Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4014.24.2018.2.BB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-03-07
Teza: Czy pożyczki, które zamierza zaciągnąć Fundacja nie będą podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cel-cele statutowe; obowiązek-obowiązek podatkowy; pożyczka; umowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 12 stycznia 2018 r. (data wpływu – 17 stycznia 2018 r.), uzupełnionym 21 lutego 2018 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umów pożyczek:

*   w części dotyczącej pożyczek przeznaczonych na budowę budynku dla celów działalności naukowej, szkolnej oraz oświatowej – **jest nieprawidłowe,**
*   w części dotyczącej pożyczek przeznaczonych na nabycie wyposażenia (w tym środków trwałych), stanowiącego pomoce naukowe i dydaktyczne – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 stycznia 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umów pożyczek.

Z uwagi na fakt, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 07 lutego 2018 r. znak: 0111-KDIB4.4014.24.2018.1 wezwano Wnioskodawcę o jego uzupełnienie.

Wniosek uzupełniono 21 lutego 2018 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest fundacją. Zgodnie ze statutem celem Wnioskodawcy jest:

1.  ochrona i promocja zdrowia;
2.  opieka i pomoc społeczna, w szczególności prowadzenie wszelkich działań na rzecz lepszej i bardziej efektywnej opieki i pomocy społecznej w tym zwłaszcza na rzecz osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych i osób w podeszłym wieku;
3.  działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;
4.  upowszechnianie wolontariatu, w szczególności w zakresie osób w podeszłym wieku;
5.  prowadzenie działalności humanitarnej i prorozwojowej oraz przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu;
6.  wspieranie rozwoju gospodarki i nauki, w tym wspieranie programów i inicjatyw prorozwojowych z zakresu dziedzin ekonomii, rozwoju przedsiębiorczości, medycyny nauk humanistycznych, oraz nauk społecznych;
7.  wspieranie rozwoju przedsiębiorczości ze szczególnym uwzględnieniem segmentu średnich i małych przedsiębiorstw;
8.  prowadzenie działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
9.  krzewienie nauki, edukacji, oświaty i wychowania.

Fundacja zamierza zaciągnąć pożyczki od osób fizycznych na działalność statutową. Wartość pożyczek przekroczy 5.000,00 zł od jednej osoby w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych oraz wartość 25.000,00 zł od wielu podmiotów, w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych, w związku z powyższym zaciągnięte pożyczki nie będą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 9 ust. 10 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Fundacja nie posiada statusu OPP, z uwagi na powyższe nie będzie mogła skorzystać również ze zwolnienia na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zaciągnięte pożyczki mają być przeznaczone na realizację celów statutowych Fundacji.

Celem, na który będą przeznaczone pożyczone środki będzie krzewienie nauki, edukacji i oświaty.

W ramach opisanego celu Wnioskodawca zamierza wybudować budynek do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej oraz go wyposażyć.

W ramach opisanej we wniosku pożyczki Wnioskodawca zamierza nabyć środki trwałe oraz wyposażenie nie stanowiące środków trwałych potrzebne do wykonywania działalności naukowej, szkolnej i oświatowej. Rzeczy te będą stanowiły pomoce naukowe i dydaktyczne.

Wskazana we wniosku pożyczka nie będzie podlegała przepisom dotyczącym podatku od towarów i usług i nie będzie z podatku od towarów i usług zwolniona.

W związku z powyższym opisem sformułowano następujące pytanie:

Czy pożyczki, które zamierza zaciągnąć Fundacja nie będą podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, pożyczki nie będą podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Celem Fundacji, zgodnie ze statutem jest:

1.  ochrona i promocja zdrowia;
2.  opieka i pomoc społeczna, w szczególności prowadzenie wszelkich działań na rzecz lepszej i bardziej efektywnej opieki i pomocy społecznej w tym zwłaszcza na rzecz osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych i osób w podeszłym wieku;
3.  działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;
4.  upowszechnianie wolontariatu, w szczególności w zakresie osób w podeszłym wieku;
5.  prowadzenie działalności humanitarnej i prorozwojowej oraz przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu;
6.  wspieranie rozwoju gospodarki i nauki, w tym wspieranie programów i inicjatyw prorozwojowych z zakresu dziedzin ekonomii, rozwoju przedsiębiorczości, medycyny nauk humanistycznych, oraz nauk społecznych;
7.  wspieranie rozwoju przedsiębiorczości ze szczególnym uwzględnieniem segmentu średnich i małych przedsiębiorstw;
8.  prowadzenie działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
9.  krzewienie nauki, edukacji, oświaty i wychowania.

Zaciągnięte pożyczki mają być przeznaczone na realizację nie wszystkich celów statutowych. Pożyczki będą przeznaczone na krzewienie nauki, edukacji i oświaty.

Chcąc zrealizować cel polegający na krzewieniu nauki, edukacji i oświaty Fundacja zamierza wybudować budynek, który będzie wykorzystywany do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej. To właśnie na budowę oraz wyposażenie budynku zostaną wydatkowane pieniądze uzyskane z pożyczki. Ponadto, Fundacja zamierza nabyć niezbędne środki trwałe oraz wyposażenie nie stanowiące środków trwałych potrzebne do wykonywania działalności naukowej, szkolnej i oświatowej.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia. Umowa pożyczki jest czynnością cywilnoprawną. Pożyczki zostaną zaciągnięte na realizację celu określnego jako krzewienie nauki, edukacji i oświaty. W związku z powyższym zaciągnięcie pożyczek uznać należy za czynność cywilnoprawną w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej, które na podstawie art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w części jest nieprawidłowe, a w części prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1150) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Takim przepisem jest wskazany przez Wnioskodawcę art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z tym przepisem, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia.

Jako, że pojęcie „sprawa” ma charakter ogólny, to należy przyjąć, że powyższe uregulowanie będzie dotyczyło tych wszystkich spraw, dla których materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia zawarta jest w przepisach regulujących kwestie wymienione w art. 2 pkt 1 lit. f) powołanej ustawy.

Przepisy dotyczące spraw podlegających wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w zakresie dotyczącym nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej znajdują się w następujących aktach prawnych:

1.  ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U z 2017 r., poz. 59, ze zm.),
2.  ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2017 r., poz. 2198, ze zm.),
3.  ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183, ze zm.),
4.  ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz.U. z 2017 r., poz. 1869, ze zm.).

Ze zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca (Fundacja) zamierza zaciągnąć pożyczki od osób fizycznych na działalność statutową. Wartość pożyczek przekroczy 5.000,00 zł od jednej osoby w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych oraz wartość 25.000,00 zł od wielu podmiotów, w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Celem, na który będą przeznaczone pożyczone środki będzie krzewienie nauki, edukacji i oświaty. W ramach opisanego celu Wnioskodawca zamierza m.in. wybudować budynek do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej, oraz go wyposażyć.

W ramach opisanej we wniosku pożyczki Wnioskodawca zamierza nabyć środki trwałe oraz wyposażenie nie stanowiące środków trwałych potrzebne do wykonywania działalności naukowej, szkolnej i oświatowej. Rzeczy te będą stanowiły pomoce naukowe i dydaktyczne.

Jak już wskazano, zgodnie z cyt. przepisem art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności cywilnoprawne w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia. Ustawodawca normując w tym przepisie wyłączenie nie określił szczegółowo jego zakresu. Mając na względzie, że wszelkie wyłączenia i zwolnienia stanowią odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, przepisy je określające powinny być interpretowane ściśle i zgodnie z ich literalnym brzmieniem.

Tym samym zasadne jest uznanie, iż celem ustawodawcy było objęcie wyłączeniem jedynie tych czynności cywilnoprawnych, które dokonywane są bezpośrednio w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 Prawa oświatowego, szkoły i placówki podejmują niezbędne działania w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, zapewnienia każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju, podnoszenia jakości pracy szkoły lub placówki i jej rozwoju organizacyjnego.

Analiza przytoczonych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że brak jest bezpośredniego związku między zaciągnięciem pożyczek w celu wybudowania budynku do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej a realizacją celów określonych w ustawie Prawo oświatowe czy w ustawie o systemie oświaty, aby umowy pożyczki, mogły korzystać z wyłączenia od podatku w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej.

W świetle przepisów ww. ustaw, do zadań należących do działalności naukowej, szkolnej i oświatowej nie można zaliczyć zaciągnięcia pożyczek w celu wybudowania budynku do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej. Zatem, w takim przypadku, zastosowanie wyłączenia od podatku od czynności cywilnoprawnych prowadziłoby do nieuzasadnionej, rozszerzającej wykładni przepisu art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Powyższa interpretacja art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest zbieżna z wykładnią wojewódzkich sądów administracyjnych – zaprezentowaną w wyrokach o sygn. akt I SA/Gd 1451/15 z 9 grudnia 2015 r. oraz sygn. akt I SA/Gl 196/15 z 1 października 2015 r. – przepisu art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 783, ze zm.) zawierającego wyłączenie od opłaty skarbowej dokonanych czynności urzędowych, wydanych zaświadczeń lub zezwoleń oraz składnych pełnomocnictw w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyżej wskazanym wyroku sygn. akt I SA/Gd 1451/15: „(\`(...)\`) nie można przyjąć, że kwalifikacja czynności obejmującej pozwolenie na przebudowę i rozbudowę budynku do spraw z zakresu nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej jest determinowana późniejszym przeznaczeniem (charakterem) tego obiektu. Argumentów pozwalających uznać, że uzyskane pozwolenia znajdują materialną podstawę w przepisach z zakresu nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej nie przedstawiła również strona skarżąca, ograniczając się do wskazania, że podjęte przez nią działania służyły adaptacji budynku do celów edukacyjnych. W opinii Sądu nie ulega wątpliwości, że wykładnia językowa komentowanego uregulowania powoduje, iż możliwy zakres omawianego wyłączenia jest stosunkowo szeroki, jednak nie do tego stopnia, by można było mówić o ekscesie w postaci nadmiernego (i niczym nieusprawiedliwionego) zastosowania wyłączenia z obowiązku ponoszenia opłaty skarbowej, zwłaszcza w świetle określonej w art. 84 Konstytucji RP zasady powszechności opodatkowania.”

Mając powyższe na względzie, należy wysnuć wniosek, że skoro wydania pozwolenia na budowę lub przebudowę szkoły nie można traktować jako sprawy z zakresu nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej, to tym bardziej czynność cywilnoprawna mająca na celu zaciągnięcie pożyczki na budowę budynku przeznaczonego do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej nie może być uznana jako dokonana w sprawie nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej, niezależnie od charakteru prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności oraz jego statutu.

Wskazana czynność nie jest zatem czynnością z zakresu nauki, szkolnictwa, czy oświaty pozaszkolnej. Zatem uznać należy, że planowane umowy pożyczki w części, w której zostaną przeznaczone na budowę budynku przeznaczonego do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej mają jedynie pośredni związek z czynnościami w sprawach nauki czy szkolnictwa. Nie jest to więc związek wystarczający do zaistnienia przesłanki bezpośrednio warunkującej zastosowanie wyłączenia z opodatkowania określonego w art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, zaciągane pożyczki w celu wybudowania budynku do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej nie mogą zostać zakwalifikowane jako czynność cywilnoprawna wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest to czynność cywilnoprawna stricte w sprawach nauki czy szkolnictwa.

Jak wynika z treści wniosku, pożyczki, które zamierza zaciągnąć Wnioskodawca nie będą podlegały przepisom dotyczącym podatku od towarów i usług i nie będą z podatku od towarów i usług zwolnione.

W analizowanej sprawie nie można zatem zastosować również wyłączenia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,

W myśl tego przepisu, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zatem omawiane umowy pożyczki w części, w której będą przeznaczone na wybudowanie budynku do celów działalności naukowej, szkolnej i oświatowej będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy w tej części należało uznać za nieprawidłowe.

Z kolei odnosząc się do planowanych pożyczek, przeznaczonych na nabycie – jak to opisano we wniosku – środków trwałych oraz wyposażenia nie stanowiącego środków trwałych, które to rzeczy będą stanowiły pomoce naukowe i dydaktyczne należy stwierdzić, że są to czynności cywilnoprawne bezpośrednio związane ze sprawami nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej.

Zatem mając na względzie cytowany już art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz opis zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że planowane pożyczki w części, w której będą przeznaczone na nabycie środków trwałych oraz wyposażenia, stanowiących pomoce naukowe i dydaktyczne nie będą podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy w tej części należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 78-79, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.