Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-3.4011.550.2025.2.SJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-22
Teza: Zwolnienie przedmiotowe przychodu z tytułu odszkodowania
za wywłaszczoną część nieruchomości na podstawie decyzji
wydanej na mocy specustawy.
Słowa kluczowe: odszkodowania
wywłaszczenie
zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 29

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 czerwca 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił
    go Pan pismem z 17 lipca 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Dnia kwietnia 2022 r. nabył Pan nieruchomość za kwotę x zł.

    W dniu grudnia 2022 r. otrzymał Pan pismo datowane na grudnia 2022 r. informujące o
    wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej,
    prowadzonego na podstawie tzw. specustawy o transporcie kolejowym.
    W wyniku tego postępowania, w dniu lutego 2023 r. Wojewoda wydał decyzję o ustaleniu
    lokalizacji linii kolejowej, w wyniku której działka, którą nabył Pan w kwietniu 2022 r.,
    została podzielona, a Pan został wywłaszczony z części tej nieruchomości. W konsekwencji
    wszczęto postępowanie o ustalenie wysokości odszkodowania za przejętą część
    nieruchomości.
    Ostateczną decyzję ustalającą wysokość odszkodowania otrzymał Pan w listopadzie 2023
    r. Kwota odszkodowania w wysokości x zł została wypłacona na Pana konto bankowe w
    dniu sierpnia 2024 r.
    Uzupełnienie wniosku
    Całkowita powierzchnia nabytej nieruchomości to 6700 metrów kwadratowych (0,67 ha).
    Działki wchodzące w skład nieruchomości w chwili zakupu: – zabudowana działka o
    numerze xx i niezabudowana działka o numerze xxx. Ówczesna powierzchnia działek: xxx
    – 3700 metrów kwadratowych, xxx – 3000 metrów kwadratowych.
    Nieruchomość została nabyta w celu mieszkalnym. Wspominano o planach przebudowy
    kolei, ale nie dostał Pan informacji, że działka, którą Pan kupuje będzie wywłaszczana.
    Od chwili nabycia użytkował i użytkuje Pan działkę na cele osobiste, z powodu trwającego
    remontu nie mieszka Pan tam obecnie na stałe.
    Wywłaszczono Pana z części jednej z działek – działki niezabudowanej o numerze xxx. W
    wyniku podziału powstały dwie działki – xxx o powierzchni 2672 metrów kwadratowych,
    która nadal jest w Pana posiadaniu i działka o numerze xxx – powierzchnia 1028 metrów
    kwadratowych, która stała się własnością Skarbu Państwa.
    Działka, która została wywłaszczona; oznaczenie geodezyjne:, numer xxxx, powierzchnia
    1028 metrów kwadratowych.
    Działki, które pozostały w Pana posiadaniu: xxx o powierzchni 2672 metrów
    kwadratowych (działka zabudowana) i działka niezabudowana numer xxx 3000 metrów
    kwadratowych.
    Otrzymał Pan z Urzędu Wojewódzkiego dwa pisma w sprawie ustalenia lokalizacji linii
    kolejowej. Pierwsze z nich z grudnia 2022 r. mówiło o wszczęciu postępowania i tamże
    wskazano wykaz nieruchomości, które planowane są do przejęcia na rzecz Skarbu
    Państwa. Pismo datowane na marca 2023 r. stanowiło Zawiadomienie o wydaniu decyzji o
    ustaleniu lokalizacji linii kolejowej i tam wskazano, że lutego 2023 r. wydano decyzję, na
    podstawie której wywłaszczono Pana z części nieruchomości. W piśmie wskazano, że
    decyzja miała rygor natychmiastowej wykonalności.
    Nieruchomość zakupił Pan jako całość, działki nie były wyceniane oddzielnie, ani w
    operacie szacunkowym, ani w akcie notarialnym.

## Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym przychód w wysokości xxx zł, otrzymany tytułem
    odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości na podstawie decyzji wydanej na
    mocy specustawy o transporcie kolejowym, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z
    dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, przychód w wysokości xxx zł, który otrzymał Pan tytułem odszkodowania
    za wywłaszczoną część nieruchomości na mocy decyzji administracyjnej wydanej w trybie
    specustawy o transporcie kolejowym (ustawa o transporcie kolejowym została

    wymieniona w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
    nieruchomościami, jako ustawa obejmująca swoim zakresem przedmiotowym również
    gospodarkę nieruchomościami), powinien korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na
    podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych gdyż
    cena, za którą nabył Pan w dniu kwietnia 2022 r. przedmiotową nieruchomość nie była
    niższa niż co najmniej 50% wysokości otrzymanego dniu sierpnia 2024 r. odszkodowania.
    Zgodnie z powołanym przepisem, wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są
    odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami lub
    innych ustaw, jeżeli dotyczą m.in. wywłaszczenia nieruchomości. Ponieważ specustawa o
    transporcie kolejowym przewiduje możliwość wywłaszczenia nieruchomości na rzecz
    Skarbu Państwa, a odszkodowanie zostało przyznane w trybie przewidzianym w tej
    ustawie, uważa Pan, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:
      Źródłem przychodów są inne źródła
    Na podstawie art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca sformułował bowiem tak
    wskazany przepis, aby stanowił on kategorię otwartą. Zatem, o przychodzie podatkowym z
    innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe.
    Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z
    nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww.

    ustawy, podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego. Jednakże należy podkreślić, że
    korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe
    wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie
    stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
    Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy:
      Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania
      wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu
      odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z
      tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa
      pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy
      to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym,
      nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania
      wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co
      najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia
      nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją
      prawa pierwokupu.
    Należy mieć również na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1
    pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie
    spełnione zostają następujące warunki:
    - nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania
      wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
    - cena nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny
      zbycia.
    Zatem, zwolnienie nie będzie przysługiwać, gdy powyższe warunki dotyczące okresu
    sprzedaży (wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego) oraz ceny nabycia będą
    spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo nie będzie
    spełniony żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać.
    Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 697):
      Przepisy ustawy określają:
      1) zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową
      i jej utrzymania;
      1a) gwarancje niezależności i bezstronności zarządcy infrastruktury kolejowej;
      2) zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych;
      3) warunki techniczne eksploatacji pojazdów kolejowych;
      3a) warunki zapewnienia interoperacyjności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
      4) zasady i instrumenty regulacji transportu kolejowego;
      5) szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych,
      w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe
      w tych sprawach;
      6) czas pracy pracowników kolei wykonujących interpretacyjne usługi transgraniczne;
      7) zasady ochrony praw pasażerów w transporcie kolejowym.
    Zgodnie z art. 9y ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym:
      Za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których
      mowa w art. 9s ust. 3, 3a i 3e oraz w art. 9x ust. 4, od podmiotu, na rzecz którego
      wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, przysługuje
      odszkodowanie dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym

      nieruchomości, a także osobom, którym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe
      do nieruchomości w dniu, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała
      się ostateczna.
    W myśl natomiast art. 9x ust. 4 ww. ustawy:
      Jeżeli przeznaczona na pas gruntu pod linię kolejową nieruchomość gruntowa
      stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego
      została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa za
      odszkodowaniem, z dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej
      stała się ostateczna, ustalonym według zasad określonych w przepisach o
      gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9y oraz art. 9z.
    Na podstawie art. 9s ust. 3 i 3a ww. ustawy:
      3. Nieruchomości, o których mowa w art. 9q ust. 1 pkt 7, stają się z mocy prawa
      własnością:
      1) Skarbu Państwa - w przypadku wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji
      linii kolejowej złożonego przez PLK S.A. lub CPK,
      2) jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku wniosku o wydanie decyzji o
      ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez tę jednostkę
      - z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.
      3a. Jeżeli na nieruchomości, o której mowa w ust. 3, lub prawie użytkowania
      wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, z
      dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna,
      prawa te wygasają.
    Jak stanowi natomiast art. 9s ust. 4 ww. ustawy:
      Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa
      w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z
      zastrzeżeniem art. 9y i 9z.
    Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że otrzymane w drodze decyzji
    administracyjnej odszkodowanie będzie stanowić przychód z innych źródeł, o którym
    mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Z analizy przedstawionego opisu sprawy wynika, że nabył Pan działki nr xxx i xxx w dniu
    kwietnia 2022 r. Otrzymał Pan z Urzędu Wojewódzkiego ... dwa pisma w sprawie ustalenia
    lokalizacji linii kolejowej. Pierwsze z nich z grudnia 2022 r. mówiło o wszczęciu
    postępowania i tamże wskazano wykaz nieruchomości, które planowane są do przejęcia
    na rzecz Skarbu Państwa. Pismo datowane na marca 2023 r. stanowiło Zawiadomienie o
    wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej i tam wskazano, że lutego 2023 r.
    wydano decyzję, na podstawie której wywłaszczono Pana z części nieruchomości. Zatem
    wskazać należy, że nabycie wywłaszczonych nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed
    wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, tym samym spełniony został pierwszy z
    warunków, które wyłączają zastosowanie zwolnienia z opodatkowania przychodu
    uzyskanego z tytułu wypłaconego odszkodowania.
    Zatem, aby ustalić czy w przedmiotowej sprawie spełniony został drugi z warunków, który
    wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia, należy ustalić cenę nabycia wywłaszczonych
    działek.
    Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że:
    · nabył Pan przedmiotową nieruchomość gruntową – działki nr xxx i nr xxx, o łącznej
                2powierzchni 6700 m, za cenę xxx zł;
    · nieruchomość zakupił Pan jako całość, działki nie były wyceniane oddzielnie, ani w
      operacie szacunkowym, ani w akcie notarialnym;

    · wywłaszczono Pana z części jednej z działek – działki niezabudowanej o numerze xxx. W
                                          2wyniku podziału powstały dwie działki – xxx o powierzchni 2672 m, która nadal jest w
                                          2Pana posiadaniu i działka o numerze xxx – powierzchnia 1028 m, która stała się
      własnością Skarbu Państwa;
    · otrzymał Pan odszkodowanie w wysokości xxx zł.
    Aby zatem określić, jaka była cena nabycia działek nr xxx, za którą wypłacono Panu
    odszkodowanie, należy skorzystać z proporcji i obliczyć cenę nabycia wydzielonej działki nr
    xxxxw stosunku do ceny zakupu działek nr xxx i nr xxx (które zakupił Pan jako całość), z
    których zostały one wydzielone. Skoro za działki nr xxx i nr xxx o łącznej powierzchni 6700
    2  2m zapłacił Pan xxx zł, to proporcjonalnie za część działki xxx o powierzchni 1028 m
    zapłacił Pan xxxx zł xx gr. Natomiast odszkodowanie otrzymane przez Pana za zajętą pod
    realizację inwestycji kolejowej część działki nr xxx wynosiło xxx zł.
    Aby został spełniony drugi z warunków, który wyłącza możliwość zastosowania
    przedmiotowego zwolnienia, cena za którą nabył Pan udział za zajętą pod realizację
    inwestycji kolejowej działkę nr xxx powinna być nie niższa niż xxxx zł xx gr (cena nabycia
    działki nie niższa niż 50% wartości odszkodowania za tą działkę). Stosownie do
    powyższego stwierdzić należy, że cena nabycia udziału w działce nr xxx, nie była więc o co
    najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania otrzymanego przez Pana za zajętą pod
    realizację inwestycji kolejowej działki.
    Wobec powyższego stwierdzić należy, że nie został spełniony drugi warunek wyłączający
    możliwość zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem ww. zwolnienie znajdzie zastosowanie w
    przedmiotowej sprawie.
    W związku z powyższym Pana stanowisko należy uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
    z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.