Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.198.2024.1.DR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-31
Teza: W zakresie skutków podatkowych nabycia spadku po drugim mężu babci.
Słowa kluczowe: grupa-grupa podatkowa; spadek
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 4 Wysokość podatku-Grupy podatkowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 14-ust. 3-pkt 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 listopada 2024 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku
    po drugim mężu babci. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Postanowieniem (...) nabyła Pani spadek po zmarłym (...) 2023 r. J.B.1 (...). J.B.1 był drugim
    mężem Pani babci J.B.2 zmarłej (...) 2019 r. (...). Zawarli oni formalny związek małżeński (...)
    1966 r. (dysponuje Pani odpisem aktu małżeństwa). W chwili gdy zawierali związek
    małżeński J.B.2 miała troje dzieci z pierwszego małżeństwa – w tym Pani ojca, który miał

    wtedy kilka lat. J.B.1 nie przysposobił Pani ojca formalnie. J.B.1 nie był biologicznym ojcem
    Pani ojca – jednak wychowywał go odkąd ten miał kilka lat.

## Pytanie

Jakie według prawa podatkowego ma Pani pokrewieństwo – powinowactwo – stosunek
    osobisty z J.B.1, do jakiej grupy podatkowej należy Pani nabywając po J.B.1 spadek?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, J.B.1 jako prawowity mąż Pani babci od ponad pięćdziesięciu lat, który
    wychowywał Pani ojca, jest Pani dziadkiem (wstępnym), także zgodnie z Kodeksem
    rodzinnym i opiekuńczym.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia.
    Na podstawie art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą
      przyjęcia spadku.
    Stosownie do art. 6 ust. 4 ww. ustawy:
      Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim
      jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się
      orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed
      organem podatkowym na fakt nabycia.
    Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
      Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
      1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową,
        rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

      2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków
        pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków
        rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
      3) do grupy III – innych nabywców.
    Z opisu stanu faktycznego wynika, że nabyła Pani spadek po Panu J.B.1, który był drugim
    mężem Pani babci. W chwili, gdy zawierali oni związek małżeński Pani babcia miała troje
    dzieci z pierwszego małżeństwa – w tym Pani ojca. Pan J.B.1 nie przysposobił Pani ojca
    formalnie. Pan J.B.1 nie był biologicznym ojcem Pani ojca – jednak wychowywał go odkąd
    ten miał kilka lat.
    Zagadnienia związane z pokrewieństwem reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks
                                          7 rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.). Artykuł 61tej ustawy
    wskazuje, że:
      § 1. Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej.
      Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są
      krewnymi w linii prostej.
      § 2. Stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których
      powstało pokrewieństwo.
    Wobec powyższego do krewnych w linii prostej zalicza się ojca, matkę oraz dzieci (I
    stopień), a także dziadka, babcię i wnuki (II stopień). Z kolei linia boczna, o której mowa w
        7art. 61 § 1 zd. drugie obejmuje rodzeństwo (II stopień) oraz siostrzeńców, siostrzenice,
    bratanków i bratanice (III stopień).
    Z kolei pasierbami są dzieci małżonka niebędące zarazem dziećmi drugiego ze
    współmałżonków. Pomiędzy tymi osobami (ojczym/macocha, pasierb) z chwilą zawarcia
    małżeństwa z rodzicem pasierba powstaje stosunek powinowactwa, o którym mowa w
        8art. 61 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem:
      § 1. Z małżeństwa wynika powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego
      małżonka. Trwa ono mimo ustania małżeństwa.
      § 2. Linię i stopień powinowactwa określa się według linii i stopnia pokrewieństwa.
    Uważa Pani, że Pan J.B. jako prawowity mąż Pani babci od ponad pięćdziesięciu lat, który
    wychowywał Pani ojca, jest Pani dziadkiem (wstępnym).
    Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
    Wskazała Pani we wniosku, że Pani ojciec nie jest formalnie spokrewniony z Panem J.B.1,
    ponieważ nie został on prawnie przysposobiony przez drugiego męża babci, co oznacza,
    że pod względem faktycznym i prawnym Pani ojciec był niespokrewnionym, „przybranym”
    synem (pasierbem) drugiego męża babci – był wychowywany przez niego bez zmiany
    statusu prawnego. Natomiast Pani jest jego niespokrewnioną, „przybraną” wnuczką.
    Powyższe niewątpliwie pozwala na powstanie więzi emocjonalnej pomiędzy ww. osobami
    jednak nie wywołuje skutków prawnych, takich jak dla dzieci i wnuków spokrewnionych
    (biologicznych) lub też prawnie przysposobionych. Pan J.B.1 nie był Pani „wstępnym”, a
    zatem nie można Pani uznać za „zstępną” drugiego męża babci (spadkodawcy).
    „Zstępnym” jest bowiem każdy kolejny potomek tej samej osoby (dziecko, wnuk,
    prawnuk), jak również osoba przysposobiona lub wnuk będący potomkiem dziecka przez
    tą osobę prawnie przysposobionego.
    W przedmiotowej sprawie ze względu na brak naturalnego pokrewieństwa Pani z drugim
    mężem babci oraz ze względu na fakt nieprzysposobienia prawnego Pani ojca przez

    drugiego męża Pani babci czy też nieprzysposobienie Pani przez tą osobę, które
    skutkowałoby powstaniem takiego samego stosunku prawnego jak przy naturalnym
    pokrewieństwie, nie może zostać Pani zakwalifikowana do I grupy podatkowej.
    Jak wynika z Pani wniosku, Pani ojciec jest pasierbem spadkodawcy. Zatem pomiędzy
    Panią a spadkodawcą występuje stosunek powinowactwa - jest Pani zstępną pasierba
    spadkodawcy. W związku z tym, w świetle powołanych wyżej przepisów art. 14 ust. 3 pkt 2
    ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest Pani zaliczona do II grupy podatkowej, jako
    osoba wymieniona wprost w tym przepisie.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Do wniosku dołączyła Pani dokument. Należy jednak zauważyć, że wydając
    interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji
    Skarbowej nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku, z czym nie jest
    zobowiązany ani uprawniony do oceny dokumentów; jest związany wyłącznie opisem
    stanu faktycznego przedstawionym przez Panią i Pani stanowiskiem.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.