Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB1/415-296/08-2/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-05-14
Teza: Czy Wnioskodawca może przychód osiągany z działalności syndyka, nadzorcy sądowego, czy zarządcy opodatkować na zasadzie art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. podatek liniowy) ? Jeżeli nie, to czy sytuacja Podatnika uległaby zmianie, jeżeli w przedmiocie działalności wymieniona zostałaby podklasa 74.14.B - Zarządzanie i kierowanie w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej ?
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; działalność-działalność wykonywana osobiście; podatek-podatek liniowy; radca prawny; syndycy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 5a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 13

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 29.02.2008 r. (data wpływu 06.03.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kwalifikacji podatkowej przychodów uzyskiwanych z tytułu pełnienia funkcji syndyka - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 06.03.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kwalifikacji podatkowej przychodów uzyskiwanych z tytułu pełnienia funkcji syndyka.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest przedsiębiorcą. Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej określa przedmiot działalności gospodarczej jako m.in. (wg PKD 2004): 74.14.A - Doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Wnioskodawca w ramach działalności gospodarczej świadczy usługi z zakresu przedmiotu działalności, jednocześnie jest powoływany przez sąd upadłościowy do wykonywania obowiązków syndyka (zarządcy, nadzorcy sądowego, tymczasowego nadzorcy sądowego) w postępowaniach upadłościowych prowadzonych na podstawie ustawy z 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Wykonywanie obowiązków m.in. nadzorcy sądowego i tymczasowego nadzorcy sądowego mieści się w powyższym grupowaniu statystycznym. Całość działalności Wnioskodawcy opodatkowana jest podatkiem od towarów i usług. Działalność syndyka polega na zarządzaniu cudzym majątkiem (upadłego) oraz dokonywanie jego sprzedaży i w rezultacie doprowadzenie do podziału środków pieniężnych pomiędzy wierzycieli. Swoje obowiązki syndyk (zarządca, nadzorca) wykonuje w imieniu własnym (art. 160 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze). Działalność syndyka powoduje generowanie kosztów, które - co do zasady - mogą być zwrócone z masy upadłości (decyduje o tym sędzia komisarz i sąd upadłościowy), jednakże nie wszystkie wydatki mogą być uznane za podlegające zwrotowi i w rezultacie ponoszone są przez syndyka z otrzymywanego wynagrodzenia. Należy zwrócić uwagę, że syndyk ponosi w związku z tym ryzyko gospodarcze polegające właśnie na tym, że może nie uzyskać zwrotu niektórych wydatków ponoszonych w celu uzyskania przychodu (wynagrodzenia), a także w związku z przyznawaniem przez sąd wynagrodzenia po zakończeniu wykonywanych przez siebie wdanym postępowaniu czynności. Ponadto syndyk (odpowiednio także zarządca i nadzorca sądowy) odpowiada za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania obowiązków. Czynności w postępowaniach upadłościowych Wnioskodawca wykonuje od kilkunastu lat, organizując do tego celu zespół współpracowników oraz biuro syndyka, a także nawiązując stałą współpracę z firmami, które wspierają tego typu działalność (archiwistyczne, doradztwa prawnego, rzeczoznawców majątkowych itd.). W opinii Wnioskodawcy wykonywanie różnych funkcji (zadań) w postępowaniach upadłościowych ma charakter zarówno zorganizowany, jak i ciągły. Do tej pory przychód z tytułu wykonywania czynności syndyka, nadzorcy sądowego, czy zarządcy kwalifikowany był przez Wnioskodawcę jako przychód z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawca może przychód osiągany z działalności syndyka, nadzorcy sądowego, czy zarządcy opodatkować na zasadzie art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. podatek liniowy) ? Jeżeli nie, to czy sytuacja Podatnika uległaby zmianie, jeżeli w przedmiocie działalności wymieniona zostałaby podklasa 74.14.B - Zarządzanie i kierowanie w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej ?

Zdaniem Wnioskodawcy, wykonywanie przez niego czynności w postępowaniach upadłościowych spełnia przesłanki określone w definicji pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jednocześnie nie zachodzą przesłanki negatywne wykluczające uznanie jej za pozarolniczą działalność gospodarcza (art. 5b tej ustawy). Działalność ta jest bowiem prowadzona we własnym imieniu, bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, odpowiedzialność wobec osób trzecich spoczywa na Wnioskodawcy, nie są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu czasie wyznaczonym przez zlecającego i - wreszcie – Wnioskodawca ponosi ryzyko gospodarcze związane z tą działalnością Stanowisko to poparte jest niedawnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2007 r. (sygn. akt III WSA SA/Wa 4167/06). Sąd w tym wyroku stwierdził:

1.  Wykonywanie działalności gospodarczej wyklucza osiąganie przychodów z tytułu działalności wykonywanej osobiście w sytuacji, gdy przychód jest osiągany w ramach zorganizowanej, powtarzalnej działalności.
2.  Art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy osób, które są np. zatrudnione na podstawie umowy o pracę i dodatkowo są biegłymi sądowymi. Nie dotyczy on natomiast osób, które są biegłymi sądowymi i wykonują jednocześnie wolny zawód. Osoby takie prowadzą bowiem pozarolniczą działalność gospodarczą i osiągany przez nich przychód w związku z wykonywaniem czynności biegłego sądowego jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej. Tym bardziej, że nie jest to przychód jednorazowy, ale stały i powtarzalny.” W opinii Wnioskodawcy przywołany powyżej wyrok odnosi się także do sytuacji osoby wykonującej czynności syndyka, zarządcy i nadzorcy w postępowaniach upadłościowych, tym bardziej, że art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na biegłego sądowego jako taką osobę, do której przepis ten w szczególności ma zastosowanie.

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z powyższym uzasadniony jest pogląd, że prowadzona przez niego działalność w zakresie wykonywania czynności syndyka, zarządcy i nadzorcy sądowego w postępowaniach upadłościowych stanowi pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem może podlegać opodatkowaniu tzw. podatkiem liniowym.

Wnioskodawca konstatuje, iż jeżeli odpowiedź na poprzednie pytanie byłaby negatywna tylko na skutek braku wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podklasy 7414.B wg PKD 2004, to w jego opinii, po uzupełnieniu przedmiotu działalności w ewidencji działalności gospodarczej, spełnione byłyby wszystkie przesłanki do skorzystania z uprawnienia do opodatkowania przychodów podatkiem liniowym.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Regulacje prawne odnoszące się do zasad oraz sposobu powoływania syndyka masy upadłości reguluje wprost ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, wyznaczenie syndyka następuje w formie postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości. Stosownym postanowieniem sąd powierza zatem syndykowi pełnienie określonych funkcji w postępowaniu upadłościowym, których zakres precyzuje ustawa (w tym czynności zarządcze, sprawozdawcze, likwidacja masy upadłości). Również sąd orzeka o wynagrodzeniu syndyka i zwrocie poniesionych przez niego wydatków (art. 162-167 puin.).

Przechodząc na płaszczyznę prawa podatkowego należy stwierdzić, iż ustawodawca w treści art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) wyróżnia jako odrębne źródła przychodów działalność wykonywaną osobiście i pozarolniczą działalność gospodarczą.

Zgodnie z brzmieniem art. 5a pkt 6 ww. ustawy za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Wykładnia literalna tego przepisu implikuje wyłączenie działalności określonej w art. 10 ust. 1 pkt 2 i art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z pojęcia działalności gospodarczej.

W myśl art. 13 pkt 6 powołanej ustawy, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej lub samorządowej, sąd lub prokurator na podstawie właściwych przepisów zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym lub administracyjnym oraz płatników z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10 i inkasentów należności publicznoprawnych a także przychody z tytułu udziału w komisjach powołanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej w wyjątkiem przychodów o których mowa w pkt 9.

Według definicji zawartej w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego pod red. St. Dubisza definiuje pojęcie "zlecić - zlecać" oznacza nałożyć (nakładać) na kogoś obowiązek zrobienia czegoś, powierzyć komuś wykonanie jakiejś pracy (Warszawa 2003 r., s. 1009). Zatem, zgodnie z wykładnią literalną, należy uznać, iż powołanie syndyka na mocy orzeczenia sądu ma charakter „zlecenia” w językowym znaczeniu.

W konsekwencji na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody uzyskiwane przez syndyka należy jednoznacznie zakwalifikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w przepisie art. 13 pkt 6 tej ustawy.

O osobistym charakterze czynności wykonywanych przez syndyka świadczy również okoliczność, iż wykonywanie czynności syndyka jest nieodłącznie związane z jego osobistą odpowiedzialnością - porządkową przed sędzią komisarzem, cywilną (deliktową), stosownie do okoliczności względem masy upadłości, względem upadłego, wierzycieli upadłego lub wierzycieli masy oraz odpowiedzialnością karną i karną skarbową.

Należy podkreślić, iż w świetle obowiązujących ww. ustawy nie ma przeszkód, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą równocześnie wykonywały na zlecenie sądu określone czynności i osiągały z tego tytułu przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 tej ustawy.

Zaliczenie przychodów z tytułu pełnienia funkcji syndyka do kategorii przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza opłacanie podatku dochodowego na zasadach przewidzianych dla przychodów z działalności gospodarczej, w tym także wg. stałej liniowej stawki podatku dochodowego w wysokości 19%. W myśl bowiem art. 9a ust. 2 i art. 30c ustawy, ten sposób opodatkowania dotyczy tylko przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy.

W związku z powyższym okoliczność, czy przedmiot działalności Wnioskodawcy obejmuje podklasę 74.14.B - Zarządzanie i kierowanie w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej nie ma żadnego znaczenia dla prawnopodatkowej kwalifikacji przychodów z tytułu pełnienia funkcji syndyka.

W odniesieniu do powołanego przez Wnioskodawcę wyroku sądu administracyjnego należy podkreślić, iż orzeczenia Sądów nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania do co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W tym stanie rzeczy przedstawione we wniosku stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.