Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-46/09/13-S/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-05-10
Teza: Przychody z kapitałów pieniężnych.
Słowa kluczowe: akcja; papier-papiery wartościowe; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów – uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1051/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 925/11 - stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 9 stycznia 2009 r. (data wpływu 13 stycznia 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 30 marca 2010 r. (data wpływu 2 kwietnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uzyskania 20% dyskonta w związku z subskrypcją akcji – **jest:**

*   **prawidłowe** w części dotyczącej zastosowania dyspozycji art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   **nieprawidłowe** w części dotyczącej powstania przychodu z tytułu dyskonta (zniżki) w związku z subskrypcją akcji.

UZASADNIENIE

W dniu 13 stycznia 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uzyskania 20% dyskonta w związku z subskrypcją akcji.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni jest pracownikiem spółki „A” Sp. z o. o., stanowiącej podmiot z grupy kapitałowej „A”. Zainteresowana jest uprawniona do uczestnictwa w programie akcjonariatu pracowniczego („Program"), którego celem jest subskrypcja akcji emitowanych w ramach podwyższenia kapitału zakładowego przeznaczona dla pracowników grupy „A”, uprawnionych do objęcia tych akcji na podstawie stosownych uchwał w zakresie podwyższenia kapitału zakładowego. Wnioskodawczyni może dokonać wyboru wariantu Programu, w którym chce uczestniczyć.

Wariant 2009:

W tym wariancie Wnioskodawczyni uprawniona jest do subskrypcji akcji „A” za pośrednictwem funduszu zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe (nazwa francuska: Fonds Commun de Placement dEntreprise), instytucji powszechnie stosowanej we Francji dla realizacji programów akcjonariatu pracowniczego. Fundusz ten został utworzony we Francji zgodnie z prawem francuskim i w świetle aktualnie obowiązujących we Francji przepisów nie ma osobowości prawnej.

Subskrypcja akcji w ramach wariantu 2009 będzie dokonywana poprzez fundusz FCPE, który zostanie następnie skonsolidowany z Subfunduszem CLASSIC („Subfundusz”). Wnioskodawczyni otrzyma jednostki uczestnictwa w Subfunduszu odpowiadające akcjom subskrybowanym w zamian za wkład osobisty oraz ewentualny, poniżej opisany, dodatek pieniężny. Akcje subskrybowane w ramach wariantu 2009 będą oferowane pracownikom, w tym Zainteresowanej, po cenie równej średnim cenom otwarcia akcji „A” na paryskiej giełdzie papierów wartościowych na 20 dni giełdowych przed datą fixingu cen, co przypadałoby na 26 marca 2009r. („Cena Referencyjna") z 20% dyskontem („Cena Subskrypcyjna"). Subskrybowane akcje „A” zostaną subskrybowane przez Wnioskodawczynię za pośrednictwem Subfunduszu, który wyda Zainteresowanej jednostki uczestnictwa, których początkowa wartość będzie odpowiadała cenie subskrypcyjnej akcji subskrybowanych na rzecz Wnioskodawczyni. Liczba jednostek uczestnictwa będzie odpowiadała liczbie akcji subskrybowanych przez Subfundusz na rzecz Zainteresowanej. Jednostki uczestnictwa Subfunduszu nie podlegają przeniesieniu. Wartość jednostek będzie ulegała zmianom odpowiadającym fluktuacjom cenowym akcji „A”. Jednostki uczestnictwa są papierami wartościowymi w rozumieniu art. 212L francuskiego Kodeksu Skarbowego.

Jednostki uczestnictwa w Subfunduszu nie podlegają umorzeniu (z zastrzeżeniem kilku specjalnych wyjątków przewidzianych francuskim prawem) przed upływem pięciu lat od daty podwyższenia kapitału zakładowego „A” (tzw. okres blokady kończący się w 2014 r.). Przed upływem okresu blokady wszelkie dywidendy otrzymane przez Subfundusz od „A” będą reinwestowane przez Fundusz w dodatkowe akcje „A” i będą skutkowały wydaniem na rzecz Wnioskodawczyni i pozostałych uczestników Programu nowych jednostek uczestnictwa lub ich ułamkowych części.

Po upływie okresu blokady Wnioskodawczyni może umorzyć swoje jednostki uczestnictwa otrzymując w zamian środki pieniężne lub akcje „A”. Umorzenie jednostek będzie miało formę odpłatnego zbycia jednostek uczestnictwa przez Zainteresowaną na rzecz Subfunduszu. Wnioskodawczyni może także podjąć decyzję o zachowaniu jednostek uczestnictwa w Subfunduszu.

Jeżeli Zainteresowana zdecyduje się ponieść wkład osobisty w kwocie równej cenie referencyjnej 1 akcji „A” (tj. cenie bez dyskonta), Wnioskodawczyni otrzyma premię pieniężną w postaci 60% Ceny referencyjnej, która wraz z wkładem osobistym Zainteresowanej przeznaczona będzie na subskrypcję dwóch akcji „A” za pośrednictwem Subfunduszu („Dodatek pieniężny"). W rezultacie, w zamian za zapłatę Ceny referencyjnej 1 akcji „A” Wnioskodawczyni otrzyma dwie jednostki uczestnictwa w Subfunduszu.

Ponadto, wnosząc wkład osobisty w kwocie równej Cenie referencyjnej większej liczby akcji, tj. 4-, 8-, 12-, 16- lub 20 akcji „A” Wnioskodawczyni uzyska prawo do otrzymania w przyszłości nieodpłatnych akcji „A” („Akcje darmowe"). Faktyczne wydanie Zainteresowanej Akcji darmowych zależy od spełnienia warunku polegającego na kontynuowaniu zatrudnienia w grupie „A” przez okres blokady kończący się 30 czerwca 2014 r. Akcje darmowe zostaną przekazane Wnioskodawczyni pod koniec okresu blokady w ten sposób, że trafią bezpośrednio do Subfunduszu, który wyemituje na rzecz Zainteresowanej nowe jednostki uczestnictwa, które Wnioskodawczyni będzie mogła umorzyć zgodnie z ogólnymi zasadami. Wnioskodawczyni nie będzie uprawniona do samodzielnego dysponowania bezpośrednio Akcjami darmowymi do momentu ich faktycznego otrzymania, które może nastąpić jeżeli Zainteresowana zażąda umorzenia jednostek uczestnictwa w Subfunduszu w zamian za akcje „A”.

W ramach oferty 2009, Wnioskodawczyni otrzyma także od pracodawcy tzw. SPR, tj. prawa ochronne do akcji. Prawo ochronne do akcji oznacza zobowiązanie pracodawcy do wypłacenia pracownikowi ewentualnej „rekompensaty” wynikającej z utraty wartości akcji „A” poniżej 50% Ceny referencyjnej akcji „A” pomiędzy dniem subskrypcji a dniem zakończenia okresu blokady (tj. czerwiec 2014 r.).

Prawo ochronne do akcji przyznane zostanie w odniesieniu do każdej akcji „A” subskrybowanej przez Wnioskodawczynię w zamian za wkład osobisty, dodatek pieniężny, a także w odniesieniu do każdej Akcji darmowej przyznanej przez „A”. W efekcie, w dacie ich przyznania liczba praw ochronnych do akcji (SPR) będzie odpowiadała liczbie akcji i Akcji darmowych przysługujących Wnioskodawczyni z tytułu subskrypcji w ramach oferty 2009. W razie utraty przez Wnioskodawczynię praw do Akcji darmowych w wyniku zaprzestania zatrudnienia w ramach Grupy „A”, Zainteresowana utraci także odpowiadające im prawa ochronne do akcji. Prawa ochronne do akcji zostaną przyznane przez pracodawcę w dniu emisji akcji w ramach Oferty 2009 oraz w dniu przyznania Akcji darmowych.

Wariant klasyczny:

Warunki wariantu klasycznego nie zawierają uprawnienia Wnioskodawczyni do skorzystania z dodatku pieniężnego, Akcji darmowych oraz praw ochronnych do akcji tzw. SPR. W pozostałym zakresie subskrypcja akcji „A” w wariancie klasycznym nie różni się od warunków przewidzianych dla tej subskrypcji w wariancie 2009. W szczególności, w wariancie klasycznym Zainteresowana uprawniona jest do subskrypcji akcji „A” za pośrednictwem funduszu zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, instytucji powszechnie stosowanej we Francji dla realizacji programów akcjonariatu pracowniczego. Fundusz ten został utworzony we Francji zgodnie z prawem francuskim i w świetle aktualnie obowiązujących we Francji przepisów nie ma osobowości prawnej.

Wnioskodawczyni otrzyma jednostki uczestnictwa w Subfunduszu odpowiadające akcjom subskrybowanym w zamian za wkład osobisty. Akcje subskrybowane w ramach wariantu klasycznego będą oferowane pracownikom, w tym Wnioskodawczyni, po cenie równej średnim cenom otwarcia akcji „A” na paryskiej giełdzie papierów wartościowych na 20 dni giełdowych przed datą fixingu cen, co przypadałoby na 26 marca 2009 r. („Cena referencyjna"), z 20% dyskontem („cena subskrypcyjna").

Akcje „A” zostaną subskrybowane przez Wnioskodawczynię za pośrednictwem Subfunduszu, który wyda Zainteresowanej jednostki uczestnictwa, których początkowa wartość będzie odpowiadała cenie subskrypcyjnej akcji subskrybowanych na rzecz Wnioskodawczyni. Liczba jednostek uczestnictwa będzie odpowiadała liczbie akcji subskrybowanych przez Subfundusz na rzecz Zainteresowanej. Jednostki uczestnictwa Subfunduszu nie podlegają przeniesieniu. Wartość jednostek będzie ulegała zmianom odpowiadającym fluktuacjom cenowym akcji „A”. Jednostki są papierami wartościowymi w rozumieniu art. 212L francuskiego Kodeksu Skarbowego.

Jednostki uczestnictwa w Subfunduszu nie podlegają umorzeniu (z zastrzeżeniem kilku specjalnych wyjątków przewidzianych francuskim prawem) przed upływem pięciu lat od daty podwyższenia kapitału zakładowego „A” (tzw. okres blokady kończący się w 2014 r.). Przed upływem okresu blokady wszelkie dywidendy otrzymane przez Subfundusz od „A” będą reinwestowane przez Fundusz w dodatkowe akcje „A” i będą skutkowały wydaniem na rzecz Wnioskodawczyni i pozostałych uczestników Programu nowych jednostek uczestnictwa lub ich ułamkowych części.

Po upływie okresu blokady Wnioskodawczyni może umorzyć (tj. odpłatnie zbyć na rzecz Subfunduszu) swoje jednostki uczestnictwa otrzymując w zamian środki pieniężne lub akcje „A”. Wnioskodawczyni może także podjąć decyzję o zachowaniu jednostek uczestnictwa w Subfunduszu.

W związku z powyższym zadano między innymi następujące pytanie dotyczące skutków podatkowych uzyskania 20% dyskonta w związku z subskrypcją akcji.

Czy dyskonto stosowane przy ustaleniu ceny akcji „A” stanowi przychód (dochód) podatkowy Wnioskodawczyni podlegający opodatkowaniu w momencie subskrypcji akcji „A” (jednostek uczestnictwa w Subfunduszu)?

Zdaniem Wnioskodawcznyni, subskrypcja akcji „A” za Cenę subskrypcyjną uwzględniającą dyskonto od Ceny referencyjnej nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu w momencie nabycia jednostek uczestnictwa w Subfunduszu. O wartość dyskonta podwyższana jest podstawa opodatkowania dochodu z tytułu umorzenia jednostek uczestnictwa w Subfunduszu.

Zgodnie z art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy ceną rynkową akcji subskrybowanych przez osoby fizyczne na podstawie uchwały zgromadzenia akcjonariuszy przyznającej prawo do subskrypcji akcji w podwyższonym kapitale zakładowym określonej kategorii osób, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tychże akcji.

Wnioskodawczyni zwraca uwagę, że zgodnie z art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, „dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji". W analizowanej sprawie uchwała walnego zgromadzenia spółki francuskiej „A” wskazuje określone grono pracowników grupy „A” (uczestniczących w programie akcjonariatu pracowniczego) uprawnionych do nabycia nowo emitowanych akcji „A”. Pracownicy grupy „A”, w tym Wnioskodawczyni, obejmują te akcje na podstawie uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy za pośrednictwem Subfunduszu. Zatem zdaniem Wnioskodawczyni stan faktyczny, w którym się znajdzie, odpowiada hipotezie przepisu art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zarazem, w treści art. 24 ust. 11 brak podstaw do przyjęcia, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do objęcia akcji w polskich spółkach akcyjnych. Stanowiska takiego nie można wywieść z treści samego przepisu w drodze wykładni językowej (gramatycznej). Ponadto nie jest znane Wnioskodawczyni orzecznictwo sądowe wskazujące na konieczność zawężającej interpretacji art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawczyni wskazuje, iż z uwagi na to, że za pośrednictwem Subfunduszu obejmuje akcje wyemitowane w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego „A”, które to podwyższenie jest zarezerwowane dla pracowników grupy „A” (w tym dla Wnioskodawczyni), różnica pomiędzy ceną rynkową akcji w dacie ich subskrypcji (cena referencyjna) a ceną subskrypcyjną akcji (tj. dyskonto) nie powinna być opodatkowana w momencie subskrypcji akcji. W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawczyni nie uzyska ona dochodu podlegającego opodatkowaniu w momencie subskrypcji (objęcia) akcji.

Na poparcie powyższego stanowiska Wnioskodawczyni przywołuje pisma organów podatkowych opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Finansów:

*   pismo z dnia 12 kwietnia 2006r. Pierwszego Urzędu Podatkowego w Łodzi (nr 1-415-19/03/06),
*   pismo z dnia 1 marca 2006r. Trzeciego Urzędu Podatkowego w Gdańsku (nr DF/415-217/06/FW),
*   pismo z dnia 28 sierpnia 2006r. Urzędu Podatkowego Warszawa-Wola (nr US40DF2/415-51A/II/2006),
*   pismo z dnia 26 października 2006r. Urzędu Podatkowego Warszawa-Bielany (nr 14132/IIPDG2/4110/415/310/164/06/MW).

Ponadto, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód powstaje w momencie jego faktycznego otrzymania przez Wnioskodawczynię lub postawienia do dyspozycji Zainteresowanej w postaci środków pieniężnych lub nieodpłatnych bądź częściowo nieodpłatnych świadczeń. Z uwagi na to, że Wnioskodawczyni nie może swobodnie rozporządzać ani akcjami „A”, ani jednostkami uczestnictwa Subfunduszu (odpowiadającymi zdyskontowanej wartości akcji) w okresie blokady (5 lat), za wyjątkiem kilku ściśle określonych w prawie francuskim przypadków wcześniejszego umorzenia, zdaniem Wnioskodawczyni dyskonto nie może być traktowane jako wartość faktycznie przez Nią otrzymana lub postawiona do Jej dyspozycji. W związku z tym, dyskonto nie stanowi przychodu Wnioskodawczyni w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w formie częściowo nieodpłatnego świadczenia na rzecz Wnioskodawczyni w rozumieniu art. 11 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zainteresowana wskazuje, iż jak wynika z listu Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie, z dnia 15 listopada 2004r. (nr: IS.I/2-415/184/04), oraz decyzji Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie „W uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przez nieodpłatne świadczenie (oraz częściowo nieodpłatne świadczenie) należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy, gdzie uzyskane wartości pieniężne to tylko takie wartości, które powiększają majątek danej osoby, a zatem takie którymi można swobodnie rozporządzać." Ponieważ subskrypcja akcji z dyskontem nie spełnia kryteriów powyższej definicji, a w szczególności Wnioskodawczyni nie może swobodnie rozporządzać akcjami co najmniej w okresie blokady (trwającym 5 lat, za wyjątkiem wystąpienia przypadku przedterminowego umorzenia), w świetle art. 11 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powyższe zdarzenia nie skutkują powstaniem przychodu do opodatkowania u Wnioskodawczyni.

Zainteresowana dodatkowo zwraca uwagę, że skoro art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, to dla celów podatkowych należy przyjąć, że nieodpłatne świadczenie obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, tj. przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy. Nie uzyskuje wymiernej w aspekcie finansowym korzyści Wnioskodawczyni w sytuacji braku możliwości dysponowania akcjami „A”, Wnioskodawczyni nie jest zatem wzbogacona w wyniku objęcia akcji „A” za Cenę subskrypcyjną.

Wnioskodawczyni wskazuje, że w orzecznictwie sądowym dotyczącym podatków dochodowych utrwalił się pogląd, że przez "nieodpłatne świadczenie" należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podatnika, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Nieodpłatne świadczenie polega bowiem na uzyskaniu przez podatnika przychodu bez ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego (wyrok NSA z 20 września 2005r., FSK 2206/04; wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2003r., III RN 49/02). Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2003r. (SA/Bk 730/03) precyzuje „Ponieważ przychodem jest kwota rzeczywiście przez podatnika osiągnięta, otrzymana lub postawiona do dyspozycji podatnika, organ podatkowy winien rozważyć, jaka faktycznie kwota przychodu została pozostawiona do dyspozycji podatnika na koniec roku podatkowego".

Ponieważ Wnioskodawczyni faktycznie nie otrzymuje kwoty zniżki, jak również czasowo pozbawiona jest prawa dysponowania jednostkami uczestnictwa w Subfunduszu i akcjami subskrybowanymi przez Subfundusz w imieniu Wnioskodawczyni, fakt subskrypcji przez Subfundusz akcji po cenie subskrypcyjnej, pomniejszonej o kwotę dyskonta nie skutkują zdaniem Wnioskodawczyni powstaniem po jej stronie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 oraz ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie oznacza to równocześnie braku jakichkolwiek skutków podatkowych objęcia akcji „A” z dyskontem. Przychód podatkowy Wnioskodawczyni powstanie w momencie odpłatnego umorzenia jednostek uczestnictwa w Subfunduszu po upływie okresu zablokowania. W tym przypadku bowiem Wnioskodawczyni, zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie mogła obniżyć podstawę opodatkowania wyłącznie o poniesione wydatki na nabycie jednostek uczestnictwa w Subfunduszu - a więc o kwotę wpłaconą do Subfunduszu odpowiadającą cenie subskrypcyjnej akcji (tj. cenie referencyjnej pomniejszonej o dyskonto).

Zdaniem Wnioskodawczyni jej stanowisko omówione powyżej jest zbieżne z wytycznymi interpretacyjnymi organów podatkowych opublikowanymi na stronach internetowych Ministerstwa Finansów w odniesieniu do akcji nabywanych całkowicie nieodpłatnie, tzn. z:

*   pismem Urzędu Skarbowego Warszawa - Mokotów z dnia 12 sierpnia 2004 r. (nr: US33/NL/LF/II/415-111/04),
*   pismem Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2004 r. (nr: IS. 1/2-415/184/04),
*   decyzją Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 12 września 2005 r. (nr: DF/415-675/05/FW)
*   decyzją Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 23 września 2005r. (nr: 1472/RPŁ/415-50/05/PK).

Wnioskodawczyni zwraca równocześnie uwagę, że interpretacji podatkowych w analogicznych stanach faktycznych nie sposób pominąć. Brak wiążącego charakteru innych interpretacji nie jest dowodem na to, iż są one nieprawidłowe. Z uwagi na obowiązek działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie do organów państwa, obowiązkiem Ministra Finansów w niniejszej sprawie jest merytoryczne odniesienie się do korzystnych dla wnioskodawcy interpretacji Ministra Finansów, wydanych w analogicznych stanach faktycznych w odniesieniu do innych podatników. Mając na uwadze zasadę konieczności jednolitej wykładni stosowania przepisów prawa podatkowego, a także zasadę sprawiedliwości opodatkowania, gwarantujące poczucie bezpieczeństwa prawnego w prawie podatkowym, stosujący prawo winien brać pod uwagę powszechnie przyjęte stanowisko innych organów. Należy także wziąć pod uwagę opinię Rzecznika Praw Obywatelskich, który w piśmie z 11 lipca 2006r. (nr RPO-532179-VI/06/MC) stwierdził, że „Trybunał Konstytucyjny w wydanych orzeczeniach wyraził zasadę, że ochronie konstytucyjnej podlega nie tylko zaufanie obywateli (\`(...)\`) do litery prawa, ale przede wszystkim do sposobu jego interpretacji przyjmowanej w praktyce stosowania prawa przez organy państwa, zwłaszcza, gdy praktyka jest jednolita i trwała w określonym okresie czasu. W warunkach demokratycznego państwa prawo jest prawem obowiązującym w równej mierze do wszystkich obywateli i nie będzie stosowane w sposób zależny od tego, jaki jest pogląd urzędnika stosującego to prawo."

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając z upoważnienia Ministra Finansów, wydał w dniu 6 kwietnia 2009 r. interpretację indywidualną nr ILPB2/415-46/09-2/JK, w której uznał stanowisko Wnioskodawczyni za nieprawidłowe.

Po wnikliwej analizie przedmiotowej sprawy tut. Organ stwierdził, że przepis art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajduje zastosowanie tylko do objęcia akcji emitowanych przez polskie spółki kapitałowe. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że kwota dyskonta akcji subskrybowanych przez Fundusz będzie stanowić przychód Wnioskodawczyni podlegający opodatkowaniu w chwili nabycia jednostek uczestnictwa. Dalej wskazano, iż kwotę dyskonta należy uznać za przysporzenie majątkowe, powodujące dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych powstanie przychodu z innych źródeł, o jakim mowa w ww. art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2009 r. działający w imieniu i na rzecz Wnioskodawczyni wezwał Organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa w ww. interpretacji indywidualnej.

Odpowiedzi na ww. wezwanie dokonano pismem z dnia 26 maja 2009 r. nr ILPB2/415/W-35/09-2/AM, w którym stwierdzono, że ww. interpretacja indywidualna jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym i nie może zostać zmieniona.

W związku z powyższym, Wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła w dniu 2 lipca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sąd, po rozpoznaniu sprawy, wydał wyrok w dniu 26 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1333/09, w którym uchylił zaskarżoną interpretację.

W uzasadnieniu wyroku Skład orzekający wskazał, iż zaskarżona interpretacja musi zostać uznana za naruszającą prawo, gdyż jest niezgodna z przepisami normującymi wydawanie interpretacji, tj. art. 14b Ordynacji podatkowej. Sąd podniósł również, że Minister Finansów zobowiązany jest do wezwania Strony skarżącej do uzupełnienia przedstawionego we wniosku stanu faktycznego na podstawie art. 14h w zw. z art. 169 § 1 ww. ustawy tak, aby możliwe było dokonanie prawidłowej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Mając na rozwadze poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozważania – Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku.

W dniu 15 lutego 2010 r. do siedziby tut. organu wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1333/09.

W związku z tym, uwzględniając zalecania Sądu zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku, tut. Organ pismem z dnia 19 marca 2010 r. nr ILPB2/415-46/09-8/JK wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku.

Zgodnie z treścią wezwania wniosek należało uzupełnić o następujące informacje:

1.  Czy spółka „A” Sp. z o.o., której pracownikiem jest Wnioskodawczyni, ma siedzibę w Polsce?
2.  Jakie akcje Wnioskodawczyni będzie otrzymywała w ramach programu akcjonariatu pracowniczego tj. akcje Spółki - pracodawcy czy też innej spółki akcyjnej. Jeśli tak, to w jakim kraju spółka ta ma siedzibę?
3.  Czy akcje, które pracownica będzie nabywała będą akcjami nowej czy starej emisji tzn. czy będą akcjami znajdującymi się już w obrocie?
4.  Czy w przedmiotowej sprawie akcje będą obejmowane przez osoby uprawnione - w tym Wnioskodawczynię na podstawie uchwały walnego zgromadzenia?
5.  Jaki podmiot (która ze spółek) będzie obciążony kosztami uczestnictwa Wnioskodawczyni w programie akcjonariatu pracowniczego, w tym w szczególności będzie obciążony kosztami preferencyjnych warunków nabycia jednostek uczestnictwa i akcji?
6.  Czy jednostki uczestnictwa w FCPE, a następnie jednostki uczestnictwa w Subfunduszu CLASSIC stanowią papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538) lub instrumenty finansowe?
7.  Czy fundusz zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, fundusz FCPE i Subfundusz CLASSIC to fundusze kapitałowe w rozumieniu art. 5 pkt 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j Dz. U z 2000 r. poz. 176 ze zm.)?
8.  Jaki podmiot będzie faktycznym właścicielem akcji w okresie „blokady”, w rezultacie komu będzie przysługiwało prawo do dywidendy (w obu wariantach)? Z tytułu jakich akcji tj. akcji spółki mającej siedzibę w jakim kraju będą wypłacane dywidendy?
9.  Czy subskrypcja akcji odbywa się w momencie nabycia jednostek uczestnictwa? Jak należy rozumieć określenie „subskrypcja”, którym posługuje się Wnioskodawczyni?
10.  Czy prawa ochronne do akcji, o których mowa we wniosku, stanowią papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz.1538) lub instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy?
11.  Czy prawa ochronne do akcji będą zbywalne, mogą być przedmiotem obrotu np. na rynku instrumentów finansowych?
12.  Czy subskrybowane akcje są przydzielane konkretnym pracownikom i czy od początku są ich własnością? Jeżeli nie, to kiedy stają się ich własnością?
13.  Czy subskrypcja akcji za pośrednictwem funduszu oznacza, że akcje trafiają bezpośrednio do funduszu i są własnością funduszu, a pracownik kontroluje je pośrednio przez kontrolę funduszu?
14.  Czy pracownik posiadane akcje wnosi do funduszu, który zarządza w jego imieniu mając udziały w funduszu, nie mając akcji?
15.  Na czym polega działanie funduszu francuskiego, czy zakupuje on akcje na swoją rzecz lecz w imieniu pracownika lub na swoją rzecz?
16.  Czy pracownik przez fakt posiadania jednostek uczestnictwa jest wspólnikiem w funduszu, którego sytuację należy przyrównać do wspólnika w spółce osobowej?

Zainteresowana w odpowiedzi na ww. wezwanie wskazała, że:

Spółka „A” Sp. z o. o., której pracownikiem jest Zainteresowana ma siedzibę w Polsce.

Wnioskodawczyni w ramach uczestnictwa w programie nie będzie otrzymywała akcji (udziałów) swojego pracodawcy. Zainteresowana nabywa akcje nowej emisji spółki S.A. z siedzibą we Francji.

Nabywane przez Wnioskodawczynię w ramach programu 2009 akcje będą pochodziły z nowej emisji akcji S.A. w podwyższonym kapitale zakładowym, przeznaczonej do objęcia przez pracowników uczestniczących w obecnej edycji programu akcjonariatu pracowniczego. Akcje te wcześniej nie znajdowały się w obrocie.

W programie akcjonariatu pracowniczego uczestnicy Programu Oszczędnościowego Grupy „A” (w tym Wnioskodawczyni) będą obejmować akcje S.A. jako uprawnieni na podstawie uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy S.A.

S.A. złoży wniosek do Paryskiej Giełdy Papierów Wartościowych o dopuszczenie do obrotu na rynku Eurolist giełdy Euronext Paris (Segment A) wszystkich akcji wyemitowanych w związku z programem bezzwłocznie w momencie emisji. Wszystkie te akcje będą akcjami zwykłymi, którym przysługują takie same prawa, jak innym akcjom zwykłym firmy „A”.

S.A. będzie obciążony kosztami uczestnictwa Wnioskodawczyni w programie akcjonariatu pracowniczego, w tym w szczególności kosztami preferencyjnych warunków objęcia przez uczestników (w tym Zainteresowaną) akcji w podwyższonym kapitale zakładowym S.A., kosztami przechowywania akcji przez FCPE oraz kosztami wynikającymi z objęcia akcji nieodpłatnych.

Zainteresowana wskazuje, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, przez papiery wartościowe rozumie się między innymi, „inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Od 8 stycznia 2009 r. francuskie regulacje prawne posługują się pojęciem tzw. instrumentów finansowych, które dzielą się na dwie podstawowe grupy instrumentów: tzw.: „.tytuły finansowe” oraz „kontrakty finansowe”.

Pojęcie „tytuły finansowe” jest porównywalne do pojęcia „papierów wartościowych”. Pod pojęciem „tytułów finansowych” rozumieć należy dwie grupy instrumentów, tj. (i) tzw. zbywalne papiery wartościowe („valeurs mobilieres”), które mogą być emitowane wyłącznie przez korporacje, oraz (ii) „tytuły finansowe” emitowane przez fundusze, do których należałoby zaliczyć jednostki uczestnictwa w FCPE.

Fundusze FCPE są częścią większej rodziny funduszy pod nazwą „FCP”, w których jednostki uczestnictwa są tradycyjnie uznawane we Francji za papiery wartościowe.

Francuskie regulacje prawne dopuszczają zbywalność jednostek uczestnictwa w FCPE w określonych okolicznościach. Przykładowo, zbycie jednostek uczestnictwa może nastąpić w drodze dziedziczenia. Choć przepisy francuskie nie regulują zasad przenoszenia jednostek uczestnictwa a jedynie zasady nabycia i umorzenia tych jednostek doktryna prawa francuskiego dopuszcza przeniesienie jednostek uczestnictwa FCPE pomiędzy podmiotami uprawnionymi do ich nabycia i posiadania zgodnie z warunkami programu.

Fundusz zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe FCPE i Subfundusz CLASSIC nie są funduszami kapitałowymi w rozumieniu art. 5a pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Właścicielami akcji S.A. są uczestnicy programu 2009, w tym Wnioskodawczyni. W przypadku wypracowania stosownego wyniku finansowego dywidendy będą wypłacane przez S.A. z siedzibą we Francji. Jeżeli Zgromadzenie Akcjonariuszy S.A. zadecyduje o wypłacie dywidend w czasie trwania programu, wówczas uczestnikom (w tym Zainteresowanej) będzie przysługiwało prawo do dywidendy z tytułu posiadanych akcji objętych w zamian za wkład indywidualny zarówno w ramach oferty Classic jak i oferty 2009. Jednakże taka dywidenda nie zostanie postawiona do dyspozycji uczestników (w tym Wnioskodawczyni), lecz zgodnie z zasadami uczestnictwa w programie akcjonariatu uzyskane z tego tytułu środki zostaną automatycznie, bez udziału i decyzji Wnioskodawczyni, a zgodnie z regułami funkcjonowania FCPE zainwestowane przez subfundusz Classic w dodatkowe akcje S.A.

Zgodnie z zasadami uczestnictwa w programie subskrypcja odbywa się w ramach Międzynarodowego Korporacyjnego Programu Oszczędnościowego Grupy „A” za pośrednictwem funduszu FCPE, który utworzono dla potrzeb subskrypcji akcji w ramach obydwu ofert. Uczestnicy, w tym Wnioskodawczyni mogą nabyć jednostki uczestnictwa w funduszu FCPE, który dokonuje w imieniu uczestników subskrypcji akcji emitowanych w związku z podwyższeniem kapitału, zarezerwowanych dla członków Programu Oszczędnościowego Grupy „A”.

W ofercie 2009 z chwilą dokonania subskrypcji S.A. przyzna uczestnikom, w tym Zainteresowanej prawo do nieodpłatnych akcji w liczbie uzależnionej od wysokości indywidualnego wkładu uczestników w ramach subskrypcji. Akcje nieodpłatne staną się własnością uczestników, w tym Wnioskodawczyni wraz z końcem okresu nabycia, który wygaśnie dnia 30 czerwca 2014 roku. Po tym terminie otrzymane akcje można sprzedać lub zatrzymać.

Prawa ochronne do akcji nie stanowią papierów wartościowych lub instrumentów finansowych, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi. Stanowią one zobowiązanie umowne pracodawcy wobec pracownika nabywającego akcje, chroniąc uczestników przed spadkiem wartości akcji. Prawa do akcji nie są zbywalne i nie mogą być przedmiotem obrotu.

Akcje „A” są własnością uczestników, w tym Wnioskodawczyni, choć ich nabycie następuje za pośrednictwem Funduszu FCPE. Stąd, akcje „A” przydzielane są poszczególnym uczestnikom w dacie subskrypcji i przetrzymywane przez Fundusz FCPE, a ich wartość odzwierciedlona jest w jednostkach uczestnictwa przydzielonych uczestnikom programu.

Jednostki uczestnictwa w Funduszu są zablokowane, tzn. możliwość ich zbycia jest wyłączona do 30 czerwca 2014 r., z wyłączeniem przypadków umorzenia przed upływem okresu zablokowania wskazanych w przepisach francuskich.

Akcje „A” nie stanowią własności Funduszu FCPE. Stanowią one własność uczestników kontrolowaną za pośrednictwem Funduszu, który nabywa je na rzecz uczestników programu. Faktyczna kontrola tych akcji jest ograniczona przez okres blokady z uwagi na czasowy brak możliwości ich zbywania (dysponowania akcjami), z wyłączaniem przypadków wcześniejszego zakończenia programu.

Akcje „A” są nabywane przez uczestników za pośrednictwem Funduszu. Od momentu subskrypcji takie akcje są własnością uczestników. Akcje „A” są jednak fizycznie kontrolowane przez Fundusz FCPE w okresie zablokowania podczas gdy uczestnikom przyznane są jednostki uczestnictwa odzwierciedlające wartość akcji „A”. Jednostki uczestnictwa odzwierciedlają ponadto wartość dodatkowych akcji „A” zakupionych na rzecz uczestników przez Fundusz w wyniku reinwestowania dywidend w trakcie okresu blokady.

Fundusz FCPE subskrybuje akcje na rzecz uczestników. Jest to wehikuł stworzony dla celów kontrolowania akcji w imieniu pracowników w okresie blokady, a także dla celów zaaranżowania reinwestycji dywidend wypłacanych przez „A” w okresie blokady w kolejne akcje „A”.

Fundusz FCPE nie ma formy prawnej spółki osobowej w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, a przyznane uczestnikom jednostki uczestnictwa nie odpowiadają znaczeniowo udziałom w spółce osobowej a jedynie są zasadniczo zbywalnym instrumentem wskazującym bieżącą wartość inwestycji uczestników w akcje „A”.

W dniu 14 maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu – mając na uwadze treść wniosku z dnia 9 stycznia 2009 r., uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz treść pisma Wnioskodawczyni z dnia 30 marca 2010 r. – wydał interpretację indywidualną nr ILPB2/415-46/09/10-S1/JK, w której stwierdził, że stanowisko Zainteresowanej jest nieprawidłowe – podkreślając ponownie – że przepis art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajduje zastosowanie tylko do objęcia akcji emitowanych przez polskie spółki kapitałowe. Z treści przepisu wynika bowiem, że jego regulacje dotyczą dochodu osób uprawnionych na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki. Przepis odwołuje się więc do pojęcia walnego zgromadzenia wspólników, czyli pojęcia występującego w polskim Kodeksie spółek handlowych. Trudno zatem porównywać pojęcie występujące w polskim systemie prawnym z pojęciami występującymi w systemach prawnych innych państw (w tym przypadku Francji). W konsekwencji czego po stronie Zainteresowanej dojdzie do powstania przychodu podatkowego.

Z ww. interpretacją Strona nie zgodziła się, w związku z czym pismem z dnia 31 maja 2010 r. radca prawny działający w imieniu i na rzecz Wnioskodawczyni wezwał Organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa.

W wyniku ponownej analizy sprawy, nie stwierdzono podstawy do zmiany tej interpretacji.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 2 lipca 2010 r. nr ILPB2/415/W-55/10-3/AM, mając na uwadze treść przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzono, że udzielona interpretacja Nr ILPB2/415-46/09/10-S1/JK z dnia 14 maja 2010 r. jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym.

W związku z powyższym, Wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego wniosła w dniu 3 sierpnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. nr ILPB/4160-51/10-2/AM Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu dokonał odpowiedzi na ww. skargę podtrzymując swoje stanowisko prezentowane we wcześniejszych stadiach postępowania.

Sąd, po rozpoznaniu sprawy, wydał wyrok w dniu 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1051/10, w którym uchylił zaskarżoną interpretację stwierdzając, iż z przepisu art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiącego zarzewie sporu w przedmiotowym postępowaniu nie wynika, ażeby wyłączenie opodatkowania dochodu, stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, w momencie objęcia tych akcji – odnosiło się tylko do akcji spółek mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie dotyczyło spółek mających siedzibę za granicą. Skład orzekający podniósł, iż wniosek taki nie wypływa również z faktu posłużenia się w przedmiotowym unormowaniu pojęciem „walne zgromadzenie”, czy „uchwały walnego zgromadzenia”, albowiem ustawodawca nie zastrzegł, że określenia te mają oznaczać wyłącznie instytucje polskiego Kodeksu spółek handlowych.

Organ interpretacyjny nie zgodził się z rozstrzygnięciem zawartym w ww. wyroku. W konsekwencji powyższego radca prawny reprezentujący ww. organ w dniu 15 lutego 2011 r. wniósł skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku.

Pismem z dnia 16 marca 2011 r. adwersarz procesowy dokonał odpowiedzi na ww. skargę kasacyjną.

W dniu 18 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok o sygn. II FSK 925/11, którym oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez organ interpretacyjny. Skład orzekający zaaprobował tym samym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażone w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1051/10.

Dnia 12 lutego 2013 r. do tut. organu wpłynęło pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 1051/10 w sprawie doręczenia prawomocnego orzeczenia i zwrotu akt.

W świetle obowiązującego stanu prawnego – biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1051/10 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 925/11 – stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za:

*   **prawidłowe** w części dotyczącej zastosowania dyspozycji art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   **nieprawidłowe** w części dotyczącej powstania przychodu z tytułu dyskonta (zniżki) w związku z subskrypcją akcji.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Mając na względzie obowiązujący w prawie podatkowym prymat wykładni gramatycznej przed innymi jej rodzajami, bezsprzecznym jest, że z literalnego brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, iż nie są objęte podatkiem dochodowym wyłącznie dochody wymienione w art. 21, 52, 52a i 52c ww. ustawy oraz dochody, od których zaniechano poboru podatku.

Zatem wszelkie dochody podatnika nie wymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu.

Podkreślić należy, iż komentowany artykuł wyraża powszechnie obowiązującą w prawie podatkowym regułę sprawiedliwości podatkowej. Sprawiedliwość podatkowa przejawia się głównie w powszechności i równości opodatkowania. Powszechność opodatkowania oznacza, że podatek jako rodzaj daniny publicznej, powinien spoczywać na wszystkich – wszyscy muszą się przyczyniać do pokrywania wspólnych potrzeb. Powszechność opodatkowania oznacza ponadto, że wszystkie podmioty są tak dalece opodatkowane, jak określają to ustawy podatkowe. Natomiast zasada równości wymaga jednakowej miary dla wszystkich podmiotów - bez zróżnicowań zarówno dyskryminacyjnych jak i faworyzujących, co jest także zgodne z zasadą sprawiedliwości.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Sposób ustalania wartości pieniężnej wyżej określonych świadczeń regulują dalsze przepisy przywołanego artykułu.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Jednocześnie, na podstawie art. 24 ust. 11 cytowanej ustawy o podatku dochodowym w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2011 r., dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji; zasadę określoną w zdaniu pierwszym stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji.

W wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1051/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że z przywołanego powyżej przepisu art. 24 ust. 11 nie wynika, ażeby wyłączenie opodatkowania dochodu, stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, w momencie objęcia tych akcji odnosiło się tylko do akcji spółek mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie dotyczyło spółek mających siedzibę za granicą. Wniosek taki nie wypływa również z faktu posłużenia się w przedmiotowym unormowaniu pojęciem „walne zgromadzenie”, czy „uchwały walnego zgromadzenia”, albowiem ustawodawca nie zastrzegł, że określenia te mają oznaczać wyłącznie instytucje polskiego Kodeksu spółek handlowych.

Według ust. 12 art. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zasada, o której mowa w ust. 11, nie ma zastosowania do dochodu osiągniętego ze zbycia akcji, przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji.

Z przepisów art. 24 ust. 11 i ust. 12 wynika więc, że w przypadku objęcia akcji (a więc akcji nowej emisji) przez osoby uprawnione na mocy uchwały walnego zgromadzenia oraz wystąpienia nadwyżki pomiędzy wartością rynkową tych akcji, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, opodatkowanie wynikającego z tego dochodu zostaje przesunięte na moment zbycia akcji.

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził prawidłowość dokonanej przez WSA wykładni normy art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazał przy tym, iż w uzasadnieniu nowelizacji dokonanej (…) obowiązującą od dnia 1 stycznia 2011 r. ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. (…), polegającej (między innymi) na wprowadzeniu przepisu art. 24 ust. 12a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - stanowiącego o stosowaniu art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. do objęcia akcji określonych niekrajowych spółek kapitałowych, to jest spółek, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego - prawodawca nie stwierdził, że rzeczony przepis ukonstytuować ma nowy, zasadniczo odmienny od uprzednio obowiązującego, stan prawny - uwzględniający normatywnie, dopiero od daty jego wejścia w życie, uzyskanie akcji spółek zagranicznych. Z przedstawionych konstatacji wynika więc, że obowiązujący od dnia 1 stycznia 2011 r. przepis art. 24 ust. 12a nie wprowadza ustawowego novum poprzez objęcie działaniem art. 24 ust. 11 ustawy akcji spółek niekrajowych. Stanowi tylko ograniczenie możliwości stosowania art. 24 ust. 11 wyłącznie do akcji tych spółek zagranicznych, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Mając na względzie zasady wykładni systemowej należy podkreślić, że przepis art. 24 ust. 11 ustawy nie stanowi definitywnego zwolnienia podatkowego; przesuwa tylko w czasie datę powstania obowiązku podatkowego z tytułu objęcia akcji, tak krajowych, jak i niekrajowych.

Z treści wniosku wynika, iż Wnioskodawczyni uczestniczy w programie akcjonariatu pracowniczego dla pracowników spółek grupy „A” i w rezultacie weźmie udział w subskrypcji akcji w ramach podwyższenia kapitału zakładowego „A”. W tym też celu Wnioskodawczyni może uczestniczyć w dwóch wariantach nabycia przedmiotowych akcji, tzw. w wariancie 2009 oraz w wariancie klasycznym. W nabyciu akcji będzie pośredniczył francuski fundusz, który – jak podaje Wnioskodawczyni – nie jest według francuskiego prawa osobą prawną. Subskrypcja akcji będzie dokonywana poprzez Fundusz, który zostanie następnie skonsolidowany z Subfunduszem. Fundusz obejmie na rzecz Wnioskodawczyni akcje „A”, a w zamian za to wyda Wnioskodawczyni jednostki uczestnictwa w Subfunduszu, które podlegają umorzeniu po upływie pięcioletniego okresu restrykcyjnego. Jednostki Wnioskodawczyni nabędzie za własne środki (wkład osobisty) oraz ewentualny dodatek pieniężny, przy czym w wariacie 2009 Wnioskodawczyni przysługuje 20% dyskonto. Akcje objęte przez Fundusz będą względem Zainteresowanej zablokowane przez pięć lat i w tym czasie dywidenda wypłacana na rzecz Subfunduszu będzie i reinwestowana w dodatkowe akcje „A”. W konsekwencji na rzecz Wnioskodawczyni zostaną wydane nowe jednostki uczestnictwa lub ich części.

W związku z powyższym, uwzględniając w przedmiotowej sprawie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, iż w sytuacji przedstawionej we wniosku kwota dyskonta (zniżki) stosowana przy ustalaniu ceny akcji subskrybowanych przez Fundusz stanowi przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie - stosownie do art. 24 ust. 11 ww. ustawy – dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową objętych akcji a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawczynię pism oraz orzeczeń, tut. organ informuje, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania uchylonej interpretacji, tj. dnia 6 kwietnia 2009 r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.