Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-191/13/DSZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-05-16
Teza: Jakkolwiek kwota zapłaconego podatku od spadków i darowizn co do zasady może zostać uznana za koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, o tyle zasada ta nie znajdzie w przedmiotowej sytuacji zastosowania. Podatek ten został bowiem zapłacony w związku z udziałem nabytym po matce Wnioskodawcy, którego zbycie nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: dochód; lokal-lokal mieszkalny; nabycie; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; podatek-podatek od spadków i darowizn; przychód-źródła przychodu; sprzedaż; spłata
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione w złożonym w dniu 18 lutego 2013 r. (data wpływu) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 lutego 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku przedstawiony został następujący stan faktyczny.

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. dokonał podziału spadku po matce Wnioskodawcy zmarłej 21 listopada 1988 r. i po ojcu Wnioskodawcy zmarłym 16 marca 2011 r. w postaci lokalu mieszkalnego, będącego współwłasnością rodziców. Lokal, na podstawie ugody spadkobierców został przyznany Wnioskodawcy pod warunkiem dokonania jednorazowej spłaty na rzecz pozostałych uczestników postępowania.

Biorąc pod uwagę wartość mieszkania ustaloną na 250.000,00 zł Sąd ustalił następujące kwoty spłat: 39.062,50 zł dla drugiej żony ojca Wnioskodawcy oraz po 70.312,50 zł dla dwóch sióstr Wnioskodawcy.

Z uwagi jednak na spadek popytu na mieszkania, szczególnie stare, zbudowane przez II wojną światową, ww. lokal udało się sprzedać za kwotę 225.000,00 zł. Nowe kwoty udziałów ustalono w wysokości 35.156,25 zł oraz 63.281,25 zł.

Wskazane kwoty Wnioskodawca natychmiast wypłacił gotówką wszystkim spadkobiercom. Uzgodniono, iż podatek dochodowy od sprzedaży ww. mieszkania każdy z nich zapłaci indywidualnie, każdy za siebie.

Wnioskodawca informuje, iż podatek od spadku nabytego postanowieniem Sądu z dnia 7 lipca 2009 r. po zmarłej matce w kwocie 1334 zł został uiszczony w dniu 13 stycznia 2010 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy spadkobiercy mogą indywidualnie rozliczyć się z podatku, każdy za swoją część dochodu ze sprzedaży mieszkania?
2.  Czy Wnioskodawca oraz jego rodzeństwo może odliczyć od podatku podatek już wpłacony od spadku po matce?

Zdaniem Wnioskodawcy, każdy ze spadkobierców winien indywidualnie rozliczyć się z dochodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania. Tylko w taki sposób będą mieli oni wtedy możliwość odliczenia przysługujących im ulg.

Z kolei, odliczenie podatku już wpłaconego od spadku po zmarłej matce przyznanego postanowieniem sądu w dniu 7 lipca 2009 r., w opinii Wnioskodawcy pozwoli uniknąć podwójnego opodatkowania spadku po niej. Po śmierci żony, ojciec Wnioskodawcy mieszkał sam przez pewien czas, zanim powtórnie się ożenił.

Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Wnioskodawcy. Natomiast w zakresie odnoszącym się do pozostałych spadkobierców wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i ww. praw majątkowych decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu ma moment jej nabycia.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. dokonał podziału spadku po matce Wnioskodawcy zmarłej 21 listopada 1988 r. i po ojcu Wnioskodawcy zmarłym 16 marca 2011 r. w postaci lokalu mieszkalnego, będącego współwłasnością rodziców. Lokal, na podstawie ugody spadkobierców został przyznany Wnioskodawcy pod warunkiem dokonania jednorazowej spłaty na rzecz pozostałych uczestników postępowania.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że stosownie do art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Zgodnie z art. 924 i 925 ww. ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Z instytucją działu spadku mamy więc do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadłyby poszczególnym spadkobiercom i nie zmienia tego fakt, że dział spadku jest czynnością wtórną do nabycia spadku. Tak więc, na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

W wyniku dokonania działu spadku możliwy jest podział majątku spadkowego polegający na przyznaniu rzeczy lub praw jednej osobie przy jednoczesnym zobowiązaniu dokonania spłat na rzecz pozostałych współspadkobierców. Wówczas osoba otrzymująca w całości daną rzecz lub prawo nabywa jej część ponad posiadany i przysługujący jej udział w rzeczy lub prawie.

Jeżeli zatem w drodze działu spadku spadkobierca nabywa nieruchomość ponad wielkość udziału, który uprzednio otrzymał w spadku, to nabycie takie, w części przekraczającej udział w spadku należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny do powołanych powyżej przepisów stwierdzić należy, że prawo własności do przedmiotowego lokalu Wnioskodawca nabył w części w 1988 r. w drodze spadku po matce, w części w 2011 r. w drodze spadku po ojcu oraz w części w 2012 r. w drodze działu spadku.

W konsekwencji jego sprzedaż w części nabytej w drodze spadku po zmarłej matce nie stanowi dla Wnioskodawcy źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu z uwagi na upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym.

Z kolei pozostały przychód, przypadający na udziały nabyte w 2011 r. i w 2012 r. w drodze spadku po ojcu oraz działu spadku podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2009 r.

Przy czym zaznaczyć należy, że zobowiązanym do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w przedmiotowej sytuacji, obliczonego zgodnie z zasadami przedstawionymi poniżej, będzie wyłącznie Wnioskodawca – właściciel zbywanej nieruchomości, osiągający ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, przychód podlegający opodatkowaniu, a nie wszyscy spadkobiercy proporcjonalnie do przysługujących im udziałów we spadku.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ww. brzmieniu, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Jak stanowi ust. 4 ww. przepisu po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:

1.  dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2.  dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Z kolei stosownie do jego ust. 5 dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

Artykuł 30e ust. 2 ww. ustawy stanowi, że podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. (art. 19 ust. 1 ww. ustawy).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy.

Innymi słowy, sam fakt poniesienia przez podatnika danego wydatku nie upoważnia jeszcze do zaliczenia go do ogółu kosztów poniesionych w związku z dokonywanym zbyciem. Niewystarczające jest subiektywne przekonanie podatnika, iż poniesiony został przez niego określony koszt. Każdy wydatek musi zostać oceniony przede wszystkim z punktu widzenia racjonalności i być zasadny z punktu widzenia obrotu daną nieruchomością.

Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d ww. ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość nakładów o których mowa w ust. 6d ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Mając zatem na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz zacytowane powyżej przepisy stwierdzić należy, że jakkolwiek kwota zapłaconego podatku od spadków i darowizn co do zasady może zostać uznana za koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, o tyle zasada ta nie znajdzie w przedmiotowej sytuacji zastosowania. Podatek ten został bowiem zapłacony w związku z udziałem nabytym po matce Wnioskodawcy, którego zbycie nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W efekcie, stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w niniejszym wniosku uznać należy za nieprawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.