Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3-2.4011.301.2018.12.JK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-08-18
Teza: Opodatkowanie przychodów uzyskanych ze zbycia udziału w nieruchomości w formie zniesienia współwłasności.
Słowa kluczowe: data; nabycie; zbycie; zniesienie-zniesienie współwłasności
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe
=================================================================

Szanowny Panie:

1) ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku z 17 lipca 2018 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Po 984/18 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 1363/19; i

2) stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

24 lipca 2018 r. wpłynął Pana wniosek z 17 lipca 2018 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

### W. W. była współwłaścicielką nieruchomości położonej (…) w udziale 396/2592 części. W 2011 r. W. W. złożyła w Sądzie Rejonowym (…) wniosek o podział majątku wspólnego K. i W. małżonków S., działu spadku po W. S. oraz zniesienia współwłasności nieruchomości (…), dla której Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (…). Postanowieniem Sąd Rejonowy z dnia 21 listopada 2014 r., dokonał podziału majątku wspólnego K. i W. małżonków S., działu spadku po W. S. oraz zniesienia współwłasności nieruchomości (…), w wyniku którego zasądził od A. W. na rzecz W. W. kwotę 137.958,33 zł (słownie: sto trzydzieści siedem tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt osiem złotych 33/100) tytułem spłaty, płatną w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia postanowienia. Zasądzona kwota nie przekracza udziału w spadku. Apelację od tego postanowienia złożył uczestnik A. W. Zanim doszło do rozpoznania apelacji, w dniu (…) 2015 r. zmarła W. W. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 27 kwietnia 2016 r., spadek po W. W., na podstawie testamentu notarialnego z dnia 20 maja 2015 r., sporządzonego (…) nabyli: syn T. W. oraz K. M., po 1/2 części każdy z nich. Spadkobiercy W. W., tj. Wnioskodawca i K. M. wstąpili do sprawy o podział majątku wspólnego K i W. małżonków S., dział spadku po W. S. oraz zniesienia współwłasności nieruchomości (…). Postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. Sąd Okręgowy podjął zawieszone postępowanie z udziałem spadkobierców zmarłej W. W., tj. Wnioskodawcy i K. M. Na skutek apelacji A. W. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 listopada 2014 r., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie V w ten sposób, że zasądził od A. W. kwoty po 68.979,16 zł na rzecz Wnioskodawcy i K. M. tytułem spłaty ich udziału w majątku wspólnym i spadku, płatne w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, a apelację A. W. oddalił.

Pytanie
-------

### Czy podział majątku wspólnego K. i W. małżonków S. i dział spadku po W. S. spowoduje powstanie u Wnioskodawcy, jako następcy prawnego W. W., przychodu z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

### Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, podział majątku wspólnego K. i W. małżonków S. i dział spadku po W. S. nie spowoduje powstanie u Wnioskodawcy, jako następcy prawnego W. W., przychodu z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja indywidualna
--------------------------

Rozpatrzyłem Pana wniosek – 24 września 2018 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0112-KDIL3-2.4011.301.2018.1.JK, w której uznałem Pana stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Panu 28 września 2018 r.

Skarga na interpretację indywidualną
------------------------------------

29 października 2018 r. wniósł Pan skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarga wpłynęła do mnie 5 listopada 2018 r.

Wniósł Pan o uchylenie interpretacji.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi
-------------------------------------------

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z 27 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Po 984/18.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 1363/19 oddalił tę skargę.

Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 26 stycznia 2022 r.

W dniu 30 maja 2022 r. otrzymałem zwrot akt.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
-----------------------------------------------

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.):

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

• uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;

• ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d. innych rzeczy

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Użyte w powyższym przepisie „odpłatne zbycie” oznacza każde przeniesienie prawa własności lub innych praw majątkowych w zamian za korzyść majątkową. Termin odpłatne zbycie obejmuje zatem szeroki zakres umów.

W myśl art. 155 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Tym samym określenie „zbycie” odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności, nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży czy zamiany, lecz ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności do całej rzeczy lub udziału.

Przedstawił Pan informacje, z których wynika, że jest Pan spadkobiercą po zmarłej w dniu (…) 2015 r. W. W. w 1/2 części. Wstąpił Pan do sprawy o podział majątku wspólnego K i W. małżonków S., dział spadku po W. S. oraz zniesienia współwłasności nieruchomości. Postanowieniem z dnia 18 października 2016 r., Sąd Okręgowy podjął zawieszone postępowanie z udziałem spadkobierców zmarłej W. W. Na skutek apelacji A. W. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądził od A. W. kwoty po 68.979,16 zł na rzecz Pana oraz drugiego spadkobiercy tytułem spłaty ich udziału w majątku wspólnym i spadku, płatne w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, a apelację A. W. oddalił.

Powziął Pan wątpliwość, czy podział majątku wspólnego K. i W. małżonków S. i dział spadku po W. S. spowoduje powstanie u Wnioskodawcy, jako następcy prawnego W. W., przychodu z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Stosownie zaś do art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Oznacza to, że dniem nabycia spadku przez Pana jest data śmierci Pani W. W.

Instytucja współwłasności uregulowana została natomiast w art. 195 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Z zawartej we wskazanym przepisie definicji wynika, że współwłasność charakteryzuje się trzema podstawowymi cechami: jednością przedmiotu, wielością podmiotów oraz niepodzielnością wspólnego prawa.

Jedność przedmiotu oznacza, że w stosunku współwłasności przedmiotem prawa własności przysługującego kilku osobom jest jedna rzecz ruchoma lub nieruchomość. Jeśli rzecz wchodzi w skład zbioru rzeczy, stanowiącego pewną funkcjonalną całość, to współwłasność dotyczy każdej pojedynczej rzeczy wchodzącej w skład takiego zbioru, nie zaś zbioru. Istotną cechą charakteryzującą współwłasność jest wielość podmiotów prawa własności jednej rzeczy. Chodzi tu o co najmniej dwie lub więcej osób, które pomimo łączącego je stosunku współwłasności są nadal odrębnymi podmiotami prawa. We współwłasności prawo własności przysługuje, jak wynika z brzmienia zacytowanego przepisu, niepodzielnie kilku osobom. Żaden ze współwłaścicieli nie ma więc wyłącznego prawa do fizycznie wydzielonej części rzeczy, a każdemu z nich przysługuje jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli.

Jednym z podstawowych uprawnień przysługujących współwłaścicielowi jest prawo domagania się zniesienia współwłasności. Może dojść do niego w dwóch trybach: umownym, kiedy to współwłaściciele osiągają porozumienie co do faktu zniesienia współwłasności oraz sądowym następującym w wyniku postanowienia sądu. W Kodeksie cywilnym wyróżniono natomiast trzy sposoby zniesienia współwłasności: podział rzeczy wspólnej, przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli oraz sprzedaż rzeczy wspólnej.

Stosownie natomiast do art. 212 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.

Analiza powyższego wskazuje, że zniesienie współwłasności może polegać na podziale rzeczy i przyznaniu każdemu z dotychczasowych współwłaścicieli jej części. W sytuacji natomiast, gdy na skutek podziału, wartość nabytej na wyłączną własność części rzeczy wspólnej jest mniejsza od wartości udziału we współwłasności, podział może wiązać się ze stosownymi spłatami od współwłaściciela nabywającego ponad dotychczas przysługujący udział. W takim przypadku zniesienie współwłasności następuje zatem za odpłatnością w formie spłaty. Czynność taka, w świetle prawa cywilnego, stanowi formę odpłatnego zbycia. Powoduje to jednocześnie, że mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem, o którym mowa w cytowanym na wstępie przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że w zamian za przysługujący udział w nieruchomości, jaki nabył Pan w spadku po W. W., otrzymał Pan spłatę.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w judykacie będącym podstawą wydania niniejszego aktu:

(…) w pierwszej kolejności należy rozważyć czy podział majątku wspólnego K. i W. małżonków S. i dział spadku po W. S. spowodowałby powstanie u W. W. (spadkodawczyni skarżącego) przychodu z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f ?

Niewątpliwie przychód ten u W. W. by nie powstał. Jak wynika ze stanu faktycznego Sąd (…) dokonał podziału majątku wspólnego K. i W. małżonków S., działu spadku po W. S. oraz zniesienia współwłasności nieruchomości (…), której W. W. była współwłaścicielką, w wyniku którego zasądził od A. W. na rzecz W. W. kwotę 137.958,33 zł tytułem spłaty za przyznany mu udział w nieruchomości. Zasądzona W. W. kwota nie przekraczała jej udziału w spadku. Mimo, że we wniosku skarżący nie wskazał, kiedy i w jaki sposób W. W. nabyła udział w nieruchomości (…) poza sporem było, że miało to miejsce wcześniej niż 5 lat przed dokonaniem podziału majątku wspólnego K. i W. małżonków S., działu spadku po W. S. oraz zniesieniem współwłasności tej nieruchomości (…).

(…) Skoro więc W. W. nabyła udział w nieruchomości (…) wcześniej niż 5 lat od jego zbycia, zbycie to nie stanowiłoby jej źródła przychodu. Skoro tak, to u również u skarżącego jako spadkobiercy W. W. nie mógł powstać przychód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Skarżący wstąpił bowiem w prawa i obowiązki spadkodawczyni i to na podst. art. 97 § 1 O.p. W myśl art. 97 § 1 O.p., spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przepis art. 97 § 1 O.p. obejmuje swym zakresem prawa majątkowe, jakie są przewidziane w przepisach prawa podatkowego. Chodzi więc o takie prawa, wynikające z regulacji podatkowych, które za życia, zmarłego następnie, podatnika kształtowały jego sytuację z punktu widzenia ekonomicznego, a więc przede wszystkim prowadziły do zmniejszenia czy wręcz wyeliminowania obciążenia spadkodawcy podatkiem. Skoro więc u spadkodawczyni skarżącego nie powstałby przychód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości z uwagi na jego zbycie po upływie 5 lat od jego nabycia przychód ten nie powstał również u jej spadkobiercy czyli skarżącego, który wstąpił w ogół praw i obowiązków po zmarłej matce. Z art. 97 § 1 O.p. wynika bowiem, że jeśli dane prawo istnieje za życia spadkodawcy jest to prawo majątkowe podlegające sukcesji. Oznacza to, że spadkobiercę należy traktować jak podatnika.

**Mając zatem na uwadze przytoczoną powyżej konstatację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, która to następnie zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne należy uznać Pana stanowisko, że podział majątku wspólnego K. i W. małżonków S. i dział spadku po W. S. nie spowodował powstania u Pana, jako następcy prawnego W. W. przychodu z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym oraz w dacie wydania pierwotnej interpretacji, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Po 984/18 oraz orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 1363/19.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).