Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-474a/10/AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-12-06
Teza: Czy do odsetek wypłacanych w ramach opisanej wyżej struktury cash poolingu mają zastosowanie przepisy dotyczące niedostatecznej kapitalizacji zawarte w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; odsetki
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 31 sierpnia 2010 r. (data wpływu 6 września 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 tej ustawy (dotyczących tzw. niedostatecznej kapitalizacji) w związku z zawartą umową cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 września 2010 r. złożono ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 tej ustawy (dotyczących tzw. niedostatecznej kapitalizacji) w związku z zawartą umową cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 18 czerwca 2010 r. została zawarta umowa cash poolingu (dalej: „Umowa”) pomiędzy bankiem mającym siedzibę w Polsce (dalej: „Bank”), Spółką pełniącą funkcje agenta struktury cash poolingu (zwaną w umowie Agentem lub Posiadaczem Rachunku) oraz spółką z grupy kapitałowej, która ma siedzibę w Czechach (zwaną w umowie Uczestnikiem Pierwszym lub Posiadaczem Rachunku). Sukcesywnie do struktury cash poolingu przystępują i będą nadal przystępować inne polskie spółki z grupy kapitałowej (zwane w umowie Posiadaczami Rachunku).

Umowa ta ma na celu zwiększenie efektywności zarządzania finansami posiadaczy rachunków poprzez zoptymalizowanie kosztów pozyskiwanego finansowania i odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald na rachunkach bankowych posiadaczy rachunków. Każdy z posiadaczy rachunków przystępując do umowy zakłada, że uczestnictwo w umowie cash poolingu przyczyni się do zmniejszenia obciążeń z tytułu odsetek od finansowania przyznanego przez bank danemu posiadaczowi rachunku oraz pozwoli na uzyskiwanie większych przychodów z tytułu odsetek od środków zgromadzonych w banku na rachunku bieżącym.

Struktura zawartej umowy cash poolingu oparta jest o mechanizm prawny przelewu (cesji) wierzytelności i przejęcia długu pomiędzy Bankiem i Posiadaczami Rachunku w zależności od tego, czy stan rachunku danego Posiadacza Rachunku będzie wykazywał saldo dodatnie, czy ujemne. Na podstawie odrębnych umów rachunków bankowych bieżących zawartych przez Bank z każdym z Posiadaczy Rachunków Bank przechowuje środki pieniężne Posiadaczy Rachunków i dokonuje na ich zlecenie rozliczeń pieniężnych.

Rozliczenia w strukturze cash poolingu odbywają się poprzez przeznaczony wyłącznie do tego celu rachunek prowadzony przez Bank na rzecz Agenta (dalej: „Rachunek Agenta”) będący rachunkiem pomocniczym do rachunku bieżącego Agenta i przeznaczonym do dokonywania rozliczeń oraz przeprowadzania operacji zawiązanych z umową cash poolingu. Struktura cash poolingu opiera się na bilansowaniu (tj. zerowaniu) sald na prowadzonych przez Bank rachunkach bankowych Posiadaczy Rachunku z wykorzystaniem Rachunku Pomocniczego Agenta. Na koniec każdego dnia roboczego Bank przenosi na Agenta wszystkie wierzytelności z wyłączeniem wierzytelności wobec Agenta oraz dokonuje przeksięgowania na Rachunek Agenta wierzytelności przysługującej Bankowi wobec Agenta z tytułu ujemnego salda na jego rachunku bieżącym w zamian za nominalną wartość wierzytelności. Na koniec każdego dnia roboczego Agent przejmuje od Banku wszystkie długi z wyłączeniem długu wobec Agenta, a Bank dokonuje przeksięgowania na rachunek Agenta długu Banku wobec Agenta z tytułu dodatniego salda na jego rachunku bieżącym w zamian za nominalną wartość długu.

Na początek każdego dnia roboczego następującego po dniu, w którym Bank przeniósł na Agenta wierzytelności, Agent dokonuje zwrotnego przeniesienia wszystkich wierzytelności na Bank w zamian za nominalną wartość wierzytelności, a Bank dokonuje przeksięgowania na rachunek bieżący prowadzony dla Agenta wierzytelności przysługującej Bankowi wobec Agenta z tytułu ujemnego salda na jego rachunku. Nominalna wartość wierzytelności zostaje zapłacona przez uznanie Rachunku Agenta. Na początek każdego dnia roboczego następującego po dniu, w którym Agent przejął od Banku długi, Bank dokonuje zwrotnego przejęcia wszystkich długów w zamian za wynagrodzenie oraz dokonuje przeksięgowania na rachunek bieżący prowadzony dla Agenta, długu Banku wobec Agenta z tytułu dodatniego salda na jego rachunku. Wynagrodzenie zostaje zapłacone przez obciążenie Rachunku Agenta. Dług zwrotnie przejęty przez Bank zostanie zaliczony na dobro rachunku bieżącego danego Posiadacza Rachunku.

W zawartej 18 czerwca 2010 r. umowie cash poolingu zwrot:

*   dług oznacza zobowiązanie Banku wobec któregokolwiek Posiadacza Rachunku w kwocie równej nominalnej wysokości dodatniego salda na jego rachunku bieżącym według stanu na koniec dnia roboczego,
*   wierzytelność oznacza wierzytelność przysługującą Bankowi wobec któregokolwiek Posiadacza Rachunku w kwocie równej nominalnej wysokości salda ujemnego na jego rachunku bieżącym według stanu na koniec dnia roboczego.

Jeżeli na Rachunku Agenta powstanie saldo dodatnie lub ujemne Bank nalicza odsetki od tego salda. W ostatnim dniu roboczym każdego miesiąca z datą waluty następnego dnia roboczego bank uznaje lub obciąża tymi odsetkami Rachunek Agenta.

Zgodnie z postanowieniami umowy z 18 czerwca 2010 r. Agent nie może udzielać pożyczek ze środków zgromadzonych na Rachunku Agenta oraz w jakikolwiek inny sposób dysponować tymi środkami. Wyjątek dotyczy dokonywania lokat typu overnight z wykorzystaniem zgromadzonych na Rachunku Agenta środków pieniężnych. Lokaty są negocjowane przez Agenta, lub w przypadku braku czynności, wykonywane automatycznie przez Bank, a dochody z nich pozyskane podlegają wpłacie na Rachunek Agenta.

Ostatniego dnia roboczego każdego miesiąca kalendarzowego odsetki, którymi Rachunek Agenta został uznany lub obciążony zgodnie z postanowieniami umowy z 18 czerwca 2010 r., podlegają podziałowi pomiędzy Posiadaczy Rachunków poprzez, odpowiednio, uznanie bądź obciążenie ich rachunków bieżących. Podział odsetek zostaje dokonany stosownie do udziału każdego z Posiadaczy Rachunku w powstałych każdego dnia roboczego, w wyniku dokonania operacji omówionych powyżej, dodatnich albo ujemnych saldach na Rachunku Agenta. Nie później niż drugiego dnia roboczego każdego miesiąca Bank sporządza raport dotyczący podziału odsetek w poprzednim miesiącu.

Na dzień składania wniosku uczestnikami przedstawionej struktury cash poolingu są trzy spółki polskie (w tym Agent) – rezydenci polscy i jeden nierezydent – spółka czeska. W zależności od zaangażowanych środków pieniężnych przez uczestników cash poolingu Spółka może być w poszczególnych okresach beneficjentem lub płatnikiem odsetek naliczonych zgodnie z przedstawionymi powyżej zasadami.

Wnioskodawca zamierza wystąpić z wnioskiem do czeskiego urzędu skarbowego o wydanie decyzji zwalniającej na podstawie dyrektywy 2003/49/WE czeską spółkę z poboru podatku od odsetek, jeżeli będzie ona płatnikiem odsetek na rzecz pozostałych uczestników cash poolingu. Czeskie organy podatkowe wydają taką decyzję w terminie do trzech miesięcy od złożenia wniosku. Do czasu uzyskania decyzji o zwolnieniu czeskiego płatnika z poboru podatku od odsetek Spółka potrącony przez nierezydenta podatek zamierza rozliczać zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytania (w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych):

1.  Czy do odsetek wypłacanych w ramach opisanej wyżej struktury cash poolingu mają zastosowanie przepisy dotyczące niedostatecznej kapitalizacji zawarte w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy po przystąpieniu do Umowy cash poolingu Spółka zobowiązana będzie do sporządzenia dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
3.  W jakiej wysokości Spółka może odliczyć podatek pobrany przez nierezydenta z tytułu odsetek, jeżeli Spółka nie będzie jedynym z dodatnim saldem Posiadaczem Rachunku w strukturze cash poolingu?
4.  Czy Spółka jako Posiadacz Rachunku z ujemnym saldem, wypłacając odsetki na rzecz innych Posiadaczy Rachunków, ale z dodatnim saldem (w tym nierezydentowi), będzie zobowiązany jako płatnik potrącić zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych od części odsetek rozliczonych przez Bank należnych nierezydentowi?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź na pytanie pierwsze. Zagadnienia zawarte w pozostałych pytaniach będą przedmiotami odrębnych interpretacji indywidualnych.

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez:

*   jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec jej udziałowców (akcjonariuszy) posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki albo
*   inną spółkę, jeżeli w obu tych spółkach – spółce będącej pożyczkodawcą i spółce będącej pożyczkobiorcą – ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki,
*   w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek. Definicja pożyczki na potrzeby wspomnianych wyżej przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy została uregulowana w art. 16 ust. 7b ustawy, zgodnie z którym przez pożyczkę rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy.

Z przedstawionego stanu faktycznego jednoznacznie wynika jednak, ze stroną umowy pożyczki (kredytu) w każdej sytuacji jest Bank, który nie jest powiązany kapitałowo z Posiadaczami Rachunków. W przedmiotowej sytuacji nie znajdą więc zastosowania ww. przepisy dotyczące tzw. niedostatecznej kapitalizacji. To Bank bowiem przenosi środki finansowe dostępne na rachunkach jednych Posiadaczy Rachunków, a wykazujących salda dodatnie, na rzecz innych Posiadaczy Rachunków wykazujących salda ujemne. W związku z tym Posiadacze Rachunków wykazujący salda ujemne na rachunkach, tj. spółki będące dłużnikami Banku, zostają (na okres pomiędzy końcem danego dnia roboczego a początkiem następnego dnia roboczego) dłużnikami innych Posiadaczy Rachunków. W takim razie podmioty uczestniczące w strukturze cash poolingu stają się wobec siebie wierzycielami i dłużnikami z tytułu wcześniej już udzielonych kredytów przez Bank (podmioty te w strukturze cash poolingu nie udzielają kredytów ani pożyczek sobie nawzajem).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.