Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.124.2025.1.DS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-17
Teza: Brak podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT udzielania
NPP.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza
odpowiedzialność-odstąpienie od odpowiedzialności
pomoc-pomoc prawna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Samodzielnie wykonywana
działalność gospodarcza, usługi twórców i artystów
wykonawców - wyłączenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 lutego 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 21 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie braku podlegania
    opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia usług udzielania nieodpłatnej pomocy
    prawnej.

    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: (...), przy ulicy (...) (do
    końca stycznia 2025 r. pod adresem (...)) i wykonuje Pani zawód adwokata. Przedmiotem
    prowadzonej przez Panią działalności jest świadczenie usług prawniczych.
    29 grudnia 2022 r. zawarła Pani z Powiatem (...) umowę na świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej. Umowa została zawarta pomiędzy Powiatem, a Kancelarią (...), zwaną w
    Umowie Zleceniobiorcą.
    W § 1 umowy zapisano, że Zleceniodawca zleca, a Zleceniobiorca przyjmuje do realizacji
    zlecenie polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach i w sposób
    przewidziany w niniejszej umowie oraz ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej
    pomocy prawnej, o nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Przedmiot umowy był wykonywany w lokalu udostępnionym nieodpłatnie pod adresem
    wskazanym w umowie. Lokal wyposażony był w komputer z oprogramowaniem, drukarkę,
    a także dostęp do poszczególnych sieci, w tym energetycznej, telekomunikacyjnej,
    Internetu wraz z bazą aktów prawnych. Lokal mógł być wykorzystywany wyłącznie dla
    celów świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach zawartej z Powiatem umowy.
    Powiat wypłacał Pani zryczałtowane wynagrodzenie miesięczne od stycznia do grudnia
    2023 r., którego wysokość została określona w umowie i była stała, niezależnie od ilości
    udzielonych porad.
    W ramach umowy zobowiązała się Pani do wykonywania zlecenia osobiście w miejscu i
    czasie określonym przez Powiat i wskazanym w umowie. Dalsze zapisy umowy dotyczyły
    sytuacji osobistego świadczenia pomocy prawnej i ustanawiania zastępcy.
    Umowa została zawarta na czas oznaczony od stycznia do grudnia 2023 r. Każda ze stron
    mogła rozwiązać umowę z jednomiesięcznym wypowiedzeniem. Zmiany umowy wymagały
    formy pisemnej pod rygorem nieważności.
    Wskazać należy, że z tytułu realizacji umowy współpracy z Powiatem ponosiła Pani jedynie
    koszty związane z dojazdem do lokalu przeznaczonego na świadczenie przedmiotu
    umowy. Ponadto, świadcząc usługi w ramach umowy o świadczenie nieodpłatnej pomocy
    prawnej wyrażała Pani oświadczenie woli w imieniu i na rzecz Powiatu jako Zleceniobiorca.
    Zaznaczyć należy, że umowę zawarła Pani, jako Kancelaria (...) i w taki też sposób rozliczała
    się Pani z Powiatem wystawiając faktury VAT zgodnie z zapisem w umowie, że podstawą
    wypłaty wynagrodzenia jest faktura wystawiona przez Zleceniobiorcę na rzecz
    Zleceniodawcy.
    Wynagrodzenie było także określone jako kwota brutto. Co miesiąc wystawiała więc Pani
    fakturę VAT na kwotę brutto określoną w umowie, odprowadzając do US 23% VAT od tej
    faktury. Nie działała Pani wówczas jednak, jako podmiot prowadzący swoją działalność
    gospodarczą, lecz jako osoba fizyczna pozostająca w dyspozycji Powiatu.
    Wynagrodzenie, które otrzymywała Pani od Powiatu za wykonywane usługi, będące
    przedmiotem wniosku, nie stanowiło przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust.
    1-6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast stanowiło przychód, o
    którym mowa w przepisach art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych. Nie miała Pani wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego
    z zawartej z Powiatem umowy.
    Ryzyko gospodarcze i ekonomiczne za czynności wykonywane przez Panią z tytułu
    zawartej umowy ponosi Ministerstwo Sprawiedliwości, jako koordynator programu
    nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Ponadto, w umowie nie zawarto postanowień, w ramach których Powiat wziąłby na siebie
    jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez Panią

    na ich rzecz. Umowa Stron nie zawiera postanowień dot. odpowiedzialności Stron wobec
    osób trzecich, Powiat nie zobowiązał Pani do zawarcia umów ubezpieczenia od
    odpowiedzialności wobec osób trzecich, w związku z powyższym, odpowiedzialność
    wobec osób trzecich ponosił Powiat, z którym była zawarta umowa.
    Co do zdarzenia przyszłego chciałaby Pani wskazać, że umowę w zasadzie analogicznej
    treści zawarła Pani z tym samym powiatem 18 grudnia 2024 r. na czas oznaczony od 1
    lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. Nie będzie Pani przytaczać jej zapisów, gdyż są
    analogiczne jak powyżej. Z uwagi na fakt, że nie rozpoczęła Pani jeszcze realizacji tej
    umowy, konieczne stało się złożenie zapytania na przyszłość, co do konieczności
    odprowadzania podatku VAT od wynagrodzenia wynikającego z tej umowy.

## Pytanie

Czy Wnioskodawczyni, zawierając umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z
    Powiatem, jako osoba prawna i jako Kancelaria (...), zwana w umowie Zleceniobiorcą,
    której przedmiotem jest świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej w oparciu o ustawę z
    dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej, jest obowiązana do odprowadzenia podatku VAT od
    otrzymywanego wynagrodzenia?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, stan faktyczny dotyczy Kancelarii (...) – bo tak zawarła Pani umowę z
    Powiatem, jednak uważa Pani, że świadcząc usługi w ramach umowy w lokalu
    wyznaczonym przez Powiat, nie działała Pani pod szyldem swojej kancelarii – tak jak to ma
    miejsce przy Pani działalności – lecz jako adwokat – osoba fizyczna. Ludzie przychodzą do
    punktów nieodpłatnej pomocy prawnej jak do osoby fizycznej, której często nawet nie
    znają z imienia i nazwiska. Jako Zleceniobiorca nie ma Pani na nic wpływu, tak jak to jest
    przy swojej działalności – wszystko narzucone jest w umowie – lokal, sprzęt, usytuowanie
    punktu, godziny pracy, dzień dyżuru, wynagrodzenie. Klienci również umawiani są za
    pośrednictwem Starostwa Powiatowego.
    W ramach świadczonej umowy nie mogła Pani udzielać informacji, czy dostarczać
    wizytówek dotyczących jakichkolwiek odpłatnych świadczeń wykonywanych przez Panią w
    ramach działalności gospodarczej ani innych osób. W punkcie nie używała Pani swojego
    szyldu, pieczątki, nie podpisywała Pani sporządzanych projektów pism, nie
    reprezentowała klientów przed sądem. Nie wykonywała Pani zatem typowych czynności,
    które wykonuje się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
    Nie ponosiła Pani także odpowiedzialności za świadczone usługi wobec osób trzecich. W
    Pani ocenie, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach zawartej z Powiatem
    umowy na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej, zawartej z Kancelarią (...), zwaną w
    umowie Zleceniobiorcą, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).
    W przypadku, gdy podatek ten został już opłacony, co do umowy zawartej w roku 2022, a
    wykonywanej przez cały rok 2023, odprowadzony podatek powinien zostać zwrócony.
    Co do zdarzenia przyszłego, uważa Pani, że spełniła Pani łącznie wszystkie przesłanki z art.
    15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT i nie musi Pani płacić podatku VAT od świadczenia na rzecz
    Powiatu usług nieodpłatnej pomocy prawnej, nawet zawierając umowę, jako Kancelaria
    (...).
    Należy także dodać, że na podobnym stanowisku stanął też w piśmie z 9 września 2024 r.
    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL1-1.4012.481.2024.2.MG. Ponadto, w
    systemie informacji prawnej A, czy innych ogólnie dostępnych artykułach dotyczących
    tego zagadnienia również można znaleźć stanowisko, że w sytuacji jak opisana powyżej
    nie zachodzi konieczność odprowadzenia podatku VAT od otrzymanego wynagrodzenia.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
        1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
          formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
        2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
          czynności lub sytuacji;
        3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
          działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      Pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się wszelką działalność
      producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących

      zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne
      zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
      wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły
      dla celów zarobkowych.
    Stosownie do art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
        1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia
          26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
        2) (uchylony);
        3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia
          26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu
          wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych
          czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy
          zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do
          warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
          zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), zwanej dalej ustawa o podatku
    dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów
      z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania
      tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem
      przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;

      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
      organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    W opisie sprawy wskazała Pani, że wynagrodzenie, które otrzymywała/będzie otrzymywała
    Pani od Powiatu za wykonywane usługi, będące przedmiotem wniosku, stanowiło/będzie
    stanowiło przychód, o którym mowa w przepisach art. 13 pkt 8 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług wynika,
    że dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią
    samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza
    regulacjami ustawy, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w
    tym przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności
    prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym
    zlecane czynności co do warunków:
    · wykonywania tych czynności,
    · wynagrodzenia, oraz
    · odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym,
    kto ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tylko i wyłącznie te
    czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności
    istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie warunków wykonywania tych
    czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
    wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.

    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Istotna jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Panią oraz Powiat.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11 grudnia 2006, Nr 347, str. 1, ze
    zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    W akapicie pierwszym, artykuł 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
    W myśl art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.

    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą – Panią a zleceniodawcą – Powiatem wykaże, że spełnione są
    wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pani za podatnika VAT. Jednocześnie brak
    spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca występuje w charakterze
    podatnika VAT.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna świadczona przez
    osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej
    zlecającego – w przedmiotowej sprawie Powiatu.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji, czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu przez zleceniobiorcę ryzyka
    ekonomicznego.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek będzie
    spełniony, jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że:
    - prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: (...) i wykonuje Pani
      zawód adwokata,
    - 29 grudnia 2022 r. zawarła Pani z Powiatem umowę na świadczenie nieodpłatnej
      pomocy prawnej, polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach
      i w sposób przewidziany w umowie oraz ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
      nieodpłatnej pomocy prawnej, o nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
      edukacji prawnej,
    - Umowa została zawarta pomiędzy Powiatem, a Kancelarią (...),
    - w ramach umowy zobowiązała się Pani do wykonywania zlecenia osobiście w miejscu i
      czasie określonym przez Powiat i wskazanym w umowie,
    - przedmiot umowy był wykonywany w lokalu udostępnionym nieodpłatnie pod adresem
      wskazanym w umowie,
    - lokal wyposażony był w komputer z oprogramowaniem, drukarkę, a także dostęp do
      poszczególnych sieci, w tym energetycznej, telekomunikacyjnej, Internetu wraz z bazą
      aktów prawnych,

    - lokal mógł być wykorzystywany wyłącznie dla celów świadczenia nieodpłatnej pomocy
      prawnej w ramach zawartej z Powiatem umowy,
    - Powiat wypłacał Pani zryczałtowane wynagrodzenie, którego wysokość została
      określona w umowie i była stała, niezależnie od ilości udzielonych porad,
    - nie miała Pani wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego z
      zawartej z Powiatem umowy,
    - wynagrodzenie, które otrzymywała Pani od Powiatu za wykonywane usługi, nie
      stanowiło przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy o podatku
      dochodowym od osób fizycznych, natomiast stanowiło przychód, o którym mowa w
      przepisach art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    - ponosiła Pani jedynie koszty związane z dojazdem do lokalu,
    - świadcząc usługi w ramach umowy wyrażała Pani oświadczenie woli w imieniu i na rzecz
      Powiatu jako Zleceniobiorca,
    - ryzyko gospodarcze i ekonomiczne za czynności wykonywane przez Panią z tytułu
      zawartej umowy ponosi Ministerstwo Sprawiedliwości, jako koordynator programu
      nieodpłatnej pomocy prawnej,
    - w umowie nie zawarto postanowień, w ramach których Powiat wziąłby na siebie
      jakąkolwiek odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez
      Panią na ich rzecz,
    - Umowa Stron nie zawierała postanowień dotyczących odpowiedzialności Stron wobec
      osób trzecich,
    - Powiat nie zobowiązał Pani do zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności
      wobec osób trzecich, w związku z powyższym, odpowiedzialność wobec osób trzecich
      ponosił Powiat, z którym była zawarta umowa,
    - 18 grudnia 2024 r. zawarła Pani umowę z tym samym Powiatem, wskazując, że jej
      warunki są analogiczne do ww. umowy.
    Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy zawierając umowę na świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej z Powiatem, jako osoba prawna i jako Kancelaria (...), zwana w umowie
    Zleceniobiorcą, której przedmiotem jest świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej w
    oparciu o ustawę z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, jest Pani obowiązana do
    odprowadzenia podatku VAT od otrzymywanego wynagrodzenia.
    Mając powyższe na uwadze, na gruncie powołanych przepisów należy stwierdzić, że przy
    tak przedstawionym opisie sprawy, świadczenie przez Panią usługi nieodpłatnej pomocy
    prawnej na podstawie zawartych umów zlecenia z Powiatem, nie mieści się w definicji
    działalności gospodarczej określonej w ustawie, a tym samym nie jest/nie będzie Pani z
    tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania podatku od towarów i usług.
    Jak wynika z zawartych umów z 29 grudnia 2022 r., która została już realizowana, jak i z 18
    grudnia 2024 r., którą będzie Pani realizować, nie ponosiła/nie będzie ponosić Pani – jak
    wynika z okoliczności sprawy – ryzyka gospodarczego i ekonomicznego za czynności
    wykonywane z tytułu ich zawarcia, Powiat nie zobowiązał Pani do zawarcia umów
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich, zatem odpowiedzialność wobec
    osób trzecich ponosił/ponosić będzie Powiat. Ponadto, wskazała Pani, że przedmiot
    umowy był/będzie wykonywany w lokalu udostępnionym nieodpłatnie pod adresem
    wskazanym w umowach, lokal ten wyposażony był/będzie w komputer z
    oprogramowaniem, drukarkę, a także dostęp do poszczególnych sieci, w tym
    energetycznej, telekomunikacyjnej, Internet wraz z bazą aktów prawnych i był/będzie
    mógł być wykorzystywany wyłącznie dla celów świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej
    w ramach umów z Powiatem. Powiat wypłacał/będzie wypłacał Pani zryczałtowane

    wynagrodzenie, którego wysokość została określona w umowach i była/będzie stała,
    niezależnie od ilości udzielonych porad. Nadto, nie miała/nie będzie Pani miała wpływu na
    wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego umów, wynagrodzenie to nie
    stanowiło/nie będzie stanowić przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast stanowiło/będzie stanowić
    przychód, o którym mowa w przepisach art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych.
    Wobec powyższego, w odniesieniu do świadczonych przez Panią usług z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej, zaistnieją przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, co
    oznacza, że zostaną spełnione kryteria wyłączające świadczenie ww. usług, objętych
    zawartymi Umowami z Powiatem, z czynności podlegających ustawie. Zatem świadczenie
    przez Panią, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, opisanych usług bezpłatnej
    pomocy prawnej, nie stanowi/nie będzie stanowić wykonywanej samodzielnie działalności
    gospodarczej, i w efekcie nie jest/nie będzie Pani z tego tytułu podatnikiem podatku od
    towarów i usług, a wykonywane czynności nie podlegają/nie będą podlegać
    opodatkowaniu tym podatkiem.
    Podsumowanie
    Zawierając umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z Powiatem, jako osoba
    prawna i jako Kancelaria (...), zwana w umowie Zleceniobiorcą, której przedmiotem jest
    świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej w oparciu o ustawę z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej, nie jest/nie będzie Pani obowiązana do odprowadzenia podatku VAT od
    otrzymywanego wynagrodzenia.
    Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy:
    · stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie
      zaistnienia zdarzenia oraz
    · zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w
      dniu wydania intertpretacji.
    Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. Należy zatem
    zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację Organ oparł się na informacji, że: „Co
    do zdarzenia przyszłego chciałabym wskazać, że umowę w zasadzie analogicznej treści
    zawarłam z tym samym powiatem w dniu 18 grudnia 2024 roku na czas oznaczony od 1
    lipca 2025 do 31 grudnia 2025 roku. Nie będę przytaczać jej zapisów gdyż są analogiczne
    jak powyżej. Z uwagi na fakt, że nie rozpoczęłam jeszcze realizacji tej umowy, konieczne
    stało się złożenie zapytania na przyszłość, co do konieczności odprowadzania podatku vat
    od wynagrodzenia wynikającego z tej umowy”. W związku z powyższym, w przypadku
    zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swą aktualność.

    Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania
    podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony
    odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
    Inne kwestie przedstawione w opisie stanu faktycznego bądź we własnym stanowisku,
    które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności zwrotu odprowadzonego podatku
    w związku z zrealizowaną umową z dnia 29 grudnia 2022 r.
    Jednocześnie, zgodnie z powołanym wyżej art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej,
    wyczerpujący opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego winien wynikać z wniosku o
    wydanie interpretacji indywidualnej, a nie z dołączonych do niego dokumentów. W
    związku z tym, załączone przez Panią do wniosku umowy nie były przedmiotem
    merytorycznej analizy.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani
      do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.