Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2.4011.525.2024.3.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-31
Teza: Skutki podatkowe zniesienia współwłasności nieruchomości, która uprzednio wchodziła w skład majątku wspólnego małżonków.
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku; majątek-rozdzielność majątkowa; ograniczenie; wspólność-wspólność majątkowa; wspólność-wspólność ustawowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-Podmiot i przedmiot opodatkowania-Wyłączenia spod ustawy PIT.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 2-ust. 1-pkt 5; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych, odnoszących się do zniesienia
    współwłasności nieruchomości, która uprzednio wchodziła w skład majątku wspólnego
    małżonków jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 listopada 2024 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła
    go Pani –w odpowiedzi na wezwania – pismem z 29 listopada 2024 r. (wpływ 4 grudnia
    2024 r.) oraz z 20 grudnia 2024 r. (wpływ 27 grudnia 2024 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    Wnioskodawczyni (A.A) i B.A nabyli (...) 2019 r. w ramach wspólności majątkowej
    małżeńskiej nieruchomość położoną w X, wpisaną do księgi wieczystej KW nr (...),
    składającą się z dwóch działek o numerach 1/1 i 1/2.
    W dniu (...) 2021 r. Sąd Rejonowy w (...) zniósł współwłasność nieruchomości poprzez
    dokonanie podziału w ten sposób, że: Wnioskodawczyni A.A otrzymała do jej majątku
    osobistego działkę nr 1/1 o powierzchni (...) ha. Działka jest zabudowana budynkiem
                      2handlowym o powierzchni (...) m. Wartość nieruchomości wraz z budynkiem wynosi
    około (...) zł.
    B.A otrzymał do jego majątku osobistego działkę nr 1/2 o powierzchni (...) ha. Działka jest
    niezabudowana i jej wartość wynosi około (...) zł.
    Zniesienie współwłasności nastąpiło bez wzajemnych spłat i dopłat tytułem wyrównania
    wartości udziałów.
    Wnioskodawczyni zamierza sprzedać nieruchomość w 2025 r. Sprzedaż nie nastąpi w
    wykonaniu działalności gospodarczej.
    Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    Działki nr 1/1 i 1/2 zakupione zostały w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz w
    celach inwestycyjnych. Budynek wykorzystywany jest w celu prowadzenia działalności
    gospodarczej (parter) i mieszkaniowej (piętro).
    Zniesienie współwłasności dokonane zostało w celu częściowego podziału majątku i
    ewentualnej sprzedaży części nieruchomości.
    Celem sprzedaży nieruchomości byłoby zapewnienie środków na zaspokojenie
    prywatnych potrzeb, w szczególności pokrycie kosztów leczenia męża Wnioskodawczyni.
    Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą od 2006 r. w zakresie 47.79.Z
    Sprzedaż detaliczna artykułów używanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach.
    Nieruchomość spełnia warunki uznania jej za środek trwały.
    Nieruchomość wykorzystywana jest, od chwili jej nabycia, częściowo do prowadzenia
    działalności (parter) oraz częściowo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych – (piętro).
    Wnioskodawczyni ani jej małżonek nie podejmowali dodatkowych działań zwiększających
    atrakcyjność działki.
    Wnioskodawczyni nie podjęła jeszcze działań związanych ze sprzedażą nieruchomości. W
    przypadku decyzji o jej sprzedaży umieści ogłoszenie w Internecie, ewentualnie skorzysta
    z pomocy pośrednika w sprzedaży nieruchomości.
    Wnioskodawczyni pozyska nabywcę dla sprzedawanej nieruchomości poprzez ogłoszenie
    w Internecie, ewentualnie poprzez działania podejmowane przez pośrednika w sprzedaży
    nieruchomości.
    Wnioskodawczyni nie posiada innych nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż.
    Wnioskodawczyni nie sprzedawała w przeszłości nieruchomości.
    Działalność gospodarcza opodatkowana będzie na zasadach ogólnych podatku
    dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z księgą przychodów i rozchodów.

    Nieruchomość ujęta została w ewidencji środków trwałych.
    Nieruchomość nie została wycofana z działalności gospodarczej, w przypadku sprzedaży
    zostanie z tej działalności wycofana.
    Budynek jest częściowo budynkiem mieszkalnym, częściowo pełni funkcję sklepu (w
              2  2proporcjach (...) m/ (...) m).
    Pytania
    1) Czy w związku z tym, że podział nieruchomości wynikający ze zniesienia wspólności
      majątkowej nastąpił w ten sposób, że Wnioskodawczyni otrzymała udział wynoszący
      więcej niż 1/2 własności nieruchomości nabytej w ramach wspólności majątkowej
      małżeńskiej, wystąpił przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób
      fizycznych?
    2) Czy w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób
      fizycznych nabycie nieruchomości nastąpiło (...) 2019 r., a więc w chwili nabycia
      nieruchomości w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, czy (...) 2021 r., tj. w dniu
      wydania postanowienia o zniesieniu współwłasności nieruchomości (względnie (...)
      2021 r.- w dniu uprawomocnienia się tego postanowienia)?
    3) Czy sprzedaż nieruchomości w 2025 r., która nie nastąpi w wykonaniu działalności
      gospodarczej będzie podlegała podatkowi dochodowemu od osób fizycznych?
    Przedmiotem interpretacji jest odpowiedź w zakresie pytania nr 1 odnoszącego się do
    stanu faktycznego. W zakresie pytań 2 i 3 – odnoszących się do zdarzenia przyszłego -
    wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.
    Pani stanowisko w sprawie
    Odnośnie pytania nr 1 Wnioskodawczyni uważa, że w wyniku podziału nieruchomości
    objętej współwłasnością majątkową małżeńską w ten sposób, iż Wnioskodawczyni
    otrzymała udział większy niż 1/2 w nieruchomości objętej wspólnością małżeńską nie
    powstał przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, przepisów ustawy nie stosuje się do
    przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub
    ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania
    dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.
    Ograniczenie wspólności ustawowej polega na wyłączeniu z majątku wspólnego
    niektórych jego składników, które zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym należą
    do majątku wspólnego.
    W niniejszym stanie faktycznym ograniczenie dotyczyło podziału nieruchomości objętej
    wspólnością majątkową małżeńską poprzez wyłączenie jej z majątku wspólnego oraz
    podział nieruchomości przez Sąd w ten sposób, że małżonkom przyznano poszczególne
    działki do ich majątków osobistych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie odnoszącym się do skutków
    podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości, która uprzednio wchodziła w
    skład majątku wspólnego małżonków jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

    Stosownie jednak do art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku
      małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej
      oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej
      małżonków lub śmierci jednego z nich.
    Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że wyłączeniu spod działania
    przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody z
    tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia
    małżeńskiej wspólności majątkowej, jak również przychody z tytułu wyrównania dorobków
    po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.
    Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego przez każdego z
    małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez małżonków z
    tytułu podziału majątku. Wartość majątku oraz wartość spłat uzyskanych z tego tytułu
    przez małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że Wnioskodawczyni A.A i B.A nabyli (...)
    2019 r. w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomość położoną w X,
    wpisaną do księgi wieczystej KW nr (...), składającą się z dwóch działek o numerach 1/1 i 1
    /2.
    W dniu (...) 2021 r. Sąd Rejonowy w (...) zniósł współwłasność nieruchomości poprzez
    dokonanie podziału w ten sposób, że: Wnioskodawczyni A.A otrzymała do jej majątku
    osobistego działkę nr 1/1 o powierzchni (...) ha. Działka jest zabudowana budynkiem
                      2handlowym o powierzchni (...) m. Wartość nieruchomości wraz z budynkiem wynosi
    około (...) zł.
    B.A otrzymał do jego majątku osobistego działkę nr 1/2 o powierzchni (...) ha. Działka jest
    niezabudowana i jej wartość wynosi około (...) zł.
    Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż stosunki majątkowe między małżonkami
    zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j.
    Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
    Na podstawie art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:
      Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność
      majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie
      jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
      Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku
      osobistego każdego z małżonków.
    Zgodnie z ogólną zasadą uregulowaną w art. 43 § 1 powołanego Kodeksu:
      Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
    Na mocy art. 35 ww. Kodeksu:
      W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału
      majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do
      rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku
      wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
    Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany
    został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta
    charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych
    udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą
    żądać podziału majątku objętego wspólnością.

    Opisany ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia
    separacji, chyba, że w czasie trwania związku małżeńskiego:
    1) z  ważnych  powodów  na  żądanie  jednego  z  małżonków  sąd  orzekł  zniesienie
    wspólności (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego),
    2) małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową (art. 47 § 1 ww. Kodeksu),
    3) wspólność  ustała  z  mocy  prawa  na  skutek  całkowitego  lub  częściowego
    ubezwłasnowolnienia  jednego  z  małżonków  lub  też  ogłoszenia  upadłości  jednego  z
    małżonków (art. 53 § 1 ww. Kodeksu).
    Na mocy art. 47 § 1 ww. Kodeksu:
      Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność
      ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub
      rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka
      może poprzedzać zawarcie małżeństwa.
    W ww. przepisie ustawodawca zawarł zamknięty katalog umów majątkowych, co oznacza,
    że małżonkowie nie mogą ukształtować ustroju majątkowego małżeńskiego nieznanego w
    ustawie.
    Małżonkowie mogą zatem jedynie:
    1) rozszerzyć wspólność ustawową,
    2) ograniczyć wspólność ustawową,
    3) ustanowić rozdzielność majątkową,
    4) ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.
    W przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej następuje ustanie wspólności
    majątkowej. Ustanowienie rozdzielności majątkowej powoduje przekształcenie
    współwłasności ustawowej we współwłasność w częściach ułamkowych. Zatem dopiero po
    ustaniu wspólności majątkowej możliwy jest podział majątku małżonków.
    Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków to odmiana rozdzielności majątkowej
    polegająca na tym, że małżonkowie posiadają jedynie odrębne majątki osobiste i nie
    istnieje ich majątek wspólny, jako małżeństwa. Natomiast po ustaniu tego ustroju (np. w
    wyniku przyjęcia innego ustroju bądź wskutek ustania samego małżeństwa) pojawia się
    obowiązek wyrównania dorobków obojga małżonków.
    Ograniczenie wspólności ustawowej polega zaś na tym, że małżonkowie w drodze umowy
    wyłączają z majątku wspólnego określone rodzajowo przedmioty (prawa majątkowe), np.
    wynagrodzenie za pracę, dochody z majątku osobistego, nieruchomości. Wyłączenie ze
    wspólności może nastąpić na przyszłość, ale może odnosić się do przedmiotów
    majątkowych już należących do wspólności. W takim przypadku do majątków osobistych
    każdego z małżonków wchodzi udział we współwłasności ułamkowej w tych przedmiotach.
    Małżonkowie mogą też dokonać innego podziału tej części majątku, którą wyłączyli ze
    wspólności. Ograniczenie wspólności nie może jednak prowadzić do całkowitego jej
    zniesienia, tj. do rozdzielności majątkowej. Oznacza to, że nadal istnieje majątek wspólny
    małżonków, choćby obejmował on tylko jeden przedmiot.
    Zatem po umownym lub sądowym ustanowieniu ustroju rozdzielności majątkowej
    małżonkowie stają się współwłaścicielami – w częściach ułamkowych – tych składników
    majątkowych, które uprzednio wchodziły w skład ich majątku wspólnego.
    Również z przypadku zawarcia umowy ograniczającej wspólność ustawową małżonkowie,
    co do zasady, stają się współwłaścicielami – w częściach ułamkowych – tych składników
    majątku, które wyłączone zostały ze wspólności majątkowej małżeńskiej.
    Podział składników majątku małżonków, które przed zniesieniem współwłasności
    wchodziły w skład majątku wspólnego małżonków oraz podział rzeczy, która na mocy

    umowy majątkowej ograniczającej wspólność majątkową została wyłączonej z majątku
    wspólnego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy
    orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.
    Podział ten następuje zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.
    Z dyspozycji przepisu art. 211 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U.
    z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) wynika, że:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło
      przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy
      lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą
      istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
    W myśl natomiast art. 212 § 2 Kodeksu cywilnego:
      Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności
      jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana
      stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
    Skoro zatem na skutek sądowego zniesienia współwłasności nieruchomości, która
    uprzednio wchodziła w skład majątku wspólnego otrzymała Pani udział wynoszący więcej
    niż 1/2 własności tej nieruchomości nabytej w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej,
    to nie powstał u Pani przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych, gdyż na mocy powołanego na wstępie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych przychody z tytułu podziału wspólnego majątku
    małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej nie
    podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.