Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-1401/11-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-01-25
Teza: Miejsca świadczenia organizowania konferencji tematycznych
Słowa kluczowe: świadczenie-miejsce świadczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 06.10.2011 r. (data wpływu 25.10.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia organizowania konferencji tematycznych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25.10. 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia organizowania konferencji tematycznych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka”) jest organizatorem spotkań tematycznych (najczęściej o charakterze branżowym, tj. konferencji poświęconych określonym branżom) odbywających się, głównie, w Polsce, Rumunii oraz Rosji. Uczestnikami spotkań są osoby fizyczne, delegowane przez podatników VAT (w rozumieniu art. 28a Ustawy VAT), tj. w szczególności, przez przedsiębiorstwa z siedzibą w Unii Europejskiej lub poza UE (w tym, w Rosji), reprezentujące określoną branżę. Z reguły, w spotkaniach zorganizowanych w Polsce uczestniczą podmioty z Polski, w Rosji - podmioty rosyjskie, itd. Świadczone przez Spółkę usługi obejmują w szczególności: wynajęcie i przygotowanie miejsca spotkania, opracowanie materiałów informacyjnych, zaproszenie prelegentów, zorganizowanie poczęstunku i lunchu (cateringu) oraz obsługę medialną wydarzenia.

W zakres spotkania wchodzi, w szczególności:

*   przekazywanie przez uczestników informacji dotyczących oferowanych przez nich produktów lub usług, względnie, stosowanych przez nich metod marketingu - często przyjmuje to formę tzw. paneli dyskusyjnych;
*   uczestnictwo w prelekcjach, często stanowiących punkt wyjścia do ww. paneli dyskusyjnych.

Celem uczestnictwa jest nie tylko poznanie aktualnych trendów występujących w danej branży, lecz także zwiększenie sprzedaży danego produktu lub usługi oraz podniesienia pozycji konkurencyjnej danego przedsiębiorstwa. Dochodzi do tego poprzez „bycie zauważonym” przez innych uczestników spotkania oraz osoby, do których trafia informacja o danym wydarzeniu (jak wspomniano wyżej, Spółka odpowiada także za obsługę medialną wydarzenia). Dlatego, spotkanie (z punktu widzenia jego uczestników) przyjmuje charakter reklamy, ewentualnie, działań PR.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy do określenia miejsca świadczenia usług świadczonych przez Spółkę stosuje się art. 28b Ustawy VAT, tj. z reguły miejscem świadczenia jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę (względnie stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej)?

Zdaniem Wnioskodawcy, miejsce świadczenia ww. usług należy określić zgodnie z art. 28b Ustawy VAT, tj. według miejsca siedziby działalności gospodarczej (względnie: stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, stałego miejsca zamieszkania lub zwykłego miejsca pobytu) usługobiorcy. W naszej ocenie charakter świadczonych przez Spółkę usług najbliższy jest usługom reklamowym lub podobnym, związanym z marketingiem.

W tym przypadku nie znajdzie zastosowania art. 28g ust. 1 Ustawy VAT, zgodnie z którym: „Miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają”.

Usługobiorca nabywając prawo wstępu na spotkanie z jednej strony uzyskuje prawo do uczestnictwa w tym spotkaniu, z drugiej zaś - nabywa możliwość zareklamowania (zaprezentowania) delegującego go przedsiębiorcy.

W ramach spotkań dochodzi do nawiązania przez uczestników nowych relacji biznesowych, w tym pozyskanie nowych dostawców, klientów i współpracowników. Ważny jest także efekt „public relations” przedsiębiorstwa chcą zostać dostrzeżone na ważnych dla danej branży wydarzeniach. Oczywiście, prowadzi to do wzmocnienia pozycji danego przedsiębiorstwa na rynku.

Z punktu widzenia usługobiorcy, istota spotkania nie ogranicza się zatem jedynie do „biernego” uczestnictwa, ale polega także na aktywnym kreowaniu pozytywnego wizerunku przedsiębiorstwa i jego marki. Spotkanie branżowe staje się więc swoistą „tubą reklamową”.

Wobec powyższego, należy zauważyć, że zakres Usług świadczonych przez Spółkę jest inny niż zakres usług wyszczególnionych w art. 28g ust. 1 Ustawy VAT.

Organizowane przez Spółkę spotkania nie mają charakteru imprez, o których mowa w art. 28g ust. 1 Ustawy VAT, tzn. nie są to ani imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, ani usługi pomocnicze. Mając na uwadze obowiązującą w prawie podatkowym zasadę prymatu wykładni gramatycznej (treść regulacji należy odczytywać zgodnie z jej dosłownym brzmieniem), nie można zakwalifikować przedmiotowych usług do usług, o których mowa w art. 28g ust. 1 Ustawy VAT.

Skoro do określenia miejsca świadczenia ww. usług nie znajdzie zastosowania art. 28g ust. 1 Ustawy VAT, ani żaden inny przepis mający charakter szczególny, należy zastosować zasadę ogólną, określoną w art. 28b Ustawy VAT.

Z uwagi na główny cel spotkania, usługi świadczone przez Spółkę można zaklasyfikować jako usługi reklamowe/marketingowe, których miejsce świadczenia określone jest zgodnie z art. 28b Ustawy VAT.

Odwołując się do pojęcia usług reklamowych należy zwrócić uwagę na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przykładowo, w orzeczeniu ETS C-69/92 czytamy: „Pojęcie reklamy obejmuje (\`(...)\`) organizację przyjęcia, konferencji prasowej, seminarium, jeśli w zakres takiej imprezy wchodzi informowanie odbiorców o istnieniu i jakości oferowanych produktów lub usług będących przedmiotem tej działalności w celu zwiększenia sprzedaży produktu lub usługi. Dotyczy to także wszelkich czynności stanowiących integralną część kampanii reklamowej, które przyczyniają się do reklamy produktu lub usługi, np. sprzedaży przez dostawcę na rzecz odbiorcy - w ramach kampanii reklamowej - ruchomego majątku rzeczowego lub świadczenia usług w trakcie różnych imprez public relations, nawet jeśli towary te i usługi - rozpatrywane odrębnie - nie zawierają treści reklamowych”.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone także w orzeczeniach ETS: C-68/92 oraz C-73/92.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W przypadku świadczenia usług bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terenie kraju, czy też nie.

Regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług w rozdziale 3 „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”, działu V.

Zgodnie z art. 28a ustawy na potrzeby stosowania rozdziału 3 w zakresie określenia miejsca świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

A zatem co do zasady podatnikiem jest każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą oraz osoba prawna, która takiej działalności nie prowadzi ale jest zidentyfikowana do celów podatku lub podatku od wartości dodanej.

Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n.

W myśl art. 28g ust. 1 ustawy miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają.

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż zasada opisana w art. 28g ust. 1 ma zastosowanie wówczas gdy opłata za wstęp gwarantuje natychmiastowy dostęp do usługi bez konieczności wykonania innych czynności. Taka sytuacja będzie miała miejsce, gdy uczestnictwo w konferencji będzie miało charakter „bierny” tj. reprezentanci danego pracodawcy będą uczestniczyć jako „słuchacze”. Opłata za takie uczestnictwo będzie płatnością za usługę wstępu na konferencję, w związku z powyższym, miejscem świadczenia usługi wstępu na konferencję – w myśl ww. art. 28g ust. 1 ustawy - będzie miejsce gdzie ta konferencja się odbywa.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca jest organizatorem spotkań tematycznych (najczęściej o charakterze branżowym, tj. konferencji poświęconych określonym branżom) odbywających się, głównie, w Polsce, Rumunii oraz Rosji. Uczestnikami spotkań są osoby fizyczne, delegowane przez podatników VAT (w rozumieniu art. 28a Ustawy VAT), tj. w szczególności, przez przedsiębiorstwa z siedzibą w Unii Europejskiej lub poza UE (w tym, w Rosji), reprezentujące określoną branżę. Z reguły, w spotkaniach zorganizowanych w Polsce uczestniczą podmioty z Polski, w Rosji - podmioty rosyjskie, itd. Świadczone przez Spółkę usługi obejmują w szczególności: wynajęcie i przygotowanie miejsca spotkania, opracowanie materiałów informacyjnych, zaproszenie prelegentów, zorganizowanie poczęstunku i lunchu (cateringu) oraz obsługę medialną wydarzenia.

W zakres spotkania wchodzi, w szczególności:

*   przekazywanie przez uczestników informacji dotyczących oferowanych przez nich produktów lub usług, względnie, stosowanych przez nich metod marketingu - często przyjmuje to formę tzw. paneli dyskusyjnych;
*   uczestnictwo w prelekcjach, często stanowiących punkt wyjścia do ww. paneli dyskusyjnych.

Celem uczestnictwa jest nie tylko poznanie aktualnych trendów występujących w danej branży, lecz także zwiększenie sprzedaży danego produktu lub usługi oraz podniesienia pozycji konkurencyjnej danego przedsiębiorstwa. Dochodzi do tego poprzez „bycie zauważonym” przez innych uczestników spotkania oraz osoby, do których trafia informacja o danym wydarzeniu (jak wspomniano wyżej, Spółka odpowiada także za obsługę medialną wydarzenia). Dlatego, spotkanie (z punktu widzenia jego uczestników) przyjmuje charakter reklamy, ewentualnie, działań PR.

Mając zatem na uwadze fakt, że uczestnictwo w organizowanych przez Wnioskodawcę spotkaniach obejmuje przekazywanie przez uczestników informacji dotyczących oferowanych produktów oraz uczestnictwo w prelekcjach stanowiących punkt wyjścia do paneli dyskusyjnych należy stwierdzić, że biorą oni „aktywny” udział w konferencji. Przepis art. 28g ust. 1 ustawy nie będzie miał zatem zastosowania. Bowiem wówczas opłata za uczestnictwo nie będzie obejmowała tylko usługi wstępu na konferencję, ale także prawo aktywnego udziału w niej.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika że świadczona przez Wnioskodawcę usługa składa się z różnych czynności podejmowanych przez Wnioskodawcę takich jak wynajęcie i przygotowanie miejsca spotkania, opracowanie materiałów informacyjnych, zaproszenie prelegentów, zorganizowanie poczęstunku i lunchu (cateringu) oraz obsługę medialną wydarzenia.

Należy podkreślić, że zgodnie z dorobkiem orzeczniczym TSUE (C-2/95, C-349/96, C-442/05), w przypadku czynności powiązanych ekonomicznie i funkcjonalnie ze sobą w taki sposób, że stanowią jedno świadczenie z gospodarczego i ekonomicznego punktu widzenia, wskazane jest ich traktowanie jako jednej nierozłącznej całości także dla celów opodatkowania VAT. Jeżeli kilka świadczeń dokonywanych przez podatnika na rzecz klienta jest ze sobą tak ściśle związane, że tworzy obiektywnie jedno świadczenie z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia, to nie należy dla celów podatkowych sztucznie dzielić takiego świadczenia.

Analizując treść wniosku oraz przytoczone powyżej przepisy stwierdzić należy, iż usługi złożone polegające na organizowaniu konferencji tematycznych świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz przedsiębiorców z siedzibą w Unii Europejskiej lub poza UE nie są wymienione w wyjątkach od zasady ogólnej, a zatem miejscem ich świadczenia a zarazem opodatkowania będzie terytorium państwa gdzie usługobiorca posiada siedzibę, zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy. Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do przytoczonego przez Wnioskodawcę orzecznictwa TSUE stwierdzić jednak należy, że dotyczy ono odmiennych zagadnień niż przedstawione we wniosku. W myśl przedstawionego stanu faktycznego stwierdzić należy, że Spółka świadczy kompleksowe usługi organizacji konferencji w których skład wchodzą jedynie elementy marketingowe jak obsługa medialna wydarzenia. Odmiennie należy traktować cel jaki stawiają sobie uczestnicy organizowanych przez Wnioskodawcę spotkań tematycznych pozostający bez wpływu na określenie miejsca świadczenia przedmiotowych usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.