Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-2.4012.496.2019.2.EJU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-09-30
Teza: w zakresie braku prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur dokumentujących wydatki poniesione w ramach projektu pn. „X”
Słowa kluczowe: odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; projekt
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 9 sierpnia 2019 r., (data wpływu 12 sierpnia 2019 r.) uzupełniony pismem z 23 września 2019 r. (data wpływu 26 września 2019 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur dokumentujących wydatki poniesione w ramach projektu pn. „X” – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 sierpnia 2019 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur dokumentujących wydatki poniesione w ramach projektu pn. „X”. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 23 września 2019 r. (data wpływu 26 września 2019 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z 20 września 2019 r. znak: 0111-KDIB3-2.4012.496.2019.1.EJU.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina będzie realizować projekt pn. „X”. Termin realizacji: 2021-2022.

Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, X. Rewitalizacja oraz infrastruktura społeczna i zdrowotna dla działania: 10.2. Rozwój mieszkalnictwa socjalnego, wspomaganego i chronionego oraz infrastruktury usług społecznych, dla poddziałania: 10.2.4. Rozwój mieszkalnictwa socjalnego, wspomaganego i chronionego oraz infrastruktury usług społecznych – wsparcie działań wynikających z Lokalnych Strategii Rozwoju obejmujących obszary wiejskie i rybackie, poziom dofinansowania to 85% wartości kosztów kwalifikowanych projektu (85% kosztów brutto, pod warunkiem, że z interpretacji będzie wynikać, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia VAT-u).

Przedmiotem niniejszego projektu jest przebudowa zdegradowanego budynku na potrzeby mieszkań socjalnych i Centrum Usług Społecznościowych (dalej: CUS).

Celem szczegółowym przedsięwzięcia jest polepszenie dostępu do usług społecznych dla osób wykluczonych społecznie bądź zagrożonych wykluczeniem. W ramach projektu przewiduje się zagospodarowanie budynku na 10 mieszkań socjalnych oraz CUS. Dzięki utworzeniu Centrum Usług Społecznościowych nastąpi wzrost poziomu aktywności społeczno-zawodowej mieszkańców Gminy, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych oraz osób 60+, natomiast mieszkania zostaną przydzielone rodzinom znajdującym się w ciężkiej sytuacji życiowej.

W projekcie przewidziano szereg prac umożliwiających użytkowanie poszczególnych pomieszczeń w obiekcie, w tym: roboty budowlane, instalacje elektryczne, instalacje sanitarne, montaż windy dla osób niepełnosprawnych. Projekt jest wpisany w „Lokalny Program Rewitalizacji Gminy na lata 2017-2023”, znajduje się na 5 miejscu listy podstawowej – „X”. Projekt realizowany będzie w ramach Celu Rewitalizacyjnego 2 Przezwyciężenie narastających problemów społecznych.

Realizacja przedsięwzięcia jest adekwatna do zdiagnozowanych potrzeb i problemów rewitalizacyjnych – prowadzi do podniesienie atrakcyjności turystycznej gminy i odpowiada na potrzeby zmniejszenia bezrobocia, ubóstwa i zwiększenia aktywności społecznej, wyprowadzania ze stanu wykluczenia społecznego. „Lokalny Program Rewitalizacji Gminy na lata 2017-2023” znajduje się na 116 miejscu wykazu Programów Rewitalizacji i został przyjęty Uchwałą nr (\`(...)\`).

Celem głównym projektu jest wzrost poziomu aktywności społeczno-zawodowej mieszkańców Gminy, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych w oparciu o indywidualnie dobrane, formy wsparcia będące wynikową przeprowadzonej szczegółowej analizy i diagnozy potrzeb osób objętych wsparciem. Projekt przewiduje udzielenie indywidualnie dobranych form wsparcia w oparciu o prowadzoną w sposób ciągły i pogłębiony analizę i diagnozę potrzeb uczestniczek i uczestników projektu.

Odpowiedni dobór instrumentów pozytywnie wpłynie na poziom integracji społecznej, zwiększenie motywacji i chęci do działania oraz zmianę swojej dotychczasowej sytuacji życiowej wśród osób korzystających z oferty projektu.

Umożliwienie uzyskania/uzupełnienia/podniesienia kwalifikacji i kompetencji oraz zdobycia doświadczenia zawodowego (poprzez stosowanie staży zawodowych) wpływać będzie na zwiększenie szans na podjęcie zatrudnienia. Wszelkie planowane w ramach projektu działania zmierzać będą do zwiększenia poziomu aktywności społeczno-zawodowej mieszkańców obszaru Gminy.

W ramach projektu przeprowadzony zostanie cykl szkoleń zawodowych wraz z treningami kompetencji społecznych, doradztwem zawodowym. Działania te pozwolą na wejście/powrót osób wykluczonych na rynek pracy. Powstałe CUS wykorzystywane będzie na potrzeby realizacji projektu tj. do przeprowadzenia szkoleń oraz innych form wsparcia a w dalszej kolejności działań integracyjnych społeczności lokalnej. Niezależnie od projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego pomieszczenia służyć będą do prowadzenia wsparcia polityki senioralnej w gminie, tj. organizacji zajęć integracyjnych dla osób po 60-tym roku życia. Efekt synergii polega na możliwości przeprowadzeniu działań integracyjnych w miejscu przystosowywanym do tego typu działań i umożliwiającym korzystanie z usług CUS osobom z różnymi dysfunkcjami i problemami. Dzięki rewitalizacji obiektu możliwa będzie pomoc rodzinom, które mają problemy życiowe.

Właścicielem majątku, uzyskanego w drodze realizacji omawianego projektu inwestycyjnego będzie po jego zakończeniu Gmina. Infrastruktura ta wykorzystywana będzie przez Gminę w celach związanych z udzielaniem efektywnego wsparcia jej mieszkańcom, którzy znaleźli się w szczególnej sytuacji życiowej, a także do świadczenia wysokiej jakości usług społecznościowych.

Uzyskany w ramach realizowanego przedsięwzięcia obiekt wykorzystywany będzie przez Ośrodek Pomocy Społecznej jako siedziba Klubu Integracji Społecznej oraz zespół mieszkań socjalnych (w ramach gminnego zasobu lokali socjalnych). Produkty, uzyskane w drodze realizacji niniejszej inwestycji (obiekt zaadaptowany do pełnienia nowych funkcji) nie zostaną w okresie 5-ciu lat od uzyskania przez wnioskodawcę ostatniej płatności w ramach zrealizowanego przedsięwzięcia sprzedane, wydzierżawione, ani w żaden inny sposób przekazane jakimkolwiek podmiotom. Będą one stanowić wyłączną własność Gminy.

Wnioskodawca, wykorzystując własne zasoby organizacyjne i finansowe gwarantuje, iż w trakcie projektu lub do pięciu lat po jego zakończeniu zrewitalizowany budynek będzie trwale wykorzystywany zgodnie z założeniami projektu, a w sytuacji gdy wymagać będzie on dodatkowych zabiegów modernizacyjnych, napraw bądź remontu Beneficjent przeprowadzi te działania we własnym zakresie, finansując związane z tym koszty środkami własnymi. Nie przewiduje się zmian organizacyjnych i prawnych, które mogłyby skutkować zmianą własności projektu, bądź też zmianą zarządzającego projektem.

Obiekt przekazany zostanie po ukończeniu inwestycji w trwały zarząd jednostce organizacyjnej gminy: Ośrodkowi Pomocy Społecznej. OPS odpowiedzialny będzie za bieżące zarządzanie budynkiem, jego prawidłowe użytkowanie i utrzymanie w dobrym stanie, zaś Wnioskodawca zapewniać będzie środki finansowe na utrzymanie obiektu. Gmina posiada potencjał odpowiedni dla zapewnienia trwałości rezultatów inwestycji. Nadzór nad właściwym użytkowaniem i wykorzystywaniem przedmiotu przedsięwzięcia pełnić będzie kierownictwo Ośrodka Pomocy Społecznej, a także Sekretarz Gminy. Za utrzymanie obiektu w dłuższej perspektywie czasowej odpowiedzialny będzie Ośrodek Pomocy Społecznej. Jest to organizacja, która posiada kadry o wystarczających i adekwatnych kwalifikacjach dla zapewnienia realizacji projektu, jak i funkcjonowania w fazie operacyjnej.

Wnioskodawca po zakończeniu realizacji projektu będzie zarządzać przedmiotową infrastrukturą za pomocą swojej budżetowej jednostki organizacyjnej – Ośrodka Pomocy Społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej jest budżetową jednostką organizacyjną Gminy, utworzoną w celu realizacji zadań własnych i zleconych gminie z zakresu pomocy społecznej.

Działalność jednostki jest finansowana w zakresie zadań własnych ze środków budżetu Gminy. W związku z tym Gmina zagwarantuje środki finansowe na utrzymanie ww. infrastruktury w okresie eksploatacji. Zadaniem OPS będzie odpowiednie gospodarowanie przedmiotową infrastrukturą w imieniu Gminy celem osiągnięcia i utrzymania celów oraz wskaźników projektu.

Gmina, w świetle art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 z późn. zm.), realizując ww. projekt, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Na podstawie art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym:

*   sprawy dotyczące pomocy społecznej. Podstawa prawna: art. 7 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o samorządzie gminnym;
*   gminnego budownictwa mieszkaniowego. Podstawa prawna: art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym.

Powstałe Centrum Usług Społecznościowych wykorzystywane będzie na potrzeby realizacji projektu tj. do przeprowadzenia szkoleń oraz innych form wsparcia a w dalszej kolejności działań integracyjnych społeczności lokalnej. W projektowanym Centrum Usług Społecznościowych planuje się realizację zadań z zakresu aktywnej integracji m.in. programy dotyczące wzmacniania potencjału społecznego i zawodowego mieszkańców z uwzględnieniem działań opartych o: samopomoc i wolontariat, środowiskowych, prozatrudnieniowych, edukacyjnych i kulturalnych – usługi świadczone będą nieodpłatnie. Zadanie to wynika z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym. Z kolei realizacja obowiązkowych zadań własnych gminy w zakresie zapewnienia mieszkań socjalnych, które powstaną w ramach realizowanego zadania i będą wynajmowane na cele mieszkaniowe jako usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe zgodnie

z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018, poz. 2174) jest zwolniona od podatku. Podobnie też usługi pomocy społecznej polegające na świadczeniu usług w zakresie ewentualnego zapewnienia pobytu w mieszkaniu chronionym, korzysta ze zwolnienia zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018. poz. 2174). Prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych należy również do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy o pomocy społecznej).

Wynajem mieszkań socjalnych dotyczyć będzie zatem jedynie wąskiej grupy osób, które nie są wstanie korzystać z komercyjnego wynajęcia mieszkania, z powodów określonych w ustawie oraz uchwale Gminy, która zostanie podjęta przed oddaniem mieszkań do dyspozycji. Ponadto projekt nie generuje i nie będzie generować żadnych innych przychodów, w związku z powyższym brak jest czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Nie będzie występować sytuacja, w której zaistnieje możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Gmina jest organem władzy publicznej. Szczegółowe zasady korzystania z lokali socjalnych, które Gmina uzyska w ramach zrealizowanej inwestycji zostaną sprecyzowane przez Uchwałę Rady Gminy, podjętą w przedmiotowym obszarze.

W budynku, który zostanie w ramach zrealizowanej inwestycji zaadaptowany do pełnienia nowych funkcji działalność prowadzić będzie Klub Integracji Społecznej, prowadzony przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Działalność ta polegać będzie przede wszystkim na organizacji szkoleń, warsztatów integracyjnych, świadczeniu usług z zakresu doradztwa prawnego, poradnictwa zawodowego, etc. Korzystanie z tych usług nie będzie uwarunkowane ponoszeniem kosztów ze strony ich adresatów.

Nabywane towary i usługi w związku z realizacją projektu nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych Wnioskodawcy. Efekty realizowanego projektu nie będą służyły czynnościom podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Powstałe mieszkania socjalne będą wynajmowane na cele mieszkaniowe, które to są zwolnione z podatku od towarów i usług, natomiast powstałe Centrum Usług Społecznościowych będzie służyło mieszkańcom nieodpłatnie.

Inaczej mówiąc, zakupione przez Gminę w ramach ww. projektu towary i usługi nie są i nie będą wykorzystywane do wykonywania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (VAT), a jedynie będą wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi (oddanie budynku w trwały zarząd własnej jednostce budżetowej – Ośrodkowi Pomocy Społecznej) lub/i zwolnionych od tego podatku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Gmina w odniesieniu do realizowanej inwestycji pn. „X” będzie mieć prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur dokumentujących poniesione w ramach ww. projektu wydatki.

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018, poz. 2174), zwanej dalej „ustawą”, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i l9 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z art. 87 ust. 1 ustawy wynika że, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 r., s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa unijnego (wspólnotowego) w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 z późn. zm.) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy pomocy społecznej (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym). Ponadto prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy o pomocy społecznej). Mieszkania socjalne i chronione, które powstaną w ramach realizowanego zadania będą wynajmowane na cele mieszkaniowe, a usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018, poz. 2174) są zwolnione od podatku, dlatego Gminie nie przysługuje możliwość odliczenia podatku od inwestycji związanej z budową lokali socjalnych i mieszkaniowych, które będą wynajmowane na cele mieszkaniowe. Brak odpłatności w części projektu dotyczącej przebudowy budynku na Centrum Usług Społecznościowych również powoduje brak możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wykonanie usług w ramach realizacji inwestycji.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

W omawianej sprawie warunek uprawniający do odliczenia nie zostanie spełniony. Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że nabywane przez Gminę w ramach ww. projektu towary i usługi nie są i nie będą wykorzystywane do wykonywania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (VAT), a jedynie będą wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi (oddanie budynku w trwały zarząd własnej jednostce budżetowej – Ośrodkowi Pomocy Społecznej) lub/i zwolnionych od tego podatku (realizacja obowiązkowych zadań własnych gminy stanowiących odpłatne świadczenie usług, które korzysta ze zwolnienia zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 36 oraz art. 43 ust. l pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług). Zatem, Wnioskodawca nie będzie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją ww. zadania.

W konsekwencji Gmina w odniesieniu do realizowanej inwestycji pn. „X” nie będzie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur dokumentujących poniesione w ramach ww. projektu wydatki.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy, warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zatem tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, w związku z czym przyznano jej na podstawie ust. 2 powołanego przepisu osobowość prawną. Stosownie do art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty.

W szczególności zadania własne obejmują sprawy pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych, gminnego budownictwa mieszkaniowego (art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7 ww. ustawy o samorządzie gminnym).

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina będzie realizować projekt pn. „X”. Przedmiotem projektu jest przebudowa zdegradowanego budynku na potrzeby 10 mieszkań socjalnych i Centrum Usług Społecznościowych. Infrastruktura ta wykorzystywana będzie przez Gminę w celach związanych z udzielaniem efektywnego wsparcia jej mieszkańcom, którzy znaleźli się w szczególnej sytuacji życiowej, a także do świadczenia wysokiej jakości usług społecznościowych. Uzyskany w ramach realizowanego przedsięwzięcia obiekt wykorzystywany będzie przez Ośrodek Pomocy Społecznej jako siedziba Klubu Integracji Społecznej oraz zespół mieszkań socjalnych (w ramach gminnego zasobu lokali socjalnych). Wnioskodawca po zakończeniu realizacji projektu będzie zarządzać przedmiotową infrastrukturą za pomocą swojej budżetowej jednostki organizacyjnej tj. Ośrodka Pomocy Społecznej – obiekt przekazany zostanie po ukończeniu inwestycji w trwały zarząd jednostce. Powstałe Centrum Usług Społecznościowych wykorzystywane będzie na potrzeby realizacji projektu tj. do przeprowadzenia szkoleń oraz innych form wsparcia a w dalszej kolejności działań integracyjnych społeczności lokalnej. Zadanie to wynika z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym. Z kolei realizacja obowiązkowych zadań własnych gminy w zakresie zapewnienia mieszkań socjalnych, które powstaną w ramach realizowanego zadania i będą wynajmowane na cele mieszkaniowe jako usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe, która zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jest zwolniona od podatku. Podobnie też usługi pomocy społecznej polegające na świadczeniu usług w zakresie ewentualnego zapewnienia pobytu w mieszkaniu chronionym, korzystają ze zwolnienia zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych należy również do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy o pomocy społecznej).

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku realizacją inwestycji pn. „X”.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. W omawianej sprawie związek taki nie wystąpi. Z opisu sprawy wynika bowiem, że nabywane towary i usługi w związku z realizacją projektu nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych Wnioskodawcy. Efekty realizowanego projektu nie będą służyły czynnościom podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Powstałe mieszkania socjalne i chronione będą wynajmowane na cele mieszkaniowe, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, natomiast powstałe Centrum Usług Społecznościowych będzie służyło mieszkańcom nieodpłatnie. Produkty, uzyskane w drodze realizacji niniejszej inwestycji (obiekt zaadaptowany do pełnienia nowych funkcji) nie zostaną w okresie 5-ciu lat od uzyskania przez wnioskodawcę ostatniej płatności w ramach zrealizowanego przedsięwzięcia sprzedane, wydzierżawione, ani w żaden inny sposób przekazane jakimkolwiek podmiotom. Będą one stanowić wyłączną własność Gminy.

Mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy zatem stwierdzić, że Wnioskodawca nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione w ramach projektu wydatki. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie są spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. wydatki poniesione na realizację ww. projektu nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Końcowo wskazać należy, że przedmiotowa interpretacja nie rozstrzyga prawidłowości zakwalifikowania przez Gminę wykonywanych czynności do działalności zwolnionej z opodatkowania oraz niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Niniejsze przyjęto jako element opisu zdarzenia przyszłego i nie było to przedmiotem oceny.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.