Informacja Ministerstwa Finansów przekazywana do mediów na zapytania dziennikarzy
Sygnatura: bn
Organ: Ministerstwo Finansów
Data wydania: 2023-04-18
Teza: Rozliczenie zwrotu ulgi odsetkowej w przypadku unieważnienia umowy kredytu na podstawie wyroku sądu.
Słowa kluczowe: deklaracje; korekta; kredyt; odsetki; odsetki-odsetki od kredytu; skutki podatkowe; sądy; ulga-ulga odsetkowa; zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Podstawa obliczenia i wysokość podatku.-Ulga odsetkowa (kontynuacja praw nabytych); Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zeznania podatkowe.-Zasady składania zeznań podatkowych.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 26b (uchylony); [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 8-art. 45-ust. 3a

**Pytanie dziennikarza Rzeczypospolitej z 27 marca 2023 r.**

Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie kilku kwestii podatkowych związanych z tzw. pozwami frankowymi.

1\. Czy osoba, która wygra proces frankowy i zostanie jej zwrócona kwota wpłacona do banku, a korzystała przez lata z tzw. ulgi odsetkowej, będzie musiała „oddać” odliczenia dokonane w latach ubiegłych z tego tytułu?

2\. Czy ta korekta odliczenia powinna być dokonana za cały okres korzystania z ulgi czy tylko za lata nieprzedawnione?

3\. Czy w takim przypadku będzie konieczne naliczenie odsetek za zwłokę po stronie podatnika?

**Odpowiedź Ministerstwa Finansów z 18 kwietnia 2023 r.**

Uprzejmie informujemy, że konsekwencją unieważnienia umowy kredytu jest to, że obie strony muszą dokonać odpowiednich wzajemnych rozliczeń. Jednak sposób tych rozliczeń uzależniony jest każdorazowo od wyroku sądu i przyjętej w związku z tym metody wzajemnych rozliczeń w danej sprawie. Zasady te zatem mogą różnić się między sobą, co wymaga dokonywania każdorazowo indywidualnej oceny podatkowych skutków otrzymania takiego „zwrotu”. W każdym przypadku należy ustalić charakter tego „zwrotu” tj. czy obejmuje on wyłącznie zwrot kwot wpłaconych uprzednio przez kredytobiorcę, czy też dodatkowe świadczenia dla kredytobiorcy. W pierwszym ze wskazanych przypadków uprawnione jest twierdzenie, że otrzymana przez osobę fizyczną kwota zwrotu jest neutralna na gruncie PIT. Chodzi o sytuację, w której każda ze stron odzyskuje wszystkie środki uprzednio zaangażowane przez siebie w ramach realizacji umowy uznanej za nieważną. Neutralność otrzymanego zwrotu należy rozumieć w ten sposób, że po stronie osoby kredytobiorcy nie powstaje przychód na gruncie ustawy PIT. Nie oznacza to jednak braku obowiązku rozliczenia ulgi odsetkowej, jeśli podatnik z niej korzystał.

W przypadku odliczeń dokonywanych w ramach ulgi odsetkowej – podobnie jak w przypadku innych ulg polegających na pomniejszeniu dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku – zastosowanie ma art. 45 ust. 3a ustawy PIT. Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Oznacza to, że jeśli wynikiem wygrania procesu będzie m.in. zwrot uwzględnionych w rozliczeniu podatkowym odsetek, to zastosowanie znajdzie właśnie ten przepis ustawy PIT. W konsekwencji, podatnik w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym otrzymał zwrot odsetek, dolicza je do podstawy opodatkowania (dochodu) dla celów obliczenia podatku PIT. Ten sposób „skorygowania” ulgi odsetkowej powoduje, że podatnik nie musi na nowo obliczać podatku za lata nieprzedawnione, w których korzystał z ulgi odsetkowej, czyli nie musi składać za te lata korekt zeznań z „pominięciem” tego odliczenia oraz płacić odsetek za zwłokę. Zwiększenie podstawy opodatkowania na zasadach określonych w art. 45 ust. 3a ustawy PIT realizuje więc obowiązek podatnika związany z koniecznością oddania ulgi.

Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej - jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej - podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Prawo podatnika do skorygowania uprzednio złożonego zeznania nie jest ograniczone przepisem art. 45 ust. 3a ustawy PIT. Przyjąć zatem należy, że niezależnie od tej regulacji, podatnik może złożyć korekty zeznań za lata nieprzedawnione (nie wykazując w niej ulgi odsetkowej). Będzie się to jednak wiązało z dopłatą podatku za poszczególne (skorygowane) lata oraz z zapłatą odsetek za zwłokę od tych dopłat. Ten sposób zwrócenia ulgi jest zatem mniej korzystny dla podatnika. Jednocześnie kwota ulgi odsetkowej oddana w wyniku złożonych korekt pomniejszy kwotę tej ulgi, którą podatnik jest obowiązany zwrócić na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy PIT, jeśli otrzyma zwrot wydatków odliczonych w ramach tej ulgi.