Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB1/415-229/08-2/SR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-04-30
Teza: Czy odszkodowanie otrzymane na podstawie ugody sądowej od poprzedniego właściciela nieruchomości, który zbył ją na rzecz osoby trzeciej z naruszeniem praw najemcy do znajdującego na terenie nieruchomości lokalu jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odszkodowania; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; ugody; umowa-umowa najmu; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 31.01.2008 r. (data wpływu 04.02.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania otrzymanego na podstawie ugody sądowej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04.02.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania otrzymanego na podstawie ugody sądowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca był najemcą lokalu mieszkalnego Nr … położonego w W przy Al., przy czym tytuł prawny do przedmiotowego lokalu potwierdził na podstawie prawomocnego wyroku zaocznego Sąd Rejonowy dla m.. W z dnia 25.05.2001 r. (Sygn. …), którym to wyrokiem ustalono, że Wnioskodawca wstąpił w stosunek najmu z dniem 30.11.1994 r. w miejsce zmarłego B.W.

Budynek, w którym znajduje się lokal jest położony na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu Nr A/B z obrębu X o pow. 2848 m2, dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta Nr …. Nieruchomość stanowiła własność spółki pod firmą „Z Sp. z o.o.” w likwidacji z siedzibą w W (w użytkowaniu przez „P” w likwidacji z siedzibą w W) i została zbyta na rzecz „D Sp. z o.o.” z siedzibą w W. Zgodnie z zamiarem inwestycyjnym nabywcy budynek, w którym znajduje się lokal objęty najmem Wnioskodawcy, ma zostać wyburzony, a w jego miejsce ma zostać wzniesiony nowy budynek mieszkalny. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zbycie przez „Z Sp. z o.o.” w likwidacji z siedzibą w W oraz użytkownika terenu na rzecz „D Sp. z o.o.” z siedzibą w W nieruchomości, na terenie której usadowiony jest lokal mieszkalny, co do którego Wnioskodawcy przysługuje prawo najmu, nastąpiło z naruszeniem praw Wnioskodawcy wynikających ze stosunku najmu, co skutkuje powstaniem szkody po stronie najemcy. Zgodnie z art. 363 § 1 K.c. naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (odszkodowanie). Wobec zamiaru inwestycyjnego obecnego właściciela, tj. „D Sp. z o.o.” z siedziba w W naprawienie szkody może nastąpić wyłącznie poprzez zapłatę odszkodowania. Ugodą z dnia 09.01.2008 r. zawartą przed Sądem Rejonowym dla m.. W II Wydziałem Cywilnym (Sygn. akt II Co.1192/07) przez strony, tj. Wnioskodawcę, „Z Sp. z o.o.” i „P” w likwidacji z siedzibą w W ustalono, że zaspokojenie roszczeń odszkodowawczych Wnioskodawcy nastąpi poprzez zapłatę na jego rzecz przez spółkę pod firmą „Z Sp. z o.o.” odszkodowania w wysokości 220.000 zł w terminie do dnia 29.02.2008 r., w zamian za co Wnioskodawca zrzekł się praw do lokalu wynikających ze stosunku najmu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy odszkodowanie otrzymane na podstawie ugody sądowej od poprzedniego właściciela nieruchomości, który zbył ją na rzecz osoby trzeciej z naruszeniem praw najemcy do znajdującego na terenie nieruchomości lokalu jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania (inne niż określone w przepisach poprzedzających odszkodowania), a otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sadowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, w wyjątkiem odszkodowań: otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, a co za tym idzie otrzymane odszkodowanie nie jest związane z działalnością gospodarczą. Celem ustalonego odszkodowania nie jest wzbogacenie poszkodowanego podatnika, lecz jedynie wyrównanie jego starty wynikającej z konieczności zrzeczenia się prawa do najmu lokalu mieszkalnego, która wynikła ze zbycia przez poprzedniego właściciela nieruchomości, na terenie której znajduje się lokal na rzecz osoby trzeciej.

W tym stanie rzeczy ustalone w ugodzie sądowej odszkodowanie powinno być uznane za wolne od podatku dochodowego na podstawie powołanego powyżej art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ustawodawca wyłączył z opodatkowania te odszkodowania, których wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw, z wyjątkiem wymienionych w lit. a)-g) tego przepisu, tj. m.in. odszkodowań wypłacanych na podstawie zawartych ugód i umów.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. Sygn. akt SK 51/06 (opubl. w Dz. U. Nr 226, poz. 1657) uznał, iż art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie, w jakim wyłącza zwolnienie podatkowe w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy jednak zaznaczyć, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 objęte są tylko odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa.

Jeżeli wysokość lub zasady ustalania otrzymanego odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawi art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a) i b) tego przepisu.

Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 3b cytowanej ustawy, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania (inne niż te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów prawa) otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z literalnego brzmienia powołanego powyżej przepisu wynika, że zakres zwolnienia wynikający z tego przepisu obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty (damnum emergens), nie dotyczy zaś utraconych korzyści (lucrum cesans).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że odszkodowanie otrzymane przez Wnioskodawcę na podstawie ugody sądowej nie jest odszkodowaniem, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na powyższe należy uznać, iż do przedmiotowego odszkodowania znajduje zastosowanie przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże, jak wskazano powyżej, warunkiem zastosowania zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie jest to, by otrzymane odszkodowanie:

1.  nie pozostawało w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
2.  nie dotyczyło korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Wnioskodawca w opisie zaistniałego stanu faktycznego podaje, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a co za tym idzie otrzymane odszkodowanie nie jest związane z działalnością gospodarczą. Celem ustalonego odszkodowania nie jest wzbogacenie Wnioskodawcy, lecz jedynie wyrównanie jego starty wynikającej z konieczności zrzeczenia się prawa do najmu lokalu mieszkalnego.

Wobec powyższego odszkodowanie, które otrzymał Wnioskodawca na mocy ugody sądowej korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile wyrównanie starty wynikającej z konieczności zrzeczenia się przez Wnioskodawcę prawa do najmu dotyczy szkody rzeczywistej, a nie utraconych korzyści.

Końcowo należy dodać, iż dokumenty dołączone przez Wnioskodawcę do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji. Tym samym, jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy przedstawionego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.