Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-286/14/ESZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-06-09
Teza: Czy zasadne jest ujęcie pozostałej kwoty odsetek (t.j. kwoty 31.097,54 zł jako odsetek od należności głównej oraz kwoty 3.221,11 zł, jako odsetek depozytowych), która zostanie Wnioskodawcy przekazana w 2014 r. - po ewentualnym jej powiększeniu o dodatkowe odsetki depozytowe w przypadku potwierdzenia w prowadzonym postępowaniu, że są one zasadne – w zeznaniu podatkowym za 2014 r. za rok, w którym postawione zostaną do dyspozycji Wnioskodawcy?
Słowa kluczowe: przychód-moment powstania przychodów; wierzytelność
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 7 marca 2014 r. (data wpływu do tut. Biura 10 marca 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie momentu powstania przychodu podatkowego z tytułu odsetek –**jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 marca 2014 r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie momentu powstania przychodu podatkowego z tytułu odsetek.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenia przyszłe:

W okresie od 1991 do 2009 r. Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży hurtowej materiałów stalowych. W ramach opisanej działalności gospodarczej doszło do powstania po stronie Wnioskodawcy wierzytelności w stosunku do jednego z kontrahentów. Wobec tego, że dłużnik nie wywiązywał się ze swojego zobowiązania, w 2004 i 2005 r. Wnioskodawca wystąpił z powództwem przeciwko dłużnikowi w dwóch odrębnych postępowaniach. Po przeprowadzeniu postępowań sądowych, wyrokiem Sądu Okręgowego z 20 października 2004 r. została stwierdzona wierzytelność w kwocie 348.000 zł z odsetkami ustawowymi od 18 marca 2004 r. oraz zasądzone koszty procesu w wysokości 11.950 zł. Ponadto Sąd Okręgowy 2 czerwca 2005 r. wydał nakaz zapłaty na kwoty: 311.700 zł z odsetkami w wys. 12,25 % w stosunku rocznym od 17 marca 2004 r. do 9 stycznia 2005 r., w wys. 13,5% w stosunku rocznym od dnia 10 stycznia 2005 r. do dnia zapłaty oraz 11.511,30 zł tytułem kosztów procesu. Obydwa orzeczenia uprawomocniły się. Orzeczenie Sądu Okręgowego z 20 października 2004 r. stało się podstawą udzielonego Wnioskodawcy przez Sąd zabezpieczenia w postaci hipoteki przymusowej ustanowionej na nieruchomości stanowiącej własność dłużnika.

Wobec braku szans na odzyskanie całości należności w związku z trudną sytuacją majątkową dłużnika w 2008 r., Wnioskodawca zawarł z nim ugodę, na mocy której dłużnik zobowiązywał się do dobrowolnej spłaty zadłużenia zredukowanego do kwoty 383.000 zł.

Dłużnik nie wywiązywał się jednakże ze spłaty zadłużenia wynikającego z orzeczeń i ugody, wobec czego wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Po długotrwałym postępowaniu, komornik dokonał spieniężenia majątku dłużnika i sporządził plan podziału środków uzyskanych w egzekucji, na mocy którego przyznał Wnioskodawcy kwotę 161.097,54 zł, na którą składała się należność główna w kwocie 80.017,16 zł oraz odsetki w wysokości 81.080,38 zł.

Na powyższy plan podziału zarzuty złożył dłużnik oraz inny wierzyciel prowadzący względem niego egzekucję, na skutek czego wszczęte zostało odpowiednie postępowanie sądowe. Ten sam wierzyciel wystąpił także przeciwko Wnioskodawcy z odrębnym powództwem w celu usunięcia hipoteki z księgi wieczystej dłużnika i tym samym uzyskaniu w planie podziału zaspokojenia w wyższym stopniu.

Obydwa postępowania toczyły się w latach 2012 i 2013. W tym czasie komornik nie wypłacił Wnioskodawcy kwot wynikających z planu podziału, lecz złożył je do depozytu sądowego w oczekiwaniu na ostateczne rozstrzygnięcie sporu. Obydwa postępowania zakończyły się w 2013 r. poprzez oddalenie zarzutów do planu podziału oraz roszczeń o usunięcie przysługującej Wnioskodawcy hipoteki. Postanowieniem z 2 października 2013 r. Sąd Rejonowy ostatecznie dokonał zatwierdzenia planu podziału sum uzyskanych z egzekucji.

W wyniku zakończenia powołanych postępowań sądowych, Sąd Rejonowy który władny był do dysponowania środkami uzyskanymi z egzekucji i złożonymi przez komornika do depozytu sądowego, dokonał 19 grudnia 2013 r. przelewu przysługujących Wnioskodawcy środków wynikających z planu podziału na rachunek bankowy pełnomocnika reprezentującego Wnioskodawcę w opisanych wyżej sprawach. Wobec tego, że Sąd dokonał wypłaty kwoty 164.318,65 zł, a więc większej niż wynikającej z planu podziału, jednakże znacznie mniejszej, niż spodziewana z uwagi na długi okres jej zatrzymania w depozycie, pełnomocnik Wnioskodawcy upoważniony został do stwierdzenia zasady naliczania odsetek przez Sąd i ewentualnego domagania się ich uzupełnienia. W związku z tym 23 grudnia 2013 r. pełnomocnik przekazał Wnioskodawcy niesporną część kwoty przekazanej przez Sąd w wys. 130.000 zł, na którą składa się należność główna w wys. 80.017,16 zł oraz odsetki ustawowe w wys. 49.982,84 zł. Pozostała część przekazanej przez Sąd kwoty nadal spoczywa na rachunku pełnomocnika do czasu wyjaśnienia kwestii brakujących odsetek oraz ewentualnego ich uzupełnienia przez Sąd i zostanie przekazana Wnioskodawcy w trakcie 2014 r. Kwota odsetek w wys. 49.982,84 zł otrzymana w 2013 r. zostanie ujęta w zeznaniu podatkowym za 2013 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zasadne jest ujęcie pozostałej kwoty odsetek (t.j. kwoty 31.097,54 zł jako odsetek od należności głównej oraz kwoty 3.221,11 zł, jako odsetek depozytowych), która zostanie Wnioskodawcy przekazana w 2014 r. - po ewentualnym jej powiększeniu o dodatkowe odsetki depozytowe w przypadku potwierdzenia w prowadzonym postępowaniu, że są one zasadne – w zeznaniu podatkowym za 2014 r. za rok, w którym postawione zostaną do dyspozycji Wnioskodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota która zostanie mu przekazana po ustaleniu ostatecznej wysokości odsetek, powinna podlegać rozliczeniu w zeznaniu podatkowym za 2014 r., gdyż dopiero w tym roku zostanie postawiona do jego dyspozycji (jedynie kwota odsetek w wys. 49.982,84 zł, którą otrzymał w grudniu 2013 r. zostanie ujęta w zeznaniu podatkowym za rok 2013).

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl natomiast art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług (art. 14 ust. 1 ww. ustawy). Co do zasady przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są zatem wszelkie przychody osiągane w związku z prowadzoną działalności, z wyjątkiem przychodów wymienionych w art. 14 ust. 3 ww. ustawy.

Jednocześnie cyt. art. 14 ust. 1 ww. ustawy, statuuje ujmowanie dla celów podatkowych przychodów, które jeszcze nie zostały otrzymane przez podatnika, ale są mu należne, tj. stanowią przedmiot wymagalnych świadczeń. Świadczenie należne podatnikowi musi być przy tym skonkretyzowane i wynikać z treści zobowiązania, którego jest on stroną. O jego wymagalności można natomiast mówić od momentu, gdy podatnik jako wierzyciel ma prawo dochodzenia spełnienia tego świadczenia a dłużnik obowiązek jego realizacji. Zatem nawet brak zapłaty w przewidzianym przez strony terminie rodzi obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe w zakresie sumy należnej za wykonane świadczenie.

Zgodnie z art. 14 ust. 1c ww. ustawy, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h i 1i, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

*   wystawienia faktury albo
*   uregulowania należności.

Z kolei w myśl art. 14 ust. 1i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Zauważyć jednak należy, że w sposób szczególny ustawodawca uregulował kwestie związane z uzyskiwaniem przychodu z tytułu odsetek należnych podatnikowi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W art. 14 ust. 3 pkt 1 i 2 ww. ustawy wskazał bowiem, że do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się:

*   pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych pożyczek i kredytów oraz zwróconych pożyczek, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek,
*   kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek.

Z powyższych przepisów wynika, że nie stanowią przychodu podatkowego kwoty naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek. Przychodem z działalności gospodarczej są zatem wyłącznie faktycznie otrzymane odsetki od należności, nie zaś odsetki należne, naliczone, lecz fizycznie nieotrzymane. W konsekwencji należne podatnikowi w związku z prowadzoną działalności gospodarczą odsetki - pod względem określenia momentu rozpoznawania przychodu z tytułu ich uzyskania - podlegają odmiennym regulacjom niż wierzytelności, z którymi są one związane. Odsetki te stanowią bowiem przychód podatkowy w momencie otrzymania.

Z treści złożonego wniosku wynika, że w okresie od 1991 do 2009 r. Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży hurtowej materiałów stalowych. W ramach opisanej działalności doszło do powstania po stronie Wnioskodawcy wierzytelności w stosunku do jednego z kontrahentów. Wobec tego, że dłużnik nie wywiązywał się ze swojego zobowiązania, Wnioskodawca wystąpił z powództwem przeciwko dłużnikowi. Wierzytelność ta była przedmiotem toczącego się postępowania sądowego i egzekucyjnego. W wyniku zakończenia tych postępowań, Sąd Rejonowy który władny był do dysponowania środkami uzyskanymi z egzekucji i złożonymi przez komornika do depozytu sądowego, 19 grudnia 2013 r. przelał przysługujące Wnioskodawcy środki w kwocie 164.318,65 zł na rachunek bankowy pełnomocnika reprezentującego Wnioskodawcę. Na ww. kwotę składała się: należność główna, odsetki należne od dłużnika oraz odsetki z tytułu przechowywania środków pozyskanych z egzekucji w depozycie sądowym. Z uwagi na długi okres zatrzymania ww. środków w depozycie sądowym, w ocenie Wnioskodawcy powinien otrzymać odsetki od tego depozytu w wyższej kwocie. Upoważnił zatem pełnomocnika do stwierdzenia zasady naliczania odsetek przez Sąd i ewentualnego domagania się ich uzupełnienia. W związku z tym 23 grudnia 2013 r. pełnomocnik przekazał Wnioskodawcy niesporną część przekazanej przez Sąd kwoty w wysokości 130.000 zł, na którą składa się należność główna oraz odsetki ustawowe. Pozostała część przekazanej przez Sąd kwoty nadal spoczywa na rachunku pełnomocnika do czasu wyjaśnienia kwestii brakujących odsetek i ewentualnego ich uzupełnienia przez Sąd. Kwota ta obejmuje odsetki od należności głównej w wysokości 31.097,54 zł oraz odsetki od depozytu sądowego w wysokości 3.221.11 zł. Kwota ta powiększona o ewentualne dodatkowe odsetki depozytowe- zostanie przekazana na rachunek Wnioskodawcy w 2014 r.

Oceniając skutki podatkowe opisanego przez Wnioskodawcę zdarzenia uwzględnić także należy charakter stosunku prawnego łączącego Wnioskodawcę z pełnomocnikiem. Zgodnie z art. 95 i 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

Mając na względzie cyt. wyżej przepisy stwierdzić należy, że skutki podatkowe związane z otrzymaniem ww. odsetek należy odnosić bezpośrednio do Wnioskodawcy niezależnie od tego, że fizycznie zostały one wypłacone przez sąd na rachunek jego pełnomocnika i nadal znajdują się na tym rachunku. W konsekwencji cała kwota odsetek w dniu w którym środki te zostały przelane na rachunek bankowy pełnomocnika reprezentującego Wnioskodawcę, tj. 19 grudnia 2013 r. będzie stanowiła przychód Wnioskodawcy niezależnie od dalszych rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą, a jego pełnomocnikiem. Zatem cała kwota wypłaconych przez sąd odsetek winna podlegać rozliczeniu w zeznaniu podatkowym za rok 2013. Przychodem podlegającym rozliczeniu w następnych latach podatkowych będzie wyłącznie kwota przyznanych ewentualnie dodatkowo odsetek depozytowych.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.