Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-427/16-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-09-09
Teza: Zgodnie z art. 296 tego Kodeksu nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej – służebność osobista. Wprawdzie służebność osobista przysługuje określonej osobie fizycznej, a gruntowa każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości, co nie zmienia istoty tego ograniczonego prawa rzeczowego, iż obciąża ono nieruchomość, na której jest ustanowione to prawo. Oznacza to, że wskutek dokonania darowizny obciążonej służebnością osobistą, obdarowany nie przejmie długu, ciężaru albo zobowiązań darczyńcy – nie zostaje dłużnikiem osobistym. Staje się jedynie dłużnikiem rzeczowym ze względu na nabycie własności nieruchomości obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności. A zatem, umowa darowizny, której przedmiotem jest 1/2 część nieruchomości obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności osobistej nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: darowizna; dług; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; służebność; służebność-służebność osobista; umowa-umowa darowizny
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 30 sierpnia 2016 r. (data wpływ) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny 1/2 części nieruchomości obciążonej służebnością osobistą - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 30 sierpnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny 1/2 części nieruchomości obciążonej służebnością osobistą.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Małżonek Wnioskodawczyni (z którym nie ma rozdzielności majątkowej) chce podarować żonie Justynie Z. udział w nieruchomości wynoszący 1/2 części. Wnioskodawczyni nadmienia, że jej małżonek jest właścicielem zabudowanej nieruchomości rolnej o pow. 33,20 ha, objętej księgą wieczystą a nabytej na podstawie aktu notarialnego – umowa darowizny z dn. 16.02.2007 r., przy czym na tej nieruchomości ustanowił on na rzecz matki Janiny Z. – S. nieodpłatną, dożywotnią służebność osobistą polegającą na prawie mieszkania w całym domu mieszkalnym, ogrzanym i oświetlonym na koszt właściciela z prawem do korzystania z łazienki, kuchni oraz współkorzystania z garażu. Uprawniona może ponadto poruszać się swobodnie po całej nieruchomości. Roczna wartość tego prawa została ustalona na 16.000 zł, co daje skapitalizowaną wartość służebności 160.000 zł.

Obecnie małżonek Wnioskodawczyni chce podarować jej (tj. Justynie Z.) udział w w/w nieruchomości wynoszący 1/2 części.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Wnioskodawczyni prosi o udzielenie odpowiedzi, czy w kontekście opisanej wyżej służebności jaką jej małżonek poczynił wobec swojej matki – będzie musiała w związku z tą darowizną zapłacić podatek od opisanej wyżej służebności?

Jeżeli tak to w jakiej wysokości?

Zdaniem Wnioskodawcy,

Wnioskodawczyni prosi o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych powstałych po stronie Wnioskodawczyni z tytułu udziału w nieruchomości, gdyż sama nie ma takiej wiedzy.

Wnioskodawczyni przypuszcza, jej zdaniem w przedstawionym przypadku podatku nie powinno się naliczać.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 223) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy podatkowi temu podlegają umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy. Umowa darowizny podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy wówczas, jeżeli wskutek takiej czynności obdarowany przejmie długi i ciężary albo zobowiązania darczyńcy, a zatem wstąpi w miejsce dłużnika, który zostaje z nich zwolniony.

W przypadku ocenianej czynności istotne znaczenie ma treść służebności osobistej, jako ograniczonego prawa rzeczowego, określona w przepisach Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 296 tego Kodeksu nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej – służebność osobista. Wprawdzie służebność osobista przysługuje określonej osobie fizycznej, a gruntowa każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości, co nie zmienia istoty tego ograniczonego prawa rzeczowego, iż obciąża ono nieruchomość, na której jest ustanowione to prawo. Oznacza to, że wskutek dokonania darowizny obciążonej służebnością osobistą, obdarowany nie przejmie długu, ciężaru albo zobowiązań darczyńcy – nie zostaje dłużnikiem osobistym. Staje się jedynie dłużnikiem rzeczowym ze względu na nabycie własności nieruchomości obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności.

A zatem, umowa darowizny, której przedmiotem jest 1/2 część nieruchomości obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności osobistej nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.