Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4.4012.376.2017.1.MPE
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-08-07
Teza: W tym przypadku istotą i celem obciążenia klienta opłatą za zgubienie lub uszkodzenie elementów przyczepy jest rekompensata za szkodę, a nie płatność za świadczenie. Stanowi ona sankcję za naruszenie przez klienta warunków umowy i nie jest związana z zobowiązaniem się Spółki do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Innymi słowy, opłaty te mają charakter czynności jednostronnej i nie wiążą się z otrzymaniem przez klienta świadczenia wzajemnego w postaci dostawy towarów czy świadczenia usługi. Tak więc nie jest spełniona przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności przez klienta a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tych kwot podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, przedmiotowe opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym, nie stanowią wynagrodzenia za dostawę towaru bądź świadczenie usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy i nie są opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Słowa kluczowe: kara-kara umowna; stawka-stawki podatku; usługi-usługi kompleksowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 7 czerwca 2017 r. (data wpływu 9 czerwca 2017 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług **jest**:

*   **prawidłowe** - w zakresie opodatkowania podatkiem VAT opłat za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie rezerwacji, zwrot brudnej przyczepy i pozostawienie przyczepy poza godzinach pracy punktu partnerskiego albo poza tym punktem,

*   **prawidłowe** - w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT opłat za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym.

UZASADNIENIE

W dniu 9 czerwca 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT opłat za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie rezerwacji, zwrot brudnej przyczepy i pozostawienie przyczepy poza godzinach pracy punktu partnerskiego albo poza tym punktem i braku opodatkowania podatkiem VAT opłat za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką kapitałową podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej jako „Spółka”).

Przedmiotem działalności Spółki jest głównie odpłatne udostępnianie przyczep samochodowych. Zdaniem Spółki przedmiotowe usługi mieszczą się w grupowaniu statystycznym PKWiU 77.39.19 - „Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn i urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych, bez obsługi” i opodatkowane są podstawową stawką VAT. W przyszłości Spółka planuje rozszerzenie działalności na wynajem/dzierżawę rowerów i innego podobnego sprzętu.

Odnośnie przyczep, Spółka zamierza podjąć współpracę z podmiotami zajmującymi się m. in. sprzedażą detaliczną, np. z podmiotami prowadzącymi centra handlowe (dalej: „Kontrahenci”). W ramach współpracy na Spółce będą ciążyć następujące obowiązki:

1.  udostępnienie określonej ilości przyczep we wskazanym w umowie miejscu przez określony w umowie okres, co do zasady nie krótszy niż trzy lata,
2.  konserwacja przyczep w celu zapewnienia ich należytego stanu technicznego, w szczególności stanu zgodnego z wymogami prawa,
3.  zapewnienie serwisu technicznego w miejscu wynajmu przyczep oraz poza nim,
4.  zapewnienie dostępnego on-line systemu do rezerwacji przyczep przez Klientów Kontrahenta i zapewnienie obsługi tego systemu,
5.  udostępnienie infolinii dla Klientów Kontrahenta w celu udzielania odpowiedzi na pytania dotyczące korzystania z systemu rezerwacji i udostępniania przyczep,
6.  dostarczenie systemu administracji służącego do zgłaszania oraz rejestracji szkód i usterek przyczep,
7.  opłacenie podatku drogowego za przyczepy,
8.  przeszkolenie wyznaczonego personelu Kontrahenta, dedykowanego do obsługi udostępniania przyczep,
9.  dostarczanie podstawowych narzędzi i części zamiennych służących do bieżącego utrzymania przyczep w należytym stanie,
10.  zapewnienie opcji ubezpieczenia dla Klientów Kontrahenta wypożyczających przyczepy (w zakresie szkód nie objętych polisą posiadaną przez Spółkę),
11.  umożliwienie Kontrahentowi zamieszczania na przyczepach własnych treści reklamowych i informacyjnych oraz montaż tych treści na przyczepach,
12.  dostarczanie na żądanie Kontrahenta raportów z wynajmu przyczep.

Wynagrodzenie Spółki otrzymywane od Kontrahenta składać się będzie z następujących części:

1.  opłaty startowej, obejmującej koszty rejestracji przyczepy i dostarczenia jej do punktu udostępniania, koszty naniesienia na przyczepę treści reklamowych i informacyjnych wymaganych przez Kontrahenta, koszty podatku drogowego, opłat administracyjnych etc.,
2.  rocznej opłaty za usługę udostępniania, utrzymania oraz obsługi przyczep w umówionej lokalizacji (naliczanej w odniesieniu do każdej przyczepy),
3.  opłat za każdorazową wymianę treści reklamowych i informacyjnych zamieszczonych na przyczepie.

Powyższe wynagrodzenie jest wynagrodzeniem odrębnym od wynagrodzenia uzyskiwanego przez Spółkę od klientów Kontrahenta oraz innych podmiotów chcących korzystać z przyczep Spółki (konsumentów, przedsiębiorców etc.). Dla uproszczenia użytkownicy przyczep nazywani są dalej zbiorczo „Klientami Kontrahenta”, jako że zasady najmu są jednolite dla wszystkich tych podmiotów, za wyjątkiem rabatu przysługującego klientom Kontrahenta. Od podmiotów tych pobierane będą przez Spółkę kwoty z następujących tytułów:

1.  opłata za rezerwację przyczepy on-line (nieobowiązkowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
2.  opłata za najem przyczepy (jej wysokość, tj. ewentualne przyznanie rabatu, zależeć będzie od tego, czy korzystający z przyczepy nabył u Kontrahenta towar o określonych parametrach/wartości, w zależności od ustaleń pomiędzy Spółką a Kontrahentem),
3.  opłata za ubezpieczenie przyczepy od uszkodzeń, opłata ta jest nieobowiązkowa, zryczałtowana, bezzwrotna, niektóre rodzaje szkód nie są pokrywane przez ubezpieczyciela Spółki i Klient Kontrahenta może w tym zakresie uiścić opłatę, która zwolni go z odpowiedzialności w takim przypadku (są jednak pewne rodzaje szkód, których nawet takie doubezpieczenie nie obejmuje),
4.  opłata za nieodebranie przyczepy w terminie (jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
5.  opłata karna za niezwrócenie przyczepy w terminie (jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna), obejmuje również pozostawienie przyczepy poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim, ale poza godzinami jego pracy,
6.  opłata za używanie przyczepy po terminie rezerwacji (zryczałtowana, bezzwrotna, liczona za każdy okres najmu - okres używania przyczepy po terminie),
7.  opłata za zwrot brudnej przyczepy (jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
8.  opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w przypadku, gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie (np. kluczyki, zamki, kable, adaptery, koła, światła, pokrowce, burty, podłoga przyczepy, dokumenty przyczepy, a w przypadku rowerów - także kaski, łańcuchy, pompki, koła, akumulatory, ładowarki etc).

Spółka ma pełną swobodę w kształtowaniu zasad pobierania powyższych opłat od Klientów Kontrahenta (za wyjątkiem kwestii odpłatności za samo wypożyczenie przyczepy w przypadku stosowania rabatu z uwagi na nabycie towaru u Kontrahenta), Kontrahent nie uczestniczy w rozliczeniach z ww. tytułów.

Spółkę łączy z Klientem Kontrahenta odrębna umowa na najem przyczep, określająca obowiązki obu stron tej umowy, jej integralną część stanowią „Ogólne warunki najmu i rezerwacji on-line przyczep”. Dokumenty te regulują szczegółowo okres i warunki najmu, zasady dokonywania rezerwacji i jej anulowania, odbiór przyczep, obowiązki Spółki, obowiązki Klienta Kontrahenta, skutki niedokonania odbioru, odpowiedzialność Spółki za jakość świadczeń, kwestię regulowania mandatów karnych, postępowanie w przypadku przebicia opony lub innych problemów z przyczepą, wydłużenie okresu najmu, zwrot przyczep i skutki jego niedokonania w terminie, czystość przyczep, ubezpieczenie przyczep, odpowiedzialność Klienta Kontrahenta za uszkodzenia przyczep, kwestie dokonywania płatności, kwestie dotyczące danych osobowych, reklamacje i tryb dochodzenia roszczeń. Z postanowień tych wynikają opłaty za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie, za zwrot brudnej przyczepy, za pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo za poza tym punktem. Dokumenty te wskazują zryczałtowane, wskazane kwotowo opłaty za każde z tych zdarzeń.

Odnośnie opłaty za ubezpieczenie, Spółka ubezpiecza przyczepy na własny rachunek, ubezpieczenie to nie pokrywa jednak wszystkich możliwych szkód. W przypadku, gdy Klient Kontrahenta nie chce ponosić w tym zakresie ryzyka i wnosi dodatkową opłatę za doubezpieczenie przyczepy, składki takiej Spółka nie powiększa o swoją marżę. Nie oznacza to jednak, że składka ta jest ponoszona przez Klienta Kontrahenta w takiej samej wysokości, w jakiej uiszcza ją Spółka na rzecz ubezpieczyciela, bowiem płatności dokonywane z tego tytułu przez Spółkę następują w walucie obcej i pojawiają się odchylenia wynikające z różnic kursowych.

Z uwagi na krótki okres korzystania z przyczepy i brak wcześniejszego przekazywania Klientowi Kontrahenta informacji o danych rejestracyjnych przyczepy, nie ma on w praktyce możliwości samodzielnego ubezpieczenia przyczepy i jeśli decyduje się na doubezpieczenie, musi wykupić je w Spółce.

Opłata za zgubienie wyposażenia przyczepy jest z góry ustalona za poszczególne elementy, jedynie w przypadkach, gdy nie jest możliwe wycenienie z góry powstałej szkody, w szczególności w przypadku uszkodzeń, opłata ta zależna jest od wielkości zaistniałej szkody. Spółka ma prawo pobrać z karty Klienta Kontrahenta określoną w umowie kwotę, a po rozliczeniu naprawy zwrócić jej niewykorzystaną część.

Poniżej zamieszone są najistotniejsze zapisy umowy, dotyczące zwłaszcza płatności, przez „Klienta” należy rozumieć tu Klienta Kontrahenta:

Promocyjny Okres Najmu i opłata za najem.

Korzystanie z przyczepy Spółki odbywa się na podstawie umowy najmu zawartej na czas określony. Korzystanie z przyczepy przez opisany poniżej Promocyjny Okres Najmu jest objęte rabatem dla klientów punktu partnerskiego, dla pozostałych klientów obowiązuje cena XX PLN za każdy rozpoczęty Okres Najmu. Promocyjny Okres Najmu rozumiany jest jako okres od momentu odbioru przyczepy do dnia następnego przed upływem 1 godziny od otwarcia punktu partnerskiego, z którego odebrano przyczepę. Godziny otwarcia tego punktu podane są na stronie punktu partnerskiego. Po upływie tego okresu opłata za wynajem wynosi XX PLN za każdy rozpoczęty Okres Najmu, rozumiany jako okres od upływu Promocyjnego Okresu Najmu (lub poprzedniego Okresu Najmu) do dnia następnego przed upływem 1 godziny od otwarcia punktu partnerskiego, w którym przyczepa została odebrana. Jeżeli Promocyjny Okres Najmu kończy się w dniu, w którym punkt partnerski jest nieczynny, okres ten zostaje automatycznie przedłużony do pierwszego dnia, w którym punkt partnerski jest czynny, do końca pierwszej godziny otwarcia tego punktu. Jeden Klient może bezpłatnie korzystać jednocześnie tylko z jednej przyczepy, co oznacza, że korzystanie z każdej kolejnej przyczepy w Promocyjnym Okresie Najmu jest płatne od pierwszego dnia według tych samych zasad i stawek, co korzystanie z przyczepy po upływie Promocyjnego Okresu Najmu.

Rezerwacja on-line.

Przyczepę można wcześniej zarezerwować on-line na stronie www. Rezerwacja przyczepy oznacza zawarcie umowy rezerwacyjnej, której przedmiotem jest odpłatne zapewnienie dostępności przyczepy w określonym punkcie partnerskim w określonym czasie, pod warunkiem dostępności przyczep w danej lokalizacji i w danym czasie. Rezerwacja umożliwia wybranie punktu partnerskiego oraz dnia i godziny odbioru oraz zwrotu przyczepy. Koszt rezerwacji to XX PLN. Kwota ta zostanie pobrana w trakcie procesu rezerwacji przyczepy. Opłata za cały okres najmu pobierana jest z góry przy dokonywaniu najmu w formie zapłaty kartą. Jest to opłata za usługę będącą przedmiotem umowy. Akceptując niniejsze Ogólne warunki Klient będący konsumentem w rozumieniu art. 221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 380, ze zm., dalej „Kodeks cywilny”) zgadza się na wykonanie w pełni tej usługi przed upływem terminu do odstąpienia od umowy i przyjmuje do wiadomości, że w związku z tym traci prawo odstąpienia od umowy zgodnie z art. 38 pkt 1 Ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U.2014.827 z dnia 2014.06.24).

Płatności.

Opłata za Promocyjny Okres Najmu i Okresy Najmu pobierana jest z góry, w formie zapłaty kartą płatniczą lub kredytową. Zawierając umowę najmu Klient zgadza się na autoryzację na jego karcie kwoty w wysokości XXX PLN jako zabezpieczenie dla Spółki na wypadek dodatkowych kosztów. Umowa zawarta jest pod warunkiem dokonania płatności. Opłata za cały okres najmu pobierana jest z góry przy zawieraniu umowy najmu/dokonywaniu rezerwacji w formie zapłaty kartą. Spółka może wprowadzić inne alternatywne metody płatności, takie jak przelew bankowy czy płatność sms.

Wydłużenie okresu najmu.

Wydłużenie okresu obowiązywania umowy może zostać dokonane wyłącznie za pośrednictwem strony www. .pl lub przez telefon do Działu Obsługi Klienta Spółki. Okres obowiązywania umowy można wydłużyć najpóźniej na 1 godzinę przed ustaloną godziną zwrotu przyczepy. Umowa w sprawie wydłużenia okresu korzystania z przyczepy zostaje zawarta ostatecznie dopiero w momencie, gdy Klient otrzyma mailowe potwierdzenie jej przedłużenia od Spółki. Dodatkowa opłata za najem zostanie w takim przypadku pobrana z karty płatniczej/kredytowej Klienta.

Umowa zawarta zostaje pod warunkiem dokonania płatności. Niniejsze Ogólne warunki mają zastosowanie także do umowy przedłużającej najem.

Zwrot przyczepy.

Przyczepę należy zwrócić w stanie czystym, w punkcie partnerskim, z którego została ona odebrana. Przyczepę należy zwrócić w terminie ustalonym w umowie najmu, a w przypadku wypowiedzenia tej umowy przez którąkolwiek ze Stron albo odstąpienia od niej - w przypadku umów zawartych na okres powyżej jednego dnia - niezwłocznie, nie później jednak niż kolejnego dnia roboczego. Przyczepę uznaje się za zwróconą dopiero w chwili podpisania protokołu zwrotu przyczepy przez Klienta i upoważnioną przez Spółkę osobę albo otrzymania maila/SMS potwierdzającego dokonanie zwrotu przyczepy - w przypadku samoobsługowych punktów wynajmu przyczep. W przypadku wcześniejszego zwrotu przyczepy Klientowi nie przysługuje zwrot jakiejkolwiek części opłaty za najem za niewykorzystany okres najmu.

Niedokonanie zwrotu.

W przypadku niezwrócenia przyczepy w ustalonym terminie (z dopuszczalnym spóźnieniem wynoszącym 1 godzinę) bez wcześniejszego przedłużenia okresu obowiązywania umowy, pozostawienia jej poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim ale poza godzinami jego pracy, a także niezwrócenia jej niezwłocznie, nie później niż następnego dnia po wypowiedzeniu przez którąkolwiek ze Stron albo odstąpieniu od umowy, naliczona zostanie jednorazowa kara umowna w kwocie XX PLN. Oprócz niej za każdy rozpoczęty dodatkowy dzień korzystania z przyczepy do czasu jej zwrotu lub dostarczenia Spółce dowodu jej utraty w wyniku wypadku lub kradzieży, a w przypadku pozostawienia jej poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim ale poza godzinami jego pracy - do czasu dokonania oględzin i odbioru przyczepy przez upoważnione przez Spółkę osoby, Klient zostanie obciążony opłatą za wynajem w kwocie XX PLN (czyli taką samą jak za każdy Okres Najmu). W przypadku pozostawienia jej poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim ale poza godzinami jego pracy - Spółka uprawniona będzie do jednostronnego podpisania protokołu odbioru przyczepy. Klient zostanie obciążony także kosztami ubezpieczenia przyczepy za każdy dodatkowy dzień w kwocie XX PLN dziennie, jeśli wykupił redukcję udziału własnego zgodnie z niniejszymi Ogólnymi warunkami (automatyczne przedłużenie tej opcji). Na potrzeby niniejszego punktu dzień liczony jest według tych samych zasad, co Okres Najmu określony powyżej w niniejszych Ogólnych warunkach. Niezależnie od naliczenia podwyższonej opłaty i kosztów ubezpieczenia Spółka może powziąć wszelkie dopuszczane prawem kroki w celu odzyskania posiadania przyczepy oraz domagać się odszkodowania przenoszącego karę umowną na drodze sądowej na koszt Klienta. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.

Czystość przyczepy.

W przypadku zwrócenia przyczepy w stanie brudnym, naliczona zostanie opłata dodatkowa za czyszczenie w wysokości XX PLN. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.

Ubezpieczenie i odpowiedzialność Klienta.

Klient obowiązany jest zwrócić przyczepę w stanie niepogorszonym; jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie przyczepy będące następstwem prawidłowego używania. Klient nie może czynić w przyczepie żadnych zmian, w tym przeróbek, modyfikacji lub ulepszeń, z wyjątkiem drobnych bieżących napraw. Wszystkie przyczepy mają ubezpieczenie. Jeżeli jednak przyczepa zostanie zwrócona w stanie pogorszonym, Klient dokonał w niej niedozwolonych zmian lub utracił przyczepę, w szczególności wskutek kradzieży lub wypadku, Klient jest zobowiązany naprawić wynikającą stąd szkodę do kwoty XXXX PLN (Udział własny). Spółka ma prawo zabezpieczyć na karcie płatniczej Klienta kwotę XXXX PLN gdy tylko okaże się, że wystąpiła któraś z powyższych okoliczności. Jeżeli na karcie nie będzie wystarczających środków, Spółka ma prawo dochodzić zabezpieczenia i zapłaty przed sądem. Po ustaleniu, że koszty naprawy lub doprowadzenia przyczepy do stanu zgodnego z umową są niższe, Klientowi zostanie zwrócona różnica. Ustalenie to powinno nastąpić niezwłocznie. Klient może zredukować udział własny do kwoty 0 zł (jednak nie przy kradzieży przyczepy) za dodatkową opłatą w wysokości XX PLN pobieraną przy zawarciu umowy najmu. Wówczas Klient nie odpowiada za szkody wskazane powyżej, z wyjątkiem przypadku kradzieży przyczepy. Uwaga: klucze, kłódka, skrzynka zabezpieczająca, adapter elektryczny i koło manewrowe nie są objęte ubezpieczeniem, co oznacza, że Klient ponosi pełną odpowiedzialność za ich uszkodzenie lub utratę. Ubezpieczenie nie obejmuje także uszkodzeń ani kradzieży przewożonych ładunków. Jeżeli szkoda (uszkodzenie, zmiana, kradzież lub utrata) będzie -w całości lub częściowo - spowodowana winą umyślną lub rażącym niedbalstwem Klienta, Spółce będzie przysługiwało prawo do żądania odszkodowania w kwocie przewyższającej udział własny. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.

Podatek VAT.

Wszystkie kwoty wskazane w niniejszych Ogólnych warunkach są kwotami brutto.

Spółka może w przyszłości dokonać zmian w treści umowy i Ogólnych warunków, w szczególności odstąpić od pobierania niektórych opłat, np. opłaty za rezerwację przyczepy. Ilekroć mowa jest o płatnościach kartą, należy przez to rozumieć również inne alternatywne metody płatności, takie jak przelew bankowy bezpośredni albo przelew bankowy dokonywany za pośrednictwem wyspecjalizowanych w szybkich płatnościach podmiotów.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania (oznaczone we wniosku nr 6 i 7):

1.  Czy opłaty za:
    1.  nieodebranie przyczepy w terminie (jednorazowe, zryczałtowane, bezzwrotne)
    2.  używanie przyczepy po terminie rezerwacji (pobierane z karty Klienta Kontrahenta, zryczałtowane, bezzwrotne, liczone za każdy okres najmu - okres używania przyczepy po terminie, w tym za pozostawienie przyczepy poza godzinami pracy punktu partnerskiego albo poza tym punktem, pobierane niezależnie od opłat karnych opisanych w pkt. e)
    3.  zwrot brudnej przyczepy (jednorazowe, zryczałtowane, bezzwrotne)\- podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki podstawowej, wynoszącej obecnie 23%?
2.  Czy opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w przypadku gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie, tj. ubezpieczenie nie pokrywa danej szkody albo ubezpieczyciel odmawia wypłaty świadczenia (kluczyki, zamki, kable, adaptery, koła, światła, pokrowce, burty, podłoga przyczepy, dokumenty przyczepy etc., a w przypadku rowerów - także kaski, łańcuchy, pompki, koła, akumulatory, ładowarki etc.) podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też mają charakter odszkodowawczy, a co za tym idzie pozostają poza zakresem opodatkowania tym podatkiem?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 6

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W myśl art. 2 pkt 6 powołanej ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi z kolei art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pojęcie świadczenia - składającego się na istotę usługi - należy natomiast interpretować zgodnie z jego cywilistycznym rozumieniem. Jak wskazuje art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innego podmiotu), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Na świadczenie mogą się też jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem.

Ponadto wskazać należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą. Podatek od towarów i usług jest bowiem podatkiem obciążającym konsumpcję i w przypadku jej braku uznać należy, iż nie miało miejsca świadczenie usługi.

Mając powyższe na uwadze Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym wszystkie wymienione w pytaniu rodzaje opłat stanowią wynagrodzenie za usługę i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki podstawowej, wynoszącej obecnie 23%, ponieważ:

1.  kwoty tych opłat są Klientowi Kontrahenta z góry znane,
2.  ich poniesienie jest skutkiem okoliczności występujących na skutek określonego zachowania Klienta Kontrahenta, zależnego od niego i będącego przeważnie efektem jego świadomej decyzji (nawet jeśli na zachowanie Klienta Kontrahenta wpływ miały okoliczności od niego niezależne, Spółka nie jest w stanie tego w sposób wiarygodny ustalić),
3.  ustalając określone opłaty Spółka godzi się na określone zachowania Klienta Kontrahenta, pod warunkiem otrzymania stosownego wynagrodzenia, co wypełnia definicję odpłatnej usługi,
4.  istnieje podmiot, który odnosi lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z zaistnieniem okoliczności uzasadniających naliczenie opłaty (możliwość rezygnacji w dowolnym czasie, brak konieczności zwrotu przyczepy w godzinach pracy punktu, brak konieczności samodzielnego czyszczenia przyczepy).

Ad. 7

Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w przypadku gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie (ubezpieczenie nie pokrywa danej szkody albo ubezpieczyciel odmawia wypłaty świadczenia), mają charakter odszkodowawczy i pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ:

1.  występuje szkoda w mieniu Spółki,
2.  na wystąpienie tej szkody Spółka nie wyraziła zgody,
3.  odpłatność ponoszona z tego tytułu przez Klienta Kontrahenta nie ma na celu uzyskania przez Spółkę zysku, lecz wyrównanie poniesionych przez nią strat/ kosztów i nakładu pracy,
4.  szkoda taka ma zazwyczaj charakter losowy i nie jest wynikiem świadomego działania Klienta Kontrahenta,
5.  nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z tymi opłatami.

Zgodnie z art. 361 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, „zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.”

Z kolei art. 471 Kodeksu cywilnego stanowi, że „dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.”

W ocenie Spółki odszkodowanie, o którym mowa w przepisach Kodeksu cywilnego, jest świadczeniem ekwiwalentnym do wielkości poniesionej szkody i ma na celu zrekompensowanie strat beneficjentowi odszkodowania. Taki właśnie charakter mają przedmiotowe opłaty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Co do zasady, każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Przy czym muszą być spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.

Zatem, dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Natomiast co do odpłatności za ww. świadczenie to ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Można w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przykładowo, w wyroku z dnia 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem TSUE w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.

Na uwagę zasługuje tutaj również powołane przez Spółkę orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał zauważył, że czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest głównie odpłatne udostępnianie przyczep samochodowych (PKWiU 77.39.19 - „Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn i urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych, bez obsługi”) opodatkowane podstawową stawką VAT. W przyszłości Spółka planuje rozszerzenie działalności na wynajem/dzierżawę rowerów i innego podobnego sprzętu. Odnośnie przyczep, Spółka zamierza podjąć współpracę z podmiotami zajmującymi się m. in. sprzedażą detaliczną. W ramach współpracy na Spółce będą ciążyć następujące obowiązki:

1.  udostępnienie określonej ilości przyczep we wskazanym w umowie miejscu przez określony w umowie okres, co do zasady nie krótszy niż trzy lata,
2.  konserwacja przyczep w celu zapewnienia ich należytego stanu technicznego, w szczególności stanu zgodnego z wymogami prawa,
3.  zapewnienie serwisu technicznego w miejscu wynajmu przyczep oraz poza nim,
4.  zapewnienie dostępnego on-line systemu do rezerwacji przyczep przez Klientów Kontrahenta i zapewnienie obsługi tego systemu,
5.  udostępnienie infolinii dla Klientów Kontrahenta w celu udzielania odpowiedzi na pytania dotyczące korzystania z systemu rezerwacji i udostępniania przyczep,
6.  dostarczenie systemu administracji służącego do zgłaszania oraz rejestracji szkód i usterek przyczep,
7.  opłacenie podatku drogowego za przyczepy,
8.  przeszkolenie wyznaczonego personelu Kontrahenta, dedykowanego do obsługi udostępniania przyczep,
9.  dostarczanie podstawowych narzędzi i części zamiennych służących do bieżącego utrzymania przyczep w należytym stanie,
10.  zapewnienie opcji ubezpieczenia dla Klientów Kontrahenta wypożyczających przyczepy (w zakresie szkód nie objętych polisą posiadaną przez Spółkę),
11.  umożliwienie Kontrahentowi zamieszczania na przyczepach własnych treści reklamowych i informacyjnych oraz montaż tych treści na przyczepach,
12.  dostarczanie na żądanie Kontrahenta raportów z wynajmu przyczep.

Wynagrodzenie Spółki otrzymywane od Kontrahenta jest wynagrodzeniem odrębnym od wynagrodzenia uzyskiwanego przez Spółkę od klientów Kontrahenta oraz innych podmiotów chcących korzystać z przyczep Spółki (konsumentów, przedsiębiorców etc.). Od użytkowników przyczep nazywanych „Klientami Kontrahenta”, pobierane będą przez Spółkę kwoty z następujących tytułów:

1.  opłata za rezerwację przyczepy on-line (nieobowiązkowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
2.  opłata za najem przyczepy (jej wysokość, tj. ewentualne przyznanie rabatu, zależeć będzie od tego, czy korzystający z przyczepy nabył u Kontrahenta towar o określonych parametrach/wartości, w zależności od ustaleń pomiędzy Spółką a Kontrahentem),
3.  opłata za ubezpieczenie przyczepy od uszkodzeń, opłata ta jest nieobowiązkowa, zryczałtowana, bezzwrotna, niektóre rodzaje szkód nie są pokrywane przez ubezpieczyciela Spółki i Klient Kontrahenta może w tym zakresie uiścić opłatę, która zwolni go z odpowiedzialności w takim przypadku (są jednak pewne rodzaje szkód, których nawet takie doubezpieczenie nie obejmuje),
4.  opłata za nieodebranie przyczepy w terminie (jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
5.  opłata karna za niezwrócenie przyczepy w terminie (jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna), obejmuje również pozostawienie przyczepy poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim, ale poza godzinami jego pracy,
6.  opłata za używanie przyczepy po terminie rezerwacji (zryczałtowana, bezzwrotna, liczona za każdy okres najmu - okres używania przyczepy po terminie),
7.  opłata za zwrot brudnej przyczepy (jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
8.  opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w przypadku, gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie (np. kluczyki, zamki, kable, adaptery, koła, światła, pokrowce, burty, podłoga przyczepy, dokumenty przyczepy, a w przypadku rowerów - także kaski, łańcuchy, pompki, koła, akumulatory, ładowarki etc).

Spółka ma pełną swobodę w kształtowaniu zasad pobierania powyższych opłat od Klientów Kontrahenta (za wyjątkiem kwestii odpłatności za samo wypożyczenie przyczepy w przypadku stosowania rabatu z uwagi na nabycie towaru u Kontrahenta), Kontrahent nie uczestniczy w rozliczeniach z ww. tytułów.

Spółkę łączy z Klientem Kontrahenta odrębna umowa na najem przyczep, określająca obowiązki obu stron tej umowy, jej integralną część stanowią „Ogólne warunki najmu i rezerwacji on-line przyczep”. Dokumenty te regulują szczegółowo okres i warunki najmu, zasady dokonywania rezerwacji i jej anulowania, odbiór przyczep, obowiązki Spółki, obowiązki Klienta Kontrahenta, skutki niedokonania odbioru, odpowiedzialność Spółki za jakość świadczeń, kwestię regulowania mandatów karnych, postępowanie w przypadku przebicia opony lub innych problemów z przyczepą, wydłużenie okresu najmu, zwrot przyczep i skutki jego niedokonania w terminie, czystość przyczep, ubezpieczenie przyczep, odpowiedzialność Klienta Kontrahenta za uszkodzenia przyczep, kwestie dokonywania płatności, kwestie dotyczące danych osobowych, reklamacje i tryb dochodzenia roszczeń. Z postanowień tych wynikają opłaty za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie, za zwrot brudnej przyczepy, za pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo za poza tym punktem. Dokumenty te wskazują zryczałtowane, wskazane kwotowo opłaty za każde z tych zdarzeń.

Opłata za zgubienie wyposażenia przyczepy jest z góry ustalona za poszczególne elementy, jedynie w przypadkach, gdy nie jest możliwe wycenienie z góry powstałej szkody, w szczególności w przypadku uszkodzeń, opłata ta zależna jest od wielkości zaistniałej szkody. Spółka ma prawo pobrać z karty Klienta Kontrahenta określoną w umowie kwotę, a po rozliczeniu naprawy zwrócić jej niewykorzystaną część.

Korzystanie z przyczepy Spółki odbywa się na podstawie umowy najmu zawartej na czas określony. Korzystanie z przyczepy przez opisany poniżej Promocyjny Okres Najmu jest objęte rabatem dla klientów punktu partnerskiego, dla pozostałych klientów obowiązuje cena XX PLN za każdy rozpoczęty Okres Najmu. Promocyjny Okres Najmu rozumiany jest jako okres od momentu odbioru przyczepy do dnia następnego przed upływem 1 godziny od otwarcia punktu partnerskiego, z którego odebrano przyczepę. Godziny otwarcia tego punktu podane są na stronie punktu partnerskiego. Po upływie tego okresu opłata za wynajem wynosi XX PLN za każdy rozpoczęty Okres Najmu, rozumiany jako okres od upływu Promocyjnego Okresu Najmu (lub poprzedniego Okresu Najmu) do dnia następnego przed upływem 1 godziny od otwarcia punktu partnerskiego, w którym przyczepa została odebrana. Jeżeli Promocyjny Okres Najmu kończy się w dniu, w którym punkt partnerski jest nieczynny, okres ten zostaje automatycznie przedłużony do pierwszego dnia, w którym punkt partnerski jest czynny, do końca pierwszej godziny otwarcia tego punktu. Jeden Klient może bezpłatnie korzystać jednocześnie tylko z jednej przyczepy, co oznacza, że korzystanie z każdej kolejnej przyczepy w Promocyjnym Okresie Najmu jest płatne od pierwszego dnia według tych samych zasad i stawek, co korzystanie z przyczepy po upływie Promocyjnego Okresu Najmu.

Przyczepę można wcześniej zarezerwować on-line na stronie www. Rezerwacja przyczepy oznacza zawarcie umowy rezerwacyjnej, której przedmiotem jest odpłatne zapewnienie dostępności przyczepy w określonym punkcie partnerskim w określonym czasie, pod warunkiem dostępności przyczep w danej lokalizacji i w danym czasie. Rezerwacja umożliwia wybranie punktu partnerskiego oraz dnia i godziny odbioru oraz zwrotu przyczepy. Koszt rezerwacji to XX PLN. Kwota ta zostanie pobrana w trakcie procesu rezerwacji przyczepy. Opłata za cały okres najmu pobierana jest z góry przy dokonywaniu najmu w formie zapłaty kartą. Jest to opłata za usługę będącą przedmiotem umowy. Akceptując niniejsze Ogólne warunki Klient będący konsumentem w rozumieniu art. 221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 380, ze zm., dalej „Kodeks cywilny”) zgadza się na wykonanie w pełni tej usługi przed upływem terminu do odstąpienia od umowy i przyjmuje do wiadomości, że w związku z tym traci prawo odstąpienia od umowy zgodnie z art. 38 pkt 1 Ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U.2014.827 z dnia 2014.06.24).

Opłata za Promocyjny Okres Najmu i Okresy Najmu pobierana jest z góry, w formie zapłaty kartą płatniczą lub kredytową. Zawierając umowę najmu Klient zgadza się na autoryzację na jego karcie kwoty w wysokości XXX PLN jako zabezpieczenie dla Spółki na wypadek dodatkowych kosztów. Umowa zawarta jest pod warunkiem dokonania płatności. Opłata za cały okres najmu pobierana jest z góry przy zawieraniu umowy najmu/dokonywaniu rezerwacji w formie zapłaty kartą. Spółka może wprowadzić inne alternatywne metody płatności, takie jak przelew bankowy czy płatność sms.

Wydłużenie okresu obowiązywania umowy może zostać dokonane wyłącznie za pośrednictwem strony www. .pl lub przez telefon do Działu Obsługi Klienta Spółki - nr XXXXXX w godzinach XXX. Okres obowiązywania umowy można wydłużyć najpóźniej na 1 godzinę przed ustaloną godziną zwrotu przyczepy. Umowa w sprawie wydłużenia okresu korzystania z przyczepy zostaje zawarta ostatecznie dopiero w momencie, gdy Klient otrzyma mailowe potwierdzenie jej przedłużenia od Spółki. Dodatkowa opłata za najem zostanie w takim przypadku pobrana z karty płatniczej/kredytowej Klienta.

Umowa zawarta zostaje pod warunkiem dokonania płatności. Niniejsze Ogólne warunki mają zastosowanie także do umowy przedłużającej najem.

Przyczepę należy zwrócić w stanie czystym, w punkcie partnerskim, z którego została ona odebrana. Przyczepę należy zwrócić w terminie ustalonym w umowie najmu, a w przypadku wypowiedzenia tej umowy przez którąkolwiek ze Stron albo odstąpienia od niej - w przypadku umów zawartych na okres powyżej jednego dnia - niezwłocznie, nie później jednak niż kolejnego dnia roboczego. Przyczepę uznaje się za zwróconą dopiero w chwili podpisania protokołu zwrotu przyczepy przez Klienta i upoważnioną przez Spółkę osobę albo otrzymania maila/SMS potwierdzającego dokonanie zwrotu przyczepy - w przypadku samoobsługowych punktów wynajmu przyczep. W przypadku wcześniejszego zwrotu przyczepy Klientowi nie przysługuje zwrot jakiejkolwiek części opłaty za najem za niewykorzystany okres najmu.

W przypadku niezwrócenia przyczepy w ustalonym terminie (z dopuszczalnym spóźnieniem wynoszącym 1 godzinę) bez wcześniejszego przedłużenia okresu obowiązywania umowy, pozostawienia jej poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim ale poza godzinami jego pracy, a także niezwrócenia jej niezwłocznie, nie później niż następnego dnia po wypowiedzeniu przez którąkolwiek ze Stron albo odstąpieniu od umowy, naliczona zostanie jednorazowa kara umowna w kwocie XX PLN. Oprócz niej za każdy rozpoczęty dodatkowy dzień korzystania z przyczepy do czasu jej zwrotu lub dostarczenia Spółce dowodu jej utraty w wyniku wypadku lub kradzieży, a w przypadku pozostawienia jej poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim ale poza godzinami jego pracy - do czasu dokonania oględzin i odbioru przyczepy przez upoważnione przez Spółkę osoby, Klient zostanie obciążony opłatą za wynajem w kwocie XX PLN (czyli taką samą jak za każdy Okres Najmu). W przypadku pozostawienia jej poza punktem partnerskim albo w punkcie partnerskim ale poza godzinami jego pracy - Spółka uprawniony będzie do jednostronnego podpisania protokołu odbioru przyczepy. Klient zostanie obciążony także kosztami ubezpieczenia przyczepy za każdy dodatkowy dzień w kwocie XX PLN dziennie, jeśli wykupił redukcję udziału własnego zgodnie z niniejszymi Ogólnymi warunkami (automatyczne przedłużenie tej opcji). Na potrzeby niniejszego punktu dzień liczony jest według tych samych zasad, co Okres Najmu określony powyżej w niniejszych Ogólnych warunkach. Niezależnie od naliczenia podwyższonej opłaty i kosztów ubezpieczenia Spółka może powziąć wszelkie dopuszczane prawem kroki w celu odzyskania posiadania przyczepy oraz domagać się odszkodowania przenoszącego karę umowną na drodze sądowej na koszt Klienta. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.

W przypadku zwrócenia przyczepy w stanie brudnym, naliczona zostanie opłata dodatkowa za czyszczenie w wysokości XX PLN. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.

Klient obowiązany jest zwrócić przyczepę w stanie niepogorszonym; jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie przyczepy będące następstwem prawidłowego używania. Klient nie może czynić w przyczepie żadnych zmian, w tym przeróbek, modyfikacji lub ulepszeń, z wyjątkiem drobnych bieżących napraw. Wszystkie przyczepy mają ubezpieczenie. Jeżeli jednak przyczepa zostanie zwrócona w stanie pogorszonym, Klient dokonał w niej niedozwolonych zmian lub utracił przyczepę, w szczególności wskutek kradzieży lub wypadku, Klient jest zobowiązany naprawić wynikającą stąd szkodę do kwoty XXXX PLN (Udział własny). Spółka ma prawo zabezpieczyć na karcie płatniczej Klienta kwotę XXXX PLN gdy tylko okaże się, że wystąpiła któraś z powyższych okoliczności. Jeżeli na karcie nie będzie wystarczających środków, Spółka ma prawo dochodzić zabezpieczenia i zapłaty przed sądem. Po ustaleniu, że koszty naprawy lub doprowadzenia przyczepy do stanu zgodnego z umową są niższe, Klientowi zostanie zwrócona różnica. Ustalenie to powinno nastąpić niezwłocznie. Klient może zredukować udział własny do kwoty 0 zł (jednak nie przy kradzieży przyczepy) za dodatkową opłatą w wysokości XX PLN pobieraną przy zawarciu umowy najmu. Wówczas Klient nie odpowiada za szkody wskazane powyżej, z wyjątkiem przypadku kradzieży przyczepy. Uwaga: klucze, kłódka, skrzynka zabezpieczająca, adapter elektryczny i koło manewrowe nie są objęte ubezpieczeniem, co oznacza, że Klient ponosi pełną odpowiedzialność za ich uszkodzenie lub utratę. Ubezpieczenie nie obejmuje także uszkodzeń ani kradzieży przewożonych ładunków. Jeżeli szkoda (uszkodzenie, zmiana, kradzież lub utrata) będzie -w całości lub częściowo - spowodowana winą umyślną lub rażącym niedbalstwem Klienta, Spółce będzie przysługiwało prawo do żądania odszkodowania w kwocie przewyższającej udział własny. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.

Wątpliwości Wnioskodawcy sprowadzają się w pierwszej kolejności do tego, czy pobierane opłaty typu: opłata za nieodebranie przyczepy w terminie, opłata za używanie przyczepy po terminie rezerwacji, opłata za zwrot brudnej przyczepy i opłata za pozostawienie przyczepy poza godzinami pracy punktu albo poza tym punktem, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki podstawowej, wynoszącej obecnie 23% podatku od towarów i usług.

Jak już wskazano, usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Czynność podlega więc opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W okolicznościach przedstawionych w niniejszym wniosku, Wnioskodawca zawierając umowę z Kontrahentem na usługę wynajmu/dzierżawy przyczep samochodowych oraz umowę z klientami Kontrahenta proponuje określone rozwiązania klientowi Kontrahenta w celu jak najlepszego wypełnienia postanowień tej umowy. Wynagrodzeniem za powyższe czynności będą kwoty opłat jakie klienci zobowiązani są wnieść na rzecz Wnioskodawcy za pewne udogodnienia pozwalające skorzystać z oferty Wnioskodawcy. Kwoty opłat takich jak: opłata za nieodebranie przyczepy w terminie, opłata za używanie przyczepy po terminie rezerwacji, opłata za zwrot brudnej przyczepy i opłata za pozostawienie przyczepy poza godzinami pracy punktu albo poza tym punktem, są klientowi Kontrahenta z góry znane i ich poniesienie jest skutkiem okoliczności występujących na skutek określonego zachowania klienta, zależnego od niego i będącego przeważnie efektem świadomej decyzji tego klienta.

W celu wypełnienia warunków Wnioskodawcę łączy więc z klientem pewna umowna relacja zobowiązaniowa, na mocy której Wnioskodawca godzi się na określone zachowania klienta (np. możliwość rezygnacji z wynajmu w dowolnym czasie, brak konieczności zwrotu przyczepy w godzinach pracy punktu, brak konieczności samodzielnego czyszczenia przyczepy), co pozwala Wnioskodawcy odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym, bo otrzymuje stosowne wynagrodzenie w postaci wymienionych we wniosku opłat.

Zatem wnoszenie opłat przez klienta na rzecz Wnioskodawcy z tytułu nieodebrania przyczepy w terminie, używania przyczepy po terminie rezerwacji, zwrotu brudnej przyczepy i pozostawienie przyczepy poza godzinami pracy punktu albo poza tym punktem należy traktować jako świadczenie wykonywane na rzecz drugiej strony. Spełniona zostanie bowiem przesłanka istnienia związku pomiędzy wynagrodzeniem przewidzianym w umowie a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata ww. kwot związana będzie ze świadczeniem usługi najmu przyczepy, która to czynność w myśl art. 5 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 23%, gdyż dla tego rodzaju usługi nie zostało przewidziane zwolnienie z opodatkowania lub opodatkowanie stawką preferencyjną.

Zatem w powyższej kwestii stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą także tego, czy opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też mają charakter odszkodowawczy, a co za tym idzie pozostają poza zakresem opodatkowania tym podatkiem.

Z wniosku wynika, że jeżeli przyczepa zostanie zwrócona w stanie pogorszonym, lub klient dokonał w niej niedozwolonych zmian lub utracił elementy przyczepy, to klient jest zobowiązany naprawić wynikającą stąd szkodę do ustalonej kwoty (tzw. udział własny). Wnioskodawca w tym celu ma prawo zabezpieczyć na karcie płatniczej klienta określoną kwotę adekwatną do zaistniałej szkody. Jeżeli na karcie nie będzie wystarczających środków, Wnioskodawca ma prawo dochodzić zapłaty przed sądem. Po ustaleniu, że koszty naprawy lub doprowadzenia przyczepy do stanu zgodnego z umową są niższe, klientowi jest zwracana różnica. Elementy takie jak: klucze, kłódka, skrzynka zabezpieczająca, adapter elektryczny i koło manewrowe nie są objęte ubezpieczeniem, co oznacza, że klient ponosi pełną odpowiedzialność za ich uszkodzenie lub utratę. Ubezpieczenie nie obejmuje także uszkodzeń ani kradzieży przewożonych ładunków. Jeżeli szkoda (uszkodzenie, zmiana, kradzież lub utrata) będzie - w całości lub częściowo - spowodowana winą umyślną lub rażącym niedbalstwem klienta, to Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do żądania odszkodowania w kwocie przewyższającej udział własny.

W tym miejscu, w celu rozwiania wątpliwości Wnioskodawcy, należy zwrócić uwagę na pojęcie odszkodowania. Odszkodowanie jest pojęciem niezdefiniowanym w ustawie o podatku od towarów i usług, natomiast w świetle uregulowań zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459) jest ono zapłatą za wyrządzone szkody, poniesione przez kogoś straty.

Na mocy art. 361 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron (art. 362 Kodeksu cywilnego).

Na podstawie art. 363 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie – co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia, wówczas kwota wypłaconych odszkodowań nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

W świetle powyższego, ustalanie statusu wypłacanej rekompensaty, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu VAT należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Należy jednocześnie wskazać, że nazwa otrzymanego wynagrodzenia nie ma przesądzającego znaczenia dla określenia konsekwencji podatkowych tego zdarzenia. Istotnym jest natomiast, czy stanowi ono zapłatę za konkretne świadczenie, czy też jest odszkodowaniem w znaczeniu wyżej opisanym.

Z uwagi na przedstawione w sprawie okoliczności oraz powołane przepisy należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w przypadku, gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie, mają charakter odszkodowawczy i pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z zapisami w umowach z klientami, w przypadku zagubienia/uszkodzenia elementów przyczepy przez wynajmującego przyczepę, klient obciążany jest kosztami stanowiącymi równowartość poniesionej przez Wnioskodawcę szkody, na zaistnienie której nie wyraził on zgody. Klient zobowiązany do zapłaty ww. opłat nie jest uprawniony do otrzymania jakiegokolwiek świadczenia ze strony Spółki będącej właścicielem przyczep. Kwota obciążenia jest dla klienta sankcją pieniężną (odszkodowaniem) naliczaną zgodnie z obowiązującymi w Spółce wewnętrznymi przepisami oraz zapisami w umowach z tymi klientami wskazującymi na warunki, w których Wnioskodawca może się ich domagać. Odpłatność ponoszona z tego tytułu przez klienta Kontrahenta nie ma na celu uzyskania przez Wnioskodawcę zysku, lecz wyrównanie poniesionych przez niego strat/kosztów i nakładu pracy, gdyż w przypadku ustalenia, że koszty naprawy lub doprowadzenia przyczepy do stanu zgodnego z umową są niższe, niż kwoty ustalone w umowie, klientowi jest zwracana różnica powstała z tego tytułu.

W tym przypadku istotą i celem obciążenia klienta opłatą za zgubienie lub uszkodzenie elementów przyczepy jest rekompensata za szkodę, a nie płatność za świadczenie. Stanowi ona sankcję za naruszenie przez klienta warunków umowy i nie jest związana z zobowiązaniem się Spółki do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Innymi słowy, opłaty te mają charakter czynności jednostronnej i nie wiążą się z otrzymaniem przez klienta świadczenia wzajemnego w postaci dostawy towarów czy świadczenia usługi. Tak więc nie jest spełniona przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności przez klienta a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tych kwot podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, przedmiotowe opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym, nie stanowią wynagrodzenia za dostawę towaru bądź świadczenie usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy i nie są opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy we wskazanym powyżej zakresie należy uznać za prawidłowe.

Jednocześnie wskazuje się, że niniejsza interpretacja stanowi rozstrzygnięcie w zakresie podatku od towarów i usług i dotyczy odpowiedzi za zadane we wniosku ORD-IN pytania nr 6 i 7. W zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 2, 3, i 5 wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia. W zakresie podatku od podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych również zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Ponadto wskazuje się, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.