Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-388/10/JJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-05-05
Teza: określenie momentu powstania obowiązku podatkowego
Słowa kluczowe: cesja; dług; faktoring; obowiązek-obowiązek podatkowy; obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania obowiązku podatkowego; opodatkowanie; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; usługi-usługi finansowe; wierzytelność; wierzytelność-nabycie wierzytelności; wierzytelność-obrót wierzytelnościami
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 3 lutego 2010r. (data wpływu 5 lutego 2010r.), uzupełnionym w dniu 26 kwietnia 2010r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego (zdarzenie 1c oraz 2d) – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 lutego 2010r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego (zdarzenie 1c oraz 2d).

Ww. wniosek został uzupełniony w dniu 26 kwietnia 2010r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Czynność zakupu wierzytelności dokonywana jest przez Wnioskodawcę na podstawie umowy cywilno-prawnej przelewu prawa majątkowego (cesji) w postaci wierzytelności wymagalnej, opisanej w Kodeksie Cywilnym w art. 509 i nast.

Opis czynności podlegającej ocenie:

Czynnością inicjującą jest zawarcie umowy przelewu wierzytelności (pod causa umowy kupna/sprzedaży), w której zarówno oznaczona jest cena zakupu oraz termin zapłaty jak i wartość wierzytelności. Na nabywcę wierzytelności (OBLIG) przechodzi także prawo do naliczania odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w spełnieniu przez Dłużnika należnego świadczenia, z uwagi na fakt iż w większości przypadków przedmiotem umowy są należności wynikające z wymagalnych (po terminie płatności) faktur VAT.

Wnioskodawca posługuje się dwoma wzorami umów przelewu wierzytelności, które załączył do niniejszego pisma.

1\. W pierwszym przypadku termin zapłaty obarczony jest warunkiem rozwiązującym (wzór Nr 1).

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż:

*   Causa umowy to umowa kupna/sprzedaży,
*   Cesjonariusz (OBLIG) nie zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie (Cesjonariusz egzekwuje wierzytelność na własną rzecz, a nie w imieniu i na rachunek Cedenta),
*   Umowa nie nakłada na Cesjonariusza jakiegokolwiek innego (poza zapłatą "ceny") obowiązku świadczenia na rzecz Cedenta.
*   Zapisy umowy przewidują możliwość powrotnego przeniesienia wierzytelności (z powrotem) na dotychczasowego wierzyciela pierwotnego (Cedenta).
*   Na Cesjonariusza nie przechodzi całkowite ryzyko związane z niewypłacalnością Dłużnika scedowanej wierzytelności, gdyż na warunkach określonych w umowie (zaznaczyć należy w tym miejscu, iż spośród warunków tzw.: „zwrotnego przelewu wierzytelności" nie występuje warunek w postaci stwierdzenia bezskuteczności postępowania egzekucyjnego) wierzytelność może zostać przeniesiona zwrotnie na Cedenta.

Przykładowo: Wnioskodawca nabywa wierzytelność o wartości 10.000,00 zł. z tytułu wymagalnej faktury VAT za cenę zakupu 9.000,00 zł., którą to zobowiązuje się zapłacić w terminie 90 dni od daty zawarcia umowy. Data zawarcia tej umowy to 30.06.2010r.

1a. Zdarzenie pierwsze: Dłużnik po dacie zawarcia umowy przelewu lecz przed terminem zapłaty na rzecz Cedenta, zapłacił na rzecz Cesjonariusza (OBLIG) dnia 15.07.2010 r. kwotę 11.000,00 zł. (należność główna + odsetki) powodując tym samym wystąpienie po stronie Wnioskodawcy przychodu w kwocie 11.000,00 zł. oraz dochodu w wysokości 2.000,00 zł. Cesjonariusz w terminie ustalonym (90 dni od daty zawarcia umowy tj. 30.09.2010 r.) dokonuje zapłaty na rzecz Cedenta ceny zakupu.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty zapłaty dokonanej na rzecz Cedenta tj. 30.09.2010r. wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawę opodatkowania stanowi dochód tj. 1.000,00 zł. Pozostałą część dochodu stanowiącą wartość odzyskanych odsetek (1.000,00 zł) Spółka traktuje jako dodatkowy przychód nie podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

1b. Zdarzenie drugie: Dłużnik po dacie zawarcia umowy przelewu lecz przed terminem zapłaty na rzecz Cedenta, zapłacił na rzecz Cesjonariusza (OBLIG) dnia 15.07.2010r., 15.08.2010r. praz 15.09.2010r. odpowiednio kwoty 3.000,00 zł (część należności głównej), 3.000,00 zł (część należności głównej) oraz 4.000,00 zł (część należności głównej + odsetki) powodując tym samym wystąpienie po stronie Wnioskodawcy przychodu w kwocie 11.000,00 zł oraz dochodu w wysokości 2.000,00 zł. Cesjonariusz w terminie ustalonym (90 dni od daty zawarcia umowy tj. 30.09.2010r.) dokonuje zapłaty na rzecz Cedenta ceny zakupu.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty zapłaty dokonanej na rzecz Cedenta tj. 30.09.2010r. wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawę opodatkowania stanowi dochód tj. 1000,00 zł. Pozostałą część dochodu stanowiącą wartość odzyskanych odsetek (1000,00 zł) Spółka traktuje jako dodatkowy przychód nie podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

1c. Zdarzenie trzecie: Dłużnik, w trakcie biegu zawartej umowy przelewu, dokonał wpłaty bezpośrednio do Cedenta. Informację o dokonanej wpłacie Cesjonariusz otrzymuje od Cedenta.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty wystosowania Cedentowi oświadczenia o potrąceniu kwoty przypadającej do zapłaty na jego rzecz wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawą opodatkowania stanowi różnica pomiędzy ceną zakupu a wartością nominalną wierzytelności.

2\. W drugim przypadku umowa nie posiada warunku rozwiązującego - jest umową bezwarunkowego zakupu wierzytelności (wzór Nr 2).

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż:

*   Causa umowy to umowa kupna/sprzedaży,
*   Cesjonariusz (OBLIG) nie zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie (Cesjonariusz egzekwuje wierzytelność na własną rzecz, a nie w imieniu i na rachunek Cedenta),
*   Umowa nie nakłada na Cesjonariusza jakiegokolwiek innego (poza zapłatą "ceny") obowiązku świadczenia na rzecz Cedenta,
*   Zapisy umowy nie przewidują możliwości powtórnego przeniesienia wierzytelności (z powrotem) na dotychczasowego wierzyciela pierwotnego (cedenta),
*   Na Cesjonariusza przechodzi całkowite ryzyko związane z niewypłacalnością Dłużnika scedowanej wierzytelności.

Przykładowo: Wnioskodawca nabywa wierzytelność o wartości 10.000,00 zł z tytułu wymagalnej faktury VAT za cenę zakupu 9.000,00 zł, którą to zobowiązuje się zapłacić w terminie 90 dni od daty zawarcia umowy. Data zawarcia tej umowy to 30.06.2010r.

2a. Zdarzenie pierwsze: Cesjonariusz (OBLIG) w terminie ustalonym (90 dni od daty zawarcia umowy tj. 30.09.2010r.) dokonuje zapłaty na rzecz Cedenta ceny zakupu.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty zapłaty dokonanej na rzecz Cedenta tj. 30.09.2010r. wystawia fakturę AVT ze stawką 22%, której podstawę opodatkowania stanowi dochód tj. 1.000,00 zł.

2b. Zdarzenie drugie: Dłużnik po dacie zawarcia umowy przelewu lecz przed terminem zapłaty na rzecz Cedenta, zapłacił na rzecz Cesjonariusza (OBLIG) dnia 15.07.2010r., 15.08.2010r. oraz 15.09.2010r. odpowiednio kwoty 3.000,00 zł (część należności głównej), 3.000,00 zł (część należności głównej) oraz 4.000,00 zł (część należności głównej + odsetki) powodując tym samym wystąpienie po stronie Wnioskodawcy przychodu w kwocie 11.000,00 zł. oraz dochodu w wysokości 2.000,00 zł. Cesjonariusz w terminie ustalonym (90 dni od daty zawarcia umowy tj. 30.09.2010r.) dokonuje zapłaty na rzecz Cedenta ceny zakupu.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty zapłaty dokonanej na rzecz Cedenta tj. 30.09.2010r. wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawę opodatkowania stanowi dochód tj. 1000,00 zł. Pozostałą część dochodu stanowiącą wartość odzyskanych odsetek (1000,00 zł) Spółka traktuje jako dodatkowy przychód nie podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

2c. Zdarzenie trzecie: Dłużnik po dacie zawarcia umowy przelewu lecz przed terminem zapłaty na rzecz Cedenta, zapłacił na rzecz Cesjonariusza (OBLIG) dnia 15.07.2010r., 15.08.2010r. praz 15.09.2010r. odpowiednio kwoty 3.000,00 zł (część należności głównej), 3.000,00 zł (część należności głównej) oraz 4.000,00 zł (część należności głównej + odsetki) powodując tym samym wystąpienie po stronie Wnioskodawcy przychodu w kwocie 11.000,00 zł oraz dochodu w wysokości 2.000,00 zł. Cesjonariusz w terminie ustalonym (90 dni od daty zawarcia umowy tj. 30.09.2010r.) dokonuje zapłaty na rzecz Cedenta ceny zakupu.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty zapłaty dokonanej na rzecz Cedenta tj. 30.09.2010r. wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawę opodatkowania stanowi dochód tj. 1000,00 zł. Pozostałą część dochodu stanowiącą wartość odzyskanych odsetek (1000,00 zł) Spółka traktuje jako dodatkowy przychód nie podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

2d. Zdarzenie czwarte: Dłużnik, w trakcie biegu zawartej umowy cesji, dokonał wpłaty bezpośrednio do Cedenta. Informację o dokonanej wpłacie Cesjonariusz otrzymuje od Cedenta.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty wystosowania Cedentowi oświadczenia o potrąceniu kwoty przypadającej do zapłaty na jego rzecz wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawą opodatkowania stanowi różnica pomiędzy ceną zakupu a wartością nominalną wierzytelności.

Wzór NR 1

UMOWA PRZELEWU WIERZYTELNOŚCI NR #SPRAWA.ZNAK\_SPRAWY#

Zawarta dnia #r. w \`(...)\` pomiędzy: …….zwana w dalszej części umowy „Cedentem”, reprezentowana przez:………………. \`(...)\`. zwana w dalszej części umowy „Cesjonariuszem”, reprezentowana przez:……………..

§ 1 Cedent oświadcza, że posiada bezsporną i wymagalną wierzytelność pieniężną przysługującą mu wobec: ……………….zwanego w dalszej części umowy „Dłużnikiem”, której wysokość i tytuł przedstawia niżej zamieszczone zestawienie:……….. na łączną kwotę # zł/słownie: # złotych 00/100/.

§ 2

1.  Cedent przenosi na Cesjonariusza w całości wierzytelność, o której mowa w § 1 niniejszej umowy, a Cesjonariusz wierzytelności tą przejmuje.
2.  Wraz z przeniesioną wierzytelnością przechodzą na Cesjonariusza wszelkie związane z nią prawa, a w szczególności roszczone o zaległe odsetki.
3.  Niniejsza umowa nie przenosi na Cesjonariusza jakichkolwiek obowiązków Cedenta wobec Dłużnika płynących z zawartej umowy, której wynikową jest wierzytelność będąca przedmiotem niniejszego przelewu, w tym w szczególności obowiązków z tytułu rękojmi za wady fizyczne lub prawne oraz gwarancji.

§ 3 cedent zobowiązuje się do wydania Cesjonariuszowi wszelkich dokumentów i korespondencji niezbędnych do skutecznego dochodzenia przedmiotowej wierzytelności.

§ 4 Cedent oświadcza, że:

1.  zbywana wierzytelność jest bezsporna,
2.  usługa lub towar będąca wypadkową powstania przedmiotowej wierzytelności dostarczone zostały bez wad fizycznych i prawnych i są zgodne pod względem jakościowym i ilościowym z zamówieniem Dłużnika,
3.  zbywana wierzytelność jest w całości wymagalna zarówno co do wysokości, jak i terminu oraz sposobu spełnienia świadczenia,
4.  nie zawarł z Dłużnikiem żadnej umowy zmniejszającej wartość wierzytelności określonej w § 1 niniejszej umowy,
5.  Dłużnik nie posiada wobec niego wierzytelności wzajemnej dającej prawo do dokonania potrącenia w rozumieniu art. 498 k.c. i nast.,
6.  zbywana wierzytelność nie jest obciążona prawami osób trzecich, ani nie jest zajęta w trybie postępowania zabezpieczającego lub egzekucyjnego,
7.  nie dokonano w umowie z Dłużnikiem zapisu na sąd polubowny,
8.  nie wyłączono umownie możliwości przelewu przedmiotowej wierzytelności (pactum de non cedendo),
9.  wobec Dłużnika wg stanu na dzień zawarcia niniejszej umowy nie zostało wszczęte, ani nie jest prowadzone postępowanie naprawcze lub upadłościowe.

§ 5

1.  Z tytułu nabycia wierzytelności, o której mowa w § 1, Cesjonariusz zapłaci Cedentowi kwotę: # złotych /słownie: # złotych 00/100/, co stanowi # % jej wartości nominalnej.
2.  Zapłata nastąpi w formie polecenia przelewu w terminie do dnia # r. na rachunek bankowy Cedenta znajdujący się w: Nr rachunku bankowego
3.  Za dzień zapłaty przyjmuje się datę obciążenia rachunku bankowego Cesjonariusza

§ 6

1.  Z tytułu nabycia wierzytelności będącej przedmiotem niniejszej umowy Cesjonariusz wystawi Cedentowi fakturę VAT.
2.  Faktura VAT powinna być wystawiona nie później niż w terminie 7 dni od daty zapłaty ( § 5 ust.2).
3.  Kwota stanowiąca równowartość należnego podatku VAT (określona obowiązującymi przepisami) zawarta została w różnicy pomiędzy wartością nominalną wierzytelności ( § 1) a wartością stanowiącą cenę jej nabycia ( § 5 ust.1).
4.  Cedent upoważnia Cesjonariusza do wystawienia faktury VAT bez podpisu z jego strony i przesłania dokumentu faktury na adres podany w preambule niniejszej umowy.

§ 7 Cedent zobowiązuje się zawiadomić Dłużnika o przelewie wierzytelności w terminie 3 dni od daty podpisania niniejszej umowy.

§ 8

1.  W przypadku nie uiszczenia przez Cesjonariusza w terminie, o którym mowa w § 5 ust.2 niniejszej umowy, należnej Cedentowi zapłaty, wierzytelność szczegółowo opisana w § 1 - z zastrzeżeniem wynikającym z § 9 -przelana zostaje zwrotnie na Cedenta.
2.  Wierzytelność, o której mowa w § 1, przelana zostaje - z zastrzeżeniem wynikającym z § 9 - zwrotnie na Cedenta również w przypadku, gdy:

1.  w stosunku do Dłużnika, Cedenta lub Cesjonariusza wydano postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu lub upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego,
2.  w stosunku do Dłużnika, Cedenta lub Cesjonariusza wszczęto postępowanie naprawcze,

4.  Zwrotny przelew wierzytelności nie będzie potwierdzany odrębną umową cesji.
5.  Za datę zwrotnego przelewu wierzytelności Strony zgodnie przyjmują:

1.  w przypadku wyszczególnionym w ust.1 dzień następny po dacie umownego terminu płatności, oznaczonego w § 5 ust.2 niniejszej umowy,
2.  w przypadku wyszczególnionym w ust.2 lit. a dzień poprzedzający datę wydania przez Sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu lub upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego,
3.  w przypadku wyszczególnionym w ust.2 lit. b dzień poprzedzający datę wszczęcia postępowania naprawczego.

7.  o zwrotnym przelewie wierzytelności Cesjonariusz zawiadomi niezwłocznie Dłużnika.

§ 9

1.  Strony zgodnie przyjmują, iż w przypadku dokonania na rzecz Cedenta w terminie, o którym mowa w § 5 ust.2, zapłaty w wysokości niższej od uwidocznionej w postanowieniach § 5 ust.1, obejmującej tylko część przedmiotowej wierzytelności, Cesjonariusz dokonuje zwrotnego przelewu części wierzytelności, za którą nie uiścił zapłaty. Postanowienia § 8 ust. 3 - 5 znajdują odpowiednie zastosowanie.
2.  W przypadku częściowej zapłaty na poczet wierzytelności będącej przedmiotem niniejszego przelewu, o której mowa w powyższym ustępie, Cesjonariusz uiszcza Cedentowi kwotę stanowiącą # % wartości nominalnej przejętej wierzytelności. Postanowienia § 6 znajdują odpowiednie zastosowanie.

§ 10 Zbycie przez Cesjonariusza na rzecz osób trzecich wierzytelności, o której mowa w § 1, lub jej części wymaga każdorazowo pisemnej zgody Cedenta.

§ 11 W przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego przed dokonaniem całkowitej zapłaty za wierzytelność będącą przedmiotem niniejszego przelewu, Cedent zobowiązany jest do pokrycia kosztów wpisu sądowego.

Na równowartość ww. kosztów Cesjonariusz wystawi Cedentowi notę obciążeniową.

Uiszczone przez Cedenta koszty wpisu sądowego zwrócone zostaną Cedentowi w terminie 7 dni od daty ich wyegzekwowania od Dłużnika.

§ 12

1\. W przypadku zwrotnego przelewu wierzytelności, o którym mowa w § 8 usL1 i 2 oraz § 9 ust.1, Cedent zobowiązany jest uiścić Cesjonariuszowi zryczałtowane wynagrodzenie równe sumie wydatków poniesionych w celu odzyskania od Dłużnika wierzytelności będącej przedmiotem niniejszej umowy takich jak:

*   koszty zastępstwa procesowego,
*   wszelkie koszty i opłaty egzekucyjne wraz z kosztami ewentualnych zabezpieczeń na prawach, rzeczach ruchomych i nieruchomościach.

Dokumentami legitymującymi Cesjonariusza będą:

*   w zakresie kosztów zastępstwa procesowego:

\-na etapie postępowania sądowego - orzeczenie sądowe (nakaz zapłaty, wyrok) bez względu na fakt jego prawomocności,

\-na etapie postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego - postanowienie Komornika Sądowego o zasądzeniu tychże kosztów

*   w zakresie wszelkich kosztów i opłat egzekucyjnych wraz z kosztami ewentualnych zabezpieczeń na prawach, rzeczach ruchomych i nieruchomościach:

\-jakikolwiek dowód potwierdzający fakt poniesienia przedmiotowego wydatku.

Do wynagrodzenia, o którym mowa powyżej, doliczony zostanie podatek od towarów i usług zgodnie z obowiązującymi przepisami.

2\. Wynagrodzenie, o którym mowa w powyższym ustępie, Cedent zobowiązuje się uiścić w terminie 14 dni od daty zwrotnego przelewu wierzytelności na rachunek bankowy Cesjonariusza znajdujący się w : nr rachunku bankowego

§ 13 Strony ustalają że Cesjonariuszowi przysługuje uprawnienie do umieszczenia danych Cedenta na liście referencyjnej dotyczącej jego klientów oraz we wszelkiego rodzaju materiałach informacyjnych i promocyjnych.

§ 14 Wszelkie zmiany dotyczące treści niniejszej umowy wymagają dla swej ważności formy pisemnego aneksu. § 15 W sprawach nieuregulowanych postanowieniami niniejszej umowy, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu Cywilnego.

§ 16 Umowa sporządzona została w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.

Wzór NR 2

UMOWA PRZELEWU WIERZYTELNOŚCI NR #SPRAWA.ZNAK\_SPRAWY#

Zawarta dnia # r. w \`(...)\` pomiędzy: zwana w dalszej części umowy „Cedentem", reprezentowana przez: a \`(...)\`. zwana w dalszej części umowy „Cesjonariuszem", reprezentowana przez:………………………..

§ 1 Cedent oświadcza, że posiada bezsporną i wymagalną wierzytelność pieniężną przysługującą mu wobec ……………………….zwanego w dalszej części umowy "Dłużnikiem", której wysokość i tytuł przedstawia niżej zamieszczone zestawienie:……………na łączną kwotę: # zł. /słownie: # złotych 00/100 /.

§ 2

1.  Cedent przenosi na Cesjonariusza w całości wierzytelność, o której mowa w § 1 niniejszej umowy, a Cesjonariusz wierzytelność tą przejmuje.
2.  Wraz z przeniesioną wierzytelnością przechodzą na Cesjonariusza wszelkie związane z nią prawa, a w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
3.  Niniejsza umowa nie przenosi na Cesjonariusza jakichkolwiek obowiązków Cedenta wobec Dłużnika płynących z zawartej umowy, której wynikową jest wierzytelność będąca przedmiotem niniejszego przelewu, w tym w szczególności obowiązków z tytułu rękojmi za wady fizyczne lub prawne oraz gwarancji.

§ 3 Cedent zobowiązuje się do wydania Cesjonariuszowi wszelkich dokumentów i korespondencji niezbędnych do skutecznego dochodzenia przedmiotowej wierzytelności.

§ 4 Cedent oświadcza, że:

1.  zbywana wierzytelność jest bezsporna,
2.  usługa lub towar będąca wypadkową powstania przedmiotowej wierzytelności dostarczone zostały bez wad fizycznych i prawnych i są zgodne pod względem jakościowym i ilościowym z zamówieniem Dłużnika,
3.  zbywana wierzytelność jest w całości wymagalna zarówno co do wysokości, jak i terminu oraz sposobu spełnienia świadczenia,
4.  nie zawarł z Dłużnikiem żadnej umowy zmniejszającej wartość wierzytelności określonej w § 1 niniejszej umowy,
5.  Dłużnik nie posiada wobec niego wierzytelności wzajemnej dającej prawo do dokonania potrącenia w rozumieni
6.  zbywana wierzytelność nie jest obciążona prawami osób trzecich, ani nie jest zajęta w trybie postępowania zabezpieczającego lub egzekucyjnego,
7.  nie dokonano w umowie z Dłużnikiem zapisu na sąd polubowny,
8.  nie wyłączono umownie możliwości przelewu przedmiotowej wierzytelności (pactum de non cedento),
9.  wobec Dłużnika wg stanu na dzień zawarcia niniejszej umowy nie zostało wszczęte, ani nie jest prowadzone postępowanie naprawcze lub upadłościowe.

§ 5

1.  Z tytułu nabycia wierzytelności, o której mowa w § 1, cesjonariusz zapłaci Cednetowi kwotę: # złotych/ słownie: # złotych 00/100/, co stanowi # % jej wartości nominalnej.
2.  Zapłata nastąpi w formie polecenia przelewu w terminie do dnia #r. na rachunek bankowy Cedenta znajdujący się w: nr rachunku bankowego
3.  Za dzień zapłaty przyjmuje się datę obciążenia rachunku bankowego Cesjonariusza.

§ 6

1.  Z tytułu nabycia wierzytelności będącej przedmiotem niniejszej umowy Cesjonariusz wystawi Cedentowi fakturę VAT.
2.  Faktura VAT powinna być wystawiona nie później niż w terminie 7 dni od daty zapłaty ( § 5 ust. 2 ).
3.  Kwota stanowiąca równowartość należnego podatku VAT (określona obowiązującymi przepisami) zawarta została w różnicy pomiędzy wartością nominalną wierzytelności ( § 1) a wartością stanowiącą cenę jej nabycia ( § 5 ust.1).
4.  Cedent upoważnia Cesjonariusza do wystawienia faktury VAT bez podpisu z jego strony i przesiania dokumentu faktury na adres podany w preambule niniejszej umowy.

§ 7 Cedent zobowiązuje się niezwłocznie zawiadomić Dłużnika o dokonanym przelewie wierzytelności

§ 8 Strony ustalają, że Cesjonariuszowi przysługuje uprawnienie do umieszczenia danych Cedenta na liście referencyjnej dotyczącej jego klientów oraz we wszelkiego rodzaju materiałach informacyjnych i promocyjnych.

§ 9 W sprawach nieuregulowanych postanowieniami niniejszej umowy odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu Cywilnego.

§ 10 Umowa sporządzona została w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy opisany w przypadku 1 i 2 zakup wierzytelności podlega opodatkowaniu stawką 22% lub czy należy zastosować stawkę zwolnioną od podatku VAT?
2.  Czy momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT (zdarzenie 2a) jest data podpisania umowy czy jest to data zapłaty ceny zakupu przez Cesjonariusza (OBLIG) na rzecz Cedenta?
3.  Czy momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT (zdarzenie 1a-b oraz zdarzenie 2b-c) jest data podpisania umowy, częściowej zapłaty ze strony Dłużnika na rzecz Cesjonariusza, czy jest to data zapłaty ceny zakupu przez Cesjonariusza (OBLIG) na rzecz Cedenta?
4.  Czy w zdarzeniu 1c oraz 2d moment podatkowy powstaje w chwili otrzymania informacji od Cedenta o dokonanej zapłacie przez Dłużnika, czy też w chwili dokonania wzajemnego potrącenia zapłaconej kwoty pomiędzy Cedentem a Cesjonariuszem?
5.  Czy podstawę opodatkowania w przypadku 1 oraz 2 stanowi kwota dochodu rozumianego jako różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności tj. 10.000,00 zł a ceną jej zakupu tj. 9.000,00 zł?
6.  Czy odzyskane w trakcie windykacji odsetki od należności głównej ujęte w zdarzeniu 1a-b oraz 2b-c nie podlegają opodatkowaniu w świetle ustawy o podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy (odnośnie pytania oznaczonego we wniosku nr 4):

Momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT w zdarzeniu 1c oraz 2d jest data dokonania wzajemnego potrącenia zapłaconej kwoty pomiędzy Cedentem a Cesjonariuszem.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

W myśl art. 19 ust. 4 ustawy, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi.

Stosownie do zapisu art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Natomiast na podstawie przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.), fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem § 10-12.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż czynność zakupu wierzytelności dokonywana jest przez Spółkę na podstawie umowy cywilno-prawnej przelewu prawa majątkowego (cesji) w postaci wierzytelności wymagalnej, opisanej w Kodeksie Cywilnym w art. 509 i nast. Czynnością inicjującą jest zawarcie umowy przelewu wierzytelności (pod causa umowy kupna/sprzedaży), w której zarówno oznaczona jest cena zakupu oraz termin zapłaty jak i wartość wierzytelności. Na nabywcę wierzytelności (OBLIG) przechodzi także prawo do naliczania odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w spełnieniu przez Dłużnika należnego świadczenia, z uwagi na fakt iż w większości przypadków przedmiotem umowy są należności wynikające z wymagalnych (po terminie płatności) faktur VAT. Wnioskodawca posługuje się dwoma wzorami umów przelewu wierzytelności.

W pierwszym przypadku termin zapłaty obarczony jest warunkiem rozwiązującym (wzór Nr 1). Wnioskodawca wskazał, iż:

*   Causa umowy to umowa kupna/sprzedaży,
*   Cesjonariusz (OBLIG) nie zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie (Cesjonariusz egzekwuje wierzytelność na własną rzecz, a nie w imieniu i na rachunek Cedenta),
*   Umowa nie nakłada na Cesjonariusza jakiegokolwiek innego (poza zapłatą "ceny") obowiązku świadczenia na rzecz Cedenta.
*   Zapisy umowy przewidują możliwość powrotnego przeniesienia wierzytelności (z powrotem) na dotychczasowego wierzyciela pierwotnego (Cedenta).
*   Na Cesjonariusza nie przechodzi całkowite ryzyko związane z niewypłacalnością Dłużnika scedowanej wierzytelności, gdyż na warunkach określonych w umowie (zaznaczyć należy w tym miejscu, iż spośród warunków tzw.: „zwrotnego przelewu wierzytelności" nie występuje warunek w postaci stwierdzenia bezskuteczności postępowania egzekucyjnego) wierzytelność może zostać przeniesiona zwrotnie na Cedenta.

Przykładowo: Wnioskodawca nabywa wierzytelność o wartości 10.000,00 zł z tytułu wymagalnej faktury VAT za cenę zakupu 9.000,00 zł., którą to zobowiązuje się zapłacić w terminie 30 dni od daty zawarcia umowy. Data zawarcia tej umowy to 30.06.2010r.

Zdarzenie trzecie (1c): Dłużnik, w trakcie biegu zawartej umowy przelewu, dokonał wpłaty bezpośrednio do Cedenta. Informację o dokonanej wpłacie Cesjonariusz otrzymuje od Cedenta.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty wystosowania Cedentowi oświadczenia o potrąceniu kwoty przypadającej do zapłaty na jego rzecz wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawą opodatkowania stanowi różnica pomiędzy ceną zakupu a wartością nominalną wierzytelności.

Zatem pierwszym elementem transakcji była cesja wierzytelności, unormowana w art. 509-518 ustawy Kodeks cywilny, bowiem zbywca (cedent) przeniósł na Wnioskodawcę (cesjonariusza) w drodze umowy sprzedaży wierzytelności wierzytelność pieniężną przysługującą mu od Dłużnika. Natomiast drugim elementem było potrącenie (kompensata) nabytej wierzytelności pomiędzy Wnioskodawcą a Cedentem (na skutek tego iż Dłużnik nie dokonał wpłaty na rzecz Cesjonariusza tylko na rzecz Cedenta). Zatem wykorzystano tutaj instytucję potrącenia wzajemnych wierzytelności, o której mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego.

Skutkiem obu tych transakcji jest wygaśnięcie, w drodze potrącenia, wzajemnych zobowiązań: Cesjonariusza, Dłużnika i Cesjonariusza.

Wzajemna kompensata wierzytelności, polegająca na zaliczeniu jednej wierzytelności na poczet drugiej - zwana również potrąceniem, w obrocie prawnym występuje w dwóch postaciach.

Pierwsza - to kompensata, u której podstaw leży umowa pomiędzy zainteresowanymi stronami (tzw. kompensata umowna), natomiast druga - to kompensata ustawowa (potrącenie), oparta na przepisach art. 498-505 Kodeksu cywilnego, dokonywana w drodze jednostronnej czynności prawnej przez jednego z wierzycieli i skuteczna o tyle, o ile zachowane zostaną przesłanki określone w tych przepisach.

Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelności, jak i zobowiązania względem tej drugiej strony. Na skutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Nie dochodzi do efektywnej zapłaty w pieniądzu. Pomimo, iż potrącenie dotyczy zobowiązania do świadczeń tego samego rodzaju, nie prowadzi do ich realizacji, a jedynie do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej, co w rezultacie skutkuje zaspokojeniem wierzyciela i osiągnięciem przez to celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Potrącenie wierzytelności jest więc jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia poprzez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami.

W przedmiotowej sprawie (tj. zdarzenie 1c) wykorzystano instytucję potrącenia wzajemnych wierzytelności, jednak to nie zmienia faktu, że Spółka świadczy na rzecz zbywcy (cedenta) usługę polegającą na uwolnieniu go od wykonywania czynności związanych ze ściąganiem długu i ryzyka jego nieściągnięcia, która to usługa jest opodatkowana według 22% stawki podatku VAT, na podstawie art. 41 ust. 1 ww. ustawy.

W związku z powyższym, w sytuacji opisanej w zdarzeniu oznaczonym we wniosku nr 1 c, za moment wykonania usługi należy uznać moment zaspokojenia wierzyciela pierwotnego (cedenta), tj. chwilę zdjęcia z niego ciężaru egzekucji i ryzyka niewypłacalności dłużnika, tożsamy z momentem wykupu wierzytelności (moment podpisania umowy). W tym bowiem momencie, cedent otrzymuje od cesjonariusza świadczenie stanowiące istotę usługi. Ponieważ usługa winna zostać udokumentowana fakturą, obowiązek podatkowy z jej tytułu powstanie z chwilą wystawienia faktury, które powinno nastąpić nie później niż 7. dnia licząc od dnia wykonania usługi. W razie nie wystawienia faktury w obowiązującym terminie, obowiązek podatkowy powstanie 7. dnia licząc od ww. dnia wykonania.

Zatem stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę, iż momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT w zdarzeniu 1c jest data dokonania wzajemnego potrącenia zapłaconej kwoty pomiędzy Cedentem a Cesjonariuszem, należy uznać za nieprawidłowe.

W drugim przypadku umowa nie posiada warunku rozwiązującego - jest umową bezwarunkowego zakupu wierzytelności (wzór Nr 2). Wnioskodawca wskazał, iż:

*   Causa umowy to umowa kupna/sprzedaży,
*   Cesjonariusz (OBLIG) nie zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie (Cesjonariusz egzekwuje wierzytelność na własną rzecz, a nie w imieniu i na rachunek Cedenta),
*   Umowa nie nakłada na Cesjonariusza jakiegokolwiek innego (poza zapłatą "ceny") obowiązku świadczenia na rzecz Cedenta,
*   Zapisy umowy nie przewidują możliwości powtórnego przeniesienia wierzytelności (z powrotem) na dotychczasowego wierzyciela pierwotnego (cedenta),
*   Na Cesjonariusza przechodzi całkowite ryzyko związane z niewypłacalnością Dłużnika scedowanej wierzytelności.

Przykładowo: Wnioskodawca nabywa wierzytelność o wartości 10.000,00 zł z tytułu wymagalnej faktury VAT za cenę zakupu 9.000,00 zł, którą to zobowiązuje się zapłacić w terminie 90 dni od daty zawarcia umowy. Data zawarcia tej umowy to 30.06.2010r.

Zdarzenie czwarte (2d): Dłużnik, w trakcie biegu zawartej umowy cesji, dokonał wpłaty bezpośrednio do Cedenta. Informację o dokonanej wpłacie Cesjonariusz otrzymuje od Cedenta.

Spółka w terminie siedmiu dni od daty wystosowania Cedentowi oświadczenia o potrąceniu kwoty przypadającej do zapłaty na jego rzecz wystawia fakturę VAT ze stawką 22%, której podstawą opodatkowania stanowi różnica pomiędzy ceną zakupu a wartością nominalną wierzytelności.

W związku z powyższym, w sytuacji opisanej w zdarzeniu oznaczonym we wniosku nr 2d, za moment wykonania usługi należy uznać moment zaspokojenia wierzyciela pierwotnego (cedenta), tj. chwilę zdjęcia z niego ciężaru egzekucji i ryzyka niewypłacalności dłużnika, tożsamy z momentem wykupu wierzytelności (moment podpisania umowy). Nie ma znaczenia moment faktycznej zapłaty. Ponieważ usługa winna zostać udokumentowana fakturą, obowiązek podatkowy z jej tytułu powstanie z chwilą wystawienia faktury, które powinno nastąpić nie później niż 7. dnia licząc od dnia wykonania usługi. W razie nie wystawienia faktury w obowiązującym terminie, obowiązek podatkowy powstanie 7. dnia licząc od ww. dnia wykonania.

Zatem stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę, iż momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT w zdarzeniu 2d jest data dokonania wzajemnego potrącenia zapłaconej kwoty pomiędzy Cedentem a Cesjonariuszem, należy uznać za nieprawidłowe.

W związku z powyższym oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy należało uznać je za nieprawidłowe.

W niniejszej interpretacji odpowiedziano na wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4. Odnośnie pytań oznaczonych we wniosku nr 1, 2, 3, 5, 6 zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Podkreślić jednak należy, iż analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawidłowości sporządzenia umów cywilnoprawnych. Jest to bowiem sytuacja, która ze swej strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i przeanalizowania dokumentacji podatnika.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.