Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPB2.4514.525.2016.2.AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2017-01-09
Teza: w zakresie skutków podatkowych dokonanego na mocy ugody sądowej działu spadku i zniesienia współwłasności
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; spadek-dział spadku; spłata
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 8 listopada 2016 r. (data wpływu 10 listopada 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 21 grudnia 2016 r. (data nadania 22 grudnia 2016 r., data wpływu 23 grudnia 2016 r.) na wezwanie z dnia 7 grudnia 2016 r. Nr 1462-IPPB2.4514.525.2016.1.AF oraz 1462-IPPB4.4511.1248.2016.1.GF (data doręczenia 16 grudnia 2016 r) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych dokonanego na mocy ugody sądowej działu spadku i zniesienia współwłasności - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 10 listopada 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych dokonanego na mocy ugody sądowej działu spadku i zniesienia współwłasności.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 22 grudnia 2009 r. Wnioskodawczyni nabyła na mocy ustawy spadek po dziadku w wysokości 1/2 części spadku. Nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza.

W skład masy spadkowej po spadkodawcy weszły następujące składniki:

1.  środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym w Banku, w wysokości: 40.623,32 PLN;
2.  udział wynoszący 1/8 w niezabudowanej nieruchomości gruntowej, o nr ew. 53/1 i 101/1, , o powierzchni ogólnej 2.292 m2 (współwłasność w drodze), o wartości 4.000 PLN;
3.  niezbudowana nieruchomość gruntowa, o nr ew. 101/4, o powierzchni ogólnej 3.798 m2, o wartości 455.760 PLN;
4.  udział w 1/6 w zabudowanej nieruchomości gruntowej, , o powierzchni ogólnej 1.319 m2, ( zbiór dokumentów nr 3641), o wartości 110.000 PLN;
5.  udział w 1/6 w budynku mieszkalnym, o powierzchni 60 m2 ; o wartości 20.000 PLN;
6.  udział w murowanej komórce, o wartości 1.400 PLN;
7.  udział w 1/2 w budynku mieszkalnym o powierzchni 90 m2, , o wartości 90.000 PLN;
8.  udział w 1/2 w murowanej komórce, o wartości 1.400 PLN;
9.  udział w 1/2 w drewnianej komórce, o wartości 1.200 PLN;
10.  maszyny i urządzenia po byłym zakładzie ślusarsko-tokarskim, o wartości 7.000 PLN,

Łączna wartość składników masy spadkowej wyniosła: 731.383,32 PLN (siedemset trzydzieści jeden tysięcy trzysta osiemdziesiąt trzy złote 32/100).

Wnioskodawczyni zgłosiła fakt nabycia majątku spadkowego do Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, na mocy którego nabyła spadek i została zwolniona z obowiązku zapłaty podatku z tytułu nabycia spadku na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadku i darowizn.

Na mocy ugody sądowej z dnia 26.08.2016 r., na rzecz Wnioskodawczyni została przyznana:

1.  wyłączna własność działki oznaczonej nr ew. 101/9 o powierzchni 0,2521 ha, powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. 101/4 - o wartości 302.520 PLN,
2.  kwota 7.358,60 PLN - tytułem dopłaty ponad swój udział w działce o nr ew. 101/4 od drugiego spadkobiercy,
3.  kwota 36.499,00 PLN - tytułem spłaty za przyznanie na wyłączną własność osoby trzeciej udziału w wysokości 1/6 w nieruchomości, ,
4.  udział w wysokości 1/16 w nieruchomości o nr ew. 53/1 i 101/1 o wartości 2.000 PLN.

Łączna wartość przyznanych Wnioskodawczyni na mocy ugody sądowej składników majątku wynosi 348.377,60 PLN (słownie: trzysta czterdzieści osiem tysięcy trzysta siedemdziesiąt siedem złotych 60/100).

Pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. Nr 1462-IPPB2.4514.525.2016.1.AF oraz 1462-IPPB4.4511.1248.2016.1.GF (data doręczenia 16 grudnia 2016 r.) wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od doręczenia wezwania w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych i podatku dochodowego od osób fizycznych poprzez:

*   wskazanie daty śmierci Spadkodawcy,
*   uzupełnienie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego poprzez wskazanie czy w wyniku dokonanego na mocy ugody sądowej działu spadku i zniesienia współwłasności Wnioskodawczyni nabyła rzeczy lub prawa majątkowe o wartości ponad wartość udziału nabytego w spadku i we współwłasności?
*   uiszczenie brakującej opłaty od wniosku w wysokości 40 zł na rachunek bankowy Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i doręczenie kserokopii dowodu uiszczenia opłaty do tut. Organu.

Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie przedstawiając ponownie stan faktyczny, pytanie, własne stanowisko oraz uiściła brakującą opłatę.

Ponadto Wnioskodawczyni uzupełniła stan faktyczny, wskazując, że w dniu 16 stycznia 2009 roku zmarł Wiesław P., dziadek Wnioskodawczyni – spadkodawca.

Udział Wnioskodawczyni w spadku wynosi połowę łącznej wartości składników masy spadkowej, tj. 365.691,66 PLN, która to kwota jest wynikiem dzielenia łącznej wartości składników masy spadkowej przez dwa (731.383,32 PLN : 2 = 365.691,66 PLN). Wnioskodawczyni w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności zostały przyznane składniki majątkowe o łącznej wartości 348.377,60 PLN.

Reasumując, wskazać, należy, że łączna wartość przyznanych Wnioskodawczyni na mocy ugody sądowej składników majątku, która wynosi 348.377,60 PLN nie przekracza 1/2 (udział Wnioskodawczyni w spadku) łącznej wartości składników masy spadkowej, która na dzień dokonania podziału wyniosła: 365.691,66 PLN.

W konsekwencji, w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności Wnioskodawczyni nie otrzymała składników majątku ponad swój udział.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy Wnioskodawczyni w związku z dokonanym na mocy ugody sądowej działem spadku i zniesieniem współwłasności jest zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych i czy w zaistniałym stanie faktycznym powstał przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy pytania w zakresie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 9 września 2000 roku, nie jest ona zobowiązana do uiszczania podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu działu spadku i zniesienia współwłasności.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Zgodnie zaś z art. 4 pkt 5) ww. ustawy obowiązek podatkowy przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.

W myśl art. 6 pkt 5) ww. ustawy przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że Wnioskodawczyni w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności otrzymała na wyłączną własność składniki masy spadkowej oraz spłaty i dopłaty w wysokości nieprzekraczającej przypadającemu jej udziałowi w spadku.

W konsekwencji, podstawa opodatkowania wynosi 0 zł, a Wnioskodawczyni nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, albowiem Wnioskodawczyni w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności nabyła 1/2 części wartości masy spadkowej, czyli tyle, ile przysługiwało jej na mocy ustawy i zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 22 grudnia 2009 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 223 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany umów, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanej ustawy).

Zgodnie z art. 1035 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.), jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.

Współwłasność jest instytucją prawa cywilnego, która może mieć charakter albo współwłasności w częściach ułamkowych, albo współwłasności łącznej. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Z kolei do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi drugiej Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom. Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności (art. 210 i następne Kodeksu cywilnego). Zniesienie to może nastąpić poprzez podział rzeczy wspólnej, przyznanie tej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli lub sprzedaż rzeczy. Zniesienie współwłasności może więc polegać na dokonaniu podziału rzeczy wspólnej. Nowe rzeczy powstałe w wyniku podziału fizycznego stanowią wyłączną własność poszczególnych współwłaścicieli. Ze zniesieniem współwłasności wiążą się spłaty lub dopłaty.

Podstawę opodatkowania przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku – w myśl powołanej wyżej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Jeżeli jednak podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, wartości rynkowej, to stosownie do art. 6 ust. 3 cyt. ustawy – organ ten wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Natomiast w przypadku, gdy podatnik, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik (art. 6 ust. 4 powołanej ustawy).

W myśl art. 4 pkt 5 ww. ustawy obowiązek podatkowy przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 16 stycznia 2009 roku zmarł Wiesław P., dziadek Wnioskodawczyni – spadkodawca. Zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 22 grudnia 2009 r. Wnioskodawczyni nabyła na mocy ustawy spadek po dziadku w wysokości 1/2 części spadku. Nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza. W skład masy spadkowej po spadkodawcy weszły następujące składniki:

1.  środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym w Banku, w wysokości: 40.623,32 PLN;
2.  udział wynoszący 1/8 w niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej, o nr ew. 53/1 i 101/1, o powierzchni ogólnej 2.292 m2 (współwłasność w drodze), o wartości 4.000 PLN;
3.  niezbudowana nieruchomość gruntowa, o nr ew. 101/4, o powierzchni ogólnej 3.798 m2, o wartości 455.760 PLN;
4.  udział w 1/6 w zabudowanej nieruchomości gruntowej, o powierzchni ogólnej 1.319 m2, ( zbiór dokumentów nr 3641), o wartości 110.000 PLN;
5.  udział w 1/6 w budynku mieszkalnym, o powierzchni 60 m2,o wartości 20.000 PLN;
6.  udział w murowanej komórce, o wartości 1.400 PLN;
7.  udział w 1/2 w budynku mieszkalnym o powierzchni 90 m2, o wartości 90.000 PLN;
8.  udział w 1/2 w murowanej komórce, o wartości 1.400 PLN;
9.  udział w 1/2 w drewnianej komórce, o wartości 1.200 PLN;
10.  maszyny i urządzenia po byłym zakładzie ślusarsko-tokarskim o wartości 7.000 PLN,

Łączna wartość składników masy spadkowej wyniosła: 731.383,32 PLN (siedemset trzydzieści jeden tysięcy trzysta osiemdziesiąt trzy złote 32/100).

Wnioskodawczyni zgłosiła fakt nabycia majątku spadkowego do Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, na mocy którego nabyła spadek i została zwolniona z obowiązku zapłaty podatku z tytułu nabycia spadku na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadku i darowizn.

Na mocy ugody sądowej z dnia 26.08.2016 r., na rzecz Wnioskodawczyni została przyznana:

1.  wyłączna własność działki oznaczonej nr ew. 101/9 o powierzchni 0,2521 ha, powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. 101/4 - o wartości 302.520 PLN,
2.  kwota 7.358,60 PLN - tytułem dopłaty ponad swój udział w działce o nr ew. 101/4 od drugiego spadkobiercy,
3.  kwota 36.499,00 PLN - tytułem spłaty za przyznanie na wyłączną własność osoby trzeciej udziału w wysokości 1/6 w nieruchomości, ,
4.  udział w wysokości 1/16 w nieruchomości o nr ew. 53/1 i 101/1 o wartości 2.000 PLN.

Łączna wartość przyznanych Wnioskodawczyni na mocy ugody sądowej składników majątku wynosi 348.377,60 PLN (słownie: trzysta czterdzieści osiem tysięcy trzysta siedemdziesiąt siedem złotych 60/100). Udział Wnioskodawczyni w spadku wynosi połowę łącznej wartości składników masy spadkowej, tj. 365.691,66 PLN, która to kwota jest wynikiem dzielenia łącznej wartości składników masy spadkowej przez dwa (731.383,32 PLN : 2 = 365.691,66 PLN). Łączna wartość przyznanych Wnioskodawczyni na mocy ugody sądowej składników majątku, która wynosi 348.377,60 PLN nie przekracza 1/2 (udział Wnioskodawczyni w spadku) łącznej wartości składników masy spadkowej, która na dzień dokonania podziału wyniosła: 365.691,66 PLN. Wnioskodawczyni wskazała, że w konsekwencji, w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności Wnioskodawczyni nie otrzymała składników majątku ponad swój udział.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że przyjmując za Wnioskodawczynią, że w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności Wnioskodawczyni nie otrzymała składników majątku ponad swój udział w spadku, na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a ustawy Ordynacja podatkowa .

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.