Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.683.2023.8.IO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-12-27
Teza: Odpłatne zbycie Pana udziałów będzie dla Pana czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po Pana stronie nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; podatnik; udział-zbycie udziałów
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności niepodlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 2

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług, zgodnie z którym odpłatne zbycie Pana udziałów będzie dla Pana czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po Pana stronie nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT, jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

14 września 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 11 września 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy odpłatne zbycie Pana udziałów będzie dla Pana czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku VAT, tj. po Pana stronie nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 27 listopada 2023 r. (wpływ 30 listopada 2023 r.) oraz pismem z 8 grudnia 2023 r. (wpływ 12 grudnia 2023 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Stan faktyczny

Spółka (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…), adres: (…), wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla (…), (…) Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (…): (…), REGON: (…), kapitał zakładowy w wysokości (…) zł („Spółka”) prowadzi działalność gospodarczą sklasyfikowaną pod kodem PKD 70 10.Z Działalność firm centralnych (head offices) i holdingów, z wyłączeniem holdingów finansowych (przeważający kod działalności).

Kapitał zakładowy Spółki wynosi (…) zł, z czego udziały o wartości (…) zł zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny (aport). Wspólnikami Spółki są K.M. R.M. oraz M.D.M. („Wspólnicy”).

Historycznie, aktualni Wspólnicy Spółki dnia (…) roku zawarli z dotychczasowymi wspólnikami Spółki umowy sprzedaży (nabycia) udziałów, w wyniku których nabyli 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki, wynoszącym wówczas (…) zł, które zostały objęte przed dotychczasowych wspólników oraz pokryte wkładem pieniężnym. Udziały zostały nabyte po wartości nominalnej. Na skutek sprzedaży (nabycia) udziałów, Wspólnikami zostali:

1) K.M. (PESEL: (…) (dalej jako: „KM’’) posiadający (…) udziały o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…) zł;

2) R.M., PESEL: (…) (dalej jako: „RM’’) posiadający (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…)zł;

3) M.D.M. PESEL: (…) (WNIOSKODAWCA; dalej jako: „MDM”) posiadający (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…) zł.

Następnie, na mocy Uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia (…) r. zaprotokołowanej w formie aktu notarialnego przez notariusza (…), rep. A nr (…), wpisanej postanowieniem sądu rejestrowego z dnia (…) r., Wspólnicy dokonali podwyższenia kapitału zakładowego z kwoty (…) zł do kwoty (…) zł tj. o kwotę (…) zł poprzez utworzenie nowych udziałów. Nowe udziały w podwyższonym kapitale zakładowym zostały objęte przez Wspólników w zamian za wkład niepieniężny, w ten sposób że:

1) KM objął (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej (…) zł, pokrytych wkładem niepieniężnym w postaci:

a. (…) udziałów przysługujących KM w kapitale zakładowym spółki I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) przy ul. (…), REGON: (…), NIP: (…), wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (…), o wartości (…) zł,

b. (…)udziałów przysługujących KM w kapitale zakładowym spółki I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) przy ulicy (…), REGON: (…), NIP: (…), wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (…), o wartości (…) zł;

2) RM objął (…) udziały o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej (…) zł, pokrytych wkładem niepieniężnym w postaci:

a. (…) udziałów przysługujących RM w kapitale zakładowym spółki I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) przy ul. (…), REGON: (…), NIP: (…), wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (…) , o wartości (…) zł,

b. (…) udziałów przysługujących RM w kapitale zakładowym spółki I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) przy ulicy (…), REGON: (…), NIP: (…), wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (…), o wartości (…)zł;

3) MDM objął (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej (…) zł, pokrytych wkładem niepieniężnym w postaci.

a. (…) udziałów przysługujących MDM w kapitale zakładowym spółki I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) przy ul. (…), REGON: (…), NIP: (…), wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (…), o wartości (…) zł,

b. (…) udziały przysługujących MDM w kapitale zakładowym spółki I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) przy ulicy (…), REGON: (…), NIP: (…), wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (…), o wartości (…) zł;

Na dzień złożenia przedmiotowego wniosku, Wspólnikami Spółki są:

1) KM posiadający (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…) zł;

2) RM posiadający (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej (…) zł;

3) MDM posiadający (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej (…) zł.

Łączna liczba udziałów w Spółce wynosi (…), każdy o wartości nominalnej (…) zł. Łączna wartość nominalna udziałów w kapitale zakładowym Spółki wynosi (…) zł. Kapitał zakładowy Spółki wynosi (…) zł. Różnica pomiędzy wartością nominalną wszystkich udziałów w Spółce a wartością kapitału zakładowego wynika z dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów za wynagrodzeniem, które zostało wypłacone z czystego zysku, bez konieczności obniżania kapitału zakładowego. Spółka również nie ma obowiązku dostosowania wartości nominalnej udziału do wartości kapitału zakładowego w Spółce.

Wspólnicy pozostają w związkach małżeńskich, w których obowiązuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej:

1) KM pozostaje w związku małżeńskim z T.M. (PESEL (…)). Udziały KM wchodzą w skład majątku wspólnego;

2) RM pozostaje w związku małżeńskim z M.M. (PESEL (…)). Udziały RM wchodzą w skład majątku wspólnego;

3) MDM pozostaje w związku małżeńskim z M.M. (PESEL (…)). Udziały MDM wchodzą w skład majątku wspólnego.

Wspólnicy oraz Spółka w najbliższym czasie planują dokonać następujących czynności (ZDARZENIE PRZYSZŁE).

Wspólnicy zamierzają przeprowadzić czynności zbycia udziałów na rzecz Spółki przez Wspólników w celu ich dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem.

W tym celu odbędzie się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, na którym podjęta zostanie w szczególności uchwała (lub uchwały) w przedmiocie dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem łącznie (…) udziałów w Spółce należących do Wspólników wraz z obniżeniem kapitału zakładowego oraz uchwała o zmianie umowy spółki oraz przyjęciu tekstu jednolitego umowy spółki. Wykonanie tychże uchwał nastąpi poprzez:

1) Zbycie przez KM na rzecz Spółki (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) zł w celu ich dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem (dalej: „Odpłatne zbycie udziałów KM ”),

2) Zbycie przez RM na rzecz Spółki (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) zł w celu ich dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem (dalej: „Odpłatne zbycie udziałów RM”),

3) Zbycie przez MDM na rzecz Spółki (…) udziałów o łącznej wartości nominalnej (…) zł w celu ich dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem (dalej: „Odpłatne zbycie udziałów MDM’’).

Wspólnicy złożą stosowne oświadczenia o wyrażeniu zgody na umorzenie określonej liczby udziałów stanowiących własność Wspólników.

Umorzenie udziałów w Spółce nastąpi na podstawie postanowienia § 7 ust. 1 umowy Spółki oraz przepisu art. 199 § 1,2 i 7 Kodeksu spółek handlowych („KSH”). Umorzenie nastąpi poprzez nabycie udziałów własnych przez Spółkę oraz dalej z chwilą wpisu przez sąd rejestrowy obniżenia kapitału zakładowego Spółki o wartość nominalną umorzonych udziałów tj. o kwotę (…) zł do kwoty (…) zł albo o kwotę (…) zł do kwoty (…) zł, po przeprowadzeniu stosownej procedury przewidzianej przepisami KSH Wartość o jaką zostanie obniżony kapitał zakładowy zostanie precyzyjnie określona uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników

Celem wykonania uchwały o umorzeniu tych udziałów w Spółce, niezwłocznie po jej podjęciu zostanie pomiędzy Spółką a każdym ze Wspólników, zawarta umowa odpłatnego zbycia udziałów, w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi na podstawie której Spółka nabędzie od Wspólników łącznie (…) udziałów we własnym kapitale zakładowym celem ich umorzenia za wynagrodzeniem (umowa umorzenia udziałów - umowa ze skutkiem rozporządzającym umarzanymi udziałami) - od każdego Wspólnika liczbę udziałów określoną powyżej. Spółka będzie w tym przypadku mogła nabyć udziały własne, z uwagi na wyczerpanie przesłanek dla uznania tej sytuacji za dopuszczalny wyjątek wskazany w przepisie art. 200 § 1 zd. 3 KSH w postaci nabycia przez Spółkę udziałów własnych w celu umorzenia tych udziałów.

Podkreślenia wymaga, że zawarcie tej umowy jest wyłącznie czynnością prawną mającą na celu wykonanie powziętej uchwały (lub uchwał) o umorzeniu udziałów w Spółce należących do Wspólników i unicestwienia tych udziałów za wynagrodzeniem.

Umorzenie udziałów, po podjęciu stosownej uchwały (uchwał) oraz zbyciu udziałów na rzecz Spółki za wynagrodzeniem, będzie wymagało dla swojej skuteczności dokonania ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, w którym Zarząd Spółki wezwie jej wierzycieli do wniesienia sprzeciwu w określonym terminie, jeżeli nie zgadzają się na obniżenie kapitału zakładowego Spółki. Wówczas tacy wierzyciele powinni być przez Spółkę zaspokojeni lub zabezpieczeni zgodnie z przepisem art. 264 § 1 KSH.

Po umorzeniu wyżej wskazanych udziałów, struktura udziałowa w kapitale zakładowym Spółki będzie następująca:

1) KM będzie posiadał (…) udziały o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…) zł;

2) RM będzie posiadał (…) udziały o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…) zł;

3) MDM będzie posiadał (…) udziały o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…) zł.

Następnie Spółka złoży wniosek do właściwego sądu rejestrowego celem zarejestrowania stosownych zmian w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wraz z wszystkimi niezbędnymi dokumentami związanych z zarejestrowaniem (ujawnieniem) umorzenia udziałów w kapitale zakładowym Spółki oraz obniżeniem kapitału zakładowego Spółki. Wpis obniżenia kapitału zakładowego przez sąd rejestrowy będzie miał charakter konstytutywny dla umorzenia udziałów Wspólników.

W piśmie z 8 grudnia 2023 r. wyjaśnił Pan następujące kwestie:

1\. Czy uczestniczy Pan w zarządzaniu Spółką, w której posiada Pan (…) % udziałów (Organ błędnie przyjął, iż jest to procent, podczas jest to liczba udziałów) udziałów i zamierza Pan odpłatnie zbyć (…) udziałów? Czy świadczy Pan jakiekolwiek usługi na rzecz Spółki?

Wnioskodawca (Wspólnik RM) pełni funkcję w Zarządzie Spółki oraz otrzymuje wyłącznie z tego tytułu wynagrodzenie (tj. z tytułu powołania). Wnioskodawca nie świadczy żadnych innych usług na rzecz Spółki - poza czynnościami o charakterze zarządczym, za które otrzymuje wynagrodzeni z tytułu powołania do pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki.

2\. Czy dokonywał/dokonuje Pan na rzecz Spółki, w której posiada Pan udziały, czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, w szczególności czy świadczył/świadczy Pan usługi: administracyjne, rachunkowe, informatyczne, finansowe, handlowe lub techniczne?

Wnioskodawca (Wspólnik RM) nie dokonywał i nie dokonuje na rzecz Spółki czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, w szczególności nie świadczył usług: administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych.

3\. Czy sprawuje Pan kontrolę nad Spółką, w której posiada Pan udziały?

Wnioskodawca nie sprawuje kontroli nad Spółką. Kontrolę nad Spółką sprawują wspólnie wszyscy Wspólnicy, w tym Wspólnik RM, stosownie do przysługujących im udziałów, z których wykonywane są prawa na Zgromadzeniu Wspólników.

4\. Czy ma Pan realny wpływ na kierunek rozwoju Spółki, w której posiada Pan udziały?

Kierunek rozwoju Spółki wyznaczany jest wspólnie przez wszystkich Wspólników, w tym Wspólnika RM, stosownie do przysługujących im udziałów, z których wykonywane są prawa na Zgromadzeniu Wspólników.

5\. Czy narzuca Pan swoje wytyczne działalności Spółce, w której posiada Pan udziały?

Wnioskodawca wskazuje, że wytyczne działalności Spółki wyznaczane są przez wszystkich Wspólników stosownie do przysługujących im udziałów, w tym Wspólnika RM, z których wykonywane są prawa na Zgromadzeniu Wspólników.

6\. Czy akceptuje Pan, bądź odrzuca koncepcje inwestycyjne w Spółce, w której posiada Pan udziały?

Wnioskodawca wskazuje, że koncepcje inwestycyjne w Spółce były wyznaczane dotychczas przez wszystkich Wspólników stosownie do przysługujących im udziałów, w tym Wspólnika RM, z których wykonywane są prawa na Zgromadzeniu Wspólników. Spółka zmniejszyła skalę działalności i żadne strategiczne inwestycje (w tym decyzje co do koncepcji inwestycyjnych) nie będą podejmowane. Spółka zmierza w kierunku wygaszenia działalności gospodarcze oraz rozwiązania Spółki, przeprowadzenia likwidacji oraz wykreślenia z właściwego rejestru.

7\. Czy ma Pan wpływ na ceny towarów i usług w Spółce, w której posiada Pan udziały?

Wnioskodawca wskazuje, że Spółka dotychczas prowadziła działalność o charakterze holdingowym, to jest posiadała udziały w innych podmiotach, w tym w spółkach prawa handlowego. W związku ze zbyciem udziałów w I. sp. z o.o. oraz I. sp. z o.o. nastąpiło znaczące zmniejszenie skali działalności Spółki. Spółka zmierza w kierunku wygaszenia działalności gospodarczej oraz rozwiązania Spółki, przeprowadzenia likwidacji oraz wykreślenia z właściwego rejestru. Spółka nie oferuje towarów i usług, w związku z tym Wnioskodawca wskazuje, że nie ma wpływu na cenę towarów i usług.

8\. Jaki jest powód zbycia Pana udziałów w Spółce?

Wnioskodawca wskazuje, że zbycie udziałów jest elementem konstrukcji umorzenia udziałów za wynagrodzeniem i stanowi dopełnienie uchwały o umorzeniu udziałów w Spółce. Planowane zdarzenie przyszłe opisane we wniosku będzie obejmowało jedynie część udziałów przysługujących Wspólnikowi RM w Spółce. Udziały zostaną przeniesione (zbyte) przez Wspólnika na rzecz Spółki celem ich umorzenia (unicestwienia). Udziały nie zostaną nabyte podmiot inny niż Spółka, który mógłby wykonywać z nich prawa. Jak wskazywano, w związku z planowanym umorzeniem udziałów - udziały zostaną unicestwione. Spółka natomiast może nabyć udziały własne w ściśle określonych przypadkach określonych w ustawie, w tym w celu ich umorzenia (art. 200 § 1 Kodeksu spółek handlowych). Z uwagi na zmniejszenie skali działalności Spółki oraz zmierzania do jej wygaszania, Spółce nie jest potrzebne finansowanie w takiej wysokości przez Wspólników, w jakiej obecnie został ustanowiony kapitał zakładowy Spółki - co jest powodem planowanych czynności.

9\. Czy w związku ze zbyciem (…) udziałów będzie dochodziło do przekazania na rzecz nabywcy części Pana funkcji zarządczych?

Zgodnie z powyższym, zbycie części udziałów przysługujących Wspólnikowi nastąpi na rzecz Spółki w ramach dopełnienia czynności umorzenia udziałów za wynagrodzeniem oraz w celu ich umorzenia (unicestwienia). W związku z powyższym nie dojdzie do przekazania na rzecz nabywcy (Spółki, która umorzy własne udziały) jakichkolwiek funkcji zarządczych. Wspólnik pozostanie w dalszym ciągu pozostanie Wspólnikiem Spółki, jedynie z mniejszą liczbą udziałów oraz jako pełniący funkcję w Zarządzie Spółki.

10\. Czy posiadanie przez Pana udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej?

Zgodnie z wnioskiem oraz informacjami powyżej - Spółka nabędzie udziały w ramach konstrukcji umorzenia udziałów za wynagrodzeniem, a tak nabyte udziały będą podlegały umorzeniu. Jak wskazano powyżej, Spółka zmierza do wygaszenia działalności, a nie rozszerzenia działalności gospodarczej. Posiadane udziały zostaną unicestwione (w drodze odpłatnego zbycia na rzecz Spółki - celem umorzenia). W pozostałym zakresie pytanie kierowane przez Organ jest niezrozumiałe i w żaden sposób nie koresponduje ze zdarzeniem przyszłym objętym treścią wniosku.

12\. Czy dokonuje Pan usług dotyczących praw i udziałów Spółki odzwierciedlających:

a) tytuł prawny do towarów;

b) tytuł własności nieruchomości;

c) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

d) udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;

e) prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku?

Wnioskodawca nie dokonuje ww. usług dotyczących praw i udziałów w jakimkolwiek zakresie, w tym szczegółowo wymienionych powyżej.

**Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczenie jak we wniosku)**

IV. Czy Odpłatne zbycie udziałów RM będzie dla Wspólnika RM oraz Spółki czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po stronie Spółki nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu VAT?

**Pana stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu z 27 listopada 2023 r.)**

Odpłatne zbycie udziałów RM, będzie dla RM czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po stronie RM nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (dalej „VAT’’): „opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej ,,podatkiem’’, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.”

Zgodnie z art. 7 ust. 1 VAT: przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel" (\`(...)\`).

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 VAT stanowi, że „przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7" (\`(...)\`).

Stanowisko to wynika z faktu, iż w szczególności czynność odpłatnego zbycia udziałów RM w sposób opisany w planowanych czynnościach - nie będzie objęta podatkiem od towarów i usług, gdyż nie zostanie zakwalifikowana jako świadczenie usług lub dostawa towarów.

Potwierdzenie tego stanowiska znajduje się w stanowiskach organów podatkowych m. in. W interpretacji indywidualnej z dnia 3 grudnia 2019 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0112-KDIL1-2.4012.527.2019.2.PM), zgodnie z którą:

„Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z brzmienia art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`). Artykuł. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`). Wskazać należy, że zarówno odpłatna dostawa towarów, jak i odpłatne świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza - według ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Spółka jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której wspólnikami są osoby fizyczne. Planowane jest Odpłatne zbycie udziałów w celu ich dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem tj. poprzez nabycie udziałów przez Spółkę.

Zasady dotyczące umorzenia udziałów w spółce z o. o. zostały zawarte w art. 199 KSH.

Zgodnie z art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych, udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki.

W świetle § 2 cyt. artykułu, umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie.

Z powyższych przepisów wynika, że umorzenie udziałów jest czynnością zmierzającą do likwidacji pewnej partii lub wszystkich udziałów, a w konsekwencji powoduje likwidację określonej części kapitału zakładowego albo samych udziałów - w przypadku, gdy umorzenie nie jest połączone z obniżeniem kapitału zakładowego (odbywa się z zysku). Umorzenie dobrowolne zostało zdefiniowane jako dokonywane za zgodą wspólnika, w drodze nabycia udziału przez spółkę (np. sprzedaż, darowizna).

W świetle powyższego należy zauważyć, że czynność nabycia przez spółkę udziałów od wspólnika w celu ich umorzenia w zamian za wynagrodzenie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, ani świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Wobec tego, przedmiotowa czynność nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nadmienić należy, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu ,,jak właściciel’’ zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług "dostawa" oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem, tj. sprzedaż, zamianę, darowiznę oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu.

Przywołane regulacje prawne wskazują, że w sytuacji przeniesienia na rzecz wspólników własności towarów w zamian za udziały, które mają podlegać umorzeniu, skutki podatkowe dokonania czynności przekazania towarów oraz umorzenia udziałów należy oceniać odrębnie.

Należy zaznaczyć, że aby uznać transakcję za odpłatną, a tym samym podlegającą opodatkowaniu, konieczne jest istnienie bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług a świadczeniem wzajemnym. Tego rodzaju bezpośredni związek ma miejsce, gdy pomiędzy świadczeniodawcą a świadczeniobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy. Powyższe wnioski potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które w kwestii związanej z transakcjami dotyczącymi akcji/udziałów jednolicie wskazuje, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych, jak również samo ich nabycie, nie stanowi działalności gospodarczej. Nie stanowią tym samym działalności również transakcje polegające na zbyciu wkładów w innych przedsiębiorstwach (np. w wyrokach: z dnia 26 września 2013 r. C 283/12, z dnia 20 czerwca 1996 r. C-155/94).

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz obowiązujących przepisów prawa prowadzi do wniosku, że sama czynność umorzenia udziałów nie będzie objęta podatkiem od towarów i usług, gdyż - jak już wskazano - nie będzie stanowić ani dostawy towarów ani świadczenia usług. Ponadto, skoro umorzenie udziałów w Spółce nastąpi za wynagrodzeniem w formie pieniężnej, to po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w związku z tą czynnością.

Reasumując, dobrowolne umorzenie udziałów za wynagrodzeniem pieniężnym nie stanowi czynności opodatkowanej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.”

Podobnie interpretacja indywidualna z dnia 4 września 2014 r. Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP2/443-534/14-2/KBr):

„Umorzenie udziałów jest czynnością zmierzającą do unicestwienia pewnej partii lub wszystkich udziałów i sprowadza się do pozbawienia praw udziałowca ucieleśnionych w tych udziałach. Umorzenie udziałów powoduje w konsekwencji likwidację określonej cząstki kapitału zakładowego albo samych udziałów, gdy umorzenie nie jest połączone z obniżeniem kapitału zakładowego (odbywa się z zysku), jak również utratę praw organizacyjnych i obligacyjnych związanych z udziałem (ale nie osobistych, dopóki się jest wspólnikiem).

Umorzenie dobrowolne zostało określone jako dokonywane za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (na przykład sprzedaż, darowizna). W rzeczywistości więc nie chodzi tu w pierwszym rzędzie o umorzenie, ale o czynność prawną nabycia udziału przez spółkę w celu umorzenia (art. 200 kodeksu spółek handlowych). Chodzi więc o rodzaj transakcji, czynność prawną, która jest podstawą umorzenia dobrowolnego. Artykuł 199 § 1 kodeksu spółek handlowych nie dotyczy więc umorzenia, ale czynności prawnej w celu umorzenia w przyszłości. Z punktu widzenia treści czynności prawnej, umowa nabycia udziałów przez spółkę może zawierać elementy treści umowy sprzedaży czy umowy darowizny, należy jednak podkreślić jej odmienny charakter. W klasycznej umowie sprzedaży lub darowizny nabywca ma pełną swobodę w przedmiocie decyzji co do dalszych losów rzeczy lub prawa. W przypadku zaś nabycia udziałów własnych przez spółkę, po stronie spółki powstaje, co do zasady, obowiązek ich umorzenia.

W świetle przedstawionych regulacji prawa podatkowego należy uznać, że czynność nabycia przez Wnioskodawcę od N. SKA udziałów własnych w celu ich umorzenia (w trybie art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych) w zamian za wynagrodzenie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, ani też świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług. Wobec tego, czynność ta nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług."

Dlatego też Odpłatne zbycie udziałów RM będzie dla RM czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po stronie RM nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, zgodnie z którym odpłatne zbycie Pana udziałów będzie dla Pana czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po Pana stronie nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT, jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1570 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”,

opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy,

przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy,

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (…).

W sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1\. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2\. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3\. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze - dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy,

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Artykuł 15 ust. 2 stanowi, że

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Dlatego też, że nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika, będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95 TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Podobnie w orzeczeniu z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 Kretztechnik AG przeciwko Finanzamt Linz, Trybunał odwołał się do swego utrwalonego już orzecznictwa, że samo nabycie lub dzierżenie akcji nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu VI Dyrektywy. Samo nabycie wkładów finansowych w innych przedsiębiorstwach nie stanowi wykorzystywania dobra w celach zarobkowych w sposób ciągły, jako że ewentualna dywidenda, stanowiąca pożytek tego wkładu, wynika z prawa własności, a nie jest świadczeniem wzajemnym z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy.

Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady, czynności sprzedaży udziałów nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, w określonych okolicznościach, a mianowicie gdy:

\- posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały posiada,

\- sprzedaż akcji, udziałów, prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,

\- posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financiën TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z dnia 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z dnia 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).

Tak samo w wyroku C-320/17 TSUE wskazał, że samo nabycie i posiadanie udziałów nie powinno być uznane, w rozumieniu dyrektywy VAT, za działalność gospodarczą przyznającą nabywcy lub posiadaczowi status podatnika. Trybunał podkreślił przy tym, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udział lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT, w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informacyjnych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz spółek.

WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 176/10, wyjaśnił że interpretując wskazany w tym orzecznictwie wyjątek od powyższej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, stwierdził że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki. Ponadto WSA wskazał, że samo pełnienie funkcji członka zarządu, powiązane z posiadaniem udziałów i ich sprzedażą, nie czyni z wnioskodawcy podatnika tego podatku, gdyż w opisanym stanie faktycznym brak jest podstaw do stwierdzenia, by zarządzanie spółką wynikające z członkostwa w jej zarządzie miało jakiegokolwiek związek ze sprzedażą udziałów w tej spółce. Sąd podkreślił, że przypadki, w których TSUE uznawał posiadanie udziałów i obrót nimi za działalność gospodarczą dotyczyły tych szczególnych sytuacji, gdzie w związku z posiadaniem udziałów spółki holdingowe wykonywały szereg usług na rzecz podmiotów kontrolowanych i cały sens i cel ich działalności oparty był na kontroli podmiotów gospodarczych przez posiadanie ich udziałów (np. wyrok ETS w sprawie C-16/00 z dnia 27.09.2001 r.). Sąd przyjął, że w odniesieniu do sprzedaży udziałów w spółce dokonywane przez podmiot, który nie trudni się działalnością polegającą na pośrednictwie finansowym, tego rodzaju czynności nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 112/2006. Nie będzie również miało takiego charakteru zbycie udziałów w warunkach opisanych przez wnioskodawcę, który wprawdzie w zarządzaniu spółką uczestniczy, lecz nie posiada portfela udziału spółek i ich nie kontroluje, nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie wykonuje w ramach działalności gospodarczej różnego rodzaju usług na rzecz spółki, której udziały posiada.

Z opisu sprawy wynika, że zamierza Pan (wraz z wspólnikami) przeprowadzić czynności zbycia udziałów na rzecz Spółki w celu ich dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem. Złoży Pan stosowne oświadczenia o wyrażeniu zgody na umorzenie określonej liczby udziałów stanowiących Pana własność. Umorzenie udziałów w Spółce nastąpi na podstawie postanowienia § 7 ust. 1 umowy Spółki oraz przepisu art. 199 § 1,2 i 7 Kodeksu spółek handlowych („KSH”). Umorzenie nastąpi poprzez nabycie udziałów własnych przez Spółkę oraz dalej z chwilą wpisu przez sąd rejestrowy obniżenia kapitału zakładowego Spółki, po przeprowadzeniu stosownej procedury przewidzianej przepisami KSH. Po umorzeniu udziałów, Pana struktura udziałowa w kapitale zakładowym Spółki będzie wynosiła (…) udziały o wartości nominalnej po (…) zł każdy, tj. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej (…) zł.

Pana Wątpliwości dotyczą kwestii czy odpłatne zbycia udziałów będzie dla Pana czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po Pana stronie nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz powołanych przepisów prawa jak również orzecznictwa TSUE pozwala stwierdzić, że skoro – jak wynika z treści wniosku – nie dokonywał Pan i nie dokonuje na rzecz Spółki czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, w szczególności nie świadczył Pan usług: administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych, nie ma Pan wpływu na cenę towarów i usług, pełni Pan funkcję w Zarządzie natomiast nie świadczy Pan żadnych innych usług na rzecz Spółki - poza czynnościami o charakterze zarządczym, za które otrzymuje wynagrodzenie z tytułu powołania, to czynność odpłatnego zbycia udziałów przez Pana, w opisanej sytuacji, nie będzie traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Samo pełnienie funkcji członka zarządu, powiązane z posiadaniem udziałów i ich sprzedażą, nie czyni z Pana podatnika, gdyż w opisanym zdarzeniu brak jest podstaw do stwierdzenia, by zarządzanie Spółką wynikające z członkostwa w jej zarządzie miało związek ze sprzedażą udziałów. Uczestniczy Pan wprawdzie w zarządzaniu Spółką, lecz nie kontroluje i nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie wykonuje w ramach działalności gospodarczej usług na rzecz Spółki, której udziały Pan posiada.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że z tytułu wykonywania czynności polegającej na odpłatnym zbyciu udziałów przez Pana, na rzecz Spółki nie będzie Pan działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Nie zostaną zatem spełnione przesłanki, nakazujące uznać zbycie udziałów w Spółce za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tym samym, czynność odpłatnego zbycia przez Pana udziałów nie zostanie zakwalifikowana jako odpłatne świadczenie usług lub dostawa towarów, gdyż nie zostanie spełniona przesłanka podmiotowa tj. nie będzie Pan działał w charakterze podatnika w ramach tej transakcji. W konsekwencji, przedmiotowe zbycie nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego Pana stanowisko, zgodnie z którym odpłatne zbycie Pana udziałów będzie dla Pana czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług, tj. zbycie udziałów celem ich umorzenia nie zostanie zakwalifikowane jako świadczenie usług lub dostawa towarów objęte obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług tj. po Pana stronie nie powstanie z tego tytułu ani dochód, ani przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT, jest prawidłowe. Jednakże prawidłowość stanowiska wynika z innego uzasadnienia aniżeli Pan wskazał we własnym stanowisku.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja rozstrzyga ściśle w zakresie pytania, stąd wszelkie inne kwestie poruszone w stanowisku nie były przedmiotem rozstrzygnięcia.

Stanowisko Pana w zakresie:

1) podatku dochodowego od osób prawnych,

2) podatku dochodowego od osób fizycznych,

3) podatku od czynności cywilnoprawnych,

4) podatku od towarów i usług – pytanie nr IV w części dotyczącej skutków podatkowych po stronie Spółki

zostało/zostanie zawarte w odrębnych rozstrzygnięciach.

Dodatkowo tut. Organ informuje, że bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostają powołane przez Pana na poparcie własnego stanowiska interpretacje indywidualne bowiem rozstrzygają one w zakresie braku opodatkowaniu podatkiem VAT czynności umorzenia udziałów w Spółce za wynagrodzeniem pieniężnym, natomiast w przedmiotowej sprawie rozstrzygano w zakresie ustalenia czy odpłatne zbycie Pana udziałów będzie dla Pana na gruncie podatku od towarów i usług czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste okoliczności sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będą z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (\`(...)\`). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.