Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-597/11/IK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-08-23
Teza: miejsce świadczenia usług
Słowa kluczowe: targi; usługi-usługi organizowania-usługi organizowania wystaw, targów i kongresów; świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 18 maja 2011 r. (data wpływu 24 maja 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. (data wpływu 17 sierpnia 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie miejsca świadczenia usług– **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 maja 2011 r. został złożony ww. wniosek uzupełniony pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. (data wpływu 17 sierpnia 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie miejsca świadczenia usług.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny:

Gmina jest podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15, a także art. 28a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm.) i jest zarejestrowana do celów podatku od towarów i usług pod numerem NIP: \`(...)\`.

Urząd Miasta w ramach wykonywania zadania własnego gminy tj. promocji gminy, uczestniczy w różnego rodzaju targach.

Gmina reprezentowana przez Urząd Miasta - w dniach 1 -3 marca 2011 wzięła udział w targach turystyki biznesowej I. C. w L. organizowanych przez firmę C. G. U. L. mającą swoją siedzibę w L.

Zawarta w dniu 3 lutego 2011 umowa pomiędzy Gminą a firmą C. G. dotyczyła wynajmu powierzchni targowej bez zabudowy podczas targów turystycznych (Urząd Miasta dostarczył stoisko wystawiennicze w ramach podpisanej umowy z firmą z Polski na zabudowę, montaż i demontaż stoiska). Porozumienie z organizatorem targów obejmowało także wykonanie przyłączy elektrycznych oraz umieszczenie informacji w katalogach targowych i na stronie internetowej targów I. C. 2011.

Organizator targów, firma C. G. U. L. mająca siedzibę w W. B. w wystawionej fakturze za wykonane usługi związanej z targami naliczyła brytyjski podatek VAT, który został wpłacony na konto organizatora. Organizator targów potraktował tę usługę jako związaną z danym miejscem/krajem i dlatego opodatkował ją w miejscu, gdzie odbywało się wydarzenie, czyli w W. B.

Gmina uznała, że miejsce świadczenia opisanych wyżej usług związanych z targami zakupionych przez podatnika powinno być ustalone na zasadach ogólnych, tzn. zgodnie z art. 28b ustawy z dnia 11 marca 2004 r., czyli tego typu usługa powinna być opodatkowana w miejscu, w którym usługobiorca posiada siedzibę. Zgodnie ze swoim stanowiskiem Gmina potraktowała nabytą usługę jako import usług, wystawiła fakturę wewnętrzną i jako usługobiorca naliczyła i zapłaciła podatek od towarów i usług w Polsce (ponieważ usługi te nie były związane ze sprzedażą opodatkowaną nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT).

Gmina posiada siedzibę w Polsce i przedmiotowe usługi są świadczone dla tego miejsca. Gmina nie posiada żadnego innego miejsca prowadzenia działalności.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy miejscem świadczenia opisanych powyżej usług związanych z targami, jest miejsce gdzie usługa jest faktycznie świadczona, czy też miejsce w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę?

Zdaniem Wnioskodawcy, określając miejsce świadczenia usług należy kierować się przepisami zawartymi w rozdziale 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług obowiązującymi od 1 stycznia 2011 r.

Zgodnie z zasadą ogólną wynikającą z art. 28b ustawy miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania. Jak już wcześniej zaznaczano Gmina Miejska Kraków- Urząd Miasta Krakowa jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a. Do zasady określonej w art. 28b istnieje kilka zastrzeżeń. Jednym z wyjątków od tej zasady jest zgodnie z art. 28g punkt 2 obowiązującym od 1 stycznia 2011 r., określenie miejsca świadczenia usług w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, w tym świadczenia usług przez organizatorów usług w tych dziedzinach.

Miejsce świadczenia powyższych usług (z wyjątkiem usług wstępu na tego typu imprezę) określa się w zależności od statusu usługobiorcy (tzn. czy będzie podatnikiem czy nie) i tak:

1.  miejscem opodatkowania usług z dziedziny targów i wystaw świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami będzie miejsce, w którym ta działalność jest faktycznie wykonywana,
2.  miejsce świadczenia usług z dziedziny targów i wystaw zakupionych przez podatnika powinno zostać ustalone na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług, czyli co do zasady tego typu usługa będzie opodatkowana w miejscu, w którym usługobiorca ma siedzibę.

Gmina Miejska uważa, że jeśli będąc podatnikiem podatku od towarów i usług mającym siedzibę w Polsce wynajmuje od organizatora targów z W. B. powierzchnię targową wraz z usługami towarzyszącymi w postaci informacji w katalogach targowych i na oficjalnej stronie internetowej targów, to krajem opodatkowania tych usług powinna być Polska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju, przez które - w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy - rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W przypadku świadczenia usług istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług, jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W tym miejscu wskazać należy, że na potrzeby Rozdziału 3 „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług” ustawy o VAT w art. 28a ustawodawca zawarł definicje podatnika.

W myśl art. 28a ww. ustawy o VAT na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:

1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

3.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powyższy artykuł wprowadza definicję podatnika, która ma zastosowanie tylko na potrzeby ustalenia miejsca świadczenia usług.

Ogólna zasada dotycząca miejsca świadczenia usług na rzecz podatników wyrażona została w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT.

I tak w myśl art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j i 28n.

W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba lub stałe miejsce zamieszkania, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności ( art. 28b ust. 2 cyt. ustawy o VAT).

Ust. 3 art. 28b stanowi natomiast, iż w przypadku gdy usługobiorca nie posiada siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności, o którym mowa w ust. 2, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym zwykle prowadzi on działalność lub w którym ma on miejsce zwykłego pobytu.

Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Zgodnie z art. 28g ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają.

W myśl ust. 2 ww. artykułu, miejscem świadczenia usług w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, w tym świadczenia usług przez organizatorów usług w tych dziedzinach, świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, jest miejsce, w którym ta działalność faktycznie jest wykonywana.

Ustęp 1 art. 28g dotyczy usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, zaś po drugie, usług pomocniczych do usług, o których mowa wyżej. Przepisy odnoszą się do usług wstępu na te imprezy. Usługa wstępu to usługa, na mocy której nabywcy przyznane zostaje prawo do uczestniczenia w danej imprezie, znajdowania się w miejscu, w którym ta impreza się odbywa. Omawiana reguła ustalania miejsca świadczenia będzie miała zastosowanie także do usług pomocniczych do usług wstępu. Nie chodzi tutaj o usługi pomocnicze do usług z dziedziny kultury, sportu, nauki, edukacji, rozrywki lub podobnych, lecz wyłącznie o usługi pomocnicze do usług wstępu na te imprezy.

Miejsce świadczenia dla usług w dziedzinach kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, które nie obejmują wstępu, ustalane jest na zasadach ogólnych, wynikających z art. 28b ustawy, tzn. w miejscu siedziby (miejscu zamieszkania, stałym miejscu prowadzenia działalności).

Natomiast ust. 2 tegoż artykułu, dotyczy usług z ww. dziedzin świadczonych na rzecz konsumentów (osób niebędących podatnikami). Reguła ta dotyczy usług w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, w tym świadczenia usług przez organizatorów usług w tych dziedzinach. Regulacja ta odnosi się do wszystkich usług w ww. zakresie, nie tylko do usług wstępu.

Miejscem świadczenia jest to miejsce, w którym ta działalność faktycznie jest wykonywana. Będzie to więc to państwo, w którym dana usługa "dzieje się" (w czasoprzestrzeni).

Natomiast zgodnie z art. 28e ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

W tym miejscu wskazać należy, że za usługi związane z nieruchomościami uznano usługi polegające na użytkowaniu i używaniu nieruchomości. Dotyczy to sytuacji, w której usługodawca pozwala usługobiorcy używać (użytkować) nieruchomości w ramach umów o charakterze umowy najmu lub dzierżawy (bądź podobnych), czy też ustanawiając na jego rzecz prawo użytkowania nieruchomości bądź służebności gruntowe, jak i w ogóle w ramach wszelkich transakcji, na mocy których usługobiorca ma prawo używać nieruchomości.

Omawiana reguła ustalania miejsca świadczenia dotyczy także usług polegających na oddaniu do używania (użytkowania) części nieruchomości.

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług w myśl art. 28a ustawy o VAT. W dniach 1-3 marca 2011 r. wziął udział w targach turystyki biznesowej w Wielkiej Brytanii, organizowanych przez firmę mającą swoją siedzibę w Londynie. Umowa pomiędzy Wnioskodawcą a firmą organizującą targi dotyczyła wynajmu powierzchni targowej bez zabudowy, wykonanie przyłączy elektrycznych oraz umieszczenie informacji w katalogach targowych i na stronie internetowej targów. Przedmiotowe usługi były świadczone dla miejsca gdzie Wnioskodawca posiada siedzibę czyli Polski.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż zasadniczo każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być uznawane za odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Jeżeli zatem dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia.

Na podstawie powyższych uregulowań, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, stwierdzić należy, że nabyta usługa obiektywnie tworzy - w aspekcie gospodarczym - jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter. Usługą zasadniczą w niniejszej sprawie jest wykonanie usługi związanej z targami. Na usługę tą składa się szereg usług, w tym najem powierzchni targowej wraz z wykonaniem przyłączy elektrycznych oraz umieszczenie informacji w katalogach targowych i na stronie internetowej targów. Wymienione usługi pomocnicze służą lepszemu wykonaniu usługi związanej z targami w Londynie i pojedynczo nie stanowią celu samego w sobie.

Zatem usługa związana z targami polegająca na wynajmie hali targowej wraz z usługami towarzyszącymi w postaci informacji w katalogach targowych i na oficjalnej stronie internetowej targów świadczona na rzecz kontrahenta, będącego podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT mającego siedzibę poza terytorium kraju, na którym świadczona jest dana usługa nie jest wymieniona w wyjątkach od zasady ogólnej, a zatem miejscem ich świadczenia a zarazem opodatkowania jest terytorium państwa gdzie usługobiorca posiada siedzibę, czy w przedmiotowej sprawie miejscem świadczenia jest terytorium kraju.

Natomiast stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 stosuje się również w przypadku, gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności lub inne miejsce prowadzenia działalności usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach - art. 17 ust. 1a ustawy.

Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 2 cyt. ustawy obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 marca 2011 r., przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się w przypadku świadczenia usług i dostawy towarów, od których podatek należny został rozliczony przez usługodawcę lub dokonującego dostawy towarów na terytorium kraju, z wyjątkiem świadczenia usług, do których stosuje się art. 28b, oraz dostawy gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, dla których w każdym przypadku podatnikiem jest usługobiorca lub nabywca towarów.

W związku z powyżej przedstawionym stanem prawnym oraz opisanym zaistniałym stanem faktycznym, w przypadku gdy usługodawca nie posiada siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju Wnioskodawca obowiązany jest do rozliczenia podatku należnego z tytułu importu usługi związanej z targami turystyki biznesowej w L.

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy, przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, również osoba prawna niebędąca takim podatnikiem, zarejestrowana jako podatnik VAT UE, zgodnie z art. 97.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.