Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.225.2024.1.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-28
Teza: Możliwości zastosowania zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy w przypadku zawarcia z żoną umowy darowizny prawa majątkowego w postaci zwolnienia z długu.
Słowa kluczowe: dług-zwolnienie z długu; kredyt; rodzina; umowa-umowa darowizny
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych przez członków najbliższej rodziny-Warunki zwolnienia
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4a-ust. 1 -pkt 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 23 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków
    podatkowych zawarcia umowy darowizny prawa majątkowego w postaci zwolnienia z
    długu. Treść wniosku jest następująca:

    Opis stanu faktycznego
    W dniu 19 kwietnia 2021 r. podatnik (Wnioskodawca) zawarł umowę o kredyt hipoteczny
    w wysokości 495 tyś. zł na zakup budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Kredyt
    zaciągnął solidarnie razem ze swoją partnerką. Zakup ww. budynku nastąpił do majątku
    wspólnego podatnika i partnerki. Obecnie podatnik jest już w związku małżeńskim z ww.
    partnerką.
    Żona podatnika, z którą zaciągał kredyt hipoteczny na zakup domu uzyskała środki ze
    sprzedaży prywatnego mieszkania nabytego przed zawarciem związku małżeńskiego i w
    roku 2025 zamierza wykorzystać środki uzyskane z ww. sprzedaży lokalu na spłatę
    wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego na zakup budynku mieszkalnego
    jednorodzinnego.
    Ponieważ kredyt jest zaciągnięty wspólnie to 50% jego wysokości przypada na podatnika a
    50% na jego obecną żonę. Jednakże żona zamierza spłacić całość kredytu. Zatem w
    wysokości 50% spłaconego kredytu powstaje dług u podatnika w stosunku do żony. Żona
    zamierza zawrzeć odrębną umowę darowizny, na podstawie której daruje małżonkowi
    powstały dług.

## Pytanie

Czy podatnik zgłaszając w ciągu sześciu miesięcy darowanie długu na podstawie umowy
    zawartej z małżonką dotyczącą darowania 50% wartości spłaconego kredytu, który
    zaciągnęła solidarnie z podatnikiem na zakup budynku mieszkalnego jednorodzinnego
    będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania w podatku od spadków i darowizn?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z komentarzem do ustawy o podatku od spadków i
    darowizn autorstwa Grzegorza Borkowskiego, „przedmiot darowizny mogą stanowić
    pieniądze, nieruchomości, rzeczy ruchome, a także zbywalne prawa majątkowe (np.
    użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe, prawa wynikające z autorstwa,
    patentów, wynalazku, prawa nabyte w drodze spadku). Darowizną jest również przelew
    wierzytelności oraz zwolnienie z długu, a także przejęcie długu”.
    Zdaniem Wnioskodawcy, będzie on korzystał ze zwolnienia od podatku od spadków i
    darowizn, gdyż zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., uzyska przez zawarcie umowy
    darowizny zwalniające go z długu przysporzenie od swojej żony, a jednocześnie dopełni
    obowiązku terminowego zgłoszenia tej umowy do urzędu skarbowego.
    Stanowisko podatnika jest zgodne z ze stanowiskiem zawartym w piśmie Ministerstwa
    Finansów z dnia 29 czerwca 2010 r. PL/LM/834/38/CHI/2010/146: „Sumując powyższe
    należy stwierdzić, iż przedstawione w zdarzeniu przyszłym nabycie prawa majątkowego
    tytułem darowizny, której wynikiem jest zwolnienie z długu obdarowanego, będzie
    podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Jeżeli podatnik spełni
    warunki określone w art. 4a ust. 1 u.p.s.d., będzie zwolniony z obowiązku zapłaty tego
    podatku.”.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):
    Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez
    osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
    lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem
    darowizny i polecenia darczyńcy.

    Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna”. Z tego
    względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
    Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
    Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz
    obdarowanego kosztem swego majątku.
    Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego
    kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku
    obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach
    dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po
    stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.
    Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do
    jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
    W wyniku zawarcia umowy darowizny może dochodzić do określonych zmian w położeniu
    prawno-majątkowym darczyńcy i obdarowanego. Przedmiotem darowizny mogą bowiem
    strony uczynić wszelkie postacie zwolnienia obdarowanego od określonych zobowiązań.
    Może to nastąpić np. w drodze zrzeczenia się przez darczyńcę wierzytelności, jaka służyła
    mu w stosunku do obdarowanego.
    Jak stanowi art. 890 § 1 ww. Kodeksu:
    Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
    umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone
    świadczenie zostało spełnione.
    Z wniosku wynika, że dotyczy on darowizny długu.
    Zgodnie natomiast z art. 508 ww. Kodeksu:
    Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie
    przyjmuje.
    Oznacza to, że zwolnienie z długu jest czynnością dwustronną o charakterze
    rozporządzającym, zawartą między wierzycielem, a dłużnikiem. Najczęstszą przyczyną
    nieodpłatnego zwolnienia z długu jest causa donandi. W tych przypadkach zwolnienie z
    długu zostaje dokonane przez zawarcie umowy darowizny uregulowanej w przepisach art.
    888 Kodeksu cywilnego. Zaznaczyć przy tym należy, że nie każde nieodpłatne zwolnienie z
    długu będzie dokonane na podstawie umowy darowizny. Zakwalifikowanie czynności
    nieodpłatnego zwolnienia z długu do konkretnego rodzaju umowy zależy od
    szczegółowego stanu faktycznego i postanowień tej umowy. Może być ono bowiem
    uzależnione od spełnienia określonych przesłanek lub stanowić część szerszego
    porozumienia lub ugody.
    Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
    Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia
    przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez
    zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli
    ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń
    obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
    Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od
    spadków i darowizn.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ww. ustawy:

    Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
    majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba
    zaliczona do I grupy podatkowej.
    Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje
    więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych
    dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego
    samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat
    poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i
    praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio
    nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie
    podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są
    w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej
    okresie.
    Jak wynika z art. 14 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest
    nabywca.
    Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
    osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia,
    synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    W myśl natomiast art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka,
    zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
      1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
        urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
        podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w
        przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia
        uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z
        zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
      2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy
        są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego
        dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w
        okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt
        1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy
        nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
        oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Stosownie do art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
      1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego
        dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło
        ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty
        określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
      2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w
        tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    Jak wynika zatem z wyżej powołanych przepisów prawa nabycie w drodze darowizny
    rzeczy lub praw majątkowych powyżej kwoty 36.120 zł, przez osoby wymienione w art. 4a
    ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest zwolnione z podatku od spadków i

    darowizn, jeżeli zostaną spełnione warunki wymienione w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o
    podatku od spadków i darowizn i dodatkowo w pkt 2 tego przepisu, jeżeli przedmiotem
    nabycia są środki pieniężne.
    Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Pana żona spłaci cały kredyt,
    który przed ślubem zaciągnęli Państwo solidarnie. Powstanie u Pana dług w stosunku do
    żony w wysokości 50% spłaconego kredytu. Pana żona zamierza zawrzeć z Panem umowę
    darowizny, na podstawie której daruje Panu powstały dług.
    Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że skoro zawrze Pan z żoną umowę
    darowizny, to po Pana stronie dojdzie do nabycia prawa majątkowego (zwolnienia z długu)
    tytułem darowizny, na postawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i
    darowizn. Jednocześnie będzie Pan mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i
    darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ww. ustawy.
    Jednakże, jeżeli umowa darowizny nie zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, to
    będzie Pan zobowiązany do zgłoszenia tego nabycia naczelnikowi urzędu skarbowego,
    stosownie do treści art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
    Natomiast w związku z faktem, że w przedmiotowej sprawie nie dojdzie do darowizny
    środków pieniężnych, tylko prawa majątkowego w postaci zwolnienia z długu, to dla celów
    skorzystania ze zwolnienia nie wystąpi po Pana stronie obowiązek udokumentowania
    nabycia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
    1) z zastosowaniem art. 119a;
    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
    dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.