Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.842.2024.3.AS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-05
Teza: Skutki podatkowe unieważnienia przez sąd umowy kredytu
hipotecznego (frankowego) zawartej z Bankiem i zasądzenia
kwoty pieniężnej i odsetek za opóźnienie.
Słowa kluczowe: banki
kredyt-kredyt hipoteczny
odsetki
unieważnienie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek
    został uzupełniony na wezwanie organu, pismami z 13 stycznia 2025 r. i 11 lutego 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 listopada 2022 roku, sygnatura akt (...), Sąd Okręgowy
    w A uznał za nieważną umowę kredytu hipotecznego (frankowego) nr (...) i zasądził od
    pozwanego Banku X Spółka Akcyjna z siedzibą w B na Pana rzecz kwotę 343.217,51 złotych
    wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
    • od kwoty 177.382,19 zł od dnia 20 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,
    • od kwoty 165.835,32 zł od dnia 12 lipca 2022 roku do dnia zapłaty.
    Apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w A z dnia 17 listopada 2022 roku, sygn. akt (...)
    złożona przez pozwany Bank, została oddalona wyrokiem z dnia 30 września 2024 roku,
    sygnatura akt (...), Sąd Apelacyjny w A.
    W dniu 21 października 2024 roku, strony tj. Pan i pozwany Bank zawarły porozumienie w
    zakresie wzajemnego zwrócenia przez Pana i Bank świadczeń spełnionych w wykonaniu
    unieważnionej umowy kredytowej, na mocy której 5 listopada 2024 roku pozwany Bank
    przelał na Pana rzecz kwotę 260.888,15 złotych, na którą składają się następujące kwoty:
    a) 144.807,52 złotych stanowiąca równowartość wszystkich wpłat uiszczonych przez Pana
      na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną od dnia uruchomienia kredytu do
      dnia 30.09.2024 r. tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, opłat i prowizji, pomniejszoną
      o wierzytelność banku z tytułu udostępnionego Kredytobiorcy kapitału kredytu,
    b) 66.186,88 PLN stanowiąca równowartość odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych
      od kwoty 177.382,19 PLN od dnia 20 stycznia 2021 r. dnia do dnia 15 października
      2024 r.,
    c) 35.376,75 PLN stanowiąca równowartość odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych
      od kwoty 132.868,67 PLN od dnia 12 lipca 2022 r. dnia do dnia 15 października 2024 r.,
    d) 14.517 PLN z tytułu zasądzonych wyrokiem kosztów postępowania.

## Pytanie

Czy za prawidłowe należy uznać Pana stanowisko, iż:
    1) zasądzona przez Sąd na Pana rzecz kwota stanowiąca równowartość wszystkich wpłat
      uiszczonych przez Pana na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną od
      uruchomienia kredytu do 30 września 2024 r. tytułem rat kapitałowo-odsetkowych,
      opłat i prowizji, jako zwrot nienależnie pobranych przez Bank świadczeń, nie stanowi
      dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
    2) w związku z powyższym wypłacone od niej odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają
      ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647
      ze zm.)? W konsekwencji zasądzone wyrokiem sądu odsetki ustawowe za opóźnienie
      są w kwocie 101.563,63 złotych w całości zwolnione od opodatkowania?
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem, zasądzona przez Sąd na Pana rzecz kwota stanowiąca równowartość
    wszystkich wpłat uiszczonych przez Pana na podstawie Umowy Kredytu uznanej za
    nieważną od uruchomienia kredytu do 30 września 2024 r. tytułem rat kapitałowo-
    odsetkowych, opłat i prowizji, jako zwrot nienależnie pobranych przez Bank świadczeń, nie
    stanowi dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych.

    W związku z powyższym wypłacone od niej odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze
    zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy z dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.).
    W konsekwencji zasądzone wyrokiem sądu odsetki ustawowe za opóźnienie są w kwocie
    101.563,63 złotych w całości zwolnione od opodatkowania.
    Pana stanowisko wynika wprost z zapisów ustawy oraz z analizy interpretacji
    indywidualnej z 12 lipca 2023 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-
    KDIL2-1.4011.379.2023.2.KP.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód
    jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi
    mieć charakter definitywny.
    Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.
    Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej
    kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każde świadczenie mające realną
    korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do
    jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla
    świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2023
    r. poz. 2488 ze zm.):

      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu
    Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności
    prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy
    kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a
    strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako
    świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia
    pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie
    otrzymanego kredytu.
    W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie
    cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej
    wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już
    od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby
    w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
    Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z
    którym:
      Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty
      należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od
      podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji
      podatkowej zaniechano poboru podatku.
    W Pana sytuacji opisanej we wniosku doszło do wykonania postanowień zapadłych w
    wyroku sądu. Sąd stwierdził nieważność umowy kredytowej i zasądził zwrot środków
    wpłaconych przez Pana wraz z odsetkami. Kwota zwrotu nie powoduje faktycznego
    przyrostu w Pana majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pana
    majątku. Wobec tego zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku
    podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po
    Pana stronie jako kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrócona Panu przez bank kwota nienależnie
    pobranych przez bank świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych.
    W konsekwencji wypłacone Panu odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych
    świadczeń dotyczą świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym. Odsetki te podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej
    zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    W odniesieniu do powołanej przez Pana interpretacji, rozstrzygnięcie w niej zawarte
    dotyczy indywidualnej sprawy na tle przedstawionego tam stanu faktycznego/zdarzenia
    przyszłego i nie jest wiążące w Pana sprawie.

    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.