynności opodatkowywać podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Spółka nie dysponuje danymi, z których w sposób jednoznaczny wynikałoby czy sprzedawca towaru, z tytułu dokonania danej transakcji podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też mając status podatnika podatku od towarów i usług z tytułu tej konkretnej transakcji korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Brak opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umowy sprzedaży towarów na targowiskach i giełdach towarowych nie może wynikać jedynie z domniemań, które Wnioskodawca przedstawił w treści zajętego stanowiska.

Aby zatem z tytułu zawarcia konkretnej umowy sprzedaży na Wnioskodawcy nie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, jedna z jej stron powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bądź winna korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na gruncie tej ustawy.

Wnioskodawca nie dysponuje jednak dowodami, które w sposób jednoznaczny wskazywałyby czy dana osoba (sprzedawca) z tytułu zawartej transakcji podlega regulacjom ustawy o podatku o towarów i usług, w związku z czym Organ nie mógł uznać stanowiska przedstawionego przez Wnioskodawcę za prawidłowe. Nie mógł bowiem potwierdzić, że istotnie w okolicznościach wskazanych przez Wnioskodawcę podmioty, od których Wnioskodawca nabywa towary, są podatnikami podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

W odniesieniu do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji organu podatkowego należy stwierdzić, że interpretacja ta została wydana w indywidualnej sprawie i nie jest wiążąca dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.