Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-791b/11/RS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-09-05
Teza: Usługi świadczone na rzecz członków nie korzystają ze zwolnienia.
Słowa kluczowe: członkowie; stawka-stawki podatku-stawka podstawowa podatku; stowarzyszenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112 poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Fundacji, przedstawione we wniosku z dnia 24 maja 2011 r. (data wpływu 3 czerwca 2011 r.), uzupełnionym w dniu 26 lipca 2011 r. (data wpływu), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku do czynności świadczonych na rzecz członków - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 czerwca 2011 r. wpłynął wniosek, uzupełniony w dniu 26 lipca 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku do czynności świadczonych na rzecz członków.

W przedmiotowym wniosku, oraz w jego uzupełnieniu, przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Stowarzyszenie (Klaster), zostało założone przez osoby fizyczne desygnowane przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność gospodarczą w zakresie produkcji i/lub handlu bielizną. Osoby te jako założyciele są członkami zwyczajnymi Stowarzyszenia. Członkami wspierającymi są przedsiębiorcy prowadzący na terenie województwa działalność gospodarczą w obszarze produkcji i/lub handlu bielizną. Zgodnie z § 6 statutu, celem Stowarzyszenia jest wspieranie przedsiębiorstw działających w obszarze produkcji i/lub handlu bielizną poprzez tworzenie trwałych związków sprzyjających wprowadzaniu innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych i marketingowych oraz właściwe wykorzystanie szans rozwojowych, a także:

1.  unowocześnianie potencjału produkcyjnego przedsiębiorstw,
2.  wdrażanie nowych rozwiązań organizacyjnych i technologicznych,
3.  tworzenie nowych kanałów dystrybucji, w tym sieci sprzedaży,
4.  gromadzenie i upowszechnianie informacji o działalności firm z branży bieliźniarskiej, ich ofert, promocja marek w kraju i za granicą,
5.  organizacja zagranicznej wymiany handlowej,
6.  organizowanie badań rynku bielizny,
7.  organizacja branżowego portalu internetowego,
8.  promocja nowego wzornictwa bielizny,
9.  wspieranie rozwoju programów w zakresie innowacyjności produkcji,
10.  pomoc w rozwoju kontaktów handlowych i gospodarczych między osobami i instytucjami działającymi w zakresie przemysłu lekkiego.

Zgodnie z § 7 statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez:

1.  tworzenie warunków współdziałania osób i instytucji zrzeszonych w Stowarzyszeniu,
2.  wymianę wiedzy i informacji niezbędnych do rozwoju członków Stowarzyszenia,
3.  współpracę z innymi organizacjami i podobnych celach działającymi w kraju i za granicą poprzez realizację wspólnych projektów, programów, wymianę informacji,
4.  współdziałanie z organizacjami rządowymi i pozarządowymi,
5.  wspieranie współdziałania członków Stowarzyszenia z jednostkami zajmującymi się obrotem gospodarczym,
6.  pozyskiwanie środków finansowych na realizację celów statutowych Stowarzyszenia poprzez dotacje lub inne wsparcie finansowe ze środków publicznych, w tym środków z UE,
7.  organizowanie targów, konferencji, seminariów i spotkań tematycznych z inicjatywy zainteresowanych osób i instytucji,
8.  działalność wydawniczą,
9.  inne działania zbieżne z podstawowymi celami Stowarzyszenia.

W celu realizacji zadań statutowych Stowarzyszenie wystąpiło o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) - Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej (Działanie 1.4.3 - tworzenie i rozwój klastrów). Dofinansowanie zostało przyznane. W ramach programu realizowane są między innymi następujące działania:

1.  Rozbudowa biura Stowarzyszenia, w ramach tego działania planuje się rozbudowę biura które będzie pełniło funkcję ośrodka działań. W biurze będzie zatrudniony dyrektor. Dodatkowo w ramach tego działania uwzględniono koszty niezbędne do bieżącego funkcjonowania biura takie jak: materiały biurowe, koszty telefonów, księgowości oraz koszty związane z zakupem środków trwałych. Rozbudowa biura jest niezbędna dla sprawnego funkcjonowania inicjatywy i jej rozwoju.
2.  Opracowanie dokumentów operacyjnych Stowarzyszenia – w ramach tego projektu planowane jest pozyskanie specjalistycznej wiedzy z różnych zakresów niezbędnej do dalszego rozwoju Stowarzyszenia.
3.  Zakup rozwiązań informatycznych celem usprawnienia komunikacji – w ramach tego działania planuje się stworzenie interaktywnej strony internetowej z aktywnymi zakładkami celem sprawniejszej komunikacji w ramach Stowarzyszenia. W ramach działania przewidziano również koszty administrowania stroną na okres trwania projektu.
4.  Promocja powiązania

1.  W ramach tego poddziałania zaplanowano realizację cyklu czterech pokazów bielizny produkowanej przez członków wspierających Klastra. Celem tego działania jest promocja produktów firm (członków wspierających Stowarzyszenia) konsumentom, mieszkańcom obszarów, gdzie będzie się odbywać prezentacja. Celem tych wydarzeń promocyjnych będzie szeroko rozumiana promocja Stowarzyszenia oraz firm w nim zrzeszonych. Nie będą to pokazy pojedynczych firm, ale produktów kilkunastu z nich.
2.  Działania promocyjne na rzecz pozyskiwania nowych członków - w ramach tego poddziałania planuje się pozyskanie nowych członków Stowarzyszenia.
3.  Promocja Stowarzyszenia oraz firm - członków wspierających w prasie oraz Internecie zgodnie z planem promocji powiązania - w celu zwiększenia rozpoznawalności marek firm, marki regionalnej oraz kojarzenia województw polski z dobrymi tradycjami w zakresie bieliźniarstwa.

6.  Zakup nieopatentowanej wiedzy, know-how w zakresie nowych trendów mody. Stanowi ona wiedzę na temat tego, co będzie modne. W ramach tego działania przewiduje się zakup wiedzy z zakresu najnowszych trendów mody tzw. Trend – booków, które przedstawiają to, co ma być modne i obowiązujące. Zawierają wycinki tkanin, tworzyw, zestawienia kolorów, kształtów, zapachów, cytatów kulturowych i etnicznych. Trend book przedstawia informacje z dwuletnim wyprzedzeniem.
7.  Opracowanie, wykonanie i dystrybucja materiałów promocyjnych i informacyjnych dotyczących Stowarzyszenia oraz przedsiębiorców skupionych w powiązaniu. W ramach tego działania Stowarzyszenie planuje wykonanie sesji zdjęciowych obejmujących ofertę produktową członków, a następnie wykorzystanie ich do wykonania indywidualnych oraz wspólnych katalogów zawierających informacje na temat Stowarzyszenia i produktów członków wspierających oraz promocje produktów na stronie internetowej Stowarzyszenia.

W ramach realizacji projektu Stowarzyszenie nie osiągnie żadnych przychodów. Finansowanie przedsięwzięcia opiera się w 10% o środki własne Stowarzyszenia, a w 90% na dofinansowaniu z Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej. W przypadku, gdy w wyniku realizacji projektu jakiekolwiek korzyści zostaną osiągnięte przez przedsiębiorców - członków wspierających Stowarzyszenia, dla podmiotów tych sporządzone zostaną zaświadczenia o uzyskaniu pomocy de minimis.

Czynności podlegające opodatkowaniu były przez Stowarzyszenie sporadycznie wykonywane w 2009 r. i styczniu 2010 r. W chwili obecnej nie wykonuje czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Stowarzyszenie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W związku z realizacją projektu opisanego we wniosku nie jest planowanie wykonywanie czynności opodatkowanych. W ramach opisanego stanu faktycznego Stowarzyszenie nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów, ani odpłatnego świadczenia usług. Zgodnie z umową o dofinansowanie nie odlicza podatku naliczonego wykazanego na fakturach zakupu związanych z realizacją projektu. Jedyne przychody osiągane przez Stowarzyszenie to składki członkowskie oraz dofinansowanie z Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej. Stowarzyszenie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Oprócz działalności opisanej powyżej w przyszłości Klaster dopuszcza możliwość udostępniania swym członkom wiedzę i wypracowane materiały operacyjne dotyczące strategii rozwoju, strategii marketingowych, komunikacji wewnętrznej. Członkami zwyczajnymi Stowarzyszenia są osoby fizyczne posiadające doświadczenie w branży - są to członkowie zarządów, rad nadzorczych, udziałowcy i wspólnicy przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, wśród członków są także osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jednak w Stowarzyszeniu występują jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. W związku z powyższym ewentualne świadczenie usług dokonane będzie na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Po zakończeniu realizacji Projektu planowana jest dalsza działalność Klastra, a jedynym źródłem finansowania działalności Stowarzyszenia będą składki członkowskie. W przyszłości dopuszcza możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w celu finansowania działalności statutowej oraz działalności, w której wystąpi w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku uznania, iż Stowarzyszenie realizując cele statutowe, działa jako podatnik podatku od towarów i usług, nieodpłatne świadczenie usług na rzecz członków (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) jest zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku uznania, iż Stowarzyszenie realizując cele statutowe działa jako podatnik podatku od towarów i usług, nieodpłatne świadczenie usług na rzecz członków (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) jest zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy. Według Stowarzyszenia warunkiem zastosowania zwolnienia jest spełnienie łącznie przesłanek wymienionych w tym przepisie, czyli:

*   usługi muszą być świadczone na rzecz członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników, w celu świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności zwolnionej lub wyłączonej od podatku,
*   Stowarzyszenie ograniczy się do żądania od swoich członków zwrotu kosztów do wysokości kwoty indywidualnego udziału przypadającego na każdego z nich w ogólnych wydatkach Stowarzyszenia, poniesionych we wspólnym interesie (lub świadczy te usługi nieodpłatnie, bez żądania zwrotu kosztów),

zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez świadczenie usług – w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Przepis art. 41 ust. 1 ustawy stanowi, że stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1, wprowadzonym do ww. ustawy art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578), zmienionym art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726), w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy, ustawodawca zwolnił od podatku usługi świadczone przez niezależne grupy osób, na rzecz swoich członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników, w celu świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności zwolnionej lub wyłączonej od podatku, w przypadku gdy grupy te ograniczają się do żądania od swoich członków zwrotu kosztów do wysokości kwoty indywidualnego udziału przypadającego na każdego z nich w ogólnych wydatkach tych grup, poniesionych we wspólnym interesie, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L Nr 347, str. 1 ze zm.), państwa członkowskie zwalniają (…) usługi świadczone przez niezależne grupy osób, których działalność jest zwolniona z VAT lub w związku z którą nie są one uznawane za podatników, w celach świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności, gdy grupy te ograniczają się do żądania od swoich członków całkowitego zwrotu przypadającej im części we wspólnie poniesionych wydatkach, pod warunkiem że zwolnienie to nie spowoduje zakłóceń konkurencji.

Z powołanego powyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy wynika, że zwolnienie od podatku ma zastosowanie w przypadku spełnienia wszystkich wskazanych w nim warunków. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, iż powyższe zwolnienie od podatku nie ma zastosowanie.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Stowarzyszenie (Klaster) założone przez osoby fizyczne, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji i/lub handlu bielizną. Osoby te jako założyciele są członkami zwyczajnymi, natomiast członkami wspierającymi są przedsiębiorcy prowadzący na terenie województwa działalność gospodarczą w obszarze produkcji i/lub handlu bielizną. Zgodnie z § 6 statutu celem Stowarzyszenia jest wspieranie przedsiębiorstw działających w obszarze produkcji i/lub handlu bielizną poprzez tworzenie trwałych związków sprzyjających wprowadzaniu innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych i marketingowych oraz wykorzystanie szans rozwojowych, a także unowocześnianie potencjału produkcyjnego, wdrażanie nowych rozwiązań organizacyjnych i technologicznych, tworzenie nowych kanałów dystrybucji, gromadzenie i upowszechnianie informacji o działalności firm z branży bieliźniarskiej, ich ofert, promocja marek w kraju i za granicą, organizacja zagranicznej wymiany handlowej i branżowego portalu internetowego, badanie rynku bielizny, promocja nowego wzornictwa bielizny, wspieranie rozwoju programów w zakresie innowacyjności produkcji, pomoc w rozwoju kontaktów handlowych i gospodarczych między osobami i instytucjami działającymi w zakresie przemysłu lekkiego. Zgodnie z § 7 ww. statutu, realizuje swoje cele poprzez tworzenie warunków współdziałania osób i instytucji zrzeszonych w Stowarzyszeniu, wymianę wiedzy i informacji, współpracę z innymi organizacjami działającymi w kraju i za granicą poprzez realizację wspólnych projektów, programów, wymianę informacji, współdziałanie z organizacjami rządowymi, pozarządowymi i z jednostkami zajmującymi się obrotem gospodarczym, pozyskiwanie środków finansowych na realizację celów statutowych, organizowanie targów, konferencji, seminariów i spotkań tematycznych i działalność wydawniczą. W celu realizacji zadań statutowych Stowarzyszenie wystąpiło o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego - Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej. W ramach programu realizowane są m.in. działania dotyczące rozbudowy biura, opracowania dokumentów operacyjnych Stowarzyszenia, zakupu rozwiązań informatycznych celem usprawnienia komunikacji, promocji oraz zakupu nieopatentowanej wiedzy know-how w zakresie nowych trendów mody. Stowarzyszenie nie osiągnie żadnych przychodów związanych z tym projektem. Finansowanie przedsięwzięcia opiera się w 10% o środki własne Stowarzyszenia, a w 90% na dofinansowaniu z Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej. W związku z realizacją projektu nie jest planowanie wykonywanie czynności opodatkowanych. Jedyne przychody osiągane przez Stowarzyszenie to składki członkowskie oraz ww. dofinansowanie. Stowarzyszenie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W przyszłości Klaster może udostępnić swym członkom wiedzę i wypracowane materiały operacyjne dotyczące strategii rozwoju, strategii marketingowych, komunikacji wewnętrznej. Członkami zwyczajnymi Stowarzyszenia są osoby fizyczne posiadające doświadczenie w branży - są to członkowie zarządów, rad nadzorczych, udziałowcy i wspólnicy przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, wśród członków są także osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jednak w Stowarzyszeniu występują jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Po zakończeniu realizacji Projektu planowana jest dalsza działalność Klastra, a jedynym źródłem finansowania działalności Stowarzyszenia będą składki członkowskie. W przyszłości dopuszcza możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w celu finansowania działalności statutowej oraz działalności, w której wystąpi w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść wskazanych wyżej regulacji należy zauważyć, iż usługi będą świadczone nie tylko na rzecz członków zwyczajnych nie prowadzących działalności gospodarczej, ale także na rzecz członków prowadzących działalność gospodarczą, gdyż Klaster zrzesza również – jak wynika z treści wniosku - przedsiębiorców produkujących i/lub handlujących bielizną, t.j. członków wspierających. Zatem nie można uznać, że w Stowarzyszeniu występują oni jako osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej. W związku z tym, że przedmiot ich działalności wskazuje na to, że wykonują czynności podlegające opodatkowaniu należy stwierdzić, że Stowarzyszenie nie jest grupą zrzeszającą wyłącznie podmioty, których działalność jest zwolniona lub w związku z którą nie są one uznawane za podatników podatku od towarów i usług. W konsekwencji nie wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy, zostają spełnione. Zatem świadczone usługi nie będą korzystać ze zwolnienia, lecz będą podlegać opodatkowaniu 23% stawką podatku.

Jednocześnie informuje się, że rozstrzygnięcia kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizowanym projektem oraz uznania nieodpłatnej dostawy towarów i nieodpłatnego świadczenia usług za czynności podlegające opodatkowaniu dokonano w interpretacji indywidualnej nr ITPP2/443-791a/11/RS.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Krajowe Biuro Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.