Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.357.2025.1.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-15
Teza: Nie spełnia warunku udokumentowania otrzymania środków
pieniężnych tytułem umowy pożyczki, o którym mowa w art. 9
pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
wpłata na konto podmiotu publicznego.
Słowa kluczowe: członkowie-członkowie rodzin
pożyczka
rachunki-rachunek bankowy
rodzina
środek-środki pieniężne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia
przedmiotowe-Umowa pożyczki-Pożyczka pomiędzy
osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej, o której
mowa w ustawie o podatku od spadków i darowizn
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4-art. 9-pkt 10-lit. b

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych
    zawarcia umowy pożyczki. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Ojciec (Wnioskodawca) zamierza zaciągnąć pożyczkę pieniężną od córki. Środki pożyczone
    zostaną przeznaczone w całości na spłatę zobowiązań publicznoprawnych (m.in.
    podatkowych, wobec organów administracji publicznej). Wnioskodawca nie posiada
    rachunku bankowego. W związku z tym środki z tytułu pożyczki nie będą mogły zostać
    przekazane na rachunek należący do ojca. Córka zamierza przekazać środki pieniężne
    bezpośrednio na rachunek właściwego podmiotu publicznego, na poczet zobowiązania
    rodzica. Umowa pożyczki zostanie zawarta w formie pisemnej.

## Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym) pożyczka udzielona
    przez córkę ojcu i przekazana bezpośrednio na rachunek podmiotu publicznego (w
    związku ze spłatą zobowiązań publicznoprawnych rodzica), będzie korzystać ze zwolnienia
    z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o
    podatku od czynności cywilnoprawnych?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, pożyczka udzielona przez córkę ojcu powinna korzystać ze
    zwolnienia z podatku PCC.
    Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o PCC, zwolnieniu podlegają pożyczki udzielane w
    najbliższej rodzinie (m.in. dzieci – rodzicom), pod warunkiem spełnienia wymogu
    udokumentowania otrzymania pieniędzy dowodem przekazania ich na rachunek płatniczy
    pożyczkobiorcy albo przekazem pocztowym.
    W przedmiotowej sprawie – z uwagi na brak rachunku bankowego po stronie rodzica –
    środki zostaną przekazane bezpośrednio na rachunek podmiotu publicznego, na poczet
    zobowiązań rodzica. Należy zauważyć, że ustawowy wymóg ma na celu zapewnienie
    transparentności przepływu środków i udokumentowanie faktycznego otrzymania
    pożyczki przez pożyczkobiorcę. Przekazanie środków bezpośrednio na rachunek
    wierzyciela publicznoprawnego (na poczet zobowiązań rodzica) będzie w pełni
    udokumentowane i jednoznacznie potwierdzi wykonanie umowy pożyczki. W
    konsekwencji, taka forma przekazania środków powinna spełniać wymogi ustawowe, a
    pożyczka powinna korzystać ze zwolnienia z podatku PCC.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):
      Podatkowi podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do
      gatunku.
    Jako że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia umowa pożyczki należy odwołać się do
    art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071
    ze zm.), zgodnie z którym:
      Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność
      biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a
      biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy
      tego samego gatunku i tej samej jakości.

    Zgodnie z powyższym przepisem, elementami przedmiotowo istotnymi umowy pożyczki
    są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości
    pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu
    tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
    Umowa pożyczki ma charakter zobowiązujący, a zatem do jej skutecznego zawarcia
    wystarczające jest zgodne oświadczenie woli pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy. Strony
    umowy mogą dowolnie określić moment przekazania przedmiotu pożyczki.
    Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania
      czynności cywilnoprawnej.
    Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, przy umowie
      pożyczki, na biorącym pożyczkę.
    Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:
      Podstawę opodatkowania przy umowie pożyczki – stanowi kwota lub wartość
      pożyczki, a w przypadku umowy określającej, że wypłata środków pieniężnych
      nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy – kwota
      każdorazowej wypłaty środków pieniężnych.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Stawka podatku od umowy pożyczki wynosi – 0,5%, z zastrzeżeniem ust. 5.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy:
      Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w
      sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz
      obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku
      podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
      płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.
    W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowa pożyczki
    podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek
    uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pan zawrzeć z
    córką umowę pożyczki na spłatę zobowiązań publicznoprawnych. Nie posiada Pan
    rachunku bankowego. Pana córka przekaże środki pieniężne bezpośrednio na rachunek
    właściwego podmiotu publicznego, na poczet spłaty Pana zobowiązań.
    Pana wątpliwość budzi to, czy spełni Pan warunki zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt
    10 lit. b) ww. ustawy, jeżeli pożyczka zostanie przekazana bezpośrednio na rachunek
    bankowy podmiotu publicznego.
    Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. b) ww. ustawy:
      Zwalnia się od podatku pożyczki udzielane w formie pieniężnej na podstawie umowy
      zawartej między osobami, o których mowa w art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o
      podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843), w wysokości
      przekraczającej kwotę, określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem:
      - złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu
      organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności, z
      wyłączeniem przypadku, gdy umowa została zawarta w formie aktu notarialnego,
      - udokumentowania otrzymania pieniędzy przez biorącego pożyczkę dowodem
      przekazania na jego rachunek płatniczy lub na jego inny rachunek w banku lub w
      spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, lub przekazem pocztowym.

    Stosownie do art. 4a ust. 1 ww. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (...).
    Zwolnienie zawarte w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych
    ma charakter warunkowy, co oznacza, że umowa pożyczki pieniężnej jest zwolniona od
    podatku od czynności cywilnoprawnych, tylko wtedy, gdy:
    - umowa została zawarta pomiędzy osobami wymienionymi w art. 4a ustawy o podatku
      od spadków i darowizn,
    - pożyczkobiorca złoży deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych
      właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności,
    - pożyczkobiorca udokumentuje otrzymanie pieniędzy dowodem przekazania, na jego
      rachunek płatniczy lub na jego inny rachunek w banku lub spółdzielczej kasie
      oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Wyżej opisane warunki do skorzystania ze zwolnienia muszą być spełnione łącznie.
    Nie ulega wątpliwości, że w analizowanej sprawie umowa pożyczki zostanie zawarta
    pomiędzy osobami wymienionymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn
    (ojciec – córka).
    W Pana przypadku istotny jest jednak trzeci warunek zwolnienia, tj. fakt właściwego
    udokumentowania przez Pana jako pożyczkobiorcę otrzymania pieniędzy dowodem
    przekazania na Pana rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą
    kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Zapis ten należy rozumieć w
    ten sposób, że warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego
    uregulowanego w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest
    udokumentowanie przekazania przez pożyczkodawcę na rzecz pożyczkobiorcy środków
    pieniężnych we wskazany w tym przepisie sposób. Tym samym, podejmowanie innych
    czynności w celu udokumentowania otrzymania środków pieniężnych tytułem umowy
    pożyczki jest niewystarczające albo zbędne.
    Z wniosku wynika, że ponieważ nie ma Pan rachunku bankowego a posiada zobowiązania
    wobec podmiotów publicznych, Pana córka środki pieniężne będące przedmiotem
    pożyczki przekaże bezpośrednio na rachunek właściwego podmiotu publicznego w celu
    spłaty Pana zobowiązań. Oznacza to, że nie udokumentuje Pan otrzymania środków
    pieniężnych w sposób określony w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy pożyczkobiorcy albo
    rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub
    przekazem pocztowym.
    Literalne brzmienie przepisu art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych nie pozwala więc skorzystać ze zwolnienia podatkowego w przypadku
    wpłaty pożyczki na rzecz podmiotu trzeciego (na konto podmiotu publicznego), gdyż
    otrzymanie pożyczki nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje ww. przepis. Jeżeli więc
    przedmiot pożyczki zostanie przekazany bezpośrednio przez pożyczkodawcę na rachunek
    wierzyciela pożyczkobiorcy (w tym przypadku podmiotu publicznego), zwolnienie
    określone w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie
    będzie miało zastosowania.
    Nie można bowiem odstąpić od jednoznacznego brzmienia ww. przepisu i stosować go z
    pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu
    przepisu (określającego wprost jak otrzymanie środków pieniężnych tytułem pożyczki ma
    być udokumentowane, by zwolnienie mogło być zastosowane), który musiałby zostać
    uznany nie tyle za zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP.

    Ustawodawca jednoznacznie wskazał w jaki sposób należy udokumentować otrzymanie
    środków pieniężnych. Poza przelewem bankowym pożyczkodawca może m.in. przekazać
    środki przekazem pocztowym na rzecz pożyczkobiorcy aby spełnić warunek
    udokumentowania.
    Skoro jednak Pana córka nie przekaże Panu środków pieniężnych na Pana rachunek -
    ponieważ nie posiada go Pan - lub przekazem pocztowym, to nie zostanie spełniony
    warunek udokumentowania. Środki pieniężne muszą być wpłacone na Pana rachunek
    bankowy lub przekazane Panu przekazem pocztowym. Tymczasem Pana córka wpłaci
    środki pieniężne na konto podmiotu trzeciego. Taki sposób działania nie wyczerpuje norm
    omawianego przepisu.
    W konsekwencji, pożyczka, którą otrzyma Pan od córki nie będzie mogła skorzystać ze
    zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b)
    ww. ustawy.
    Niezależnie od powyższego w opisanej przez Pana sprawie zastosowanie znajdzie art. 9
    pkt 10 lit. c) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. c) ww. ustawy:
      Zwalnia się od podatku pożyczki udzielane na podstawie umowy zawartej między
      osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej
      opodatkowaniu - na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i
      darowizn.
    Według art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    1. Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
      majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba
      zaliczona do I grupy podatkowej.
    2. Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy
      następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych
      ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych
      dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w
      okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości
      nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od
      opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z
      obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków,
      ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i
      prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
    W myśl art. 14 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia,
      synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    Zatem pożyczka, którą otrzyma Pan od córki będzie korzystać ze zwolnienia określonego
    w art. 9 pkt 10 lit. c) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Od podstawy
    opodatkowania będzie Pan mógł odliczyć kwotę 36 120 zł (przy zachowaniu 5-letniego
    limitu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Natomiast nadwyżka udzielonej
    pożyczki, ponad kwotę wyżej wymienioną, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych. Stawka podatku wynosi 0,5 %. W terminie 14 dni od zawarcia
    umowy pożyczki powinien Pan złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności
    cywilnoprawnych oraz obliczyć i wpłacić należny podatek.

    Pana stanowisko, zgodnie z którym udzielona Panu przez córkę pożyczka powinna
    korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 10 lit. b) ww. ustawy jest nieprawidłowe.
    Należy jeszcze raz podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione
    jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania. W
    analizowanej sprawie, te przesłanki nie zostały spełnione. Ustawodawca nie zawarł
    żadnych wyjątków, co do ich spełnienia.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...) . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.