Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/436-57/14-3/KK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-07-18
Teza: Czy umowa cash pooling podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa nienazwana
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 24 kwietnia 2014 r. (data wpływu 28 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu -**jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.

We wniosku przedstawiony następujący stan faktyczny/zdarzenia przyszłe.

Wnioskodawca (Spółka), która jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny w Polsce i podlega opodatkowaniu w Polsce bez względu na miejsce osiągania przychodów, przystąpiła do systemu zarządzania płynnością finansową (cash pooling) w ramach Grupy B (dalej: „system cash pooling” lub „struktura cash pooling”). Zasady, na których oparte jest działanie systemu cash pooling, reguluje zawarta pomiędzy uczestnikami umowa (dalej: „Umowa”). Spółka pełni rolę uczestnika tego systemu. Ze Spółką do systemu cash pooling przystąpiły również inne podmioty z Grupy B., które jednak nie mają siedziby na terytorium Polski. Zawarcie Umowy umożliwiło optymalizację przepływów pieniężnych w Grupie B., ograniczenie kosztów kredytowania działalności poszczególnych podmiotów, przy równoczesnym ograniczeniu kosztów transakcyjnych oraz administracyjnych.

Zgodnie z podstawowymi założeniami funkcjonowania systemu cash pooling, B.A. (będący podmiotem węgierskim) pełni funkcję „Master Account Holder” (dalej: „Pool Leader”). Pool Leader odpowiedzialny jest za koordynowanie procesu zarządzania płynnością we własnym imieniu, jednak na korzyść, ryzyko oraz koszt pozostałych uczestników systemu cash pooling. Do wykonywania czynności związanych z koordynowaniem procesu zarządzania płynnością Pool Leader wykorzystuje usługi obsługi systemu cash pooling, świadczone przez Bank. Spółka zaznacza, że Bank nie jest podmiotem powiązanym w stosunku do żadnego z uczestników systemu cash pooling.

Pool Leader jest spółką węgierską, podlegającą na Węgrzech opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Dodatkowo, uczestnikiem systemu cash pooling jest też spółka czeska, podlegająca opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania w Republice Czeskiej („Uczestnik”).

Umowa oparta jest na zasadzie tzw. „zero balancing cash pooling”, która zwana jest również cash poolingiem o charakterze rzeczywistym. Cash pooling o charakterze rzeczywistym wiąże się z rzeczywistymi transferami pieniężnymi pomiędzy rachunkami bankowymi uczestników systemu cash pooling, a kontem rozliczeniowym podmiotu zarządzającego, którym w tym przypadku będzie rachunek Pool Leadera (dalej: „Rachunek Główny”). Spółka posiada w Banku rachunek potrzebny do prowadzenia rozliczeń w ramach systemu cash pooling. Stosowne rachunki posiadają pozostali uczestnicy systemu.

Bank dokonuje, na koniec każdego dnia, rozliczeń pomiędzy Rachunkiem Głównym a rachunkami Spółki i innych uczestników systemu cash pooling. Powstałe na rachunkach uczestników systemu cash poolig nadwyżki (tj. salda dodatnie) są przekazywane na Rachunek Główny. W sytuacji, kiedy na rachunku uczestnika systemu cash pooling, w tym również Spółki, pojawi się deficyt (tj. saldo ujemne), to będzie on pokrywany ze środków znajdujących się na Rachunku Głównym. W związku z tym, na koniec każdego dnia saldo środków na rachunku każdego z uczestników systemu cash pooling będzie wynosiło zero. W przypadku wystąpienia przed bilansowaniem salda dodatniego na rachunku Spółki, Spółce przysługują z tego tytułu odsetki. Jednak w przypadku wystąpienia przed bilansowaniem na rachunku Spółki salda ujemnego, Spółka zobowiązana jest do zapłaty odsetek.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowym jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, przystąpienie przez Spółkę do przedstawionego systemu cash pooling oraz czynności realizowane w ramach systemu cash pooling, nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, przystąpienie do przedstawionego systemu cash pooling oraz czynności realizowane w ramach systemu cash pooling, nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca stwierdza, że usługi świadczone w ramach systemu cash pooling, pozostają poza przedmiotem opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotem opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności określone w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

*   umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

*   umowy dożywocia,

*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,

*   ustanowienie hipoteki,

*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

*   umowy depozytu nieprawidłowego,

*   umowy spółki.

Natomiast na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu podlegają również:

*   zmiany umów wskazanych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, oraz

*   orzeczenia sądów i ugody, jeżeli powodują one takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ust 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy.

Zdaniem Wnioskodawcy, w literaturze powszechnie uznaje się, że katalog powyższych czynności jest wyczerpujący. Opodatkowaniu podlegają więc wyłącznie czynności cywilnoprawne, które są wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przesądza o tym użycie w treści tego przepisu terminu „następujące”, wyraźnie odwołującego się do tych czynności cywilnoprawnych, które zostały w nim wymienione (J. Zdanowicz, Podatek od czynności cywilnoprawnych. Komentarz, C.H. Beck, System informacji Prawnej Legalis, komentarz do art. 1, nb. 3).

Wnioskodawca wskazuje, że pogląd ten znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 6 października 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 2215/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że: „Podatkiem od czynności cywilnoprawnych objęte są wyłącznie czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC. Są to czynności prawne nazwane, regulowane przepisami polskiego prawa cywilnego”. W wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. (sygn. akt I SA7G1 722/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że przepisy ustawy o PCC „zawierają zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, objętych podatkiem od tych czynności”. Z kolei w wyroku z dnia 6 października 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 2215/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że „podatkiem od czynności cywilnoprawnych objęte są wyłącznie czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC”.

Zdaniem Wnioskodawcy, ustanawiając zamknięty katalog czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ustawodawca zadecydował tym samym o wyłączeniu innych czynności z zakresu opodatkowania. W konsekwencji, czynności cywilnoprawne, które nie zostały wyraźnie wyliczone w ustawowym katalogu, a także umowy nienazwane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wskazany w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, nie zawiera czynności wykonywanych w ramach opisanego systemu cash pooling (tj. czynności kompleksowego zarządzania płynnością finansową), które są opisane w przedstawionym stanie faktycznym. Co więcej, w opinii Wnioskodawcy, omawiane czynności w ramach struktury cash pooling nie wypełniają znamion żadnej z czynności, wymienionych w tymże zamkniętym katalogu.

Wnioskodawca podkreśla, że umowa cash poolingu pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121; dalej; „K.c.”), w części dotyczącej zobowiązań, nie zawiera przepisów regulujących tego typu umowy. Wnioskodawca wskazuje, że w praktyce cash pooling to forma zarządzania finansami stosowana przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w inny sposób. Istotą jej jest optymalizacja wykorzystania środków będących w dyspozycji podmiotów będących stroną umowy. Dodatkowo, jak podkreśla Minister Finansów: „(\`(...)\`) przedstawiona we wniosku konstrukcja cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestników, niewątpliwie zawiera w sobie pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie. Nie sposób jednak uznać, że wyczerpuje on wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy pożyczki, określone w art. 720 § 1 Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów biorących w nich udział powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash poolingu, posiadający wolne środki, nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i na rzecz którego uczestnika. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot” (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 14 marca 2014 r., sygn. ITPB2/436-237/13/DSZ).

Zdaniem Wnioskodawcy, skoro więc czynności w ramach systemu cash pooling dotyczące kompleksowego zarządzania płynnością finansową nie zostały wymienione w ustawowym, zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, nie będą więc podlegały opodatkowaniu tym podatkiem.

Wnioskodawca wskazuje, że powyższe stanowisko zgodne jest z utrwalonym już stanowiskiem organów podatkowych, wyrażonym m.in. w:

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 14 marca 2014 r., sygn. ITPB2/436-237/13/DSZ,

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 12 marca 2014 r., sygn. IPTPB2/436-149/13-2/TS,

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 3 marca 2014 r., sygn. IPPB2/436-687/13-4/AF,

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. IPPB2/436-515/13-2/LS,

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2013 r., sygn. ILPB2/436-64/13-4/AJ,

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 października 2012 r., sygn. IBPBII/1/436-267/12/MZ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.