Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-826/13-2/SM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-11-26
Teza: uznanie za podatnika i miejsce świadczenia usług udzielania pożyczek
Słowa kluczowe: pożyczka; usługi; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 03.09.2013 r. (data wpływu 09.09.2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania Wnioskodawcy za podatnika dokonującego odpłatnego świadczenia usług i określenia ich miejsca świadczenia **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 09.09.2013 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania Wnioskodawcy za podatnika dokonującego odpłatnego świadczenia usług i określenia ich miejsca świadczenia.

W przedmiotowym wniosku zostały przedstawione następujący stany faktyczne:

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Polski i jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie, za pośrednictwem prowadzonego przez nią serwisu internetowego, usług pośrednictwa na rzecz innych przedsiębiorców.

W latach 2010-2011 Spółka udzieliła szeregu pożyczek spółce G. Europe GmbH („G. GmbH”) z siedzibą w Niemczech, będącej udziałowcem Spółki. G. GmbH nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności i nie jest zarejestrowana w Polsce dla celów VAT. Prowadzi natomiast działalność gospodarczą w Niemczech i jest tam zarejestrowana dla celów VAT (tj. posiada numer VAT z przedrostkiem DE).

Łącznie, w latach 2010-2011, Spółka udzieliła G. GmbH sześciu pożyczek. Udzielenie przez Spółkę pożyczek miało formę bezgotówkową (postać przelewu bankowego). Pożyczki zostały udzielone za wynagrodzeniem w postaci odsetek.

Środki przeznaczone na udzielanie pożyczek pochodziły z zysków z działalności gospodarczej Spółki. Udzielanie pożyczek nie jest głównym przedmiotem działalności G. PL. Niemniej jednak czynności te wymagały zaangażowania środków Spółki (środków pieniężnych, pracowników, nabytych usług np. usług bankowych). Nie jest również wykluczone, iż Spółka będzie w przyszłości udzielać kolejnych pożyczek G. GmbH lub innym podmiotom z grupy kapitałowej G.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w odniesieniu do czynności udzielania przedmiotowych pożyczek pieniężnych, Wnioskodawca jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej „ustawa o VAT”), dokonującym odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT?
2.  Czy usługi w zakresie udzielania przedmiotowych pożyczek pieniężnych nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce, lecz opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w Niemczech?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  W odniesieniu do czynności udzielania przedmiotowych pożyczek pieniężnych, Wnioskodawca jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, dokonującym odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
2.  Usługi w zakresie udzielania przedmiotowych pożyczek pieniężnych nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce, lecz podlegają opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w Niemczech.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

W zakresie pytania nr 1

W ocenie Spółki, udzielanie pożyczek pieniężnych stanowi świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów, a nie ulega wątpliwości, iż w przedstawionym stanie faktycznym brak jest obrotu towarowego. Jednocześnie, udzielenie pożyczki można scharakteryzować jako świadczenie polegające na czasowym udostępnieniu kapitału. Klasyfikacja udzielania pożyczek jako świadczenia usług wynika również (pośrednio) z obowiązującego od 1 stycznia 2011 r. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, który expressis verbis zwalnia z opodatkowania usługi udzielania pożyczek pieniężnych (również w 2010 r. ustawa zwalniała z podatku udzielanie pożyczek pieniężnych - wynikało to z brzmienia art. 43 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z pozycją 3 załącznika nr 4 do ustawy i w odniesieniu do klasyfikacji PKWiU) - skoro bowiem ustawodawca zwalnia udzielanie pożyczek z VAT, takie czynności co do zasady muszą podlegać opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług.

Jednocześnie zdaniem Spółki, z tytułu udzielania pożyczek pieniężnych stanowiących przedmiot zapytania będzie ona podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT („Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności”). Podatnikiem, w myśl tego przepisu jest bowiem każda osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, a jak wynika z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalnością gospodarczą jest m.in. „wszelka działalność usługodawców”. Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że G. PL jest usługodawcą - świadczy bowiem usługi pośrednictwa oraz udziela pożyczek, co zgodnie z poprzednim akapitem, stanowi świadczenie usług. Niewątpliwie również udzielanie pożyczek za wynagrodzeniem stanowi rodzaj „działalności”, wobec czego czynności takie wykonywane przez Wnioskodawcę należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT a Wnioskodawcę, w odniesieniu do tych czynności, za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Powyższej konkluzji nie zmienia fakt, że udzielanie przez Wnioskodawcę pożyczek może być uznane za wykonywane w sposób okazjonalny. Jak bowiem wynika z orzeczenia ETS z dnia 13 czerwca 2013 r. w sprawie Kostov (C-62/12), czynności, które podatnik wykonuje w sposób okazjonalny i niezwiązany z jego główną działalnością gospodarczą również podlegają opodatkowaniu VAT. W szczególności, w orzeczeniu tym ETS uznał, że:

„(…) niekoniecznie wyniku z tego przepisu \[ art. 12 Dyrektywy VAT \], że podatnik działający w pewnej dziedzinie działalności, który okazjonalnie dokonuje transakcji należącej do innej dziedziny działalności, nie jest zobowiązany do zapłaty podatku VAT od tej transakcji”.

„(\`(...)\`) byłoby niezgodne w szczególności z celem nakładania podatku VAT w możliwie najbardziej ogólny sposób dokonywanie wykładni art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy w sprawie podatku VAT w ten sposób, że pojęcie „działalności gospodarczej” znajdujące się w tym przepisie nie obejmuje działalności, która - choć wykonywana w sposób okazjonalny - wchodzi w zakres ogólnej definicji tego pojęcia znajdującej się w pierwszym zdaniu tego przepisu i jest wykonywana przez podatnika również prowadzącego w sposób permanentny inną działalność gospodarczą dla celów dyrektywy w sprawie podatku VAT”.

„(…) osoba, która już jest podatnikiem podatku VAT w związku ze swoją działalnością prywatnego komornika, powinna zostać uznana za „podatnika” względem każdej innej działalności gospodarczej wykonywanej w sposób okazjonalny”.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w szeregu interpretacji indywidualnych Ministra Finansów (np. interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. IPTPP2/443-217/13-2/AW; interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 17 maja 2013 r., sygn. IBPP2/443-158/13/IK; interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. IBPP3/443-24/13/IK), w których stwierdzono, iż:

„Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług. Udzielenie pożyczki stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na udostępnieniu kapitału na wskazany w umowie okres czasu. Czynność udzielenia pożyczki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zamian za wynagrodzenie (odsetki), stanowi zatem odpłatne świadczenie usług, co do zasady, podlegające opodatkowaniu VAT”.

Na prawidłowość powyższego stanowiska nie ma wpływu fakt, że przedmiotowe świadczenie usług, polegające na udzielaniu pożyczek, może być uznane za świadczenie na terytorium innego kraju UE zgodnie z art. 28b ustawy o VAT. Miejsce świadczenia usług ma bowiem na celu jedynie określenie jurysdykcji, jakiej podlega konkretna transakcja a nie określenie statusu usługodawcy jako podatnika. Potwierdza to interpretacja indywidualna z dnia 21 listopada 2012 r. (sygn. ITPP2/443-979c/12/AD), w której Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał, iż udzielenie pożyczki podatnikowi z siedzibą w innym niż Polska kraju członkowskim będzie objęte zakresem ustawy o VAT, zatem usługodawcę w odniesieniu do takiej czynności należy uznać za podatnika. Tylko bowiem czynności wykonywane przez podatnika są objęte zakresem ustawy o VAT.

Należy zatem uznać, iż w odniesieniu do czynności udzielania przedmiotowych pożyczek, Wnioskodawca jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, dokonującym odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W zakresie pytania nr 2

Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Jednocześnie, w ocenie Wnioskodawcy nie powinno budzić wątpliwości, że G. GmbH należy uznać za podatnika - zgodnie bowiem z art. 28a pkt 1 ustawy o VAT, podatnikiem jest każda osoba, która prowadzi działalność gospodarczą (a jak wynika ze stanu faktycznego G. GmbH prowadzi działalność gospodarczą) lub osoba prawna nieprowadząca takiej działalności zarejestrowana dla celów VAT (a jak wynika ze stanu faktycznego G. GmbH jest osobą prawną i jest zarejestrowany dla celów VAT w Niemczech). Co więcej, jak wynika z art. 18 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L z dnia 23 marca 2011 r.), usługodawca może uznać, że usługobiorca z innego kraju UE ma status podatnika gdy usługobiorca przekazał usługodawcy swój indywidualny numer identyfikacyjny VAT i usługodawca uzyska potwierdzenie ważności tego numeru identyfikacyjnego (co ma miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym).

W efekcie, miejscem świadczenia przedmiotowych usług polegających na udzieleniu pożyczek pieniężnych jest kraj, w którym G. GmbH posiada siedzibę, czyli Niemcy. Oznacza to, że usługi te nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce, gdyż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają tylko usługi, których miejscem świadczenia jest Polska. Oznacza to również, że usługi te podlegają opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w Niemczech (zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy o VAT, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o podatku od wartości dodanej rozumie się przez to podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą) - zgodnie bowiem z art. 2 pkt 11 ustawy o VAT za podatek od wartości dodanej uznaje się podatek nakładany na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego UE.

Należy zatem uznać, że przedmiotowe usługi nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce, lecz opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w Niemczech.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości powyżej przedstawionego stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych stanów faktycznych uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałych stanów faktycznych przedstawionych przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.