Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-830/15-2/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-09-15
Teza: Skoro – jak wskazuje Wnioskodawca odszkodowanie, którego zasady ustalania, wysokość i zasady wypłaty wynikają z Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy, to spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego wartość odszkodowania, wypłaconego przez Wnioskodawcę, korzysta z ww. zwolnienia przedmiotowego. Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do obliczenia i pobrania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: odszkodowania; praca-zbiorowy układ pracy; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 17 lipca 2015 r. (data wpływu 20 lipca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia z opodatkowania odszkodowania wypłaconego na podstawie Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

Dnia 20 lipca 2015 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia z opodatkowania odszkodowania wypłaconego na podstawie Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka S.A., dalej zwana „Spółką", występująca uprzednio pod nazwą T S.A., jest podmiotem zatrudniającym pracowników na podstawie podpisanych z nimi umów o pracę. Ze względu na prowadzoną restrukturyzację, prawdopodobnie Spółka będzie zmuszona w roku 2016 oraz (prawdopodobnie) w latach kolejnych redukować poziom zatrudnienia.

We wszystkich przypadkach, w których rozwiązanie umów o pracę nie wynika z przyczyn dotyczących pracowników, Spółka jest obowiązana stosować przepisy ustawy z dnia 13 marca 2013 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2015, poz. 192), dalej zwanej „Ustawą o zwolnieniach grupowych". Oznacza to, że Spółka jest obowiązana (między innymi) do wypłaty zwalnianym pracownikom odpraw pieniężnych, dalej zwanych „Odprawami".

Zgodnie z przepisami Ustawy o zwolnieniach grupowych, pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia przysługuje Odprawa w wysokości:

*   jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
*   dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
*   trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

Odprawę ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Obok Odprawy wynikającej z przepisów Ustawy o zwolnieniach grupowych, pracownikom, z którymi stosunek pracy zostanie rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracownika prawdopodobnie w okresie od 1 stycznia 2016 roku, uprawnionym na podstawie przepisów Ustawy o zwolnieniach grupowych do opisanej wyżej Odprawy, Spółka zamierza wypłacać dodatkowe jednorazowe odszkodowanie pieniężne, dalej zwane „Odszkodowaniem”. Zapisy dotyczące zasad wypłaty Odszkodowania zostaną wprowadzone do Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników O S.A., zawartego w dniu 25 czerwca 1998 roku, dalej zwanego ,,PUZP".

Zgodnie z tymi zapisami, Odszkodowanie będzie wypłacane w wysokości:

*   dwukrotności podstawy wymiaru - jeżeli pracownik przepracował łącznie 4 lata, lecz mniej niż 8 lat,
*   jednokrotności podstawy wymiaru - jeżeli pracownik przepracował łącznie 8 lat, lecz mniej niż 10 lat,
*   pięciokrotności podstawy wymiaru - jeżeli pracownik przepracował łącznie 10 lat, lecz mniej niż 20 lat,
*   dziewięciokrotności podstawy wymiaru - jeżeli pracownik przepracował łącznie 20 lat, lecz mniej niż 25 lat,
*   dwunastokrotności podstawy wymiaru - jeżeli pracownik przepracował łącznie 25 lat i więcej.

Podstawę wymiaru Odszkodowania stanowić będzie indywidualne przeciętne miesięczne wynagrodzenie zasadnicze pracownika z okresu ostatnich trzech miesięcy trwania stosunku pracy, nie wyższe jednak niż średnie wynagrodzenie zasadnicze pracowników objętych PUZP na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym następuje wypłata Odszkodowania.

Kwota Odszkodowania nie będzie mogła jednak przewyższać kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy:

*   kwotą będącą iloczynem łącznej krotności podstawy wymiaru wskazanej dla wyliczenia Odprawy i Odszkodowania dla danego pracownika, pomnożonej przez średnie wynagrodzenie zasadnicze pracowników objętych PUZP na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym następuje wypłata Odszkodowania pieniężnego, a
*   kwotą Odprawy dla pracownika.

Odszkodowanie nie będzie przysługiwać, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem nastąpi wskutek nieprzyjęcia przez pracownika zaproponowanych mu w drodze wypowiedzenia zmieniającego nowych warunków pracy lub płacy, jeżeli łącznie:

*   nowe warunki pracy będą odpowiadać kwalifikacjom posiadanym przez pracownika,
*   łączny czas dojazdu z miejsca zamieszkania do nowej miejscowości Odszkodowania pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekroczy 2,5 godzin,
*   nowe wynagrodzenie zasadnicze za pracę nie będzie niższe od dotychczasowego.

W razie zaistnienia powyższej sytuacji zwalnianemu pracownikowi przysługiwać będzie wyłącznie Odprawa.

Wysokość Odszkodowania zależeć będzie od zakładowego stażu pracy z wyłączeniem okresów pracy zakończonych porzuceniem pracy oraz rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

We wszystkich przypadkach, w których rozwiązanie umowy o pracę z pracownikami następować będzie z przyczyn niedotyczących pracowników (bez względu na to, czy rozwiązanie umowy nastąpi w trybie wypowiedzenia lub w trybie porozumienia stron - także zawartego w związku ze złożonym przez pracownika wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę ze Spółką w trybie porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracownika w ramach odejść dobrowolnych), podstawę prawną rozwiązania umowy stanowić będzie art. 1 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Odszkodowania wypłacane pracownikom Spółki, z którymi Spółka rozwiązuje umowy o pracę w trybie określonym przez przepisy Ustawy o zwolnieniach grupowych, będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 Ustawy, a w konsekwencji, czy Spółka jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych w rozumieniu art. 31 ustawy będzie obowiązana traktować wypłacane pracownikom Odszkodowania jako zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, a w konsekwencji nie obliczać i nie pobierać zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty wypłaconych Odszkodowań?

Zdaniem Wnioskodawcy.

Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 3 Ustawy, ze zwolnienia od podatku dochodowego korzystają otrzymane odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, a także odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz.1502) dalej zwanej „Kodeksem pracy”. Ze zwolnienia z podatku nie korzystają jednak:

*   określone w prawie pracy odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
*   odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
*   odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
*   odszkodowania przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
*   odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
*   odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 Ustawy, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c ustawy,
*   odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, zdaniem Spółki wymienione w przedmiotowym wniosku Odszkodowania wypłacane pracownikom, z którymi Spółka rozwiązuje umowy o pracę w trybie określonym przez Ustawę o zwolnieniach grupowych, określone przez zapisy PUZP, będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. W konsekwencji Spółka jako płatnik nie będzie obowiązana na podstawie art. 31 Ustawy obliczać i potrącać od wypłacanych Odszkodowań zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Aby przedmiotowe zwolnienie mogło być zastosowane, w przypadku wypłacanego Odszkodowania musi zostać zatem spełnionych łącznie następujących pięć przesłanek:

*   odszkodowanie musi być wypłacone osobie fizycznej,
*   wypłacane Odszkodowanie musi mieć charakter odszkodowania lub zadośćuczynienia,
*   podstawę wypłaty Odszkodowania stanowić musi układ zbiorowy pracy, inne oparte na ustawie porozumienie zbiorowe, regulamin lub statut, o których mowa w art. 9 Kodeksu pracy,
*   wysokość Odszkodowania lub zasady jego ustalenia muszą wynikać wprost z postanowień aktów wewnętrznych, o których mowa w punkcie powyżej,
*   odszkodowanie nie może być wymienione w katalogu określającym świadczenia, które zostały wskazane przez ustawodawcę wprost jako niepodlegające zwolnieniu z podatku.

Zdaniem Spółki w przypadku przedmiotowych Odszkodowań powyższe przesłanki zostaną spełnione.

Wypłata Odszkodowań osobom fizycznym

Pierwszą przesłanką, która powinna zostać spełniona w przedmiotowej sprawie, aby odszkodowania były wolne od podatku dochodowego, jest ich wypłata osobie fizycznej.

Do uzyskania odszkodowania uprawnieni są na podstawie regulacji wewnętrznych Spółki jedynie pracownicy Spółki, z którymi Spółka rozwiązuje umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników. Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy, pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Skoro zatem pracownikiem mogą być jedynie osoby fizyczne zatrudnione w określonej w Kodeksie formie przez pracodawcę, a Odszkodowania mogą być wypłacane jedynie pracownikom, zdaniem Spółki nie ma wątpliwości, że powyższa przesłanka zostanie w przedmiotowej sprawie spełniona.

Odszkodowawczy charakter wypłacanych Odszkodowań

Drugą przesłanką, która powinna zostać spełniona, aby Odszkodowania były wolne od podatku dochodowego, jest możliwość przypisania tym Odszkodowaniom przymiotu odszkodowań lub zadośćuczynień. Zdaniem Spółki, nie ma wątpliwości, że z taką sytuacją mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia. O odszkodowawczym charakterze Odszkodowań nie świadczy bowiem jedynie jego nazwa, ale także natura.

Zgodnie z internetowym wydaniem Słownika Języka Polskiego PWN (http://sjp.pwn.pl/sjp/odszkodowanie;2493844) odszkodowanie to „wynagrodzenie za poniesione przez kogoś straty. Odszkodowanie jest zatem świadczeniem, które należy się poszkodowanemu z tytułu wyrządzonej mu szkody od osoby (podmiotu), która szkodę tę wyrządziła. Podstawową funkcją jaką pełni odszkodowanie jest funkcja kompensacyjna. Oznacza to, że odszkodowanie powinno wyrównać uszczerbek, który powstał u poszkodowanego wskutek zdarzenia wywołującego szkodę.

Biorąc pod uwagę powyższe uwagi należy zatem zauważyć, że Odszkodowania:

*   zostają wypłacane pracownikom zwalnianym z pracy z przyczyn niedotyczącym tych pracowników, a zatem pracownikom, którzy tracą zatrudnienie w Spółce nie ze swojej winy,
*   pełnią formę kompensacyjną wyrównując stratę, jaką zwalniani pracownicy ponoszą w związku z niezawinioną utratą źródła utrzymania,
*   są wypłacane na zasadzie odpowiedzialności pracodawcy za rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub umowy o pracę zawartej na czas określony przed upływem okresu, na jaki została zawarta.

Podstawa prawna dla wypłaty Odszkodowań

Odszkodowanie może korzystać ze zwolnienia określonego art. 21 ust. 1 pkt 3 Ustawy w sytuacji, gdy jego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy.

Zdaniem Spółki również i ten warunek jest bezsprzecznie spełniony. Należy bowiem zauważyć, że:

*   zarówno wysokość Odszkodowania, jak i zasady jego wypłaty, zostały ustalone w Ponadzakładowym Układzie Zbiorowym Pracy dla Pracowników O S.A., obejmującym obecnie pracowników Spółki,
*   PUZP został zawarty na zasadach określonych przez przepisy Działu Jedenastego Kodeksu Pracy i jest wymieniony bezpośrednio w katalogu aktów prawnych stanowiących prawo pracy, określonym w powołanym wyżej art. 21 ust. 1 pkt 3 Ustawy.

Sposób określenia kwoty wypłacanych Odszkodowań

Wymogiem uzyskania prawa do zwolnienia z podatku dochodowego Odszkodowań jest ich wypłata na podstawie aktów prawnych, które wprost określają zasady ustalania wypłacanych odszkodowań. Również ten warunek jest zdaniem Spółki w, przedmiotowej sprawie w pełni spełniony.

Treść przepisów, które mają zostać wprowadzone do PUZP, określać będą bowiem w sposób bezsporny wysokość należnych pracownikom Odpraw nie pozostawiając Spółce jakiejkolwiek prawa do swobody decyzji w tym zakresie. W przypadku, gdy zwalniany z przyczyn nieleżących po jego stronie pracownik przepracował łącznie:

*   4 lata, lecz mniej niż 8 lat - Odszkodowanie będzie wypłacane w wysokości dwukrotności podstawy wymiaru,
*   8 lat, lecz mniej niż 10 lat - Odszkodowanie będzie wypłacane w wysokości jednokrotności podstawy wymiaru,
*   10 lat, lecz mniej niż 20 lat - Odszkodowanie będzie wypłacane w wysokości pięciokrotności podstawy wymiaru,
*   20 lat, lecz mniej niż 25 lat - Odszkodowanie będzie wypłacane w wysokości dziewięciokrotności podstawy wymiaru,
*   25 lat i więcej - Odszkodowanie będzie wypłacane w wysokości dwunastokrotności podstawy wymiaru.

Podstawę wymiaru Odszkodowania stanowić będzie indywidualne przeciętne miesięczne wynagrodzenie zasadnicze pracownika z okresu ostatnich trzech miesięcy trwania stosunku pracy, nie wyższe jednak niż średnie wynagrodzenie zasadnicze pracowników objętych PUZP na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym następuje wypłata Odszkodowania.

Kwota wypłaconego Odszkodowania nie będzie mogła jednak przewyższać kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą będącą iloczynem łącznej krotności podstawy wymiaru wskazanej dla wyliczenia Odprawy i Odszkodowania dla danego pracownika, pomnożonej przez średnie wynagrodzenie zasadnicze pracowników objętych PUZP na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym następuje wypłata dodatkowego Odszkodowania pieniężnego, a kwotą Odprawy dla pracownika.

Odszkodowanie nie będzie przysługiwać, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem nastąpi wskutek nieprzyjęcia przez pracownika zaproponowanych mu w drodze wypowiedzenia zmieniającego nowych warunków pracy lub płacy, jeżeli (łącznie) nowe warunki pracy będą odpowiadać kwalifikacjom posiadanym przez pracownika, łączny czas dojazdu z miejsca zamieszkania do nowej miejscowości Odszkodowania pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekroczy 2,5 godzin, a nowe wynagrodzenie zasadnicze za pracę nie będzie niższe od dotychczasowego.

Jak widać z przytoczonych wyżej regulacji, zasady ustalania kwoty wypłacanych przez Spółkę Odszkodowań są określone w sposób bezpośredni, nie dając Spółce jakiejkolwiek możliwości uznaniowego określenia tych kwot, zatem nie ma wątpliwości, że również powyższa przesłanka jest w przedmiotowej sprawie spełniona.

Brak przesłanki negatywnej

Zgodnie z przepisami Ustawy, zwolnieniu z podatku dochodowego nie podlegają odszkodowania i zadośćuczynienia określone w sposób bezpośredni w art. 21 ust. 1 pkt 3 Ustawy. Należą do nich:

*   określone w prawie pracy odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
*   odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
*   odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
*   odszkodowania przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
*   odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
*   odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
*   odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Zdaniem Spółki, Odszkodowanie zarówno z punktu widzenia swojej natury, jak i regulacji, na podstawie których jest wypłacane, nie może być utożsamiane z którymkolwiek ze świadczeń wymienionych powyżej. W szczególności nie można Odszkodowania utożsamiać z Odprawą. Odprawa jest bowiem świadczeniem:

*   które musi być, zgodnie z obowiązującym prawem, wypłacane każdemu pracownikowi, z którym pracodawca rozwiązał umowę o prace z przyczyn niedotyczących pracownika (w stosunku do Odszkodowania taki obowiązek ustawowy nie istnieje),
*   którego zasady ustalania i wysokości wynikają bezpośrednio z Ustawy o zwolnieniach grupowych zasady ustalania Odszkodowania oraz jego wysokość wynikają z zapisów PUZP).

Skoro zatem w katalogu świadczeń, które nie podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego, wymieniono w sposób wyraźny jedynie odprawy pieniężne wypłacone na podstawie przepisów Ustawy o zwolnieniach grupowych, nie ma natomiast w tym katalogu świadczeń (odszkodowań) wypłacanych pracownikom w związku ze zwolnieniami grupowymi, na podstawie innych, wymienionych w tym przepisie, źródeł prawa pracy (takich, jak PUZP), zdaniem Spółki nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby Odszkodowanie mogło korzystać ze zwolnienia podatkowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Spółki Odszkodowania wypłacane pracownikom Spółki, z którymi Spółka rozwiąże umowy o pracę w trybie określonym przez przepisy Ustawy o zwolnieniach grupowych od dnia 1 stycznia 2016 roku będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, a w konsekwencji, Spółka jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych w rozumieniu art. 31 ustawy nie będzie obowiązana w związku z wypłatą tych pobierać zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 31 Ustawy.

Na zakończenie Spółka pragnie wyraźnie zaznaczyć, że jest świadoma, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy Odprawy wypłacane pracownikom w związku z przeprowadzanymi po 1 stycznia 2016 roku zwolnieniami grupowymi będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem Spółka jako płatnik będzie obowiązana odprowadzać od wypłaconych Odpraw odpowiednie zaliczki na podatek dochodowy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, źródłem przychodu są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 przychodami, z zastrzeżeniem art. 14–15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast w myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Nowe brzmienie przepisu – zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 29 października 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw – ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2014 r.

Zgodnie natomiast z art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. − Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502) ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Jak wynika z treści wniosku, Wnioskodawca jest podmiotem zatrudniającym pracowników na podstawie podpisanych z nimi umów o pracę. Ze względu na prowadzoną restrukturyzację, prawdopodobnie Spółka będzie zmuszona w roku 2016 oraz (prawdopodobnie) w latach kolejnych redukować poziom zatrudnienia.

We wszystkich przypadkach, w których rozwiązanie umów o pracę nie wynika z przyczyn dotyczących pracowników, Spółka jest obowiązana stosować przepisy ustawy z dnia 13 marca 2013 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2015, poz. 192), dalej zwanej „Ustawą o zwolnieniach grupowych". Oznacza to, że Spółka jest obowiązana (między innymi) do wypłaty zwalnianym pracownikom odpraw pieniężnych, dalej zwanych „Odprawami”. Obok Odprawy wynikającej z przepisów Ustawy o zwolnieniach grupowych, pracownikom, z którymi stosunek pracy zostanie rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracownika prawdopodobnie w okresie od 1 stycznia 2016 roku, uprawnionym na podstawie przepisów Ustawy o zwolnieniach grupowych do opisanej wyżej Odprawy, Spółka zamierza wypłacać dodatkowe jednorazowe odszkodowanie pieniężne, dalej zwane „Odszkodowaniem". Zapisy dotyczące zasad wypłaty Odszkodowania zostaną wprowadzone do Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników O S.A., zawartego w dniu 25 czerwca 1998 roku, dalej zwanego ,,PUZP".

Podstawę wymiaru Odszkodowania stanowić będzie indywidualne przeciętne miesięczne wynagrodzenie zasadnicze pracownika z okresu ostatnich trzech miesięcy trwania stosunku pracy, nie wyższe jednak niż średnie wynagrodzenie zasadnicze pracowników objętych PUZP na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym następuje wypłata Odszkodowania. Odszkodowanie nie będzie przysługiwać, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem nastąpi wskutek nieprzyjęcia przez pracownika zaproponowanych mu w drodze wypowiedzenia zmieniającego nowych warunków pracy lub płacy, jeżeli łącznie:

*   nowe warunki pracy będą odpowiadać kwalifikacjom posiadanym przez pracownika,
*   łączny czas dojazdu z miejsca zamieszkania do nowej miejscowości Odszkodowania pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekroczy 2,5 godzin,
*   nowe wynagrodzenie zasadnicze za pracę nie będzie niższe od dotychczasowego.

W razie zaistnienia powyższej sytuacji zwalnianemu pracownikowi przysługiwać będzie wyłącznie Odprawa. Wysokość Odszkodowania zależeć będzie od zakładowego stażu pracy z wyłączeniem okresów pracy zakończonych porzuceniem pracy oraz rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. We wszystkich przypadkach, w których rozwiązanie umowy o pracę z pracownikami następować będzie z przyczyn niedotyczących pracowników (bez względu na to, czy rozwiązanie umowy nastąpi w trybie wypowiedzenia lub w trybie porozumienia stron - także zawartego w związku ze złożonym przez pracownika wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę ze Spółką w trybie porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracownika w ramach odejść dobrowolnych), podstawę prawną rozwiązania umowy stanowić będzie art. 1 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych.

Wątpliwość Wnioskodawcy budzi kwestia, czy opisane wyżej odszkodowanie wypłacone na podstawie Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przechodząc na grunt przepisów prawa podatkowego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który to przepis na mocy art. 14 ustawy zmieniającej m.in. ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie do dochodów uzyskanych z tego tytułu od 1 stycznia 2014 r. Skoro wypłacane przez Wnioskodawcę odszkodowania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, to spełniona została w tym zakresie przesłanka do zastosowania zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaznaczyć należy, że zwolnieniem określonym w przytoczonym wyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, objęte są tylko te odszkodowania, których wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego artykułu.

Wskazać przy tym należy, że odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającym na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że skoro – jak wskazuje Wnioskodawca odszkodowanie, którego zasady ustalania, wysokość i zasady wypłaty wynikają z Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy, to spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego wartość odszkodowania, wypłaconego przez Wnioskodawcę, korzysta z ww. zwolnienia przedmiotowego. Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do obliczenia i pobrania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Końcowo wyjaśnić należy, że niniejsza interpretacja dotyczy skutków podatkowych wypłaty odszkodowania, bowiem tego dotyczy zapytanie Wnioskodawcy. Nie dotyczy natomiast skutków podatkowych wypłaty odprawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.