Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-257/09-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-02-08
Teza: Czy umowa prowadzona w systemie cash poolingu (kompleksowego zarządzania przez Bank płynnością finansową Spółek) wraz z czynnościami wykonywanymi w ramach tej umowy (przelew wierzytelności, polegający na przeniesieniu przez Bank na posiadacza salda dodatniego wierzytelności przysługującej Bankowi wobec posiadacza salda ujemnego) podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa nienazwana
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 10 listopada 2009 r. (data wpływu 16 listopada 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 listopada 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka wspólnie z innymi spółkami Grupy Kapitałowej zawarła z mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bankiem umowę prowadzenia rachunków bankowych w systemie „cash pool” (UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUGI db-CASHSWEEP PL; dalej: Umowa).

Wnioskodawca jest spółką - córką spółki … SA (dalej: Udziałowiec), która posiada 100 % udziałów Spółki. Analizowaną umowę zawarł również Udziałowiec Spółki.

Spółki które podpisały Umowę są powiązane kapitałowo (pośrednio lub bezpośrednio) z Udziałowcem lub ze sobą, natomiast żadna Spółka nie jest powiązana z Bankiem świadczącym usługę cash poolingu.

Na mocy podpisanej Umowy Bank zapewnia usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową spółek Grupy Kapitałowej posiadających w tym Banku rachunki bankowe. Rachunki bankowe Spółek uczestniczących w usłudze są rachunkami, które mogą wykazywać debet (w jednym dniu dany rachunek może wykazywać środki pieniężne, a w drugim debet w zależności od sytuacji ekonomicznej Spółki).

Ta kompleksowa usługa finansowa (tzw. usługa cash poolingu) obejmuje szereg powiązanych ze sobą czynności, mających na celu zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi podmiotów z Grupy Kapitałowej (w tym Spółki) poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych oraz zminimalizowanie kosztów finansowania działalności gospodarczej podmiotów uczestniczących w strukturze (zgodnie z Preambułą Umowy jej celem jest zapewnienie „efektywnego zarządzania wierzytelnościami Spółek wobec Banku z tytułu posiadanych na rachunkach środków pieniężnych oraz zobowiązaniami wobec Banku z tytułu wykorzystywanych kredytów w rachunkach").

Szczegółowo, realizacja UMOWY O ŚWIADCZENIE USŁUGI db-CASHSWEEP PL przebiega następująco:

1.  Usługa CASHSWEEP PL (§ 3 Umowy)

1.  Na koniec każdego dnia roboczego - w odniesieniu do każdego z rachunków - Bank dokonuje następujących czynności:
    1.  ustalenie salda na każdym z rachunków,
    2.  zsumowanie sald ujemnych oraz sald dodatnich na rachunkach oraz ustalenie, która z tych sum jest niższa, a która wyższa w wartościach bezwzględnych,
    3.  przeniesienie na TRK (Techniczny Rachunek Konsolidacyjny pełniący rolę rachunku rozliczeniowego - § 2 Umowy) całości sald składających się na sumę sald, która okazała się niższa w wartościach bezwzględnych z rachunków, na których salda te wystąpiły,
    4.  przeniesienie na TRK części sald składających się na sumę sald, która okazała się wyższa w wartościach bezwzględnych z rachunków klientów, na których te salda wystąpiły w takiej wysokości, aby przeniesiona na TRK suma sald dodatnich równała się sumie sald ujemnych, przy czym z każdego rachunku przeniesiona zostaje tylko taka kwota, której udział w całości kwot przenoszonych stosownie do postanowień tego punktu odpowiada udziałowi salda tego rachunku w sumie sald składających się na wyższą wartość bezwzględną („Kwota Salda Klienta").
2.  Na początku każdego dnia roboczego następującego po dniu, w którym dokonane zostały czynności, o których mowa powyżej, Bank dokonuje zwrotnego przeniesienia na rachunki sald przeniesionych na TRK poprzedniego dnia roboczego.

1.  Przelew wierzytelności na Klientów (§ 5 umowy)

1.  Na koniec każdego dnia roboczego Bank w celu należytego wykonania Umowy przenosi na każdego Klienta, na rachunku którego wystąpiło saldo dodatnie po dokonaniu przez Bank czynności, o których mowa powyżej (w pkt l) wierzytelności przysługujące Bankowi wobec Klientów posiadających rachunki, na których wystąpiło saldo ujemne po dokonaniu przez Bank czynności, o których mowa powyżej (w pkt l).
2.  Bank będzie dokonywał przelewów wierzytelności, o których mowa w pkt 1 powyżej według swobodnego wyboru Banku w zakresie przelewanych kwot, jak i rachunku Klienta posiadającego saldo dodatnie, mając na względzie należyte wykonanie Umowy przez Bank, w szczególności osiągnięcie przez Klientów korzyści z tytułu czynności, o których mowa w pkt l powyżej. Przelew wierzytelności będzie następował z chwilą zaksięgowania przelewanych wierzytelności na TRK, bez konieczności zawierania odrębnych umów.
3.  Nabycie wierzytelności przez Klienta następuje według ich wartości nominalnej.
4.  Klient posiadający saldo dodatnie - za nabytą wierzytelność - wypłaci Bankowi w momencie przelewu cenę w wysokości nabytych wierzytelności obliczonych zgodnie z pkt 3 powyżej i upoważnia Bank do pobrania z jego rachunku ceny za przelew wierzytelności.

1.  Przelew wierzytelności na Bank (§ 6 umowy)

1.  Na początek każdego dnia roboczego następującego po dniu, w którym dokonano przelewów wierzytelności, o których mowa w pkt II powyżej, każdy Klient posiadający saldo dodatnie dokona zwrotnego przelewu na Bank wierzytelności, które zostały na niego przeniesione zgodnie z pkt II powyżej.
2.  Z tytułu zwrotnego przelewu wierzytelności Bank wypłaci każdemu Klientowi posiadającemu saldo dodatnie cenę w wysokości wartości nominalnej nabytych wierzytelności. Wypłata ceny nastąpi poprzez uznanie odpowiednich rachunków kwotami należnymi każdemu Klientowi posiadającemu saldo dodatnie.

Ponadto Bank na zasadach określonych w § 4 ust. 3 Umowy dokonuje kalkulacji oraz wypłaca posiadaczowi salda dodatniego wynagrodzenie (odsetki), a mianowicie:

„W pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca kalendarzowego Bank wypłaca każdemu z Klientów, w stosunku do którego „Kwota Salda Klienta" stanowiła w poprzednim miesiącu saldo dodatnie, wynagrodzenie za okresowe powstanie salda dodatniego liczone dla każdego dnia, w którym takie saldo powstało według następującej formuły: (WIBOR x SD x LD): 360

gdzie „SD" oznacza kwotę salda dodatniego na rachunku danego Klienta powstałego w danym dniu, przenoszonego zgodnie z § 3 ust. 1 Umowy, a „LD" oznacza liczbę dni, które upłynęły między przeniesieniem SD, o którym mowa w § 3 ust. 1 Umowy, a przeniesieniem, o którym mowa w § 3 ust. 2 Umowy."

W efekcie uczestniczenia w ww. Umowie spółka (w tym Wnioskodawca), u której w danym dniu wystąpiło na rachunku saldo dodatnie, otrzymuje odsetki wyższe od tych, jakie otrzymałaby w przypadku zdeponowania na rachunku bankowym kwoty w wysokości tego salda, natomiast spółka, u której w danym dniu wystąpiło saldo ujemne, płaci odsetki niższe od tych, jakie zapłaciłaby w przypadku zaciągnięcia w banku kredytu w wysokości tego salda.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Czy umowa prowadzona w systemie cash poolingu (kompleksowego zarządzania przez Bank płynnością finansową Spółek) wraz z czynnościami wykonywanymi w ramach tej umowy (przelew wierzytelności, polegający na przeniesieniu przez Bank na posiadacza salda dodatniego wierzytelności przysługującej Bankowi wobec posiadacza salda ujemnego) podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, Umowa prowadzenia rachunków w systemie cash poolingu (kompleksowego zarządzania przez Bank płynnością finansową Spółek) wraz z czynnościami wykonywanymi w ramach tej umowy - przelew wierzytelności, polegający na przeniesieniu przez Bank na posiadacza salda dodatniego wierzytelności przysługującej Bankowi wobec posiadacza salda ujemnego jak i przelew zwrotny - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC).

Zgodnie z art. 1 ust 1 PCC opodatkowaniu tym podatkiem podlegają jedynie czynności w tymże artykule enumeratywnie wymienione. Oznacza to, że każda czynność prawna, która nie została wymieniona w tym wyliczeniu pozostaje poza zakresem opodatkowania tym podatkiem.

Niewątpliwym jest, iż celem ustawodawcy tworzącego opisywaną normę prawną w takiej właśnie postaci było precyzyjne określenie czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu. Natura usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową (usługi cash poolingu), świadczonej na podstawie Umowy, wskazuje, że jest to rozbudowany, wielostopniowy system rozliczeń finansowych w obrębie danej grupy kapitałowej. Umowa przewidująca świadczenie tej usługi (Umowa cash poolingu - będąca umową nienazwaną) nie została wymieniona w powoływanym przepisie, nie jest ona również tożsama z żadną z czynności wymienionych w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (w szczególności przedmiotowa Umowa nie jest ani sprzedażą zamienną, ani pożyczką).

Ponadto ustalony w Umowie sposób realizacji usługi przez Bank powoduje, iż nie jest możliwe określenie jakie części poszczególnych sald dodatnich i ujemnych przekazywane są poszczególnym podmiotom uczestniczącym w transakcji (tzn. brak jest możliwości ustalenia podmiotów stosunków prawnych jak i doprecyzowania przedmiotu tych stosunków, jeżeli traktować Umowę jako zespół odrębnych zdarzeń gospodarczych).

Zgodnie bowiem z umową (§ 3 ust. 1 lit. b Umowy) Bank dokonuje zsumowania sald ujemnych oraz sald dodatnich na rachunkach oraz ustala, która z tych sum jest niższa, a która wyższa w wartościach bezwzględnych, a następnie dokonuje przeniesienie na Techniczny Rachunek Konsolidacyjny:

1.  całości sald składających się na sumę sald, która okazała się niższa w wartościach bezwzględnych z rachunków, na których salda te wystąpiły (§ 3 ust. 1 lit. c Umowy),
2.  części sald składających się na sumę sald, która okazała się wyższa w wartościach bezwzględnych z rachunków klientów, na których te salda wystąpiły w takiej wysokości, aby przeniesiona na TRK suma sald dodatnich równała się sumie sald ujemnych, przy czym z każdego rachunku przeniesiona zostaje tylko taka kwota, której udział w całości kwot przenoszonych stosownie do postanowień tego punktu odpowiada udziałowi salda tego rachunku w sumie sald składających się na wyższą wartość bezwzględną (§ 3 ust. 1 lit. d Umowy).

Przykładowo:

W umowie uczestniczą 4 podmioty: na dzień X podmiot A posiada saldo w wysokości (-6), podmiot B saldo (-8), podmiot C saldo (7), podmiot D saldo (9). W wyniku dokonania zsumowania sald wynoszą one odpowiednio: suma sald ujemnych (-14), suma sald dodatnich (16). W ramach cash poolingu uczestniczy więc jedynie wartość bezwzględna w wysokości (14), tzn. salda podmiotów A i B uczestniczą transakcji w całości, natomiast saldo podmiotu C uczestniczy w cash poolingu w wysokości (6,125) a saldo podmiotu D uczestniczy w cash poolingu w wysokości (7,875).

W konsekwencji zgodnie z powyższym przykładem i zapisami Umowy, dokonywanie przesunięć sald przez Bank (w sposób dowolny - zgodnie z § 3 i § 5 - 6 Umowy) powoduje brak możliwości wskazania, jaka część sald dodatnich podmiotów C lub D kompensuje salda ujemne podmiotów A i B a nawet wskazania, czy saldo dodatnie np. podmiotu C kompensuje saldo ujemne podmiotu A, czy może podmiotu B.

Tym samym, zdaniem Spółki, opisana powyżej Umowa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Poza zakresem opodatkowania tym podatkiem pozostają również przelewy wierzytelności stanowiące jedynie podstawę prawną dla dokonywanych w ramach usługi transferów środków pieniężnych.

Za zasadnością powyższego stanowiska przemawiają jednolite i utrwalone już poglądy prezentowane przez organy skarbowe. Tytułem przykładu można tu wskazać interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. IPPB2/436 -140/09-4/AK - dotyczącą modelu umowy analogicznej do występującej w niniejszej sprawie - w której stwierdzono, co następuje:

„Przepis art. 1 ust. 1 UPCC zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. (\`(...)\`) Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki, w których w mysl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Umowa „cash poolingu” jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki. Jednakże przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy „cash poolingu”, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion.

„Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu" mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot Uczestnik „cash poolingu" posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu".

Reasumując, należy stwierdzić, iż zawarcie umowy „cash poolingu" nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można zakwalifikować jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu. Tym samym czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.”

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. IPPB2/436-187/09-2/AK, w której stwierdzono, że:

„Umowa cash poolingu to nowoczesna forma efektywnego zarządzania finansami grupy podmiotów powiązanych. Cash pooling polega na koncentrowaniu środków z jednostkowych rachunków (sald) poszczególnych jednostek (rachunki uczestników) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą przy wykorzystaniu korzyści skali. Umowa cash poolingu ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez uczestniczące w niej podmioty dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu sumy dziennych sald (dodatnich i ujemnych) na rachunkach bankowych każdego z nich. Dzięki temu rozwiązaniu wynik odsetkowy grupy jest korzystniejszy niż w przypadku oddzielnego inwestowania nadwyżek i ponoszenia kosztów finansowania przez posiadaczy poszczególnych rachunków w tym systemie.

Przedstawiona we wniosku Spółki konstrukcja cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion."

Zgodnie zaś z pismem Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 6 marca 2007 r. sygn. 1472/SPC/436-2/07/SJ:

„W ramach czynności opisywanych przez spółkę dokonywane są czasowe przeniesienia wartości pieniężnych - jednakże tych przeniesień nie można uznać za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W szczególności nie mogą one być uznane za umowy pożyczki, gdyż nie zawierają elementów przedmiotowo istotnych dla tego rodzaju umów. Zgodnie z art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Jak wynika z powyższego w operacjach typu cash-pooling nie dochodzi do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości środków finansowych na określony w umowie podmiot. Spółka z grupy nie wie czy Jej środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez jaki podmiot, także żaden z uczestników grupy nie jest zobowiązany do przeniesienia określonej kwoty pieniężnej na inny określony w umowie podmiot. W związku z tym nie występują w tym przypadku niezbędne elementy umowy pożyczki, jakimi są przede wszystkim przedmiot transakcji (ilość pieniędzy) jak również strony (pożyczkodawca i pożyczkobiorca).”

Na potwierdzenie powyższego Wnioskodawca przytacza również szereg innych rozstrzygnięć organów podatkowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1.  następujące czynności cywilnoprawne:
    1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    3.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    4.  umowy dożywocia,
    5.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,
    6.  ustanowienie hipoteki,
    7.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
    8.  umowy depozytu nieprawidłowego,
    9.  umowy spółki,
2.  zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3.  orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, w których - w myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Przedstawiona we wniosku Spółki konstrukcja „cash poolingu”, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik „cash pooling” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Reasumując, należy stwierdzić, iż zawarcie umowy opisanej we wniosku dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu. Tym samym z tytułu zawarcia umowy „cash poolingu” Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę rozstrzygnięć organów podatkowych, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazuje, że nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Ponadto informuje się, że w dniu 1 lutego 2010 r. została wydana interpretacja indywidualna nr ILPP2/443-1547/09-2/SJ w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie statusu podatnika podatku od towarów i usług do czynności wykonywanych w ramach cash poolingu. Natomiast w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.