Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-346/12/HK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-01-17
Teza: Czy w związku z uczestnictwem Wnioskodawcy w przedstawionej „strukturze cash poolingu”, zgodnie z „umową” zawartą z bankiem, na Wnioskodawcy spoczywał będzie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności cywilnoprawne; umowa-umowa nienazwana; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15 października 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 18 października 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 października 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (Spółka akcyjna) zamierza zawrzeć z bankiem S.A. (dalej: bank) umowę o świadczenie usługi cash pooling rzeczywisty (dalej: „umowa”). Stronami „umowy”, poza Wnioskodawcą i bankiem, będą również inne podmioty powiązane kapitałowo z Wnioskodawcą (Wnioskodawca wraz z tymi innymi podmiotami będą zwani dalej łącznie: „uczestnikami”, a z osobna: „uczestnikiem”).

Zgodnie z „umową”, której celem jest zapewnienie w szczególności efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi i poprawa płynności finansowej „uczestników”, bank będzie świadczył na rzecz „uczestników” usługę „cash pooling” w ramach opisanej poniżej struktury cash poolingu (dalej: „struktura”). Bank będzie zarządzał rachunkami biorącymi udział w „strukturze” i realizował określone rozliczenia pieniężne.

Zgodnie z „umową”, „struktura” będzie wyglądać następująco:

1.Jeden z „uczestników”, Spółka X (dalej: „agent”) będzie w ramach „struktury” pełnić funkcję „agenta” i z tego tytułu będzie posiadać w banku trzy rachunki: „rachunek główny agenta”, „rachunek pomocniczy agenta” oraz „rachunek pomocniczy 2”. Każdy z pozostałych „uczestników” (w tym Wnioskodawca) będzie posiadać w ramach „struktury” tylko jeden rachunek bankowy („rachunek główny agenta”, „rachunek pomocniczy agenta”, „rachunek pomocniczy 2” i rachunki pozostałych „uczestników” uczestniczące w operacjach objętych „umową” będą zwane dalej łącznie: „rachunkami”, a z osobna: „rachunkiem”).

2.Bank przyzna dla każdego z „rachunków” limit dzienny, tj. wyznaczy kwotę, do której dyspozycje „uczestników” dotyczące „rachunków” będą mogły być realizowane przez bank w przypadku braku wolnych środków w „rachunku”.

3.Transfery pieniężne w ramach „struktury” będą miały miejsce odpowiednio na koniec i początek każdego dnia roboczego (tj. każdego dnia od poniedziałku do piątku z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy).

4.Tytułami prawnymi transferów pieniężnych pomiędzy „rachunkiem” „uczestnika” innego niż „agent” a „rachunkiem głównym agenta”/„rachunkiem pomocniczym agenta”/ „rachunkiem pomocniczym 2” oraz między rachunkiem banku a „rachunkami” będzie każdorazowo instytucja subrogacji skutkująca wstąpieniem w miejsce zaspokojonego wierzyciela (na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks cywilny).

5.Transfery pieniężne w ramach „struktury” będą przebiegać następująco:

a.na koniec każdego dnia roboczego, bank po ustaleniu sald „rachunków” dla każdego „uczestnika” z osobna, dokona kolejno po sobie następujących poniższych czynności:

*   w przypadku gdy saldo „rachunku” „uczestnika” niebędącego „agentem” ma wartość ujemną - bank dokona transferu środków pieniężnych z „rachunku pomocniczego agenta” na „rachunek uczestnika” niebędącego „agentem”; w przypadku gdy saldo „rachunku” „uczestnika” niebędącego „agentem” ma wartość dodatnią - bank dokona transferu środków pieniężnych z „rachunku” „uczestnika” niebędącego „agentem” na „rachunek pomocniczy agenta”; niniejsze transfery środków pieniężnych mają doprowadzić do tego, żeby po ich dokonaniu salda „rachunków” „uczestników” niebędących „agentem” były równe zeru;
*   w przypadku, gdy w efekcie czynności, o których mowa w pkt powyżej, saldo „rachunku pomocniczego agenta” ma wartość ujemną - bank dokona transferu środków z „rachunku głównego agenta” na „rachunek pomocniczy agenta”; w przypadku, gdy w efekcie czynności o których mowa w pkt powyżej, saldo „rachunku pomocniczego agenta” ma wartość dodatnią - bank dokona transferu środków z „rachunku pomocniczego agenta” na „rachunek główny agenta”; niniejsze transfery środków pieniężnych mają doprowadzić do tego, żeby po ich dokonaniu saldo na „rachunku pomocniczym agenta” było równe zeru;
*   w przypadku gdy saldo „rachunku” „uczestnika” będącego „agentem” ma wartość dodatnią i w efekcie dokonania transferu środków pieniężnych z „rachunku” „uczestnika” niebędącego „agentem” (zgodnie z pkt pierwszym, zdanie drugie powyżej) saldo „rachunku pomocniczego agenta” miałoby wartość dodatnią – bank, przed powstaniem dodatniej wartości salda „rachunku pomocniczego agenta”, obciąży „rachunek pomocniczy 2” kwotą odpowiadającą tej wartości i następnie dokona transferu środków z „rachunku pomocniczego agenta” na „rachunek pomocniczy 2”, tak, aby po dokonaniu tego przelewu saldo na „rachunku pomocniczym 2” było równe zeru.

b.jeżeli przed dokonaniem czynności, o których mowa w lit. a) powyżej bank ustali, iż:

*   co najmniej jeden „uczestnik” niebędący „agentem” posiada saldo „rachunku” dodatnie (dalej: „uczestnik dodatni”) i co najmniej jeden „uczestnik” niebędący „agentem” posiada saldo „rachunku” ujemne (dalej: „uczestnik ujemny”) - to wówczas „agent”, z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w jego „rachunku pomocniczym”, spłaci zobowiązania „uczestników ujemnych” względem banku i nabędzie w ten sposób wierzytelności banku względem „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego; jednocześnie „uczestnicy dodatni” niebędący „agentem”, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich „rachunkach”, spłacą zobowiązania „agenta”, istniejące w „rachunku pomocniczym agenta”, względem banku i nabędą w ten sposób wierzytelności banku względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego;
*   każdy z „uczestników” innych niż „agent” jest „uczestnikiem dodatnim” lub saldo „rachunku” „uczestnika” jest równe zeru - to wówczas „uczestnicy dodatni”, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich „rachunkach”, spłacą zobowiązania „agenta” względem banku i nabędą w ten sposób wierzytelności banku względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego,
*   każdy z „uczestników” innych niż „agent” jest „uczestnikiem ujemnym” lub saldo „rachunku” „uczestnika” jest równe zeru - to wówczas „agent”, z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w jego „rachunku głównym” spłaci zobowiązania „uczestników ujemnych” względem banku i nabędzie w ten sposób wierzytelności banku względem „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego,
*   każdy z „uczestników” jest „uczestnikiem dodatnim” lub saldo „rachunku” „uczestnika” jest równe zeru - to wówczas „uczestnicy dodatni”, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich „rachunkach”, spłacą zobowiązania „agenta względem „banku”, istniejące w „rachunku pomocniczym 2” i nabędą w ten sposób wierzytelności banku względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego,

c.na początku każdego dnia roboczego (następującego po dniu roboczym, w którym zostały dokonane operacje opisane powyżej w lit. a) oraz b)), w przypadku gdy w poprzednim dniu roboczym suma sald „rachunków” miała wartość dodatnią, bank dokona do godziny 07:00 transferów pieniężnych, stanowiących równowartość sald „rachunków”, z „rachunku głównego agenta” na „rachunek pomocniczy agenta”, a następnie bank wykona jedną z poniższych czterech operacji:

1.  w przypadku, gdy w poprzednim dniu roboczym „agent” z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych na „rachunku pomocniczym agenta” spłacił zobowiązania „uczestników ujemnych” względem banku i nabył w ten sposób wierzytelności banku wobec „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego, oraz „uczestnicy dodatni” spłacili z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich „rachunkach” zobowiązania „agenta” względem banku istniejące na „rachunku pomocniczym agenta” i nabyli w ten sposób wierzytelności banku względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (sytuacja z pkt 1 lit. b) powyżej), to:

*   bank spłaci wszystkie zobowiązania „uczestników ujemnych” względem „agenta” powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności „agenta” względem „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „agenta”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego, oraz
*   bank spłaci wszystkie zobowiązania „agenta” względem „uczestników dodatnich” powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności „uczestników dodatnich” względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „uczestników dodatnich”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego;

3.  w przypadku, gdy w poprzednim dniu roboczym „uczestnicy dodatni” spłacili z wykorzystaniem środków pieniężnych na ich „rachunkach” zobowiązania „agenta” i nabyli w ten sposób wierzytelności banku względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (wszyscy „uczestnicy” niebędący „agentem” byli „uczestnikami dodatnimi”, sytuacja z pkt 2 lit. b) powyżej) - bank spłaci wszystkie zobowiązania „agenta” względem „uczestników dodatnich” powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności „uczestników dodatnich” względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „uczestników dodatnich”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego;
4.  w przypadku, gdy w poprzednim dniu roboczym „agent” spłacił z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w „rachunku głównym agenta” zobowiązania „uczestników ujemnych” względem banku i nabył w ten sposób wierzytelności banku wobec „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (wszyscy „uczestnicy” niebędący „agentem” byli „uczestnikami ujemnymi”, sytuacja z pkt 3 lit. b) powyżej) - bank spłaci wszystkie zobowiązania „uczestników ujemnych” względem „agenta” powstałe w poprzednim dniu roboczym” i nabędzie w ten sposób wierzytelności „agenta” względem „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „agenta”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego;
5.  w przypadku, gdy w poprzednim dniu roboczym „uczestnicy dodatni” spłacili z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych na ich „rachunkach” zobowiązania „agenta” względem banku, istniejące w „rachunku pomocniczym 2” i nabyli w ten sposób wierzytelności banku względem „agenta” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (wszyscy „uczestnicy” byli „uczestnikami dodatnimi”, sytuacja z pkt 4 lit. b) powyżej) – bank spłaci wszystkie zobowiązania „agenta” względem „uczestników dodatnich” powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności „uczestników dodatnich” względem „agenta”, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „uczestników dodatnich”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.

6.Transfery pieniężne w ramach „struktury” będą realizowane bez jakichkolwiek pożyczek pomiędzy „uczestnikami” lub poręczeń ze strony „uczestników” za spłatę zobowiązań wobec banku.

7.Transfery pieniężne, o których mowa powyżej będą wykonywane przez bank w ramach świadczonej usługi „cash pooling” na podstawie odpowiednich zgód wyrażonych przez „uczestników”, bez konieczności udzielania takich zgód w odniesieniu do każdej transakcji z osobna oraz na podstawie udzielonych przez „uczestników” pełnomocnictw na rzecz banku.

8.Bank będzie naliczał odsetki od środków znajdujących się na „rachunku głównym agenta” przy zastosowaniu stawki oprocentowania ustalanej zgodnie z „umową”. Ponadto, bank będzie naliczał odsetki należne od wzajemnych zobowiązań „uczestników” przy zastosowaniu stawek określonych w załączniku do „umowy”. Odsetki będą naliczane przez bank w cyklach dziennych. Rozliczenie odsetek będzie realizowane raz w miesiącu, pierwszego dnia roboczego każdego miesiąca, jednak nie później niż piątego dnia roboczego po okresie rozliczeniowym.

9.Z tytułu świadczenia przez bank usługi cash pooling, „uczestnicy” obciążani będą stałą miesięczną opłatą.

„Uczestnicy” są polskimi rezydentami podatkowymi.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w związku z uczestnictwem Wnioskodawcy w przedstawionej „strukturze” cash poolingu, zgodnie z „umową” zawartą z bankiem, na Wnioskodawcy spoczywał będzie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno „umowa”, jak i czynności w ramach niej wykonywane nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji, uczestnictwo Wnioskodawcy w „strukturze” będącej przedmiotem niniejszego wniosku nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych po stronie Wnioskodawcy.

Następnie Wnioskodawca, przytaczając art. 1 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podkreślił, iż opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne enumeratywnie wymienione w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych (wskazane w przywołanych przepisach).

Wnioskodawca wskazał, iż cash pooling, będąc usługą finansową nie doczekał się w Polsce kompleksowego uregulowania prawnego. Istnieje, co prawda przepis art. 93a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), który odnosi się do oferowanych przez banki podatkowym grupom kapitałowym umów o skonsolidowane oprocentowanie. Przepis ten ma jednak bardzo ograniczony zakres zastosowania, gdyż dotyczy wyłącznie:

*   tzw. wirtualnego („notional”) cash poolingu, w którym nie dochodzi do rzeczywistych przepływów środków pomiędzy rachunkami uczestników a rachunkiem pool leadera (agenta);
*   podatkowych grup kapitałowych.

Taki stan rzeczy powoduje, iż w przypadku cash poolingu tzw. rzeczywistego (a więc takiego, który jest przedmiotem niniejszego wniosku; ang. „cash concentration”) należy posiłkować się przepisami ogólnymi prawa cywilnego, bankowego i dewizowego, a więc w szczególności przepisami o rachunkach bankowych, przelewach, poręczeniach, subrogacji i tajemnicy bankowej.

Wnioskodawca zaznaczył, iż brak uregulowania instytucji cash poolingu w prawie polskim powoduje konieczność kształtowania jej w oparciu o treść art. 3531 Kodeksu cywilnego. Przepis ten statuuje zasadę swobody umów zwaną zasadą swobody kontraktowania. Zgodnie z tą zasadą strony mogą ukształtować treść umowy, a także wybrać kontrahenta według swego uznania, byleby treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, zasadom współżycia społecznego, ani przepisom ustawy o charakterze bezwzględnie wiążącym.

Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że czynność polegająca na zarządzaniu płynnością finansową danej grupy kapitałowej na podstawie „umowy” (która nie znajduje odpowiednika w Kodeksie cywilnym i tym samym pozostaje umową nienazwaną) nie mieści się w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca zaznaczył, iż „umowa” ma na celu zapewnienie efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi i poprawę płynności finansowej „uczestników”. Treść „umowy”, zdaniem Wnioskodawcy, nie pozwala jej zidentyfikować jako czynności cywilnoprawnej znajdującej się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca dodał, że ponadto warto zauważyć, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług do usług zwolnionych od podatku od towarów i usług należą usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług. W świetle aktualnego stanowiska organów podatkowych usługa polegająca na kompleksowym zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej (cash pooling) mieści się w zakresie usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zdaniem Wnioskodawcy również ten fakt potwierdza, iż czynności wykonywane w ramach „umowy”, składające się na usługę cash poolingu świadczoną przez bank nie mieszczą się w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał stanowiska zaprezentowane przez organy podatkowe w wydanych przezeń interpretacjach indywidualnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest – zgodnie z wolą Wnioskodawcy wyrażoną w części E.2 i E.3 złożonego wniosku – ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym część stanowiska Wnioskodawcy, która odnosi się wyłącznie do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), uznano za element własnego stanowiska nie podlegający ocenie w ramach wydawanej interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, w których to umowach, w myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy stwierdzić, iż umowa cash pooling pozostaje umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny – w części zobowiązaniowej – nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Umowa cash poolingu jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki. Jednakże przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash poolingu, jako sposobu zarządzania płynnością finansową uczestniczących w niej podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Cash pooling polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków.

W przypadku cash poolingu mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz podmiotem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest – co do zasady – rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu lub też rachunek któregoś z uczestników, który posiada saldo dodatnie.

Nadto z treści wniosku wynika, iż transfery pieniężne pomiędzy uczestnikami „umowy” będą odbywać się każdorazowo na podstawie instytucji nabycia wierzytelności („subrogacji”) skutkującej wstąpieniem w miejsce zaspokojonych wierzycieli (na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty, jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi).

Wskazane instytucja nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem jeżeli nie przyjmie ona charakteru żadnej z czynności w nim wymienionych – omawiana czynność dokonywana w ramach umowy cash poolingu nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można zakwalifikować, np. jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu czy też innej czynności tym katalogiem objętej. Tym samym – z powyższych przyczyn – wszystkie czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem nie mieszczą się w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem mająca być zawarta przez Wnioskodawcę z bankiem umowa o świadczenie usługi cash poolingu oraz świadczone w jej ramach czynności nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że interpretacje te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną), została wydana wyłącznie dla Wnioskodawcy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.