Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.310.2024.1.MMA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-06-17
Teza: Brak prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z realizacją projektu.
Słowa kluczowe: gmina; odliczenia-brak prawa do odliczenia; projekt
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług  
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

23 maja 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 maja 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z realizacją projektu pn. „(\`(...)\`)”.

Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

### Powiat (\`(...)\`), zwany dalej Wnioskodawcą, jako jednostka samorządu terytorialnego posiada osobowość prawną. Powiat jest zarejestrowanym czynnym płatnikiem podatku VAT NIP: (\`(...)\`).

### Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107), Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

### Zgodnie zaś z art. 4 ust. 4 ww. ustawy, Powiat wykonuje również określone ustawami zadania z zakresu administracji rządowej.

### Powiat realizuje operację pn. „(…)” w ramach poddziałania „(…)” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie Umowy o przyznanie pomocy Nr (…) zawartej 4 października 2016 r. z Samorządem Województwa (…) z siedzibą w (…), ul. (…).

### Operacja finansowana jest ze środków EFRROW w wysokości 63,63% kosztów kwalifikowanych i budżetu Państwa w wysokości 36,37% kosztów kwalifikowanych.

### Celem operacji jest poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych poprzez wykonanie scalenia gruntów na terenie obiektu „(…)”, gmina (…), powiat (…) poprzez osiągnięcie następujących wskaźników realizacji: Powierzchnia gruntów objętych postępowaniem scaleniowym - 897,7962 ha, w tym: - powierzchnia gruntów rolnych - 769,7205 ha, - powierzchnia gruntów leśnych - 105,3946 ha.

### Operacja pod nazwą „(…)” obejmuje postępowanie scaleniowe oraz zagospodarowanie poscaleniowe i jest zadaniem z zakresu administracji rządowej, wykonywanym przez starostę, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1197).

### Zgodnie z przywołaną ustawą celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu.

### Prace scaleniowe to prace i czynności obejmujące: wszczęcie postępowania scaleniowego, prowadzenie postępowania scaleniowego, ujawnienie w księgach wieczystych decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia.

### Prace te zostały wykonane przez (\`(...)\`) z siedzibą w (…) działające w imieniu Województwa (…) na podstawie Porozumienia z 3 listopada 2015 r., Porozumienia z 26 lutego 2016 r. i Porozumienia nr (…) z 28 marca 2017 r.

### Porozumienia powyższe zostały zawarte na podstawie art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów.

### Wartość prac scaleniowych wyniosła brutto (\`(...)\`) zł, w tym 0 zł podatek VAT.

### Zagospodarowanie poscaleniowe to określone w decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów prace, polegające na budowie lub przebudowie dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych.

### W ramach zagospodarowania poscaleniowego zostały zawarte przez Powiat trzy umowy z wykonawcami na:

### 1\. wykonanie mapy do celów projektowych wraz z niwelacją co 25 m, na potrzeby opracowania dokumentacji projektowej pod przebudowę drogi gminnej w obrębie (\`(...)\`) z Biurem (…). Umowa nr (…) z 28 października 2020 r.;

### 2\. opracowanie dokumentacji projektowo – kosztorysowej na budowę i przebudowę dróg z S.G. prowadzącym działalność gospodarczą zarejestrowaną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej pod firmą (\`(...)\`) z siedzibą ul. (…), (…). Umowa nr (…) z 18 sierpnia 2021 r.;

### 3\. budowę i przebudowę dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych z A.W. prowadzącym działalność gospodarczą wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej pod firmą (\`(...)\`) z siedzibą ul. (…), (…). Umowa nr (…) z 2 lutego 2024 r.;

### 4\. pełnienie nadzoru inwestorskiego branży drogowej przy realizacji zadania polegającego na budowie i przebudowie dróg z M.S. prowadzącym działalność gospodarczą ujawnioną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej pod nazwą (\`(...)\`), ul. (…). Umowa nr (…) z 12 marca 2024 r.

### Za prace wykonane w ramach zagospodarowania poscaleniowego zostały wystawione następujące faktury:

### 1) Nazwa sprzedawcy - Biuro (\`(...)\`) P. S.; Nr i data wystawienia faktury – (…) z 14 grudnia 2020 r.; Nazwa towaru/usługi - Wykonanie mapy do celów projektowych wraz z niwelacją co 25 m, na potrzeby opracowania dokumentacji projektowej pod przebudowę drogi gminnej w obrębie (…) zgodnie z umową nr (…) z 28 października 2020 r.; Wartość netto w zł - (\`(...)\`) VAT (%) - 23; Kwota VAT w zł - (\`(...)\`); Wartość brutto w zł - (\`(...)\`)

### 2) Nazwa sprzedawcy - (\`(...)\`) Nr i data wystawienia faktury - 7/12/2021 z 12 grudnia 2021 r.; Nazwa towaru/usługi - Opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej na budowę i przebudowę dróg (dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych) w ramach operacji: „(…)”, gmina (…), powiat (…)”; Wartość netto w zł - (\`(...)\`) VAT (%) - 23; Kwota VAT w zł - (\`(...)\`); Wartość brutto w zł – (\`(...)\`)

### Powiat występuje w fakturach jako nabywca, jednak, mimo iż Powiat jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, nie dokonuje odliczenia podatku VAT, wynikającego z faktur, gdyż zakup usług nie jest związany z działalnością opodatkowaną, lecz służy realizacji zadania publicznego, które pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Dodatkowo zauważyć należy, iż we wniosku o przyznanie pomocy na operację scalenia gruntów i zagospodarowania poscaleniowego, podatek VAT został wskazany jako wydatek kwalifikowany z uwagi na brak możliwości jego odzyskania. W związku z uzyskanym dofinansowaniem i realizacją operacji efekty zrealizowanego zadania nie były i nie będą wykorzystywane przez Powiat do czynności opodatkowanych.

### Pytanie

### Czy Powiatowi przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego w fakturach za towary/usługi nabyte na potrzeby zagospodarowania poscaleniowego w ramach operacji pn. „(…)”?

### Państwa stanowisko w sprawie

Powiatowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w fakturach za towary/usługi nabyte na potrzeby zagospodarowania poscaleniowego realizowanego w ramach operacji pn. „(…)”.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361) prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podatnikom podatku od towarów i usług, w sytuacji, gdy zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Realizowane przez Powiat zadanie dotyczące scalania gruntów i zagospodarowania poscaleniowego należy do zadań z zakresu administracji rządowej i jest wykonywane przez Powiat w oparciu o ustawę o scalaniu i wymianie gruntów, w związku z art. 4 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym.

Artykuł 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowi, iż nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powiat realizując scalanie gruntów i zagospodarowanie poscaleniowe jako zadanie publiczne nałożone na niego przepisami prawa, nie może być w tym zakresie uznany za podatnika podatku VAT. Nabycie towarów i usług w ramach zadania scalania gruntów i zagospodarowania poscaleniowego nie ma związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, lecz jest związane z wykonywaniem ustawowego zadania publicznego.

Zakupione towary i usługi nie służą wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki określone w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług, uprawniające do skorzystania z prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Powiat - w zakresie realizacji zadania scalania gruntów i zagospodarowania poscaleniowego nie jest podatnikiem VAT oraz nabyte przez Powiat w związku z realizowanym zadaniem towary i usługi nie są wykorzystywane do działalności opodatkowanej.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Odliczenia podatku naliczonego, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, może więc dokonać zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT pod warunkiem, że nabyte towary i usługi są lub będą związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez tego podatnika.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na mocy art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. (…).

Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług, wyłącznie przy wykonywaniu czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywania czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.

Jak stanowi art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 107) zwanej dalej ustawą o samorządzie powiatowym:

Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie powiatowym:

Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie geodezji, kartografii i katastru.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją operacji pn. „(\`(...)\`)”.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

W omawianej sprawie związek taki nie występuje. Jak wynika z okoliczności sprawy, realizowana operacja nie będzie służyła do wykonywania czynności opodatkowanych. W opisie sprawy wskazali Państwo, że zakup usług nie jest związany z działalnością opodatkowaną, lecz służy realizacji zadania publicznego. Zatem, nie jest spełniona podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek z wykonywaniem czynności opodatkowanych, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Z uwagi na powyższe okoliczności, nie mają Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją operacji pn. „(\`(...)\`)”.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Państwa stanowisko jest zatem prawidłowe.
-----------------------------------------

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, iż pojęcie „kosztu kwalifikowanego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowanych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie Państwu pomocne przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowanym.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).