Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-723/13/AMP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-10-31
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT sprzedaży posiłków przez szkołę
Słowa kluczowe: usługi-usługi stołówkowe; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 2 sierpnia 2013r. (data wpływu 5 sierpnia 2013r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży posiłków przez szkołę – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 sierpnia 2013r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży posiłków przez szkołę.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Szkoła Podstawowa w L. jest samorządową jednostką, dla której organem prowadzącym jest Gmina L.. W ramach swojej działalności statutowej Szkoła prowadzi stołówkę szkolną za pomocą której wypełnia obowiązki w zakresie prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych. Stołówka ta nie jest wyodrębnionym podmiotem gospodarczym i stanowi jej integralną część. Szkoła nie prowadzi żadnej działalności dla zysku. Celem stołówki nie jest świadczenie usług gastronomicznych komercyjnie. Jej zadanie polega na spełnianiu funkcji socjalno-bytowych Szkoły, poprzez zapewnienie żywienia uczniom. Korzystanie z posiłków jest odpłatne. Wysokość opłat ustala dyrektor w porozumieniu z organem prowadzącym. Opłata równa jest wysokości "wsadu do kotła", nie wlicza się do niej kosztów produkcji posiłków, wynagrodzeń dla pracowników i składek od nich naliczanych oraz wszelkich innych kosztów utrzymania stołówki. Wpływy z tej odpłatności są dochodem budżetowym i odprowadzane są na rachunek organu prowadzącego. Od września 2013r. z posiłków przygotowywanych w stołówce szkolnej przy Szkole Podstawowej w L. chcą również korzystać uczniowie dwóch publicznych szkół podstawowych z terenu Gminy L., w których nie funkcjonują stołówki szkolne. Placówki te z dniem 01.09.2012r. na podstawie art. 5 ust. 5g ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz umów z dnia 20.03.2012r. zostały przekazane do prowadzenia Fundacji E.. Są to: Szkoła Podstawowa Fundacji „E.” w B. i Szkoła Podstawowa Fundacji „E.” w M.. Szkoły te nadal posiadają status szkół publicznych, nie są jednak jednostkami budżetowymi, gdyż prowadzone są przez inny podmiot, niż jednostka samorządu terytorialnego. Gmina L. zgodnie z przepisami wyżej cytowanej ustawy przekazuje dotację dla tych szkół na zapewnienie realizacji w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Zapewnienie żywienia dla uczniów jest jednym z podstawowych zadań opiekuńczych szkoły, mający istotny wpływ na ich prawidłowy rozwój. Stołówka przy Szkole Podstawowej w L. zorganizowana jest na podstawie art. 67a ustawy. W związku z tym, że odpłatność za posiłki, obejmuje tylko koszt wytworzenia zakupu tzw. "wsad do kotła", Szkoła Podstawowa w L. nie będzie z tego tytułu uzyskiwać żadnych dochodów.

Część uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji korzysta z posiłków finansowanych przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w L.. Posiłki te przygotowywać będzie stołówka przy Szkole Podstawowej w L.. Odpłatność z tego tytułu ponoszona przez MGOPS ustalona będzie w wysokości zakupu tzw. „wsadu do kotła". Również w tym przypadku Szkoła nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy sprzedaż posiłków przez Szkołę w L., będącą samorządową jednostką budżetową na rzecz uczniów podstawowych szkół publicznych Fundacji „E.” w B. oraz M., prowadzonych przez inny podmiot, niż jednostka samorządu terytorialnego - Gmina L., jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług?
2.  Czy sprzedaż posiłków w sytuacji wyżej opisanej jest objęta zwolnieniem, zarówno gdy odpłatność za posiłek ponosi rodzic, czy też MGOPS w L.?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Sprzedaż posiłków przez Szkołę Podstawową w L., będącą samorządową jednostką budżetową na rzecz uczniów Szkoły Podstawowej Fundacji „E." w B. oraz Szkoły Podstawowej Fundacji "E." w M., korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. Również w sytuacji, kiedy koszty posiłków ponosi Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, sprzedaż ta korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a cytowanej ustawy.

Jednym z podstawowych zadań własnych gminy jest prowadzenie działalności oświatowej.

Obowiązek ten realizuje przy pomocy samorządowych jednostek budżetowych jakimi są szkoły publiczne, dla których jest organem prowadzącym.

Gmina na mocy art. 5 ust. 5g ustawy o systemie oświaty może przekazać samorządową szkołę publiczną do prowadzenia innemu podmiotowi, który odtąd pełni rolę organu prowadzącego dla tej szkoły. Dalej jednak szkoła ta jest jednostką objętą systemem oświaty i w jego ramach realizuje podstawowe obowiązki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.

Aby zapewnić prawidłową realizację zadań opiekuńczych, w szczególności wspierać prawidłowy rozwój uczniów, szkoła prowadzi stołówkę na zasadach określonych w art. 67a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty. Korzystanie z posiłków jest odpłatne. Warunki korzystania ze stołówki, w tym wysokość opłat ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Odpłatność jest ustalana w wysokości „wsadu do kotła". Gmina L., w ramach realizacji swoich zadań w zakresie oświaty zezwala na korzystanie ze stołówki w Szkoły Podstawowej w L. uczniom z innych szkół, w których nie było możliwości zorganizowania stołówek szkolnych. Do opłat za posiłki nie wlicza się wynagrodzeń pracowników stołówki i składek od nich naliczanych oraz kosztów funkcjonowania stołówki. Stąd Szkoła nie osiąga żadnego dochodu. Korzystanie ze stołówki przez uczniów w/w szkół nie ma charakteru komercyjnego. Jest ściśle związane z ich kształceniem oraz zapewnieniem prawidłowego rozwoju. Bez względu na fakt, czy dzieci uczęszczają do szkoły publicznej prowadzonej przez gminę, czy szkołę prowadzoną przez organ niepubliczny umożliwienie uczniom wyżywienia jest realizacją zadań gminy z zakresu systemu oświaty, wykonywanych przez te trzy wskazane wyżej szkoły.

Należy również stwierdzić, że usługi żywienia, świadczone na zasadach określonych w systemie oświaty, jako usługi mieszczące się w zakresie opieki nad dziećmi oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną korzystają ze zwolnienia bez względu na fakt, czy odpłatność za posiłki pokrywa rodzic, czy też Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w L., w ramach usług realizowanych w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty.

Zatem zwolnienie przedmiotowe zawarte w art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a oraz zwolnienie zawarte w art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy, ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług są w opisanych wyżej sytuacjach jak najbardziej zasadne.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów

w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ze złożonego wniosku wynika, iż Wnioskodawca jest samorządową jednostką, dla której organem prowadzącym jest Gmina. W ramach swojej działalności statutowej Wnioskodawca prowadzi stołówkę szkolną za pomocą której wypełnia obowiązki w zakresie prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych. Stołówka ta nie jest wyodrębnionym podmiotem gospodarczym i stanowi jej integralną część. Wnioskodawca nie prowadzi żadnej działalności dla zysku. Celem stołówki nie jest świadczenie usług gastronomicznych komercyjnie. Jej zadanie polega na spełnianiu funkcji socjalno-bytowych Szkoły, poprzez zapewnienie żywienia uczniom. Korzystanie z posiłków jest odpłatne. Wysokość opłat ustala dyrektor w porozumieniu z organem prowadzącym. Opłata równa jest wysokości "wsadu do kotła", nie wlicza się do niej kosztów produkcji posiłków, wynagrodzeń dla pracowników i składek od nich naliczanych oraz wszelkich innych kosztów utrzymania stołówki. Wpływy z tej odpłatności są dochodem budżetowym i odprowadzane są na rachunek organu prowadzącego. Od września 2013r. z posiłków przygotowywanych w stołówce szkolnej Wnioskodawcy chcą również korzystać uczniowie dwóch publicznych szkół podstawowych z terenu Gminy, w których nie funkcjonują stołówki szkolne. Placówki te z dniem 01.09.2012r. na podstawie art. 5 ust. 5g ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz umów z dnia 20.03.2012r. zostały przekazane do prowadzenia Fundacji. Szkoły te nadal posiadają status szkół publicznych, nie są jednak jednostkami budżetowymi, gdyż prowadzone są przez inny podmiot, niż jednostka samorządu terytorialnego. Gmina zgodnie z przepisami wyżej cytowanej ustawy przekazuje dotację dla tych szkół na zapewnienie realizacji w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Zapewnienie żywienia dla uczniów jest jednym z podstawowych zadań opiekuńczych Szkoły, mający istotny wpływ na ich prawidłowy rozwój.

Stołówka Wnioskodawcy zorganizowana jest na podstawie art. 67a ustawy. W związku z tym, że odpłatność za posiłki, obejmuje tylko koszt wytworzenia zakupu tzw. "wsad do kotła", Wnioskodawca nie będzie z tego tytułu uzyskiwać żadnych dochodów.

Część uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji korzysta z posiłków finansowanych przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Posiłki te przygotowywać będzie stołówka Wnioskodawcy. Odpłatność z tego tytułu ponoszona przez MGOPS ustalona będzie w wysokości zakupu tzw. „wsadu do kotła". Również w tym przypadku Wnioskodawca nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Ponadto ustawodawca przewidział obniżone stawki oraz zwolnienia od podatku dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług oraz określił warunki stosowania obniżonych stawek i zwolnień.

Jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, zastosowanie obniżonej stawki podatku lub zwolnienia od podatku od towarów i usług możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie, oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, wykonywane:

1.  w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty,
2.  przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat.

Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 17 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a), nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a) lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Stosownie do § 13 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 247 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, zwalnia się od podatku usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy.

Zgodnie z § 13 ust. 8 rozporządzenia, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 19, 20, 24, 25 i 26, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Z treści § 13 ust. 9 rozporządzenia wynika, iż zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 19, 20, 24, 25 i 26, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 19, 20, 24 i 25 oraz art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Na podstawie art. 67a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą o systemie oświaty, w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, szkoła może zorganizować stołówkę.

Korzystanie z posiłków w stołówce szkolnej jest odpłatne - art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

Stosownie do art. 67a ust. 3 ustawy o systemie oświaty, warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę.

Zgodnie z art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, do opłat wnoszonych za korzystanie przez uczniów z posiłku w stołówce szkolnej, o których mowa w ust. 3, nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i składek naliczanych od tych wynagrodzeń oraz kosztów utrzymania stołówki.

Powołane przepisy ustawy o systemie oświaty wyraźnie wskazują na możliwość prowadzenia przez szkoły publiczne stołówek. Celem ich prowadzenia nie jest świadczenie usług gastronomicznych jako takich, ale wyłącznie funkcje socjalno-bytowe, polegające na zapewnieniu żywienia uczniom szkoły. Ponieważ szkoła nie prowadzi działalności dla zysku, opłaty za korzystanie ze stołówki powinny być kalkulowane na poziomie zapewniającym wyłącznie pokrycie faktycznych kosztów wytworzenia posiłków, a ściślej tzw. wsadu do kotła. Niedopuszczalne jest ustalanie jakichkolwiek narzutów zapewniających szkole zysk lub refundację kosztów, których zgodnie z ustawą nie może ona przerzucać na korzystających z usług stołówki.

Uwzględniając powyższe, możliwość prowadzenia i korzystania ze stołówki szkolnej przez uczniów szkoły jest przykładem realizacji przez jednostki objęte systemem oświaty zadań, do jakich zostały powołane, w szczególności zadań wychowawczych i opiekuńczych. Świadczenie opieki polegać może niewątpliwie na zapewnieniu wyżywienia i dożywiania dzieciom i młodzieży, korzystającym z prawa do kształcenia i wychowania w ramach systemu oświaty, w sytuacji gdy jest to niezbędne dla prawidłowego kształcenia i wychowania w jednostkach organizacyjnych systemu oświaty. Tym samym, funkcjonowanie stołówek szkolnych zapewnia prawidłową realizację zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów.

Usługi wyżywienia, świadczone na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty, przez stołówki szkolne na rzecz dzieci i młodzieży danej szkoły, spełniają przesłanki do uznania tych czynności za zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku od towarów i usług. Przy czym zwolnienie to znajduje zastosowanie zarówno w przypadku, gdy wynagrodzenie za ww. usługę świadczoną przez szkołę dla ucznia tej szkoły uiszczane jest przez ucznia, jak i w przypadku gdy należność ta uiszczana jest przez inny podmiot (np. MOPS).

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, iż usługi wyżywienia świadczone przez stołówkę szkolną Wnioskodawcy dla uczniów innej szkoły, należy uznać za usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą. W konsekwencji usługi te podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług stosownie do § 13 ust. 1 pkt 26 w związku z § 13 ust. 8 i 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży posiłków na rzecz uczniów innych szkół - bez względu na to czy odpłatność za posiłek ponosi rodzic, czy też Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w L., należy uznać za prawidłowe, jednak za podstawę zwolnienia tych usług należy przyjąć § 13 ust. 1 pkt 26 w związku z § 13 ust. 8 i 9 rozporządzenia, a nie – jak wskazał Wnioskodawca - art. 43 ust. 1 pkt 24 i 26.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.