Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-1119/09-2/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-12-23
Teza: Czy w opisanym stanie faktycznym na wnioskodawcy, jako płatniku ciąży obowiązek pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłacanych, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, kierowcom diet z tytułu odbywanych podróży służbowych, tj. podróży poza miejscem świadczenia pracy wskazanym w umowie i pracę, które to miejsce oznaczono jako siedzibę pracodawcy?
Słowa kluczowe: dieta; pracownik; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 9 października 2009 r. (data wpływu 15 października 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnień przedmiotowych **– jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 15 października 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnień przedmiotowych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca zajmuje się transportem samochodowym, kolejowym i działalnością wspomagającą transport. w związku z tym Wnioskodawca zatrudnia na podstawie umowy o pracę pracowników na stanowisku kierowca w transporcie krajowym i międzynarodowym. Jako miejsce świadczenia pracy w umowie wskazano siedzibę pracodawcy. Kierowcy wykonują swoje obowiązki na podstawie zleceń transportowych przekazywanych przez spedytorów zatrudnionych w spółce. Zlecenia te obejmują transport na terenie kraju oraz Europy Zachodniej. Za czas odbywania przez kierowców podróży służbowych, tj. podróży poza miejscem świadczenia pracy wskazanym w umowie o pracę, tj. poza siedzibą pracodawcy – Wnioskodawca wypłaca kierowcom stosowne należności z tego tytułu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa w szczególności diety za podróże służbowe. Świadczenia te mieszczą się w zakresie wysokości, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w opisanym stanie faktycznym na Wnioskodawcy, jako płatniku ciąży obowiązek pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaconych, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, kierowcom diet z tytułu odbywanych podróży służbowych, tj. podróży poza miejscem świadczenia pracy wskazanym w umowie o pracę, które to miejsce oznaczono jako siedzibę pracodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym na Wnioskodawcy, jako płatniku nie ciąży obowiązek pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłacanych, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, kierowcom diet z tytułu odbywanych podróży służbowych, tj. podróży poza miejscem świadczenia pracy wskazanym w umowie o pracę, które to miejsce oznaczono jako siedzibę pracodawcy.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. u. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) (dalej: UPDOF) wolne od podatku są diety oraz inne należności za czas podróży służbowej pracownika do wysokości określonej w odrębnych przepisach, tj. w przepisach dwóch rozporządzeń z dnia 12 grudnia 2002 r., a zatem w rozporządzeniu w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. u. z 2002 r. Nr 236, poz. 1991 ze zm.) oraz rozporządzeniu w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. u. z 2002 r. Nr 236, poz. 1990 ze zm.).

Definicja podróży służbowej znajduje się w art. 775 § 1 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. z przepisu tego wynika, że pracownik jest w podróży służbowej, jeśli na polecenie pracodawcy odbywa ją i wykonuje w jej ramach określone zadanie służbowe (tzn. związane ze stosunkiem pracy) poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy.

W celu ustalenia stałego miejsca pracy kierowcy należy odwołać się do treści zawartej pomiędzy nim a pracodawcą umowy o pracę, w której zgodnie z art. 29 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy powinno zostać określone miejsce wykonywania pracy przez pracownika. Biorąc pod uwagę daleko idącą zbieżność zakresów znaczeniowych pojęć „stałe miejsce pracy” (art. 775 § 1 Kodeksu pracy) oraz „miejsce wykonywania pracy” (art. 29 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy), uzasadnione jest twierdzenie, że o ile umowa o pracę nie stanowi inaczej, stałe miejsce pracy utożsamiać trzeba z miejscem jej wykonywania określonym w tej umowie. w niniejszym stanie faktycznym w umowach o pracę, które zostaną zawarte przez Wnioskodawcę z kierowcami, zostanie wyraźnie wskazane, że miejscem wykonywania pracy przez kierowców będzie właśnie siedziba pracodawcy.

W związku z powyższym kierowcom zatrudnionym przez Wnioskodawcę na podstawie umowy o pracę, a odbywającym podróże służbowe, tj. podróże poza miejscem świadczenia pracy wskazanym w umowie o pracę, tj. poza siedzibą pracodawcy będą przysługiwać z tego tytułu świadczenia pieniężne z tego tytułu, w tym diety za podróże służbowe. Wskazane powyżej świadczenia będą przysługiwać zatrudnionym przez Wnioskodawcę kierowcom bez względu na częstotliwość odbywanych przez nich podróży służbowych. Zastosowanie w tym wypadku innej wykładni, stanowiłoby wykładnię ścieśniającą art. 775 § 1 Kodeksu pracy, prowadzącą bezpośrednio do obejścia tego przepisu. Podobny rezultat wywoływałoby przypisywanie podróżom służbowym charakteru incydentalnego, na który przecież nie wskazują żadne przepisy prawa. Odmienne stanowisko w tej kwestii pociągałoby za sobą konieczność udzielenia precyzyjnej odpowiedzi na pytanie, w jakich odstępach czasu pracownik może być wysyłany przez pracodawcę poza stałe miejsce wykonywania pracy określone w umowie o pracę, aby taki wyjazd mógł być uznany za podróż służbową?

Odpowiedzi na tak postawione pytanie nie sposób udzielić w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 września 1985 r. (III PZP 37/85, OSNC 1986/6/94)stwierdził, że: „przepisy o dietach i innych należnościach za czas podróży służbowych należą do grupy przepisów płacowych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego powinny być wykładane ściśle z wyłączeniem wykładni rozszerzającej, jak również ścieśniającej”. Wykładnia ścieśniająca art. 775 § 1 Kodeksu pracy wywołuje istotne wątpliwości co do zgodności jej rezultatów z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, o możliwości skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) UPDOF w stosunku do diet wypłacanych kierowcom decyduje tylko i wyłącznie spełnienie przesłanek wynikający z art. 775 § 1 Kodeksu pracy, tj. odbycie podróży i wykonania zadania służbowego na polecenie pracodawcy poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym nie ma on obowiązku, jako płatnik, pobierać od wypłacanych zatrudnionym kierowcom diet i innych świadczeń z tytułu odbywanych przez nich podróży służbowych, na zasadach wskazanych w stanie faktycznym, zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. u. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika - do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.

Odrębnymi przepisami, o których mowa powyżej są przepisy:

*   rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. u. Nr 236, poz. 1990 ze zm.),
*   rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. u. Nr 236, poz. 1991 ze zm.).

Diety przysługujące pracownikowi z tytułu odbytej podróży służbowej, w terminie i w państwie określonym przez pracodawcę, oraz zwrot kosztów za przejazdy, dojazdy, noclegi, a także inne wydatki określone przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie ww. art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Warunkiem niezbędnym dla skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest odbycie przez pracownika podróży służbowej. Przepisy prawa podatkowego nie zawierają definicji podróży służbowej.

Dlatego w tej kwestii należy posłużyć się definicją zawartą w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. u. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Zgodnie z art. 775 § 1 ustawy Kodeks pracy pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

W świetle art. 29 § 1 ww. ustawy określenie w umowie o pracę m.in. miejsca wykonywania pracy, pozostaje w gestii stron stosunku pracy. Pod pojęciem miejsca pracy rozumie się zarówno stały punkt w znaczeniu geograficznym, jak i pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym będzie świadczona praca. Miejsce pracy nie musi pokrywać się z siedzibą zakładu pracy, bowiem te pojęcia nie są tożsame. Decyzje o tym czy pracownik odbywa podróż służbową podejmuje pracodawca wysyłający pracownika poza miejsce określone jako miejsce pracy.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż na Wnioskodawcy, jako płatniku nie ciąży obowiązek pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu świadczeń wypłacanych pracownikom-kierowcom z tytułu odbywanych podróży służbowych, gdyż korzystają one ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do wysokości określonej w ww. rozporządzeniach Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Odnosząc się do powołanego przez Wnioskodawcę wyroku Sądu Najwyższego tut. Organ informuje, że w myśl zasady wyrażonej w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) został on wydany w indywidualnej sprawie i dotyczy wyłącznie tej sprawy, w której zapadł.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.