Informacja Ministerstwa Finansów przekazywana do mediów na zapytania dziennikarzy
Organ: Ministerstwo Finansów
Data wydania: 2023-04-19
Teza: Odliczanie zapłaconych w roku podatkowym składek na ubezpieczenia społeczne - powiązanie ze źródłem przychodów, z którym był związany obowiązek opłacania tych składek.
Słowa kluczowe: odliczenia-odliczenie od dochodu; składki-składki na ubezpieczenie społeczne; składki-składki ZUS
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Podstawa obliczenia i wysokość podatku.-Podstawa opodatkowania. Odliczenia.-Odliczanie składek na ubezpieczenia społeczne.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 26-ust. 1-pkt 2

**Pytanie dziennikarza:**

Polski Ład wprowadził regulacje dające możliwość odliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez przedsiębiorców stosujących opodatkowanie podatkiem liniowym, ryczałtem ewidencjonowanym oraz opłacających kartę podatkową (w limitowanej wysokości). Prawo do odliczania składki zdrowotnej przysługuje wyłącznie od przychodów osiąganych z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w danej formie, zapłaconej w roku podatkowym z tytułu tej działalności.

Natomiast przepisy dotyczące odliczania od dochodu (przychodu) składek na ubezpieczenia społeczne nie zawierają takich obostrzeń. Prawo do odliczania składek na ubezpieczenia społeczne nie jest powiązane ze źródłem przychodu, z tytułu którego są one opłacane. Odliczeniu podlegają składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zapłacone w roku podatkowym na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe lub potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika.

W praktyce mogła mieć miejsce sytuacja, w której podatnik w pierwszej połowie 2022 r. prowadził działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a od 1 lipca 2022 r. wybrał opodatkowanie według skali podatkowej. Czy podatnik w PIT-28 mógł odliczyć od przychodów składki na ubezpieczenia społeczne zapłacone z tytułu tej działalności w całym 2022 r.? Czy jednak powinien tu zastosować podobne rozwiązanie jak przy uzyskiwaniu przychodów z różnych źródeł, wskazane przez Ministerstwo Finansów w piśmie przesłanym do naszego Wydawnictwa w dniu 23 marca 2016 r., w którym czytamy:

_„(…) podatnik opłacający składki na ubezpieczenia społeczne zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z osiąganiem konkretnych przychodów lub prowadzeniem określonej działalności, w pierwszej kolejności odlicza opłacone składki w ramach tego źródła przychodów. Czyli przychody z tytułu działalności gospodarczej opodatkowanej np. w formie ryczałtu ewidencjonowanego, w pierwszej kolejności pomniejsza o składki na ubezpieczenia społeczne należne w związku z prowadzeniem tej działalności. Jeżeli przychód ten jest niższy niż opłacone składki, a podatnik jednocześnie osiąga inne przychody, np. z umowy zlecenia, opodatkowane według skali podatkowej, nieodliczoną część składki może odliczyć od tych innych przychodów. (…)”_

Czy takie podejście jest aktualne, skoro przepisy nie warunkują prawa do odliczania składek na ubezpieczenia społeczne od źródła przychodu, z tytułu którego są one opłacane?

**Odpowiedź Ministerstwa Finansów na zapytanie dziennikarza:**

Obowiązujące przepisy ustawy PIT oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne pozwalają na odliczenie zapłaconych w roku podatkowym składek na ubezpieczenia społeczne, bezpośrednio na własne ubezpieczenia społeczne podatnika oraz osób z nim współpracujących bez wskazania, że odliczenie należy powiązać z przychodami ze źródła, z którym związany był obowiązek ich opłacenia. Inaczej jest w przypadku odliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne podatnika oraz osób z nim współpracujących. Począwszy od 2022 r., wyłącznie podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, którzy opłacają składki w związku z prowadzeniem działalności, z której dochody/przychody są opodatkowane podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową, mogą zmniejszyć odpowiednio dochód/przychód/podatek w formie karty podatkowej, o część tych składek.

Biorąc więc pod uwagę obowiązujące przepisy, **nie ma uzasadnienia dla konieczności powiązania możliwości odliczania składek na ubezpieczenia społeczne w pierwszej kolejności ze źródłem przychodów, z którym był związany obowiązek opłacania tych składek**.