Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.992.2024.2.DA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-19
Teza: Skutki podatkowe wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie
w zwrocie środków nienależnie pobranych przez bank na
podstawie nieważnej umowy kredytowej.
Słowa kluczowe: banki
kredyt-kredyt bankowy
odsetki-odsetki ustawowe
umowa-nieważność umowy
wypłata
wyrok
świadczenie-świadczenie nienależne
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    16 grudnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej w zakresie skutków podatkowych wypłaty odsetek ustawowych za
    opóźnienie. Uzupełnili go Państwo pismem z 16 lutego 2025 r. (wpływ 16 lutego 2025 r.) –
    w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
        ...
    2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
        ...
    Opis stanu faktycznego
    W wyniku prawomocnego wyroku sądu w 2024 r., dotyczącego unieważnienia umowy
    kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego, zasądzono na rzecz Zainteresowanych
    kwotę 440 332,17 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 24
    sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty. Odsetki zostały zasądzone za opóźnienie w zwrocie
    środków, które bank nienależnie pobrał na podstawie nieważnej umowy kredytowej.
    W uzupełnieniu wniosku wskazano:
    Umowa nr ... o wskazany we wniosku kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „...”
    waloryzowany kursem CHF została zawarta w dniu ... 2008 r. Kredyt został udzielony na
    okres 360 miesięcy.
    Kredytobiorcy to: ... oraz ... (dalej: „Zainteresowani”). Zainteresowana była
    współkredytobiorcą. Pomiędzy Zainteresowanymi istniała i nadal istnieje ustawowa
    wspólność majątkowa małżeńska od ... 1999 r.
    Wszyscy kredytobiorcy zgodnie z zawartą umową odpowiadają za spłatę kredytu
    solidarnie, a więc do pełnej wysokości.
    Kredyt został zaciągnięty w banku ... z siedzibą w ... Oddział Bankowości Detalicznej w ...
    (obecnie ... z siedzibą w ...). Siedziba banku znajduje się w państwie członkowskim Unii
    Europejskiej.
    Cel zaciągnięcia kredytu: zakup na rynku pierwotnym działki gruntu nr A, zabudowanej
    domem mieszkalnym, położonej w ... przy ul. ... oraz na pokrycie kosztów opłat
    okołokredytowych.
    Pozew został wniesiony do Sądu w dniu 15 lipca 2022 r. przez Zainteresowanych,
    reprezentowanych przez adwokata ....
    Pozew zawierał następujące roszczenia:
    1) ustalenie nieważności całej umowy nr ... o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „...”
      waloryzowany kursem CHF zawartej w dniu ... 2008 r. na podstawie art. 58 k.c. w zw. z
                            1art. 69 ustawy-Prawo bankowe i art. 353 k.c.;
    2) zasądzenie od pozwanej solidarnie na rzecz powodów kwoty 440 332,17 zł wraz z
      ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia
      zapłaty z uwagi na uiszczanie nienależnych świadczeń na podstawie ww. umowy;
        ewentualnie (w przypadku nieuznania żądania wskazanego w pkt 1 i 2 za zasadne):
    3) zasądzenie od pozwanej solidarnie na rzecz powodów kwoty 141 231,86 zł wraz z
      ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia
      zapłaty − wskutek uznania niektórych postanowień ww. umowy za abuzywne w
                1rozumieniu art. 385 k.c. i tym samym bezskuteczne względem powodów;

    4) zasądzenie od pozwanej solidarnie na rzecz powodów kosztów procesu, w tym
      kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych;
    5) zasądzenie od pozwanej solidarnie na rzecz powodów odsetek ustawowych za
      opóźnienie od kwoty kosztów procesu liczonych od dnia uprawomocnienia orzeczenia
      w tym przedmiocie do dnia zapłaty;
    6) przeprowadzenie rozprawy;
    7) w razie przeprowadzenia posiedzenia przygotowawczego zwolnienie powodów z
                                                  5konieczności bezpośredniego udziału w tym posiedzeniu na podstawie art. 205 §3 k.p.
      c., gdyż udział pełnomocnika będzie wystarczający;
    8) rozpoznanie sprawy także pod nieobecność powodów oraz ich pełnomocnika;
    9) wydanie wyroku zaocznego w przypadkach prawem przewidzianych;
    10) nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności w razie spełnienia przesłanek
      z art. 333 § 3 k.p.c.;
    11) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu pozwu.
    Sąd określił należną kwotę odsetek: odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od dnia 24
    sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty.
    W wyroku Sąd zasądził na rzecz Zainteresowanych łączną kwotę do wypłaty wraz z
    odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
    W skład wypłaconej kwoty wchodziły:
    - zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 440 332,17 zł,
    - odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od dnia 24 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty,
    - zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 11 834 zł tytułem zwrotu
      kosztów postępowania, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia
      uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
    Odsetki ustawowe za opóźnienie, o których mowa we wniosku, dotyczyły odsetek
    ustawowych za opóźnienie w wypłacie należności.
    Data wyroku unieważniającego umowę kredytu: ... 2022 r. - Sąd Okręgowy w ... II Wydział
    Cywilny.
    Data uprawomocnienia ww. wyroku: ... 2024 r. - Sąd Apelacyjny w ... I Wydział Cywilny.
    Sąd unieważnił umowę kredytu hipotecznego z powodu zawarcia w niej klauzul
    abuzywnych, czyli niedozwolonych postanowień umownych, które rażąco naruszają
    interesy konsumenta.
    Kluczowe powody unieważnienia umowy:
    - niejednoznaczne i jednostronne określenie kursu waluty: Umowa kredytowa zawierała
      klauzule indeksacyjne, które odsyłały do tabeli kursów walut obcych banku. Sąd uznał,
      że te postanowienia nie były jednoznaczne i umożliwiały bankowi dowolne ustalanie
      kursów kupna i sprzedaży waluty, co stawiało kredytobiorcę w niekorzystnej pozycji.
      Bank miał bowiem możliwość jednostronnej zmiany kursu, co wpływało na wysokość
      rat kredytu i ostateczne zobowiązanie kredytobiorcy;
    - brak wpływu konsumenta na kurs waluty: Kredytobiorcy nie mieli żadnego wpływu na
      sposób, w jaki bank ustalał kursy franka szwajcarskiego. Oznaczało to, że ryzyko
      związane z wahaniami kursu waluty spoczywało w całości na konsumentach;
    - sprzeczność z dobrymi obyczajami: Sąd uznał, że takie postanowienia umowne są
      sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumentów.
    Podstawa prawna unieważnienia umowy

    Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na kilku podstawach prawnych:
    - art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego: Mówi on o nieważności czynności prawnej sprzecznej z
      ustawą albo zasadami współżycia społecznego;
        1- art. 385 Kodeksu cywilnego: dotyczy klauzul abuzywnych w umowach zawieranych z
      konsumentami;
    - art. 69 ustawy Prawo bankowe: określa, co powinna zawierać umowa kredytu.
    Konsekwencje unieważnienia umowy
    Unieważnienie umowy kredytu oznacza, że umowa ta od początku nie wywoływała
    żadnych skutków prawnych. W związku z tym strony umowy są zobowiązane do
    wzajemnego zwrotu świadczeń. Oznacza to, że bank musi zwrócić kredytobiorcom
    wpłacone przez nich raty kredytu, a kredytobiorcy muszą zwrócić bankowi kwotę kredytu,
    którą otrzymali.
    Ustalenia zawarte w wyroku Sądu
    Po rozpoznaniu w dniu ... 2022 r. w ... na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa ...,
    ... przeciwko ... w ... o zapłatę i ustalenie:
    1) ustala, że umowa nr ... o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „...,, waloryzowany
      kursem CHF, zawarta w dniu ... 2008 r. pomiędzy powodami a pozwanym, jest
      nieważna;
    2) zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 440 332,17 zł z odsetkami
      ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 24 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty;
    3) oddala powództwo w pozostałym zakresie;
    4) zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 11 834 zł tytułem zwrotu
      kosztów postępowania, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia
      uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
    Kwota do wypłaty oraz odsetki ustawowe za opóźnienie, o których mowa we wniosku
    zostały zasądzone w związku z unieważnieniem umowy nr ... o kredyt hipoteczny dla osób
    fizycznych „...”, waloryzowany kursem CHF, zawartej dnia ... 2008 r.
    W dniu 9 grudnia 2024 r. bank wypłacił łącznie Zainteresowanym zasądzoną w wyroku
    kwotę 440 332,17 zł oraz kwotę odsetek 156 226,23 zł.
    Wysokość należnej kwoty do wypłaty łącznie na rzecz Zainteresowanych − 440 332,17zł:
    · Podstawa roszczenia Powodów: Powodowie (Zainteresowani) w pozwie głównym
      domagali się ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego oraz zasądzenia
      kwoty 440 332,17 zł tytułem zwrotu nienależnych świadczeń. Kwota ta reprezentowała
      sumę wpłat dokonanych przez Nich na rzecz banku w okresie trwania umowy
      kredytowej, tj. od ... 2008 r. do ... 2021 r.
    · Ustalenia Sądu: Sąd ustalił, że w okresie od ... 2008 r. do ... 2021 r. powodowie łącznie
      wpłacili na rzecz pozwanego 440 332,17 zł. Szczegółowy rozkład tej kwoty obejmował:
    - sumę rat kredytowych uiszczonych w PLN: 419 537,33 zł;
    - prowizję za uruchomienie kredytu: 4 867,20 zł;
    - prowizję za ubezpieczenie kredytu: 973,44 zł;
    - sumę składek z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego: 3 684,42 zł;
    - sumę składek z tytułu ubezpieczenia nieruchomości: 5 423,42 zł;
    - sumę składek z tytułu ubezpieczenia Pakiet Bezpieczna spłata: 5 846,36 zł.
    · Orzeczenie Sądu: Sąd uznał, że umowa kredytowa jest nieważna w całości na podstawie
      art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego. Przyczyną nieważności było uznanie za abuzywne

      (niedozwolone) klauzul indeksacyjnych w umowie, tj. postanowień dotyczących
      waloryzacji kredytu kursem CHF, a konkretnie:
    - § 10 ust. 4 umowy - dotyczący przeliczania rat kapitałowo-odsetkowych na złote według
      kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej banku;
    - § 22 ust. 2 i 3 regulaminu - precyzujące sposób przeliczania rat na złote według kursu
      sprzedaży CHF z tabeli kursowej banku.
    · Kryteria i okoliczności uznania klauzul za abuzywne: Sąd uznał, że ww. klauzule są
      abuzywne, ponieważ:
    - nie były jednoznaczne i transparentne - nie określały w sposób jasny i zrozumiały dla
      konsumenta mechanizmu ustalania kursów walut, pozostawiając to w wyłącznej gestii
      banku. Odesłanie do tabeli kursowej banku bez wskazania kryteriów Jej tworzenia
      dawało bankowi arbitralną możliwość kształtowania kursów;
    - kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i
      rażąco naruszały jego interesy - umożliwiały bankowi nieograniczone ustalanie kursów
      kupna i sprzedaży waluty, prowadząc do nieuzasadnionego wzrostu zobowiązań
      kredytobiorcy i zysku banku. Zastosowanie kursu kupna przy ustalaniu kwoty kredytu i
      kursu sprzedaży przy spłacie rat generowało dodatkowy zysk dla banku;
    - nie były indywidualnie negocjowane - pochodziły z wzorca umowy przygotowanego
      przez bank, a powodowie nie mieli wpływu na ich treść.
    · Skutek nieważności umowy i bezpodstawne wzbogacenie: Sąd, powołując się na art. 410
      § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c., stwierdził, że stwierdzenie nieważności umowy kredytu ex
      tunc (od momentu zawarcia) powoduje, że świadczenia spełnione przez powodów w
      wykonaniu tej umowy stały się nienależne. W związku z tym, bank jest zobowiązany do
      zwrotu uzyskanej korzyści, czyli kwoty 440 332,17 zł, którą powodowie wpłacili w
      okresie trwania nieważnej umowy. Sąd uwzględnił powództwo główne w
      przeważającej części, zasądzając zwrot tej kwoty.
    Kwota odsetek ustawowych za opóźnienie wypłacona na rzecz Zainteresowanych:
    Podstawa prawna: Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie przepisów
    Kodeksu cywilnego regulujących kwestię odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
    pieniężnego, prawdopodobnie w oparciu o art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z
    przepisami określającymi wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.
    Bank nie wystawił Zainteresowanym informacji PIT-11.
    Ponadto w uzupełnieniu wniosku Zainteresowani wskazali, że w wyniku prawomocnego
    wyroku Sądu z 2024 r., dotyczącego unieważnienia umowy kredytu hipotecznego „...”, nr
    ..., indeksowanego do franka szwajcarskiego, zasądzono solidarnie na rzecz
    Zainteresowanych, jako kredytobiorców i podatników podatku dochodowego od osób
    fizycznych, kwotę 440 332,17 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od
    dnia 24 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty. Odsetki te zostały zasądzone jako konsekwencja
    opóźnienia ... w zwrocie środków, które bank nienależnie pobrał od Zainteresowanych na
    podstawie nieważnej umowy kredytowej.

## Pytanie

W związku z powyższym, w kontekście przepisów podatkowych regulujących podatek
    dochodowy od osób fizycznych w Polsce, w szczególności ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, Zainteresowani proszą o wyjaśnienie, czy zasądzone na rzecz
    Zainteresowanych odsetki ustawowe za opóźnienie, wynikające z prawomocnego wyroku
    Sądu i naliczone od daty wezwania do zapłaty, stanowią dla Zainteresowanych, jako
    podatników, przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób

    fizycznych? Jeśli tak, to jakie konkretne prawa i obowiązki podatkowe ciążą na
    Zainteresowanych w związku z otrzymaniem tych odsetek, w szczególności w zakresie ich
    wykazania w zeznaniu podatkowym i ewentualnej zapłaty podatku?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zasądzone odsetki ustawowe za opóźnienie stanowią konsekwencję opóźnienia ... w
    zwrocie środków pieniężnych, które bank nienależnie pobrał od Zainteresowanych na
    podstawie nieważnej umowy kredytowej. Zdaniem Zainteresowanych, biorąc pod uwagę
    charakter prawny i ekonomiczny tych odsetek, nie stanowią one przychodu podlegającego
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Podstawy prawne i argumentacja
    Kompensacyjny charakter odsetek. Zasądzone odsetki pełnią funkcję wyłącznie
    kompensacyjną. Nie są one formą wynagrodzenia kapitału ani zyskiem z inwestycji. Ich
    celem jest zrekompensowanie Zainteresowanym, jako kredytobiorcom, uszczerbku
    majątkowego wynikającego z czasowego pozbawienia Zainteresowanych możliwości
    dysponowania Ich środkami.
    Brak trwałego przysporzenia majątkowego o charakterze dochodowym. Otrzymanie
    odsetek nie powoduje realnego i trwałego przysporzenia majątkowego o charakterze
    dochodowym. Są one formą restytucji, mającą na celu wyrównanie poniesionej straty
    finansowej.
    Podstawa prawna. Zainteresowani swoje stanowisko opierają na przepisach ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. W szczególności Zainteresowani wskazują na:
    · art. 2 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych − określa, co podlega
      opodatkowaniu,
    · art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy−- przewiduje zwolnienie z opodatkowania dla
      odszkodowań i zadośćuczynień.
    Chociaż zasądzone odsetki nie są stricte odszkodowaniem, ich funkcja ekonomiczna jest
    zbliżona do świadczeń odszkodowawczych, a zatem powinny być traktowane na gruncie
    prawa podatkowego w sposób analogiczny.
    Wniosek
    W świetle powyższych argumentów, Zainteresowani proszą o potwierdzenie Ich
    stanowiska i wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej potwierdzającej, że zasądzone
    na rzecz Zainteresowanych odsetki ustawowe za opóźnienie, wynikające z prawomocnego
    wyroku Sądu, w sprawie o sygn. akt ..., nie stanowią przychodu podlegającego
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Jednocześnie Zainteresowani wnoszą o jasne wskazanie, jakie konkretne prawa i
    obowiązki podatkowe będą na Nich ciążyć w przypadku, gdyby Urząd Skarbowy
    prezentował odmienne stanowisko w tej kwestii.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

    Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że
    każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest
    sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
    · dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c
      ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
    · dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra
      właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy
      Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach
      uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego
    przepisu:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
      pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
      zainkasował, objął w posiadanie”;
    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
      takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
      odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do
      swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości
      pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone
      pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane
    jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.
    in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
    Źródła przychodów
    Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Wśród nich ustawodawca wyodrębnił – w
    punkcie 9 ww. przepisu – „inne źródła”.

    Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały
    uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww.
    ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym
    przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Skutki podatkowe zwrotu nienależnie pobranych świadczeń
    Z opisu sprawy wynika, że Sąd w wyroku z dnia ... 2022 r., uprawomocnionym w dniu ...
    2024 r., unieważnił umowę kredytu hipotecznego zawartą w dniu ... 2008 r. zasądzając od
    banku na rzecz Zainteresowanych m.in. zwrot kwoty 440 332,17 zł wraz z odsetkami
    ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 24 sierpnia 2021 r. (tj. od daty wezwania do
    zapłaty) do dnia zapłaty. Odsetki te zostały zasądzone za opóźnienie w zwrocie środków,
    które bank nienależnie pobrał na podstawie nieważnej umowy kredytowej. W dniu 9
    grudnia 2024 r. bank wypłacił łącznie Zainteresowanym zasądzoną w wyroku kwotę 440
    332,17 zł oraz kwotę odsetek 156 226,23 zł.
    Wskazać należy, że stosownie do art. 410 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks
    cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub
      nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa
      świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli
      czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna
      po spełnieniu świadczenia.
    Należy wyjaśnić, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29
    sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
    Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.

    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji
    podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
    otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z
    definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru
    zwrotnego.
    Skoro zatem mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń, to należy
    uznać, że zwrot ten nie stanowi dla Zainteresowanych przychodu.
    W przypadku zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej umowy kredytowej, klient
    otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma
    zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla
    celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Zatem, po stronie
    Zainteresowanych jako kredytobiorców nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Skutki podatkowe wypłaty odsetek za opóźnienie
    W złożonym wniosku wątpliwości Zainteresowanych dotyczą kwestii opodatkowania
    zasądzonych wyrokiem odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zwrotu nienależnie
    pobranych świadczeń, liczonych od dnia 24 sierpnia 2021 r. (tj. od daty wezwania do
    zapłaty) do dnia zapłaty.
    Wskazać należy, że różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania,
    zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do
    zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww.
    tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień
    przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od
    podatku dochodowego.
    Wyjaśnić zatem należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2
    ustawy Kodeks cywilny:
      § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel
      może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i
      chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik
      odpowiedzialności nie ponosi.
      § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki
      ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego
      Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest
      oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie
      według tej wyższej stopy.
    Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu.
    Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość
    zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy
    przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
    Ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych
    ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów)
    uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.
    Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy:

      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty
      należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od
      podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji
      podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które
    spełniają równocześnie dwa warunki:
    1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,
    2) świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem
      dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów
      Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.
    Skoro zatem, kwota zwrotu nienależnie pobranych przez bank rat kredytu, którą
    Zainteresowani otrzymali, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych, to wypłacone odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie ww. kwoty zwrotu,
    liczone od dnia 24 sierpnia 2021 r. (tj. od daty wezwania do zapłaty) do dnia zapłaty,
    korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W konsekwencji, zasądzone wyrokiem sądu ww. odsetki ustawowe za opóźnienie są
    zwolnione od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy.
    Państwa stanowisko o zwolnieniu odsetek za zwłokę od opodatkowania jest więc
    prawidłowe, jednakże nie dlatego, że otrzymany przez Państwo zwrot świadczeń podlega
    zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy (jak wskazują w swoim
    stanowisku), lecz z tego względu, że otrzymany zwrot w ogóle nie stanowi dla Państwa
    przychodu podatkowego (nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym). Nie
    mamy tutaj bowiem do czynienia z odszkodowaniem, lecz zwrotem nienależnie
    pobranych świadczeń.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
    Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie
    podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ
    wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia
    przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego.
    Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie
    wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do
    określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji
    wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.
    j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania
    indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego
    (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania
    podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania
    okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ
    nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności
    podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które
    zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego
    w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan
    faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana
    interpretacja nie będzie Państwa chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu
    faktycznego.

    Wyjaśnić również należy, że Organ wydając interpretacje w trybie ww. przepisu, nie odnosi
    się do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania
    obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek
    dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu, zachowania się
    zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia
    podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji
      ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    Pan ... (Zainteresowany będący stroną postępowania) – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej)
    ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.