Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-556c/12/AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-12-17
Teza: Czy w opisanej Strukturze cash-poolingu rzeczywistego odsetki płatne przez Spółkę na rzecz „V.”, w związku z realizacją Umowy nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: agent; Belgia; beneficjent; cash pooling; dokumentacja-dokumentacja podatkowa; finansowanie; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; podatek-podatek dochodowy-zryczałtowany podatek dochodowy; przychód; różnica-różnice kursowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 10 września 2012 r. (data wpływu 17 września 2012 r.), uzupełnionym pismem z dnia 25 października 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie konsekwencji podatkowych wynikających z przystąpienia Spółki do wewnątrzgrupowego programu scentralizowanego zarządzania płynnością finansową – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2012 r. złożono ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 25 października 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie konsekwencji podatkowych wynikających z przystąpienia Spółki do wewnątrzgrupowego programu scentralizowanego zarządzania płynnością finansową.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest polską spółką należącą do międzynarodowej grupy kapitałowej (dalej: Grupa). W 2012 roku Spółka planuje przystąpienie do wewnątrzgrupowego programu scentralizowanego zarządzania płynnością finansową, adresowanego do polskich spółek z Grupy. Program ten ma na celu koordynację i optymalizację wykorzystania nadwyżek finansowych generowanych przez uczestników oraz zaspokajanie ich potrzeb finansowych związanych z przepływem środków pieniężnych (dalej: Struktura).

Struktura przyjmie formułę tzw. rzeczywistego cash-poolingu (ang. zero balancing cash-pooling), tj. będzie ona przewidywała rzeczywiste transfery środków pomiędzy rachunkami bankowymi uczestników Struktury oraz rachunkiem rozliczeniowym podmiotu, który będzie zarządzać środkami. Uczestnikami Struktury będą polskie spółki należące do Grupy (dalej: Uczestnicy). Szczególną rolę w ramach Struktury będzie realizować spółka prawa belgijskiego (dalej: „V.”), również należąca do Grupy. „V.” jest instytucją świadczącą usługi finansowe na rzecz Grupy, w tym m.in. usługi zarządzania środkami. „V.” będzie pełnić funkcję podmiotu zarządzającego Strukturą oraz agenta rozliczeniowego (tzw. pool leadera) dla potrzeb realizowanego w jej ramach rzeczywistego cash-poolingu. „V.” jest podmiotem powiązanym ze Spółką w rozumieniu przepisów podatkowych.

Dla potrzeb Struktury Spółka, jak również pozostali Uczestnicy, będą korzystać ze swoich rachunków bankowych (dalej: Rachunki Bieżące), prowadzonych w polskim banku (dalej: Bank). Ponadto „V.”, jako agent rozliczeniowy Struktury, otworzy w Banku specjalny rachunek (dalej: Rachunek Rozliczeniowy), za pośrednictwem którego będą realizowane operacje zarządzania płynnością finansową Uczestników, tj. dziennego konsolidowania sald na Rachunkach Bieżących Uczestników do „zera”. Bank nie będzie podmiotem powiązanym z Spółką oraz pozostałymi Uczestnikami, w rozumieniu przepisów prawa podatkowego.

Spółka (tak jak pozostałe podmioty będące Uczestnikami) podpisze z „V.” wielostronną Umowę o Scentralizowane Zarządzanie Środkami Pieniężnymi, upoważniającą „V.” do zarządzania środkami Spółki w ramach funkcjonowania Struktury (dalej: Umowa). Zgodnie z treścią Umowy Struktura będzie się opierać na następujących założeniach:

(i) Uczestnicy Struktury cash-poolingu będą posiadać otwarte rachunki w Banku obsługującym Strukturę (Rachunki Bieżące). System bankowy używany przez Bank może dodatkowo przewidywać istnienie technicznych subkont (połączonych z Rachunkami Bieżącymi), używanych wyłącznie dla potrzeb dziennej konsolidacji sald Uczestników.

(ii) „V.”, działający jako agent rozliczeniowy w ramach Struktury, otworzy w Banku specjalny rachunek (Rachunek Rozliczeniowy), za pośrednictwem którego będą realizowane operacje zarządzania płynnością finansową Uczestników, tj. dziennego konsolidowania sald na Rachunkach Bieżących Uczestników do „zera”.

(iii) W związku z funkcjonowaniem Struktury, w trakcie każdego dnia roboczego:

*   na zakończenie danego dnia będzie dochodziło do konsolidacji sald na Rachunkach Bieżących Uczestników przy użyciu Rachunku Rozliczeniowego „V.”. Stosowne transfery środków pomiędzy Rachunkami Bieżącymi a Rachunkiem Rozliczeniowym będą dokonywane w taki sposób, aby efektem dziennej konsolidacji sald był „zerowy” stan Rachunków Bieżących Uczestników na koniec każdego dnia;

*   środki wynikające z dodatnich sald na Rachunkach Bieżących będą przenoszone na Rachunek Rozliczeniowy, z kolei ujemne salda na Rachunkach Bieżących będą pokrywane ze środków zgromadzonych na Rachunku Rozliczeniowym „V.”;

*   w przypadku, kiedy kwota na Rachunku Rozliczeniowym nie będzie wystarczająca dla sfinansowania ujemnych sald dziennych, finansowanie to będzie pokrywane poprzez transfer środków z Rachunku Rozliczeniowego „V.”, zgodnie z następującymi zasadami (w przedstawionej kolejności): (a) ze środków zakumulowanych w ramach działania Struktury (zgodnie z globalnym saldem Struktury) pozostających w dyspozycji „V.” jako podmiotu zarządzającego tymi funduszami, (b) ze środków własnych „V.” pochodzących „spoza” Struktury, lub (c) ze środków pochodzących ze stosownej linii kredytowej udostępnionej „V.” przez Bank (lub inny podmiot), zgodnie z odrębnym porozumieniem tych podmiotów. Niezależnie od faktu w jaki sposób „V.” zapewni dodatkowe środki na Rachunku Rozliczeniowym (potrzebne do uzupełnienia potrzeb finansowych Uczestników związanych z pokryciem ich negatywnych dziennych sald), dopóki globalne saldo środków Uczestników zgromadzonych w ramach Struktury od początku jej funkcjonowania nie zostanie przekroczone, należy uznać, że nie będziemy mieli do czynienia z „zewnętrznym” finansowaniem Struktury.

(iv) Wskazane powyżej bilansowanie sald na rachunkach Uczestników będzie się odbywać zgodnie z mechanizmem opisanej poniżej:

*   w przypadku powstania dodatniego salda na Rachunku Bieżącym Uczestnika, dzienna nadwyżka środków z tego rachunku będzie kierowana z Rachunku Bieżącego na Rachunek Rozliczeniowy „V.”;

*   w przypadku powstania ujemnego salda na Rachunku Bieżącym Uczestnika, dzienny niedobór środków na tym rachunku będzie uzupełniany poprzez przekierowanie środków na Rachunek Bieżący ze środków zgromadzonych na Rachunku Rozliczeniowym „V.”.

(v) Wszelkie rozliczenia w ramach Struktury będą dokonywane w polskich złotych, w oparciu o rachunki prowadzone w PLN. W przyszłości Grupa planuje rozszerzenie Struktury o inne waluty obce (np. euro, dolar amerykański, funt szterling), przy czym każda waluta będzie rozliczana w ramach odrębnego systemu rachunków bieżących i odrębnego rachunku rozliczeniowego dla każdej z walut (tj. nie będą przewidziane żadne przewalutowania lub wspólne bilansowanie w obrębie różnych walut).

(vi) Jeżeli za dany dzień na Rachunku Bieżącym Uczestnika wystąpi saldo dodatnie, Uczestnikowi przysługiwać będą odsetki kredytowe. W przeciwnym wypadku, tj. gdy na Rachunku Bieżącym Uczestnika wystąpi saldo ujemne, Uczestnik będzie obciążany z tego tytułu odsetkami debetowymi.

(vii) Za naliczanie i rozliczanie odsetek opisanych w punkcie (vi) powyżej będzie odpowiedzialne „V.”. Naliczanie to będzie się odbywać na bazie dziennych sald Uczestników na Rachunkach Bieżących (zarówno dodatnich, jak i ujemnych), ustalanych przez „V.” na podstawie przepływu środków na Rachunku Rozliczeniowym oraz zgodnie z ewidencją stanu rozliczeń Uczestników w ramach Struktury prowadzoną przez ten podmiot.

(viii) Odsetki (debetowe oraz kredytowe) będą obliczane i rozliczane w okresach miesięcznych, zgodnie z faktyczną ilością dni w danym okresie, wpływając na saldo Rachunku Bieżącego Uczestnika na dzień ich rozliczenia. W rezultacie będą one odpowiednio uznawane na Rachunku Rozliczeniowym „V.” lub będą obciążać ten Rachunek, wpływając na stan salda rozliczeń Uczestnika z „V.” jako element dziennego salda. W ten sposób dojdzie do kapitalizacji odsetek.

(ix) Na żądanie Uczestnika, zaakceptowane przez „V.”, część nadwyżki środków finansowych Uczestnika wygenerowana w ramach Struktury na skutek kumulacji dodatnich sald dziennych, może zostać przekształcona w okresowy depozyt Uczestnika w „V.” (dalej: Depozyt). Możliwość utworzenia Depozytu będzie uzależniona od prognoz dotyczących sytuacji finansowej Uczestnika. Szczegółowa kwota, okres i warunki Depozytu będą uzgadniane w odrębnej umowie stron. Odsetki od Depozytu będą bardziej atrakcyjne dla Uczestnika niż standardowe odsetki przewidziane dla nadwyżek środków generowanych w ramach cash-poolingu, opisane w punkcie (viii) powyżej.

(x) Analizowana Umowa nie przewiduje regularnych zwrotnych transferów nadwyżek środków Uczestników zgromadzonych w ramach Struktury na Rachunku Rozliczeniowym „V.”. Zwrot tychże środków będzie jednak następował na każdorazowe żądanie Uczestnika zgłoszone uprzednio „V.” lub na skutek rozwiązania Umowy pomiędzy „V.” a konkretnym Uczestnikiem.

(xi) W ramach czynności zarządczych „V.” będzie uprawniony do dysponowania wygenerowanymi nadwyżkami środków gromadzonymi na Rachunku Rozliczeniowym i do dalszego transferowania tych środku związanych z ich inwestowaniem.

(xii) Za swoje usługi (tj. usługi zarządzania Strukturą oraz pełnienia funkcji pool leadera) „V.” będzie pobierać od każdego z Uczestników (w tym Spółki) jednakowe ryczałtowe wynagrodzenie. Jednocześnie za usługi świadczone w ramach analizowanej struktury przez bank obsługujący Strukturę, bank ten będzie bezpośrednio obciążać proporcjonalnie Uczestników (w tym Spółkę) swoimi opłatami, bądź będzie obciążać całością swojego wynagrodzenia wyłącznie „V.”, która następnie dokona proporcjonalnej redystrybucji tych kosztów na poszczególnych Uczestników w ramach swojego wynagrodzenia (jako jednego z elementów kalkulacyjnych swojego wynagrodzenia pobieranego od Uczestników).

Opisana Struktura zostanie implementowana w ramach polskiej części Grupy w celu umożliwienia jej poszczególnym Uczestnikom uzyskiwania korzyści płynących z optymalizacji zarządzania ich środkami finansowymi, ze zmniejszenia średniego ważonego kosztu finansowania, a poprzez to również zmniejszenia opłat ponoszonych za usługi finansowe i bankowe, z uzyskania godziwej stopy zwrotu od generowanych nadwyżek środków pieniężnych.

Z perspektywy Spółki przystąpienie do opisywanej Struktury będzie oznaczać przede wszystkim zmniejszenie kosztów zewnętrznego finansowania (związanego z możliwością pokrywania ewentualnych ujemnych sald dziennych Spółki) oraz zwiększenie efektywności wykorzystania dziennych nadwyżek Spółki poprzez powierzenie ich zarządzania wyspecjalizowanej instytucji („V.”).

Konstrukcja Umowy z „V.” ma charakter ramowej umowy zarządzania środkami finansowymi. Poza zasadniczym elementem Struktury (tj. uczestnictwem w schemacie cash-poolingu rzeczywistego) realizowanym w ramach Umowy, przewiduje ona opcjonalnie pewne dodatkowe czynności z zakresu zarządzania środkami finansowymi, które mogą być realizowane przez „V.” na rzecz Spółki. Czynności te stanowią integralny element Umowy dotyczącej zarządzania środkami, ale mogą być rozpatrywane niezależnie od zasadniczej struktury cash-poolingu rzeczywistego polegającej na dziennej konsolidacji sald spółek-uczestników sytemu.

Tymi dodatkowymi czynnościami (świadczeniami) są, jak wskazano w punkcie (ix) opisu zdarzenia przyszłego, Depozyty – tj. depozyty pieniężne tworzone za odrębnym porozumieniem Uczestnika i „V.” na bazie ustalonej części nadwyżek konsolidacyjnych Uczestnika wygenerowanych w ramach cash-poolingu (o atrakcyjniejszym oprocentowaniu dla Uczestnika (Spółki) niż należne Uczestnikowi odsetki wynikające ze standardowej konsolidacji sald, opisanej w punkcie (viii) powyżej).

Spółka rozlicza różnice kursowe tzw. metodą podatkową, tj. zgodnie z art. 15a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Spółka oraz „V.” są podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. „V.” nie posiada bezpośredniego udziału kapitałowego w Spółce. „V.” nie jest również bezpośrednią spółką-siostrą w stosunku do Spółki, gdyż Spółka i ”V.” nie posiadają wspólnego udziałowca (100% udziałowcem „V.” jest spółka-matka całej Grupy, podczas gdy Spółka jest kontrolowana przez spółkę-matkę w sposób pośredni poprzez podmiot zależny od tej Spółki). Bank nie jest podmiotem powiązanym ze Spółką w rozumieniu przepisów podatkowych.

Zaprezentowane we wniosku pojęcie Struktury (jako całości) obejmuje dwa elementy:

*   system rzeczywistego cash-poolingu (ang. zero balancing cash-pooling);

*   dodatkowe (opcjonalne) świadczenia związane z zarządzaniem płynnością finansową Uczestnika (Spółki), w postaci możliwości zawiązywania przez Spółkę (i pozostałych Uczestników) Depozytów (opisanych szczegółowo w punkcie poniżej) u podmiotu zarządzającego Strukturą („V.”).

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w ramach systemu zarządzania płynnością finansową Spółka (w porozumieniu z „V.”) będzie miała możliwość przekształcania okresowych nadwyżek środków finansowych Spółki (Uczestnika), wygenerowanych w ramach cash-poolingu (na skutek kumulacji dodatnich sald dziennych) w swój okresowy depozyt w ”V.” (świadczenie zdefiniowane w treści wniosku jako „Depozyt”).

Opisane powyżej Depozyty:

*   będą elementem (świadczeniem) fakultatywnym Struktury, realizowanym w ramach szerokiej Umowy dotyczącej zarządzania środkami pieniężnymi Uczestników (w tym Spółki) przez „V.”;

*   ich zawarcie, zgodnie z treścią Umowy, będzie wymagać odrębnego porozumienia Spółki i „V.”;

*   będą zawiązywane przez podmiot z Grupy – „V.” – profesjonalnie wykonujący czynności z zakresu usług finansowych (w tym przyjmowania depozytów);

*   dla potrzeb przedmiotowego wniosku należy je uznać za odrębne świadczenie od zasadniczego świadczenia realizowanego przez „V.” w ramach Struktury (tj. zarządzania systemem cash-poolingu rzeczywistego);

*   z uwagi na ich przedmiot i charakter ekonomiczny należy je zaklasyfikować jako depozyt nieprawidłowy w rozumieniu art. 845 § 1 Kodeksu cywilnego.

Treść Umowy nie przewiduje natomiast możliwości zawierania w ramach Struktury umów pożyczek w rozumieniu art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego.

Do „zewnętrznego” finansowania w ramach Struktury będzie dochodziło wyłącznie w przypadku, gdy na skutek pokrycia określonego debetu zaistniałego w ramach jej funkcjonowania zostanie przekroczone globalne saldo całej Struktury (tj. saldo to przyjmie wartość ujemną). Globalne saldo Struktury to saldo wynikające z dziennych konsolidacji sald od początku funkcjonowania całej Struktury, stanowiące różnicę pomiędzy skumulowaną sumą wszystkich dotychczasowych nadwyżek środków pieniężnych, oraz skumulowaną wartością wszystkich dotychczasowych niedoborów finansowych Uczestników Struktury.

Należy podkreślić, że „V.” w ramach Struktury będzie przede wszystkim zarządzać całością nadwyżek finansowych wygenerowanych i zakumulowanych w ramach funkcjonowania Struktury, a własne fundusze angażować jedynie wyjątkowo – wyłącznie w sytuacji wystąpienia niedoboru środków w ramach całej Struktury. Tym samym, do „zewnętrznego” finansowania Struktury będzie dochodzić tylko wówczas, gdy „V.” będzie zmuszone do pokrycia z własnych środków debetu Uczestnika (lub kilku Uczestników) Struktury, w przypadku zaistnienia sytuacji opisanej powyżej. Finansowanie Struktury z własnych środków „V.” będzie zatem miało miejsce, gdy dany dzienny niedobór środków nie będzie znajdował pokrycia w nadwyżkach finansowanych zakumulowanych w związku z dotychczasowym funkcjonowaniem Struktury (tj. gdy dany debet nie będzie mógł być zrównoważony dodatnią kwotą globalnego salda Struktury na moment rozliczenia, a tym samym będzie wymagał zaangażowania środków „zewnętrznych” dla jego sfinansowania).

W związku z powyższym, tak długo jak w ramach Struktury odsetki będą naliczane od sald debetowych Spółki sfinansowanych ze środków zaangażowanych w Strukturę przez samych Uczestników (tj. dopóki w związku z wypłatą na pokrycie debetu Spółki z Rachunku Rozliczeniowego, realizowaną za pośrednictwem „V.”, nie dojdzie do przekroczenia dodatniego globalnego salda Struktury), będziemy mieli do czynienia z finansowaniem „wewnętrznym”, tj. ze środków samych Uczestników, a nie ze środków „V.” lub podmiotów trzecich.

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytania:

1.  Czy dla Spółki, jako Uczestnika Struktury, przychodem będą kwoty odsetek otrzymanych w związku z udziałem w Strukturze, a kosztem uzyskania przychodów wydatki poniesione z tytułu zapłaconych odsetek oraz prowizje, opłaty i wynagrodzenie należne „V.” oraz bankom obsługującym strukturę za świadczone usługi, natomiast pozostałe środki finansowe przelewane pomiędzy Rachunkiem Bieżącym Spółki a Rachunkiem Rozliczeniowym „V.” nie będą stanowić dla Spółki podatkowych przychodów ani kosztów ich uzyskania?
2.  Czy za moment zapłaty (kapitalizacji) odsetek należy uznać dzień uwzględnienia w ramach salda dziennego na Rachunku Bieżącym Uczestnika, a w konsekwencji zaksięgowania na Rachunku Rozliczeniowym, odsetek należnych na rzecz „V.” od dziennych sald debetowych na Rachunku Bieżącym, jak również odsetek należnych od „V.” na rzecz Spółki od dziennych sald dodatnich na Rachunku Bieżącym za dany miesiąc rozliczeniowy?
3.  Czy w opisanej Strukturze cash-poolingu rzeczywistego odsetki płatne przez Spółkę na rzecz „V.”, w związku z realizacją Umowy nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
4.  Czy „V.”, będącą agentem rozliczeniowy Struktury, należy uznać za rzeczywistego beneficjenta (beneficial owner) skapitalizowanych odsetek od sald debetowych Spółki przekazanych na Rachunek Rozliczeniowy, w przypadku sfinansowania przedmiotowych sald debetowych ze środków własnych zaangażowanych w ramach Struktury przez jej polskich Uczestników, a tym samym czy w tym przypadku Spółka będzie zobowiązana jako płatnik do poboru zryczałtowanego podatku u źródła z tytułu wypłacanych odsetek?
5.  Czy w przypadku wypłaty (kapitalizacji) odsetek naliczonych na bazie salda debetowego Spółki, sfinansowanego ze środków własnych „V.” (agenta rozliczeniowego będącego belgijskim rezydentem podatkowym), w roli płatnika zryczałtowanego podatku u źródła od tych odsetek będzie występować Spółka, oraz czy w takim przypadku będzie możliwe skorzystanie w tym zakresie z preferencyjnej stawki podatku w wysokości 5% na podstawie art. 11 ust. 2 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Belgii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz zapobiegania oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Warszawie dnia 20 sierpnia 2001 r. (pod warunkiem uprzedniego uzyskania przez Spółkę belgijskiego certyfikatu rezydencji „V.”)?
6.  Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Spółka będzie obowiązana do sporządzenia dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
7.  Czy przenoszenie w przyszłości środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bieżącymi Spółki, prowadzonymi w obcych walutach (np. euro, dolar amerykański, funt szterling), a odpowiednimi walutowymi rachunkami rozliczeniowymi prowadzonym dla „V.”, będzie powodować powstawanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź na pytanie trzecie. Zagadnienia zawarte w pozostałych pytaniach są przedmiotami odrębnych rozstrzygnięć.

Zdaniem Wnioskodawcy, odsetki wypłacane przez nią w ramach Struktury w związku z realizacją postanowień Umowy nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy nie uważa się za koszt uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza), osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki – w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek.

Natomiast przepis art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy zawiera w swej treści analogiczne rozwiązania dotyczące odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez tzw. spółkę-siostrę. W myśl tej regulacji nie uważa się za koszt uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki – w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek.

Sposób ustalenia wartości kapitału zakładowego – dla potrzeb omawianej regulacji – określa art. 16 ust. 7 ustawy.

Art. 16 ust. 7b ustawy zawiera definicję „pożyczki” obowiązującą na potrzeby analizowanych przepisów w zakresie niedostatecznej kapitalizacji. Z cytowanych przepisów wynika, iż podstawową przesłanką stosowania przepisów dotyczących niedostatecznej kapitalizacji jest to, aby płatność odsetek była dokonywana z tytułu pożyczki udzielanej danemu podmiotowi przez określone jednostki powiązane. Zgodnie z art. 16 ust. 7b ustawy przez pożyczkę, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 oraz w ust. 7 tej ustawy, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę tę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę.

Odnosząc powyższe regulacje do analizowanej sytuacji należy wskazać w pierwszej kolejności, iż „V.” nie posiada bezpośredniego udziału kapitałowego w Spółce oraz nie jest spółką-siostrą w stosunku do Spółki, gdyż Spółka i „V.” nie posiadają wspólnego udziałowca. Z tego faktu, co do zasady, przepisy art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz pkt 61 ustawy nie będą mieć zastosowania do wypłat odsetek realizowanych przez Spółkę na rzecz „V.”. Ponadto, w przypadku struktury cash-poolingu rzeczywistego nie można uznać, iż mamy do czynienia z pożyczką udzielaną Spółce jako Uczestnikowi przez „V.”. Spółka przystąpiła do Umowy dotyczącej zarządzania środkami, w ramach której czynności podejmowane przez „V.” (jako agenta rozliczeniowego), czy Bank w ramach dziennej konsolidacji sald, nie będą nosić znamion pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b ustawy. Istotą umowy typu cash-pooling jest pokrywanie sald ujemnych na poszczególnych rachunkach objętych umową ze środków zgromadzonych na rachunkach uczestników systemu, wykazujących salda dodatnie. Transfery środków pieniężnych dokonywane są pomiędzy rachunkami poszczególnych spółek-uczestników oraz rachunkiem rozliczeniowym automatycznie. W konsekwencji, uczestnicy systemu nie składają dyspozycji wykonania transferów i nie wiedzą, czyje środki w danym wypadku są wykorzystywane. Uczestnicy nie są zatem wobec siebie stronami stosunków zobowiązaniowych, których przedmiotem byłoby przeniesienie na własność biorącego określonej ilości pieniędzy oraz zwrot tej samej ilości pieniędzy, o których mowa w przytoczonym powyżej art. 16 ust. 7b ustawy.

W rezultacie, Spółka jako Uczestnik struktury cash-poolingu rzeczywistego wykazujący saldo dodatnie nie będzie wiedziała (i) w jaki sposób i czy w ogóle uzyskane w ten sposób nadwyżki jej środków zostaną wykorzystane, a jeśli tak to (ii) czy zostaną przekazane i w jakiej wysokości któremu Uczestnikowi, w ramach redystrybucji tych środków zasilających Rachunek Rozliczeniowy przez „V.”. Spółka nie będzie posiadać wiedzy, w jaki sposób „V.” spożytkuje wspomniane kwoty wynikające z dodatnich sald dziennych Spółki. Tym samym nie będzie możliwe konkretne określenie drugiej strony operacji oraz jej przedmiotu, co jest niezbędne dla wystąpienia stosunku prawnego w postaci umowy pożyczki zgodnie z powołanym ust. 7b art. 16 ustawy.

W konsekwencji, w odniesieniu do odsetek, które będą płacone przez Spółkę na podstawie Umowy w przypadku wystąpienia w danym miesiącu ujemnych sald dziennych na jej rachunku, nie znajdą zastosowania przepisy dotyczące niedostatecznej kapitalizacji.

Powyższe stanowisko potwierdzają organy podatkowe:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 22 kwietnia 2011 r., IPPB5/423-87/11-4/JC,

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 29 marca 2011 r., IPPB5/423-81/11-2/JC,

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 23 września 2010 r., IPPB5/423-437/10-6/JC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.