Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-566/09-2/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-11-25
Teza: Czy Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zapłacenia podatku dochodowego od sprzedaży mieszkania, które uzyskała w związku z dziedziczeniem w całości spadku po swojej macosze zmarłej 17.02.2005 r. oraz działem spadku, dotyczącym masy spadkowej po jej siostrze zmarłej 25.12.2004 r., sporządzonym na podstawie woli stron i postanowienia sądu wydanego w oparciu o testament tejże siostry?
Słowa kluczowe: mieszkanie-sprzedaż mieszkania; spadek-dział spadku; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 25.08.2009 r. (data wpływu 27.08.2009 r.) oraz piśmie z dnia 14.10.2009 r. (data wpływu 19.10.2009 r., data nadania 16.10.2009 r.) uzupełniającym wezwanie z dnia 08.10.2009 r. Nr IPPB4/415-566/09-2/MP (data nadania 08.10.2009 r., data odbioru 14.10.2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży mieszkania otrzymanego w drodze spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27.08.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży mieszkania otrzymanego w drodze spadku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe:

Zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21.12.2005 roku, Wnioskodawczyni odziedziczyła w całości spadek po swojej macosze zmarłej w dniu 17.02.2005 r. W skład masy spadkowej weszła między innymi, na mocy testamentu z dnia 7.05.1991 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 14.05.2008 r., część spadku po jej siostrze H.B. zmarłej w dniu 25.12.2004 r. Wnioskodawczyni wskazuje, iż w swoim testamencie H. B. zapisała swojej siostrze W. K. mieszkanie spółdzielcze własnościowe przy ulicy A., zaś wnukowi swojego pierwszego męża Panu J. K. nieruchomość przy ulicy I. W postanowieniu z dnia 14.05.2008 r. Sąd Rejonowy stwierdził, iż na „podstawie testamentu” spadek po H. B. nabyli W. K. w 3/10 oraz J. K. w 7/10. Zdaniem Wnioskodawczyni z akt sprawy wynika, że Sąd dokonał pobieżnego szacunku wartości obu nieruchomości i założył, iż znacznie większe mieszkanie przy ulicy I. (połowa działki o powierzchni 670 m2 i połowa stojącej na niej willi) jest dużo więcej warte niż lokal przy ulicy A. (38 m2), nie mając świadomości, iż posesja przy ulicy I. ciągle jeszcze jest własnością miasta, a prawa jej prawowitych właścicieli mają jedynie charakter roszczenia. Zostało to stwierdzone przez Urząd Skarbowy przy obliczaniu podatku spadkowego dopiero kilka miesięcy po dacie postanowienia sądowego. W tej sytuacji Wnioskodawczyni oraz Pan J. K. dokonali aktem notarialnym z dnia 13.03.2009 r. działu spadku, zgodnie z wolą spadkodawczyni wyrażonej w testamencie i intencją Sądu, w ten sposób, że mieszkanie przy ulicy A. nabyła Wnioskodawczyni, a roszczenie do nieruchomości przy ulicy I. Pan J. K. Wnioskodawczyni zaznacza, że podatek spadkowy od całego lokalu przy ulicy A. w uzgodnieniu z Panem J. K. zapłaciła ze swoich środków. Tak więc dział spadku niejako wyeliminował ułamki wymienione w postanowieniu Sądu i przywrócił podział masy spadkowej po H. B. zgodnie z wolą wyrażoną przez spadkodawczynię w jej testamencie oraz decyzją sądu, który testament ten przyjął jako podstawę swojego postanowienia. Wnioskodawczyni podkreśla, że wraz z Panem J. K. dokonując działu spadku kierowali się intencją zastosowania się do woli spadkodawczyni i z tytułu tej umowy nie dokonali żadnych spłat ani dopłat oraz nie zachowali wobec siebie żadnych roszczeń na przyszłość. Odziedziczone mieszkanie przy ulicy A. Wnioskodawczyni sprzedała (akt notarialny w załączeniu). Mając na uwadze, że zgodnie z odpowiednimi przepisami Kodeksu cywilnego dział spadku rodzi takie same prawa jak nabycie mieszkania z tytułu spadku. Wnioskodawczyni rozumie, że nie będzie zobowiązana do zapłacenia podatku dochodowego od sprzedanego lokalu.

Pismem z dnia 08.10.2009 r. Nr IPPB4/415-566/09-2/MP wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnieniu wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego.

Wnioskodawczyni pismem z dnia 14.10.2009 r. (data wpływu 19.10.2009 r.) doprecyzowała stan faktyczny informacją, iż w wyniku działu spadku nie zwiększył się Jej udział w stosunku do udziału nabytego w drodze spadku. Ponadto Wnioskodawczyni zaznaczyła, iż obie zmarłe siostry precyzyjnie określiły w swoich testamentach, komu jakie składniki swoich majątków przeznaczają. Wprowadzona przez Sąd forma ułamkowa udziałów w spadku, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że orzeczenie zostało wydane „na podstawie testamentu” H. B., zmieniła faktyczną intencję spadkodawczyni i zmusiła spadkobierców do przeprowadzenia notarialnego działu spadku. Dopiero wówczas przywrócony został wskazany przez H. B. w jej testamencie porządek tj.:

*   mieszkanie przy ul. A. dla Wnioskodawczyni,

*   roszczenie praw do 1/2 nieruchomości przy ul. I. dla Pana J. K.

W związku z powyższym Wnioskodawczyni wskazuje, iż nie ma żadnego przysporzenia, dla któregokolwiek ze spadkobierców, bowiem dział spadku przywrócił jedynie udział w spadku zgodnie z intencją spadkodawczyni, wyrażoną w jej testamencie w sposób nie budzący najmniejszej wątpliwości i który to testament Sąd przyjął za podstawę w swoim orzeczeniu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zapłacenia podatku dochodowego od sprzedaży mieszkania, które uzyskała w związku z dziedziczeniem w całości spadku po swojej macosze zmarłej 17.02.2005 r. oraz działem spadku, dotyczącym masy spadkowej po jej siostrze zmarłej 25.12.2004 r., sporządzonym na podstawie woli stron i postanowienia sądu wydanego w oparciu o testament tejże siostry?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w oparciu o obowiązujące przepisy prawne i opisany stan faktyczny, a w tym dział spadku w formie aktu notarialnego, który jest częścią postępowania spadkowego i nie pociągał za sobą żadnych spłat czy wyrównań, nabyła prawa spadkowe po swojej macosze w części dotyczącej spadku po jej siostrze, tj. całości przedmiotowego mieszkania i w związku z tym nie będzie zobowiązana do zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży przedmiotowego mieszkania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a)–c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

W przedmiotowej sprawie – dla określenia właściwej podstawy normującej zasady opodatkowania przychodu, uzyskanego ze sprzedaży nabytej nieruchomości – istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek – to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych.

Stosownie do zapisu art. 924 i 925 Kodeksu spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Jeżeli spadek dziedziczy kilku spadkobierców, każdy z nich, z chwilą otwarcia spadku, nabywa ułamkowo udział spadkowy (oraz odpowiednie udziały w przedmiotach należących do spadku), a nie poszczególne przedmioty wchodzące do spadku. Dochodzi wówczas do powstania wspólności majątku spadkowego. Wspólność ta nie jest tożsama ze wspólnością w częściach ułamkowych w rozumieniu art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego, gdyż jej przedmiotem jest spadek, a nie rzecz. Wspólnością objęte są wszystkie prawa majątkowe podlegające dziedziczeniu i istniejące w chwili otwarcia spadku, a więc także prawa z istoty swej podzielne. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Dział spadku jest więc czynnością wtórną do nabycia spadku, nie można nabyć własności rzeczy tylko i wyłącznie w drodze działu spadku, bez nabycia spadku.

Jednak nabycie nieruchomości w drodze działu spadku lub zniesienia współwłasności w części przekraczającej udział spadkowy (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie) nie stanowi nabycia w drodze spadku. W konsekwencji należny jest podatek dochodowy w formie ryczałtu z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych. Należny jest przy tym nie od całości osiągniętego przychodu, lecz od nadwyżki (różnicy) pomiędzy wartością nieruchomości i praw majątkowych wynikającą z tytułu działu spadku lub zniesienia współwłasności, a należnością przypadającą z tytułu spadku.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21.12.2005 roku, Wnioskodawczyni odziedziczyła w całości spadek po swojej macosze W. K. zmarłej w dniu 17.02.2005 r. Następnie Wnioskodawczyni wraz z drugim spadkobiercom dokonali aktem notarialnym z dnia 13.03.2009 r. działu spadku. Wnioskodawczyni podkreśla, że dokonując działu spadku kierowali się intencją zastosowania się do woli spadkodawczyni i z tytułu tej umowy nie dokonali żadnych spłat ani dopłat oraz nie zachowali wobec siebie żadnych roszczeń na przyszłość. Ponadto Wnioskodawczyni zaznaczyła, że w wyniku działu spadku nie zwiększył się Jej udział w stosunku do udziału nabytego w drodze spadku.

W sytuacji, gdy udział w masie spadkowej nie uległ powiększeniu, tj. nie przekroczył udziału nabytego w spadku w 2005 r., po dziale spadku nie nastąpiło przysporzenie majątku. Należy zatem stwierdzić, iż w 2009 r. nie doszło do nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż wartość otrzymanej nieruchomości odpowiada wartości udziału, jaki przysługiwał Wnioskodawczyni w wyniku nabycia spadku.

Wobec powyższego datą nabycia przedmiotowej nieruchomości będzie data śmierci spadkodawcy, a więc 17.02.2005 r.

Konsekwentnie, przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, którego Wnioskodawczyni jest właścicielką, podlega zasadom określonym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.

Na mocy art. 28 ust. 2 i 2a ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., podatek od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika.

Jednakże, w myśl przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a w całości – jeżeli ich nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny.

Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne oraz przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz przyjmując, iż udział w masie spadkowej nie uległ powiększeniu, tj. nie przekroczył udziału nabytego w spadku w 2005 r., przychód uzyskany ze sprzedaży przedmiotowego mieszkania jest wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.

Z uwagi na to, iż wniosek z dnia 25.08.2009 r. (data wpływu 27.08.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczy 1 stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży mieszkania otrzymanego w drodze spadku, natomiast opłata została uiszczona w kwocie 80,00 zł, tj. w wysokości odpowiadającej 2 stanom faktycznym, dodatkowa opłata dokonana w dniu 26.08.2009 r. w wysokości 40,00 zł zgodnie z art. 14f § 2a Ordynacji podatkowej zostanie zwrócona, na wskazany przez Stronę adres zamieszkania.

Końcowo należy dodać, że do wniosku dołączono plik dokumentów. Należy jednak zaznaczyć, że wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działając w imieniu Ministra Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i jego stanowiskiem. Dlatego dokumenty dołączone do wniosku nie podlegają analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji.

Tym samym jeżeli przedstawione we wniosku stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe różni się od stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.