Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4511-868/15-2/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-10-29
Teza: Sposób opodatkowania nabycia i realizacji Opcji Finansowych stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i czy powstanie on dopiero w momencie wypłaty kwoty pieniężnej z tytułu realizacji Opcji Finansowej ?
Słowa kluczowe: kapitał-kapitały pieniężne; nabycie; opcja; programy-program motywacyjny; przychód; przychód-źródła przychodu
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 17 września 2015 r. (data wpływu 1 października 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych z tytułu nabycia i realizacji praw wynikających z otrzymanych w ramach programu motywacyjnego niezbywalnych opcji finansowych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 października 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych z tytułu nabycia i realizacji praw wynikających z otrzymanych w ramach programu motywacyjnego niezbywalnych opcji finansowych.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej zwany także Uprawnionym) posiada miejsce zamieszkania w Polsce, podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w stosunku do całości swoich dochodów i jest polskim rezydentem podatkowym w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca jest pracownikiem spółki kapitałowej (dalej Spółka) i zamierza uczestniczyć w organizowanym przez Spółkę programie adresowanym do pracowników i współpracowników, w szczególności kadry zarządzającej i menadżerskiej Spółki (w dalszej części: Uprawnieni), mającego na celu zatrzymanie ich w Spółce oraz motywowanie do pracy, której efektem będzie wzrost wyników finansowych Spółki.

Program w swoim założeniu polegać ma na przyznaniu Uprawnionym warunkowych praw majątkowych w postaci niezbywalnych Opcji Finansowych (dalej także Opcje). Opcje stanowić będą instrumenty inkorporujące prawo majątkowe do uzyskania określonej wypłaty pieniężnej. Opcje będą wyemitowane w formie niematerialnej.

Zgodnie z Regulaminem Programu przyjętym przez Radę Nadzorczą Spółki, Wystawcą Opcji będących przedmiotem Programu jest Spółka.

Na podstawie Regulaminu Programu Motywacyjnego, Uczestnikiem Programu może zostać osoba wskazana w Liście Osób Uprawnionych przyjętej na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Spółki. Podstawą objęcia danej osoby Programem Motywacyjnym będzie umowa zawarta pomiędzy Wystawcą Opcji a tą osobą, zawierająca ofertę objęcia Programem i przyznania Opcji. Umowa może zostać zawarta w formie przyjęcia przez Uprawnionego oferty złożonej przez Wystawcę Opcji czyli Spółkę.

Program rozpocznie się w 2015 r. W swoich założeniach, Program ma na celu stworzenie dodatkowych mechanizmów motywujących pracowników, w tym Członków Zarządu Spółki oraz kadrę menedżerską Spółki do pracy i działań na rzecz Spółki, które:

1.  pozwolą na realizację ustalonych przez Radę Nadzorczą celów ekonomicznych Spółki,
2.  mają skłaniać do podjęcia działań zapewniających wzrost wartości rynkowej Spółki oraz stabilny wzrost osiąganych przez Spółkę zysków,
3.  ustabilizują sytuację pracowników Spółki, zwiększą ich zaangażowanie oraz odpowiedzialność za wyniki i rozwój Spółki,
4.  zapewnią silniejsze związanie pracowników Spółki ze Spółką, dzięki czemu możliwe będzie osiąganie przez Spółkę konkurencyjnych na rynku wyników finansowych.

W ramach powyższego programu Spółka zamierza zawierać z każdym z Uprawnionych, w tym Wnioskodawcą odrębną umowę (dalej: Umowa), której treścią będzie przyznanie Uprawnionym warunkowego prawa do otrzymania w przyszłości rozliczenia pieniężnego wynikającego z realizacji tegoż Prawa (Opcja Finansowa). Umowy będą umowami odrębnymi i niezwiązanymi bezpośrednio z umowami o pracę. Umowy mogą zostać zawarte w formie przyjęcia przez Uprawnionego oferty złożonej przez Wystawcę Opcji czyli Spółkę.

Opcja Finansowa ma być przyznawana Uprawnionym odpłatnie. Cena nabycia Opcji przez danego Uprawnionego wynosić będzie 1 zł. Zgodnie z Umową, Uprawniony będzie zobowiązany umownie do niezbywania przysługującej mu warunkowo Opcji, aż do momentu jej realizacji (prawo niezbywalne). Realizacja Opcji polegać będzie na żądaniu od Spółki wypłaty wynikającej z realizacji Opcji kwoty pieniężnej. Realizacja Prawa będzie mogła nastąpić dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego przyjętego dla Opcji i po spełnieniu określonych w Umowie warunków (Wskaźniki), opisanych poniżej (Prawo to jest zatem warunkowe).

W zależności od Umowy zawartej z danym Uprawnionym, realizacja Opcji Finansowej ma być uzależniona od wartości Wskaźników za dany okres rozliczeniowy, w tym w szczególności za dany rok (Rozliczenie Roczne), kwartał (Rozliczenie Kwartalne), czy miesiąc (Rozliczenie Miesięczne).

Wskaźniki będące podstawą wyliczenia kwoty wynikającej z realizacji Opcji Finansowej ustalane są przez Spółkę, która na tej podstawie zawierać będzie z Uprawnionymi wspomniane wcześniej Umowy. Następnie, po zakończeniu okresu rozliczeniowego Spółka przekazywać będzie Uprawnionym informację o wartości osiągniętych Wskaźników za dany okres oraz o obliczonej na tej podstawie kwoty wynikającej z tytułu realizacji Opcji Finansowej przysługującej poszczególnym Uprawnionym.

Przyznanie i wysokość kwoty pieniężnej z realizacji Opcji Finansowej ma być uzależniona od poniższych Wskaźników, przy czym w odniesieniu do poszczególnych Uprawnionych mogą być brane pod uwagę tylko niektóre Wskaźniki z niżej podanych lub inne wskaźniki:

1.  przychody ze sprzedaży Spółki,
2.  zwrot z inwestycji zarządzanych przez danego Uprawnionego,
3.  wzrost aktywów zarządzanych przez Spółkę,
4.  EBITDA wynik operacyjny Spółki,
5.  inne wskaźniki finansowe uzyskane przez Spółkę (np. ROE).

Możliwą do otrzymania kwotę z tytułu realizacji Opcji Finansowej dany Uprawniony będzie mógł otrzymać, jeśli ustalone Wskaźniki (ustalony Wskaźnik) osiągną odpowiedni procent założonej (budżetowanej) wartości. Szczegółowy sposób wyliczenia kwoty pieniężnej wynikającej z realizacji Opcji Finansowej ustalany będzie w indywidualnej Umowie zawartej przez Spółkę z Uprawnionym.

W przypadku niespełnienia się warunku bądź warunków opisanych powyżej przez danego Uprawnionego, zobowiązanie Spółki wobec danego Uprawnionego do otrzymania świadczenia wynikającego z Opcji Finansowej co do zasady wygasa. Rejestr Opcji Finansowych będzie prowadził dom maklerski, który jednocześnie będzie zobowiązany do ich rozliczenia pomiędzy Spółką a Uprawnionym.

Wnioskodawca wskazał, że przyznane Uprawnionym warunkowe prawa majątkowe w postaci niezbywalnych opcji finansowych (Opcje Finansowe) stanowią pochodny instrument finansowy, o którym mowa w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy ewentualny przychód podlegający opodatkowaniu po stronie Wnioskodawcy, z tytułu nabycia i realizacji Opcji Finansowych stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i czy powstanie on dopiero w momencie wypłaty kwoty pieniężnej z tytułu realizacji Opcji Finansowej ?

Stanowisko Wnioskodawcy.

W ocenie Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu po stronie Wnioskodawcy powstanie tylko w momencie ewentualnej wypłaty kwoty pieniężnej należnej z realizacji Opcji Finansowej i będzie ona stanowić przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami z zastrzeżeniem art. 14 – 16 oraz art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W Świetle powyższego przepisu, przychód po stronie Uprawnionych nie powstanie w momencie nabycia przez nich Opcji, gdyż na tym etapie nie otrzymują oni jeszcze środków pieniężnych, a nabytą Opcją nie mogą rozporządzać. Nabycie Opcji przez Uprawnionych stanowi jedynie uzyskanie uprawnienia do otrzymania wypłaty pieniężnej w przyszłości (po spełnieniu określonych warunków). Przysporzenie, które otrzymuje Wnioskodawca w chwili nabycia Opcji jest więc jedynie potencjalne. Co więcej, Uprawniony ponosi odpłatność za nabycie Opcji w wysokości 1 zł.

Wnioskodawca zauważył, że powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w interpretacjach Ministra Finansów w podobnych zdarzeniach. Opcja Finansowa przedstawiona w niniejszym wniosku wykazuje cechy zbliżone do innych praw majątkowych, które były już analizowane przez Ministra Finansów.

Zdaniem Wnioskodawcy przyjęte przez Wnioskodawcę stanowisko znajduje swoje uzasadnienie przykładowo we wnioskach z następujących interpretacji:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 20 grudnia 2013 r. sygn: IPPB2/415-749/13-4/AS: „(\`(...)\`) Mając na uwadze przedstawiony stan taktyczny oraz przywołane uregulowania prawne wskazać należy, że nabycie przez Wnioskodawcę warunkowego niezbywalnego prawa, które jak wskazał Wnioskodawca stanowi pochodny instrument finansowy uprawniającego do otrzymania w przyszłości kwoty wynikającej z jego realizacji nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak wynika z wniosku prawo to ma jedynie charakter warunkowy. Powyższe wynika również z faktu, że Wnioskodawca w momencie nabycia niezbywalnego warunkowego prawa do otrzymania w przyszłości rozliczenia pieniężnego stanowiącego pochodny instrument finansowy nie ma gwarancji uzyskania natychmiastowych korzyści, ani gwarancji uzyskania ich później, gdyż potencjalna wypłata jest uzależniona od kształtowania się wartości wynikających ze sprawozdania finansowego Spółki za dany okres rozliczeniowy. Na powyższe nie będzie również miało wpływu to, że prawo do otrzymania w przyszłości rozliczenia pieniężnego zostało nabyte przez Wnioskodawcę odpłatnie za kwotę 1 PLN, bowiem jak wskazano we wniosku przyznane prawo jest niezbywalne, co skutkuje tym, że nie można określić jego wartości rynkowej. W konsekwencji w momencie nabycia przez Wnioskodawcę niezbywalnego warunkowego prawa stanowiącego pochodny instrument finansowy, uprawniającego do otrzymania w przyszłości wypłaty pieniężnej (uzależnionej od kształtowania się wartości wynikających ze sprawozdania finansowego Spółki za dany okres rozliczeniowy) po stronie Wnioskodawcy nie wystąpił przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.(\`(...)\`) W świetle powyższego należy stwierdzić, że w momencie zrealizowania przez Wnioskodawcę praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych w drodze rozliczenia pieniężnego, powstał przychód, który należy zakwalifikować do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w powołanym powyżej art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. (\`(...)\`).”

*   Dyrektora izby Skarbowej w Katowicach z 8 stycznia 2014 r. sygn: IBPBI1/2/415-1019/13/JG;

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 kwietnia 2011 r. Znak: IPPB1/415-223/11-4/EC: „(\`(...)\`) Program zakłada, że otrzymane warranty nie będą dawać ich właścicielom żadnych praw korporacyjnych, prawa do dywidendy ani uprawnień do objęcia akcji w spółce komandytowo – akcyjnej do czasu wykonania praw przysługujących uczestnikom programu polegających na objęciu akcji na podstawie wyemitowanych i przydzielonych uprzednio warrantów na warunkach określonych w programie. Prawa te są niezbywalne i nie mogą być przenoszone na rzecz osób trzecich z wyjątkiem przejścia własności w związku z nabyciem spadku po Wnioskodawcy lub ich nabycia przez podmiot prowadzący program w celu ich umorzenia.

Na dzień objęcia warrantów nie można ustalić ich wartości rynkowej: nie jest znana jakakolwiek wycena przyszłej wartości rynkowej akcji obejmowanych na podstawie warrantów subskrybcyjnych, warranty nie mogą być przedmiotem obrotu bez zgody emitenta w szczególności po rozpoczęciu programu nie jest możliwy obrót warrantami przez uczestników programu (\`(...)\`).

Tym samym brak konkretnego wymiaru finansowego tych papierów wartościowych w momencie ich przydzielenia osobom uprawnionym nabycia przez nie prawa do ich realizacji i wykonania tego prawa poprzez objęcie akcji Spółek na zasadach uregulowanych na podstawie stosownej uchwały Walnych Zgromadzeń spółek komandytowo – akcyjnych uniemożliwia traktowanie ich w kategorii przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ww. ustawy. (\`(...)\`)”.

Konsekwentnie, skoro po stronie Uprawnionych nie powstanie przychód w chwili nabycia przez nich Opcji, to Spółka nie będzie miała w tym momencie obowiązków płatnika ani obowiązków informacyjnych, o których mowa w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dopiero w momencie realizacji Opcji i wypłaty Uprawnionym kwoty pieniężnej z tytułu realizacji Opcji, możliwe będzie określenie konkretnej wielkości przysporzenia. Jednocześnie, przychód uzyskany z tytułu realizacji Opcji Finansowej powinien zostać zaliczony do kategorii kapitałów pieniężnych. Takie wnioski wynikają z analizy poniżej wskazanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe.

Według art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy przychodami z kapitałów pieniężnych są m.in. przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Stosownie do wyjaśnień do art. 17 ustawy zawartych w „Komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych 2014” pod redakcją: W. Nykiela i A. Mariańskiego (\`(...)\`) „Przychód z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających powstaje w momencie realizacji tych praw. Przez realizację należy rozumieć dokonanie rozliczenia danych pochodnych instrumentów finansowych. Przyjęta reguła stanowi wyjątek od zasady, w ramach której przychodem są dopiero kwoty otrzymane bądź postawione do dyspozycji podatnika.”

Wnioskodawca wskazał, że zgodnie zaś z art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez użyte w tej ustawie pojęcie pochodne instrumenty finansowe rozumieć należy instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.; dalej: ustawa o OIF). W art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o OIF ustawodawca definiuje instrumenty finansowe, jako instrumenty, które spełniają następujące przesłanki:

*   nie są papierami wartościowymi w rozumieniu tej ustawy oraz

*   stanowią m.in. opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne.

Dodatkowo, zgodnie z art. 3 pkt 28a Ustawy o OIF, przez instrumenty pochodne należy rozumieć opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników (instrumentów bazowych) oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego.

W związku z powyższym, Wnioskodawca wskazał, że Opcja Finansowa uzyskiwana przez Uprawnionych, kwalifikuje się zarówno:

*   jako instrument pochodny w rozumieniu art. 3 pkt 28a Ustawy o OIF, ze względu na to, że Opcja jest prawem majątkowym, którego cena (tj. kwota do uzyskania z tytułu realizacji Opcji Finansowej) zależy bezpośrednio od wartości wskaźników finansowych, jak również

*   jako instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 Ustawy o OIF, gdyż jest instrumentem pochodnym, którego instrumentem bazowym są wskaźniki finansowe Spółki i jest wykonywany przez rozliczenie pieniężne.

Dodatkowo, Uprawniony z tytułu posiadania Opcji jest uprawniony do uzyskania świadczenia, zaś Spółka jest zobowiązana do realizacji zobowiązania, w określonym terminie i na określonych warunkach, co jest charakterystyczne dla (odpowiednio) nabywcy i wystawcy instrumentów finansowych. Zgodnie z Ustawą o OIF, realizacja pochodnego instrumentu finansowego może nastąpić poprzez rozliczenie pieniężne. W takiej formie (tj. poprzez zapłatę kwoty należnej z realizacji Opcji Finansowej) jest właśnie realizowana nabyta przez Uprawnionych Opcja.

W konsekwencji, wynikające z Opcji Finansowej prawo do żądania przez Uprawnionych wypłaty kwoty pieniężnej tytułem realizacji Opcji Finansowej po spełnieniu określonych warunków należy uznać za instrument finansowy zgodnie z Ustawą o OIF, którego cena (kwota należna z tytułu realizacji Opcji Finansowej) zależy bezpośrednio od wartości wskaźników finansowych Spółki. W związku z tym wypełniają one definicję pochodnych instrumentów finansowych z art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe uzasadnienie na uwadze, wypłaty środków pieniężnych z tytułu realizacji Opcji Finansowej, dokonywane na rzecz Uprawnionych, w tym Wnioskodawcy, stanowią realizację instrumentów finansowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z treścią art. 30b ust. 1 ww. ustawy od dochodów uzyskanych m.in. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Wypłata kwot pieniężnych z tytułu realizacji Opcji Finansowej na rzecz Wnioskodawcy (w oparciu o wartości wskaźników finansowych Spółki) stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy.

Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przychód podlegający opodatkowaniu po jego stronie powstanie dopiero w momencie wypłaty kwoty należnej z tytułu realizacji Opcji Finansowej (a nie na żadnym wcześniejszym etapie), który w konsekwencji stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle powyższego, podatkiem dochodowym nie są objęte wyłącznie dochody wymienione w art. 21, 52, 52a i 52c ww. ustawy oraz dochody, od których zaniechano poboru podatku. Zatem wszelkie dochody podatnika nie wymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne – to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu – przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Jednocześnie, stosownie do art. 11 ust. 2 ww. ustawy, wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Na podstawie art. 11 ust. 2a ww. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne.

Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b ww. ustawy za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

Przez pochodne instrumenty finansowe zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 ww. ustawy, rozumie się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 94 z późn. zm.).

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
2.  instrumenty rynku pieniężnego,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
8.  kontrakty na różnicę,
9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Jednocześnie, zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 149, poz. 1674 ze zm.) instrument pochodny to instrument finansowy, którego:

*   wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości i

*   nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość netto tych wydatków jest niska w porównaniu do wartości innych rodzajów kontraktów, których cena podobnie zależy od zmiany warunków rynkowych, i

*   rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Podstawową cechą pochodnych instrumentów finansowych jest zatem uzależnienie ich wartości od wartości instrumentów bazowych, tj. np. stopy procentowe, wartości indeksu giełdowego, wartość akcji itp. Zgodnie z treścią wyżej przywoływanych przepisów jednym z instrumentów pochodnych jest opcja. Opcje oferowane uprawnionym uczestnikom programu przez wystawcę opcji (spółkę) odpowiadają tej ogólnej charakterystyce opcji, ich wartość została uzależniona od wskaźników tj. przychody, rentowność zysku operacyjnego rozumiana jako EBITDA, wzrost aktywów zarządzanych przez spółkę, rentowność kapitału własnego (ROE), zwrot z inwestycji zarządzanych przez danego uprawnionego oraz inne wskaźniki finansowe.

W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że opcja jest pochodnym instrumentem finansowym, dającym posiadaczowi prawo do zawarcia transakcji powiązanych z określonym instrumentem bazowym w przyszłym terminie po z góry ustalonej cenie. Posiadacz pochodnego instrumentu finansowego jest uprawniony do udzielenia świadczenia zaś jego wystawca jest zobowiązany do realizacji zobowiązania w określonym terminie i na określonych warunkach, wyznaczanych w odniesieniu do wartości aktywa (instrumentu bazowego), na którym oparty został pochodny instrument finansowy.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest pracownikiem spółki kapitałowej i zamierza uczestniczyć w organizowanym przez spółkę programie adresowanym do pracowników i współpracowników, w szczególności kadry zarządzającej i menadżerskiej Spółki. Program w swoim założeniu polegać ma na przyznaniu osobom uprawnionym warunkowych praw majątkowych w postaci niezbywalnych opcji finansowych. Opcje stanowić będą instrumenty inkorporujące prawo majątkowe do uzyskania określonej wypłaty pieniężnej. Opcje będą wyemitowane w formie niematerialnej. Wystawcą opcji tegoż programu jest spółka. W ramach powyższego programu spółka zamierza zawierać z każdym z uprawnionych odrębną umowę, której treścią będzie przyznanie uprawnionym warunkowego prawa do otrzymania w przyszłości rozliczenia pieniężnego wynikającego z realizacji tegoż prawa (opcja finansowa). Umowy będą umowami odrębnymi i niezwiązanymi bezpośrednio z umowami o pracę. Umowy mogą zostać zawarte w formie przyjęcia przez uprawnionego oferty złożonej przez wystawcę opcji czyli spółkę. Opcja finansowa ma być przyznawana uprawnionym odpłatnie. Cena nabycia Opcji przez danego uprawnionego wynosić będzie 1 zł. Zgodnie z umową, uprawniony będzie zobowiązany umownie do niezbywania przysługującej mu warunkowo opcji, aż do momentu jej realizacji (prawo niezbywalne). Realizacja opcji polegać będzie na żądaniu od Spółki wypłaty wynikającej z realizacji opcji kwoty pieniężnej. Realizacja prawa będzie mogła nastąpić dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego przyjętego dla opcji i po spełnieniu określonych w umowie warunków (wskaźniki). Prawo to jest zatem warunkowe. W zależności od umowy zawartej z danym uprawnionym, realizacja opcji finansowej ma być uzależniona od wartości wskaźników za dany okres rozliczeniowy, w tym w szczególności za dany rok (Rozliczenie Roczne), kwartał (Rozliczenie Kwartalne), czy miesiąc (Rozliczenie Miesięczne). Przyznanie i wysokość kwoty pieniężnej z realizacji opcji finansowej ma być uzależniona od wskazanych we wniosku wskaźników. W przypadku niespełnienia się warunku bądź warunków opisanych powyżej przez danego uprawnionego, zobowiązanie Spółki wobec danego uprawnionego do otrzymania świadczenia wynikającego z opcji finansowej co do zasady wygasa.

Przyznany Wnioskodawcy instrument finansowy w postaci opcji nie jest udostępniany (oferowany) przez spółkę innym osobom niż pracownicy i współpracownicy. Ponadto, pozostali uczestnicy programu za takie same instrumenty finansowe uiszczą taką samą cenę. W związku z tym, Wnioskodawca jako uczestnik programu nie występuje w pozycji uprzywilejowanej w porównaniu z innymi uczestnikami programu.

Dodatkowo należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie przyznane Wnioskodawcy instrumenty mają charakter niezbywalny a realizację praw z nich wynikających Wnioskodawca może dokonać jedynie po upływie określonych w umowie okresów (rozliczenie roczne, rozliczenie kwartalne, rozliczenie miesięczne).

Tym samym stwierdzić należy, że w sytuacji przedstawionej we wniosku nabycie przez Wnioskodawcę opcji finansowych nie powoduje powstania po stronie Wnioskodawcy przysporzenia majątkowego a tym samym nie rodzi skutku w postaci powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast w odniesieniu do skutków podatkowych związanych z realizacją praw wynikających z otrzymanych w ramach programu opcji wyjaśnić należy, że w myśl powołanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne.

Stosownie zatem do powołanych powyżej przepisów oraz przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, należy stwierdzić, że Wnioskodawca osiągnie przychód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, o którym mowa w cytowanym powyżej art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. w momencie spełnienia przez Wnioskodawcę warunków uprawniających do realizacji praw z opcji finansowych, zatem gdy płatność z opcji stanie się należna.

Przychód taki na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych.

Natomiast za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw (art. 17 ust. 1b ww. ustawy).

Sposób opodatkowania dochodów z tego źródła został uregulowany w art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia m.in. pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Końcowo – odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych, które przemawiają za słusznością stanowiska przedstawionego we wniosku, należy stwierdzić, że powołane orzeczenia dotyczą konkretnych spraw podatników osądzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast Organy podatkowe mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.