Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-3.4012.847.2024.1.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-09
Teza: Brak obowiązku wystawienia faktury dokumentującej
otrzymanie nadpłaty oraz moment powstania obowiązku
podatkowego w VAT w odniesieniu do zidentyfikowanej kwoty
nadpłaty.
Słowa kluczowe: faktura-wystawienie faktury
nadpłata
obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania
obowiązku podatkowego
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV.
Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-
Obowiązek podatkowy - zaliczka, zadatek, przedpłata,
rata, wkład budowlany lub mieszkaniowy
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV.
Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-
Obowiązek podatkowy - zasada ogólna
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek
wystawienia faktury
1
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-
Rozdział 1-art. 19a-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-
Rozdział 1-art. 19a-ust. 8
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 października 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 października 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
    - braku obowiązku wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie Nadpłaty w
      Scenariuszu nr 1,
    - momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT w odniesieniu do
      zidentyfikowanej kwoty Nadpłaty w Scenariuszu nr 2.

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Polski i zajmuje
    się m. in. hurtowym obrotem paliw, w tym benzyny, gazu LPG, oleju napędowego,
    biopaliw na terytorium Polski, w oparciu o koncesję na obrót paliwami ciekłymi. Spółka
    jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT w Polsce.
    Przedmiotem niniejszego wniosku jest traktowanie na gruncie VAT wskazanych niżej
    przypadków, w których Spółka będzie w przyszłości otrzymywała wpłaty środków
    pieniężnych od nabywców.
    W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Spółka dokonuje odpłatnych dostaw
    towarów w postaci paliw ciekłych (w tym m. in.: benzyny, gazu LPG, oleju napędowego,
    biopaliw; dalej: „Towary”) podlegających opodatkowaniu VAT w Polsce na podstawie art. 5
    ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą -
    czynnych podatników VAT zarejestrowanych w Polsce lub podatników podatku od
    wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
    niebędącej podatnikiem (dalej: „Klient”). Obowiązek podatkowy w VAT w związku z
    dostawą Towarów powstaje na tzw. zasadach ogólnych, tj. w myśl art. 19a ust. 1 Ustawy o
    VAT z chwilą dokonania dostawy towarów.
    Należy zaznaczyć, że system zakupów oparty jest o zamówienia, które Klient może składać
    na różne Towary, które sprzedawane są po różnych cenach. Alternatywnie, Klient może
    podpisać umowę ramową, która wskazuje zakres zamawianych towarów, przy czym ten
    zakres może ulegać zmianom w trakcie wykonywania umowy. Spółka umożliwia Klientom
    składanie zamówień Towaru w formie elektronicznej poprzez dedykowany portal (dalej:
    „Portal”). Na podstawie złożonego zamówienia Portal generuje numer zamówienia oraz
    dostarcza Klientowi dokument pro forma, na podstawie którego dokonywana jest przez
    Klienta wpłata. Dokument pro-forma może być również wysyłany przez Spółkę Klientowi
    poprzez komunikację e-mail.
    Dokument pro forma opiewa na szacowaną wartość zamówienia, gdyż ostateczna cena
    dostarczanych Towarów z uwagi na mechanizm cenowy znana będzie dopiero po
    wykonaniu dostawy. Dokument pro forma określa również takie dane, jak rodzaj i ilość
    Towaru.
    Klient dokonuje wpłaty kwoty określonej na dokumencie pro forma przelewem na
    rachunek bankowy Spółki. Przedmiotowe wpłaty dokonywane są przez Klientów co do
    zasady z użyciem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a Ustawy
    o VAT. Konsekwentnie, zapłata przez Klienta kwoty odpowiadającej kwocie VAT
    dokonywana jest na rachunek VAT, natomiast zapłata kwoty odpowiadającej wartości

    sprzedaży netto dokonywana jest na rachunek bankowy, dla którego prowadzony jest
    rachunek VAT. W przypadku, gdy Spółka i Klient określają walutę rozliczeń inną niż polski
    złoty, dla ustalenia związanej z wpłatą odpowiedniej kwoty VAT w zł, do wpłaty na
    rachunek VAT, stosowane są zasady wskazane w art. 31a Ustawy o VAT.
    Po realizacji zamówienia (dokonaniu dostawy Towarów) Spółka określa i przedstawia
    Klientowi ostateczną wartość dostawy Towarów. Ostateczna wartość dostawy Towarów
    może być równa, większa lub mniejsza niż szacowana wartość zamówienia. Spółka
    dokonuje porównania kwot wpłaconych z rzeczywistą wartością dostaw Towarów na
    podstawie zestawienia generowanego na koniec miesiąca.
    W przypadku, gdy ostateczna wartość dostawy Towarów jest mniejsza niż wpłacona na
    rachunki bankowe Spółki szacowana wartość zamówienia, Klientowi przysługuje prawo do
    zwrotu różnicy pomiędzy tymi wartościami (dotyczy ono zarówno wpłaconej na
    podstawowy rachunek bankowy kwoty netto, jak również kwoty znajdującej się na
    rachunku VAT Spółki). W związku z tym uprawnieniem, Spółka informuje Klienta o
    istniejącej „nadpłacie” (dalej: „Nadpłata”) i wspólnie z Klientem decyduje o dalszych
    krokach związanych z jej zwrotem, które mogą przyjąć kształt określony poniżej w
    Scenariuszu 1 albo w Scenariuszu 2.
    1. Scenariusz 1
    W Scenariuszu 1 w zależności od ustaleń stron, zwrot odpowiedniej części kwoty netto
    oraz VAT może zostać dokonany bezpośrednio na rachunki bankowe Klienta, jak również
    może przyjąć formę kompensaty (potrącenia) z istniejącą należnością Spółki wobec
    Klienta. Należność Spółki wobec Klienta wynika z nieopłaconych dotychczas, wykonanych
    przez Spółkę dostaw Towarów na rzecz Klienta, podlegających opodatkowaniu VAT w
    Polsce na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, ewentualnie innych istniejących już
    należności Spółki wobec Klienta, związanych z wykonanymi dostawami towarów /
    usługami. Klient zatem w momencie dokonywania wpłaty ma świadomość, że w
    przyszłości dokonana wpłata może w części Nadpłaty w części zostać mu zwrócona na
    rachunek bankowy bądź zaliczona na rzecz innego istniejącego zobowiązania Klienta
    wobec Spółki.
    2. Scenariusz 2
    Scenariusz 2 obejmuje sytuację, w której po poinformowaniu Klienta przez Spółkę
    podejmowana jest decyzja o zaliczeniu Nadpłaty na poczet przyszłego zamówienia.
    Przyszłe zamówienie nie będzie skonkretyzowane w momencie podejmowania decyzji,
    gdyż nie będą znane rodzaj, ilość oraz cena Towarów. Elementy te zostaną określone
    dopiero poprzez złożenie zamówienia potwierdzonego wystawieniem przez Spółkę
    dokumentu potwierdzającego zamówienie (dokumentu pro forma).
    Pytania
    1) Czy w przypadku Scenariusza nr 1 w związku ze zidentyfikowaną Nadpłatą Spółka nie
      będzie zobowiązana do wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie Nadpłaty?
    2) Czy w przypadku Scenariusza nr 2 obowiązek podatkowy w VAT w odniesieniu do
      zidentyfikowanej kwoty Nadpłaty powstawać będzie w dniu potwierdzenia przez
      Spółkę zamówienia złożonego przez Klienta (to jest wystawienia przez Spółkę
      dokumentu pro forma)?
    Państwa stanowisko w sprawie
    STANOWISKO WNIOSKODAWCY:
    1) W przypadku Scenariusza nr 1 w związku ze zidentyfikowaną Nadpłatą Spółka nie
      będzie zobowiązana do wystawienia faktury zaliczkowej dokumentującej otrzymanie
      Nadpłaty.

    2) W przypadku Scenariusza nr 2 obowiązek podatkowy w VAT w odniesieniu do
      zidentyfikowanej kwoty Nadpłaty powstawać będzie w dniu potwierdzenia przez
      Spółkę zamówienia złożonego przez Klienta (to jest wystawienia przez Spółkę
      dokumentu pro forma).
    UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY:
    Uwagi wstępne
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa
    w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak
    właściciel (...).
    Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym
    mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby
    prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi
    dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości
    niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.
    Z konstrukcji VAT wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające
    opodatkowaniu VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w okresie, w którym
    powstał obowiązek podatkowy.
    Ogólną zasadę powstawania obowiązku podatkowego przewiduje art. 19a ust. 1 Ustawy o
    VAT, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy
    towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20,
    art. 21 ust. 1 i art. 138f.
    Jednocześnie stosownie do art. 19a ust. 8 Ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy
    towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności
    przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed
    ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym
    przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do
    otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:
    1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o
      którym mowa w ust. 1b;
    2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy
      powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.
    W myśl art. 106b ust. 1 pkt 4 co do zasady podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
    dokumentującą otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem
    czynności, o których mowa w pkt 1 i 2 (tj. przed dokonaniem sprzedaży na rzecz innego
    podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze
    lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem lub przed dokonaniem
    wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość). Zgodnie natomiast z art. 106j
    ust. 1 pkt 4 Ustawy o VAT, w przypadku gdy po wystawieniu faktury dokonano zwrotu
    nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4 - podatnik
    wystawia fakturę korygującą.
    Zgodnie z powyższym, w przypadku gdy obowiązek podatkowy dla danej dostawy
    towarów bądź świadczenia usług powstaje zgodnie z art. 19a ust. 8 Ustawy o VAT z chwilą
    dostawy towaru bądź wykonania usługi, VAT powinien być rozliczony za okres, w którym
    dokonano dostawy towarów / świadczenia usług, chyba że przed dokonaniem dostawy
    towarów / wyświadczeniem usługi podatnik otrzyma całość lub część zapłaty (wtedy
    obowiązek podatkowy i obowiązek rozpoznania VAT należnego powstanie z chwilą
    otrzymania zapłaty w odniesieniu do otrzymanej kwoty). Otrzymujący całość lub część
    zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów / wyświadczeniem usługi powinien również,

    co do zasady, wystawić fakturę „zaliczkową” dokumentującą otrzymanie takiej „zaliczki”
    zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Przy tym, zgodnie z art. 106b ust. 1a Ustawy
    o VAT, podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury, o której mowa w ust. 1 pkt 4,
    jeżeli całość lub część zapłaty, o której mowa w tym przepisie, otrzymał w tym samym
    miesiącu, w którym dokonał czynności, na poczet których otrzymał całość lub część tej
    zapłaty.
    Podkreślić jednak należy, że nie każda wpłata dokonana przez nabywcę przed dostawą
    towarów lub wykonaniem usługi może zostać uznana za zapłatę generującą obowiązek
    podatkowy w VAT. W praktyce obrotu gospodarczego może bowiem dochodzić do sytuacji
    w których nabywca będzie dokonywać na rzecz sprzedającego płatności przed
    dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi na poczet bliżej nieokreślonych transakcji.
    Takie wpłaty, jako niemożliwe do powiązania z konkretnymi czynnościami
    opodatkowanymi i nieskonkretyzowane z nimi pozostają poza zakresem opodatkowania
    VAT.
    Takie rozumienie ww. przepisu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”), w szczególności w wyroku z 21 lutego
    2006 r. w sprawie BUPA Hospitals Ltd i Goldsborough Developments Ltd przeciwko
    Commissioners of Customs & Excise, w którym wskazano, iż: "(...) w przypadku dokonania
    płatności zaliczkowej obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje zanim dostawa
    towarów lub świadczenie usług zostaną wykonane.
    Tym samym opodatkowaniu podatkiem VAT nie powinny zatem podlegać zapłaty za
    dostawy towarów i świadczenie usług, które nie zostały dotychczas określone w sposób
    wyraźny (pkt 50)".
    Podobne wnioski płyną również z orzecznictwa krajowych sądów administracyjnych oraz
    praktyki krajowych organów podatkowych.
    Warunki, które wpłata powinna spełnić, aby została uznana za generującą obowiązek
    podatkowy w VAT zaliczkę zostały klarownie wymienione w interpretacji indywidualnej
    Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 stycznia 2023 r. o sygn. 0114-KDIP1-
    3.4012.624.2022.2.KP, w której organ podatkowy powołując się przede wszystkim na ww.
    wyrok TSUE wskazał, iż:
    „Ustawodawca nie zamieścił w treści ustawy definicji zaliczki ani przedpłaty. Zgodnie więc
    ze Słownikiem języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., strona internetowa -
    www.sjp.pwn.pl), zaliczka to część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet
    należności. Zatem zaliczkę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy towarów lub przyszłego
    wykonania usługi przed faktyczną dostawą lub faktycznym wykonaniem usługi. Natomiast
    przez przedpłatę należy rozumieć określoną sumę pieniędzy, stanowiącą część ceny
    towaru lub usługi, wpłacaną z góry w celu uzyskania gwarancji zakupu lub wykonania
    usługi w określonym terminie. Stosownie do powyższego, zaliczka jak również przedpłata
    jako zapłata na poczet przyszłej należności musi być powiązana z konkretną transakcją.
    Aby uznać wpłacaną kwotę za zaliczkę/przedpłatę na poczet przyszłych dostaw towarów
    lub świadczenia usług, istotne jest aby przyszłe świadczenie było jasno określone w
    sposób umożliwiający jego identyfikację, a strony świadczenia, w momencie wpłaty zaliczki
    /przedpłaty, nie miały woli dokonywania jego zmian w przyszłości.
    Obowiązek podatkowy nie powstanie w sytuacji, gdy strony nie dokonały ostatecznego
    skonkretyzowania przyszłych dostaw, na poczet których dokonano wcześniej wpłaty.
    (...)
    Zatem, aby zapłatę na poczet przyszłych należności uznać za zaliczkę, przedpłatę muszą
    zostać spełnione następujące przesłanki:

      - zapłata musi zostać dokonana na poczet konkretnej transakcji, tj. przyszłe
        świadczenie powinno być określone co do rodzaju w sposób jednoznaczny
        (określone powinny być cechy identyfikujące rodzaj towaru bądź usługi),
      - konkretyzacja przyszłego świadczenia powinna być wystarczająco dokładna dla
        określenia zasad opodatkowania świadczenia, tj. w szczególności należy móc
        określić miejsce świadczenia i stawkę opodatkowania,
      - w momencie dokonania zaliczki strony nie mają intencji zmiany świadczenia w
        przyszłości.”
    Identyczne warunki uznania danej wpłaty za generującą obowiązek podatkowy w VAT
    zostały wskazane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 20
    maja 2022 r. o sygn. 0113- KDIPT1-3.4012.133.2022.1.ALN na podstawie przytoczonego w
    tej interpretacji przez organ podatkowy orzecznictwa TSUE oraz krajowych sądów
    administracyjnych.
    Wskazane wyżej aktualne podejście organów podatkowych opiera się również na
    ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: „NSA”), który
    przykładowo w wyroku z 16.02.2022, o sygn. I FSK 84/18, cytując wyrok NSA z 28 lipca
    2009 r., sygn. I FSK 932/08, wskazał że „Dla uznania wpłaconej kwoty jako zaliczki na
    poczet wykonanych usług, w rozumieniu art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, istotnym jest, aby
    przyszłe świadczenie było określone w sposób jednoznaczny co do rodzaju towaru bądź
    usługi, tzn. w sposób umożliwiający ich identyfikację, a dodatkowo strony tego
    świadczenia, w momencie wpłaty zaliczki, nie mają woli dokonywania jego zmian w
    przyszłości'". Podobne stanowisko NSA przyjął m.in. w wyroku z 5 marca 2015 r., sygn. I
    FSK 231/14 oraz w wyroku z 17 maja 2013 r., sygn. I FSK 780/12.
    Ad 1
    Odnosząc powyższe do przedstawionego przez Spółkę opisu zdarzenia przyszłego w
    ramach Scenariusza 1, należy zauważyć, że Klient dokonuje wpłaty na podstawie
    zamówienia na konkretne Towary, jednak ostatecznie dochodzi do sytuacji, w której część
    tej wpłaty nie ma związku z dostawami objętymi tym zamówieniem (podlega ona
    zwrotowi).
    Tym samym zasadne jest wystawienie przez Spółkę albo faktury korygującej do
    wystawionej już faktury zaliczkowej albo wystawienie faktury już na ostateczną wartość
    zamówienia, tak, aby faktura obejmowała jedynie rodzaj towarów, ilość i cenę odnoszącą
    się do zamówienia. W zakresie Scenariusza 1 oznacza to, że w przypadku, w którym
    wartość zamówienia będzie niższa niż wpłacona na rachunki bankowe Spółki kwota:
    • jeżeli faktura zaliczkowa zostanie wystawiona na kwotę obejmującą Nadpłatę, ta faktura
      powinna następnie zostać skorygowana do wartości obejmującej jedynie rzeczywistą
      wartość zamówienia;
    • faktura zaliczkowa (lub faktura wystawiana zgodnie z art. 106b ust. 1a Ustawy o VAT)
      może zostać wystawiona od razu na odpowiednią wartość, nieobejmującą Nadpłaty.
    Należy zaznaczyć, że takie postępowanie wynika m.in. bezpośrednio z art. 106j ust. 1 pkt 4
    Ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku gdy po wystawieniu faktury dokonano
    zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4 -
    podatnik wystawia fakturę korygującą. Zwrotu zaliczki nie należy natomiast wiązać jedynie
    ze zwrotem na rachunek bankowy, a m.in. z zaliczeniem na poczet rozliczenia innych
    transakcji, co potwierdza stanowisko organów podatkowych (m.in. Dyrektora Krajowej
    Informacji Skarbowej z dnia 10 marca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.831.2019.2.JM).
    Przywołana interpretacja wskazuje również, że po stwierdzeniu i udokumentowaniu przez
    sprzedawcę faktu, że ilość towaru, będącego przedmiotem dostawy, jest niezgodna z
    zamówieniem złożonym przez kontrahenta i dokonaną przez niego przedpłatą, powstaje
    nadpłata, która generuje powinność skorygowania faktury zaliczkowej.

    Natomiast sytuacja, w której podatnik nie wystawił jeszcze faktury zaliczkowej bądź
    faktury określonej w 106b ust. 1a Ustawy o VAT (z uwagi na termin wystawienia faktur do
    15. dnia następującego miesiąca) i w międzyczasie powstała Nadpłata, jest zbliżona do
    akceptowanej w praktyce podatkowej sytuacji, w której w przypadku zwrotu towaru przed
    terminem na wystawienie faktury związanej z ich dostawą, podatnik nie jest zobowiązany
    do wystawiania takiej faktury (a w przypadku dokonania częściowego zwrotu towaru,
    podatnik zobowiązany jest do wystawienia faktury na taką ilość towaru, którą ostatecznie
    klient nabył, np. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 8
    grudnia 2016 r., sygn. 1061-IPTPP3.4512.470.2016.2.BM, interpretacja indywidualna z dnia
    1 września 2017 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-
    1.4012.361.2017.1.RR). Należy zwrócić uwagę na okoliczność, że na koniec miesiąca Spółka
    będzie stwierdzać i dokumentować fakt powstania Nadpłat, co oznacza, że powstaną one
    (a wraz z nimi prawo do ich zwrotu, w formie dookreślanej w kolejnym etapie) w tym
    samym miesiącu, co pierwotne wpłaty.
    Jeżeli w ramach ustaleń strony wybiorą zwrot bezpośrednio na rachunek bankowy, nie
    ulega wątpliwości, że ostatecznie nie dojdzie do powiązania wpłaconych środków z
    jakimkolwiek przyszłym świadczeniem Spółki podlegającym opodatkowaniu VAT. Zatem
    Nadpłata nie będzie w takim przypadku generowała obowiązku podatkowego w VAT na
    zasadach określonych w 19a ust. 8 Ustawy o VAT.
    W przypadku natomiast zaliczenia na poczet istniejących zobowiązań, z uwagi na
    dokonanie zaliczenia Nadpłaty na rzecz zapłaty za dostawę, która miała miejsce w
    przeszłości (tj. która miała miejsce przed zidentyfikowaniem Nadpłaty i jej
    skonkretyzowaniem - ustaleniem sposobu zwrotu), niezasadne byłoby objęcie
    zidentyfikowanej Nadpłaty fakturą zaliczkową. W momencie bowiem wpłaty środków
    odpowiadających Nadpłacie Klient oraz Spółka nie wiązali tej kwoty z transakcją, na poczet
    rozliczenia której została ona finalnie zaliczona (po jej wykonaniu). Podmioty te nie mogły
    też wiedzieć, czy w ogóle dojdzie do takiego przeznaczenia wpłaconej kwoty, gdyż strony
    mogą również ustalić bezpośredni zwrot nadpłat na rachunek bankowy Klienta / zaliczenie
    na poczet przyszłych transakcji. Do konkretyzacji przeznaczenia środków dochodzić będzie
    dopiero w momencie ustalenia przez strony, że Nadpłata będzie zwrócona lub
    przeznaczona na poczet zapłaty przez Klienta za jedną z wykonanych już dostaw.
    W tym miejscu należy ponadto zaznaczyć, że rodzaj towaru będący przedmiotem dostawy,
    na poczet której może zostać przeznaczona Nadpłata 1 nie jest możliwy do ustalenia do
    momentu potwierdzenia przeznaczenia Nadpłaty 1 na rzecz zapłaty za konkretną
    transakcję. Do tego momentu bowiem strony nie będą w stanie określić na jaki rodzaj
    Oleju (i również na jaką ilość i cenę) zostanie ona przeznaczona (i czy nie zostanie
    przeznaczona na potencjalne inne istniejące zobowiązanie Klienta). Taka sytuacja jest
    bardzo zbliżona do wskazanej w stanie faktycznym interpretacji Dyrektora Krajowej
    Informacji Skarbowej z 10 marca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.831.2019.2.JM, w
    której organ podatkowy uznał, że brak możliwości określenia rodzaju paliwa na moment
    wpłaty świadczy o niewystąpieniu obowiązku podatkowego z tytułu zaliczki, wskazując że:
    „Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego, powołanych regulacji prawnych oraz
    orzeczeń NSA i TSUE prowadzi do stwierdzenia, że w przypadku, gdy Wnioskodawca ani
    klient w odniesieniu do otrzymanej przez Wnioskodawcę kwoty (przewyższającej
    zobowiązania danego klienta), nie będą w stanie określić rodzaju paliwa, jego ilości jak i
    ceny, to wówczas nadpłata ta, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług,
    nie będzie rodzić powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy
    o VAT.” W tym miejscu należy ponadto zaznaczyć, że rodzaj Towaru będący przedmiotem
    dostawy, na poczet której może zostać przeznaczona Nadpłata nie jest możliwa do
    ustalenia do momentu potwierdzenia przeznaczenia Nadpłaty na rzecz zapłaty za
    konkretną transakcję. Do momentu bowiem dokonania ustaleń o przeznaczeniu Nadpłaty
    na rzecz zapłaty za konkretną transakcję strony nie będą w stanie określić na jaki rodzaj
    paliwa (i również na jaką ilość i cenę) zostanie ona przeznaczona (i czy nie zostanie
    przeznaczona na potencjalne inne istniejące zobowiązanie Klienta). Taka sytuacja jest

    bardzo zbliżona do wskazanej w stanie faktycznym interpretacji Dyrektora Krajowej
    Informacji Skarbowej z 10 marca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.831.2019.2.JM, w
    której organ podatkowy uznał, że brak możliwości określenia rodzaju paliwa na moment
    wpłaty świadczy o niewystąpieniu obowiązku podatkowego z tytułu zaliczki, wskazując że:
    „Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego, powołanych regulacji prawnych oraz
    orzeczeń NSA i TSUE prowadzi do stwierdzenia, że w przypadku, gdy Wnioskodawca ani
    klient w odniesieniu do otrzymanej przez Wnioskodawcę kwoty (przewyższającej
    zobowiązania danego klienta), nie będą w stanie określić rodzaju paliwa, jego ilości jak i
    ceny, to wówczas nadpłata ta, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług,
    nie będzie rodzić powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy
    o VAT.”
    Należy również zaznaczyć, że wskazany w Scenariuszu 1 opis zdarzenia przyszłego
    wskazuje, że w momencie dokonania wpłaty, skutkującej następnie Nadpłatą, Klient i
    Spółka są świadomi możliwości zmiany świadczenia w przyszłości. Mechanizm określania
    ceny wskazuje bowiem, że finalna cena zamówionego Towaru może być niższa niż kwota
    wpłaty i tym samym może powstać Nadpłata. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego,
    Klient jest świadomy, że w przypadku zaistnienia takiej sytuacji będzie uprawniony do
    zwrotu albo poprzez bezpośredni zwrot na rachunki bankowe albo zwrot poprzez
    dokonanie kompensaty ze zobowiązaniem Klienta albo zaliczenie na rzecz przyszłego
    zobowiązania.
    Mając na uwadze powyższe, w ocenie Spółki w przypadku Scenariusza nr 1 Spółka nie jest
    zobowiązana do wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie Nadpłaty.
    Ad 2
    W przypadku Scenariusza nr 2 stwierdzić należy, że nie sposób uznać, jakoby przyszłe
    świadczenie (na które faktycznie zostanie przeznaczona Nadpłata) było określone w
    sposób jednoznaczny co do cech identyfikujących Towar w części dotyczącej Nadpłaty w
    momencie otrzymania czy zidentyfikowania Nadpłaty.
    Mimo bowiem, iż Klient dokonuje pierwotnej wpłaty na podstawie zamówienia
    związanego z konkretną dostawą Towarów, to dochodzi do sytuacji, w której część tej
    wpłaty nie zostaje przeznaczona na poczet zapłaty za tę czynność (podlega ona zwrotowi).
    W takiej sytuacji pojawia się uprawnienie Klienta do zwrotu wpłaconej kwoty, które w
    zależności od ustaleń stron przyjmuje m.in. postać zaliczenia na poczet przyszłych dostaw.
    Jak już wspomniano, zwrotu wpłaconej kwoty (np. zaliczki) nie należy bowiem wiązać
    jedynie ze zwrotem na rachunek bankowy, a m.in. z zaliczeniem na poczet rozliczenia
    innych transakcji, co potwierdza stanowisko organów podatkowych (m.in. Dyrektora
    Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 marca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-
    3.4012.831.2019.2.JM). Tym samym z uwagi na dokonanie zwrotu zasadne jest, aby
    faktura dokumentująca transakcję będącą pierwotnym przedmiotem wpłaty Klienta
    obejmowała jedynie rodzaj towarów, ilość i cenę odnoszącą się do tej transakcji (i
    jednocześnie nie obejmowała kwoty zwracanej).
    W zakresie Scenariusza 2 oznacza to, że w przypadku, w którym wartość zamówienia
    będzie niższa niż wpłacona na rachunki bankowe Spółki kwota:
    • jeżeli faktura zaliczkowa zostanie wystawiona na kwotę obejmującą Nadpłatę 1, ta
      faktura powinna następnie zostać skorygowana do wartości obejmującej jedynie
      rzeczywistą wartość zamówienia;
    • faktura zaliczkowa (lub faktura wystawiana zgodnie z art. 106b ust. 1a Ustawy o VAT)
      może zostać wystawiona od razu na odpowiednią wartość, nieobejmującą Nadpłaty.
    Należy też zauważyć, że w momencie wpłaty środków odpowiadających Nadpłacie Klient
    oraz Spółka są świadomi, że może dojść do zwrotu części wpłaconych środków na rzecz
    Klienta, przy czym w momencie dokonywania wpłaty czy zidentyfikowania Nadpłaty nie
    jest znany jeszcze sposób dokonania zwrotu.

    Z uwagi na decyzję o przeznaczeniu Nadpłaty na poczet przyszłych dostaw, które na
    moment tej decyzji nie zostały jeszcze skonkretyzowane m.in. w zakresie rodzaju, ilości,
    ceny, niezasadne byłoby przy tym uznanie, że już w momencie podejmowania tej decyzji
    powstaje zaliczka opodatkowana VAT, o której mowa w art. 19 ust. 8 ustawy o VAT i ten
    moment wyznacza datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 6 ustawy
    o VAT.
    W ocenie Spółki do powstania zaliczki opodatkowanej VAT, o której mowa w art. 19 ust. 8
    ustawy o VAT oraz momentu otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 6
    ustawy o VAT, dojdzie w momencie potwierdzenia przez Spółkę zamówienia poprzez
    wystawienie dokumentu pro forma, który potwierdza i dostatecznie konkretyzuje
    zamówienie, gdyż wskazuje uzgodnione cechy identyfikujące świadczenie, w szczególności
    rodzaj towaru, ilość, cenę. Taka zaliczka powinna zostać udokumentowana odrębną
    fakturą, związaną z towarami objętymi tym zamówieniem.
    Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w cytowanym powyżej w uzasadnieniu
    wniosku orzecznictwie oraz praktyce interpretacyjnej, m.in. w interpretacji Dyrektora
    Krajowej Informacji Skarbowej z 10 marca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.831.2019.2.
    JM, w której wskazano, iż: „Co za tym idzie dopuszczalna może być forma postawienia do
    dyspozycji kontrahenta kwoty zwrotu, polegająca na zaliczeniu jej na poczet przyszłych
    nieokreślonych dostaw. Tak zwrócona nadpłata, do momentu jej powiązania z konkretną
    dostawą nie będzie już traktowana jako zaliczka, czy też przedpłata”.
    Ponadto, w kontekście oparcia momentu powstania zaliczki na możliwości powiązania
    danej kwoty z konkretnym zamówieniem, należy przytoczyć stanowisko wyrażone przez
    Dyrektora Krajowej Informacji skarbowej w interpretacji z 20 maja 2022 r., (sygn. 0113-
    KDIPT1-3.4012.133.2022.1.ALN), zgodnie z którym: „Zatem, opodatkowanie wpłat
    otrzymanych przed dostawą towarów następuje w przypadku, gdy dostawca będzie w
    stanie powiązać (przyporządkować) dokonaną wpłatę z konkretnym zamówieniem, czyli
    skonkretyzowanym towarem. Warunku tego nie będzie spełniała kwota wpłacona przez
    nabywcę w momencie, gdy nie zostało złożone konkretne zamówienie z wykazem
    towarów”.
    Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zdaniem Spółki należy uznać, że
    powiązanie Nadpłaty z konkretnym zamówieniem i wykazem towarów w Scenariuszu 2
    można stwierdzić dopiero w momencie, kiedy Spółka potwierdzi zamówienie poprzez
    wystawienie dokumentu pro forma.
    Mając na uwadze powyższe, w ocenie Spółki, w przypadku Scenariusza nr 2 obowiązek
    podatkowy w VAT w odniesieniu do kwoty Nadpłaty powstaje w dniu potwierdzenia przez
    Spółkę zamówienia złożonego przez Klienta (to jest wystawienia przez Spółkę dokumentu
    pro forma).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:
      1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
      2) eksport towarów;
      3) import towarów na terytorium kraju;
      4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

      5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również
      przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
      imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w
      zamian za odszkodowanie.
    Według art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych,
      bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.
    Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności
    podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną
    czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.
    Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub
      wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21
      ust. 1 i art. 138f.
    Zatem obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dostawy towaru bądź wykonania usługi,
    co oznacza, że podatek jest wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dostarczono
    towar bądź świadczono usługę i powinien być rozliczony za ten okres.
    Stosownie do treści art. 19a ust. 8 ustawy:
      Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość
      lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład
      budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu
      mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z
      chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:
      1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w
      sposób, o którym mowa w ust. 1b;
      2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek
      podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.
    Zgodnie art. 106b ust. 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
    dokumentującą:
      1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art.
      106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku
      od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby
      prawnej niebędącej podatnikiem;
      2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik
      korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
      3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany
      w pkt 1;

      4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
      których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
      a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
      b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5
      pkt 4,
      c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a
      ust. 1b.
    Stosownie do art. 106e ust. 1 faktura powinna zawierać:
      1) datę wystawienia;
      2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób
      jednoznaczny identyfikuje fakturę;
      3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich
      adresy;
      4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z
      zastrzeżeniem pkt 24 lit. a;
      5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na
      potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary
      lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b;
      6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę
      otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest
      określona i różni się od daty wystawienia faktury;
      7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
      8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
      9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
      10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu
      wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
      11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez
      kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
      12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku
      korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7
      i 9;
      13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi
      stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
      14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty
      dotyczące poszczególnych stawek podatku;
      15) kwotę należności ogółem;
      16) w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, w odniesieniu do których:
      a) obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lub art. 21 ust. 1,
      lub
      b) w przepisach wydanych na podstawie art. 19a ust. 12 określono termin powstania
      obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty
      - wyrazy "metoda kasowa";
      17) w przypadku faktur, o których mowa w art. 106d ust. 1 - wyraz
      "samofakturowanie";

      18) w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym
      do rozliczenia podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze
      jest nabywca towaru lub usługi - wyrazy "odwrotne obciążenie";
      18a) w przypadku faktur, w których kwota należności ogółem przekracza kwotę
      15.000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, obejmujących dokonaną
      na rzecz podatnika dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w
      załączniku nr 15 do ustawy - wyrazy "mechanizm podzielonej płatności", przy czym
      do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady
      przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania;
      19) w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku
      na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 albo przepisów wydanych na podstawie
      art. 82 ust. 3 - wskazanie:
      a) przepisu ustawy albo aktu wydanego na podstawie ustawy, na podstawie którego
      podatnik stosuje zwolnienie od podatku,
      b) przepisu dyrektywy 2006/112/WE, który zwalnia od podatku taką dostawę
      towarów lub takie świadczenie usług, lub
      c) innej podstawy prawnej wskazującej na to, że dostawa towarów lub świadczenie
      usług korzysta ze zwolnienia;
      20) w przypadku, o którym mowa w art. 106c - nazwę i adres organu egzekucyjnego
      lub imię i nazwisko komornika sądowego oraz jego adres, a w miejscu określonym
      dla podatnika - imię i nazwisko lub nazwę dłużnika oraz jego adres;
      21) w przypadku faktur wystawianych w imieniu i na rzecz podatnika przez jego
      przedstawiciela podatkowego - nazwę lub imię i nazwisko przedstawiciela
      podatkowego, jego adres oraz numer, za pomocą którego jest on zidentyfikowany
      na potrzeby podatku;
      22) w przypadku gdy przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy są nowe środki
      transportu - datę dopuszczenia nowego środka transportu do użytku oraz:
      a) przebieg pojazdu - w przypadku pojazdów lądowych, o których mowa w art. 2 pkt
      10 lit. a,
      b) liczbę godzin roboczych używania nowego środka transportu - w przypadku
      jednostek pływających, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. b, oraz statków
      powietrznych, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. c;
      23) w przypadku faktur wystawianych przez drugiego w kolejności podatnika, o
      którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 4 lit. b i c, w wewnątrzwspólnotowej transakcji
      trójstronnej (procedurze uproszczonej) - dane określone w art. 136;
      24) w przypadkach, o których mowa w art. 97 ust. 10 pkt 2 i 3:
      a) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku,
      poprzedzony kodem PL,
      b) numer, za pomocą którego nabywca towaru lub usługi jest zidentyfikowany na
      potrzeby podatku od wartości dodanej w danym państwie członkowskim,
      zawierający dwuliterowy kod stosowany na potrzeby podatku od wartości dodanej
      właściwy dla tego państwa członkowskiego.
    Faktura jest dokumentem sformalizowanym (potwierdzającym zaistnienie określonego
    zdarzenia gospodarczego), który powinien spełniać szereg wymogów przewidzianych
    przepisami prawa. Zakres i sposób, w jaki czynności dokonywane są przez podmioty
    winny być udokumentowane za pomocą faktur, zawarty jest w ustawie oraz
    rozporządzeniu wydanym na jej podstawie. Katalog czynności dokumentowanych
    fakturami obejmuje m.in. dokonanie sprzedaży.

    Przez sprzedaż zaś – stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy – rozumie się odpłatną dostawę
    towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz
    wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona
    prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Podatnik wystawia fakturę w przypadku sprzedaży
    towaru lub usługi oraz w przypadku otrzymania zaliczki przed wydaniem towaru lub
    wykonaniem usługi. Faktura jest zatem dokumentem potwierdzającym zaistnienie
    zdarzenia gospodarczego i nierozerwalnie związana jest z powstaniem obowiązku
    podatkowego.
    Podatnik wystawia fakturę w przypadku sprzedaży towaru lub usługi oraz w przypadku
    otrzymania zaliczki przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi. Faktura jest zatem
    dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego (potwierdzeniem
    nabycia określonych towarów i usług lub też otrzymania zaliczki) i nierozerwalnie
    związana jest z powstaniem obowiązku podatkowego.
    Z opisu sprawy wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,
    Wnioskodawca zajmuje się m.in. hurtowym obrotem paliw, w tym benzyny, gazu LPG,
    oleju napędowego, biopaliw na terytorium Polski, w oparciu o koncesję na obrót
    paliwami ciekłymi. Spółka jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT w Polsce.
    System zakupów oparty jest o zamówienia, które Klient może składać na różne Towary,
    które sprzedawane są po różnych cenach. Alternatywnie, Klient może podpisać umowę
    ramową, która wskazuje zakres zamawianych towarów, przy czym ten zakres może
    ulegać zmianom w trakcie wykonywania umowy. Spółka umożliwia Klientom składanie
    zamówień Towaru w formie elektronicznej poprzez dedykowany portal. Na podstawie
    złożonego zamówienia Portal generuje numer zamówienia oraz dostarcza Klientowi
    dokument pro forma, na podstawie którego dokonywana jest przez Klienta wpłata.
    Dokument pro-forma może być również wysyłany przez Spółkę Klientowi poprzez
    komunikację e-mail. Dokument pro forma opiewa na szacowaną wartość zamówienia,
    gdyż ostateczna cena dostarczanych Towarów z uwagi na mechanizm cenowy znana
    będzie dopiero po wykonaniu dostawy. Dokument pro forma określa również takie
    dane, jak rodzaj i ilość Towaru. W przypadku, gdy ostateczna wartość dostawy Towarów
    jest mniejsza niż wpłacona na rachunki bankowe Spółki szacowana wartość
    zamówienia, Klientowi przysługuje prawo do zwrotu różnicy pomiędzy tymi wartościami
    (dotyczy ono zarówno wpłaconej na podstawowy rachunek bankowy kwoty netto, jak
    również kwoty znajdującej się na rachunku VAT Spółki). W związku z tym uprawnieniem,
    Spółka informuje Klienta o istniejącej "nadpłacie" i wspólnie z Klientem decyduje o
    dalszych krokach związanych z jej zwrotem.
    Ustawodawca nie zamieścił w treści ustawy definicji zaliczki ani przedpłaty. Zgodnie
    więc ze Słownikiem języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., strona
    internetowa – www.sjp.pwn.pl), zaliczka to część należności wpłacana lub wypłacana z
    góry na poczet należności. Zatem zaliczkę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy
    towarów lub przyszłego wykonania usługi przed faktyczną dostawą lub faktycznym
    wykonaniem usługi. Natomiast przez przedpłatę należy rozumieć określoną sumę
    pieniędzy, stanowiącą część ceny towaru lub usługi, wpłacaną z góry w celu uzyskania
    gwarancji zakupu lub wykonania usługi w określonym terminie. Stosownie do
    powyższego, zaliczka jak również przedpłata jako zapłata na poczet przyszłej należności
    musi być powiązana z konkretną transakcją.
    Aby uznać wpłacaną kwotę za zaliczkę/przedpłatę na poczet przyszłych dostaw towarów
    lub świadczenia usług, istotne jest aby przyszłe świadczenie było jasno określone w
    sposób umożliwiający jego identyfikację, a strony świadczenia, w momencie wpłaty
    zaliczki/przedpłaty, nie miały woli dokonywania jego zmian w przyszłości.
    Obowiązek podatkowy nie powstanie w sytuacji, gdy strony nie dokonały ostatecznego
    skonkretyzowania przyszłych dostaw, na poczet których dokonano wcześniej wpłaty.

    W przedmiotowej sprawie istotne są tezy orzecznictwa TSUE jak i krajowych sądów
    administracyjnych gdzie utrwalił się pogląd, że w przypadku gdy przedpłata została
    dokonana przed wykonaniem dostawy towarów lub świadczeniem usług, dla powstania
    obowiązku podatkowego konieczne jest, aby wszelkie okoliczności mające znaczenie dla
    zaistnienia zdarzenia podatkowego były już znane, w tym w szczególności, w momencie
    dokonania takiej zapłaty, towary i usługi powinny być szczegółowo określone (wyrok
    Trybunału Sprawiedliwości UE z 21 lutego 2006 r. C-419/02, wyrok Trybunału
    Sprawiedliwości UE z 18 lipca 2007 r. C-277/05, wyrok Naczelnego Sądu
    Administracyjnego z 5 marca 2015 r. I FSK 231/14).
    Obowiązek podatkowy nie powstanie natomiast w sytuacji, gdy strony nie dokonały
    ostatecznego skonkretyzowania ceny i przedmiotu usług, które mają być świadczone w
    danym okresie rozliczeniowym, którego dotyczy zapłata z góry.
    Jeśli warunki dotyczące kształtowania ceny za przedmiotowe usługi, w tym wartość
    rzeczywiście poniesionych kosztów, nie są znane w chwili wpłaty pieniędzy przez
    kontrahenta, nie powinno się traktować przedmiotowej zapłaty z góry jako przedpłaty,
    zaliczki czy zadatku, o których mowa w powołanym art. 19a ust. 8 ustawy o VAT.
    W wyroku z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-419/02 (BUPA H i in.) Trybunał
    Sprawiedliwości UE wskazał, że w stosunku do przedpłaty na przyszłe dostawy towarów
    obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje tylko, jeśli w momencie dokonania tej
    przedpłaty wszelkie okoliczności mające znaczenie dla przyszłej dostawy są znane, a
    towary zostały szczegółowo określone. Przepis art. 10 ust. 2 akapit trzeci szóstej
    dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji
    ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych –
    wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru
    podatku (Dz.U. UE L 145.1 ze zm.), obecnie art. 65 Dyrektywy Rady 2006/112/WE,
    umożliwia Państwom Członkowskim wprowadzenie zasady, że obowiązek podatkowy w
    podatku VAT powstanie w czasie późniejszym od zaistnienia zdarzenia podatkowego w
    trzech przypadkach:
      nie później niż w chwili wystawienia faktury lub dokumentu uznawanego za
      fakturę;
      nie później niż w momencie pobrania ceny;
      bądź w przypadku, kiedy faktura lub dokument uznawany za fakturę nie jest
      wystawiony lub jest wystawiony z opóźnieniem, w określonym terminie od daty
      zdarzenia podatkowego.
    Przepis art. 10 ust. 2 akapit drugi szóstej dyrektywy 77/388/EWG odchodzi od tego
    porządku chronologicznego przewidując, że w przypadku dokonania płatności
    zaliczkowej obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje zanim dostawa towarów
    lub świadczenie usług zostaną wykonane. Aby obowiązek podatkowy powstał w takiej
    sytuacji wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego,
    tzn. przyszła dostawa lub świadczenie usług muszą już być znane, a zatem w
    szczególności w momencie dokonania takiej zapłaty, towary i usługi powinny być
    szczegółowo określone. Ponadto opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają dostawy
    towarów i świadczenie usług a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji. W
    konsekwencji w zakresie art. 10 ust. 2 akapit drugi szóstej dyrektywy 77/388/EWG nie
    mieści się przedpłata taka jak będąca przedmiotem postępowania przed sądem
    krajowym, dokonana w kwocie ryczałtowej na towary wskazane w sposób ogólny w
    wykazie który może zostać w każdej chwili zmieniony za porozumieniem nabywcy i
    sprzedawcy, z którego nabywca może ewentualnie wybrać towary na podstawie
    umowy, którą może on w każdej chwili rozwiązać odzyskując w całości niewykorzystaną
    przedpłatę (obecnie odpowiednikiem art. 10 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17
    maja 1977 r. jest art. 65 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w

    sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej). Zbieżny z powyższym
    pogląd wyrażony został w wyroku TSUE w sprawie C-277/05 (Societe thermale d’
    Eugenieles-Bains).
    Jak wynika z powołanych wyżej przepisów Dyrektywy 77/388/EWG oraz orzecznictwa
    TSUE, jeśli warunki dotyczące rodzaju i ilości sprzedawanych towarów, nie są znane w
    chwili wpłaty pieniędzy przez klienta, nie powinno się traktować przedmiotowych wpłat
    jako przedpłaty, zaliczki, zadatku, o których mowa w powołanym art. 19a ust. 8 ustawy.
    Zatem, opodatkowanie wpłat otrzymanych przed dostawą towarów następuje w
    przypadku, gdy dostawca będzie w stanie powiązać (przyporządkować) dokonaną
    wpłatę z konkretnym zamówieniem, czyli skonkretyzowanym towarem. Warunku tego
    nie będzie spełniała kwota wpłacona przez nabywcę w momencie, gdy nie zostało
    złożone konkretne zamówienie z wykazem towarów.
    Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 lipca 2009 r.
    sygn. akt I FSK 932/08. Sąd uznał, że: „dla uznania wpłaconej kwoty jako zaliczki na
    poczet wykonanych usług, w rozumieniu art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
    o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), istotnym jest, aby przyszłe
    świadczenie było określone w sposób jednoznaczny co do rodzaju towaru bądź usługi,
    tzn. w sposób umożliwiający ich identyfikację, a dodatkowo strony tego świadczenia, w
    momencie wpłaty zaliczki, nie mają woli dokonywania jego zmian w przyszłości”.
    Zatem aby zapłatę na poczet przyszłych należności uznać za zaliczkę/przedpłatę, muszą
    zostać spełnione następujące przesłanki:
      zapłata musi zostać dokonana na poczet konkretnej transakcji, tj. przyszłe
      świadczenie powinno być określone co do rodzaju w sposób jednoznaczny
      (określone powinny być cechy identyfikujące rodzaj towaru bądź usługi),
      konkretyzacja przyszłego świadczenia powinna być wystarczająco dokładna dla
      określenia zasad opodatkowania świadczenia, tj. w szczególności należy móc
      określić miejsce świadczenia i stawkę opodatkowania,
      w momencie wpłaty zaliczki strony nie mają intencji zmiany świadczenia w
      przyszłości.
    Odnosząc powyższe do przedstawionego opisu sprawy należy stwierdzić, że w
    przypadku stwierdzenia nadpłaty w przypadku Scenariusza nr 1 w związku ze
    zidentyfikowaną Nadpłatą Spółka nie będzie zobowiązana do wystawienia faktury
    dokumentującej otrzymanie Nadpłaty.
    Powyższe wynika z faktu, iż w Scenariuszu 1 w zależności od ustaleń stron, zwrot
    odpowiedniej części kwoty netto oraz VAT może zostać dokonany bezpośrednio na
    rachunki bankowe Klienta, jak również może przyjąć formę kompensaty (potrącenia) z
    istniejącą należnością Spółki wobec Klienta.
    W przypadku zwrotu Nadpłaty bezpośrednio na rachunek bankowy klienta brak jest
    konieczności dokumentowania fakturą ww. nadpłaty ponieważ ostatecznie nie dojdzie
    do powiązania wpłaconych środków z jakimkolwiek świadczeniem Spółki podlegającym
    opodatkowaniu VAT.
    Natomiast w przypadku uzgodnienia, iż stwierdzona Nadpłata pokryje istniejącą już
    należność Spółki wobec klienta, należy wskazać, że w momencie wpłaty kwoty
    stanowiącej Nadpłatę strony nie skonkretyzowały na poczet jakiej należności zostanie
    przeznaczona stwierdzona Nadpłata. W tym przypadku w momencie wpłaty środków
    stanowiących Nadpłatę strony nie wiązały tej kwoty z konkretną transakcją, która miała
    miejsce w przeszłości. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że skoro Wnioskodawca
    ani klient w odniesieniu do kwoty Nadpłaty (przewyższającej zobowiązania danego
    klienta) nie będą w stanie przypisać stwierdzonej kwoty Nadpłaty z konkretnym

    towarem, jego ilością jak i ceną, to wówczas nadpłata ta, zgodnie z przepisami ustawy o
    podatku od towarów i usług, nie będzie rodzić powstania obowiązku podatkowego na
    podstawie art. 19a ust. 8 ustawy o VAT.
    Z kolei Scenariusz 2 obejmuje sytuację, w której po poinformowaniu Klienta przez
    Spółkę podejmowana jest decyzja o zaliczeniu Nadpłaty na poczet przyszłego
    zamówienia. Przyszłe zamówienie nie będzie skonkretyzowane w momencie
    podejmowania decyzji, gdyż nie będą znane rodzaj, ilość oraz cena Towarów. Elementy
    te zostaną określone dopiero poprzez złożenie zamówienia potwierdzonego
    wystawieniem przez Spółkę dokumentu potwierdzającego zamówienie (dokumentu pro
    forma). Zatem, należy zauważyć że przyszłe zamówienie nie będzie skonkretyzowane w
    chwili wpłaty kwoty Nadpłaty. W momencie podejmowania decyzji o przeznaczeniu
    stwierdzonej Nadpłaty na poczet przyszłego zamówienia strony nie będą znać rodzaju
    towaru, jego ilości oraz ceny. Dopiero w chwili złożenia konkretnego zamówienia i
    potwierdzenia przyjęcia go przez Wnioskodawcę będzie możliwe powiązania kwoty
    Nadpłaty z konkretnym rodzajem towaru, jego ilością oraz ceną. Zatem, obowiązek
    podatkowy w odniesieniu do kwoty Nadpłaty w przypadku przeznaczenia jej na poczet
    przyszłego zamówienia powstaje z chwilą złożenia zamówienia i przyjęcia go przez
    Wnioskodawcę.
    Wobec powyższego Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu
    prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna
    wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy
    będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego
    podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku
    zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana
    interpretacja traci swoją aktualność.
    Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu
    sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli
    podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy,
    interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
    Odnośnie natomiast powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, należy
    zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w
    indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych
    podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych
    stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
    z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze
    zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja
    będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego.
    Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia
    2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r.
    poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie
      ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie
    naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej
    oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami
    skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.).