Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.346.2025.3.AAR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-23
Teza: Ustanowienie służebności gruntowej na działkach na rzecz
właścicieli działki, dokonywane wraz z dostawą tej działki w
okolicznościach przedstawionych we wniosku, nie będzie
odbywało się w ramach działalności gospodarczej w
rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będzie podlegało
opodatkowaniu podatkiem VAT.
Słowa kluczowe: służebność-służebność gruntowa
umowa-umowa barterowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    13 czerwca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 13 czerwca 2025 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy przeniesienie własności działki nr 1
    /13 w wykonaniu umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. będzie podlegało
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz czy ustanowienie służebności
    gruntowej na działkach nr 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz właścicieli działki nr 1/13 w wykonaniu
    umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo pismem z 24 lipca 2025 r. (wpływ 24 lipca 2025
    r.) - w odpowiedzi na wezwanie.
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
          A.A.
    2. Zainteresowani niebędący stroną postępowania:
          C.C.
          B.B.
    Treść wniosku wspólnego jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

C.C. (dalej również jako: „Zbywca”) jest właścicielem nieruchomości położonej w (...).
    Nieruchomość ta składa się z działek gruntu o numerach ewidencyjnych od 1/4 do 1/26
    oraz działek nr 5 i 6, o łącznej powierzchni 3,8854 ha (dalej jako: ,,Nieruchomość”). Zbywca
    nabył przedmiotową nieruchomość do majątku osobistego na podstawie umowy
    darowizny zawartej 26 listopada 1968 r. Na nieruchomości ustanowione są nieodpłatne i
    na czas nieoznaczony służebności przesyłu na rzecz Y. Sp. z o.o. oraz Z. Sp. z o.o. i F. Sp. z
    o.o., obejmujące sieć gazową oraz infrastrukturę elektroenergetyczną. Nieruchomość ta
    została podzielona decyzją nr (...)/2018 z 9 marca 2018 r.

    Działka nr 1/12 jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz
    budynkiem gospodarczym. Żadna inna z przedmiotowych działek nie jest zabudowana, a
    działki nr 1/13 i 1/14 uzyskają dostęp do drogi publicznej, poprzez ustanowienie stosownej
    służebności gruntowej obciążającej, która będzie ustanowiona na działkach nr 1/12, nr 1
    /22 i nr 1/26, na których zlokalizowana jest wewnętrzna droga dojazdowa stanowiąca
    dostęp do drogi publicznej, tj. ulicy (...). Ponadto, działki ew. nr od 1/4 do 1/26, położone w
    obrębie (...) znajdują się na terenie, dla którego nie obowiązuje żaden miejscowy plan
    zagospodarowania przestrzennego, nie są objęte uproszczonym planem urządzenia lasu
    oraz nie są objęte decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach.
    9 stycznia 2018 r. Zbywca zawarł umowę zobowiązującą z E.E., zgodnie z którą E.E.
    zobowiązał się do uzyskania pozwolenia na budowę zespołu 16 budynków mieszkalnych
    jednorodzinnych i jednego budynku z częścią usługową, zgodnego z postanowieniami
    decyzji o warunkach zabudowy nr (...)/2015 wydanej 2 listopada 2015 r. oraz do wykonania
    15 sztuk indywidualnego projektu budowlanego dla budynku mieszkalnego
    jednorodzinnego i 1 sztuki indywidualnego projektu budowlanego dla budynku
    mieszkalnego jednorodzinnego z usługą, jak i również do przygotowania uwag do projektu
    MPZP, w celu złożenia ich w procedurze planistycznej. W zamian za wykonanie tych usług,
    strony uzgodniły, że E.E. nabędzie własność działek nr 1/13 i 1/14 oraz zostanie
    ustanowiona na rzecz tych działek służebność przejazdu i przechodu na działkach 1/12, 1
    /22 i 1/26. 20 czerwca 2019 r. podpisano również aneks do ww. umowy.
    W późniejszym okresie, na podstawie umów z 10 kwietnia 2019 r., E.E. sprzedał swoje
    prawa wynikające z umowy zobowiązującej B.B. i A.A. oraz G.G. i H.H. Następnie, 19
    czerwca 2019 r. G.G. i H.H. sprzedali swoje prawa na B.B. i A.A. oraz D.D. W wyniku tych
    transakcji B.B. i A.A. uzyskali ¾ praw, a D.D. ¼ praw wynikających z umowy zobowiązującej.
    W celu wykonania zobowiązań wynikających z Umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r.,
    Zbywca planuje przenieść na małżonków A.A. (dalej jako: ,,Wnioskodawca”) oraz B.B. (dalej
    łącznie jako: ,,Wnioskodawcy” lub ,,Nabywcy”) własność niezabudowanej działki gruntu o
    numerze ewidencyjnym 1/13. Wartość rynkowa działki została oszacowana na kwotę
    815.000,00 zł.
    Jednocześnie, ustanowiona zostanie nieodpłatna służebność przejazdu i przechodu wraz z
    mediami przez działki 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz właścicieli działki 1/13.
    Strony potwierdziły, że wszelkie prace związane z uzyskaniem pozwolenia na budowę
    zostały zakończone, a decyzja nr (...), wydana przez (...) Miasta, zatwierdzająca projekt
    budowlany, pozostaje w mocy, ponadto zostały wykonane wszystkie prace wynikające z
    zapisów umowy zobowiązaniowej z 9 stycznia 2018 r. oraz z aneksu z 20 czerwca 2019 r.
    Małżonkowie (...) oraz D.D. oświadczyli, że obejrzeli działkę, znany jest im jej stan faktyczny
    i prawny, oraz że nie wnoszą do niego żadnych zastrzeżeń.
    Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
    Na pytanie: Czy Zbywca był/jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT?
    Jeśli tak, proszę wskazać w jakim okresie i z tytułu prowadzenia jakiej dokładnie
    działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o
    podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej ustawą?
    Odpowiedzieli Państwo: Nie. C.C. nie był i nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem
    podatku VAT.
    Na pytanie: Kto i w jakim celu wystąpił o warunki zabudowy nr (...)/2015 z 2 listopada 2015
    r.?
    Odpowiedzieli Państwo: O warunki zabudowy nr (...)/2015 wystąpił Zbywca, w celu
    ustalenia czy działki spełniają warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z

    ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja taka zastępuje
    miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na terenach nieobjętych planami
    miejscowymi.
    Na pytanie: Kto wystąpił o decyzję podziałową nieruchomości nr (...)/2018 z 9 marca 2018
    r.? Z czyjej inicjatywy została wydana?
    Odpowiedzieli Państwo: O decyzję nr (...)/2018 z 9 marca 2018 r. podziałową
    nieruchomości wystąpił Zbywca przy pomocy organizacyjnej E.E.
    Na pytanie: W jakim celu Zbywca zawarł z E.E. umowę zobowiązującą z 9 stycznia 2018 r.?
    Odpowiedzieli Państwo: Zbywca, nieposiadający wiedzy ani doświadczenia w zakresie
    przygotowania projektów budowlanych, zawarł umowę z E.E. - osobą posiadającą
    odpowiednie kompetencje techniczne i organizacyjne. Umowa miała na celu zapewnienie
    wsparcia w działaniach formalno-prawnych związanych z nieruchomością. E.E. jako
    wieloletni przyjaciel chętnie zaangażował się w pomoc i współpracę.
    Na pytanie: Których działek konkretnie dotyczy umowa zobowiązaniowa (dla jakich działek
    uzyskano pozwolenie na budowę, opracowano projekty budowlane, przygotowano uwagi
    do projektu MZP)?
    Odpowiedzieli Państwo: Umowa zobowiązaniowa obejmuje działania dotyczące m.in.
    działek nr: 1/4-1/11, 1/13-1/20, 1/22-1/25 z obrębu (...). Uwagi do projektu MZP z 13
    sierpnia 2018 r. (złożone 24 sierpnia 2018 r.) pismo do BAiPP wniosek/uwaga do
    sporządzanego planu miejscowego przygotowano dla nieruchomości Zbywcy - czyli do
    działek 1/3-1/26 z obrębu (...).
    Na pytanie: W jaki konkretnie sposób Zbywca wykorzystywał/wykorzystuje ww. działkę nr 1
    /13 od momentu nabycia do momentu planowanej sprzedaży? Jakim celom służyła w
    całym okresie jej posiadania przez Zbywcę?
    Odpowiedzieli Państwo: Od momentu nabycia w drodze darowizny, tj. od 26 listopada
    1968 r. do 2013 r. działka była wykorzystywana jako rola/sad. Obecnie większość działek
    nie jest użytkowana, za wyjątkiem dwóch, na których prowadzone są prace budowlane w
    celu utrzymania ważności decyzji o pozwoleniu na budowę z 22 marca 2019 r. (nr ...).
    Udzielając odpowiedzi na pytanie Wnioskodawca sprecyzował również, że pomiędzy ww.
    stronami nie dojdzie do zawarcia umowy sprzedaży. Jak bowiem opisywano to szeroko we
    wniosku umowa przeniesienia własności działki nr 1/13 wraz z ustanowieniem na rzecz
    każdoczesnych właścicieli tej działki służebności gruntowych stanowi formę wykonania
    zobowiązania wzajemnego Zbywcy działki z tytułu wykonania umowy zobowiązującej z 9
    stycznia 2018 r. Strony na skutek tej umowy dokonują zamiany usługi mającej polegać na
    uzyskaniu pozwolenia na budowę zespołu 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a
    wynagrodzeniem za to świadczenie miało być przeniesienie własności działki 1/13 wraz z
    ustanowieniem służebności gruntowej na działkach 1/12, 1/22 i 1/26. Zdaniem
    Wnioskodawcy oraz Zainteresowanych w takim przypadku świadczenie rzeczowe w formie
    przeniesienia własności nieruchomości powinno zostać uznane za transakcję barterową,
    którą w polskim prawie uważana się za jeden z rodzajów umowy zamiany.
    Na pytanie: Czy działka będąca przedmiotem wniosku była kiedykolwiek wykorzystywana
    przez Zbywcę na cele prowadzonej działalności gospodarczej? Jeśli tak, proszę wskazać
    jaka to była działalność, w jaki konkretnie sposób i w jakim okresie czasu była
    wykorzystywana w tej działalności?
    Odpowiedzieli Państwo: Nie. Działka będąca przedmiotem wniosku nie była
    wykorzystywana przez Zbywcę na cele działalności gospodarczej.
    Na pytanie: Czy ww. działka była/jest wykorzystywana przez Zbywcę w działalności
    rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług? Jeśli tak, czy

    dokonywane były/są z ww. działki zbiory i dostawa (sprzedaż) płodów rolnych
    opodatkowane podatkiem VAT (jeśli tak, to w jakim okresie sprzedaż miała miejsce)? Czy
    płody rolne były/są wykorzystywane na własne potrzeby Zbywcy?
    Odpowiedzieli Państwo: Tak. Działka była wykorzystywana w działalności rolniczej w
    rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o VAT. Sprzedaż płodów rolnych miała miejsce przed 2013
    r., głównie za pośrednictwem (...) Spółdzielni (...). Zbiory z ww. działki i dostawa (sprzedaż)
    płodów rolnych nie były opodatkowane podatkiem VAT. Płody rolne wykorzystywano
    również na własne potrzeby Zbywcy.
    Na pytanie: Czy Zbywca poczynił jakiekolwiek działania zmierzające do zwiększenia
    wartości działki nr 1/13 będącej przedmiotem wniosku, np. poprzez wydzielenie drogi
    dojazdowej, wystąpienie o decyzję o warunkach zabudowy, itp., lub podejmował
    jakiekolwiek inne działania? Jeśli tak, proszę wskazać jakie konkretnie?
    Odpowiedzieli Państwo: Obserwując zagospodarowanie sąsiedniej działki, Zbywca
    wystąpił o decyzję o warunkach zabudowy oraz o podział nieruchomości, w tym
    wydzielenie drogi dojazdowej, gdyż nie jest możliwe geodezyjne wyodrębnienie działki,
    pozbawionej dostępu do drogi publicznej. Działania te miały charakter racjonalnego
    zarządzania majątkiem prywatnym, z myślą o przyszłości własnej i dzieci. Podkreślić
    należy, że podejmowano działania w ramach zarządzania majątkiem prywatnym.
    Na pytanie: Czy Zbywca miał/będzie miał jakikolwiek wpływ na uchwalenie miejscowego
    planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 1/13, czy występował/będzie
    występował o jego uchwalenie/zmianę? Jeśli tak, proszę opisać.
    Odpowiedzieli Państwo: Zauważyć należy, że w procedurze planistycznej każdy może
    składać wnioski i uwagi do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
    Aktualnie sporządzany jest projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
    rejonu ulic (...) - uchwała Rady Miasta (...) o przystąpieniu nr (...)/2012 z 30 sierpnia 2012 r.
    Zbywca złożył jedynie uwagę do projektu planu, sprzeciwiając się wyznaczeniu drogi
    publicznej na swojej nieruchomości. Wnioski i uwagi w procedurze planistycznej
    rozpatruje (...) Miasta, a plan uchwala Rada Miasta. Aktualnie sporządzany mpzp musi być
    niesprzeczny ze studium uwarunkowania. Obecnie działka objęta jest studium -
    oznaczenie M2.12 (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna do 12 m).
    Na pytanie: Czy Zbywca udzielił/planuje udzielić pełnomocnictwa bądź jakiegokolwiek
    innego umocowania prawnego do działania w Jego imieniu w związku z planowaną
    transakcją przeniesienia własności działki? Jeżeli tak, proszę wskazać zakres tego
    pełnomocnictwa, w tym do jakich konkretnie czynności upoważniony jest/będzie podmiot
    działający jako pełnomocnik w związku z planowaną transakcją przeniesienia własności
    działki (np. wystąpienia o warunki zabudowy, pozwolenie na budowę).
    Odpowiedzieli Państwo: Zbywca nie udzielił nikomu pełnomocnictwa bądź jakiegokolwiek
    innego umocowania prawnego do działania w Jego imieniu w związku z planowaną
    transakcją przeniesienia własności działki. Zostało jedynie udzielone pełnomocnictwo
    szczególne dla Pani mec. (...) do wystąpienia do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
    dotyczące złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz podejmowania
    wszelkich dalszych czynności w sprawie wniosku, które znajduje się w aktach niniejszej
    sprawy.
    Na pytanie: Czy Zbywca podejmował jakiekolwiek działania marketingowe w celu zbycia
    działki będącej przedmiotem wniosku - jeżeli tak, proszę wskazać jakie?
    Odpowiedzieli Państwo: Zbywca nie podejmował żadnych działań marketingowych w celu
    zbycia działki będącej przedmiotem wniosku.
    Na pytanie: W jaki sposób doszło do zawarcia umowy zobowiązaniowej w 2018 r.? Z czyjej
    inicjatywy doszło do jej zawarcia - Zbywcy czy Pana E.E.?

    Odpowiedzieli Państwo: Zawarto ją z inicjatywy obopólnej - początkowo ustnie, a
    następnie pisemnie. Strony łączy długoletnia przyjaźń i współpraca, stąd wynikała decyzja
    o wzajemnej pomocy.
    Na pytanie: Czy działka będąca przedmiotem wniosku od momentu nabycia do momentu
    jej zbycia była/jest/będzie udostępniana osobom trzecim na podstawie umowy najmu,
    dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze? Jeśli tak, proszę wskazać:
    a) jaka to była/jest umowa i na jaki okres została zawarta,
    b) czy udostępnienie na podstawie tej umowy miało/ma charakter nieodpłatny czy
      odpłatny,
    c) czy czynsz z tytułu oddania działki był/jest dokumentowany fakturami - jeśli nie, proszę
      wskazać przyczynę?
    Odpowiedzieli Państwo: Nie. Działka nie była udostępniana osobom trzecim na podstawie
    umowy najmu, dzierżawy ani podobnej. W ramach umowy zobowiązaniowej udzielono
    jedynie nieodpłatnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
    Na pytanie: Czy Zbywca sprzedawał wcześniej/zamierza sprzedać inne nieruchomości
    (działki)? Jeśli tak - proszę wskazać:
    a) jakie to były/będą nieruchomości (działki)? Ile ich było/będzie?
    b) kiedy zostały/zostaną sprzedane?
    c) czy Zbywca odprowadził/odprowadzi podatek VAT oraz dokonał/dokona zgłoszenia
      rejestracyjnego VAT-R w związku ze sprzedażą nieruchomości (działki)?
    Odpowiedzieli Państwo: Nie. Zbywca nie sprzedawał wcześniej innych nieruchomości i nie
    planuje ich sprzedaży w przyszłości.
    Na pytanie: Czy działka będąca przedmiotem zbycia będzie na moment transakcji objęta
    miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego? Jeżeli tak, czy w przeznaczeniu
    podstawowym lub uzupełniającym dopuszczono jakąkolwiek zabudowę? Jeśli tak, proszę
    wskazać jaka zabudowa jest/będzie możliwa na tym terenie?
    Odpowiedzieli Państwo: Nie. Działka nie będzie objęta mpzp. Zgodnie ze studium jest
    oznaczona symbolem M2.12 (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do 12 m).
    Wydano natomiast decyzję o warunkach zabudowy nr (...)/2015 dla zabudowy
    mieszkaniowej jednorodzinnej.
    Na pytanie: Czy na moment sprzedaży dla działki będącej przedmiotem transakcji będzie
    wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu?
    Odpowiedzieli Państwo: Tak. Na moment transakcji obowiązuje decyzja nr (...)/2015 z 2
    listopada 2015 r. dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. (Jak uprzednio
    wskazywano przedmiotowa działka nie będzie przedmiotem sprzedaży).
    Na pytanie: Czy ustanowienie służebności gruntowej na działkach 1/12, 1/22 i 1/26 na
    rzecz Nabywców nastąpi w ramach jednej umowy, czy odrębnej od sprzedaży działki
    objętej wnioskiem?
    Odpowiedzieli Państwo: Ustanowienie służebności gruntowej na działkach 1/12, 1/22 i 1
    /26 na rzecz Nabywców oraz przeniesienie własności działki nr 1/13 nastąpi w ramach
    jednej umowy, przy czym Wnioskodawca wskazuje, iż rodzajowo nie będzie to umowa
    sprzedaży (o czym szerzej wskazano we wniosku).
    Na pytanie: Czy Nabywcy są czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT?
    Odpowiedzieli Państwo: Nie. Nabywcy nie są czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami
    podatku VAT.
    Mając na uwadze treść złożonego w sprawie wniosku o interpretacje indywidualną, jak i jej
    uzupełnienie opisane powyżej, Wnioskodawca wskazał, że:

    1. Zbywca nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT i nie działa jako podatnik
    w zakresie tej czynności (barteru);
    2. Nabywcy nie są czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami VAT i nie działają jako
    podatnicy w zakresie tej czynności (barteru);
    3. Zbywca nie podejmował działań typowych dla działalności gospodarczej - nie angażował
    się w działania marketingowe, nie występował jako deweloper, nie uzbrajał terenu z
    zamiarem sprzedaży, nie zarobkował.
    4. Zbywca zarządzał wyłącznie majątkiem prywatnym. Wszelkie podejmowane przez
    Zbywcę działania w stosunku do nieruchomości, jak chociażby podział czy uzyskanie WZ
    miały na celu uporządkowanie nieruchomości na cele rodzinne i w ramach majątku
    prywatnego i były to pojedyncze czynności, podejmowane bez zamiaru systematycznego
    obrotu i bez udziału profesjonalnych narzędzi rynkowych (np. marketingu czy oferty
    sprzedażowej).
    5. Nieruchomość została nabyta w 1968 r. w drodze darowizny i jest majątkiem osobistym
    Zbywcy.
    6. Planowana umowa barterowa będzie miała charakter incydentalny, a nabycie przez A.A.
    i B.B. przedmiotowej nieruchomości nie nastąpi na potrzeby działalności gospodarczej.
    7. E.E. nie jest profesjonalnym usługodawcą, a jego udział był związany z przyjacielską
    pomocą wobec Zbywcy.
    8. Poza przeniesieniem własności przedmiotowej nieruchomości nastąpi zbycie jeszcze
    jedynie jednej nieruchomości (1/14), a pozostałe działki pozostaną w majątku Zbywcy.
    9. Od 2013 roku większość działek pozostaje nieużytkowana - z wyjątkiem dwóch działek,
    na których prowadzone są doraźne roboty budowlane jedynie w celu utrzymania w mocy
    wydanego pozwolenia na budowę. Celem tych działań nie jest inwestycja komercyjna ani
    przygotowanie do sprzedaży, lecz ochrona ważności decyzji administracyjnej wydanej dla
    całości nieruchomości.
    10. Planowane przeniesienie własności działki nr 1/13 ma na celu wykonanie konkretnego
    zobowiązania prywatnoprawnego wynikającego z umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018
    r. Transakcja ma charakter barterowy, a świadczenie wzajemne zostało wykonane przez
    drugą stronę nie w ramach działalności gospodarczej, lecz w wyniku długoletniej,
    niekomercyjnej współpracy między osobami fizycznymi.
    11. Zbywca nie prowadzi działalności deweloperskiej, handlowej ani usługowej, nie
    posiada przedsiębiorstwa i nie wykorzystuje działek w sposób ciągły, zarobkowy ani
    profesjonalny.
    12. Działalność rolnicza na nieruchomości miała charakter przydomowy, sadowniczy,
    prowadzony osobiście przez Zbywcę i zakończyła się przed 2013 r. - od ponad 10 lat nie
    jest prowadzona żadna aktywność.
    13. Jednocześnie Wnioskodawca wskazał, że wniosek dotyczy przyszłego przeniesienia
    własności działki nr 1/13 w formie świadczenia wzajemnego (barterowego), w którym
    Zbywca przenosi własność nieruchomości, a Nabywcy świadczą w zamian pomoc
    organizacyjno-techniczno-formalną (m.in. przygotowanie projektów, wsparcie
    administracyjne). Transakcja ta ma więc charakter wzajemny. W sensie cywilnoprawnym i
    podatkowym jest to jeden złożony stosunek obligacyjny, w którym obie strony mogą być
    uznane za podatników VAT - jeżeli spełnią przesłanki z art. 15 ustawy.
    Mając na uwadze powyższe, wniosek został złożony wspólnie przez strony czynności
    wzajemnej - mają one wspólny interes prawny, by ustalić, czy transakcja przeniesienia
    własności nieruchomości nr 1/13 dokonana w ramach wzajemnego świadczenia
    (barterowego) wywołuje skutki podatkowe na gruncie ustawy o VAT. W ocenie
    Wnioskodawcy skutki te dotyczą zarówno Zbywcy, jak i Nabywców, a ich zakres zależy od

    ewentualnego uznania którejkolwiek ze stron za podatnika VAT. W związku z tym, każda ze
    stron jest „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 i może żądać wydania
    interpretacji. Ponadto, jeżeli transakcja zostanie uznana za opodatkowaną VAT, to nie
    będzie ona podlegała pod PCC. Gdyby jednak uznano, że nie podlega VAT, może powstać
    obowiązek podatkowy z tytułu PCC po stronie Nabywców - dlatego również z tej
    perspektywy są zainteresowani uzyskaniem interpretacji, która jasno określi reżim
    podatkowy.
    Pytania
    1) Czy przeniesienie własności działki 1/13 w wykonaniu umowy zobowiązującej z 9
      stycznia 2018 r. stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT i
      podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
    2) Czy ustanowienie służebności gruntowej na działkach 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz
      każdoczesnych właścicieli działki 1/13 w wykonaniu umowy zobowiązującej z 9 stycznia
      2018 r. stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT?
    Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawców przeniesienie własności działki 1/13 w wykonaniu umowy
    zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. stanowi odpłatną dostawę towarów, lecz ze względu
    na fakt, iż nie jest ona wykonywana w ramach działalności gospodarczej Zbywającego, nie
    podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Zanim jednakże zostanie przedstawiona analiza prawna Wnioskodawcy w tym
    przedmiocie koniecznym jest ustalenie charakteru zawartej uprzednio pomiędzy
    Zbywającym a Wnioskodawcami umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r., z której
    prawa i obowiązki zostały przez Strony przejęte na podstawie umów z 10 kwietnia 2019 r.,
    19 czerwca 2019 r. (zwana dalej „umową zobowiązującą” lub „umową zobowiązującą z 9
    stycznia 2018 r.”). Zaznaczyć na wstępie należy, iż umowa przeniesienia własności działki
    nr 1/13 wraz z ustanowieniem na rzecz każdoczesnych właścicieli tej działki służebności
    gruntowych stanowi formę wykonania zobowiązania wzajemnego Zbywcy działki z tytułu
    wykonania umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. Strony na skutek tej umowy
    dokonują zamiany usługi mającej polegać na uzyskaniu pozwolenia na budowę zespołu 16
    budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a wynagrodzeniem za to świadczenie miało być
    przeniesienie własności działki 1/13 wraz z ustanowieniem służebności gruntowej na
    działkach 1/12, 1/22 i 1/26. Zdaniem Wnioskodawcy, w takim przypadku świadczenie
    rzeczowe w formie przeniesienia własności nieruchomości powinno zostać uznane za
    transakcję barterową.
    Zauważyć należy bowiem, że barter w polskim prawie uważa się za jeden z rodzajów
    umowy zamiany. Natomiast, prawną istotę umowy zamiany (barteru) regulują przepisy
    prawa cywilnego, a zwłaszcza art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny,
    zgodnie z którym przez umowę zamiany, każda ze stron zobowiązuje się przenieść na
    drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej
    rzeczy.
    W rozumieniu Kodeksu cywilnego umowa zamiany jest więc umową konsensualną,
    wzajemną i zobowiązującą. Zaś Kodeks cywilny odnosząc się do zamiany jako rodzaju
    stosunku zobowiązaniowego wskazuje, że przedmiotem zamiany mogą być rzeczy, w tym
    grunty i usługi.
    Z samej treści art. 604 Kodeksu cywilnego wynika, że do zamiany stosuje się odpowiednio
    przepisy o sprzedaży, natomiast celem umów barterowych jest niedokonywanie
    dodatkowych rozliczeń pieniężnych pomiędzy stronami, a w konsekwencji maksymalne
    uproszczenie obrotu. Należy podkreślić więc, że co istotne dla niniejszej analizy barter
    polega nie tylko na równoważącej się wartościowo transakcji towar za towar, lecz również:
    usługa za usługę, towar za usługę, lub usługa za towar. Podstawowym bowiem założeniem
    i istotą umów barteru jest brak konieczności ponoszenia dodatkowych świadczeń, a to, czy

    strony umówią się na wymianę towaru za towar, usługi za usługę czy też towaru za usługę
    nie ma istotnego znaczenia. Co ma znaczenie w tym kontekście, że prawidłowym i
    zgodnym z prawem jest działanie Wnioskodawców, którzy w zamian za usługę w postaci
    pozyskania dokumentów koniecznych do wykonania zabudowy terenu Nieruchomości
    należącej do Zbywającego, mają otrzymać towar w postaci działki gruntu wraz ze
    świadczeniem usług w postaci służebności gruntowej ustanowionej na rzecz
    każdoczesnego właściciela przedmiotowej działki.
    Barter jest pojęciem szerszym od zamiany, obejmującym swoim zakresem zamianę usług,
    zamianę towaru na usługę i usługi na towar. Zauważyć należy jednakże, że jeżeli obie
    strony nie są podatnikami VAT (nie prowadzą działalności gospodarczej), barter nie
    podlega opodatkowaniu VAT. Nie każda bowiem czynność stanowiąca dostawę towarów
    czy świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ
    aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez
    podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem tego podatku.
    Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami podatku VAT są osoby prawne,
    jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub
    rezultat takiej działalności. Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność
    gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców,
    w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób
    wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności
    czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i
    prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że
    aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność
    podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie
    działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma
    charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich
    podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie
    gospodarczym.
    Analizując powyższe przepisy należy więc stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana
    będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim
    charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Tak też będzie w przypadku transakcji o
    charakterze barterowym.
    Wobec powyższego istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, czy
    świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest zatem
    stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. W
    niniejszym przypadku konieczne jest wobec tego ustalenie, czy świadczona przez
    Wnioskodawców usługa, a także przeniesienie własności nieruchomości przez
    Zbywającego wraz z prawem do służebności gruntowych wykonana została w ramach
    prowadzonych przez nich działalności gospodarczych.
    Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na stanowisko przedstawione w wyroku składu 7
    sędziów NSA z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 oraz inne orzeczenia NSA,
    zgodnie z którym: „Przepisy art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. powinny być rozumiane w ten sposób,
    że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika
    podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec,
    usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny
    zawód. Ani więc formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani
    okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo lecz z
    zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez
    każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten
    występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług” (por. wyrok NSA z 27

    października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08; z 24 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 603/06;
    z 28 marca 2008 r., sygn. akt I FSK 475/07 oraz z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1629
    /07; z 16 lutego 2010 r., sygn. akt I FSK 2074/08).
    Tym samym, dopiero bowiem przeprowadzenie takiej oceny pozwala na określenie, że w
    indywidualnej sprawie działania mają charakter działalności gospodarczej. Stwierdzenie,
    czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od
    towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych
    danej sprawy.
    Ponadto, zauważyć należy również, że jak wynika z orzecznictwa oraz poglądów doktryny,
    nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje
    jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle
    regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności
    gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej
    działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za
    podatnika w zakresie tych czynności (por. Wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., I FSK 427/23, LEX nr
    3603015, Wyrok WSA w Kielcach z 27 czerwca 2024 r., I SA/Ke 219/24, LEX nr 3733283).
    W kontekście powyższych rozważań zauważyć należy, że jak to miało miejsce w niniejszej
    sprawie, Wnioskodawcy wykonali zobowiązanie wynikające z Umowy zobowiązującej z 9
    stycznia 2018 r., lecz miało to jedynie charakter incydentalny i nie nosiło znamion
    profesjonalnej działalności gospodarczej. Uzyskanie pozwolenia na budowę było
    jednorazowym działaniem, które nie było poprzedzone działaniami marketingowymi, nie
    stanowiło oferty handlowej i nie było prowadzone w sposób zorganizowany.
    Ponadto, formą wynagrodzenia za wykonanie przedmiotu umowy będzie uzyskanie prawa
    własności nieruchomości wraz ze służebnością gruntową, które to prawo wejdzie do ich
    majątku prywatnego. Nie będą więc stanowić składników majątku ich przedsiębiorstwa.
    Także nabyte w drodze wykonania umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. pozwolenie
    na budowę oraz projekty, zostały nabyte przez nich jako osoby fizyczne i trafiły do ich
    majątku osobistego, a w konsekwencji zawarcia analizowanej umowy, która ma zostać
    zawarta w przyszłości, mają zostać przeniesione do majątku prywatnego Zbywcy.
    Jak wskazuje w swoim wyroku z 11 lipca 2024 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej w sprawie C-182/23 Makowit, podatnik dokonuje czynności opodatkowanych
    nawet w sytuacji, gdy działa w sposób sporadyczny, o ile jednak czynności te dotyczą
    majątku, który stanowił składnik jego przedsiębiorstwa. Tymczasem, w niniejszym
    przypadku wszystkie działania podejmowane przez strony przyszłej umowy dotyczą
    jedynie ich majątków osobistych.
    Zauważyć należy także, że TSUE w innym swoim orzeczeniu wskazuje, że: „jeśli podatnik w
    rozumieniu artykułu 2(1) VI Dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na
    cele inne niż związane z prowadzoną działalnością i którą to część zarezerwował na
    potrzeby osobiste, w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik.
    Transakcja taka nie podlega zatem opodatkowaniu VAT. Żaden przepis Dyrektywy nie
    wyklucza sytuacji, w której podatnik zamierzający wyodrębnić część danej nieruchomości
    jako majątek osobisty wyłącza tę część z systemu podatku VAT. (por. Wyrok TS z 4
    października 1995 r., C-291/92, Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht, LEX nr 83885).
    Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników podatku VAT w
    przypadku, gdy wykonują nie jako przedsiębiorcy nałożone na nich w formie umowy
    zobowiązanie i nabywają z tego tytułu środki, bądź towary nie wchodzące do majątku ich
    przedsiębiorstwa. Także osoby, na rzecz których takie świadczenie zostało spełnione nie
    powinny być uznane za podatnika tego podatku. Za podatnika podatku VAT uznaje się
    bowiem taki podmiot, który działa w profesjonalny sposób, charakterystyczny dla danego
    rodzaju działalności. Aby uznać, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku
    VAT należy każdorazowo zbadać, czy dane świadczenie usług wykonywane jest w związku
    z prowadzeniem w konkretnym zakresie działalności gospodarczej, tj. czy dany podmiot

    prowadzi zawodowo i profesjonalnie konkretną działalność. Niewystarczające do uznania
    danej działalności za działalność gospodarczą w rozumieniu VAT jest wykonywanie nawet
    wielokrotnie danej czynności.
    Konieczne jest ustalenie, czy dana działalność przybiera formę zawodową, czego
    przejawem jest wykonywanie czynności charakterystycznych dla podmiotów
    profesjonalnych - w przypadku działalności gospodarczej, która mogłaby mieć za
    przedmiot wskazany w umowie zobowiązującej mogło to być, np. podejmowanie działań
    marketingowych w celu pozyskania nowych podmiotów zainteresowanych uzyskaniem
    pozwoleń na budowę, prowadzenie działalności w zakresie pozyskania pozwoleń na
    budowę lub warunków zabudowy, itp. Ponadto, co szczególnie istotne w celu uznania ww.
    działalności za działalność gospodarczą konieczne jest stwierdzenie występowania ciągu
    okoliczności charakterystycznych dla profesjonalnej działalności, a nie jedynie
    stwierdzenie pojedynczych z tych okoliczności. Wobec powyższego, błędne byłoby uznanie
    za działalność zawodową rodzaju świadczeń wykonywanych przez Wnioskodawców z
    zawartej umowy, która polegała na jednorazowym działaniu mającym polegać na
    uzyskaniu dokumentów i pozwoleń koniecznych do rozpoczęcia budowy na działkach
    stanowiących własność Zbywcy w zamian za wynagrodzenie w formie przeniesienia
    własności niektórych z tych działek. Podsumowując zatem analizę kwestii dotyczącej
    uznania małżonków (...) oraz D.D. za podatników podatku VAT z tytułu wykonania
    przedmiotu umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. zauważyć należy, że mając na
    uwadze fakt, iż czynności przez nich podejmowane nie mogą zostać uznane za działania
    cechujące prowadzenie działalności gospodarczej, to nieprawidłowym byłoby uznanie, że
    umowa ta stanowi odpłatne świadczenie usług przez podatnika podatku VAT, w
    rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
    Przechodząc już do zadanych pytań oraz rozważań dotyczących uznania za czynność
    opodatkowaną podatkiem VAT przeniesienia własności nieruchomości w ramach
    wynagrodzenia barterowego za wykonanie umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r.
    przypomnieć należy, że Zbywca na mocy umowy przeniesienia własności nieruchomości
    oraz ustanowienia służebności gruntowej, planuje przenieść na Wnioskodawców własność
    działki o nr 1/13, która to działka stanowi część całej nieruchomości, której łączna
    powierzchnia wynosi 3,8854 ha.
    Zawarcie umowy przenoszącej własność nie będzie miało żadnego skutku dla pozostałej
    części nieruchomości, która w ramach tej czynności pozostanie nadal w prywatnym
    majątku Zbywcy. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy cała przedmiotowa
    nieruchomość została nabyta przez Zbywcę na podstawie umowy darowizny z 26
    listopada 1968 r. i stanowi jego majątek osobisty. Mając na uwadze powyższe, zdaniem
    Wnioskodawców umowa przekazania własności części nieruchomości w postaci działki o
    nr ew. 1/13, stanowiąca część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w
    celu wykonywania czynności w ramach działalności gospodarczej stanowi dostawę
    towarów, lecz niepodlegającą opodatkowaniem podatkiem VAT. Jak już wskazywano w
    powyższych rozważaniach w kontekście opodatkowania podatkiem VAT czynności
    wynikającej z umowy zobowiązującej, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług
    ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za
    które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy
    zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego.
    Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności
    gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie
    tych czynności.
    W tym miejscu podkreślić należy, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na
    gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2
    ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291
    /92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania
    sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku

    niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów
    prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która
    nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności
    gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie
    posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części
    nieruchomości w ramach majątku osobistego. Potwierdzone to zostało również w wyroku
    TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który
    stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb
    własnych. W kontekście powyższego zauważyć należy, iż Zbywca poprzez działanie
    polegające na przeniesieniu własności nieruchomości w postaci działki nr 1/13 na
    Nabywców reguluje jedynie zobowiązanie wynikające z zawartej pomiędzy stronami
    umowy barterowej. Pozostałych zaś działek, wydzielonych z nieruchomości, czynność ta
    nie obejmuje - w jej ramach działki te pozostają nadal w jego majątku prywatnym. Wobec
    powyższego nie można uznać, iż działka mająca zostać zbyta w wyniku planowanej
    czynności, zostanie wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej, w sytuacji
    gdy w ramach zawartej umowy o przeniesieniu własności działki o nr ew. 1/13, pozostała
    część nieruchomości nadal pozostanie w majątku prywatnym. Transakcja ta jest przy tym
    nieliczna w porównaniu do wielkości nieruchomości i ilości wyodrębnionych na niej
    działek.
    Zauważyć należy, że problem odnoszący się do rozstrzygnięcia, czy zbycie nieruchomości,
    np. w formie sprzedaży nieruchomości stanowi zbycie majątku osobistego, czy też stanowi
    sprzedaż realizowaną przez podatnika prowadzącego w tym zakresie działalność
    gospodarczą, była przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z
    15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi
    Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby
    Skarbowej w Warszawie (C-181/10).
    Z ww. orzeczenia wynika m.in., że liczba i zakres transakcji nie ma charakteru
    decydującego i nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami
    dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a
    czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał stwierdził, że dużych
    transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych. Tym bardziej
    wobec tego, nie może stanowić działalności gospodarczej jednorazowe przeniesienie
    własności nieruchomości w ramach wykonania zobowiązania wzajemnego, z tytułu
    umowy zobowiązującej do wykonania na rzecz Zbywającego określonych czynności,
    mających służyć mu dokonaniu zabudowy danej nieruchomości.
    Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą Zbywający dokonał podziału gruntu na działki
    nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te
    transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych
    elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym. Trybunał
    wyjaśnił, że inaczej jest w wypadku, gdy zbywający podejmuje aktywne działania w
    zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych
    przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi
    dyrektywy. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu albo na
    działaniach marketingowych. Działania takie nie należą zdaniem TSUE do zakresu
    zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
    Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika
    prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia,
    czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną).
    Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami,
    która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.:
    nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, działania marketingowe podjęte w celu
    sprzedaży działki, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, czy wystąpienie o
    opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru,

    prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego
    rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową”
    wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu
    wystąpienia pojedynczych z nich. Co podkreślał TSUE, w kwestii opodatkowania
    planowanej sprzedaży działek gruntu, istotne jest również czy w celu dokonania zbycia
    tych gruntów zbywający podjął lub podejmie aktywne działania w zakresie obrotu
    nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta,
    handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością
    uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu,
    a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też zbycie to nastąpi w ramach
    zarządu majątkiem prywatnym. Na kanwie przedmiotowej sprawy opisywanej we wniosku
    nie występują żadne powyższe okoliczności, które mogłyby sugerować profesjonalny
    charakter działań Zbywcy. Mające zostać podjęte czynności będą stanowiły jedynie
    racjonalny sposób zagospodarowania posiadanego majątku prywatnego. NSA w wyroku I
    FSK 427/23 z 4 czerwca 2023 roku słusznie zauważył, iż „Nie mogą być uznawane za
    prowadzenie działalności gospodarczej same z siebie czynności związane ze zwykłym
    wykonywaniem prawa własności, nie ma też decydującego charakteru sama liczba i zakres
    transakcji sprzedaży. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał
    podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej, sama z siebie nie jest
    decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje
    następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych
    elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym
    zainteresowanego.”
    Z przedstawionych w stanie faktycznym okoliczności sprawy wynika, że skala
    zaangażowania, w odniesieniu do zbycia działki nr 1/13, nie wykracza poza ramy czynności
    związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Tak jak w przypadku Nabywców
    wykonujących świadczenie wynikające z umowy zobowiązującej, także w przypadku
    Zbywającego brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności w przedmiocie
    przeniesienia własności ww. działki, która byłaby porównywalna do działań podmiotów
    zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego -
    stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem taki ciąg
    zdarzeń, który jednoznacznie przesądziłby, że zbycie tej działki wypełni przesłanki
    działalności gospodarczej. Tym bardziej, że przeniesienie własności nastąpi jedynie w celu
    uregulowania barterowego wynagrodzenia za spełnione na jego rzecz świadczenie drugiej
    strony wynikające z wcześniej zawartej umowy. Czynności poczynione w stosunku do
    przedmiotowej działki nie wykraczają poza ramy czynności związanych ze zwykłym
    wykonywaniem prawa własności w stosunku do opisanych działek. Działania te należy
    zakwalifikować więc do czynności z zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
    Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania Zbywającego -
    w związku ze zdarzeniem przyszłym w postaci przeniesienia własności działki nr 1/13 - za
    podatnika podatku od towarów i usług prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie
    obrotu nieruchomościami. Wobec powyższego, opisana we wniosku czynność
    przeniesienia własności ww. działki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług. Analogiczne stanowisko należy zająć zatem, także w przypadku
    planowanej czynności mającej polegać na ustanowieniu nieodpłatnej służebności
    przejazdu i przechodu wraz z mediami przez działki 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz właścicieli
    działki 1/13, gdyż ona także stanowi element wynagrodzenia za wykonanie umowy
    zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. Z tą jednak różnicą, że w tym przypadku czynność ta
    winna zostać zakwalifikowana nie jako dostawa towarów, lecz świadczenie usług w
    rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
    W myśl bowiem art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez usługę należy rozumieć każde
    świadczenie na rzecz danego podmiotu, które nie stanowi dostawy towarów, przy czym
    należy zwrócić uwagę na ust. 1 pkt 2 tego artykułu, który przez świadczenie usług nakazuje
    rozumieć także zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do

    tolerowania czynności lub sytuacji. W związku z powyższym, przez świadczenie usług
    należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się
    może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i
    zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
    Powyższe cechy wskazują, że za usługę można uznać także instytucję służebności
    gruntowej, którą definiuje art. 285 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie tym przepisem
    nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości
    władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości
    władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na
    tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania
    w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości
    obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem
    nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu
    własności (służebność gruntowa). W świetle tego przepisu służebność gruntowa jest
    ograniczonym prawem rzeczowym, które obciąża cudzą nieruchomość, mającym na celu
    zwiększenie użyteczności innej nieruchomości albo zaspokojenie określonych potrzeb
    oznaczonej osoby fizycznej.
    Zgodnie z art. 145 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego
    dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków
    gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za
    wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przepis ten
    przewiduje możliwość ustanowienia w stosunkach sąsiedzkich służebności drogowej
    (przejazdu, przechodu) za wynagrodzeniem, którą ustawa określa jako służebność drogi
    koniecznej.
    Przeprowadzenie drogi koniecznej następuje z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości
    niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez
    które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem
    sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między zainteresowanymi nie dojdzie do
    porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty,
    które były przedmiotem tej czynności prawnej - § 2 powołanego artykułu.
    W świetle przywołanych przepisów należy stwierdzić, że opisana w stanie faktycznym
    czynność ustanowienia służebności polegającej na prawie swobodnego przejścia i
    przejazdu pojazdów bez wynagrodzenia wiąże się z zobowiązaniem Zbywającego jako
    użytkownika wieczystego gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do
    tolerowania czynności lub sytuacji. W przedmiotowej sprawie podjęte przez obie strony
    umowy działania będą miały charakter świadczeń wzajemnych, polegających na wymianie
    barterowej usługi za towar wraz z usługą. W przypadku bowiem transakcji barterowych
    istnieje bezpośredni związek między czynnościami składającymi się na wykonanie
    przedmiotu umowy zobowiązującej, a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem w postaci
    przeniesienia własności działki wraz ustanowionymi na rzecz każdoczesnego właściciela
    tej działki służebności gruntowych. W związku z tym, że ustanowienie służebności
    gruntowej jest czynnością stanowiącą element wynagrodzenia barterowego za wykonaną
    na rzecz Zbywającego usługę w postaci wykonania przedmiotu umowy zobowiązującej,
    zyskuje tym samym charakter odpłatnej usługi, w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o
    VAT. Jak już jednak wskazywano, nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów czy
    świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana
    czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być bowiem wykonana przez podmiot,
    który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    W świetle powyższego, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy Zbywca w okolicznościach
    niniejszej sprawy - w przypadku spełnienia zdarzenia przyszłego i ustanowienia
    służebności gruntowych na rzecz Wnioskodawców - działał w charakterze podatnika VAT
    zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

    W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy wynika, że Zbywca podejmował działania charakterystyczne dla
    profesjonalnego obrotu, czy też ponownie dokonał rozporządzenia majątkiem prywatnym.
    Z przedstawionych okoliczności stanu faktycznego wynika, że tak jak w przypadku
    czynności przeniesienia własności przedmiotowej działki tak i w zakresie ustanowienia
    dodatkowo służebności gruntowej na rzecz właścicieli tej działki, skala zaangażowania
    Zbywcy nie będzie wykraczała poza ramy czynności związanych ze zwykłym
    wykonywaniem prawa własności. W analizowanej sytuacji brak jest bowiem przesłanek
    świadczących o takiej aktywności Zbywcy w tym przedmiocie, która byłaby porównywalna
    do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju czynnościami (brak
    przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie
    wystąpił bowiem taki ciąg zdarzeń, który jednoznacznie przesądziłby, że ustanowienie
    służebności jako jedna z form wynagrodzenia za barter wypełni przesłanki działalności
    gospodarczej.
    Z okoliczności sprawy wynika, że czynności poczynione w stosunku przedmiotowej działki i
    działania Zbywcy nie wykraczają poza ramy czynności związanych ze zwykłym
    wykonywaniem prawa własności. Działania te należy wobec tego zakwalifikować jako te z
    zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
    Uwzględniając przedstawiony opis zdarzenia przyszłego oraz przywołane przepisy należy
    stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uznania Zbywcy - w związku
    z ustanowieniem służebności na rzecz każdoczesnego właściciela działki, której własność
    przenoszono w ramach transakcji barterowej - za podatnika podatku od towarów i usług
    prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami. Wobec
    powyższego, także i w tym zakresie analizowana czynność, pomimo iż może być uznana za
    płatną usługę, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Według art. 2 pkt 22 ustawy:
      Sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:

      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
      formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    W świetle powołanych powyżej przepisów nieruchomości (np. grunty), spełniają definicję
    towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich zbycie stanowi dostawę towarów, o której
    mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
    Z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa
    towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy
    są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz
    w art. 8 ust. 2 ustawy).
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy
    prawo podmiotu dokonującego dostawy towaru / świadczącego usługę do żądania od
    nabywcy towaru / odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w
    postaci świadczenia wzajemnego).
    Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z 8 marca 1988 r. w
    sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of
    Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną
    odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie
    dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie
    pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.
    Na uwagę zasługuje także orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma
    przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi
    świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy
    świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne,
    przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość
    przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.
    Wynagrodzenie (zapłata) może mieć postać zarówno świadczenia pieniężnego, jak i
    rzeczowego (określonego w naturze), np. w przypadku dostawy towaru w zamian za
    świadczenie usługi czy też w sytuacji zamiany towarów bądź usług. Zatem odpłatną
    dostawę towaru (odpłatne świadczenie usług) identyfikuje się zarówno w sytuacji
    klasycznej transakcji (pieniądze za towar/usługę), jak również w sytuacji np. wymiany
    barterowej.
    Barter w rozumieniu powszechnym to wymiana bezgotówkowa, czyli zamiana towaru
    (bądź usługi) za towar (bądź usługę). Polega na wzajemnej wymianie, bez konieczności
    sięgania po pieniądze. Pomimo braku rozliczenia w środkach pieniężnych, ma charakter
    umowy odpłatnej. Istotne jest, aby wymieniane towary/usługi były sobie równe co do
    wartości. Celem umów barterowych jest niedokonywanie dodatkowych rozliczeń
    pieniężnych pomiędzy kontrahentami, a w konsekwencji maksymalne uproszczenie
    obrotu gospodarczego. Należy dodać, że z orzecznictwa TSUE wynika, że zapłata musi być
    wyrażalna w formie pieniężnej, choć niekoniecznie w jednostkach pieniężnych (może to
    być np. świadczenie usługi lub dostawa towarów). Podstawą opodatkowania jest zapłata
    faktycznie otrzymana (którą ma otrzymać podatnik), a nie wartość oszacowana według
    obiektywnych kryteriów (m.in. wyroki w sprawie C-33/93 czy C-154/80).

    Prawną istotę umowy zamiany regulują przepisy prawa cywilnego, a zwłaszcza art. 603
    ustawy z dnia 23 kwietnia 1966 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071). W
    rozumieniu Kodeksu cywilnego umowa zamiany jest umową konsensualną, wzajemną i
    zobowiązującą, a art. 603 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
      Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę
      własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej
      rzeczy.
    Zatem Kodeks cywilny - odnosząc się do zamiany jako rodzaju stosunku
    zobowiązaniowego - ustalił, że przedmiotem zamiany mogą być tylko rzeczy (zarówno
    ruchome, jak i nieruchomości).
    Natomiast z treści art. 604 Kodeksu cywilnego wynika, że:
      Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.
    Odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju oznacza
    wykonanie tych czynności za wynagrodzeniem. Przepisy podatkowe nie zawierają
    jakichkolwiek ograniczeń, co do formy zapłaty. Wynagrodzenie (zapłata) - jak wskazano
    powyżej - nie musi nastąpić w formie świadczenia pieniężnego. Może to być również
    świadczenie rzeczowe.
    Świadczenia rzeczowe mogą również zostać uznane za transakcje barterowe. Barter w
    polskim prawie uważa się za jeden z rodzajów umowy zamiany. Celem umów barterowych
    jest niedokonywanie dodatkowych rozliczeń pieniężnych pomiędzy kontrahentami, a w
    konsekwencji maksymalne uproszczenie obrotu gospodarczego, w tym oczywiście
    rozliczeń podatkowych. Należy podkreślić, że barter polega nie tylko na równoważącej się
    wartościowo transakcji towar za towar, lecz również: usługa za usługę, towar za usługę,
    lub usługa za towar.
    Podstawowym założeniem i istotą umów barteru jest brak konieczności ponoszenia
    dodatkowych świadczeń, a to, czy strony umówią się na wymianę towaru za towar, usługi
    za usługę, czy też towaru za usługę nie ma istotnego znaczenia.
    Barter jest więc pojęciem szerszym, obejmującym swoim zakresem zamianę usług,
    zamianę towaru na usługę i usługi na towar. Z punktu widzenia polskiego prawa cywilnego
    barter jest rodzajem umowy zamiany, polegającej na równoważącej się wartościowo
    wymianie towaru na towar lub usługi na usługę (ewentualnie usługi na towar lub towaru
    na usługę), gdzie nie wchodzą w grę dodatkowe rozliczenia pieniężne między
    kontrahentami.
    Należy wskazać, że przesłanką opodatkowania czynności, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy,
    jest odpłatność dostawy towarów lub świadczenia usług. Warunek ten jest spełniony w
    przypadku transakcji barterowych.
    Jednakże nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, w
    rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
    ponieważ, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być
    wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od
    towarów i usług.
    Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług,
    zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
    Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny,
    pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą
    określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. W świetle
    przytoczonych wyżej przepisów, status podatnika podatku od towarów i usług wynika z
    okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
    Ponadto, dla ustalenia, czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży nieruchomości jest
    podatnikiem podatku VAT istotne jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność
    gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
    W związku z powyższym, kiedy osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku
    osobistego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej
    stałego charakteru, nie oznacza to prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu
    art. 15 ust. 2 ustawy. Nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba
    fizyczna dokonuje okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna
    zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej.
    Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności
    gospodarczej, nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych
    czynności.
    Poza tym, wykorzystywanie składników majątku, tj. takie wykorzystywanie majątku, które
    charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania, które polega na
    czerpaniu dochodów ze składnika majątku, wskazuje na prowadzenie działalności
    gospodarczej. Zgodnie z tym, każdy kto dokonuje czynności, które zmierzają do
    wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15
    ust. 2 ustawy powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług.
    Co istotne, pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych
    przepisów ustawy, ale wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest
    odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter
    Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą
    podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do
    prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek
    prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią
    przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze
    wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej
    nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku
    osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np.
    wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to
    zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt
    Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane
    dla zaspokojenia potrzeb własnych.
    W analizowanej sprawie należy również odwołać się do orzeczenia Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław
    Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć
    przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10), z którego wynika, że
    dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od
    wartości dodanej pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności
    związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.

    Z ww. orzeczenia wynika również, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem
    prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności
    gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium
    rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza
    zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
    Inaczej jest natomiast - wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje
    aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do
    wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9
    ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu
    dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w
    przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się
    profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego
    zarządu majątkiem prywatnym.
    Ponadto, przyjęcie iż dana osoba fizyczna sprzedając nieruchomości działa w charakterze
    podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy,
    wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową
    (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu
    nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę
    zorganizowaną, np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie,
    wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży
    działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach
    zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu
    zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności
    gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym
    charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg
    powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu
    zaistnienia pojedynczych z nich.
    Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik
    podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności
    faktycznych danej sprawy.
    Zgodnie z powołanymi przepisami, dostawa towarów (w tym nieruchomości gruntowej)
    będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy
    działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia
    działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu
    podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w
    odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną
    w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej
    wykonywania, lecz zamiar z jakim została zrealizowana i okoliczności w jakich ją
    wykonano. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie należy przeanalizować całokształt
    działań jakie Zbywca podjął w odniesieniu do zbycia ww. działki.
    Z opisu sprawy wynika, że C.C. (Zbywca) jest właścicielem nieruchomości położonej w (...),
    składającej się z działek gruntu o numerach ewidencyjnych od 1/4 do 1/26 oraz działek nr
    5 i 6 (Nieruchomość). Zbywca nie był i nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem
    podatku VAT. Zbywca nabył przedmiotową nieruchomość do majątku osobistego na
    podstawie umowy darowizny zawartej 26 listopada 1968 r. Nieruchomość ta została
    podzielona decyzją podziałową z 9 marca 2018 r., o którą wystąpił Zbywca przy pomocy
    organizacyjnej E.E.
    Działka nr 1/12 jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz
    budynkiem gospodarczym. Żadna inna z ww. działek nie jest zabudowana, a działki nr 1
    /13 i 1/14 uzyskają dostęp do drogi publicznej, poprzez ustanowienie stosownej
    służebności gruntowej obciążającej, która będzie ustanowiona na działkach nr 1/12, nr 1
    /22 i nr 1/26, na których zlokalizowana jest wewnętrzna droga dojazdowa stanowiąca

    dostęp do drogi publicznej, tj. ulicy (...). Działki nr od 1/4 do 1/26 znajdują się na terenie,
    dla którego nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
    9 stycznia 2018 r. Zbywca zawarł umowę zobowiązującą z E.E., zgodnie z którą E.E.
    zobowiązał się do uzyskania pozwolenia na budowę zespołu 16 budynków mieszkalnych
    jednorodzinnych i jednego budynku z częścią usługową, zgodnego z postanowieniami
    decyzji o warunkach zabudowy wydanej 2 listopada 2015 r. oraz do wykonania 15 sztuk
    indywidualnego projektu budowlanego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego i 1
    sztuki indywidualnego projektu budowlanego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego
    z usługą, jak i również do przygotowania uwag do projektu MPZP, w celu złożenia ich w
    procedurze planistycznej. O warunki zabudowy wystąpił Zbywca, w celu ustalenia, czy
    działki spełniają warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z ustawą o
    planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja taka zastępuje miejscowy plan
    zagospodarowania przestrzennego na terenach nieobjętych planami miejscowymi.
    Obserwując zagospodarowanie sąsiedniej działki, Zbywca wystąpił o decyzję o warunkach
    zabudowy oraz o podział nieruchomości, w tym wydzielenie drogi dojazdowej, gdyż nie
    jest możliwe geodezyjne wyodrębnienie działki, pozbawionej dostępu do drogi publicznej.
    W zamian za wykonanie usług wynikających z umowy zobowiązującej, strony uzgodniły, że
    E.E. nabędzie własność działek nr 1/13 i 1/14 oraz zostanie ustanowiona na rzecz tych
    działek służebność przejazdu i przechodu na działkach 1/12, 1/22 i 1/26.
    Zbywca, nieposiadający wiedzy ani doświadczenia w zakresie przygotowania projektów
    budowlanych, zawarł umowę z E.E., jako osobą posiadającą odpowiednie kompetencje
    techniczne i organizacyjne. Umowa miała na celu zapewnienie wsparcia w działaniach
    formalno-prawnych związanych z nieruchomością. Umowę zobowiązaniową z 2018 r.
    zawarto z inicjatywy obopólnej - początkowo ustnie, a następnie pisemnie. Strony łączy
    długoletnia przyjaźń i współpraca, stąd wyniknęła decyzja o wzajemnej pomocy.
    Umowa zobowiązaniowa obejmuje działania dotyczące m.in. działek nr: 1/4-1/11, 1/13-1
    /20, 1/22-1/25 z obrębu (...). Uwagi do projektu MZP z 13 sierpnia 2018 r. (złożone 24
    sierpnia 2018 r.) pismo do BAiPP wniosek/uwaga do sporządzanego planu miejscowego
    przygotowano dla nieruchomości Zbywcy - czyli do działek 1/3-1/26 z obrębu (...). 20
    czerwca 2019 r. podpisano również aneks do ww. umowy. W późniejszym okresie, na
    podstawie umów z dnia 10 kwietnia 2019 r., E.E. sprzedał swoje prawa wynikające z
    umowy zobowiązującej B.B. i A.A. oraz G.G. i H.H. Następnie, 19 czerwca 2019 r. G.G. i H.H.
    sprzedali swoje prawa B.B. i A.A. oraz D.D. W wyniku tych transakcji B.B. i A.A. uzyskali ¾
    praw, a D.D. ¼ praw wynikających z umowy zobowiązującej.
    W celu wykonania zobowiązań wynikających z Umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r.,
    Zbywca planuje przenieść na B.B. i A.A. własność niezabudowanej działki gruntu o
    numerze ewidencyjnym 1/13. Jednocześnie, ustanowiona zostanie nieodpłatna służebność
    przejazdu i przechodu wraz z mediami przez działki 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz właścicieli
    działki 1/13. Wartość rynkowa działki została oszacowana na kwotę 815.000,00 zł.
    Strony potwierdziły, że wszelkie prace związane z uzyskaniem pozwolenia na budowę
    zostały zakończone, a decyzja wydana przez (...) Miasta, zatwierdzająca projekt
    budowlany, pozostaje w mocy, ponadto zostały wykonane wszystkie prace wynikające z
    zapisów umowy zobowiązaniowej z 9 stycznia 2018 r. oraz z aneksu z 20 czerwca 2019 r.
    Od momentu nabycia w drodze darowizny, tj. od 26 listopada 1968 r. do 2013 r. działka
    była wykorzystywana jako rola/sad. Od 2013 roku większość działek pozostaje
    nieużytkowana - z wyjątkiem dwóch działek, na których prowadzone są doraźne roboty
    budowlane jedynie w celu utrzymania w mocy wydanego pozwolenia na budowę. Celem
    tych działań nie jest inwestycja komercyjna ani przygotowanie do sprzedaży, lecz ochrona
    ważności decyzji administracyjnej wydanej dla całości nieruchomości.
    Działka będąca przedmiotem wniosku nie była wykorzystywana przez Zbywcę na cele
    działalności gospodarczej. Działka była wykorzystywana w działalności rolniczej w
    rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o VAT. Sprzedaż płodów rolnych miała miejsce przed 2013

    r., głównie za pośrednictwem (...) Spółdzielni (...). Zbiory z ww. działki i dostawa (sprzedaż)
    płodów rolnych nie były opodatkowane podatkiem VAT. Płody rolne wykorzystywano
    również na własne potrzeby Zbywcy. Działalność rolnicza na nieruchomości miała
    charakter przydomowy, sadowniczy, prowadzony osobiście przez Zbywcę i zakończyła się
    przed 2013 r. - od ponad 10 lat nie jest prowadzona żadna aktywność.
    Zbywca złożył uwagę do projektu planu, sprzeciwiając się wyznaczeniu drogi publicznej na
    swojej nieruchomości. Wnioski i uwagi w procedurze planistycznej rozpatruje (...) Miasta a
    plan uchwala Rada Miasta. Aktualnie sporządzany mpzp musi być niesprzeczny ze
    studium uwarunkowania. Obecnie działka objęta jest studium - oznaczenie M2.12
    (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna do 12 m).
    Zbywca nie udzielił nikomu pełnomocnictwa bądź jakiegokolwiek innego umocowania
    prawnego do działania w Jego imieniu w związku z planowaną transakcją przeniesienia
    własności działki. Zbywca nie podejmował żadnych działań marketingowych w celu zbycia
    działki będącej przedmiotem wniosku. Działka nie była udostępniana osobom trzecim na
    podstawie umowy najmu, dzierżawy ani podobnej. W ramach umowy zobowiązaniowej
    udzielono jedynie nieodpłatnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele
    budowlane. Zbywca nie sprzedawał wcześniej innych nieruchomości i nie planuje ich
    sprzedaży w przyszłości. Na moment transakcji obowiązuje decyzja nr (...)/2015 z 2
    listopada 2015 r. dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
    Ustanowienie służebności gruntowej na działkach 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz Nabywców
    oraz przeniesienie własności działki nr 1/13 nastąpi w ramach jednej umowy. Nabywcy nie
    są czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT. Poza przeniesieniem własności
    przedmiotowej nieruchomości nastąpi zbycie jeszcze jednej nieruchomości (1/14), a
    pozostałe działki pozostaną w majątku Zbywcy. Zbywca nie prowadzi działalności
    deweloperskiej, handlowej ani usługowej, nie posiada przedsiębiorstwa i nie wykorzystuje
    działek w sposób ciągły, zarobkowy ani profesjonalny.
    Wskazali Państwo, że Państwa wniosek dotyczy przyszłego przeniesienia własności działki
    nr 1/13 w formie świadczenia wzajemnego (barterowego), w którym Zbywca przenosi
    własność nieruchomości, a Nabywcy świadczą w zamian pomoc organizacyjno-
    technicznoformalną (m.in. przygotowanie projektów, wsparcie administracyjne). Strony na
    skutek umowy zobowiązaniowej dokonują zamiany usługi mającej polegać na uzyskaniu
    pozwolenia na budowę zespołu 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a
    wynagrodzeniem za to świadczenie miało być przeniesienie własności działki 1/13 wraz z
    ustanowieniem służebności gruntowej na działkach 1/12, 1/22 i 1/26.
    Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą tego, czy przeniesienie przez Zbywcę
    własności działki nr 1/13 w wykonaniu umowy zobowiązującej z 9 stycznia 2018 r. na rzecz
    Nabywców będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    W celu wyjaśnienia Państwa wątpliwości należy przeanalizować całokształt działań, jakie
    Zbywca podjął w odniesieniu do działki nr 1/13, będącej przedmiotem zbycia i ustalić, czy
    w odniesieniu do opisanej transakcji, Zbywca będzie spełniał przesłanki do uznania Go za
    podatnika podatku od towarów i usług.
    Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik
    podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności
    faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży,
    przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj.
    majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych
    czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie
    przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady
    bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem
    prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
    W przedmiotowej sprawie na wniosek Zbywcy w 2015 r. została wydana decyzja o
    warunkach zabudowy, m.in. dla działki będącej przedmiotem zbycia. Działka ta nie była

    wykorzystywana przez Zbywcę na cele działalności gospodarczej, była wykorzystywana w
    działalności rolniczej, dostawa płodów rolnych z działki nie była opodatkowana VAT.
    Zbywca nie podejmował żadnych działań marketingowych w celu zbycia działki. Wskazali
    Państwo, że od 2013 roku większość działek pozostaje nieużytkowana - z wyjątkiem dwóch
    działek, na których prowadzone są doraźne roboty budowlane jedynie w celu utrzymania
    w mocy wydanego pozwolenia na budowę. 9 stycznia 2018 r. Zbywca zawarł umowę
    zobowiązującą z E.E., zgodnie z którą E.E. zobowiązał się do uzyskania pozwolenia na
    budowę zespołu 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych i jednego budynku z częścią
    usługową, zgodnego z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej 2
    listopada 2015 r. oraz do wykonania 15 sztuk indywidualnego projektu budowlanego dla
    budynku mieszkalnego jednorodzinnego i 1 sztuki indywidualnego projektu budowlanego
    dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługą, jak i również do przygotowania
    uwag do projektu MPZP, w celu złożenia ich w procedurze planistycznej. Zbywca,
    nieposiadający wiedzy ani doświadczenia w zakresie przygotowania projektów
    budowlanych, zawarł umowę z E.E., jako osobą posiadającą odpowiednie kompetencje
    techniczne i organizacyjne. Nieruchomość została podzielona decyzją podziałową z 9
    marca 2018 r., o którą wystąpił Zbywca przy pomocy organizacyjnej E.E. W ramach umowy
    zobowiązaniowej udzielono jedynie nieodpłatnego prawa do dysponowania
    nieruchomością na cele budowlane. Wszelkie prace związane z uzyskaniem pozwolenia na
    budowę zostały zakończone, a decyzja wydana przez (...) Miasta, zatwierdzająca projekt
    budowlany, pozostaje w mocy, ponadto zostały wykonane wszystkie prace wynikające z
    zapisów umowy zobowiązaniowej z 9 stycznia 2018 r. oraz z aneksu z 20 czerwca 2019 r.
    W zamian za wykonanie tych usług strony uzgodniły, że E.E. nabędzie własność działek nr 1
    /13 i nr 1/14 oraz zostanie ustanowiona na rzecz tych działek służebność przejazdu i
    przechodu na działkach 1/12, 1/22 i 1/26.
    Analiza powyższych okoliczności prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do zbycia
    opisanej działki nr 1/13 nie występuje ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że
    transakcja ta wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Zbywca nie podjął takich
    aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o
    angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców.
    Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, że aktywność Zbywcy w pełni mieści się w
    granicach zarządu majątkiem prywatnym, a stanowisko to pozostaje w zgodzie z
    przywołanym wyrokiem TSUE w sprawie C-180/10 i C-181/10.
    Dokonując zbycia opisanej działki nr 1/13 na rzecz Nabywców (E.E. sprzedał swoje prawa
    wynikające z umowy zobowiązującej Nabywcom - pozostałym Zainteresowanym), Zbywca
    będzie korzystać z przysługującego Mu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co
    nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o
    podatku od towarów i usług. Brak tego statusu pozbawia Zbywcę cech podatnika podatku
    VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, w zakresie zbycia opisanej
    nieruchomości, a dostawę działki 1/13 - cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o
    której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
    W związku z tym, dokonując zbycia przedmiotowej działki 1/13 Zbywca będzie korzystać z
    przysługującego Mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność
    oznacza działanie w sferze prywatnej, do której nie mają zastosowania przepisy ustawy o
    podatku od towarów i usług.
    W konsekwencji, przeniesienie własności działki 1/13 w wykonaniu umowy
    zobowiązującej, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 1 jest prawidłowe.
    Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy ustanowienie służebności gruntowej
    na działkach 1/12, 1/22, 1/26 na rzecz właścicieli działki 1/13 w wykonaniu umowy
    zobowiązującej stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Służebność gruntową definiuje art. 285 § 1 ustawy Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

      Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości
      (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel
      nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości
      obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony
      w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym,
      że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych
      uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie
      przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
    W świetle tego przepisu służebność gruntowa jest ograniczonym prawem rzeczowym,
    które obciąża cudzą nieruchomość, mającym na celu zwiększenie użyteczności innej
    nieruchomości albo zaspokojenie określonych potrzeb oznaczonej osoby fizycznej.
    Z art. 145 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
      Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do
      należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od
      właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej
      służebności drogowej (droga konieczna).
    Przepis ten przewiduje możliwość ustanowienia w stosunkach sąsiedzkich służebności
    drogowej (przejazdu, przechodu) za wynagrodzeniem, którą ustawa określa jako
    służebność drogi koniecznej.
    Stosownie do art. 145 § 2 Kodeksu cywilnego:
      Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości
      niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów,
      przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest
      następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między
      interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe,
      przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej.
    Z powyższego wynika, że ustanowienie służebności gruntowej wiąże się z zobowiązaniem
    właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
    czynności lub sytuacji.
    Odnosząc się do powołanych wyżej art. 5, art. 7 i art. 8 ustawy, opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie
    transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod
    warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i
    wykonywane w ramach działalności gospodarczej. Zatem zakres opodatkowania
    podatkiem VAT w ustawie o VAT zdeterminowany został przez dwa czynniki:
        przedmiotowy (opodatkowaniu podlega dostawa towarów i świadczenie usług) oraz
        podmiotowy (dostawa i świadczenie usług muszą być dokonane przez podatnika
        działającego w takim charakterze).
    Istotne jest to, że obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.
    W opisie sprawy wskazali Państwo, że Strony na skutek umowy zobowiązującej dokonają
    zamiany usługi polegającej na uzyskaniu pozwolenia na budowę zespołu 16 budynków
    mieszkalnych jednorodzinnych i jednego budynku z częścią usługową, a wynagrodzeniem
    za to świadczenie miało być przeniesienie własności działki 1/13 wraz z ustanowieniem
    służebności gruntowej (przejazdu i przechodu) na działkach 1/12, 1/22 i 1/26.
    Ustanowienie służebności gruntowej na działkach 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz Nabywców
    oraz przeniesienie własności działki nr 1/13 nastąpi w ramach jednej umowy. Zatem
    ustanowienie służebności gruntowej będzie nierozerwalnie związane z czynnością
    przeniesienia własności działki 1/13, dla której to czynności Zbywca nie został uznany za

    podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i która to czynność
    nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT.
    Tym samym, w analizowanym przypadku ustanowienie służebności gruntowej na
    działkach 1/12, 1/22 i 1/26 na rzecz właścicieli działki 1/13, dokonywane wraz z dostawą tej
    działki w okolicznościach przedstawionych we wniosku, nie będzie odbywało się w ramach
    działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będzie podlegało
    opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Państwa wniosek wypełnia znamiona wniosku wspólnego, gdyż przedstawiony we
    wniosku problem dotyczy sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania
    podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem od czynności cywilnoprawnych
    zainteresowanych uczestniczących w tym samym zdarzeniu przyszłym.
    Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług, w zakresie
    podatku od czynności cywilnoprawnych sprawa zostanie rozpatrzona odrębnie.
    Ponadto, interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku
    opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze
        zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z
        funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do
        interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma
    prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSĄ).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.