Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-898/14-2/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-10-16
Teza: zwolnienie z podatku usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów
Słowa kluczowe: kredyt; usługi-usługi finansowe; usługi-usługi pośrednictwa; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 249, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 4 sierpnia 2014 r. (data wpływu 6 sierpnia 2014 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 sierpnia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Sp. z o.o. \[dalej: Spółka lub Wnioskodawca\] prowadzi sprzedaż towarów i usług w sieci sklepów R. zlokalizowanych na terenie całego kraju oraz za pomocą serwisów internetowych. Spółka oferuje swoim klientom możliwość zapłaty za zakupy w formie ratalnej poprzez zawarcie umowy pożyczki.

Spółka zawarła z bankiem \[dalej: Bank\] umowę, której przedmiotem jest określenie zasad i warunków współpracy pomiędzy Spółką i Bankiem w zakresie wykonywania przez Wnioskodawcę, w imieniu i na rzecz Banku, pośrednictwa finansowego polegającego na zawieraniu w sklepach Wnioskodawcy umów kredytu ratalnego i pożyczki gotówkowej (kredytu gotówkowego) z opcją ubezpieczenia lub bez opcji ubezpieczenia \[dalej: Umowa\]. Umowa nie obejmuje powierzenia wykonywania czynności z zakresu pośrednictwa ubezpieczeniowego.

Zgodnie z postanowieniami Umowy, Spółka w zakresie określonym w Umowie działa jako pośrednik finansowy, pod własną firmą i na podstawie udzielonego pełnomocnictwa i umocowana jest do zawierania umów kredytów ratalnych i pożyczek gotówkowych w imieniu i na rzecz Banku. Wnioskodawca może udzielać pełnomocnictw substytucyjnych swoim pracownikom.

Celem zawarcia Umowy jest umożliwienie klientom Spółki finansowania kredytem ratalnym zakupów towarów znajdujących się w aktualnej ofercie handlowej Wnioskodawcy. Klienci zainteresowani takim sposobem finansowania dokonywanych zakupów mogą więc zaciągnąć za pośrednictwem Spółki, działającej jako pośrednik w imieniu i na rzecz Banku, kredyty oraz pożyczki gotówkowe.

Na podstawie Umowy Spółką, działając jako pośrednik, jest w szczególności uprawniona i zobowiązana do:

*   udzielania klientom informacji o warunkach i zasadach udzielania i spłacania w Banku kredytów/pożyczek zaciągniętych za pośrednictwem Wnioskodawcy,

*   udostępniania klientom druków niezbędnych do zawarcia umowy kredytu/pożyczki,

*   przyjmowania dokumentów składanych przez klientów,

*   weryfikowania dokumentów klientów pod kątem ich autentyczności,

*   potwierdzania zgodności podpisów i zgodności danych w sporządzanych umowach kredytu/pożyczki z danymi zawartymi w dokumentach stwierdzających tożsamość klientów, zawierania w imieniu i na rzecz Banku umów kredytu/pożyczki,

*   przyjmowania i składania w imieniu i na rzecz Banku oświadczeń w zakresie ustanawiania prawnych zabezpieczeń spłat kredytów/pożyczek,

*   stosowania przekazanych przez Bank procedur zawierających zasady udzielania kredytów ratalnych i pożyczek gotówkowych,

*   ustalania warunków finansowych dla kredytów/pożyczek finansowanych przez Bank oferowanych w sklepach Spółki,

*   wydzielenia i oznaczenia na terenie każdej swojej placówki miejsca przeznaczonego na udzielanie kredytów/pożyczek.

Natomiast Bank na podstawie Umowy jest zobowiązany w szczególności do:

*   oceny zdolności kredytowej kredytobiorców,

*   podejmowania decyzji o przyznaniu kredytów/pożyczek,

*   wypłaty na rzecz Spółki wynagrodzenia zgodnie z zasadami określonymi w Umowie,

*   przeszkolenia wyznaczonych pracowników Spółki,

*   przekazywania Spółce decyzji kredytowych w określonym czasie,

*   dołożenia starań, aby poziom akceptowalności był nie mniejszy niż X%,

*   udzielenia Spółce pełnomocnictwa z prawem udzielania dalszych pełnomocnictw do podpisywania w imieniu i na rzecz Banku umów kredytu/pożyczki i umów dotyczących prawnych zabezpieczeń spłaty kredytu/pożyczki,

*   dostarczania na własny koszt dokumentów związanych z udzielaniem kredytów/pożyczek w wersji papierowej,

*   odbioru zawartych umów kredytów/pożyczek.

Z tytułu zawarcia za pośrednictwem Wnioskodawcy umowy kredytu/pożyczki gotówkowej, Bank jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia w wysokości określonej wartości procentowej od każdej zawartej pożyczki brutto, obliczonego według wzorów zawartych w Umowie. Po upływie każdego okresu rozliczeniowego, Spółka wystawia Bankowi fakturę, na podstawie której wypłacone jest należne jej wynagrodzenie.

Ostatnio Wnioskodawca i Bank zawarli aneks do Umowy, który dotyczy określenia zasad współpracy w zakresie umożliwienia klientom Spółki sfinansowania za pomocą kredytu zakupów w sklepie internetowym Spółki \[dalej: Aneks\].

Przedmiotem Aneksu jest określenie zasad współpracy pomiędzy Bankiem a Spółką w zakresie wdrożenia i funkcjonowania procesu „Raty przez Internet” oraz wykonywania przez Spółkę w tym zakresie czynności pośrednictwa kredytowego na rzecz Banku.

Zasady współpracy Banku i Wnioskodawcy w odniesieniu do procesu „Raty przez Internet” w zakresie nieuregulowanym w Aneksie, a w szczególności dotyczące wynagrodzenia Spółki, będą w dalszym ciągu regulowane postanowieniami Umowy.

Zgodnie z postanowieniami Aneksu, klient dokonując zakupów w sklepie internetowym Spółki będzie miał możliwość wyboru formy płatności za dokonywane zakupy procesu „Raty przez Internet”. W czasie zakupów w sklepie internetowym Wnioskodawcy, klient ma możliwość zapoznania się z ofertą zakupów na „Raty przez Internet” finansowaną przez Bank. Proces „Raty przez Internet” umożliwia wnioskowanie o udzielenie kredytu oraz zawarcie umowy kredytu za pomocą środków porozumiewania się na odległość.

W przypadku wyboru przez klienta formy płatności „Raty przez Internet” wszystkie czynności wykonywane przez klienta w ramach procesowania zarówno zakupu towarów, jak i wniosku kredytowego, wykonywane są na stronie sklepu internetowego Spółki w ramach indywidualnego konta zakupowego klienta. Procesowanie wniosków i umów będzie odbywać się z wykorzystaniem systemu Spółki o nazwie Kredyt Line, który aktualnie obsługuje ten proces w sklepach Spółki na terenie całego kraju. Umowa kredytu jest w tym wypadku zawierana przez Internet.

Na podstawie Aneksu Spółka zobowiązuje się do następujących czynności w ramach procesu „Raty przez Internet”:

1.  zamieszczenia na stronie Sklepu internetowego:
    1.  informacji o procesie Rat przez Internet (opis procesu) o treści uzgodnione z Bankiem,
    2.  rozwiązania umożliwiającego wybór Rat przez Internet (kredytu bankowego) jako sposobu płatności,
    3.  formularza wniosku o kredyt umożliwiającego wprowadzenie danych niezbędnych do zawarcia Umowy kredytu,
    4.  Regulaminu Rat przez Internet (dalej Regulamin) wraz z oświadczeniem umożliwiającym jego akceptację,
    5.  Treści deklaracji ubezpieczeniowej i Ogólnych Warunków Ubezpieczenia wraz z polem wyboru (checkbox) umożliwiającym jej akceptację,
    6.  oświadczenia o zgodzie na skorzystanie z usługi szybkiego przelewu międzybankowego o treści wskazanej wraz z umożliwiającym jego akceptację wraz z rozwiązaniem umożliwiającym przekierowanie Klienta do serwisu B. S.A.,
    7.  formularza akceptacyjnego umożliwiającego potwierdzenie podpisania przez Klienta umowy kredytu poprzez dołączenie do treści oświadczenia woli danych identyfikujących Klienta tj. imienia i nazwiska, nr umowy kredytu oraz indywidualnego identyfikatora transakcji,
    8.  oświadczeń/zgód o treści wskazanej przez Bank wraz z polami wyboru (checkbox) lub przyciskami – umożliwiającymi Klientowi ich potwierdzenie,
    9.  informacji o administratorze danych osobowych,
2.  weryfikowania poprawności danych wprowadzanych przez Klienta w sposób automatyczny poprzez sprawdzenie czy w wymaganych polach znajdują się wartości liczbowe czy literowe, czy wprowadzane wartości mają wymaganą ilość i rodzaj znaków,
3.  przekazania utworzonych i utrwalonych w ramach procesu „Raty przez Internet” dokumentów do eArchiwum prowadzonego przez K. S.A. w sposób umożliwiający ich przechowywanie i zabezpieczenie zgodnie z właściwymi przepisami,
4.  przekazania Klientowi następujących informacji w sposób zapewniający, że dostęp do treści tych informacji będzie miał wyłącznie Klient:
    1.  o treści wstępnej decyzji kredytowej przekazanej przez Bank na stronie Sklepu internetowego oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres wskazany przez Klienta we wniosku o kredyt,
    2.  o konieczności złożenia zaświadczenia o uzyskiwanych dochodach o ile będzie ono wymagane – na stronie Sklepu internetowego,
    3.  arkusza informacyjnego EAI wraz z formularzem zawierającym informacje związane z asystą przedkontraktową o treści przekazanej przez Bank, projektu umowy kredytowej, umowy kredytowej,
    4.  numeru identyfikacyjnego transakcji otrzymanego od Banku – na adres poczty elektronicznej lub sms-em pod nr telefonu wskazany przez Klienta we wniosku,
    5.  informacji o treści decyzji kredytowej - na stronie Sklepu internetowego.
5.  zgromadzenia i przekazania do Banku danych w sposób zapewniający, że dostęp do tych danych będzie miał wyłącznie Bank;
    1.  wprowadzonych przez Klienta do wniosku o udzielenie kredytu w sposób ustalony w Umowie,
    2.  potwierdzających zaakceptowanie przez Klienta Regulaminu w sposób umożliwiający potwierdzenie tożsamości Klienta i daty złożenia oświadczenia o zaakceptowaniu Regulaminu,
    3.  potwierdzających przystąpienie przez Klienta do ubezpieczenia w sposób umożliwiający potwierdzenie tożsamości Klienta i daty złożenia oświadczenia o przystąpieniu do ubezpieczenia,
    4.  potwierdzających wyrażenie przez Klienta zgody na skorzystanie z usługi szybkiego przelewu międzybankowego w sposób umożliwiający potwierdzenie tożsamości Klienta i daty złożenia tego oświadczenia,
    5.  potwierdzających przekazanie Klientowi informacji, o których mowa w ust. 4 powyżej w sposób umożliwiający ustalenie daty poinformowania Klienta,
    6.  potwierdzających przekazanie danych, o których mowa w ust. 6 w sposób umożliwiający ustalenie zakresu i daty przekazanych danych,
    7.  potwierdzających złożenie przez Klienta oświadczeń wskazanych w pkt. l.h w sposób umożliwiający potwierdzenie tożsamości Klienta i daty złożenia tego oświadczenia,
    8.  potwierdzających przekazanie dokumentów do eArchiwum prowadzonego przez K. S.A. w sposób umożliwiający potwierdzenie daty i zakresu przekazanych danych.
6.  zgromadzenia i przekazania do B. S.A. danych w sposób zapewniający, że dostęp do tych danych będzie miała wyłącznie B. S.A.

Z kolei Bank w ramach procesu Raty przez Internet ma podjąć następujące działania:

*   Wydanie wstępnej i ostatecznej decyzji kredytowej i przekazania jej do Spółki w sposób określony w Umowie,

*   Poinformowanie Spółki o konieczności przedstawienia dokumentów potwierdzających dochody, o ile będą one konieczne,

*   Przekazanie Spółce danych niezbędnych do sporządzenia umowy kredytu, w sposób określony w Umowie,

*   Przeprowadzenie identyfikacji Klienta i przekazania Spółce informacji o jej wyniku (identyfikacja pozytywna/negatywna),

*   Przekazanie Spółce identyfikatora transakcji w celu przekazania go Klientowi,

*   Umożliwienie Spółce zamieszczenia umowy na platformie eArchiwum poprzez zawarcie umowy z K. S.A.

Proces zawarcia z klientem umowy kredytowej przedstawia się następująco:

*   Klient wypełnia Wniosek za pośrednictwem Sklepu internetowego,

*   Klient akceptuje Regulamin poprzez zaznaczenie odpowiedniego pola wyboru,

*   brak zaakceptowania Regulaminu uniemożliwia dalsze procesowanie wniosku o kredyt w procesie Rat przez Internet,

*   Klient przed złożeniem wniosku może złożyć oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych,

*   Klient otrzymuje informację o treści wstępnej decyzji kredytowej na stronie Sklepu internetowego oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres wskazany we Wniosku,

*   w przypadku konieczności przedstawienia przez Klienta zaświadczenia o dochodach Klient otrzymuje instrukcje dotyczące dalszego postępowania,

*   podczas składania wniosku Klient ma możliwość złożenia wniosku o przystąpienie do ubezpieczenia, złożenie wniosku o przystąpienie do ubezpieczenia oraz akceptacja Warunków Ubezpieczenia dokonywana jest poprzez zaznaczenie odpowiedniego pola wyboru (checkbox) znajdującego się przy deklaracji przystąpienia do ubezpieczenia,

*   przypadku wstępnej pozytywnej decyzji kredytowej Klient otrzymuje na stronie Sklepu internetowego projekt Umowy kredytu wraz z EAI, Informacja o zamieszczeniu na stronie Sklepu internetowego projektu Umowy kredytu i EAI przesyłana jest do Klienta na wskazany we Wniosku adres poczty elektronicznej,

*   Klient wyraża zgodę na stronie Sklepu internetowego na skorzystanie z usługi szybkiego przelewu międzybankowego poprzez zaznaczenie odpowiedniego pola wyboru (checkbox) przy oświadczeniu o zgodzie na skorzystanie z tej usługi przed przekierowaniem go do serwisu,

*   Klient po udostępnieniu na stronie Sklepu internetowego projektu Umowy kredytu wraz EAI oraz po wyrażeniu zgody na skorzystanie z usługi B. C. jest przekierowywany do serwisu za pośrednictwem którego wykonuje przelew identyfikacyjny,

*   po weryfikacji danych w przelewie Bank dokonuje weryfikacji tożsamości Klienta oraz ostatecznej oceny zdolności kredytowej,

*   jeżeli w ocenie Banku Klient posiada zdolność kredytową i jego tożsamość została zweryfikowana pozytywnie: Bank za pośrednictwem Spółki przesyła do Klienta Umowę kredytu poprzez jej zamieszczenie na stronie Sklepu internetowego i przesłanie jej do Klienta na adres poczty elektronicznej wskazany we Wniosku,

*   jeżeli w ocenie Banku Klient nie posiada zdolności kredytowej lub dane Klienta zostały zweryfikowane negatywnie, Bank wydaje negatywną decyzję kredytową, o czym powiadamia Klienta na stronie Sklepu internetowego oraz na podany we Wniosku adres poczty elektronicznej,

*   w przypadku pozytywnej weryfikacji tożsamości oraz ostatecznej oceny zdolności kredytowej, Klientowi udostępniana jest na stronie Sklepu internetowego Umowa kredytu oraz Warunki Ubezpieczenia (jeśli Klient przystąpił do ubezpieczenia),

*   informacja o zamieszczeniu na stronie Sklepu internetowego Umowy kredytu przesyłana jest do Klienta na wskazany we Wniosku adres poczty elektronicznej,

*   Klient po zapoznaniu się z Umową kredytu oraz Warunkami Ubezpieczenia (jeśli Klient przystąpił do ubezpieczenia) i po zaakceptowaniu ich treści wprowadza do Formularza akceptacyjnego dane identyfikujące zgodnie z Regulaminem i przesyła całość do Spółki poprzez wciśnięcie przycisku Wyślij, przy formularzu informacyjnym powinno zostać zamieszczone oświadczenie o zawarciu umowy kredytu,

*   Bank weryfikuje poprawność danych identyfikujących,

*   w przypadku prawidłowego podpisania Umowy kredytu przez Klienta, w sposób określony powyżej, Umowa kredytu zostaje podpisana bezpiecznym podpisem elektronicznym opatrzonym kwalifikowanym certyfikatem za Bank przez Spółkę na podstawie udzielonego pełnomocnictwa,

*   Spółka informuje Klienta o podpisaniu umowy za Bank oraz o jej umieszczeniu w eArchiwum na podany we Wniosku adres poczty elektronicznej,

*   Spółka umieszcza umowę na platformie eArchiwum o czym informuje klienta.

Wartość umów kredytów w ramach procesu „Raty przez Internet”, do zawarcia których doszło on-line w związku z dokonaniem przez klientów zakupów w sklepie internetowym Spółki, jest uwzględniana przy kalkulacji wynagrodzenia należnego Spółce za dany okres rozliczeniowy z tytułu świadczenia usług pośrednictwa na rzecz Banku.

Przedmiotem niniejszego wniosku są usługi, które Wnioskodawca świadczy na rzecz Banku w zakresie pośrednictwa w zawieraniu umów kredytów w celu sfinansowania zakupów dokonywanych w sklepie internetowym Spółki w ramach opisanego powyżej procesu „Raty przez Internet”.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy opisane we wniosku usługi pośrednictwa w zawieraniu umów kredytów świadczone na rzecz Banku, mające na celu sfinansowanie zakupów klientów w sklepie internetowym w ramach procesu „Raty przez Internet”, podlegają zwolnieniu z VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, świadczone przez nią na rzecz Banku usługi pośrednictwa w zawieraniu umów kredytów, mające na celu sfinansowanie zakupów klientów w sklepie internetowym w ramach procesu „Raty przez Internet”, podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, jako usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych.

Uzasadnienie:

Zakres zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT

W opinii Spółki, w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego, czynności Spółki nie polegają na udzielaniu kredytów lub pożyczek pieniężnych, ponieważ kredyty nie są udzielane klientom ze środków finansowych Wnioskodawcy, Spółka nie podejmuje decyzji co do ich udzielenia oraz nie jest stroną umów kredytu/pożyczki. Umowy kredytu/pożyczki są zawierane pomiędzy klientem a Bankiem - zarówno gdy są zawierane w sklepach stacjonarnych Spółki, jak i w sytuacjach skorzystania przez klienta z procesu „Raty przez Internet” przy zakupie towarów w sklepie internetowym Spółki.

Zarówno czynności które Wnioskodawca wykonuje w ramach pośrednictwa w udzielaniu kredytów/pożyczek w sklepach stacjonarnych, jak również czynności, które wykonuje w związku z pośrednictwem w zawieraniu umów kredytów on-line stanowią „usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych” w rozumieniu zacytowanego przepisu.

Ustawa o VAT nie zawiera definicji usług pośrednictwa. Można się w tym zakresie posiłkować definicją językową tego pojęcia.

Według Słownika Języka Polskiego PWN (http://sjp.pwn.pl/szukaj/pośrednictwo) przez pośrednictwo rozumie się „działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy”.

Przede wszystkim jednak, ze względu na fakt zharmonizowania podatku VAT w ramach prawodawstwa UE należy w tej sytuacji posiłkować się orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej \[dalej: TSUE lub Trybunał\] wypracowanym na gruncie regulacji unijnych, w szczególności art. 135 ust. 1 lit. a dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 347, s. 1 ze zm.) \[dalej: dyrektywa VAT\]. Zgodnie z tym przepisem, państwa członkowskie zwalniają z opodatkowania VAT „udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę”.

Odnosząc się do wykładni art. 135 dyrektywy VAT (oraz obowiązującego do 31 grudnia 2006 r. i zawierającego analogiczne regulacje art. 13 Szóstej Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. nr 77/388/EEC w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, Dz. Urz. UE L nr 145, s. 1 ze zm.) Trybunał podkreślał wielokrotnie, że określenia i zwroty użyte w dyrektywie VAT do określenia zwolnień podatkowych są autonomicznymi pojęciami prawa UE, w związku z czym powinny być co do zasady interpretowane w sposób jednolity, pozwalający uniknąć rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich (por. np. wyrok TSUE z 7 marca 2013 r. w sprawie C-424/11 Wheels Common Investment Fund Trustees Ltd.). Jednym z takich pojęć jest istotne dla niniejszej sprawy „pośrednictwo kredytowe”, które było przedmiotem analizy w orzeczeniach TSUE.

W wyroku w sprawie C-2/95 SDC Trybunał podkreślił, że zastosowanie zwolnienia dla usług pośrednictwa kredytowego nie jest uzależnione od tego, czy usługa była wykonana przez instytucję, która wstępuje w prawny związek z końcowym odbiorcą. Fakt, że transakcja podlegająca tym przepisom jest wykonana przez stronę trzecią, ale z punktu widzenia końcowego odbiorcy wydaje się być usługą wykonaną przez bank, nie wyklucza objęcia jej zwolnieniem. Z kolei w wyroku w sprawie C- 235/00 CSC Financial Services TSUE uznał, że pośrednictwo kredytowe „obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy dotyczącej produktu finansowego i której działalność różni się od typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów. W istocie pośrednictwo stanowi usługę świadczoną na rzecz strony umowy, za którą wypłaca ona wynagrodzenie jako za odrębną działalność pośrednictwa. W tym kontekście celem takiej działalności jest uczynić wszystko co niezbędne, by dwie strony zawarły umowę, przy czym pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy”.

Natomiast w wyroku w sprawie C-453/05 Volker Ludwig Trybunał wyraził opinię, iż „działalność pośrednictwa stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy”. Co więcej, zdaniem TSUE, „działalność pośrednictwa może się ograniczać do wskazywania stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy”.

Z powołanego powyżej orzecznictwa TSUE wynika, że istotą pośrednictwa w zakresie usług finansowych jest kojarzenie kontrahentów transakcji finansowych przez podmiot trzeci, który nie musi być stroną umowy o świadczenie usług finansowych (kredytu, pożyczki). Pośrednik może zarówno sam zawierać umowę z klientem, jak też ograniczać się do nakłaniania ich do zawarcia tych umów z innym podmiotem. Działania pośrednika powinny być skierowane jednak zawsze na doprowadzenie do zawarcia umowy, a liczba/wartość zawartych umów powinna mieć wpływ na wysokość jego wynagrodzenia.

Usługi Spółki świadczone na rzecz Banku

Odnosząc powyższe uwagi do opisu stanu faktycznego, nie budzi wątpliwości, że wykonywane przez Spółkę na podstawie Umowy czynności w zakresie stałego pośrednictwa w zawieraniu w imieniu i na rzecz Banku umów kredytów/pożyczek w sklepach stacjonarnych Wnioskodawcy stanowią usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek pieniężnych, które podlegają zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Umowa została nazwana umową agencyjną i wprost wskazuje, że zawierając umowy kredytu w imieniu i na rzecz Banku, Spółka działa w charakterze agenta Banku. Zobowiązanie takie, jak wynika z przepisów prawa cywilnego, jest elementem charakterystycznym umowy agencyjnej, która jest jednym z przykładów umów regulujących stałe pośrednictwo handlowe. Jak wynika z art. 758 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 121, przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu.

Celem zawarcia Umowy jest umożliwienie klientom Spółki finansowania kredytem ratalnym zakupów towarów znajdujących się w aktualnej ofercie handlowej Wnioskodawcy. Dzięki działaniom Spółki, realizowanym przez jej upoważnionych pracowników, dochodzi do zawarcia umowy kredytu/pożyczki bezpośrednio między klientem Spółki a Bankiem. Można więc stwierdzić, że celem działania Spółki, zarówno ze względu na zapisy zawarte w Umowie, jak i na korzyści wynikające z ich realizacji, przejawiające się w wysokości otrzymywanego wynagrodzenia, jest dążenie do zawarcia umów kredytów i to w jak największej liczbie/wartości, gdyż mają one wpływ na wysokość należnego Wnioskodawcy wynagrodzenia.

Zakres czynności powierzonych Spółce na podstawie Umowy świadczy o kwalifikacji usług Spółki jako pośrednictwa. Czynności te obejmują m. in. informowanie klientów o warunkach udzielania i spłacania kredytów/pożyczek, przekazywanie klientom projektu umowy i formularza informacyjnego, przyjmowanie dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy kredytu/pożyczki, wydzielenia i oznaczenia na terenie każdej swojej placówki miejsca przeznaczonego na udzielania kredytów/pożyczek oraz zawieranie umów w imieniu i na rzecz Banku. Czynności te, zdaniem Spółki nie mają jedynie charakteru techniczno- administracyjnego, ale rozpatrywane jako całość stanowią usługę pośrednictwa finansowego podlegającą zwolnieniu z VAT.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, obecnie na podstawie podpisanego Aneksu następuje rozszerzenie zakresu Umowy z Bankiem o usługi pośrednictwa związane z finansowaniem zakupu przez klienta towarów w sklepie internetowym Spółki w ramach procesu „Raty przez Internet”. Proces udzielenia kredytu będzie przebiegał zgodnie z przedstawioną powyżej procedurą. Wnioskodawca jest zdania, że brak jest podstaw, aby świadczone przez nią usługi pośrednictwa umożliwiające klientom jej sklepu internetowego sfinansowanie: kredytem zakupów w ramach procesu „Raty przez Internet” traktować na gruncie podatku VAT inaczej niż usługi pośrednictwa świadczone w sklepach stacjonarnych. Również bowiem w tym wypadku Spółka pełni funkcje pośrednika kredytowego na rzecz Banku, a jej działania zmierzają do zawarcia umowy kredytu między klientem a Bankiem, a liczba i wartość zawartych umów ma wpływ na wysokość jej wynagrodzenia. Nie ma w tym kontekście znaczenia forma zaangażowania Spółki w doprowadzenie do zawarcia umowy kredytowej – poprzez jej system informatyczny zamiast poprzez bezpośredni kontakt z klientem i przekazywanie odpowiednich dokumentów w formie papierowej. W istocie czynności Wnioskodawcy są analogiczne w obu przypadkach i doprowadzają do tego samego efektu w postaci udzielenia przez Bank kredytu/pożyczki klientowi Spółki. Również w tym wypadku czynności Spółki wykonywane w ramach procedury udzielenia kredytu w systemie on-line stanowią więc usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów, zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

W kontekście świadczenia usług pośrednictwa przy wykorzystaniu serwisów internetowych należy podkreślić, że we wspomnianym już wyroku TSUE w sprawie C-2/95 SDC, podkreślono, że przepisy Dyrektywy VAT nie ograniczają możliwości zastosowania zwolnienia z VAT do czynności związanej z udzielaniem kredytów i pośrednictwem kredytowym „całkowicie lub częściowo wykonanych za pomocą środków elektronicznych lub techniką manualną”.

Czynności wykonywane z wykorzystaniem internetowych platform transakcyjnych mogą nosić cechy typowe dla usług pośrednictwa, które zostały przedstawione w orzecznictwie TSUE, np. w wyroku w sprawie C-453/05 Volker Ludwig. Skoro Trybunał podkreślił, że podstawą klasyfikacji danej czynności do grupy usług finansowych zwolnionych z VAT ma być charakter świadczeń wykonujących je podmiotów, to należy uznać, że usługi pośrednictwa finansowego nie tracą swojego charakteru w zależności od metod, mechanizmów czy środków, za pomocą których są świadczone.

Dlatego też Wnioskodawca uważa, że ponieważ w wyniku świadczenia przez niego usług pośrednictwa na podstawie Aneksu za pośrednictwem systemu informatycznego Spółki, w którym obsługiwany jest sklep internetowy oraz systemu Spółki o nazwie Kredyt Line, dochodzi do skojarzenia klienta z instytucją finansową, przekazywania odpowiednich informacji i danych niezbędnych do zawarcia umowy kredytowej, a także dzięki zaangażowaniu Spółki dochodzi do samego zawarcia umów między klientami a Bankiem, zasadne jest zastosowanie zwolnienia z VAT do usług Spółki. Jak bowiem wskazano w opisie procesu zawierania umowy kredytowej, zostanie ona podpisana bezpiecznym podpisem elektronicznym opatrzonym kwalifikowanym certyfikatem przez Wnioskodawcę w imieniu Banku na podstawie udzielonego pełnomocnictwa.

Głównym celem świadczenia przedmiotowych usług przez Spółkę jest doprowadzenie do zawarcia umowy między klientem a Bankiem, a wartość i liczba zawartych umów ma wpływ na wysokość wynagrodzenia Wnioskodawcy z tego tytułu. Taka forma ustalenia wynagrodzenia - prowizja, jest formą typową dla umów związanych z pośrednictwem.

Zdaniem Wnioskodawcy, wykonywane przez niego czynności w razie wyboru przez klienta opcji procesu „Raty przez Internet” nie mają charakteru czynności wyłącznie w zakresie udostępniania informacji stronom transakcji finansowej. W szczególności, usługi Wnioskodawcy nie mogą być uznane za usługi promocyjne i marketingowe. Nie polegają one bowiem na promowaniu możliwości uzyskania kredytu, ani też np. na zamieszczeniu banerów reklamowych na stronie sklepu internetowego Spółki. Usługi Wnioskodawcy obejmują czynności umożliwiające klientowi zapoznanie się z ofertą Banku, ale również poprzez zapłatę za pośrednictwem procesu „Raty przez Internet”, wypełnienie w systemie wniosku kredytowego (na podstawie danych zaczerpniętych z indywidualnego konta w sklepie internetowym), weryfikację przez Spółkę danych, przekazanie danych do Banku, uzyskanie i przekazanie klientowi wstępnej decyzji kredytowej, dokonanie przez klienta przelewu weryfikacyjnego, a także akceptację i w efekcie podpisanie samej umowy kredytowej podpisem elektronicznym przez Spółkę w imieniu Banku na podstawie udzielonego pełnomocnictwa - czyli dokonanie wszystkich wymaganych czynności niezbędnych do zawarcia umowy kredytu z Bankiem. Spółka dodatkowo zobowiązana jest do przekazania dokumentacji związanej z zawartą umową kredytową na platformę eArchiwum w celu archiwizacji.

Zdaniem Spółki, świadczone przez nią usługi nie ograniczają się również do świadczenia usług hostingowych, czyli udostępnienia miejsca na stronie internetowej. Dzięki działaniom Wnioskodawcy i udostępnionym przez niego narzędziom technicznym Bank ma możliwość nie tylko korzystania z przestrzeni na stronie internetowej Wnioskodawcy w celu przedstawienia swojej oferty kredytów związanych z finansowaniem zakupów potencjalnym klientom, ale Spółka doprowadza do nawiązania kontaktu między klientem i Bankiem, a w rezultacie do zawarcia umowy i udzielenia kredytu.

Stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym jego usługi świadczone za pośrednictwem strony internetowej w związku z udzielanymi przez Bank pożyczkami w procesie „Raty przez internet” podlegają zwolnieniu z VAT znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych. Pogląd taki został wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 922/12 oraz I FSK 923/12. W orzeczeniach tych Sąd potwierdził możliwość, zastosowania zwolnienia z VAT w sytuacji, gdy na podstawie umowy podatnik zobowiązuje się do pozyskania za pośrednictwem własnej strony internetowej klientów dla instytucji finansowych, jeśli na tej stronie umieszczone są informacje o oferowanych produktach finansowych oraz za jej pośrednictwem klient może wypełnić wniosek o nabycie takiego produktu i zawarcie umowy z instytucją finansową.

Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanych wyrokach uznał, że;

„Celem świadczonych przez skarżącą usług jest skojarzenie dwóch stron i doprowadzenie do zawarcia umowy między użytkownikiem a instytucją Finansową. Skoro bowiem użytkownik po zapoznaniu się z przedstawioną przez skarżącą ofertą instytucji finansowych może wybrać odpowiedni dla niego produkt i go zakupić lub zgłosić zainteresowanie nim, to stworzona zostaje możliwość nawiązania kontaktu z instytucją finansową i nabycia jej produktu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takim działaniem spółka spełnia wynikający z powołanych wyżej orzeczeń TSUE warunek uczynienia wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sama spółka jako pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem uznać należy, że w przedstawionym stanie faktycznym spółka świadczy usługi pośrednictwa finansowego korzystające ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

W dobie nowoczesnych technik komunikacji możliwe jest świadczenie usług pośrednictwa w nabywaniu szeroko rozumianych usług finansowych (ubezpieczeniowych i bankowych) przy wykorzystaniu sieci Internet i nowoczesnych narzędzi elektronicznych. Świadczone przez skarżącą usługi to nie tylko zamieszczanie linków o charakterze pasywnym - jak twierdzi organ podatkowy - lecz aktywne działania umożliwiające zapoznanie się z ofertą instytucji finansowych (ubezpieczeniowych i bankowych) i zawarcie umowy o nabycie ich produktów.

Świadczone za pomocą sieci Internet usługi polegające na prezentacji i możliwości zapoznania się z ofertą instytucji finansowych, a w przypadku zainteresowania produktem danej instytucji finansowej stworzenie użytkownikowi możliwości kontaktu z doradcą lub możliwości pobrania, wypełnienia i złożenia wniosku, a następnie zawarcia umowy i nabycia danego produktu finansowego, stanowią usługi pośrednictwa w świadczeniu usług finansowych określonych w art. 43 ust. 1 pkt 37-41 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.) zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT”.

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym we wniosku stanie faktycznym, aktywne zaangażowanie Spółki w proces udzielenia kredytu przez Bank z wykorzystaniem systemu informatycznego w procesie „Raty przez Internet” będzie większe niż w powyższej sprawie rozpatrywanej przez NSA, gdyż sprowadza się nie tylko do zamieszczania oferty Banku i wniosku kredytowego, lecz wszelkie czynności wykonywane przez klienta w związku z zawieraniem umowy kredytu będą dokonywane w systemie Spółki, skąd dane będą przekazywane do Banku oraz Krajowej Izby Rozliczeniowej, przy czym sama Spółka będzie zaangażowana również w weryfikację danych oraz przekazywanie danych i informacji między klientem i Bankiem. Wszelkie informacje i dokumenty klient będzie uzyskiwał wyłącznie za pośrednictwem systemu informatycznego Spółki.

Stanowisko zgodne z przedstawionym w powołanych wyrokach sądów wyraził również Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacjach indywidualnych wydanych 4 grudnia 2013 r., sygn. ILPP2/443-917/11/13-S/MN i ILPP2/443-917/11/13-S1/MN.

Również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził możliwość stosowania zwolnienia z VAT w analogicznej sytuacji w interpretacji indywidualnej z 12 listopada 2011 r., sygn. IPPP1/443-845/13-2/AP, w której zgodził się ze stanowiskiem podatnika, zgodnie z którym: „w sytuacji - gdy podatnik prowadzi portal internetowy zawierający narzędzia umożliwiające użytkownikom zawieranie umów z instytucjami finansowymi, to wynagrodzenie dla właściciela portalu za świadczone usługi stanowi wynagrodzenie za usługę pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek, zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.