Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.666.2025.2.JK3
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-10
Teza: Umorzenie oraz zwrot środków na podstawie ugody z
Bankiem.
Słowa kluczowe: banki
kredyt-kredyt hipoteczny
ugody
umorzenie
zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest
    prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 lipca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go
    Pani - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 17 sierpnia 2025 r. Treść wniosku jest
    następująca:
    Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

    Jest Pani osobą fizyczną, która w październiku 2006 roku zawarła z (...), zwanej dalej -
    Bankiem umowę kredytu indeksowanego we frankach szwajcarskich na zakup mieszkania
    położonego w Polsce celem zabezpieczenia własnych potrzeb mieszkaniowych (jednego
    gospodarstwa domowego), dalej: (,,Klient”, „Kredytobiorca”, ,,Wnioskodawca”). Zaciągnęła
    Pani kredyt na jedną inwestycję, której jest Pani jedynym właścicielem. Zgodnie z umową
    spłata kredytu wraz z odsetkami nastąpi w 360 równych miesięcznych ratach kapitałowo-
    odsetkowych. Kredytobiorca ustanowił na nieruchomości na rzecz Banku hipotekę
    kaucyjną w złotych polskich do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu dla zabezpieczenia
    spłaty kapitału kredytu, odsetek, opłat, prowizji i innych należności mogących powstać w
    wykonaniu niniejszej umowy, w szczególności różnic kursowych.
    Zgodnie z umową ,,każdorazowo wypłacana kwota złotych polskich, zostanie przeliczona
    na walutę, do której indeksowany jest Kredyt według kursu kupna waluty Kredytu
    podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez
    (...) Bank, obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez Bank. Kursy kupna określa się
    jako średnie kursy złotego do danych walut ogłaszane w tabeli kursów średnich NBP
    minus marża kupna. Kursy sprzedaży określa się jako średnie kursy złotego do danych
    walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży. Do wyliczenia
    kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielonych przez (...) Bank stosuje
    się kursy złotego dodanych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu
    roboczym skorygowane o marże kupna sprzedaży (...) Bank S.A.”
    W związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi, możliwością wytoczenia powództw
    cywilnych przez klientów, które w zdecydowanej większości spraw sądy powszechne
    uwzględniają powództwa wnoszone przez kredytobiorców, uznając, że postanowienia
    Umów stanowią klauzule abuzywne i/lub że Umowy powinny być unieważnione, Bank (...).
    zaproponował możliwość zawarcia ugody w odniesieniu do zawartej Umowy kredytu
    (dalej: „Ugoda”).
    W marcu 2025 roku podpisała Pani ugodę kredytową z Bankiem BPH (...)
    Zgodnie z zawartą Ugodą Kredytobiorca jest świadomy, że Umowa zawiera postanowienia
    podobne lub identyczne z postanowieniami uznawanymi przez sądy powszechne za
    postanowienia abuzywne (niedozwolone) (na podstawie art. 385 i następnych Kodeksu
    cywilnego) albo nieważne (na podstawie ogólnych przepisów prawa polskiego), lub w
    odniesieniu do których kierowane są takie zarzuty, w tym przez organy administracji
    publicznej (w szczególności Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów), w tym
    zakresie rzekomo niepełnego lub nieodpowiedniego poinformowania konsumenta o
    ryzyku walutowym (w szczególności o jego nieograniczonym charakterze).
    W związku z tym, że Klient mógłby dochodzić roszczeń wobec Banku (w tym roszczeń o
    stwierdzenie nieważności Umowy oraz roszczeń pieniężnych na tej podstawie), Bank
    zaproponował możliwość zawarcia Ugody.
    Na podstawie zawartej Ugody zostało wskazane aktualne na dzień określony w Ugodzie
    zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku wyrażone w walucie obcej, jak również wartość
    aktualnego zadłużenia Klienta wobec Banku wyrażona w PLN - po przeliczeniu tej wartości
    według średniego kursu wymiany waluty obcej do PLN ogłoszonego przez Narodowy Bank
    Polski w dniu roboczym wskazanym w Ugodzie.
    W wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz klienta kwotę 162.500,01 PLN. Na dzień
    sporządzenia Ugody Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 269.274,63 PLN i 1,35 CHF. Na
    dzień sporządzenia Ugody aktualne zadłużenie klienta wobec Banku na podstawie Umowy
    wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie 11.899,13 CHF, na kwotę którą składają się:
        kapitał kredytu pozostający do spłaty - 11.888,79 CHF,
        odsetki umowne od kapitału kredytu - 10,34 CHF,
        pozostałe odsetki, opłaty i koszty - 0,00 CHF.

    Wartość aktualnego zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF
    Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 20 lutego 2025 r. w wysokości
    4,4313 PLN/CHF, wynosi łącznie 52.728,61.
    Ponadto, w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z
    Umowy Kredytu lub w związku z nią, na mocy Ugody - poza Umorzeniem zadłużenia
    (kwota umorzona przez Bank 56.747,09 PLN) Bank zobowiąże się do zapłaty (zwrotu) na
    rzecz Klienta kwoty 50.308,04 w PLN w terminie wskazanym w Ugodzie (dalej: „Zwrot”) i
    kwoty 783,34 PLN wynikającej z nadpłaconej raty kredytu za marzec 2025 r. - kwoty
    zostały zwrócone przelewem bankowym.
    Kredytobiorca na podstawie zawartej Ugody otrzymuje w ramach Zwrotu część środków
    pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy kredytowej przekazał na rzecz Banku, w
    szczególności w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego kredytu.
    Zwroty są i będą rozliczane poprzez faktyczną wypłatę środków pieniężnych na rachunek
    bankowy Klienta. Bank oraz Kredytobiorca oświadczają na gruncie Ugody, że decydują się
    na zawarcie Ugody w celu:
    a) całkowitego umorzenia pozostałej do spłaty kwoty kapitału kredytu wynikającej z
      Umowy.
    b) pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń Stron poprzez zapłatę (Zwrot) przez
      Bank na rzecz Klienta kwoty uzgodnionej w Ugodzie,
    c) zrzeczenia się przez Klienta roszczeń wobec Banku w związku z zawarciem i
      wykonywaniem Umowy (na dotychczasowych warunkach) ponad kwotę zapłaty
      (Zwrotu) na rzecz Klienta uzgodnioną w Ugodzie i zrzeczenia się przez Bank wszelkich
      dalszych roszczeń w związku z zawarciem i wykonaniem Umowy.
    Pragnie Pani poinformować, że nie otrzymała z Banku PIT-11 oraz nigdy nie korzystała
    umorzenia wierzytelności.
    Uzupełnienie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    Umowa kredytu została zawarta z (...) Bank (...) zwaną dalej Bankiem.
    Zgodnie z § 3 pkt 3 ugody ,,Wartość aktualnego zadłużenia w PLN po przeliczeniu go
    według średniego kursu CHF NBP opublikowanego w dniu 20 lutego 2025 r. wynosi 4,4313
    PLN/CHF, wynosi łącznie: 52.728,61 PLN.
    Zgodnie z § 3 pkt 2 ugody aktualne zadłużenie Klienta wobec Banku na podstawie umowy
    wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie 11.899,13 CHF, na którą to kwotę składają się:
    a) kapitał kredytu pozostający do spłaty: 1.888,79 CHF,
    b) odsetki umowne od kapitału kredytu: 10,34 CHF,
    c) pozostałe odsetki, opłaty i koszty: 0,00 CHF.
    Zgodnie z § 2 pkt 1 lit. a ugody klient wyraźnie, świadomie i dobrowolnie w pełni zrzeka
    się, odstępuje od i rezygnuje z powoływania się na niedozwolony charakter jakichkolwiek
    postanowień Umowy lub jej nieważność.
    Bank wypłacił Pani kwotę zwrotu - był to zwrot środków, które zostały wpłacone do banku
    tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia
    zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za
    nadpłatę kredytu.
    Zgodnie z § 3 pkt 1 ugody ,,W wykonaniu umowy Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę
    162.500,01 PLN. Na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę
    269.274,63 PLN i 1,35 CHF. Klient potwierdza, że Bank wypłacił kwotę, o której mowa w
    zdaniu pierwszym oraz że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w

    wykonaniu Umowy, uznaje uprawnienie Banku dootrzymania tych kwot i nie zgłasza
    żadnych roszczeń względem tych kwot, bez uszczerbku dla rozliczenia, o którym mowa w
    § 3 pkt 4 poniżej”.
    Zgodnie z § 3 pkt 4 ugody ,,w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron
    wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty Zwrotu (...)”.
    Bank dokonał zwrotu kwot wpłaconych przez Panią.
    Pytania
    1. Czy w związku z opisanym w stanie faktycznym zawarciem Ugody i dokonaniem
      Zwrotu przez Bank na rzecz Kredytobiorcy, po stronie Kredytobiorcy powstaje
      przychód podatkowy z tytułu otrzymania Zwrotu?
    2. Czy kwota umorzenia, wynikająca z tytułu umowy ugody dotyczącej kredytu
      frankowego, otrzymanego na potrzeby mieszkaniowe, jest zwolniona z opodatkowania
      podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1
    Pani zdaniem w związku z opisanym w stanie faktycznym zawarciem Ugody i dokonaniem
    Zwrotu przez Bank na rzecz Kredytobiorcy, po stronie Kredytobiorcy nie powstaje
    przychód podatkowy z tytułu otrzymania Zwrotu.
    Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2
    Pani zdaniem kwota umorzenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym,
    ponieważ spełnia Pani warunki do zaniechania poboru podatku, o których mowa w
    Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego
    od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym
    na cele mieszkaniowe.
    Uzasadnienie Pani stanowiska w zakresie pytania nr 1
    Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym
    podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku
    oraz objętych zaniechaniem poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o PIT, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy
    art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie
    stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich
    uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę
    przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
    Katalog źródeł przychodów, których osiągnięcie powoduje powstanie obowiązku
    podatkowego w PIT, został zawarty w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem:
    „źródłami przychodów są:
    1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w
    rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,
    praca nakładcza, emerytura lub renta;
    2) działalność wykonywana osobiście;
    3) pozarolnicza działalność gospodarcza;
    4) działy specjalne produkcji rolnej;
    5) (uchylony);
    6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym
    charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej

    oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie
    działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z
    działalnością gospodarczą;
    7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych
    niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
    8) odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
    a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
    b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz
    prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
    c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
    d) innych rzeczy,
    - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało
    dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych
    określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w
    którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku,
    licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te
    odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
    8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;
    8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;
    9) inne źródła.”
    Jak wynika z powyższego, źródłem przychodów są również „inne źródła”. Katalog
    przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym. Zarówno w orzecznictwie, jak i
    doktrynie wskazuje się, że zaliczyć należy do niego wyłącznie te przychody, które rodzą
    obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o PIT, ale nie mogą być przyporządkowane do
    żadnego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b tejże ustawy [tak np. W.
    Modzelewski, M. Słomka (red.), Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, wyd. 17, Warszawa 2022].
    Stosownie bowiem do art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których
    mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się „w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci
    członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi
    jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
    emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia
    emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym
    także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
    pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z
    tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
    dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych
    w art. 12-14 i art. 17.”
    Mając na uwadze powyższe, należy zbadać, czy w związku z dokonaniem Zwrotu, po
    stronie Kredytobiorcy powstaje przychód z innych źródeł w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    W tym celu, przed przejściem do analizy, czy w przedmiotowym stanie faktycznym
    powstaje przychód z innych źródeł na gruncie ustawy o PIT, w pierwszej kolejności należy
    ustalić, czy w opisanych okolicznościach mamy w ogóle do czynienia z powstaniem po
    stronie Kredytobiorcy przychodu w rozumieniu ustawy o PIT.
    Przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, „z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust.
    1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów

    finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub
    postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości
    pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń.”
    Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o PIT, przychodem są zatem:
    a) w przypadku pieniędzy i wartości pieniężnych - kwoty i wartości otrzymane lub
    postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym;
    b) w przypadku otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń -
    wartości otrzymanych świadczeń [J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób
    fizycznych. Komentarz. Wyd. 18, Warszawa 2017].
    Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wskazuje się, że elementem istotnym dla uznania
    danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego
    przysporzenia majątkowego. O uzyskaniu przychodu można mówić zatem jedynie w
    sytuacji, gdy podatnik uzyskuje rzeczywistą korzyść majątkową - czy to na skutek
    otrzymania określonych wartości majątkowych zwiększających jego aktywa (pieniędzy,
    wartości pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy
    określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań.
    Oznacza to, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota generuje powstanie po jego
    stronie przychodu podatkowego dla celów PIT. Nie wystarczy bowiem zidentyfikowanie
    strumienia pieniądza, który płynie w kierunku podatnika. Konieczne jest ustalenie, że
    mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się
    podatnika (przyrost w jego majątku).
    Powyższe stanowisko potwierdzają sądy administracyjne oraz organy podatkowe.
    Przykładowo:
        Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: „NSA”) w wyroku z 29 listopada 2018 r., sygn.
        akt II FSK 799/18, stwierdził, że: „Mimo, że nie wynika to wprost z brzmienia
        przepisu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
        takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w
        istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć
        charakter definitywny.”
        Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „KIS”) w interpretacji indywidualnej z
        3 marca 2022 r., sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.905.2021.5.MAP, wskazał, że:
        „Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zatem
        dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w
        następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym
        przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. (...) Wobec
        tego do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie
        zalicza się kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów nakładów własnych
        poczynionych za inny podmiot (...).”
        Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 1 sierpnia 2022 r., sygn. 0114-KDIP2-
        2.4011.492.2022.2.IN zwrócił uwagę, że: „Przychód podatkowy jest w istocie
        określonym przyrostem majątkowym i jego otrzymanie musi mieć charakter
        definitywny. O zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej
        osoby decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w
        sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika, którymi może on

        rozporządzać. Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia,
        które nie mają charakteru zwrotnego.”
    Powyższe potwierdza, że pomimo tego, że w literalnym brzmieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    PIT wskazuje, że przychodem są wszelkie pieniądze i wartości pieniężne otrzymane przez
    podatnika, nie każda otrzymana przez podatnika kwota generuje powstanie po jego
    stronie przychodu podatkowego dla celów PIT.
    W szczególności, do powstania przychodu skutkującego realnym przysporzeniem
    majątkowym nie dochodzi w przypadku zwrotu wydatków na rzecz podatnika. W takiej
    sytuacji koszty w pierwszej kolejności są ponoszone (finansowane) z własnych środków
    podatnika, a następnie są mu zwracane, w konsekwencji czego po stronie podatnika nie
    powstaje rzeczywiste przysporzenie majątkowe, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego
    uszczuplenia w jego majątku.
    O braku przysporzenia majątkowego w takich sytuacjach wypowiadały się sądy
    administracyjne, w tym NSA w wyroku z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2253/15, w
    którym Sąd stwierdził, że: „Opodatkowaniu podlega wyłącznie definitywne przysporzenie
    (art. 1, art. 9 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f.), a w przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie
    dochodzi do zwiększenia aktywów (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał).
    Nie ma więc przedmiotu opodatkowania.”
    Takie stanowisko zajął również przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
    w wyroku z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Po 336/19.
    Reasumując powyższe rozważania, nie każdy strumień środków pieniężnych płynących w
    kierunku podatnika powinien być traktowany jako zdarzenie skutkujące osiągnięciem
    przychodu podatkowego dla celów PIT. Przychód w rozumieniu ustawy o PIT jest
    określonym - realnym i wymiernym - przyrostem majątkowym, którego powstanie musi
    mieć charakter definitywny.
    Brak powstania przychodu po stronie Kredytobiorców z tytułu otrzymania Zwrotu
    Odnosząc powyższe reguły do rozważanego stanu faktycznego, w Pani ocenie, dla
    ustalenia, czy w przedmiotowym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym dochodzi do
    powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, w pierwszej kolejności
    istotne jest odniesienie się do pojęcia instytucji „ugody”.
    Instytucja ugody jako jednego z typów umowy jest regulowana przepisami Kodeksu
    cywilnego. Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego, przez ugodę „strony czynią sobie
    wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu,
    aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich
    wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.”
    Cytowana powyżej definicja pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne ugody:
    a) ugoda może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku
      prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku;
    b) celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu;
    c) strony ugody dążą do osiągnięcia tego celu przez wzajemne ustępstwa (w literaturze
      przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy podmiot
      rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje
      od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów,
      zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.).
    Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną
    ugody. Ugodę zalicza się do kategorii umów ustalających i następczych, tj. mających na
    celu nadanie już istniejącemu stosunkowi prawnemu cechy pewności i bezsporności.
    Ugoda może zmierzać do potwierdzenia treści już istniejącego stosunku prawnego, jak i

    zmieniać bądź rozwiązywać ten stosunek. Natomiast nie może ona kreować nowego
    stosunku prawnego [K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny.
    Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022].
    Takie stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z 4 lutego
    2004 r., sygn. akt I CK 178/03, w którym Sąd wskazał, że: „Literalne brzmienie przepisu, w
    którym zawarto legalną definicję ugody, jednoznacznie uzasadnia wniosek, iż o ugodzie
    można mówić jedynie w sytuacji, gdy reguluje ona prawa i obowiązki stron (w celu
    usunięcia wątpliwości lub sporu) - przy czynieniu wzajemnych ustępstw - w ramach
    istniejącego już stosunku prawnego. Ugoda nie może natomiast kreować nowego
    stosunku prawnego między stronami.”
    Dokonanie Zwrotu przez Bank jest zatem konsekwencją zgodnego uznania przez Bank i
    Kredytobiorcę, że część postanowień umownych w ramach łączącej strony Umowy
    mogłaby być przedmiotem sporu, a w konsekwencji zawarcie Ugody jest zasadne,
    natomiast Kredytobiorcy należy się zwrot określonej kwoty (Zwrot).
    W świetle powyższego, mając na uwadze elementy konstrukcyjne instytucji ugody, tj. w
    szczególności fakt, że ugoda nie kreuje nowego stosunku prawnego i jest zawierana
    niejako „na tle” pierwotnego stosunku prawnego, w Pani ocenie rozliczenia z tytułu Ugody
    dla celów PIT nie powinny być rozpatrywane w oderwaniu od rozliczeń dokonywanych
    pomiędzy Bankiem a Kredytobiorcą na podstawie Umowy. Z uwagi na powyższe należy
    zwrócić uwagę, że w związku z zawarciem Ugody otrzymuje Pani jedynie niejako
    ekwiwalent środków pieniężnych, które wcześniej na mocy Umów przekazał na rzecz
    Banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego Kredytu.
    Potwierdzeniem powyższego jest wskazany w opisie stanu faktycznego fakt, że wskutek
    dokonania Zwrotu w łącznym rozliczeniu Umowy i Ugody - nie dojdzie do sytuacji, w której
    uiściłaby Pani na rzecz Banku kwotę niższą aniżeli kwota finansowania otrzymana od
    Banku w PLN (kwota kapitału Kredytu). Tym samym, Zwrot dotyczy jedynie kwot
    uiszczonych przez Kredytobiorcę na rzecz Banku przewyższających wartość kapitału
    kredytu otrzymanego przez Kredytobiorcę.
    W konsekwencji - Pani zdaniem - w ramach analizowanego stanu faktycznego otrzymuje
    jedynie środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Pani
    własnych środków. Zatem kwoty te nie powodują faktycznego przyrostu mojego majątku,
    a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia majątku.
    W konsekwencji, Pani zdaniem, taka operacja nie spełnia celu i podstawowej przesłanki
    przychodu, jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów,
    ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Tym samym, nieuzasadnione byłoby
    opodatkowanie PIT kwot otrzymywanych na mocy Ugody tytułem Zwrotu jako
    niespełniających definicji „przychodu”.
    Podsumowując, w analizowanym przypadku po Pani stronie nie dochodzi do powstania
    przysporzenia majątkowego. W tym wypadku następuje jedynie wypłata środków
    pieniężnych będących ekwiwalentem wydatków poniesionych uprzednio przez Klienta na
    rzecz Banku w związku z wykonywaniem Umowy, co przesądza o tym, że do przychodów
    podlegających opodatkowaniu PIT nie powinno zaliczać się kwot uzyskanych z tego tytułu.
    Ponadto brak powstania przychodu podatkowego w odniesieniu do zwrotu - na mocy
    zawartej ugody - środków odpowiadających uprzednio uregulowanym należnościom
    wynikającym z umowy kredytu został potwierdzony przez Dyrektora KIS w wydawanych
    interpretacjach podatkowych.
    Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 9 marca 2023 r. o nr 0114-KDIP3-
    1.4011.4.2023.1.MS2 Dyrektor KIS wskazał, że:
    „Zatem w analizowanej sprawie należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że po stronie
    Kredytobiorców nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego z tytułu
    otrzymanego Zwrotu. Jak słusznie Państwo zauważyli w związku z zawarciem Ugody

    Kredytobiorca otrzymuje niejako ekwiwalent środków pieniężnych, które wcześniej na
    mocy Umowy Klient przekazał na rzecz Banku (...). W konsekwencji, można uznać za
    Państwem, że taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku
    podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów”.
    Analogicznie stanowisko zostało zaprezentowane przez Dyrektora KIS w interpretacji
    indywidualnej z 28 kwietnia 2023 r. o nr 0114-KDIP3-2.4011.243.2023.1.MN:
    „(...) w analizowanej sprawie na podstawie ugody dojdzie do zmiany waluty zadłużenia
    Kredytobiorcy, a po zmianie waluty zadłużenia i dokonaniu rozliczenia, zadłużenie
    Kredytobiorcy wobec Banku z tytułu Umowy jest w pełni zaspokojone i występuje kwota
    do zwrotu Kredytobiorcy, tj. nadpłata (Zwrot). Co więcej, przyjęty sposób ustalania
    wysokości Zwrotu nie doprowadzi do sytuacji, w której na skutek zmiany waluty
    zadłużenia dokonania Zwrotu, Kredytobiorca - w łącznym rozliczeniu Umowy i Ugody -
    uiściłby na rzecz Banku kwotę niższą aniżeli otrzymana od Banku kwota finansowania
    (kwota kapitału Kredytu).
    Skoro zatem mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń, a
    nadpłata powstała do zwrotu wynika jedynie z przewalutowania kredytu, to należy uznać,
    że po stronie Wnioskodawcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego z
    tytułu otrzymanego Zwrotu. W przypadku zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej
    umowy kredytowej klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał - zwrot zapłaconych
    Bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający
    opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo.”
    Podobnie w interpretacji indywidualnej z 1 lipca 2020 r., sygn. 0112-KDIL2-
    1.4011.397.2020.1.AMN Dyrektor KIS wskazał, że: „zwrot zapłaconych Bankowi kwot
    dokonywany przez Bank na rzecz Klienta wskutek unieważnienia umowy kredytowej nie
    stanowi przysporzenia po stronie kredytobiorcy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych, ponieważ po stronie kredytobiorcy w związku z
    dokonanym zwrotem nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Jak słusznie zauważył
    Wnioskodawca, w przypadku zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej umowy
    kredytowej Klient otrzyma z powrotem swój kapitał (zwrot zapłaconych Bankowi kwot).
    Kwoty te będą stanowiły jedynie zwrot poniesionych wcześniej kosztów. Nie ma zatem
    podstaw, aby uznać je za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych
    otrzymana kwota ww. zwrotu jest obojętna podatkowo. (...) stwierdzić należy, że
    prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w przedstawionych
    zdarzeniach przyszłych po stronie Klientów w związku z zawarciem ugody opisanej w
    zdarzeniach przyszłych powyżej nie powstanie przychód będący przedmiotem
    opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (...).”
    W przywołanej wyżej interpretacji Dyrektor KIS zgodził się ponadto z wnioskodawcą, że:
    „Za brakiem uznania zwrotu świadczenia na podstawie nieważnej umowy kredytowej za
    przychód przemawia sama natura tej operacji. W rzeczywistości taka operacja nie spełni
    celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika. W takiej sytuacji Klient otrzyma
    z powrotem swój własny kapitał. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych podlega dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i
    prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym
    przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. W tym wypadku
    brak tego rodzaju przysporzenia, a jedynie następuje zwrot korzyści, co przesądza o tym,
    że do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się
    kwot uzyskanych z tytułu tego rodzaju zwrotu.”
    Analogiczne do powyższych stanowisko Dyrektor KIS zajął również m. in. W interpretacji
    indywidualnej z 14 października 2022 r. o nr 0112-KDIL2-1.4011.699.2022.1.MKA.
    Mając na uwadze powyższe, w świetle przytoczonej powyżej argumentacji, w związku z
    zawarciem Ugody i otrzymaniem Zwrotu, po Pani stronie nie powstaje przychód w
    rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

    Uzasadnienie Pani stanowiska w zakresie pytania nr 2
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -
    Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.
    69 ust. 1 tej ustawy:
    Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
    oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
    kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie,
    zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty
    oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została
    uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie
    zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów)
    związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r.
    poz. 102).
    Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia:
    Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
    1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w
    przypadku gdy:
    a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a
    w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe
    zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
    b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z
    zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu
    mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji
    mieszkaniowej;
    2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego
    udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do
    waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego
    oprocentowania.
    Na gruncie § 1 ust. 2 wskazanego rozporządzenia:
    Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
    1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
    2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
    3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy
    kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności
    ubezpieczeń. Według § 1 ust. 5 przywołanego rozporządzenia:
    Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się
    inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
    1) jednego gospodarstwa domowego albo
    2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające
    zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z
    każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w

    rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
    Z § 3 komentowanego rozporządzenia wynika, że:
    Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć
    kredyt, który został:
    1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega
    nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do
    udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania
    takich podmiotów, oraz
    2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w
    nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie,
    lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim
    prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w
    takim prawie, oraz
    3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl § 4 ww. rozporządzenia:
    Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów)
    uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
    Art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że za
    wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki
    poniesione na:
    a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu
    mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na
    nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub
    udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
    b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w
    takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w
    takim prawie,
    c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa
    użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z
    rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w
    gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w
    okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod
    budowę budynku mieszkalnego,
    d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku
    mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
    e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego
    budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego
    pomieszczenia niemieszkalnego
    - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym
    do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej;
    Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym
    kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i
    zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez
    podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w
    przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy hipotecznego kredytu
    mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych
    wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej

    inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z § 3 przytoczonego rozporządzenia).
    Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w
    art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Mając na uwadze powyższe, Pani zdaniem umorzenie przez bank kwoty kredytu
    zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art.
    11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych
    świadczeń, klasyfikowany ze źródła, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20
    ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych.
    Jednocześnie do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem
    wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa we wniosku,
    zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na
    podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie
    zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów)
    związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania
    Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde
    działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Źródła przychodów
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Powzięła Pani wątpliwość, czy zwrot środków pieniężnych oraz całkowite umorzenie
    pozostałej do spłaty kwoty kapitału kredytu przez bank w wyniku zawartej ugody, podlega
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Skutki podatkowe wypłaty kwoty przez bank
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo
    bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady -
    każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody
    podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem
    majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.

    Z opisy sprawy wynika, że Bank wypłacił Pani kwotę zwrotu - był to zwrot środków, które
    zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku
    ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w
    ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu.
    Zatem otrzymała Pani od banku zwrot nadpłaconego kredytu. Otrzymana przez Panią
    kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłaciła Pani do banku.
    Wobec powyższego, wypłata przez bank na Pani rzecz tego zwrotu (nadpłaty) jest dla Pani
    neutralna podatkowo. W wyniku tego zwrotu nie osiągnęła Pani bowiem konkretnego
    przysporzenia majątkowego, a więc zwrot ten nie spowodował po Pani stronie powstania
    przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób
    fizycznych z tego tytułu.
    Pani stanowisko w tej części należało więc uznać za prawidłowe.
    Umorzenie wierzytelności
    Odrębną kwestią jest umorzenie wierzytelności, które następuje w przypadku zwolnienia z
    długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania
    świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je
    przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
    Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy Kodeks
    cywilny:
      Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie
      przyjmuje.
    Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w
    wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy
    zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw.
    z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Zaniechanie poboru podatku
    Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w
    sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów
    (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym
    Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):
        1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od
          kwot:
        1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w
          przypadku gdy:
        a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji
          mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego -
          gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej
          inwestycji mieszkaniowej, oraz
        b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z
          zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu

          kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a
          inwestycji mieszkaniowej;
        2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego
          udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub
          indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu
          zastosowania ujemnego oprocentowania.
        2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
        1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
        2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
        3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia
          umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w
          szczególności ubezpieczeń.
        3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki
          inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
          podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn.
          zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności
          z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu
          mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej
          ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
        4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem
          refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny,
          zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę
          wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części
          odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego
        5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a,
          rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
        1) jednego gospodarstwa domowego albo
        2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne
          mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna
          osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I
          grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983
          r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).
        6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się
          gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal
          mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub
          wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
        7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej
          inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie
          osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma
          zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
    Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
      Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów
      (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
    Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
      Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w §
      3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia
      2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
    Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

        1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to
          rozumieć kredyt, który został:
        1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność
          podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym,
          uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw
          regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
        2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w
          nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim
          prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub
          udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni
          mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
        3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26
          lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
        2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki
          określone w ust. 1.
    Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki
      poniesione na:
        a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu
          mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
          a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania
          wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem
          lub lokalem,
        b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub
          udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni
          mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
        c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie,
          prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w
          tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego
          gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub
          udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt
          ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
        d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku
          mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
        e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne
        własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego
        lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
        - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie
        należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji
        Szwajcarskiej.
    Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot
    wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie
    następujące przesłanki:
    1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;
    2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do
      udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
    3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

    4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego
      kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.
    Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności
    Główną przesłaną do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie tego
    kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    Katalog wydatków stanowiących „własne cele mieszkaniowe” podatnika wymieniony w art.
    21 ust. 25 ustawy ma charakter zamknięty - jest to wyliczenie enumeratywne.
    Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, według stanowiska
    prezentowanego w orzecznictwie i doktrynie, że celem podatnika jest realizacja potrzeby
    zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową”.
    Z opisu sprawy wynika, że zaciągnięty kredyt został przeznaczony na zakup nieruchomości
    na własne cele mieszkaniowe.
    Ponadto, z przedstawionych przez Panią informacji wynika, że kredyt był udzielony przed
    dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na
    podstawie odrębnych ustaw, kredyt był zabezpieczony hipotecznie i nie korzystała Pani
    wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu zaciągniętego na własne cele
    mieszkaniowe.
    Wobec spełnienia przesłanek wynikających z omawianego Rozporządzenia - może Pani
    skorzystać z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do umorzonej wierzytelności z
    tytułu kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania. Co za tym idzie - nie jest Pani
    zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
    Pani stanowisko w tej kwestii należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pani
    przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych i wyroków sądów
    stwierdzam, że rozstrzygnięcia te dotyczą tylko spraw konkretnych podatników i nie są
    wiążące dla organu wydającego niniejszą interpretację.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i
        zastosuje się Pani do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...), ul. (...), (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych
    reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu
    wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w
    terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.