Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-460/08/MD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2008-08-26
Teza: Opodatkowanie zbycia przedsiębiorstwa na rzecz męża, oraz dokonania ewentualnej korekty podatku naliczonego z tego tytułu.
Słowa kluczowe: aport; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; kodeks-kodeks cywilny; przedsiębiorstwa; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 27 maja 2008 r. (data wpływu 29 maja 2008 r.), uzupełnionym pismem z dnia 6 sierpnia 2008 r. (data wpływu 7 sierpnia 2008 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa na rzecz męża, oraz dokonania ewentualnej korekty podatku naliczonego z tego tytułu – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 29 maja 2008 r. został złożony wniosek, uzupełniony pismem z dnia 6 sierpnia 2008 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa na rzecz męża, oraz dokonania ewentualnej korekty podatku naliczonego z tego tytułu.

**W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe**.

Od 2003 r. prowadzi Pani, jako osoba fizyczna, działalność gospodarczą w zakresie handlu rybami i przetworami rybnymi. Poza towarami handlowymi i wyposażeniem posiada Pani kilka środków trwałych, przy zakupie których odliczono podatek od towarów i usług oraz samochód osobowy, przy zakupie którego odliczono 60% podatku określonego w fakturze (art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Jest Pani czynnym podatnikiem VAT i nie dokonuje sprzedaży zwolnionej. W niedalekiej przyszłości ma Pani zamiar przekazać całe prowadzone przedsiębiorstwo mężowi, z którym nie ma zawartej umowy o rozdzielności majątkowej.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2008 r. uzupełniła Pani opis zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, poprzez oświadczenie, że przekazywane na rzecz męża przedsiębiorstwo jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Ponadto zastrzegła Pani, że samochód wspomniany we wniosku, będący częścią składową przedsiębiorstwa, zostanie również przekazany mężowi.

**W związku z powyższym zadano następujące pytanie**.

Czy przekazanie przedsiębiorstwa mężowi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, i czy powstaje konieczność dokonania korekty podatku naliczonego, jaki odliczono przy zakupie środków trwałych oraz innych towarów?

Pani zdaniem, przekazanie przedsiębiorstwa mężowi nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zatem nie wymaga wystawienia faktury VAT, zaewidencjonowania w rejestrze sprzedaży oraz ujęcia w deklaracji VAT-7. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans.

Przepis ten ma zastosowanie, zdaniem Pani, w opisanej sytuacji, gdyż przez zbycie należy rozumieć czynność prowadzącą do przeniesienia własności, tzn. zarówno sprzedaż, darowiznę, jak i jakąkolwiek inną formę przekazania.

Czynności tej nie należy dokumentować w sposób przewidziany dla rozliczeń w zakresie VAT, a więc poprzez wystawienie faktury oraz ewidencjonować w rejestrze sprzedaży prowadzonym na potrzeby podatku od towarów i usług oraz nie należy jej ujmować w deklaracjach VAT-7 składanych w urzędzie skarbowym.

W przypadku darowizny przedsiębiorstwa, która nie podlega opodatkowaniu VAT nie powstaje konieczność dokonania korekty podatku naliczonego, jaki odliczono przy zakupie środków trwałych oraz innych towarów. Zbycie przedsiębiorstwa nie stanowi w stosunku do składników wchodzących w jego skład żadnej kolejnej fazy obrotu, więc jego nabycie jest równoznaczne z sukcesją generalną na rzecz nabywcy. W związku z tym zbycie przedsiębiorstwa nie rodzi żadnych obowiązków po stronie zbywcy ani w zakresie podatku należnego, ani w zakresie konieczności korekty podatku naliczonego związanego z wcześniejszym nabyciem składników przedsiębiorstwa z wyjątkiem obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego, w przypadku ewentualnej sprzedaży przed upływem 5 lat od daty nabycia samochodu osobowego, przy zakupie którego odliczono 60% podatku określonego w fakturze.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe**.

Zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług określają przepisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Ilekroć w ustawie o podatku od towarów i usług jest mowa o sprzedaży należy przez to rozumieć odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22 ustawy).

Pojęcie dostawy towarów ustawodawca zdefiniował w art. 7 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem tym należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Mimo braku przesłanki odpłatności, za dostawę towaru rozumie się również, w świetle art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy, przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, między innymi przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny – jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Jednak zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Pojęcie „transakcji zbycia”, należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów”, w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania danym towarem jak właściciel, czyli przede wszystkim sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu).

Przepisy ustawy nie definiują terminu „przedsiębiorstwo”. Z tej przyczyny dla celów określenia zakresu pojęcia „przedsiębiorstwo” posiłkowo, w ramach wykładni systemowej, stosuje się regulację zawartą w art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który to przepis stanowi, że przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa)
;2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości
;3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych
;4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne
;5.  koncesje, licencje i zezwolenia
;6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej
;7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne
;8.  tajemnice przedsiębiorstwa
;9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
.

Zgodnie z art. 55² ww. ustawy Kodeks cywilny, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. W praktyce obrotu gospodarczego zdarzają się sytuacje, w których niektóre elementy przedsiębiorstwa podlegają wyłączeniu z transakcji sprzedaży. Jednak nawet w takim przypadku, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, by można było o nich mówić jako o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych elementów. Decydujące zatem jest to, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w sposób umożliwiający kontynuowanie określonej działalności gospodarczej.

Wyłączenie ze zbycia istotnych elementów przedsiębiorstwa, powoduje, że mamy do czynienia ze sprzedażą sumy składników majątkowych, a nie ze sprzedażą przedsiębiorstwa. Jeśli natomiast wyłączone ze zbycia składniki przedsiębiorstwa nie mają istotnego znaczenia dla funkcjonowania przedsiębiorstwa jako takiego, wówczas czynność taka na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług uznana będzie za sprzedaż przedsiębiorstwa, chociaż nie obejmuje ona wszystkich jego składników.

Należy jednak zaznaczyć, że analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych przepisem art. 14b § 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny stanowiska, czy przedmiotowa transakcja stanowi zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu prawa cywilnego.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 90 ust. 1 ustawy, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik obowiązany jest do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Z kolei zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego oraz podmiotu zobowiązanego do dokonania korekty zostały określone w art. 91 ustawy.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy, po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty, zgodnie z zasadami określonymi w art. 90 ust. 2-9. Stosownie do ust. 2 powołanego artykułu w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym, są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł (w pierwotnym brzmieniu niniejszego przepisu, zmienionym z dniem 1 czerwca 2005 r., była to kwota 3.500 zł) korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat a w przypadku nieruchomości - w ciągu 10 lat, licząc począwszy od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości - jednej dziesiątej, kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Obowiązek skorygowania podatku naliczonego od uprzednio nabytych towarów, środków trwałych wykorzystywanych przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, które są następnie zbywane, jako składniki przekazywanego przedsiębiorstwa, reguluje art. 91 ust. 9 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans, o których mowa w art. 6 pkt 1, korekta określona w ust. 1-8 jest dokonywana odpowiednio przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zakładu (oddziału).

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika że zamierza Pani przekazać całe prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo mężowi. Zgodnie z Pani oświadczeniem, przekazywane przedsiębiorstwo jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

Zatem, odnosząc się do sytuacji przedstawionej we wniosku należy stwierdzić, że jeżeli dokona Pani zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, to należy uznać, że w sytuacji tej znajdzie zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa. W konsekwencji obowiązek ewentualnej korekty podatku naliczonego od towarów handlowych i środków trwałych, zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy, zostanie przeniesiony na nabywcę, czyli na Pani męża.

Końcowo należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja nie odnosi się do zagadnienia (wspomnianego przez Panią we własnym stanowisku w sprawie) dokonania korekty podatku naliczonego związanej z ewentualną sprzedażą samochodu osobowego przed upływem 5 lat od daty nabycia, przy zakupie którego odliczono 60% podatku określonego w fakturze, gdyż nie było ono przedmiotem zapytania.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej – powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.