Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-1236/14-5/RD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-03-23
Teza: Czy koszty dodatkowego przestoju (tzw. demurrage costs) jakimi Spółka obciąża/będzie obciążać klienta ostatecznego podlegają opodatkowaniu VAT?
Słowa kluczowe: odszkodowania; transport; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 4 grudnia 2014 r. (data wpływu 18 grudnia 2014 r.), uzupełnionym w dniu 5 marca 2015 r. (data wpływu 9 marca 2015 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 20 lutego 2015 r. (skutecznie doręczone w dniu 26 lutego 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania czynności obciążenia klienta ostatecznego kosztami dodatkowego przestoju - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 18 grudnia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania czynności obciążenia klienta ostatecznego kosztami dodatkowego przestoju.

Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 5 marca 2015 r., złożonym w dniu 5 marca 2015 r. (data wpływu 9 marca 2015 r.), będącym odpowiedzi na wezwanie Organu z dnia 20 lutego 2015 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

B. NV (dalej: Wnioskodawca, Spółka) będąca czynnym, zarejestrowanym dla potrzeb VAT w Polsce podatnikiem, należy do międzynarodowej grupy B. (dalej: Grupa B.) zajmującej się produkcją wyrobów na bazie kakao i czekolady. Krajem siedziby działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest Belgia. W ramach działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Polski, Spółka dokonuje zakupów wyrobów czekoladowych (dalej: towarów) od innego podmiotu z Grupy B. będącego polskim podatnikiem VAT, a następnie dokonuje ich dalszej: (i) sprzedaży lokalnej, na rzecz polskich podatników VAT, (ii) wewnątrzwspólnotowej dostawy, na rzecz podmiotów z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej bądź (iii) eksportu, na rzecz podmiotów posiadających siedziby w krajach poza Unią Europejską.

W celu realizacji dostaw omawianych towarów na rzecz swoich kontrahentów, Spółka korzysta z usług firm transportowych. Transport towarów odbywa się bezpośrednio od wspomnianego podmiotu z Grupy B. do klienta ostatecznego. Omawiane usługi transportowe świadczone są w większości przypadków zgodnie z warunkami dostaw Delivery At Place - DAP.

Wnioskodawca pragnie wskazać, iż zdarzają się sytuacje opóźnień w rozładunku towarów z ciężarówek firmy transportowej, powstałe z winy klienta ostatecznego. Spółka, na podstawie zawartych ustaleń, obciąża klienta ostatecznego kosztami dodatkowego przestoju (tzw. demurrage costs).

Omawiane obciążenie klienta ostatecznego przez Spółkę może odbywać się w oparciu o:

*   stałą stawkę godzinową za każdą dodatkową godzinę oczekiwania na rozładunek ciężarówki lub,

*   kwotę jaką obciążany jest Wnioskodawca przez przewoźnika.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, że umowy zawierane pomiędzy Spółką a klientami ostatecznymi przewidują dodatkowe wynagrodzenie za opóźnienia w rozładunku towarów wynikających z winy klienta ostatecznego. Spółka pragnie wskazać, iż z tytułu opóźnień w rozładunku towarów powstałych z winy klienta ostatecznego jest ona obciążana przez przewoźnika kosztami przestoju ciężarówek należących do firm transportowych. Spółka pragnie wskazać, iż opóźnienia w rozładunku samochodów ciężarowych wynikają z awarii technicznych jakie mają miejsce w ostatecznym miejscu rozładunku. Spółka pragnie wskazać, iż biorąc pod uwagę częstotliwość oraz ilość dostaw dokonywanych przez Spółkę na rzecz klientów ostatecznych, omawiane opóźnienia zdarzają się relatywnie rzadko a ich ilość zamyka się w przedziale pomiędzy 3 a 6 w skali miesiąca.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przedstawione w opisie zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego koszty dodatkowego przestoju (tzw. demurrage costs) jakimi Spółka obciąża/będzie obciążać klienta ostatecznego podlegają opodatkowaniu VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Przedstawione w opisie zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego koszty dodatkowego przestoju (tzw. demurrage costs) jakimi Spółka obciąża klienta ostatecznego nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Zgodnie z art. 5 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
2.  eksport towarów,
3.  import towarów na terytorium kraju,
4.  Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Dodatkowo zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, co do zasady rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Art. 8 ustawy o VAT definiujący świadczenie usług wskazuje, iż pod pojęciem świadczenia usług rozumieć należy każde świadczenie na rzecz, osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Dodatkowo pod pojęciem świadczenia usług rozumieć należy również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu tub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z cytowanej definicji wypływa wniosek, iż aby dana transakcja gospodarcza stanowić mogła świadczenie usług, konieczne jest zaistnienie konkretnego świadczenia. Wskazać należy, iż transakcja, ze swojej istoty jest czynnością dwustronną, a zatem aby można było mówić o transakcji, koniecznym jest zaistnienie świadczenia na rzecz innego podmiotu dokonanego w zamian za odpłatność.

Co więcej, biorąc pod uwagę powyższe, wskazać należy również, iż w opinii Wnioskodawcy, aby konkretne świadczenie mogło stanowić usługę opodatkowaną VAT spełnione muszą zostać łącznie następujące warunki:

*   można wskazać bezpośredniego beneficjenta świadczonej usługi,

*   usługa świadczona jest za wynagrodzeniem,

*   istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem.

Biorąc pod uwagę warunki wskazane powyżej, w opinii Wnioskodawcy aby w konkretnym przypadku można było mówić o usłudze opodatkowanej VAT, konieczne jest zaistnienie świadczenia posiadającego konkretnego beneficjenta (usługobiorcę), adekwatnej odpłatności za takie świadczenie oraz istnienie bezpośredniego związku (korzyści) pomiędzy zaistniałym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż w jego opinii, przedstawione w opisie zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego opłaty, jakimi będzie on obciążał klienta ostatecznego nie spełniają wskazanej w obowiązujących regulacjach ustawy o VAT definicji świadczenia usług.

W opinii Wnioskodawcy, obciążenia jakimi będzie obciążany klient ostateczny nie będą stanowić wynagrodzenia za jakiekolwiek świadczenie którego byłby on beneficjentem. W omawianym przypadku nie dojdzie, bowiem zdaniem Spółki, do żadnego przysporzenia po stronie klienta (nie osiągnie on żadnych korzyści) w zamian za omawiane obciążenie.

W opinii Spółki omawiane obciążenia z tytułu zbyt długiego postoju ciężarówek przypominają niejako swym charakterem odszkodowanie. Zdaniem Wnioskodawcy ciężko jest w przedstawionym przypadku mówić o konkretnej korzyści jaką osiągałby klient ostateczny z tytułu wskazanych opóźnień w rozładunku towarów z cystern. Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż omawiane obciążenie jest jedynie konsekwencją opóźnionego rozładunku a w rezultacie przestoju naczep/cystern firmy transportowej.

Biorąc pod uwagę powyższe, w opinii Wnioskodawcy, obciążenie takie nie może być utożsamiane z wypłatą wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT ze względu na fakt, iż nie ma mowy w omawianym przypadku o jakimkolwiek skonkretyzowanym świadczeniu Spółki czy jego bezpośrednim beneficjencie.

Konsekwentnie, nie zachodzi w omawianym przypadku związek pomiędzy świadczeniem a należnym z tego tytułu wynagrodzeniem, a który niezbędny jest aby można było mówić o usłudze.

Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Najwyższego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA, Sąd) z dnia 6 września 2013 r. o sygnaturze I FSK 1315/12, w którym Sąd wskazał, że „(\`(...)\`) o usługach za wynagrodzeniem w rozumieniu ustawy o VAT można mówić jedynie w sytuacji, gdy istnieje ścisły związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzeniu oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu. Związek, o którym mowa, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.”

Podobne stanowisko zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej/Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku:

*   C-102/86 z dnia 8 marca 1988 r., w sprawie Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, w którym Trybunał wskazał: „Należy zatem stwierdzić, że koncepcja świadczenia usług wykonywanych za wynagrodzeniem w rozumieniu art. 2(1) VI Dyrektywy zakłada istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem”, oraz,

*   C-16/93 z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie RJ. Tolsama przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, w którym Trybunał wskazał: „(\`(...)\`) usługi są świadczone „za wynagrodzeniem” w rozumieniu art. 2(1) VI Dyrektywy, a w konsekwencji podlegają opodatkowaniu, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy”.

Spółka pragnie wskazać, iż w przedstawionym opisie zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w jej opinii nie dochodzi do jakiegokolwiek świadczenia w zamian, za które należne byłoby jej wynagrodzenie. Konsekwentnie, biorąc pod uwagę wnioski płynące z cytowanych powyżej wyroków, omawiane obciążenia nie powinny podlegać opodatkowaniu VAT.

W związku z powyższym, zdaniem Spółki, płatności, jakimi obciąża ona klienta ostatecznego (z którego winy powstały omawiane opóźnienia) nie mieszczą się we wskazanym w art. 5 ustawy o VAT katalogu czynności opodatkowanych VAT.

Dodatkowo, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w:

*   interpretacji indywidualnej wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. o numerze ILPP4/443-11/12-4/BA, w której organ wskazał, iż: „Odnosząc treść przytoczonych przepisów do opisu sprawy stwierdzić należy, że otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie spowodowane winą klienta, nie stanowi dla niego wynagrodzenia za świadczenie usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, ponieważ nie wiąże się ono z żadnym świadczeniem na rzecz wypłacającego. Tym samym, czynność ta nie może być udokumentowana fakturą VAT. Czynność ta, jako niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, winna być udokumentowana innym dokumentem niż faktura VAT zarezerwowana dla dokumentowania czynności z zakres ustawy o podatku od towarów i usług, np. notą obciążeniową”,

*   interpretacji indywidualnej wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 19 grudnia 2013 r. o numerze ITPP2/443-1033/13/AW, w której organ wskazał, iż „Analiza przedstawionego stanu faktycznego oraz treści powołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że w tym konkretnym przypadku zapłata przez kontrahenta określonej kwoty (stanowiącej równowartość poniesionych kosztów przestoju lub wynegocjowanej powyżej kosztów przestoju), wynikającej z niewywiązywania się z umowy, nie stanowiło ekwiwalentu za dostawę towarów, czy świadczenie usług przez Spółkę. Tym samym otrzymane środki pieniężne - stanowiące odszkodowanie - nie podlegały opodatkowaniu podatkiem ad towarów i usług”.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, przedstawione w opisie zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego koszty dodatkowego przestoju (tzw. demurrage costs) jakimi Spółka obciąża klienta ostatecznego nie podlegają opodatkowaniu VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności sformułowany został odpowiednio w art. 7 oraz w art. 8 ww. ustawy. I tak, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl natomiast art. 8 ust. 1 cyt. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest zatem określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1.  w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
2.  świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy przy tym podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało – jako usługa – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dana usługa podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

Warto w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, cytowanym przez Spółkę TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

W konsekwencji należy stwierdzić, że aby uznać dane świadczenie za świadczenie odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a beneficjentem, i w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Odszkodowanie jest pojęciem niezdefiniowanym w ustawie o podatku od towarów i usług. Natomiast w świetle uregulowań zawartych w Kodeksie cywilnym jest ono zapłatą za wyrządzone szkody, poniesione przez kogoś straty.

Z przepisów art. 361 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 23 stycznia 2014 r., poz. 121) wynika, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikała szkoda. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego, dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Zagadnienie kar umownych regulują przepisy art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego który stanowi, iż można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Przepis statuujący karę umowną ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Kara umowna może obejmować trzy grupy zdarzeń, a mianowicie: niewykonanie zobowiązania, nienależyte wykonanie zobowiązania w ogólności oraz konkretne uchybienia w zakresie sposobu wykonania zobowiązania. Ma na celu „naprawienie szkody”, a więc należy uznać, że jest ona swoistą postacią odszkodowania.

Ustalanie statusu wypłacanej rekompensaty, jako podlegającej, bądź nie opodatkowaniu podatkiem VAT, należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Zatem tylko wówczas gdy płatność o charakterze odszkodowawczym nie będzie miała bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony kontrahenta, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca będący czynnym, zarejestrowanym dla potrzeb VAT w Polsce podatnikiem, w ramach działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Polski, dokonuje zakupów wyrobów czekoladowych (dalej: towarów) od innego podmiotu będącego polskim podatnikiem VAT, a następnie dokonuje ich dalszej sprzedaży. W celu realizacji dostaw omawianych towarów na rzecz swoich kontrahentów, Spółka korzysta z usług firm transportowych. Transport towarów odbywa się bezpośrednio od podmiotu z Grupy B. do klienta ostatecznego. Omawiane usługi transportowe świadczone są w większości przypadków zgodnie z warunkami dostaw Delivery At Place – DAP. Wnioskodawca pragnie wskazać, iż zdarzają się sytuacje opóźnień w rozładunku towarów z ciężarówek firmy transportowej, powstałe z winy klienta ostatecznego. Spółka, na podstawie zawartych ustaleń, obciąża klienta ostatecznego kosztami dodatkowego przestoju (tzw. demurrage costs). Omawiane obciążenie klienta ostatecznego przez Spółkę może odbywać się w oparciu o stałą stawkę godzinową za każdą dodatkową godzinę oczekiwania na rozładunek ciężarówki lub, kwotę jaką obciążany jest Wnioskodawca przez przewoźnika. Wnioskodawca wskazał, że umowy zawierane pomiędzy Spółką a klientami ostatecznymi przewidują dodatkowe wynagrodzenie za opóźnienia w rozładunku towarów wynikających z winy klienta ostatecznego. Spółka pragnie wskazać, iż z tytułu opóźnień w rozładunku towarów powstałych z winy klienta ostatecznego jest ona obciążana przez przewoźnika kosztami przestoju ciężarówek należących do firm transportowych. Opóźnienia w rozładunku samochodów ciężarowych wynikają z awarii technicznych jakie mają miejsce w ostatecznym miejscu rozładunku. Biorąc pod uwagę częstotliwość oraz ilość dostaw dokonywanych przez Spółkę na rzecz klientów ostatecznych, omawiane opóźnienia zdarzają się relatywnie rzadko a ich ilość zamyka się w przedziale pomiędzy 3 a 6 w skali miesiąca.

Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa należy stwierdzić, że w przypadku kosztów dodatkowego przestoju jakimi Spółka obciąża/będzie obciążać klienta ostatecznego będziemy mieć z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie określone w umowie.

Tak rozumiane świadczenie wykonywane będzie w uzgodnieniu i w interesie drugiej strony. Otrzymane od klienta ostatecznego świadczenie stanowić będzie płatność wynikającą wprost z łączącego Wnioskodawcę i klienta ostatecznego stosunku zobowiązaniowego. Wypłata Wnioskodawcy kwoty w oparciu o stałą stawkę godzinową za każdą dodatkową godzinę oczekiwania na rozładunek ciężarówki, bądź kwotę jaką obciążany jest Wnioskodawca przez przewoźnika, które przewidziane są w umowach zawartych między Spółką a klientami ostatecznymi, nie nastąpi na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania w ogólności lub konkretnego uchybienia w zakresie sposobu wykonania zobowiązania.

Zatem koszt dodatkowego przestoju jakimi Spółka obciąża/będzie obciążać klienta ostatecznego należy traktować jako zapłatę za świadczenie wykonywane na rzecz drugiej strony, co wypełnia przesłankę uznania za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W przypadku pobieranej kwoty przez Wnioskodawcę wynikającej z zawartej umowy między Spółką a klientem, można wskazać konkretnego beneficjenta tej usługi – klienta ostatecznego, który w związku z opóźnieniem w rozładunku ciężarówek firm transportowych spowodowanych z jego winy ponosi dodatkowe koszty, a tym samym ma świadomość tolerowania przez Wnioskodawcę takich sytuacji. Spółka toleruje pewne zachowanie kontrahenta (opóźnienie w rozładunku towarów) za co dostaje konkretne wynagrodzenie określone w umowie.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać że w przedmiotowej sprawie spełniona zostanie przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności określonej w umowie a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że koszty dodatkowego przestoju jakimi Spółka obciąża/będzie obciążać klienta ostatecznego związane będą ze świadczeniem usługi, która to czynność w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe.

W odniesieniu do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych oraz wyroków Sądu należy zwrócić uwagę na fakt, że wydawane są one w indywidualnych sprawach i nie wiążą innych organów wydających interpretacje indywidualne w sprawach innych podatników, co jest zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających interpretacjom. Interpretacje powołane przez Wnioskodawcę na poparcie stanowiska, że koszty dodatkowego przestoju jakimi Spółka będzie obciążać klienta ostatecznego nie są świadczeniem podlegającym VAT rozstrzygają w odmiennych stanach faktycznych od stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku.

W interpretacji z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. ILPP4/443-11/12-4/BA na którą powoływał się Wnioskodawca rozstrzygnięciu podlegała sytuacja w której Wnioskodawca świadcząc usługi transportowe, nie mając podpisanej umowy ponosił szkodę w postaci utraconych potencjalnych zysków za postój w okresie obejmującym 10 dni do którego doszło z winy złej pogody i z tej przyczyny odbiorca przesunął odbiór elementów.

Przedmiotem zaś powołanego przez Wnioskodawcę wyroku Sądu z dnia 6 września 2013 r. sygn. I FSK 1315/12 było rozstrzygnięcie odnośnie opodatkowania odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Odnośnie zaś wyroków TSUE powołanych również przez Organ w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise oraz C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, należy zauważyć, że Organ jak najbardziej podziela stanowiska wyrażone w niniejszych sprawach, jednakże żadne z nich nie rozstrzygało w sprawie odnośnie kwestii opodatkowania kosztów dodatkowego przestoju z winy klienta ostatecznego.

Zatem interpretacje, oraz wyroki powołane przez Wnioskodawcę na poparcie własnego stanowiska rozstrzygają w odmiennych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych niż w przedmiotowej sprawie. Tym samym, z racji odmienności okoliczności występujących w powołanych przez Wnioskodawcę interpretacjach oraz wyrokach nie mogą one stanowić poparcia stanowiska Wnioskodawcy, zgodnie z którym koszty dodatkowego przestoju jakimi Spółka obciąża klienta ostatecznego nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania(art. 53 § 2 ww. ustawy).Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.