Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1-2.4012.230.2017.1.KK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-07-20
Teza: Zwolnienie od podatku czynności przekazania nieruchomości w zamian za odszkodowanie.
Słowa kluczowe: dostawa; nieruchomości; odszkodowania; przekazanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15 maja 2017 r. (data wpływu 23 maja 2017 r.), uzupełnionym w dniu 18 lipca 2017 r. (data wpływu) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku czynności przekazania nieruchomości w zamian za odszkodowanie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 maja 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek, uzupełniony w dniu 18 lipca 2017 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku czynności przekazania nieruchomości w zamian za odszkodowanie.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W związku z centralizacją rozliczeń podatku od towarów i usług jednostek samorządu terytorialnego Powiat został zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT od dnia 1 stycznia 2014 r. Natomiast Starostwo Powiatowe w X. było zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2016 r.

Powiat rozlicza i składa do właściwego urzędu skarbowego comiesięczne deklaracje VAT-7.

Powiat był właścicielem nieruchomości, oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 169/2, o powierzchni 3,3458 ha. Grunt pod drogą został nieodpłatnie skomunalizowany na rzecz Powiatu ze Skarbu Państwa decyzją Wojewody nr (…) z dnia 4 kwietnia 2003 r.

W momencie, kiedy była wydawana decyzja Wojewody nie istniała jeszcze działka 169/2, a działka 105/2. W 2006 r. działka 105/2 została scalona z działką 105/1. Ze scalenia powstała działka 169, z której wydzielono działki 169/1, 169/2.

W dniu 30 maja 2014 r. Wojewoda wydał decyzję nr (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie mostu przez rzekę w X. wraz z dojazdami w ciągu dróg krajowych nr (…) i (…). Decyzją tą została objęta m.in. nieruchomość oznaczona jako działka nr 169/3, o powierzchni 0,0895 ha, która powstała w wyniku zatwierdzenia tym rozstrzygnięciem podziału działki nr 169/2, położona w Gminie X., obręb (…), Powiat X.

Na mocy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zwanej "specustawą drogową”, z dniem wydania Wojewoda nadał wskazanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia \`(...)\` nr (…) Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił powyższą decyzję Wojewody m.in. w części dotyczącej mapy przedstawiającej linie rozgraniczające teren inwestycji.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 4c specustawy drogowej z dniem \`(...)\`, tj. z dniem, w którym powyższa decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, a ograniczone prawa rzeczowe ustanowione na tej nieruchomości wygasły.

Z treści księgi wieczystej nr (…), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w X. Wydział V Ksiąg Wieczystych wynika, że w dniu w którym powyższa decyzja Wojewody X. stała się ostateczna właścicielem nieruchomości był Powiat.

Pismem z dnia … nr (…) Wojewoda X. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. Wojewoda X. powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 17 marca 2017 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy, w którym określił wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę 53.785,00 zł.

Pismem z dnia 30 marca 2017 r. Wojewoda poinformował strony przedmiotowego postępowania o sporządzeniu operatu szacunkowego i zebraniu pełnego materiału dowodowego.

Zgodnie z opisem zawartym w operacie szacunkowym przedmiotowa nieruchomość gruntowa położona jest bezpośrednio przy drodze krajowej nr (…) w sąsiedztwie terenów zabudowanych i niezabudowanych, ogródków działkowych i jeziorka. Działka stanowi teren płaski, w kształcie wydłużonego prostokąta. Działka jest zabudowana, dobrze doświetlona.

Działka nie jest w sposób widoczny oznaczona w terenie. Stanowi drogę. Jej powierzchnię w części pokrywa nawierzchnia asfaltowa (505 m2) oraz chodnik z nawierzchni z asfaltu lanego (202 m2). Brak uzbrojenia i składników roślinnych.

W operacie szacunkowym z dnia 17 marca 2017 r. rzeczoznawca majątkowy wskazał, iż w dniu wydania przez Wojewodę decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nieruchomość nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie wydano dla niej decyzji o warunkach zabudowy, natomiast z analizy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr (…) ze zm., wynika, że nieruchomość położona była na terenie przeznaczonym pod drogi powiatowe.

Decyzją nr (…) z \`(...)\` Wojewoda ustalił na rzecz Powiatu odszkodowanie w kwocie 53.785,00 zł za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 169/3, o powierzchni 0,0895 ha, która powstała z podziału działki nr 169/2, położoną w gminie, której własność przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa oraz zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do zapłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dniu licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W dniu otrzymania odszkodowania zgodnie z decyzją Wojewody z dnia \`(...)\` Powiat wystawi fakturę VAT dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w \`(...)\` w kwocie 53.785,00 zł z tytułu odszkodowania za przejęcie prawa własności przedmiotowej nieruchomości przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej.

Na fakturze VAT zostanie zastosowane zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o podatku VAT.

Przy nabyciu działki, będącej przedmiotem wywłaszczenia, nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Nabycie na własność działki w drodze decyzji administracyjnej nastąpiło w 2003 r.

Działka stanowiąca drogę nie była udostępniana osobom trzecim na podstawie np. umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy cywilnoprawnej o podobnym charakterze.

Powiat poniósł wydatki na ulepszenie drogi, tj. na pokrycie jej części nawierzchnią asfaltową, ale w stosunku do tych wydatków nie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Droga nigdy nie była wykorzystywana przez Powiat do czynności opodatkowanych.

W uzupełnieniu wniosku Powiat wskazał, że w operacie szacunkowym z dnia \`(...)\` rzeczoznawca majątkowy wskazał „(\`(...)\`) Działka nie jest w sposób widoczny oznaczona w terenie. Stanowi drogę. Jej powierzchnię w części pokrywa nawierzchnia asfaltowa oraz chodnik z nawierzchni z asfaltu lanego. Brak uzbrojenia. Budynki - brak. Budowle: droga - nawierzchnia asfaltowa - pas szerokości 5m na długości 101m. Powierzchnia 505 m2, stan zły, stopień zużycia: Sz=50%. Chodnik - nawierzchnia asfalt lany, pas szerokości 2m na długości 101m. Powierzchnia 202m2 stan działki zły, stopień zużycia: Sz=50% (\`(...)\`).”

Dokonujący dostawy poniósł wydatki na ulepszenie budowli w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej, jednak przy ulepszeniu wywłaszczonemu nie służyło prawo do odliczeń.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy przyznane decyzją Wojewody odszkodowanie, które otrzyma Powiat z tytułu wywłaszczenia nieruchomości 169/3, zabudowanej drogą o nawierzchni asfaltowej i chodnikiem o nawierzchni z asfaltu lanego, będzie mogło podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowanie, które otrzyma Powiat z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zabudowanej, w opisanej sytuacji będzie mogło skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Przy nabyciu nieruchomości, będącej przedmiotem wywłaszczenia, nie przysługiwało Powiatowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Nabycie na własność przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej.

„Powiat nie ponosił wydatków na ulepszenie nieruchomości, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego”. Droga nigdy nie była wykorzystywana przez Powiat do czynności opodatkowanych.

W przypadku dostawy towarów, której przedmiotem są budowie trwale z gruntem związane z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Artykuł 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii, o czym stanowi art. 2 pkt 6 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Stawka podatku – zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże w myśl art. 146a pkt 1 tej ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Od zasady opodatkowania według stawki podstawowej przewidziano jednak pewne wyjątki. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług ujęte zostały w art. 43 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

W art. 2 pkt 14 ustawy ustawodawca określił, co należy rozumieć pod pojęciem „pierwszego zasiedlenia”. Zgodnie z tym przepisem przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Należy zwrócić uwagę, że przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1 z późn. zm.), posługują się pojęciem „pierwszego zasiedlenia”, jednakże nie definiują tego pojęcia oraz nie wprowadzają dodatkowych warunków go określających.

W konsekwencji zarówno zgodnie z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE oraz w świetle utrwalonego w tej materii orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pierwsze zasiedlenie budynku należy rozumieć szeroko jako „pierwsze zajęcie budynku, używanie”. W efekcie, aby w tej sytuacji można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, jego używania, w tym również na potrzeby własnej działalności gospodarczej.

Zgodnie jednak z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:

1.  dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;
2.  dostawa terenu budowlanego.

Jak stanowi art. 12 ust. 2 zdanie drugie Dyrektywy 2006/112/WE, państwa członkowskie mogą określić szczegółowe zasady stosowania kryterium, o którym mowa w ust. 1 lit. a), do przebudowy budynków oraz zdefiniować pojęcie „gruntu związanego z budynkiem”.

Tym samym państwa członkowskie mają możliwość określenia szczegółowych zasad stosowania kryterium pierwszego zasiedlenia jedynie w odniesieniu do sprecyzowanej kategorii czynności, tj. przebudowy budynków.

„Pierwsze zasiedlenie” budynku (po jego wybudowaniu) należy rozumieć szeroko jako pierwsze zajęcie budynku, używanie, w tym również na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Powyższa kwestia przedstawia się inaczej w sytuacji, gdy budynek został ulepszony, a wydatki na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej obiektu. Wówczas bowiem, aby nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynku – zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy w zw. z art. 12 ust. 2 zdanie drugie Dyrektywy 2006/112/WE – musi dojść do oddania obiektu po ulepszeniu do użytkowania w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu (np. w najem).

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b), nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (ust. 7a ww. artykułu).

Należy ponadto wskazać, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane regulacje prawne stwierdzić należy, że w sytuacji przekazania w zamian za odszkodowanie nieruchomości zabudowanej drogą o nawierzchni asfaltowej i chodnikiem, czynność tę uznać należy – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże zwolnioną od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. Należy wskazać, że mimo poniesionych wydatków na ulepszenie przewyższających 30% wartości początkowej, Powiat spełnił przesłanki, o których mowa w pkt 10a powołanej podstawy prawnej, gdyż przy nabyciu oraz przy ulepszeniu przedmiotowych obiektów nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Tym samym stanowisko uznano za prawidłowe.

Należy wskazać, że analiza przepisów ustawy Prawo budowlane nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z powyższym niniejszą interpretację wydano przy założeniu, że obiekty, o których mowa we wniosku, stanowią budowle w rozumieniu ww. ustawy Prawo budowlane.

Końcowo należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana w oparciu o przedstawione we wniosku zdarzenia przyszłe, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.