Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-3.4012.164.2025.1.JM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-22
Teza: Brak obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej i
brak obowiązku prowadzenia wewnętrznej ewidencji
nieodpłatnie świadczonych usług medycznych.
Słowa kluczowe: ewidencja-ewidencja podatku od towarów i usług
kasa-kasa rejestrująca-zwolnienie z instalacji kasy
rejestrującej
lekarze
usługi-usługi medyczne
świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I. Przepisy
ogólne-Definicje
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
niepodlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Nieodpłatne świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi w zakresie opieki
medycznej świadczone w ramach zawodów medycznych
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-
art. 2-pkt 22
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 19
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 2-art. 109-ust. 3
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 2-art. 109-ust. 8a
1

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 3-art. 111-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 lutego 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 22 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy braku obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej
    nieodpłatnie świadczonych usług medycznych i braku obowiązku prowadzenia
    wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą jako Indywidualna Specjalistyczna
    Praktyka Lekarska wyłącznie w podmiotach leczniczych oraz od pewnego czasu w formie
    praktyki w miejscu wezwania. W praktyce lekarskiej w miejscu wezwania udziela Pan
    świadczeń na rzecz osób fizycznych bez pobierania opłaty za usługi - rodzina, znajomi i
    inne bliskie osoby. W najbliższej przyszłości także nie planuje Pan uzyskiwać przychodów
    ze świadczenia usług na rzecz osób fizycznych. Stopień pokrewieństwa osób, którym
    udziela Pan bezpłatnych świadczeń wykracza poza definicję świadczenia pro familia w
    związku z czym rozszerzył Pan działalność o praktykę w miejscu wezwania. Dodatkowo
    chciałby Pan zaznaczyć, że każdy lekarz zobowiązany jest złożyć przyrzeczenie lekarskie,
    które obejmuje m.in. zobowiązanie by służyć życiu i zdrowiu ludzkiemu, jak również
    przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, a chorym nieść pomoc bez żadnych
    różnic. Zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej lekarz może leczyć bezpłatnie, jak również

    dobrym zwyczajem jest leczenie bezpłatnie innych lekarzy oraz członków ich najbliższej
    rodziny. Ponadto, lekarz nie może odmówić pomocy lekarskiej w przypadkach
    niecierpiących zwłoki, jeśli pacjent nie ma możliwości jej uzyskania ze strony instytucji
    powołanych do udzielenia pomocy (pro publico bono). Od początku prowadzenia opisanej
    powyżej działalności nigdy nie pobierał Pan żadnych opłat ani gratyfikacji w jakiejkolwiek
    formie od osób fizycznych. W ramach działalności rozlicza się Pan za pomocą ryczałtu
    ewidencjonowanego, a przychody czerpie Pan wyłącznie ze współpracy z podmiotami
    leczniczymi. Ponadto, wszelkie czynności wykonywane przez lekarza np. wystawienie
    recepty na rzecz pacjenta są ewidencjonowane w specjalistycznych rejestrach m.in. w
    elektronicznym rejestrze na platformie. Świadczenie nieodpłatnie usług medycznych „pro
    bono” nie wiąże się z żadnymi korzyściami ani innymi gratyfikacjami.
    Pytania
    1. Czy w wyżej przedstawionej sytuacji, jako lekarz, jest Pan zobligowany do posiadania
      kasy rejestrującej (lub kasy rejestrującej online)?
    2. Jeżeli nie jest Pan zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług
      medycznych na kasie rejestrującej, to czy jest Pan zobowiązany do prowadzenia
      wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z
      wyszczególnieniem pacjentów, którzy z nieodpłatnie świadczonych usług medycznych
      skorzystali?
    Pana stanowisko w sprawie
    Ad. 1 W związku z faktem, że nie uzyskuje Pan żadnych przychodów z działalności na rzecz
    osób fizycznych, nie jest zobligowany posiadać kasy rejestrującej (ani kasy rejestrującej
    online), pomimo faktu udzielania bezpłatnych świadczeń lekarskich na rzecz osób
    fizycznych. Ad. 2 Nie jest Pan zobowiązany do prowadzenia wewnętrznej ewidencji
    nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z
    nieodpłatnie świadczonych usług medycznych skorzystali.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i
    usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
      formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

    Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy:
      Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
      1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych
      niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych
      podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników,
      udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków
      organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi
      przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o
      kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów
      lub ich części składowych;
      2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników,
      w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków
      spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych,
      członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów
      innych niż działalność gospodarcza podatnika.
    Przepisy ustawy formułują zasadę, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    podlega co do zasady odpłatne świadczenie usług, a nieodpłatne ich świadczenie traktuje
    się jako odpłatne w przypadkach określonych w ww. art. 8 ust. 2 ustawy.
    Stosownie do art. 109 ust. 3 ustawy:
      Podatnicy, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1
      i 9 albo art. 113a ust. 1, są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży za dany dzień,
      nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.
    W myśl art. 109 ust. 8a ustawy:
      Ewidencja, o której mowa w ust. 3, prowadzona jest w postaci elektronicznej przy
      użyciu programów komputerowych.
    Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika
    z zapisu art. 111 ust. 1 ustawy.
    Zgodnie z przepisem art. 111 ust. 1 ustawy:
      Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących
      działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić
      ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
    Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia
    ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników,
    którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych
    nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.
    Zatem, podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za
    pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.
    Z przepisu art. 111 ust. 1 ustawy wynika ponadto, iż podatnicy, wobec których powstał
    obowiązek w zakresie stosowania kas rejestrujących, są obowiązani za pośrednictwem
    tych urządzeń ewidencjonować obrót i kwoty podatku należnego.
    Ponadto, w myśl ustawy, ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej podlega sprzedaż.
    Pojęcie sprzedaży zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 22 ustawy, zgodnie z którym:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej
    podlega sprzedaż, którą co do zasady stanowią świadczenia odpłatne. Nie podlegają

    natomiast ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej świadczenia nieodpłatne. Przepisy nie
    nakładają na podatników żadnych formalnych obowiązków w zakresie dokumentowania
    nieodpłatnych świadczeń.
    Z opisu sprawy wynika, że z uwagi na to, że prowadzi Pan jednoosobową działalność
    gospodarczą jako Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska wyłącznie w
    podmiotach leczniczych oraz od pewnego czasu w formie praktyki w miejscu wezwania. W
    praktyce lekarskiej w miejscu wezwania udziela Pan świadczeń na rzecz osób fizycznych
    bez pobierania opłaty za usługi - rodzina, znajomi i inne bliskie osoby. W najbliższej
    przyszłości także nie planuje Pan uzyskiwać przychodów ze świadczenia usług na rzecz
    osób fizycznych. Zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej lekarz może leczyć bezpłatnie, jak
    również dobrym zwyczajem jest leczenie bezpłatnie innych lekarzy oraz członków ich
    najbliższej rodziny. Ponadto, lekarz nie może odmówić pomocy lekarskiej w przypadkach
    niecierpiących zwłoki, jeśli pacjent nie ma możliwości jej uzyskania ze strony instytucji
    powołanych do udzielenia pomocy (pro publico bono). Od początku prowadzenia opisanej
    powyżej działalności nigdy nie pobierał Pan żadnych opłat ani gratyfikacji w jakiejkolwiek
    formie od osób fizycznych.
    Przy tak przedstawionym opisie sprawy, Pana wątpliwości dotyczą braku obowiązku
    ewidencjonowania na kasie rejestrującej nieodpłatnie świadczonych usług medycznych i
    braku obowiązku prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług
    medycznych.
    Odnosząc się do powyższego konieczne jest nawiązanie do cytowanego wyżej art. 111 ust.
    1 ustawy. Z jego treści jednoznacznie wynika, że obowiązek ewidencjonowania obrotu
    przy zastosowaniu kasy rejestrującej ciąży na podatnikach dokonujących sprzedaży na
    rzecz dwóch rodzajów podmiotów, mianowicie osób fizycznych nieprowadzących
    działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.
    Jak wynika z powyższego, obowiązek ten uzależniony jest od wystąpienia sprzedaży, która
    podlegać będzie ewidencjonowaniu przy zastosowaniu kasy rejestrującej.
    Z okoliczności sprawy wynika, że prowadzi Pan specjalistyczną praktykę lekarską, a także
    wobec powszechnie stosowanej praktyki oraz uwzględniając zasady Etyki Lekarskiej,
    świadczy Pan nieodpłatne usługi medyczne.
    W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:
      Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce,
      zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach
      wykonywania zawodów:
      a) lekarza i lekarza dentysty,
      b) pielęgniarki i położnej,
      c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r.
      o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991, 1675 i 1972),
      d) psychologa.
    Należy wskazać, że przepis art. 8 ust. 2 ustawy odnoszący się do nieodpłatnego
    świadczenia usług, nie znajduje zastosowania w odniesieniu do czynności, które w razie
    ich uznania za podlegające opodatkowaniu zostałyby zwolnione od podatku. W tym
    przypadku pozostawienie ich poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług nie
    prowadzi do naruszenia powołanych powyżej zasad, które należy uznać za uzasadniające
    zrównanie takich czynności z czynnością odpłatnego świadczenia usług.
    Wobec powyższego należy stwierdzić, że nieodpłatne świadczenie przez Pana usług
    medycznych nie spełnia wskazanej w art. 8 ust. 2 ustawy przesłanki do objęcia ich
    opodatkowaniem.

    Ww. świadczenia nie mieszczą się więc w definicji sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22
    ustawy.
    Mając na uwadze treść art. 111 ust. 1 ustawy i wynikający z niego nakaz
    ewidencjonowania sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności
    gospodarczej i rolników ryczałtowych, jedynie lekarze realizujący sprzedaż na rzecz tych
    podmiotów są zobowiązani do posiadania (celem ewidencjonowania na niej) kasy
    rejestrującej.
    Powyższe dotyczy lekarzy prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15
    ustawy. Jeżeli lekarz prowadzi praktykę lekarską na podstawie umowy o pracę, czynności
    wykonywane w ramach tej praktyki nie podlegają podatkowi od towarów i usług.
    Podatkowi temu nie podlegają również czynności nieodpłatnej porady lekarskiej
    wykonywane poza praktyką.
    Kodeks etyki lekarskiej mówi, że lekarz ma prawo świadczyć usługi za darmo. Nie może
    odmówić pomocy lekarskiej (nawet bez uzyskania zapłaty) w sytuacjach nagłych. Dobrym
    zwyczajem jest też bezpłatne leczenie innych lekarzy i członków ich rodzin.
    Zatem, odnosząc się do kwestii obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej
    nieodpłatnie świadczonych usług medycznych stwierdzić należy, że z uwagi na to, że
    świadczenia te nie spełniają definicji sprzedaży w myśl art. 2 ust. 22 ustawy, w świetle art.
    111 ust. 1 w powiązaniu z art. 2 pkt 22 ustawy, świadczenia te nie mogą być objęte
    obowiązkiem ewidencjonowania przy użyciu kasy rejestrującej.
    Ponadto należy wskazać, że obowiązujące przepisy nie nakładają na podatników żadnych
    formalnych obowiązków w zakresie dokumentowania nieodpłatnych świadczeń. Podatnik
    ma możliwość prowadzenia dowolnej dokumentacji w tym zakresie.
    W świetle powyższego należy stwierdzić, że w myśl przepisów prawa podatkowego, nie
    będzie miał Pan obowiązku prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie
    świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z tych
    nieodpłatnych usług skorzystali.
    Podsumowując, nie będzie miał Pan obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej
    nieodpłatnie świadczonych usług medycznych. Ponadto – w myśl przepisów prawa
    podatkowego – nie będzie miał Pan obowiązku prowadzenia wewnętrznej ewidencji
    nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z
    tych nieodpłatnych usług skorzystali.
    Tym samym, Pana stanowisko należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Jednocześnie należy podkreślić, że ta interpretacja została wydana na podstawie
    przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), co oznacza,
    że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli
    celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w
    tym zakresie skutków prawnych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.