Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-233/12/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-10-15
Teza: skutki podatkowe ustanowienia prawa użytkowania
Słowa kluczowe: podatek-podatek od spadków i darowizn; użytkowanie (używanie)
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 28 czerwca 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 02 lipca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 02 lipca 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania.

Jako, że z wniosku nie wynikało, czy wniosek dotyczy tylko i wyłącznie podatku od spadków i darowizn czy też jeszcze innych podatków, pismem z dnia 06 września 2012 r. znak: IBPB II/1/436-233/12/MCZ wezwano o wyjaśnienie, czy Wnioskodawca oczekuje interpretacji indywidualnej jedynie w zakresie podatku od spadków i darowizn czy także w zakresie innych podatków (nie określonych we wniosku z nazwy), co do których wniosek wymagałby merytorycznego uzupełnienia oraz do uiszczenia o dodatkową opłatę stosownie do ilości podatków będących jeszcze przedmiotem wniosku. W ww. piśmie pouczono, iż nieuzupełnienie wniosku w zakresie wskazanym w wezwaniu w wyznaczonym terminie spowoduje, iż tut. Organ wyda interpretację indywidualną jedynie w zakresie podatku od spadków i darowizn.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 19 września 2012 r., a zatem wyznaczony na uzupełnienie termin upłynął z dniem 26 września 2012 r. W tym czasie Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie i tym samym nie dokonał uzupełnienia w zakreślonym w wezwaniu zakresie.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca zamierza wraz z żoną i Panem A.M. ustanowić fundację. Jako wkład Wnioskodawca i jego żona zamierzają wnieść do fundacji własność nieruchomości poprzez dokonanie darowizny na rzecz fundacji, z zastrzeżeniem ustanowienia dożywotniego i bezpłatnego prawa użytkowania tej nieruchomości na ich rzecz, gdyż w dalszym ciągu będą mieszkać w tej nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy dokonując na rzecz fundacji darowizny nieruchomości, z zastrzeżeniem ustanowienia bezpłatnego i dożywotniego prawa użytkowania nieruchomości, jako wniesienie wkładu do fundacji, Wnioskodawca i jego żona będą musieli zapłacić podatek od spadków i darowizn z tytułu ustanowienia bezpłatnego użytkowania na ich rzecz?

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonując wraz z żoną darowizny, z zastrzeżeniem ustanowienia prawa użytkowania darowanej nieruchomości, prawo to należy traktować jako już istniejące. W ocenie Wnioskodawcy świadczy o tym także fakt, iż wartość darowizny, której dokona on wraz z żoną zostanie pomniejszona o wartość obciążenia, którym będzie przedmiotowe prawo użytkowania tej nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę, ustanowienie przez przyszłą fundację prawa użytkowania nieruchomości, którą Wnioskodawca wraz z żoną daruje nie może być uznawane jako dokonanie darowizny przez fundację na rzecz Wnioskodawcy i jego żony, a więc nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn ani żadnym innym podatkiem.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż wniosek – z uwagi na brak wniesienia uzupełnienia zostaje rozpatrzony tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn. Przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie podatku od spadków i darowizn w przedmiocie skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania.

W pozostałym zakresie, dotyczącym skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania dla żony Wnioskodawcy zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym. Określa się je w art. 252 powołanej ustawy jako obciążenie rzeczy prawem do jej używania i pobierania jej pożytków.

Stosownie natomiast do art. 245 § 1 tej ustawy z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności. Z kolei § 2 stanowi, że do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości nie stosuje się przepisów o niedopuszczalności warunku lub terminu. Forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla oświadczenia właściciela, który prawo ustanawia.

Użytkowanie obciąża rzecz w całości i rozciąga się bez wyjątku na jej części składowe (art. 47 § 1 Kodeksu) oraz w braku odpowiedniego postanowienia umowy, na jej przynależności (art. 52 Kodeksu). Wykonywanie użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części (art. 253 § 1 i 2 Kodeksu). Wspomniane prawo, jako ograniczone prawo rzeczowe, ma charakter bezwzględny, jest skuteczne względem wszelkich osób, dlatego wynikające z niego uprawnienia - w zakresie przysługującego użytkownikowi prawa - są skuteczne również wobec właściciela rzeczy.

Zgodnie z art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 8 tejże ustawy, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze nieodpłatnej służebności, renty oraz użytkowania – z chwilą ustanowienia tych praw.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy w razie ustanowienia świadczeń na czas określony co do liczby lat lub ich części wartość świadczeń powtarzających się przyjmuje się do podstawy opodatkowania w wysokości rocznego świadczenia pomnożonego przez liczbę lat lub ich części.

Ww. przepis stosuje się odpowiednio do obliczenia wartości prawa użytkowania i służebności - art. 13 ust. 2 ww. ustawy. Roczną wartość użytkowania i służebności ustala się w wysokości 4 % wartości rzeczy oddanej w użytkowanie lub obciążonej służebnością - art. 13 ust. 3 tej ustawy.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca zamierza wraz żoną i Panem A.W. ustanowić fundację. Jako wkład Wnioskodawca i jego żona zamierzają wnieść do fundacji własność nieruchomości poprzez dokonanie darowizny na rzecz fundacji, z zastrzeżeniem ustanowienia dożywotniego i bezpłatnego prawa użytkowania tej nieruchomości na ich rzecz, gdyż w dalszym ciągu będą mieszkać w tej nieruchomości.

Wobec tego, biorąc pod uwagę opisane we wniosku zdarzenie przyszłe oraz przedstawiony powyżej stan prawny, należy stwierdzić, że w przypadku ustanowienia – zgodnie z wolą darczyńców - przez fundację bezpłatnego i dożywotniego użytkowania ww. nieruchomości na rzecz Wnioskodawcy, który przyjmie ustanowione na jego rzecz ograniczone prawo rzeczowe, zastosowanie znajdzie powołany wyżej art. 1 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym to przepisem, bezpłatne i dożywotnie użytkowanie nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na zasad określonych w tej ustawie. Przepis ten stanowi jednoznacznie o podleganiu opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn nabycia przez osoby fizyczne prawa w postaci użytkowania. Z takim właśnie nabyciem mamy do czynienia w opisanym zdarzeniu przyszłym. To, że darczyńca nieruchomości, która zostanie obciążona tym prawem jest tą samą osoba, na rzecz której prawo użytkowania będzie ustanowione – dla podlegania opodatkowaniu według ww. przepisów – jest bez znaczenia.

Wobec tego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Końcowo wskazać należy, iż przedmiotowa interpretacja - zgodnie ze złożonym wnioskiem została wydana wyłącznie dla Wnioskodawcy. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.