Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-341/09-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-11-04
Teza: Należy stwierdzić, iż jeżeli wskazana we wniosku czynność stanowi darowiznę, Wnioskodawczyni może skorzystać ze zwolnienia zawartego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, o ile jako obdarowana, spełni wszystkie wymienione w tym przepisie warunki.
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od spadków i darowizn; umowa-umowa darowizny; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 12.08.2009 r. (data wpływu 13.08.2009 r.) oraz piśmie z dnia 14.09.2009 r. (data wpływu 15.09.2009 r.) uzupełniającym braki formalne na wezwanie z dnia 07.09.2009 r. (data nadania 07.09.2009 r., data odbioru 09.09.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania art. 4a powyższej ustawy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13.08.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania art. 4a powyższej ustawy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 29.07.2009 r. na konto Wnioskodawczyni wpłynęła kwota 397.340,51 zł tytułem rekompensaty za mienie zabużańskie dla Ireny Ś. matki Wnioskodawczyni stanowiąca 20% wartości tego mienia (zał. duplikat polecenia przelewu).

Rekompensatę przekazało Ministerstwo Skarbu Państwa za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego, zgodnie z wolą i wnioskiem matki złożonym do Wojewody, w którym wyraziła wolę przekazania Wnioskodawczyni w całości rekompensaty wskazując rachunek bankowy Wnioskodawczyni jako właściwy do jej wypłacenia (zał. wniosek).

Matka Wnioskodawczyni ma 94 lata. Faktycznie od kilku lat zamieszkuje z Wnioskodawczynią. Prowadzone jest wspólne gospodarstwo domowe. Matka ma pełne pełnomocnictwo do dysponowania wraz z Wnioskodawczynią w całości tym rachunkiem, na który wpłynęła rekompensata (zał. pełnomocnictwo).

Pismem z dnia 07.09.2009 r. Nr IPPB2/415-508/09-2/MG wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Wskazanie o interpretację przepisów jakiej ustawy Wnioskodawczyni pyta, czy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy ustawy o podatku od spadków i darowizn, z uwagi na to, że w części D.2. formularza ORD-IN – Rodzaj sprawy – nie wskazano żadnej z ustaw, a także w części D.3. formularza – Wskazanie przepisów prawa podatkowego będących przedmiotem interpretacji – nie powołano żadnego z przepisów prawa podatkowego, a ponadto z treści pytania, jak i stanowiska Wnioskodawczyni również nie można wywieść, jakiej ustawy dotyczy pytanie, zatem prosi się o:

*   Wyjaśnienie, czy interpretacja ma dotyczyć przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli tak to organ podatkowy:

*   Zwrócił się o wskazanie, czy pytanie zawarte we wniosku dotyczy zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym rekompensaty za mienie zabużańskie otrzymanej przez matkę Wnioskodawczyni, na co wskazuje stanowisko Wnioskodawczyni zawarte we wniosku. Jeżeli tak to tut. organ podatkowy informuje, że w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego winna wystąpić matka Wnioskodawczyni, jako osoba zainteresowana, na co wskazuje przepis art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, która ewentualnie może upoważnić Wnioskodawczynię do wystąpienia z wnioskiem w jej imieniu (udzielić pełnomocnictwa).
*   Natomiast, jeżeli pytanie dotyczy obowiązku podatkowego z tytułu samego faktu wpłynięcia przedmiotowej rekompensaty na konto Wnioskodawczyni, organ podatkowy zwrócił się o doprecyzowanie przedstawionego stanu faktycznego (podanie szczegółowych danych dotyczących udzielonego przez Wnioskodawczynię pełnomocnictwa dla swojej matki, do dysponowania środkami na koncie bankowym, a w szczególności podania daty, z jaką obowiązują postanowienia podpisanego aneksu do umowy rachunku bankowego, bowiem dokumenty załączone do wniosku nie podlegają analizie i weryfikacji w ramach wydawania interpretacji indywidualnych) oraz przedstawienie stanowiska Wnioskodawczyni w zakresie tego pytania, bowiem stanowisko przedstawione we wniosku nie dotyczy tak sformułowanego pytania, a ponadto prosi się o wyjaśnienie, o jakie zgłoszenie do urzędu skarbowego Wnioskodawczyni pyta.
*   Wskazanie, czy ewentualnie interpretacja ma być udzielona w zakresie ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli tak, to tut. organ prosi o sformułowanie pytania w zakresie tego podatku i przedstawienie własnego stanowiska w zakresie zadanego pytania, które powinno być powiązane z przedstawionym stanem faktycznym.

Ponadto organ wskazał, iż jeżeli interpretacja indywidualna ma być udzielona zarówno w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i ustawy o podatku od spadków i darowizn, organ podatkowy prosi o uiszczenie dodatkowej kwoty opłaty w wysokości 40 zł, w przeciwnym wypadku prosi się o wskazanie przepisów, której ustawy dotyczy uiszczona w dniu 12.08.2009 r. opłata.

Wnioskodawczyni wskazała, iż:

*   Pytanie złożone przez Wnioskodawczynię, dotyczy jej obowiązku podatkowego z tytułu wpłynięcia przedmiotowej rekompensaty na konto Wnioskodawczyni w dniu 29.07.2009 r. Rekompensata przysługiwała matce, która poleciła przekazać ją na konto Wnioskodawczyni jako darowiznę. Polecenie matka zawarła we wniosku z dnia 23.01.2007 r. o wypłacie rekompensaty złożonym w obecności urzędnika państwowego przyjmującego wniosek, polecając przekazanie całości rekompensaty na rachunek bankowy Wnioskodawczyni (w tej dacie podpisała też matka ma rzecz Wnioskodawczyni umowę darowizny przyszłej rekompensaty).

*   Wniosek został przyjęty oraz zrealizowany przez Ministerstwo Skarbu Państwa, które wykonując polecenie matki jako darczyńcy przekazało rekompensatę na konto Wnioskodawczyni dnia 29.07.2009 r.

*   Po otrzymaniu tych środków Wnioskodawczyni chciała złożyć wniosek w Urzędzie Skarbowym na druku SD-Z2 uznając, że zaistniały podstawy do zwolnienia Wnioskodawczyni od podatku z tytułu darowizny w trybie art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Darczyńcą jest bowiem matka Wnioskodawczyni, obdarowaną jest Wnioskodawczyni, natomiast wykonującym polecenie darczyńcy jest Ministerstwo Skarbu Państwa. Przedmiotem darowizny są środki pieniężne a ich otrzymanie udokumentowane jest dowodem przekazania na rachunek bankowy.

*   Urząd powziął wątpliwości, czy rekompensata w ogóle podlega obowiązkowi podatkowemu i zgodnie z sugestią Urzędu złożyłam niniejszy wniosek.

*   Matka Wnioskodawczyni od wielu lat faktycznie mieszka u niej, tu przebywa, leczy się (szpital, lekarz domowy, pielęgniarka itd.). Swoje potrzeby życiowe Wnioskodawczyni z matką zaspakajają ze wspólnych środków. Po wpłynięciu rekompensaty dnia 07.08.2009 r. Wnioskodawczyni udzieliła matce pełnomocnictwa do dysponowania jej kontem w pełnym zakresie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku ma zastosowanie art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn ?

Nadmienia się, iż w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych w dniu 23.09.2009 r. zostało wydane postanowienie o umorzeniu postępowania Nr IPPB2/415-508/09-4/MG.

Zdaniem wnioskodawcy:

Fakt wpłynięcia wyżej wymienionych środków podlega zgłoszeniu w Urzędzie Skarbowym na druku SD-Z2.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem darowizny.

W myśl art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Umowa darowizny ma charakter umowy jednostronnie zobowiązującej (konsensualnej), której treścią jest złożenie przez darczyńcę oświadczenia woli poprzez zobowiązanie się do świadczenia pod tytułem darmym. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia.

Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują zatem szczególną formę dla umowy darowizny, umowa taka – pod rygorem nieważności powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy nie powoduje nieważności umowy tylko wówczas, gdy darowizna została spełniona.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Stosownie do przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. 9.637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych należy dokonać na formularzu SD- Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Stosownie do art. art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Jak wynika zatem z wyżej powołanych przepisów prawa umowy darowizny rzeczy lub praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637 zł dokonane przez osoby wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn są zwolnione z podatku od spadków i darowizn, jeżeli zostanie spełniony warunek wymieniony w art. 4a ust. 1 pkt 1, tj. fakt otrzymania darowizny zostanie w ustawowym terminie zgłoszony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż na konto Wnioskodawczyni w dniu 29.07.2009 r. wpłynęły środki pieniężne - rekompensata z Ministerstwa Skarbu Państwa za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego. Rekompensata ta przysługiwała matce Wnioskodawczyni. Matka poleciła przekazanie powyższej rekompensaty na konto Wnioskodawczyni jako darowiznę. Powyższe polecenie matka zawarła we wniosku z dnia 23.01.2007 r. o wypłacie rekompensaty, złożonym w obecności urzędnika państwowego przyjmującego powyższy wniosek, w którym poleciła przekazanie całości rekompensaty na rachunek bankowy Wnioskodawczyni.

Reasumując należy stwierdzić, iż jeżeli wskazana we wniosku czynność stanowi darowiznę, Wnioskodawczyni może skorzystać ze zwolnienia zawartego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, o ile jako obdarowana, spełni wszystkie wymienione w tym przepisie warunki.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.