Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.402.2025.2.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-17
Teza: Jeśli w drodze umowy dożywocia Wnioskodawczyni przekaże
przyjaciółce nieruchomość nabytą w ramach spadku w części 1
/4 po zmarłym mężu, nie utraci z tego tytułu prawa do ulgi,
zawartej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn,
jeżeli istotnie będzie w tym budynku zamieszkiwać przez okres
5 lat, począwszy od okresu określonego w art. 16 ust. 2 pkt 5
lit. a) ww. ustawy.
Słowa kluczowe: spadek
ulga
ulga-ulga mieszkaniowa
umowa-umowa dożywocia
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 4 Wysokość
podatku-Ulga mieszkaniowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
4-art. 16-ust. 2-pkt 5-lit. a

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 października 2025 r. wpłynął Pani z 28 października 2025 r. wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie
    zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni wraz z mężem A.A., na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej,
    byli użytkownikami wieczystymi gruntu oraz właścicielami budynku mieszkalnego na nim
    posadowionego, położonego przy ulicy (...), dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy (...)
    IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). Grunt przekształcił się w
    prawo własności na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa
    użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo
    własności tych gruntów.
    Mąż Wnioskodawczyni A.A. zmarł (...) 1990 r. Wnioskodawczyni i jej mąż posiadali jedno
    dziecko: syna B.B. Syn B.B. zmarł (...) 2021 r. i nie posiadał zstępnych.
    (...) 2025 r. sporządzone zostały, przed notariuszem (...) z Kancelarii Notarialnej w (...), akty
    poświadczenia dziedziczenia:
    a) akt poświadczenia dziedziczenia po B.B. (...), po którym spadek z dobrodziejstwem
      inwentarza w całości nabyła Wnioskodawczyni − matka zmarłego;
    b) akt poświadczenia dziedziczenia po A.A. (...), po którym spadek wprost nabyli:
      Wnioskodawczyni − żona zmarłego w udziale wynoszącym 1/2 części oraz syn
      zmarłego B.B. w udziale wynoszącym 1/2 części (po którym spadek z
      dobrodziejstwem inwentarza w całości nabyła Wnioskodawczyni).
    Po przeprowadzonych spadkobraniach Wnioskodawczyni złożyła do Urzędu Skarbowego
    (...) następujące deklaracje:
    a) SD-Z2, dotyczącą nabytego spadku po synu B.B., który stanowi udział 1/4 części w
      nieruchomości opisanej powyżej; organ podatkowy zwolnił Wnioskodawczynię z
      podatku od spadków i darowizna na podstawie art. 4a ustawy o podatku od
      spadków i darowizn (znak sprawy: (...));
    b) SD-3, dotyczącą nabytego spadku po A.A., który stanowi udział 1/4 części w
      nieruchomości opisanej powyżej; organ podatkowy wymierzył Wnioskodawczyni
      podatek od nabytego spadku, przy czym zastosował wobec niej ulgę mieszkaniową
      wynikającą z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż
      Wnioskodawczyni spełniła wszystkie wymagania wskazane w przepisach (znak
      sprawy: (...)).
    Wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku i choruje na Parkinsona. Choroba
    postępuje, a Wnioskodawczyni wymaga pomocy i wsparcia w codziennych czynnościach
    życiowych. Wnioskodawczyni została sama, nie ma rodziny, a jedyna bliska rodzinie osoba
    pomaga Wnioskodawczyni i interesuje się jej losem.
    Wobec przedstawionego stanu faktycznego a szczególnie pogarszającego się stanu
    zdrowia, Wnioskodawczyni planuje zawrzeć z wieloletnią przyjaciółką rodziny, umowę o

    dożywocie przenosząc własność nieruchomości opisanej powyżej, w zamian za pomoc i
    opiekę wraz z prawem dożywotniego zamieszkiwania przez Wnioskodawczynię w opisanej
    nieruchomości.
    Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn
    Czy zastosowana wobec Wnioskodawczyni ulga mieszkaniowa, wynikającą z art. 16 ustawy
    o podatku od spadków i darowizn, zostanie cofnięta i Wnioskodawczyni będzie
    zobowiązana do zapłaty całego podatku od spadku nabytego po mężu?
    Pani stanowisko w sprawie w zakresie podatku od spadków i darowizn
    Pani zdaniem, nie zostanie cofnięta udzielona Pani ulga mieszkaniowa, wynikająca z art.
    16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, po zawarciu umowy dożywocie, bo ta forma
    przeniesienia własności odbywa się bezgotówkowo w zamian za świadczenia określone w
    art. 908 Kodeksu cywilnego. Ponadto będzie Pani nadal zamieszkiwać w przedmiotowej
    nieruchomości, a Pani prawa wynikające z umowy dożywocia zostaną ujawnione w dziale
    III księgi wieczystej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Z treści wniosku wynika, że opisane w nim nabycie tytułem dziedziczenia, w związku z
    którym skorzystała Pani z ulgi określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i
    darowizn, nastąpiło w dacie śmierci Pani męża, tj. (...) 1990 r. W sprawie będą miały zatem
    zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu
    obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia
    16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o
    podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2006 r. Nr 222 poz. 1629 ze zm.) do
    nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r.,
    stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu
    obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.
    Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz.U. z 2004 r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej tytułem spadku.
    W myśl art. 5 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych (...).
    Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą
      przyjęcia spadku.
    Stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      W przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego
      stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do
      lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych:
      prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym
      w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej - nie

      wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości
                    2nieprzekraczającej 110 m powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.
    Zgodnie z art. 16 ust. 2 ww. ustawy:
    Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące
    warunki:
      1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
      2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego
        stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność
        budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy;
      3) nie dysponują spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu lub nie są właścicielami
        spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z
        przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa
        do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami
        przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 3 miesięcy
        od dnia złożenia zeznania podatkowego;
      4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu;
      5) będą zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat:
        a) od dnia złożenia zeznania podatkowego - jeżeli w chwili złożenia zeznania
          nabywca mieszka w nabytym lokalu lub budynku,
        b) od dnia zamieszkania w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca
          zamieszka w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego.
    Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić
    należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub
    darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy
    nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą zamieszkiwać w uzyskanej
    nieruchomości przez 5 lat od dnia określonego w cytowanym wyżej przepisie art. 16 ust. 2
    pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Warunkiem niezbędnym do skorzystania
    z ulgi przewidzianej w art. 16 ww. ustawy jest łączne spełnienie wszystkich zawartych w
    tym przepisie warunków.
    Ponieważ przepisy prawa podatkowego nie definiują pojęcia „miejsce zamieszkania”,
    dlatego należy posiłkować się definicją miejsca zamieszkania znajdującą się w art. 25
    ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
    Miejscem zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z ww. przepisem jest miejscowość, w
    której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Do ustalenia zatem miejsca
    zamieszkania potrzebne są według tego przepisu dwa momenty: moment zewnętrzny, tj.
    faktyczne przebywanie i wewnętrzny, tj. zamiar stałego pobytu, które muszą występować
    łącznie.
    Powyższe oznacza faktyczne przebywanie w tym budynku mieszkalnym, który był
    przedmiotem nabycia i został objęty ulgą mieszkaniową.
    Należy przy tym zauważyć, że unormowania art. 16 ustawy o podatku od spadków i
    darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. nie nakładają obowiązku
    utrzymywania tytułu prawnego do nabytego w drodze spadku budynku mieszkalnego
    (udziału w budynku) oraz zameldowania na pobyt stały. Przepis ten natomiast nakłada
    obowiązek zamieszkiwania w nabytym budynku przez 5 lat, liczonych według zasad w tym
    przepisie wskazanych.

    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że złożyła Pani zeznanie SD-3
    dotyczące nabytego spadku po Pani mężu, który stanowi udział 1/4 części w
    nieruchomości (budynku mieszkalnym). Organ podatkowy wymierzył Pani podatek od
    nabytego spadku, przy czym zastosował wobec Pani ulgę mieszkaniową, wynikającą z art.
    16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż spełniła Pani wszystkie wymagania
    wskazane w przepisach. Planuje Pani zawrzeć z wieloletnią przyjaciółką rodziny, umowę o
    dożywocie przenosząc własność ww. nieruchomości, w zamian za pomoc i opiekę wraz z
    prawem dożywotniego zamieszkiwania przez Panią w opisanej nieruchomości. Będzie
    Pani nadal zamieszkiwać w przedmiotowej nieruchomości.
    Mając na uwadze powołane powyżej przepisy, należy uznać, że fakt, iż przekaże Pani
    nieruchomość na rzecz wieloletniej przyjaciółki rodziny, nie będzie skutkować utratą ulgi
    mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (w
    brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.), skoro z wniosku wynika, że nadal będzie
    Pani mieszkała w przedmiotowej nieruchomości.
    Reasumując stwierdzić należy, że jeśli w drodze umowy dożywocia przekaże Pani
    wieloletniej przyjaciółce nieruchomość nabytą w ramach spadku w części 1/4 po Pani
    zmarłym mężu, nie utraci Pani z tego tytułu prawa do ulgi, zawartej w art. 16 ustawy o
    podatku od spadków i darowizn, jeżeli istotnie będzie w tym budynku zamieszkiwać przez
    okres 5 lat, począwszy od okresu określonego w art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. a) ww. ustawy.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
    decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.