Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3-2.4011.313.2018.1.JK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-10-03
Teza: Skutki podatkowe otrzymania spłaty w wyniku działu spadku.
Słowa kluczowe: kodeks-kodeks cywilny; spadek-dział spadku; spłata; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 2 sierpnia 2018 r. (data wpływu 8 sierpnia 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 sierpnia 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest jednym ze spadkobierców po A (babka Wnioskodawcy) zmarłej 8 października 1963 r., jak również spadkobiercą po będących kolejnymi A: B (dziadek Wnioskodawcy) zmarłym 10 lipca 1983 r., C (ojciec Wnioskodawcy) zmarłym 26 marca 1973 r., D (matce Wnioskodawcy) zmarłej 8 maja 2004 r., E (brat ojca Wnioskodawcy) zmarłym 19 maja 1976 r. oraz F (siostra ojca Wnioskodawcy) zmarłej 20 lutego 2016 r.

Od daty otwarcia spadku po zmarłej żaden ze spadkobierców nie dokonał odpowiednich czynności zmierzających do dokonania całkowitego objęcia spadku po zmarłej A. W międzyczasie w trakcie upływających lat umierali również kolejni spadkobiercy.

Od otwarcia spadku minęło kilkadziesiąt lat, toteż aktualni spadkobiercy, reprezentujący kilka linii i szczepów krewnych w rozumieniu prawa spadkowego w roku 2016 postanowili wnieść do sądu sprawę o częściowy dział spadku dotyczący nieruchomości stanowiącej nieruchomość o powierzchni 2.619 m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym i innymi zabudowaniami. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła wyłączną własność babki Wnioskodawcy – A.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017 r. (data uprawomocnienia 11 sierpnia 2017 r.) Sąd Rejonowy, określając wartość opisanej nieruchomości na 266.000, 00 zł ustalił, że w skład spadku po A (babka Wnioskodawcy) wchodzi opisana wyżej nieruchomość (100 udziału), w skład spadku po C (ojciec Wnioskodawcy) wchodzi udział wynoszący 3/20 części ww. nieruchomości, w skład spadku po E (brat ojca Wnioskodawcy) wchodzi udział wynoszący 3/20 części ww. nieruchomości, w skład spadku po B (dziadek Wnioskodawcy) wchodzi udział wynoszący 49/160 części ww. nieruchomości, w skład spadku po D (matka Wnioskodawcy) wchodzi udział wynoszący 3/80 części ww. nieruchomości oraz w skład spadku po F (siostra ojca Wnioskodawcy) wchodzi udział wynoszący 1/8 części ww. nieruchomości.

Sąd jednocześnie postanowił o następującym częściowym dziale spadku dotyczącym wyłącznie opisanej wyżej nieruchomości:

*   na wyłączną własność jednego z uczestników postępowania G (brat Wnioskodawcy) przyznać nieruchomość,
*   na rzecz pozostałych uczestników postępowania zasądzić od osoby której przyznano własność nieruchomości kwoty pieniężne tytułem spłaty z majątku spadkowego zgodnie z określonym przez Sąd udziałem w spadku: Skarbu Państwa kwotę 26.866 zł, H kwotę 18.620 zł, Wnioskodawcy kwotę 58.786 zł, I kwotę 11.483 zł, J kwotę 38.570 zł, K kwotę 38.570 zł, L kwotę 7.182 zł, Ł kwotę 19.152 zł, M kwotę 28.196 zł.

Obejmujący prawa do ww. nieruchomości złożył deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz opłacił obliczone zobowiązanie podatkowe od całości oszacowanej przez sąd wartości nieruchomości.

Zasądzona na rzecz Wnioskodawcy spłata została dokonana terminowo, tj. do 1-go miesiąca czasu od daty uprawomocnienia postanowienia sądu i zgodnie z ustaleniem sądu nie przekraczała wartości udziału w nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w opisanym stanie faktycznym po stronie Wnioskodawcy zaistniał obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z otrzymaną kwotą zasądzoną jako spłata z majątku spadkowego wynikająca z częściowego działu spadku?

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota otrzymana w związku z działem spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wartość spłaty nie przekroczyła wartości udziału spadkowego, dlatego też Wnioskodawca nie uzyskał z tego tytułu przysporzenia majątkowego. Kwota jaką otrzymał Wnioskodawca w wyniku spadku, nie powinna być traktowana jako odpłatne zbycie udziału. Wnioskodawca wskazuje, że takie samo stanowisko zajęło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską 9106/12. Jeżeli suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Poparciem stanowiska Wnioskodawcy mogą być również interpretacje indywidualne, jakie wydał dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 6 września 2013 r. (ITPB2/415-621/MN) oraz w dniu 30 stycznia 2014 r. (ITPB2/415-994/13/IL).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1509, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

‒ jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W celu ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie otrzymana przez Wnioskodawcę spłata podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy odnieść się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Stosownie do art. 926 ww. ustawy powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Z kolei art. 925 tej ustawy stanowi, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, co następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 ustawy Kodeks cywilny). Natomiast zgodnie z art. 1025 § 1 analizowanej ustawy prawomocne postanowienie Sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Stosownie do art. 1035 ustawy Kodeks cywilny jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.

Artykuł 1037 § 1 ww. ustawy stanowi natomiast, że dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

W myśl art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Natomiast zgodnie z jego art. 211 i 212 zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Okoliczność, że dział spadku, którego przedmiotem jest nieruchomość, następuje ze spłatami na rzecz innego spadkobiercy powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny z konsekwencjami wynikającymi z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości. Jeżeli spłata nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sytuacji zatem, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej, a więc brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ekwiwalentnej kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma okoliczność, że Wnioskodawca w wyniku przeprowadzonego działu spadku otrzymał spłatę w kwocie nie przekraczającej wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału w majątku wspólnym. W konsekwencji otrzymanie przez Wnioskodawcę spłaty odpowiadającej kwocie ekwiwalentnej do wartości udziału w spadku nie skutkuje po Jego stronie powstaniem przychodu z odpłatnego zbycia o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.