Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-835/08-4/MG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-09-02
Teza: nie ustalanie wartości czynszowej użyczonej nieodpłatnie części nieruchomości, na potrzeby siedziby firmy realizującej cele społecznie użyteczne
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; koszt-koszty uzyskania przychodów; lokal-lokal mieszkalny; obowiązek-obowiązek podatkowy; umowa-umowa użyczenia; użytkowanie (używanie)-nieodpłatne używanie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 16 (uchylony); [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 16a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 19.05.2008 r. (data wpływu 21.05.2008 r.) oraz w uzupełnieniu wniosku z dnia 29.07.2008 r. (data wpływu 06.08.2008 r.) stanowiącego odpowiedź na wezwanie z dnia 23.07.2008 r. Nr IPPB2/415-835/08-2/MG o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie nie ustalania wartości czynszowej użyczonej nieodpłatnie części nieruchomości, na potrzeby siedziby firmy realizującej cele społecznie użyteczne - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21.05.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie nie ustalania wartości czynszowej użyczonej nieodpłatnie części nieruchomości, na potrzeby siedziby firmy realizującej cele społecznie użyteczne.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni wraz ze współmałżonkiem Panem S. W. jest właścicielem mieszkania przy ul. L…w W…. Jako pełnoprawni właściciele lokalu mieszkalnego zamierzają użyczyć nieodpłatnie jego część (1 pokój o pow. 10,70 m2 ) Panu M. S., właścicielowi firmy „XX”, na potrzeby siedziby firmy, której przedmiot działalności gospodarczej dotyczy m.in. kultury fizycznej, sportu, rekreacji, rozrywki, badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie nauk przyrodniczych, biotechnologii, organizacji imprez turystycznych (PKD: 72.11.Z, 72.19.Z, 79.11, 79.12.Z, 85.51.Z, 85.59.Z, 85.60.Z, 90.01.Z, 93.11.Z, 93.12.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.Z).

Powołując się na art. 16 ust. 2 obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) Wnioskodawczyni uważa, że w opisanym wyżej przypadku nie ustala się wartości czynszowej lub jego części, a wiec wydatki związane ze wskazaną nieruchomością w przypadku Wnioskodawczyni i jej męża nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.

Z uwagi na stwierdzone we wniosku braki formalne, pismem z dnia 23.07.2008 r. Nr IPPB2/415-835/08-2/MG tut. Organ wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   wskazanie statusu prawnego nieruchomości, której część ma być przedmiotem nieodpłatnego użyczenia (czy jest to: budynek mieszkalny, lokal mieszkalny stanowiący odrębną własność, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego?).

Wnioskodawczyni doprecyzowała wniosek pismem z dnia 29.07.2008 r. (data wpływu 06.08.2008 r.) oświadczając, że nieruchomość będąca przedmiotem nieodpłatnego użyczenia ma status spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawczyni będąc wspólnie z mężem właścicielem mieszkania przy ul. L…w W… i użyczając jego część (1 pokój) Panu M.S., właścicielowi firmy „XX” na potrzeby siedziby firmy, której przedmiot działalności gospodarczej dotyczy m.in. kultury fizycznej, sportu, rekreacji, rozrywki, badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie nauk przyrodniczych, organizacji imprez turystycznych będą zwolnieni z wnoszenia opłat w urzędzie skarbowym, w związku z użyczeniem tego lokalu, zgodnie z obowiązującym źródłem prawa (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, art. 16 ust. 2) i czy wydatki związane z użyczeniem wskazanej nieruchomości, stanowią koszt uzyskania przychodów?

Zdaniem Wnioskodawczyni:

W opinii Wnioskodawczyni i jej współmałżonka opartej na wskazanym akcie prawnym, zwolnieni są z wnoszenia opłaty w urzędzie skarbowym, w związku z użyczeniem części lokalu mieszkalnego przy ul. L…w W… (1 pokój) Panu M. S., właścicielowi firmy „XX” na potrzeby siedziby firmy. Wnioskodawczyni nadmieniła, iż informację taką uzyskała z infolinii Krajowej Informacji Podatkowej. Jednakże chcąc mieć pewność co do poprawności interpretacji opisanej sytuacji Wnioskodawczyni prosi o stanowisko w tej sprawie.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje.

W myśl generalnej zasady wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t .j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do uregulowań zawartych w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy nieruchomości lub ich części stanowią jedno ze źródeł przychodów podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie stosownie do art. 16 ust. 1 ww. ustawy za przychód z nieruchomości odstąpionych bezpłatnie w całości lub części do używania innym osobom fizycznym i prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej uważa się wartość czynszową, stanowiącą równowartość czynszu, jaki przysługiwałby od tych osób w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości. Nie jest jednak przychodem wartość czynszowa lokali lub budynków mieszkalnych udostępnionych osobom pozostającym z podatnikiem w stosunku pracy, dla których stanowi ona nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1.

Natomiast z art. 16 ust. 2 ustawy wynika, że jeżeli właściciel nieruchomości używa jej na własne potrzeby lub potrzeby członków rodziny albo oddał bezpłatnie nieruchomość lub jej część do użytku na cele działalności naukowej, naukowo-technicznej, oświatowej, oświatowo -wychowawczej, kulturalnej, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zdrowotnej i społecznej inwalidów, kultu religijnego oraz związkom zawodowym, nie ustala się wartości czynszowej tej nieruchomości lub części, a wydatki związane z nieruchomością nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.

Umowa użyczenia jest jedną z umów nazwanych, obok najmu i dzierżawy, regulujących zasady używania rzeczy.

Zgodnie z art. 710 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) użyczenie jest umową, przez którą użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu przez czas oznaczony lub nie oznaczony na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Istotą tej umowy jest jej bezpłatny charakter, co oznacza, że biorący w używanie nie ma obowiązku dokonywania żadnych świadczeń i opłat na rzecz dającego do bezpłatnego używania. Jednakże, co do zasady, umowa użyczenia rodzi skutki podatkowe dla obu stron umowy, co wynika z powołanego art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zacytowany przepis art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi o odstąpieniu nieruchomości. Jednakże wobec braku w polskim prawie podatkowym definicji legalnej "nieruchomości" - celowe jest przy określeniu tego pojęcia posłużenie się zewnętrzną wykładnią systemową. Definicja nieruchomości znajduje się w art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, według której nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Występują zatem trzy rodzaje nieruchomości: grunty, budynki, części budynków.

Grunty to części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności. Nieruchomości gruntowe są wydzielone z otaczających gruntów, w związku z czym stanowić mogą samodzielny przedmiot obrotu.

Drugi rodzaj nieruchomości, czyli budynki mogą występować jako części składowe gruntu, albo też być odrębnymi przedmiotami własności. Budynek stanowi część składową gruntu, jeżeli jest trwale związany z gruntem. Budynek trwale z gruntem związany może także wyjątkowo stanowić odrębną nieruchomość.

Następuje to wówczas, gdy na mocy przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Dotyczyć to będzie przede wszystkim własności budynków postawionych na danym gruncie przez jego wieczystego użytkownika.

Odrębnymi nieruchomościami mogą być również części budynków. Są to lokale. W myśl art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości.

Częściami nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie są zatem te lokale, których posiadacz dysponuje względem nich ograniczonymi prawami rzeczowymi, takimi jak spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokali mieszkalnych lub użytkowych, co ściśle wynika z art. 244 § 1 ustawy Kodeks cywilny. W związku z tym lokale te - jako takie - nie stanowią źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie można mówić o przychodach z nieruchomości, o których mowa w art. 16 ww. ustawy.

Przychody z odpłatnego lub nieodpłatnego udostępnienia przedmiotowych lokali nie są przychodami z nieruchomości.

Członkowie spółdzielni nie są bowiem w sensie cywilnoprawnym ani właścicielami, ani też współwłaścicielami nieruchomości spółdzielni, obejmującej również lokale mieszkalne.

Zatem udostępnieniem nieruchomości ani w całości, ani w części, nie jest oddanie do bezpłatnego używania lokalu, do którego przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Przychód, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w tej sytuacji nie powstaje.

Z analizy przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego i jego uzupełnieniu wynika, iż w przypadku nieodpłatnego użyczenia przez Wnioskodawczynię części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (1 pokój) właścicielowi firmy „F”, na potrzeby siedziby firmy realizującej cele społecznie użyteczne, nie będą miały zastosowania przepisy art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z czym przychód z tego tytułu należy zakwalifikować do przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. do przychodów z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze.

Wysokość tego przychodu winna być ustalona w oparciu o art. 11 ust. 2a pkt 3 ww. ustawy, z którego wynika, że jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku wartość pieniężną z tego tytułu ustala się w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lokalu lub budynku.

Natomiast ustalając dochód z tego tytułu stanowiący podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, przyjmując, że Wnioskodawczyni będzie rozliczać się na zasadach ogólnych, przychód ustalony na podstawie powołanego powyżej art. 11 ust. 2a pkt 3 ustawy będzie mógł być pomniejszony o prawidłowo udokumentowane, poniesione przez Wnioskodawczynię wydatki związane z użyczoną nieodpłatnie częścią spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 22 ust. 1 omawianej ustawy, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Zaznaczyć jednak należy, że na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy Kodeks cywilny regulującej prawa i obowiązki stron umowy użyczenia stwierdzić należy, iż używającego obciążają zwykłe koszty używania rzeczy oraz utrzymania jej w stanie niepogorszonym. Używającego można zatem obciążyć obowiązkiem regulowania określonych należności, np. za różne postaci energii, wywóz nieczystości, zużycie wody, gazu, drobne remonty i konserwację przedmiotu użyczenia. Wobec powyższego, w przypadku zawarcia umowy nieodpłatnego użyczenia zawierającej takie postanowienia, wydatki te nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu dla użyczającego (właściciela).

Jednocześnie mając na uwadze, że w złożonym wniosku Wnioskodawczyni podaje, iż opisana sytuacja dotyczy także współmałżonka, zaznacza się, że wskazane w niniejszej interpretacji przepisy podatkowe odnoszą się również do małżonka Wnioskodawczyni, z tym, że zgodnie z art. 14k § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zastosowanie się do niej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego tę interpretację nie może szkodzić – również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej – tylko Wnioskodawczyni.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.