Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-2.4012.671.2025.1.MW
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-16
Teza: Określenie miejsca opodatkowania wykonywanych usług.
Słowa kluczowe: miejsce-miejsce opodatkowania
usługi-usługi związane z nieruchomościami
świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT] Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) NR 282
/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki
wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej-
Rozdział 5-Sekcja 1-art. 13b
[VAT] Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) NR 282
/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki
wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej-
Rozdział 5-Sekcja 4-Podsekcja 6a-art. 31a-ust. 1
[VAT] Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) NR 282
/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki
wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej-
Rozdział 5-Sekcja 4-Podsekcja 6a-art. 31a-ust. 2
[VAT] Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) NR 282
/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki
wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej-
Rozdział 5-Sekcja 4-Podsekcja 6a-art. 31a-ust. 3
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 1
1

2

Przyjęto, że miejscem świadczenia usługi jest Polska - dokonała Pani korekty faktury
czerwcowej i wystawiła Pani lipcową fakturę z zastosowaniem stawki VAT właściwej dla
terytorium RP.
W sierpniu 2025 r. poinformowano Panią o ponownej zmianie wewnętrznej kwalifikacji -
usługi te zostały uznane za podlegające rozliczeniu w państwie położenia nieruchomości.
W konsekwencji wartość VAT z lipcowej faktury nie została Pani wypłacona, a Zamawiający
poprosił Panią o wystawienie korekty tej faktury oraz kolejnej korekty faktury czerwcowej.
Pytanie
Czy usługi polegające na nanoszeniu typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń
przeciwpożarowych ((...)) na rysunki architektoniczne - wykonywane zdalnie z terytorium
Polski na podstawie wytycznych projektantów - stanowią usługi związane z
nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o VAT, a jeżeli nie, to czy miejscem ich
świadczenia jest Polska zgodnie z art. 28b ust. 1 tej ustawy oraz czy obowiązek rozliczenia
podatku należnego VAT ciąży na Wnioskodawczyni w Polsce?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie opisana usługa nie stanowi usługi związanej z nieruchomością w
rozumieniu art. 28e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W
konsekwencji nie znajduje tu zastosowania szczególna zasada ustalania miejsca
świadczenia z art. 28e ustawy, lecz miejsce świadczenia należy określić zgodnie z art. 28b
ust. 1 ustawy o VAT, tj. w miejscu siedziby usługobiorcy (Polska). Oznacza to, że
przedmiotowa usługa podlega opodatkowaniu VAT w Polsce, a obowiązek rozliczenia
podatku należnego spoczywa na Pani jako podatniku krajowym.
Uzasadnienie takiego stanowiska wynika z analizy charakteru wykonanej usługi w świetle
przepisów krajowych i unijnych dotyczących miejsc świadczenia usług. Art. 28e ustawy o
VAT stanowi wyjątek od zasady ogólnej i przewiduje opodatkowanie w miejscu położenia
nieruchomości jedynie dla tych usług, które wykazują wystarczająco bezpośredni związek
z konkretną nieruchomością. Zgodnie z art. 31a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego
Rady (UE) nr 282/2011, usługa posiada taki związek przede wszystkim wtedy, gdy dana
nieruchomość jest centralnym i niezbędnym elementem świadczonej usługi lub gdy
usługa jest świadczona w odniesieniu do nieruchomości i zmierza do zmiany stanu
prawnego bądź fizycznego tej nieruchomości. Natomiast usługi, które nie spełniają tych
kryteriów, nie są objęte dyspozycją art. 28e i należy dla nich stosować zasady ogólne (art.
28b). W przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki pozwalające uznać
świadczoną usługę za związaną bezpośrednio z konkretną nieruchomością. Choć usługa
była wykonywana w ramach projektu dotyczącego określonego obiektu budowlanego,
zakres czynności miał charakter standardowy i nie był ściśle przyporządkowany wyłącznie
tej jednej inwestycji. Pani zdaniem, w istocie świadczyła Pani usługę techniczno-
dokumentacyjną o charakterze ogólnym - opracowywała Pani typowe detale zabezpieczeń
przeciwpożarowych, które nie odzwierciedlają unikatowych cech indywidualnej
nieruchomości. Co istotne, Zamawiający sam zakwalifikował tę czynność jako tworzenie
uniwersalnych bibliotek komponentów projektowych z przeznaczeniem do zastosowania
w różnych projektach, a nie jako usługę projektową dedykowaną tylko temu jednemu
obiektowi. Oznacza to, że rezultaty Pani pracy nie były trwale związane z konkretną działką
lub budynkiem, lecz stanowiły rozwiązania możliwe do wykorzystania także przy innych
nieruchomościach. W świetle art. 31a ust. 3 lit. a) rozporządzenia 282/2011 opracowanie
planów budynku (lub jego części), jeżeli nie są one przeznaczone na określoną działkę, nie
jest uznawane za usługę związaną z nieruchomością - a taka właśnie sytuacja występuje w
niniejszej sprawie.
Ponadto przedmiotowa usługa nie polegała na samodzielnym projektowaniu
architektoniczno- budowlanym ani na czynnym nadzorze prac budowlanych dotyczącym
tej nieruchomości. Pani czynności miały charakter pomocniczy względem głównego
procesu projektowego - ograniczały się do odwzorowania na rysunkach zaleceń i
3

rozwiązań opracowanych przez projektanta wiodącego. Nie podejmowała Pani decyzji
wpływających na kształt czy konstrukcję budynku, a jedynie dostarczała Pani
dokumentację techniczną uzupełniającą projekt (dotyczącą przejść ppoż.), bez
bezpośredniego wpływu na fizyczny ani prawny stan nieruchomości. Tego rodzaju usługa
wspierająca projektowanie, wykonywana zdalnie, nie jest tożsama z usługami
wymienionymi w art. 28e ustawy (takimi jak np. usługi architektów opracowujących
projekt budynku lub inżynierów nadzorujących prace na budowie). Sam fakt, że dotyczy
ona obiektu budowlanego w innym kraju, nie przesądza jeszcze o uznaniu jej za związaną
z daną nieruchomością w rozumieniu przepisów VAT.
Podsumowując, brak jest podstaw prawnych, aby uznać opisaną usługę za związaną z
nieruchomością na gruncie art. 28e ustawy o VAT. Usługa nie spełnia kryterium „ścisłego
związku” z konkretnym obiektem budowlanym - nieruchomość nie stanowi centralnego,
kluczowego elementu tej czynności, a wykonane prace nie prowadzą do zmiany stanu
fizycznego lub prawnego danej nieruchomości. W rezultacie należy zastosować regułę
ogólną określoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którą miejscem świadczenia
przedmiotowej usługi jest kraj siedziby usługobiorcy (Polska). Tym samym usługa podlega
opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, a obowiązek rozliczenia podatku
VAT należnego ciąży na Pani jako podatniku krajowym.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.
Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą
opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko
w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z
zastrzeżeniem art. 2a.
Na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy:
Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii
Europejskiej (…).
Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania
towarami jak właściciel (...).
Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy:
4

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
art. 7 (…).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
zarobkowych.
W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia
decyduje o tym, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
usług w Polsce, czy też nie. Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług
uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
I tak stosownie do art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa
w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od
wartości dodanej;
2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia
usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich
świadczonych na jego rzecz usług.
Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma
zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według
tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca
odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2
ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność
gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników
zawarta została w art. 28b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust.
1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Według art. 28b ust. 2 ustawy:
5

W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
prowadzenia działalności gospodarczej.
Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na
rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy, inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1
i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy, podlega opodatkowaniu
w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla
stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w
innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia
tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa
jest świadczona.
Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od
towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z
takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.
Zgodnie z art. 28e ustawy:
Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług
świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami,
usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak
ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i
używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac
budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce
położenia nieruchomości.
Przepis art. 28e ustawy - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady,
przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest
nieruchomość. Usługi które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca
jej położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące - determinuje
ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co
istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą
konkretnej nieruchomości - jedynie wówczas można w praktyce zastosować
opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
Także Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.) w art. 47
przewiduje, że:
Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług
rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze
hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub
miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania
nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac
budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest
miejsce, w którym znajduje się dana nieruchomość.
Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z
nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw
oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady
(UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1)
zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r.
ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego
systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1 ze zm.) -
zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił,
na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:


Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która
może stać się przedmiotem własności i posiadania;
b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim
osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób
zdemontować lub przenieść;
c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub
konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna,
dachy, schody i windy;
d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub
konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku
lub konstrukcji.
Ponadto, w myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011:
Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112
/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z
daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni
związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element
składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia
świadczonych usług;
b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i
mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
Jednocześnie w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto przykładowy wykaz
usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem
stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Natomiast w art. 31a ust. 3 rozporządzenia
282/2011 zawarto przykładowy wykaz usług, których nie należy traktować jako usług
związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47
dyrektywy 2006/112/WE.
Jak stanowi art. 31a ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 282/2011:
Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
a) opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną
działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony.
Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 282/2011:
Ustęp 1 nie ma zastosowania do:
a) opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone na
określoną działkę.
Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie
usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia
nieruchomości.
W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna usługa
wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa,
która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości
będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub
fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
Z opisu sprawy wynika, że świadczyła Pani usługi projektowe w ramach jednoosobowej
działalności gospodarczej na podstawie umowy współpracy z (...) Sp. z o.o. Zakres Pani
usług obejmował przede wszystkim opracowywanie dokumentacji technicznej (rysunki
7

konstrukcyjne, zestawienia materiałów, modele 3D (...)) pod nadzorem projektanta z
uprawnieniami oraz inne czynności inżynierskie wspierające proces projektowy. W
czerwcu 2025 r. rozpoczęła Pani pracę przy projekcie realizowanym na terenie Niemiec,
oznaczonym jako (...). Projekt dotyczy obiektu zlokalizowanego w (...) w Niemczech. Za
świadczone w ramach tego projektu prace wystawiła Pani faktury: nr (...) (obejmującą (...)
godziny pracy w czerwcu) oraz nr (...) ((...) godzin pracy w lipcu). Zakres Pani czynności
obejmował nanoszenie typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych
(tzw. (...)) na rysunki architektoniczne - w szczególności oznaczeń miejsc przejść
instalacyjnych oraz kabli elektrycznych. Prace te polegały na odwzorowywaniu
standardowych detali z biblioteki projektowej, zgodnie z wytycznymi głównych
projektantów. Dokumentacja miała charakter pomocniczy i techniczny, bez wpływu na
konstrukcję, układ funkcjonalny obiektu ani fizyczny stan nieruchomości. Wszystkie prace
zostały wykonane zdalnie, z terytorium Polski.
Na tle tak przedstawionego opisu sprawy Pani wątpliwości dotyczą ustalenia czy
wykonane przez Panią usługi stanowią usługi związane z nieruchomościami w rozumieniu
art. 28e ustawy o VAT.
W zakresie usług wykonanych przez Panią w pierwszej kolejności należy zastrzec, że art.
28e ustawy jest przepisem szczególnym, którego zakres nie może być interpretowany
rozszerzająco. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że aby
świadczenie usług mogło zostać uznane za związane z nieruchomością w rozumieniu tego
przepisu, konieczne jest, by świadczenie to było związane z wyraźnie określoną
nieruchomością i by sama nieruchomość stanowiła przedmiot owego świadczenia. Tak
jest w szczególności wówczas, gdy wyraźnie określoną nieruchomość należy uznać za
konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny
element tego świadczenia (zob. podobnie wyrok z 27 czerwca 2013 r., RR Donnelley Global
Turnkey Solutions Poland, C 155/12, EU:C:2013:434, pkt 34, 35).
Orzecznictwo to, jak wskazuje Trybunał w wyroku C-215/19, zostało zasadniczo
skodyfikowane w art. 31a ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 282/2011 wykonawczego,
stanowiącym, że usługi związane z nieruchomością, o których mowa w art. 47 dyrektywy
VAT, obejmują jedynie te usługi, które wykazują wystarczająco bezpośredni związek z
nieruchomością, co ma miejsce, po pierwsze, w przypadku, gdy usługi te wywodzą się z
nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem
centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług, a po drugie, w
przypadku, gdy usługi te są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej
przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
W analizowanej sprawie wykonane przez Panią usługi polegające na nanoszeniu typowych
rozwiązań z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych (tzw. (...)) na rysunki
architektoniczne - w szczególności oznaczeń miejsc przejść instalacyjnych oraz kabli
elektrycznych, stanowią usługi związane z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o
podatku od towarów i usług. Jak bowiem wynika z opisu sprawy, wykonywane przez Panią
prace związane były z realizacją określonego projektu, a projekt ten dotyczył konkretnego
obiektu budowlanego zlokalizowanego w innym państwie członkowskim UE - w
Niemczech. Należy podkreślić, że opisane we wniosku usługi, które Pani wykonała dotyczą
określonej nieruchomości oraz bezpośrednio wiążą się z tą nieruchomością, gdyż to dla tej
konkretnej nieruchomości (przy realizacji projektu) wykonała Pani czynności polegające na
nanoszeniu typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych na rysunki
architektoniczne - w szczególności oznaczeń miejsc przejść instalacyjnych oraz kabli
elektrycznych. Ponadto jak sama Pani wskazała, prace te były zgodne z wytycznymi
głównych projektantów. Należy zatem stwierdzić, że w przypadku świadczonych przez
Panią usług to nieruchomość stanowi centralny i nieodzowny element dokonywanego
przez Panią świadczenia. To, że Pani zdaniem prace polegały na odwzorowywaniu
standardowych detali z biblioteki projektowej, dokumentacja miała charakter pomocniczy
i techniczny, a Pani nie podejmowała decyzji wpływających na kształt czy konstrukcję
8

budynku, a jedynie dostarczała Pani dokumentację techniczną uzupełniającą projekt
(dotyczącą przejść ppoż.), bez bezpośredniego wpływu na fizyczny ani prawny stan
nieruchomości, nie oznacza, że świadczone usługi nie są związane z nieruchomością.
Właśnie z uwagi na to, że Pani czynności miały charakter pomocniczy względem głównego
procesu projektowego dotyczącego konkretnego obiektu budowlanego zlokalizowanego w
Niemczech i względem tego projektu dostarczała Pani dokumentację techniczną
uzupełniającą projekt (dotyczącą przejść ppoż.), świadczone przez Panią usługi wykazują
wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością, która stanowi element składowy
usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych
usług. A zatem miejsce świadczenia (opodatkowania) wykonywanych przez Panią usług
należy ustalić na podstawie art. 28e ustawy.
W związku z tym, że ww. usługi odnoszą się do nieruchomości położonej poza terytorium
kraju (w Niemczech), to nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na
terytorium Polski. W konsekwencji, do przedmiotowej transakcji zastosowanie znajdą
przepisy kraju położenia nieruchomości.
Zatem, Pani stanowisko należało uznać za .nieprawidłowe
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o
wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym
we wniosku opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi
ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we
wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna
wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy
będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego
podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w
przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy,
udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja
będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do
interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.
U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
(art. 53 § 1 PPSA):
w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
podatkowej.
10

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 października 2025 r. za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy wpłynął Pani
    wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług
    w zakresie ustalenia miejsca świadczenia wykonanych usług. Treść wniosku jest
    następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Jako starszy asystent projektanta konstrukcji świadczyła Pani usługi projektowe w ramach
    jednoosobowej działalności gospodarczej na podstawie umowy współpracy z (...) Sp. z o.o.
    (...). Zakres Pani usług obejmował przede wszystkim opracowywanie dokumentacji
    technicznej (rysunki konstrukcyjne, zestawienia materiałów, modele 3D (...)) pod
    nadzorem projektanta z uprawnieniami oraz inne czynności inżynierskie wspierające
    proces projektowy.
    W czerwcu 2025 r. rozpoczęła Pani pracę przy projekcie realizowanym na terenie Niemiec,
    oznaczonym jako (...). Projekt dotyczy obiektu zlokalizowanego w (...) w Niemczech. Za
    świadczone w ramach tego projektu prace wystawiła Pani faktury: nr (...) (obejmującą (...)
    godziny pracy w czerwcu) oraz nr (...) ((...) godzin pracy w lipcu).
    Zakres Pani czynności obejmował nanoszenie typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń
    przeciwpożarowych (tzw. (...)) na rysunki architektoniczne - w szczególności oznaczeń
    miejsc przejść instalacyjnych oraz kabli elektrycznych. Prace te polegały na
    odwzorowywaniu standardowych detali z biblioteki projektowej, zgodnie z wytycznymi
    głównych projektantów. Dokumentacja miała charakter pomocniczy i techniczny, bez
    wpływu na konstrukcję, układ funkcjonalny obiektu ani fizyczny stan nieruchomości.
    Wszystkie prace zostały wykonane zdalnie, z terytorium Polski.
    Pierwotnie, po wystawieniu czerwcowej faktury VAT, przyjęła Pani, że miejscem
    świadczenia usługi jest państwo położenia inwestycji. Jednak w następstwie wewnętrznych
    ustaleń Zamawiającego, zgodnie z którymi czynności te zostały zakwalifikowane jako
    tworzenie standardowych komponentów projektowych o charakterze ogólnym (z
    możliwością wykorzystania w różnych projektach), dokonano zmiany sposobu rozliczenia.

    Przyjęto, że miejscem świadczenia usługi jest Polska - dokonała Pani korekty faktury
    czerwcowej i wystawiła Pani lipcową fakturę z zastosowaniem stawki VAT właściwej dla
    terytorium RP.
    W sierpniu 2025 r. poinformowano Panią o ponownej zmianie wewnętrznej kwalifikacji -
    usługi te zostały uznane za podlegające rozliczeniu w państwie położenia nieruchomości.
    W konsekwencji wartość VAT z lipcowej faktury nie została Pani wypłacona, a Zamawiający
    poprosił Panią o wystawienie korekty tej faktury oraz kolejnej korekty faktury czerwcowej.

## Pytanie

Czy usługi polegające na nanoszeniu typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń
    przeciwpożarowych ((...)) na rysunki architektoniczne - wykonywane zdalnie z terytorium
    Polski na podstawie wytycznych projektantów - stanowią usługi związane z
    nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o VAT, a jeżeli nie, to czy miejscem ich
    świadczenia jest Polska zgodnie z art. 28b ust. 1 tej ustawy oraz czy obowiązek rozliczenia
    podatku należnego VAT ciąży na Wnioskodawczyni w Polsce?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie opisana usługa nie stanowi usługi związanej z nieruchomością w
    rozumieniu art. 28e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W
    konsekwencji nie znajduje tu zastosowania szczególna zasada ustalania miejsca
    świadczenia z art. 28e ustawy, lecz miejsce świadczenia należy określić zgodnie z art. 28b
    ust. 1 ustawy o VAT, tj. w miejscu siedziby usługobiorcy (Polska). Oznacza to, że
    przedmiotowa usługa podlega opodatkowaniu VAT w Polsce, a obowiązek rozliczenia
    podatku należnego spoczywa na Pani jako podatniku krajowym.
    Uzasadnienie takiego stanowiska wynika z analizy charakteru wykonanej usługi w świetle
    przepisów krajowych i unijnych dotyczących miejsc świadczenia usług. Art. 28e ustawy o
    VAT stanowi wyjątek od zasady ogólnej i przewiduje opodatkowanie w miejscu położenia
    nieruchomości jedynie dla tych usług, które wykazują wystarczająco bezpośredni związek
    z konkretną nieruchomością. Zgodnie z art. 31a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego
    Rady (UE) nr 282/2011, usługa posiada taki związek przede wszystkim wtedy, gdy dana
    nieruchomość jest centralnym i niezbędnym elementem świadczonej usługi lub gdy
    usługa jest świadczona w odniesieniu do nieruchomości i zmierza do zmiany stanu
    prawnego bądź fizycznego tej nieruchomości. Natomiast usługi, które nie spełniają tych
    kryteriów, nie są objęte dyspozycją art. 28e i należy dla nich stosować zasady ogólne (art.
    28b). W przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki pozwalające uznać
    świadczoną usługę za związaną bezpośrednio z konkretną nieruchomością. Choć usługa
    była wykonywana w ramach projektu dotyczącego określonego obiektu budowlanego,
    zakres czynności miał charakter standardowy i nie był ściśle przyporządkowany wyłącznie
    tej jednej inwestycji. Pani zdaniem, w istocie świadczyła Pani usługę techniczno-
    dokumentacyjną o charakterze ogólnym - opracowywała Pani typowe detale zabezpieczeń
    przeciwpożarowych, które nie odzwierciedlają unikatowych cech indywidualnej
    nieruchomości. Co istotne, Zamawiający sam zakwalifikował tę czynność jako tworzenie
    uniwersalnych bibliotek komponentów projektowych z przeznaczeniem do zastosowania
    w różnych projektach, a nie jako usługę projektową dedykowaną tylko temu jednemu
    obiektowi. Oznacza to, że rezultaty Pani pracy nie były trwale związane z konkretną działką
    lub budynkiem, lecz stanowiły rozwiązania możliwe do wykorzystania także przy innych
    nieruchomościach. W świetle art. 31a ust. 3 lit. a) rozporządzenia 282/2011 opracowanie
    planów budynku (lub jego części), jeżeli nie są one przeznaczone na określoną działkę, nie
    jest uznawane za usługę związaną z nieruchomością - a taka właśnie sytuacja występuje w
    niniejszej sprawie.
    Ponadto przedmiotowa usługa nie polegała na samodzielnym projektowaniu
    architektoniczno- budowlanym ani na czynnym nadzorze prac budowlanych dotyczącym
    tej nieruchomości. Pani czynności miały charakter pomocniczy względem głównego
    procesu projektowego - ograniczały się do odwzorowania na rysunkach zaleceń i

    rozwiązań opracowanych przez projektanta wiodącego. Nie podejmowała Pani decyzji
    wpływających na kształt czy konstrukcję budynku, a jedynie dostarczała Pani
    dokumentację techniczną uzupełniającą projekt (dotyczącą przejść ppoż.), bez
    bezpośredniego wpływu na fizyczny ani prawny stan nieruchomości. Tego rodzaju usługa
    wspierająca projektowanie, wykonywana zdalnie, nie jest tożsama z usługami
    wymienionymi w art. 28e ustawy (takimi jak np. usługi architektów opracowujących
    projekt budynku lub inżynierów nadzorujących prace na budowie). Sam fakt, że dotyczy
    ona obiektu budowlanego w innym kraju, nie przesądza jeszcze o uznaniu jej za związaną
    z daną nieruchomością w rozumieniu przepisów VAT.
    Podsumowując, brak jest podstaw prawnych, aby uznać opisaną usługę za związaną z
    nieruchomością na gruncie art. 28e ustawy o VAT. Usługa nie spełnia kryterium „ścisłego
    związku” z konkretnym obiektem budowlanym - nieruchomość nie stanowi centralnego,
    kluczowego elementu tej czynności, a wykonane prace nie prowadzą do zmiany stanu
    fizycznego lub prawnego danej nieruchomości. W rezultacie należy zastosować regułę
    ogólną określoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którą miejscem świadczenia
    przedmiotowej usługi jest kraj siedziby usługobiorcy (Polska). Tym samym usługa podlega
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, a obowiązek rozliczenia podatku
    VAT należnego ciąży na Pani jako podatniku krajowym.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają:
      1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
      2) eksport towarów;
      3) import towarów na terytorium kraju;
      4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
      5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko
    w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
    W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
      Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z
      zastrzeżeniem art. 2a.
    Na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy:
      Przez terytorium Unii Europejskiej rozumie się terytoria państw członkowskich Unii
      Europejskiej (...).
    Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
      Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania
      towarami jak właściciel (...).
    Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy:

      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia
    decyduje o tym, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług w Polsce, czy też nie. Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług
    uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
    I tak stosownie do art. 28a ustawy:
      Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
      1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
      a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa
      w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
      względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
      b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
      zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od
      wartości dodanej;
      2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
      nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia
      usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich
      świadczonych na jego rzecz usług.
    Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma
    zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według
    tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca
    odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2
    ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność
    gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
    Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników
    zawarta została w art. 28b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
      Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
      miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
      gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust.
      1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Według art. 28b ust. 2 ustawy:

      W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
      gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
      działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
      prowadzenia działalności gospodarczej.
    Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na
    rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy, inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1
      Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
      a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która
      może stać się przedmiotem własności i posiadania;
      b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim
      osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób
      zdemontować lub przenieść;
      c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub
      konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna,
      dachy, schody i windy;
      d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub
      konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku
      lub konstrukcji.
    Ponadto, w myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011:
      Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112
      /WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z
      daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni
      związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
      a) gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element
      składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia
      świadczonych usług;
      b) gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i
      mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    Jednocześnie w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto przykładowy wykaz
    usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem
    stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Natomiast w art. 31a ust. 3 rozporządzenia
    282/2011 zawarto przykładowy wykaz usług, których nie należy traktować jako usług
    związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47
    dyrektywy 2006/112/WE.
    Jak stanowi art. 31a ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 282/2011:
      Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
      a) opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną
      działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony.
    Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 282/2011:
      Ustęp 1 nie ma zastosowania do:
      a) opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone na
      określoną działkę.
    Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie
    usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia
    nieruchomości.
    W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna usługa
    wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa,
    która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości
    będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub
    fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
    Z opisu sprawy wynika, że świadczyła Pani usługi projektowe w ramach jednoosobowej
    działalności gospodarczej na podstawie umowy współpracy z (...) Sp. z o.o. Zakres Pani
    usług obejmował przede wszystkim opracowywanie dokumentacji technicznej (rysunki

    konstrukcyjne, zestawienia materiałów, modele 3D (...)) pod nadzorem projektanta z
    uprawnieniami oraz inne czynności inżynierskie wspierające proces projektowy. W
    czerwcu 2025 r. rozpoczęła Pani pracę przy projekcie realizowanym na terenie Niemiec,
    oznaczonym jako (...). Projekt dotyczy obiektu zlokalizowanego w (...) w Niemczech. Za
    świadczone w ramach tego projektu prace wystawiła Pani faktury: nr (...) (obejmującą (...)
    godziny pracy w czerwcu) oraz nr (...) ((...) godzin pracy w lipcu). Zakres Pani czynności
    obejmował nanoszenie typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych
    (tzw. (...)) na rysunki architektoniczne - w szczególności oznaczeń miejsc przejść
    instalacyjnych oraz kabli elektrycznych. Prace te polegały na odwzorowywaniu
    standardowych detali z biblioteki projektowej, zgodnie z wytycznymi głównych
    projektantów. Dokumentacja miała charakter pomocniczy i techniczny, bez wpływu na
    konstrukcję, układ funkcjonalny obiektu ani fizyczny stan nieruchomości. Wszystkie prace
    zostały wykonane zdalnie, z terytorium Polski.
    Na tle tak przedstawionego opisu sprawy Pani wątpliwości dotyczą ustalenia czy
    wykonane przez Panią usługi stanowią usługi związane z nieruchomościami w rozumieniu
    art. 28e ustawy o VAT.
    W zakresie usług wykonanych przez Panią w pierwszej kolejności należy zastrzec, że art.
    28e ustawy jest przepisem szczególnym, którego zakres nie może być interpretowany
    rozszerzająco. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że aby
    świadczenie usług mogło zostać uznane za związane z nieruchomością w rozumieniu tego
    przepisu, konieczne jest, by świadczenie to było związane z wyraźnie określoną
    nieruchomością i by sama nieruchomość stanowiła przedmiot owego świadczenia. Tak
    jest w szczególności wówczas, gdy wyraźnie określoną nieruchomość należy uznać za
    konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny
    element tego świadczenia (zob. podobnie wyrok z 27 czerwca 2013 r., RR Donnelley Global
    Turnkey Solutions Poland, C 155/12, EU:C:2013:434, pkt 34, 35).
    Orzecznictwo to, jak wskazuje Trybunał w wyroku C-215/19, zostało zasadniczo
    skodyfikowane w art. 31a ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 282/2011 wykonawczego,
    stanowiącym, że usługi związane z nieruchomością, o których mowa w art. 47 dyrektywy
    VAT, obejmują jedynie te usługi, które wykazują wystarczająco bezpośredni związek z
    nieruchomością, co ma miejsce, po pierwsze, w przypadku, gdy usługi te wywodzą się z
    nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem
    centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług, a po drugie, w
    przypadku, gdy usługi te są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej
    przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    W analizowanej sprawie wykonane przez Panią usługi polegające na nanoszeniu typowych
    rozwiązań z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych (tzw. (...)) na rysunki
    architektoniczne - w szczególności oznaczeń miejsc przejść instalacyjnych oraz kabli
    elektrycznych, stanowią usługi związane z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o
    podatku od towarów i usług. Jak bowiem wynika z opisu sprawy, wykonywane przez Panią
    prace związane były z realizacją określonego projektu, a projekt ten dotyczył konkretnego
    obiektu budowlanego zlokalizowanego w innym państwie członkowskim UE - w
    Niemczech. Należy podkreślić, że opisane we wniosku usługi, które Pani wykonała dotyczą
    określonej nieruchomości oraz bezpośrednio wiążą się z tą nieruchomością, gdyż to dla tej
    konkretnej nieruchomości (przy realizacji projektu) wykonała Pani czynności polegające na
    nanoszeniu typowych rozwiązań z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych na rysunki
    architektoniczne - w szczególności oznaczeń miejsc przejść instalacyjnych oraz kabli
    elektrycznych. Ponadto jak sama Pani wskazała, prace te były zgodne z wytycznymi
    głównych projektantów. Należy zatem stwierdzić, że w przypadku świadczonych przez
    Panią usług to nieruchomość stanowi centralny i nieodzowny element dokonywanego
    przez Panią świadczenia. To, że Pani zdaniem prace polegały na odwzorowywaniu
    standardowych detali z biblioteki projektowej, dokumentacja miała charakter pomocniczy
    i techniczny, a Pani nie podejmowała decyzji wpływających na kształt czy konstrukcję

    budynku, a jedynie dostarczała Pani dokumentację techniczną uzupełniającą projekt
    (dotyczącą przejść ppoż.), bez bezpośredniego wpływu na fizyczny ani prawny stan
    nieruchomości, nie oznacza, że świadczone usługi nie są związane z nieruchomością.
    Właśnie z uwagi na to, że Pani czynności miały charakter pomocniczy względem głównego
    procesu projektowego dotyczącego konkretnego obiektu budowlanego zlokalizowanego w
    Niemczech i względem tego projektu dostarczała Pani dokumentację techniczną
    uzupełniającą projekt (dotyczącą przejść ppoż.), świadczone przez Panią usługi wykazują
    wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością, która stanowi element składowy
    usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych
    usług. A zatem miejsce świadczenia (opodatkowania) wykonywanych przez Panią usług
    należy ustalić na podstawie art. 28e ustawy.
    W związku z tym, że ww. usługi odnoszą się do nieruchomości położonej poza terytorium
    kraju (w Niemczech), to nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na
    terytorium Polski. W konsekwencji, do przedmiotowej transakcji zastosowanie znajdą
    przepisy kraju położenia nieruchomości.
    Zatem, Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o
    wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym
    we wniosku opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi
    ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we
    wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna
    wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy
    będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego
    podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w
    przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy,
    udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do
        interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.