Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4.4012.666.2019.9.S.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-09
Teza: Brak opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności
nabycia wierzytelności.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
postępowanie-postępowanie sądowe
wierzytelność-nabycie wierzytelności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 października 2019 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 października 2019 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca - A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) powstała w
    2012 r. Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez
    Wnioskodawcę jest działalność związana z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat
    (66.21.Z). Ponadto, Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą sklasyfikowaną w
    PKD jako: (1) 64.19.Z - Pozostałe pośrednictwo pieniężne, (2) 64.91.Z - Leasing finansowy,
    (3) 64.92.Z - Pozostałe formy udzielania kredytów, (4) 64.99.Z - Pozostała finansowa
    działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i
    funduszów emerytalnych, (5) 66.19.Z - Pozostała działalność wspomagająca usługi
    finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych, (6) 66.29.Z - Pozostała
    działalność wspomagająca ubezpieczenia i fundusze emerytalne, (7) 68.20.Z - Wynajem i
    zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, (8) 70.22.Z - Pozostałe
    doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania oraz (9) 74.90.
    Z - Pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej
    niesklasyfikowana.
    Wnioskodawca zamierza w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kupować:
    1) wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców będących osobami fizycznymi. Wnioskodawca będzie nabywał
      wierzytelności od cedentów ww. osób fizycznych na podstawie umowy sprzedaży
      wierzytelności, tj. w drodze cesji wierzytelności. Cedenci będą konsumentami w
      rozumieniu art. 22[1] Kodeksu cywilnego, oraz
    2) wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców (osoby fizyczne) od podmiotów gospodarczych (tj. osób fizycznych
      prowadzących działalność gospodarczą lub osób prawnych lub jednostek
      organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje
      zdolność prawną), które wcześniej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
      nabyły ww. wierzytelności w drodze sprzedaży wierzytelności od osób fizycznych
      będących w ramach umowy sprzedaży cesji konsumentami w rozumieniu art. 22[1]
      Kodeksu cywilnego.
    Zakup wierzytelności w obu wskazanych przypadkach będzie się odbywać na podstawie
    umowy sprzedaży wierzytelności, tj. w drodze cesji wierzytelności. Następnie
    Wnioskodawca będzie dochodzić we własnym imieniu wierzytelności od banków,
    spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych lub innych tzw. firm pożyczkowych.
    Cedentem będzie osoba fizyczna będąca konsumentem bądź podmiot gospodarczy, które
    w ramach swego przedsiębiorstwa zajmują się nabywaniem i sprzedażą wierzytelności -
    wierzytelność nabył od konsumenta. Cesjonariuszem będzie Wnioskodawca.
    Wierzytelności kupowane przez Cesjonariusza to wierzytelności wynikające z tytułu
    obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z ich przedterminową spłatą
    przez konsumenta.
    Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim,
    konsument ma prawo w każdym czasie do spłaty całości lub części kredytu przed
    terminem określonym w umowie. W przypadku spłaty całości kredytu przed terminem
    określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą
    okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je
    przed tą spłatą (art. 49 ust. 1 u.k.k.).
    Kredytodawca jest zobowiązany do rozliczenia z konsumentem kredytu w terminie 14 dni
    od dnia dokonania wcześniejszej spłaty kredytu w całości (art. 52 u.k.k.).

    Cedenci, którzy nie chcą spierać się z bankiem lub spółdzielczą kasą oszczędnościowo-
    kredytową w zakresie zwrotu nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu
    /pożyczki w związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki, bądź nie
    wiedzą jak zwrot nadpłaty uzyskać będą mogli odsprzedać Wnioskodawcy wierzytelność
    wynikającą z obniżenia całkowitego kosztu kredytu w związku z przedterminową spłatą
    całości kredytu lub pożyczki. Jeżeli strony umowy cesji dojdą do porozumienia co do ceny,
    będzie zawierana pomiędzy stronami (Wnioskodawcą i cedentem) cesja wierzytelności. Z
    treści cesji wynikać będzie oświadczenie cedenta, że w określonym dniu zawarł umowę
    kredytu / pożyczki oraz że w konkretnym dniu spłacił w całości przedmiotowy kredyt /
    pożyczkę przed terminem spłaty wynikającym z umowy kredytu/pożyczki.
    Cedent w umowie sprzedaży wierzytelności będzie ponadto oświadczać m.in., że
    wierzytelność nie została zaspokojona w całości lub części przez podmiot zobowiązany.
    Cesja nie będzie zobowiązywać Wnioskodawcy do żadnych czynności na rzecz cedenta
    poza zapłatą ceny. Z chwilą zawarcia umowy cesji cedent za umówioną cenę przenosi na
    własność cesjonariusza wszelkie wierzytelności o zapłatę całości lub pozostałej części
    nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z
    przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki.
    Na cesjonariusza (Wnioskodawcę) wraz z wierzytelnością przechodzą wszelkie prawa z nią
    związane, w tym prawo do odsetek za opóźnienie w zapłacie. Pozostała należna część
    zwrotu nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z
    przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki nie jest określona kwotowo w treści
    umowy i nie jest dokładnie znana w chwili podpisywania umowy cesji. Jest ona określana
    dopiero wyrokiem sądowym lub zawartą z bankiem lub spółdzielczą kasą
    oszczędnościowo - kredytową ugodą bądź dobrowolnym uznaniem przez podmiot
    zobowiązany.
    W chwili zawierania cesji znana będzie jedynie orientacyjna (przybliżona) wysokość
    należności. Różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, które Wnioskodawca
    nabędzie od cedenta, a ceną ich nabycia od cedenta, będzie odzwierciedlała rzeczywistą
    ekonomiczną wartość tych wierzytelności w chwili ich nabycia przez Wnioskodawcę. Poza
    ceną, umowa sprzedaży wierzytelności nie będzie nakładać na Wnioskodawcę
    jakiegokolwiek innego dodatkowego świadczenia do wykonania na rzecz zbywcy
    wierzytelności. Poza przelewem wierzytelności nie dojdzie do przekazania żadnego innego
    wynagrodzenia dla Wnioskodawcy.
    Wnioskodawca nabędzie wierzytelność we własnym imieniu. Nabyte wierzytelności będą
    stanowiły w dacie ich nabycia wierzytelności wymagalne, możliwe do dochodzenia na
    drodze postępowania sądowego. Wnioskodawca będzie nabywać wierzytelności sporne
    jedynie co do ich wysokości (w pozostałym zakresie wierzytelności będą bezsporne).
    Umowa przelewu wierzytelności nie będzie przewidywała zwrotnego przeniesienia
    wierzytelności. Zgodnym zamiarem stron umowy sprzedaży wierzytelności będzie
    jednorazowy, definitywny i skuteczny przelew wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy.
    Wnioskodawca nie zamierza dalej odsprzedawać wierzytelności. Wnioskodawca będzie
    dochodzić wierzytelności we własnym imieniu i na własny rachunek. Wnioskodawca nie
    będzie dochodzić wierzytelności wobec dłużnika na rzecz cedenta.
    Dochodzenie wierzytelności przez Wnioskodawcę w przeważającej większości spraw
    będzie wymagało poniesienia przez niego dodatkowych kosztów (m.in. związanych z
    obsługą administracyjną, obsługą prawną, kosztami sądowymi, wykonaniem wyliczenia
    wysokości nadpłaty, kosztami wysyłki korespondencji itp.). W przypadku odmowy
    dobrowolnej zapłaty przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, w celu
    dochodzenia wierzytelności przez Wnioskodawcę niezbędne będzie kierowanie spraw na
    drogę postępowania sądowego w celu uzyskania tytułu wykonawczego, na podstawie
    którego podmiot zobowiązany będzie miał obowiązek spełnić świadczenie na rzecz
    Wnioskodawcy wraz z zasądzonymi odsetkami i kosztami procesu.

    W stosunku do nabytych wierzytelności może być konieczne prowadzenie postępowania
    egzekucyjnego i sądowego, aczkolwiek będzie to zależało od dłużnika, tj. czy spełni on
    świadczenie polubownie. Jeżeli dłużnik spełni świadczenie na drodze polubownej wówczas
    nie będzie potrzeby występowania na drogę sądową, jeżeli natomiast dłużnik odmówi
    spełnienia świadczenia (dopłaty odszkodowania) konieczne stanie się wystąpienie
    przeciwko niemu do sądu i ewentualnie skierowanie przeciwko niemu egzekucji
    komorniczej. Wnioskodawca przypuszcza, że w zdecydowanej większości spraw, jeśli nie
    we wszystkich, konieczne będzie postępowanie sądowe. Wydaje się jednak, że po
    zapadnięciu prawomocnego wyroku, dłużnik (ponieważ dłużnikiem będą głównie banki)
    dokona realizacji wyroku (wypłaty odszkodowania) bez potrzeby prowadzenia egzekucji
    komorniczej. Wnioskodawca zamierza zatem kupować na własne ryzyko wierzytelności z
    tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki na skutek ich przedterminowej
    spłaty, które następnie będą ściągane w imieniu własnym, a nie na rachunek cedenta
    (zbywcy wierzytelności).
    Pytania
    1) Czy opisany przykład umowy cesji wierzytelności zawartej przez Wnioskodawcę i osobę
                                                      1fizyczną będącą w ramach umowy sprzedaży cesji konsumentem w rozumieniu art. 22
      Kodeksu cywilnego stanowi usługę objętą podatkiem od towarów i usług?
    2) Czy opisany przykład umowy cesji wierzytelności zawartej przez Wnioskodawcę i
      podmiot, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej trudni się
      nabywaniem wierzytelności od konsumentów i ich dalszym odsprzedawaniem stanowi
      usługę objętą podatkiem od towarów i usług?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy opisane przykłady cesji wierzytelności, bez względu na to, czy
    nabycie wierzytelności następuje od osoby fizycznej będącej konsumentem, czy od innego
    podmiotu dokonującego zbycia wierzytelności w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej nabytej od konsumenta, nie stanowi usługi podlegającej podatkowi od
    towarów i usług VAT.
    Zgodnie z treścią art. 2 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług sprzedażą jest
    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
    towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w
    art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej
    lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
      jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
    3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Zgodnie z art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna
    umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na
    nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
    Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od
    czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw
    majątkowych.

    Stosownie do art. 2 pkt 4 p.c.c. podatkowi temu nie podlegają czynności cywilnoprawne,
    inne niż umowa spółki i jej zmiany:
    a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
    b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z
      tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem (...).
    Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (art. 3 ust.
    1 pkt 1 p.c.c.) oraz spoczywa przy umowie sprzedaży na kupującym (art. 4 pkt 1 p.c.c.).
    Zdaniem Wnioskodawcy, przelew wierzytelności niepodlegający zwrotnemu przeniesieniu
    i niezwiązany z żadnymi usługami, ani dodatkowymi świadczeniami poza zapłatą ceny
    sprzedaży ustaloną ostatecznie w umowie cesji, nie stanowi usługi w rozumieniu ustawy o
    podatku VAT.
    Wierzyciel (cedent) dokonuje cesji wierzytelności i nie działa w tym zakresie jako
    usługodawca, Wnioskodawca zaś jest nabywcą wierzytelności i tym samym nie może być
    usługodawcą. Strumienie pieniężne w ramach opisanych przez Wnioskodawcę sytuacji,
    skierowane są wyłącznie od nabywcy do sprzedającego. Z umowy sprzedaży
    wierzytelności zawartej między Wnioskodawcą a cedentem nie będzie wynikać
    jakiekolwiek wynagrodzenie należne od cedenta dla cesjonariusza (Wnioskodawcy), stąd
    nie może być mowy o wykonywaniu przez Wnioskodawcę odpłatnej usługi. Egzekwowanie
    przez Wnioskodawcę powyższych wierzytelności (należności) na swoją rzecz będzie
    zwyczajnym elementem obrotu gospodarczego i nie będzie tworzyć usługi w rozumieniu
    art. 8 ust. 1 ustawy o podatku VAT. Tym samym, zarówno w przypadku nabycia przez
    Wnioskodawcę wierzytelności od osoby fizycznej będącej konsumentem, jak i od
    przedsiębiorcy, gdy sprzedający nie płaci ceny za transakcję, a wierzytelności nie mogą
    powrócić do sprzedającego, nie dochodzi do świadczenia usługi podlegającej rygorowi
    ustawy o podatku VAT.
    W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w przypadku umów cesji wierzytelności, gdy
    dochodzi do nabycia wierzytelności przez cesjonariusza od cedenta za cenę niższą niż
    nominalna wartość tej wierzytelności i nie ustalono między stronami żadnego
    wynagrodzenia z tytułu tej usługi nabycia, czynność ta, jeżeli umowa jest zawarta na
    własne ryzyko cesjonariusza, nie podlega opodatkowaniu, jako że nie stanowi odpłatnej
    usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku VAT.
    Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego („NSA”) z dnia 19 marca 2012 r.,
    sygn. akt I FPS 5/11 NSA uznał, że podstawowym i koniecznym warunkiem do uznania
    transakcji za odpłatną usługę, a więc czynność opodatkowaną, jest wystąpienie
    wynagrodzenia bezpośrednio związanego z tą czynnością, rzeczywiście otrzymanego bądź
    należnego, jako świadczenia wzajemnego za wykonaną usługę. NSA wskazał, że badając
    konkretną transakcję należy poszukiwać takiego ewentualnego bezpośredniego
    wynagrodzenia, które otrzymuje kupujący - cesjonariusz, jako świadczenie wzajemne za
    ewentualnie wykonaną na rzecz zbywcy - cedenta usługę. Dla rozstrzygnięcia, czy mamy
    do czynienia z odpłatną usługą konieczne jest ustalenie, czy obok transakcji kupna -
    sprzedaży wierzytelności wystąpiło świadczenie usługi przez nabywcę wierzytelności na
    rzecz jej zbywcy, za bezpośrednim wynagrodzeniem otrzymanym przez nabywcę. Kiedy
    zaś występuje tylko zapłata ceny za wierzytelność, trudno uznać, że do świadczenia takiej
    usługi dochodzi. W wyroku w sprawie C#93/10 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
    („TSUE”) stwierdził, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po
    cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi opodatkowanej
    VAT i nie dokonuje tym samym czynności opodatkowanej VAT, jeżeli różnica między
    wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą
    ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży. TSUE wskazał, że jeżeli
    czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego
    wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie
    podlega opodatkowaniu VAT. Świadczenie usługi podlega takiemu opodatkowaniu, gdy

    następuje odpłatnie, tzn. jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek
    prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdy świadczenie
    otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi
    świadczonej usługobiorcy.
    Umowa cesji, która będzie zawierana przez Wnioskodawcę nie określa celu nabycia
    wierzytelności.
    Z chwilą zawarcia umowy cesji jedynym uprawionym do dysponowania zakupioną
    wierzytelnością, jako przedmiotem własności, jest nabywca wierzytelności
    (Wnioskodawca). Umowa cesji nie tworzy jakiegokolwiek stosunku prawnego między
    Wnioskodawcą a Cedentem, na podstawie którego Wnioskodawca byłby zobowiązany do
    świadczenia na rzecz Cedenta jakichkolwiek usług. Zauważyć należy, że świadczenie jest
    odpłatne, gdy z istniejącego stosunku prawnego między świadczącym usługę a
    usługobiorcą wynika obowiązek zapłaty wynagrodzenia w zamian za wykonanie danej
    usługi, przy czym musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a
    zapłaconym wynagrodzeniem.
    Na podstawie umów cesji, które będą zawierane przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca nie
    będzie osiągać - poza nabyciem wierzytelności - jakiejkolwiek korzyści, jak również nie
    będzie świadczyć na podstawie umowy cesji odpłatnych albo nieodpłatnych usług na rzecz
    Cedenta. Różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności, a ceną ich
    sprzedaży, która w przypadku niektórych cesji będzie występować, nie będzie stanowiła
    wynagrodzenia dla Wnioskodawcy, lecz będzie odzwierciedlać rzeczywistą ekonomiczną
    wartość wierzytelności w chwili sprzedaży.
    Resumując, transakcja nabycia na własne ryzyko wierzytelności przez Wnioskodawcę po
    cenie niższej od jej wartości nominalnej nie będzie mogła być zakwalifikowana jako
    świadczona przez Wnioskodawcę, jako nabywcę wierzytelności, usługa w rozumieniu art. 5
    ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku VAT, ze względu na fakt, że w takim
    przypadku nie będziemy mieli do czynienia z zobowiązaniem się przez Wnioskodawcę do
    ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie. Jednocześnie, zgodnie z utrwaloną, stabilną
    linią orzecznictwa, sprzedaż wierzytelności przez cedentów, niezależnie czy dotyczy
    sprzedaży wierzytelności własnych czy nabytych, nie jest dokonywanym przez nich
    świadczeniem usług, a zatem po ich stronie nie powstaje obowiązek podatkowy w
    podatku VAT.
    Interpretacja indywidualna
    Rozpatrzyłem Państwa wniosek - 2 grudnia 2019 r. wydałem interpretację indywidualną
    znak 0114-KDIP4.4012.666.2019.1.AK, w której uznałem Państwa stanowisko za
    nieprawidłowe.
    Interpretację doręczono Państwu 5 grudnia 2019 r.
    Skarga na interpretację indywidualną
    13 grudnia 2019 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie.
    Wnieśli Państwo o:
    1) na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA - uchylenie zaskarżonej Interpretacji
      Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 grudnia 2019 r., znak sprawy:
      0114#KDIP4.4012.666.2019.1.AK;
    2) na podstawie art. 209 PPSA w zw. art. 200 PPSA - zasądzenie od Dyrektora Krajowej
      Informacji Skarbowej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania
      poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą.
    Postępowanie przed sądami administracyjnymi

    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił skarżoną interpretację - wyrokiem z
    23 września 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 94/20.
    Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
    Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 września 2024 r. sygn. akt I FSK 72/21 oddalił
    skargę kasacyjną.
    Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny 27 września 2024 r.
    Odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23
    września 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 94/20 wpłynął do tut. Organu 22 stycznia 2025 r.
    Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku
    Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
      Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu
      wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie
      postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa
      uległy zmianie.
    Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraziły
        Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny
        w ww. wyrokach;
        ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej -
        stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Katalog czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług zawiera art. 5 ust. 1
    ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz.
    2174 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, który w pkt 1 stanowi, że:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, (...) podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
      prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (...).
    Art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
        w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie „świadczenie usług” ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań
    podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od

    dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługa w rozumieniu
    omawianej regulacji jest transakcją gospodarczą, co oznacza, że stosunek prawny łączący
    strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym.
    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie to, że ustawa o
    podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą
    towarów. Jednoznacznie z tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których
    przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one
    realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności
    gospodarczej w rozumieniu ww. ustawy.
    Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż
    nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania
    się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem
    usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może
    zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też
    tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde
    powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać
    uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.
    Z powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa
    towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu tym podatkiem
    wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w
    art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność,
    a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia,
    zwrotu kosztów, płatny. Istotną cechą wynagrodzenia jest więc istnienie bezpośredniego
    związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.
    Zatem czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane
    odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i
    jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.
    Kolejnym czynnikiem decydującym o tym czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest
    określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność
    opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego
    określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny
    związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego
    wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie
    wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.
    W związku z tym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana
    jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana
    za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną
    płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter
    bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za
    to świadczenie.
    W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z dnia 8
    marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko
    Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy,
    gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a
    otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w
    pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie
    przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota

    uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt
    wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk
    sprzedającego.
    Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że
    zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy
    pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego
    stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać
    wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana
    czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć
    bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a
    świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania
    świadczenia.
    Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas
    wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego
    otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach
    zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy,
    podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
    Zatem dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru
    lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany
    stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.
    Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że zamierzają Państwo w ramach
    prowadzonej działalności gospodarczej kupować:
    1) wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców będących osobami fizycznymi. Wnioskodawca będzie nabywał
      wierzytelności w drodze cesji wierzytelności. Cedenci będą konsumentami w
                1rozumieniu art. 22 Kodeksu cywilnego, oraz
    2) wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców (osoby fizyczne) od podmiotów gospodarczych (tj. osób fizycznych
      prowadzących działalność gospodarczą lub osób prawnych lub jednostek
      organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje
      zdolność prawną), które wcześniej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
      nabyły ww. wierzytelności w drodze sprzedaży wierzytelności od osób fizycznych
                                                  1będących w ramach umowy sprzedaży cesji konsumentami w rozumieniu art. 22
      Kodeksu cywilnego.
    Jeżeli strony umowy cesji dojdą do porozumienia co do ceny będzie zawierana pomiędzy
    stronami (Państwem i cedentem) cesja wierzytelności. Z treści cesji wynikać będzie
    oświadczenie cedenta, że w określonym dniu zawarł umowę kredytu / pożyczki oraz że w
    konkretnym dniu spłacił w całości przedmiotowy kredyt / pożyczkę przed terminem spłaty
    wynikającym z umowy kredytu/pożyczki.
    Cedent w umowie sprzedaży wierzytelności będzie ponadto oświadczać m.in., że
    wierzytelność nie została zaspokojona w całości lub części przez podmiot zobowiązany.
    Cesja nie będzie zobowiązywać Państwa do żadnych czynności na rzecz cedenta poza
    zapłatą ceny. Z chwilą zawarcia umowy cesji cedent za umówioną cenę przenosi na
    własność cesjonariusza wszelkie wierzytelności o zapłatę całości lub pozostałej części
    nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z
    przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki.
    Umowa przelewu wierzytelności nie będzie przewidywała zwrotnego przeniesienia
    wierzytelności. Będą Państwo dochodzić od banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-

    kredytowych lub innych tzw. firm pożyczkowych wierzytelności we własnym imieniu i na
    własny rachunek. Nie będą Państwo dochodzić wierzytelności wobec dłużnika na rzecz
    cedenta.
    Na cesjonariusza (na Państwa) wraz z wierzytelnością przechodzą wszelkie prawa z nią
    związane, w tym prawo do odsetek za opóźnienie w zapłacie. Pozostała należna część
    zwrotu nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z
    przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki nie jest określona kwotowo w treści
    umowy i nie jest dokładnie znana w chwili podpisywania umowy cesji. Jest ona określana
    dopiero wyrokiem sądowym lub zawartą z bankiem lub spółdzielczą kasą
    oszczędnościowo - kredytową ugodą bądź dobrowolnym uznaniem przez podmiot
    zobowiązany. W chwili zawierania cesji znana będzie jedynie orientacyjna (przybliżona)
    wysokość należności. Różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, które
    nabędą Państwo od cedenta, a ceną ich nabycia od cedenta, będzie odzwierciedlała
    rzeczywistą ekonomiczną wartość tych wierzytelności w chwili ich nabycia przez Państwa.
    Poza ceną, umowa sprzedaży wierzytelności nie będzie nakładać na Państwa
    jakiegokolwiek innego dodatkowego świadczenia do wykonania na rzecz zbywcy
    wierzytelności. Poza przelewem wierzytelności nie dojdzie do przekazania żadnego innego
    wynagrodzenia dla Państwa.
    Nabędą Państwo wierzytelność we własnym imieniu. Nabyte wierzytelności będą
    stanowiły w dacie ich nabycia wierzytelności wymagalne, możliwe do dochodzenia na
    drodze postępowania sądowego. Będą Państwo nabywać wierzytelności sporne jedynie co
    do ich wysokości (w pozostałym zakresie wierzytelności będą bezsporne).
    W przypadku odmowy dobrowolnej zapłaty przez bank lub spółdzielczą kasę
    oszczędnościowo-kredytową, w celu dochodzenia przez Państwa wierzytelności niezbędne
    będzie kierowanie spraw na drogę postępowania sądowego w celu uzyskania tytułu
    wykonawczego, na podstawie którego podmiot zobowiązany będzie miał obowiązek
    spełnić świadczenie na Państwa rzecz wraz z zasądzonymi odsetkami i kosztami procesu.
    W stosunku do nabytych wierzytelności może być konieczne prowadzenie postępowania
    egzekucyjnego i sądowego, aczkolwiek będzie to zależało od dłużnika, tj. czy spełni on
    świadczenie polubownie. Przypuszczają Państwo, że w zdecydowanej większości spraw,
    jeśli nie we wszystkich, konieczne będzie postępowanie sądowe. Wydaje się jednak, że po
    zapadnięciu prawomocnego wyroku, dłużnik (ponieważ dłużnikiem będą głównie banki)
    dokona realizacji wyroku (wypłaty odszkodowania) bez potrzeby prowadzenia egzekucji
    komorniczej.
    W odniesieniu do przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia, Państwa wątpliwości
    dotyczą opodatkowania transakcji przelewu (cesji) Wierzytelności.
    Wskazać należy, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem
    obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana
    przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145
    ze zm.).
    Art. 509 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią
      (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo
      właściwości zobowiązania.
      § 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w
      szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
    Art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do
      przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis
      szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

    Przelew wierzytelności jest swoistą konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych
    zasadach zobowiązań prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela, podczas gdy przedmiot
    zobowiązania pozostaje ten sam. Umowy cesji wierzytelności należą do czynności
    prawnych rozporządzających o skutkach zbliżonych do umowy przenoszącej własność.
    Cesja nie ma formy samoistnej umowy, dlatego też dla jej realizacji musi być dokonana
    czynność cywilnoprawna, na podstawie której nastąpi przeniesienie wierzytelności.
    Istotą przelewu wierzytelności jest zatem umowa zawierana przez wierzyciela z osobą
    trzecią, na podstawie której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu
    wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności prawa przysługujące dotychczasowemu
    wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek
    zobowiązaniowy nie ulega zmianie. W zamian za nabywaną wierzytelność cesjonariusz
    (nabywca) zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz cedenta.
    Spełnienie świadczenia, wynikającego z umowy przelewu nastąpi, gdy cedent przeniesie
    wierzytelność na cesjonariusza, a on zapłaci mu cenę za cedowaną wierzytelność (w
    sytuacji, kiedy cesja będzie miała charakter odpłatny).
    Umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona usługi określone w art. 8 ust. 1 ustawy o
    podatku od towarów i usług, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości
    niematerialnych i prawnych, a w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu
    tej ustawy. Z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usług dochodzi już
    w momencie samego nabycia wierzytelności, obojętnie czy nabycie zostało dokonane w
    celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też innego jej wykorzystania
    do celów prawno-gospodarczych. Celem nabycia cudzej wierzytelności nie musi być jej
    odsprzedaż, ale także inne wykorzystanie do celów prawno-gospodarczych przez
    nabywcę. Sposób wykorzystania nabytej wierzytelności może decydować o charakterze
    usługi nie zaś o istocie czynności prawnej, jaką jest nabycie cudzej wierzytelności. Dlatego
    usługą na rzecz cedenta jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej
    wykorzystania do operacji prawno-podatkowych.
    Zatem zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z
    majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej
    między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Oznacza to, że
    w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę, której
    celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Jednakże jak
    wskazano na wstępie ww. usługa podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jest świadczona
    odpłatnie.
    Powyższe rozumienie przelewu wierzytelności jako usługi znajduje potwierdzenie w
    wyrokach polskich sądów administracyjnych. Przykładowo w orzeczeniu z dnia 6 listopada
    2009 r., sygn. akt I SA/Po 628/09 WSA w Poznaniu stwierdził:
      „Biorąc pod uwagę powyższe Sąd podziela pogląd organów podatkowych, że
      wierzytelność nie jest towarem, a zakup wierzytelności jest usługą. Istotą tej usługi jest
      zdjęcie z dotychczasowego wierzyciela (zbywcy) ciężaru egzekucji, czy też
      niewypłacalności dłużnika. Usługa ta wyraża się w tym, że usługodawca uzyskuje zysk
      generowany „kosztem zbywcy”.
      Zbywca w tym wypadku otrzymuje za wierzytelność cenę niższą od jej wartości
      nominalnej. Z drugiej strony zbywca uzyskuje konkretne świadczenie w postaci zdjęcia
      z niego: ryzyka niewypłacalności dłużnika, konieczności prowadzenia postępowania
      egzekucyjnego, czy też opóźnień związanych z egzekwowaniem gotówki.
      Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy należy podkreślić, że
      stosunek cywilnoprawny pomiędzy zbywcą i nabywcą wierzytelności kończy się po
      dokonaniu tej czynności prawnej. Po zbyciu wierzytelności, zbywca nie ma wpływu na
      dalszy byt wierzytelności i nie jest zainteresowany dalszym postępowaniem nabywcy
      w tym względzie. Nie można więc przyjąć, że usługa trwa od chwili nabycia
      wierzytelności do czasu jej zbycia albo wyegzekwowania”.

    W kwestii nabycia wierzytelności trudnych po cenie niższej od ich wartości nominalnej
    wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 27 października 2011 r., w
    sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG. W
    powyższym orzeczeniu TSUE wskazał, że artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy Rady 77
    /388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw
    członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od
    wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku należy interpretować w ten
    sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej
    od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie
    dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem
    stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych
    wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość
    owych wierzytelności w chwili sprzedaży. W pkt 25 ww. orzeczenia, Trybunał wskazał, że
    różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży nie
    stanowi bowiem wynagrodzenia za tego rodzaju usługę, lecz odzwierciedla rzeczywistą
    ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od
    wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników.
    Jak Państwo wskazali, różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, które nabędą
    Państwo od cedenta, a ceną ich nabycia od cedenta, będzie odzwierciedlała rzeczywistą
    ekonomiczną wartość tych wierzytelności w chwili ich nabycia przez Państwa. Poza ceną,
    umowa sprzedaży wierzytelności nie będzie nakładać na Państwa jakiegokolwiek innego
    dodatkowego świadczenia do wykonania na rzecz zbywcy wierzytelności. Poza przelewem
    wierzytelności nie dojdzie do przekazania na Państwa rzecz żadnego innego
    wynagrodzenia.
    WSA w Warszawie w wyroku z 23 września 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 94/20 zauważył, że:
      „(...) przelew wierzytelności niepodlegający zwrotnemu przeniesieniu i niezwiązany z
      żadnymi usługami, ani dodatkowymi świadczeniami poza zapłatą ceny sprzedaży
      ustaloną ostatecznie w umowie cesji, nie stanowi usługi w rozumieniu ustawy o VAT.
      Należy podkreślić, że koniecznym warunkiem do uznania czynności za odpłatną
      usługę, opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, jest wystąpienie wynagrodzenia
      bezpośrednio związanego z tą czynnością rzeczywiście otrzymanego, bądź należnego,
      jako świadczenia wzajemnego za wykonaną usługę, które otrzymuje kupujący -
      cesjonariusz, jako świadczenie wzajemne za ewentualnie wykonaną na rzecz zbywcy -
      cedenta usługę.
      (...)
      W sytuacji bowiem, gdy występuje wyłącznie zapłata ceny sprzedaży wierzytelności,
      nie dochodzi do świadczenia usługi, stanowiącej czynność opodatkowaną podatkiem
      od towarów i usług, polegającej na „wyręczeniu" zbywcy od ciężaru dochodzenia
      wierzytelności. Zbywca wierzytelności dokonując rozporządzenia nią, wykonuje prawo
      własności, przysługujące mu względem tej wierzytelności. Powoduje to, że żadna
      transakcja nabycia na własne ryzyko wierzytelności na zasadach wskazanych we
      wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, po cenie niższej od jej wartości
      nominalnej, nie będzie mogła być zakwalifikowana jako usługa świadczona przez
      nabywcę wierzytelności w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.”
    WSA w Warszawie w wyroku tym wskazał również, że:
      Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając (...) wyrok TSUE w sprawie C-93
      /10, w wyroku w składzie siedmiu sędziów wydanym 19 marca 2012 r. w sprawie sygn.
      akt I FPS 5/11, przyjął, że transakcja nabycia na własne ryzyko wierzytelności trudnej,
      po cenie niższej od jej wartości nominalnej, nie może być zakwalifikowana jako
      świadczona przez nabywcę wierzytelności usługa, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w
      zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT ze względu na to, że w takim przypadku nie mamy do
      czynienia z zobowiązaniem się przez usługodawcę do ściągnięcia długu w zamian za

      wynagrodzenie (wyrok dostępny, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów
      administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej
      Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.
      gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod
      uwagę, ustalając, czy po stronie kupującego - cesjonariusza wystąpiło wynagrodzenie
      bezpośrednio związane z nabyciem wierzytelności, rzeczywiście otrzymane (bądź
      należne), jako świadczenie wzajemne za wykonaną na rzecz zbywcy - cedenta usługę,
      stającą się tym samym usługą odpłatną, czyli czynnością opodatkowaną.
      Stanowisko wyrażone w powyższych orzeczeniach, sąd orzekający w sprawie w pełni
      podziela.
    Następnie odwołując się do okoliczności przedstawionych przez Państwa we wniosku,
    WSA w Warszawie wskazał, że:
      „Z przedstawionego we wniosku opisu wynika, że z umowy sprzedaży wierzytelności
      zawartej między skarżącym a cedentem nie będzie wynikać jakiekolwiek
      wynagrodzenie należne od cedenta dla cesjonariusza (skarżącego), stąd nie może być
      mowy o wykonywaniu przez A. odpłatnej usługi. Egzekwowanie przez skarżącego
      powyższych wierzytelności (należności) na swoją rzecz będzie zwyczajnym elementem
      obrotu gospodarczego i nie będzie stanowić usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o
      VAT. Tym samym, zarówno w przypadku nabycia przez A. wierzytelności od osoby
      fizycznej będącej konsumentem, jak i od przedsiębiorcy, gdy sprzedający nie płaci ceny
      za transakcję, a wierzytelności nie mogą powrócić do sprzedającego, nie dochodzi do
      świadczenia usługi podlegającej rygorowi ustawy o podatku VAT.
      Skarżący trafnie zwrócił uwagę na to, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż w
      przypadku umów cesji wierzytelności, gdy dochodzi do nabycia wierzytelności przez
      cesjonariusza od cedenta za cenę niższą niż nominalna wartość tej wierzytelności i nie
      ustalono między stronami żadnego wynagrodzenia z tytułu tej usługi nabycia,
      czynność ta, jeżeli umowa jest zawarta na własne ryzyko cesjonariusza, nie podlega
      opodatkowaniu podatkiem VAT, jako że nie stanowi odpłatnej usługi w rozumieniu art.
      8 ust. 1 ustawy o VAT.
      Wynagrodzeniem cesjonariusza z tytułu tego rodzaju czynności nie jest, w
      szczególności, różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności, a ceną
      ich sprzedaży, która odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych
      wierzytelności w chwili sprzedaży. W takim przypadku nie ma znaczenia, że
      cesjonariusz wierzytelności nabywa je w celu ich ściągnięcia, gdyż w momencie
      realizacji tej czynności czyni to na własny rachunek i ryzyko, a nie na rachunek i ryzyko
      cedenta wierzytelności”.
    Końcowo WSA w Warszawie orzekł, że:
      Z opisu zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, nabywane wierzytelności będą
      wymagalne, ich cena ustalana będzie poniżej wartości nominalnej i nie będzie
      zawierała żadnego wynagrodzenia dla zbywcy, zaś cesja będzie miała charakter
      definitywny, a nabycie wierzytelności nastąpi na ryzyko skarżącego we własnym
      imieniu. Ponadto uzyskanie kwoty wierzytelności nie jest całkowicie pewne, gdyż w
      wielu przypadkach będzie wymagało przeprowadzenia postępowania sądowego, a
      zatem do cesji tych wierzytelności znajdą zastosowanie tezy powołanych powyżej
      wyroków: TSUE z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 oraz NSA z 19 marca 2012
      r. w sprawie o sygn. akt I FPS 5/11.
      Egzekwowanie własnych należności na swoją rzecz jest zwyczajnym elementem obrotu
      gospodarczego i nie tworzy usługi w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 ustawy VAT, a w
      konsekwencji, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (tak też wyrok NSA z 14
      lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 344/17). Nabycie wierzytelności w imieniu własnym i na
      własne ryzyko, w sytuacji gdy cena za wierzytelności ustalona została poniżej ich
      wartości nominalnej i odzwierciedla ich rzeczywistą wartość z chwili sprzedaży, nie

      może być traktowana jako odpłatna usługa ściągania długów. Stwierdzenie więc w
      odniesieniu do takiej czynności, że wnioskodawcy nie przysługuje żadne
      wynagrodzenie, uzasadnia stanowisko, iż nie podlega ona w związku z tym
      opodatkowaniu podatkiem VAT (tak, wyrok NSA z 26 września 2017 r., sygn. akt I FSK
      2323/15).
      Należy zaznaczyć, że umowa cesji, która będzie zawierana przez skarżącego nie
      określa celu nabycia wierzytelności. Z chwilą zawarcia umowy cesji jedynym
      uprawionym do dysponowania zakupioną wierzytelnością, jako przedmiotem
      własności, jest nabywca wierzytelności (A.). Umowa cesji nie tworzy żadnego stosunku
      prawnego między skarżącym (nabywcą) a cedentem (zbywcą), na podstawie którego
      skarżący byłby zobowiązany do świadczenia na rzecz cedenta jakichkolwiek usług.
      Powyżej już wyjaśniono natomiast, że świadczenie jest odpłatne, gdy z istniejącego
      stosunku prawnego między świadczącym usługę, a usługobiorcą wynika obowiązek
      zapłaty wynagrodzenia w zamian za wykonanie danej usługi, przy czym musi istnieć
      bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a zapłaconym wynagrodzeniem.
      Na podstawie umów cesji, które będą zawierane przez skarżącego, nie będzie on
      osiągać - poza nabyciem wierzytelności - jakiejkolwiek korzyści, jak również nie będzie
      świadczyć na podstawie umowy cesji odpłatnych albo nieodpłatnych usług na rzecz
      cedenta. Różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności, a ceną ich
      sprzedaży, która w przypadku niektórych cesji będzie występować, nie będzie
      stanowiła wynagrodzenia dla skarżącego, lecz będzie odzwierciedlać rzeczywistą
      ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili sprzedaży.
      Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że transakcja nabycia na
      własne ryzyko wierzytelności przez skarżącego po cenie niższej od jej wartości
      nominalnej nie będzie mogła być zakwalifikowana jako świadczona przez skarżącego,
      jako nabywcę wierzytelności, usługa w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust.
      1 ustawy o VAT, ze względu na to, że w takim przypadku nie będziemy mieli do
      czynienia z zobowiązaniem się przez A. do ściągnięcia długu w zamian za
      wynagrodzenie. Jednocześnie, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów
      administracyjnych, sprzedaż wierzytelności przez cedentów, niezależnie czy dotyczy
      sprzedaży wierzytelności własnych czy nabytych, nie jest dokonywanym przez nich
      świadczeniem usług, zatem po ich stronie nie powstaje obowiązek podatkowy w
      podatku VAT”.
    Z uwagi zatem na stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z 23 września 2020 r.
    sygn. akt III SA/Wa 94/20 oraz na treść ww. wyroku TSUE z 27 października 2011 r., w
    sprawie C#93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, nabycie
    przez Państwa wierzytelności, o których mowa we wniosku, nie będzie stanowiło usługi
    określonej w art. 8 ust. 1 ustawy w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy, a w związku z tym nie będzie
    podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W okolicznościach
    przedstawionych przez Państwa we wniosku nie będzie miało miejsca świadczenie usług w
    rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy zarówno w przypadku nabycia przez Państwa
    wierzytelności od osoby fizycznej będącej konsumentem, jak i od przedsiębiorcy, który
    nabył wcześniej sprzedawaną Państwu wierzytelność od konsumenta (osoby fizycznej).
    Państwa stanowisko jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dniu wydania pierwotnej interpretacji, tj. 2 grudnia 2019 r.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i
        zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.