Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.281.2025.2.BD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-01
Teza: Umowa nieodpłatnego działu spadku.
Słowa kluczowe: spadek
spadek-dział spadku
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 maja 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych
    zawarcia umowy nieodpłatnego działu spadku. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na
    wezwanie – pismem z 2 lipca 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest synem zmarłego K. S. (data śmierci (...)). 1 października (...) został
    sporządzony notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, a w terminie ustawowym została
    złożona do Urzędu Skarbowego w (...) deklaracja SD-Z2 przez wszystkich spadkobierców.

    Nabycie spadku objęte jest zwolnieniem od podatku od spadków i darowizn (art. 4a
    ustawy o podatku od spadków i darowizn). Spadkobiercami zmarłego są Wnioskodawca
    (syn Spadkodawcy) i trójka rodzeństwa Wnioskodawcy w udziałach: każdy po (...).
    Wnioskodawca i jego rodzeństwo planują dokonać zgodnego nieodpłatnego działu spadku
    (tj. bez obowiązku świadczenia spłat bądź dopłat przez którąkolwiek ze stron), w ramach
    którego Wnioskodawca nabędzie całość spadku po Spadkodawcy (umowny, w formie aktu
    notarialnego). W wyniku planowanego nieodpłatnego działu spadku Wnioskodawca
    otrzyma majątek, którego wartość będzie przekraczać wartość udziału Wnioskodawcy w
    spadku.

## Pytanie

Czy w związku z planowanym nierównym działem spadku, przedstawionym w opisie
    zdarzenia przyszłego, na mocy którego przypadnie Panu majątek o wartości
    przewyższającej wartość części spadku, odpowiadającą udziałowi w jakim dziedziczy, po
    Pana stronie wystąpi obowiązek zapłaty podatku.
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem, nie wystąpi obowiązek podatkowy w podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi podlegają
    następujące czynności cywilnoprawne:
    a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
      ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    e) umowy dożywocia,
    f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej
      spłat lub dopłat,
    h) ustanowienie hipoteki,
    i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
      służebności,
    j) umowy depozytu nieprawidłowego,
    k) umowy spółki.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy podatkowi podlegają zmiany umów
    wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4. Orzeczenia
    sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki
    prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Należy podkreślić, że ustawodawca wprowadził zamknięty katalog czynności
    podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym,
    jeżeli dana czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu nie podlega
    opodatkowaniu tym podatkiem. Jako czynność podlegającą opodatkowaniu przepisy
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazują dział spadku, jednakże tylko w
    sytuacji, gdy wiąże się z obowiązkiem dokonania spłat lub dopłat na rzecz pozostałych
    spadkobierców.
    Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają
    wyłącznie takie umowy o dział spadku lub orzeczenia sądu w przedmiocie działu spadku, z
    którymi związane są spłaty lub dopłaty. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym takie
    okoliczności jednak nie zaistnieją.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):
      Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
        a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
        b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
        c) (uchylona),
        d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
          ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
        e) umowy dożywocia,
        f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części
          dotyczącej spłat lub dopłat,
        g) (uchylona),
        h) ustanowienie hipoteki,
        i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
          służebności,
        j) umowy depozytu nieprawidłowego,
        k) umowy spółki.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają:
        · zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie
          podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z
          zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
        · orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one
          takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub
          2.
    Stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Przepisy ustawy o umowie o dziale spadku oraz umowie o zniesieniu współwłasności
      – stosuje się odpowiednio do:
        a) nabycia własności rzeczy wspólnej lub wspólnego prawa majątkowego albo ich
          części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą
          współwłasność – w części spłat lub dopłat,
        b) odpłatnego wyodrębnienia własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich
          współwłaścicieli.
    Należy wskazać, że art. 1 ust. 1 i 2, określający zakres przedmiotowy ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych, zawiera enumeratywny katalog czynności, których dokonanie
    powodować będzie powstanie obowiązku podatkowego. Tym samym, jeżeli dana
    czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu nie podlega opodatkowaniu tym
    podatkiem nawet, jeżeli wywołuje skutki gospodarcze takie same lub podobne do tych,
    które zostały w katalogu wymienione.
    Zatem czynności cywilnoprawne podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych, stosownie do wyżej wskazanego przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy

    o podatku od czynności cywilnoprawnych obejmują również umowy o dział spadku oraz
    zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat. Tym samym, powołane
    powyżej przepisy regulują opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych
    wyłącznie takie umowy o dział spadku czy zniesienie współwłasności, z którymi związane
    są spłaty lub dopłaty.
    Z opisu wniosku wynika, że planuje Pan wraz z rodzeństwem dokonanie nieodpłatnego
    działu spadku – umowa w formie aktu notarialnego (tj. bez obowiązku świadczenia spłat
    bądź dopłat przez którąkolwiek ze stron), w ramach którego nabędzie Pan całość spadku
    po Spadkodawcy (ojcu). W wyniku planowanego nieodpłatnego działu spadku otrzyma Pan
    majątek, którego wartość będzie przekraczać wartość udziału nabytego przez Pana w
    spadku.
    Biorąc pod uwagę przywołane przepisy i przedstawiony we wniosku opis zdarzenia
    przyszłego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych
    podlegają tylko takie umowy o dział spadku, z którymi związane są spłaty lub dopłaty.
    Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że skoro jak wynika z treści
    wniosku, planuje Pan dokonanie nieodpłatnego działu spadku bez obowiązku świadczenia
    spłat bądź dopłat przez którąkolwiek ze stron umowy, to umowa taka jako niemieszcząca
    się w zamkniętym katalogu czynności podlegających podatkowi od czynności
    cywilnoprawnych nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. Tym
    samym, z tytułu opisanego działu spadku nie powstanie dla Pana obowiązek podatkowy w
    podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.