Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP5/443-178/14-4/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-10-23
Teza: Zachowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji zaniechania inwestycji.
Słowa kluczowe: inwestycje-inwestycje zaniechane; odliczenia-prawo do odliczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, Spółdzielni Mieszkaniowej przedstawione we wniosku z dnia 14 lipca 2014 r. (data wpływu 18 lipca 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 8 października 2014 r. (data wpływu 13 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zachowania prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji zaniechania inwestycji – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 lipca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zachowania prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji zaniechania inwestycji. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 8 października 2014 r. o brakujący podpis drugiej osoby upoważnionej do reprezentowania Wnioskodawcy oraz doprecyzowanie opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółdzielnia Mieszkaniowa (dalej: Spółdzielnia) jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności jest m.in. budowa budynków mieszkalnych wielorodzinnych.

Na podstawie Uchwały Walnego Zgromadzenia Członków z dnia 21 czerwca 2012 r. dotyczącej budowy budynku mieszkalnego - wielorodzinnego wraz z garażami Spółdzielnia rozpoczęła przygotowania do budowy i poniosła częściowe nakłady odliczając podatek VAT. W 2014 r. Uchwałą Walne Zgromadzenie Członków uchyliło Uchwałę z dnia 21 czerwca 2012 r. dotyczącą budowy budynku wielorodzinnego. Koszty dotyczące ww. inwestycji zostały poniesione częściowo w 2012 r. i 2013 r.

W piśmie z dnia 8 października 2014 r., stanowiącym uzupełnienie do wniosku, Zainteresowany wskazał, że:

1.  Lokatorzy mieszkający w pobliżu miejsca, na którym miał być budowany budynek mieszkalny - wielorodzinny wyrazili sprzeciw dotyczący dalszego prowadzenia tej inwestycji (wcześniej Walne Zgromadzenie Członków w 2012 r. podjęło taką decyzję). W wyniku oprotestowania tej inwestycji Walne Zgromadzenie Członków w 2014 r. uchyliło wcześniej podjętą w 2012 r. uchwałę, co zobligowało Zarząd Spółdzielni do jej wykonania (zaprzestania dalszych działań inwestycyjnych).
2.  Towary i usługi nabyte w związku z realizacją inwestycji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego - wielorodzinnego wraz z garażami miały być wykorzystane do czynności opodatkowanych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy z chwilą podjęcia ostatecznej decyzji przez Walne Zgromadzenie Członków o zaniechaniu dalszej inwestycji Wnioskodawca zachowa prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupionych usług nabytych z przeznaczeniem do wykonywania czynności opodatkowanych, które w efekcie dalszych działań nie będą związane ze sprzedażą opodatkowaną z przyczyn od Spółdzielni niezależnych i nieznanych w momencie ponoszenia wydatków?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia stoi na stanowisku, że nie będzie zobowiązana do korekty odliczonego podatku VAT od nabytych usług do momentu podjęcia decyzji przez Walne Zgromadzenie Członków o zaniechaniu inwestycji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.

W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013 r. - kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

– z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Z kolei w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r., kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Zatem, w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Zatem w sytuacji, gdy podatnik dokonuje nabycia towarów i usług z zamiarem wykorzystania ich do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to - bez względu na to jakie faktycznie będą efekty tej działalności - należy uznać, że w momencie nabycia zakupione towary i usługi miały związek z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Powołany wyżej art. 86 ust. 1 ustawy, z którego wynika prawo do odliczenia podatku naliczonego stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisów wspólnotowych.

Szczegółowe zasady realizacji prawa do odliczenia podatku zawierają przepisy Tytułu X Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. serii L Nr 347 str. 1, z późn. zm.), dalej: Dyrektywa 2006/112/WE.

Zgodnie z art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE, jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić:

1.  VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika;
2.  VAT należnego od transakcji uznanych za dostawy towarów i świadczenie usług zgodnie z art. 18 lit. a) i art. 27;
3.  VAT należnego od wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) pkt (i);
4.  VAT należnego od transakcji uznanych za wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów zgodnie z art. 21 i 22;
5.  VAT należnego lub zapłaconego z tytułu importu towarów na terytorium tego państwa członkowskiego.

W tym miejscu należy podkreślić również, że Trybunał Sprawiedliwości UE wielokrotnie stwierdzał, że prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem że sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny.

Potwierdzeniem powyżej przedstawionej linii orzecznictwa jest m. in. wyrok TSUE w sprawie C-268/83 D. A. Rompelman i E. A. Rompelman-Van, z którego to wynika, że regulacja dotycząca odliczenia ma za cel całkowicie odciążyć podmiot podlegający opodatkowaniu VAT od podatku od wartości dodanej, który jest winien zapłacić w związku ze swoją działalnością gospodarczą. Wspólny system wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest całkowicie neutralne wobec każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że takie przedsiębiorstwo samo w sobie podlega opodatkowaniu VAT.

Na zasadę neutralności podatku od wartości dodanej powoływano się również w sprawach dotyczących przypadków, gdy z powodów niezależnych od podatnika, podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej, ale nabycie zostało dokonane z zamiarem takiego wykorzystania. Sytuacja tego rodzaju miała miejsce m.in. w przypadku spółki belgijskiej, która dokonała odliczenia podatku VAT związanego z robotami inwestycyjnymi przeprowadzonymi na nabytej przez firmę działce (sprawa Ghent Coal Terminal NV C-37/95). Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo do odliczenia zostaje zachowane.

Wyrażoną wyżej generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają w sposób technicznoprawny regulacje zawarte w art. 90 i art. 91 ustawy.

Przepisy zawarte w art. 90 ustawy regulują kwestię związaną z prawem do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy podatnik nabyte towary i usługi wykorzystuje zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Z tym, że przez „czynności w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego” należy rozumieć czynności zwolnione od podatku.

Z kolei przepisy zawarte w art. 91 ustawy - co do zasady - dotyczą sytuacji, gdy uprzednio odliczona kwota podatku naliczonego z różnych przyczyn musi zostać skorygowana lub przypadku, gdy podatek naliczony nie został odliczony, bo na moment realizacji prawa do odliczenia nabyty towar lub usługa nie miały służyć działalności opodatkowanej ale sytuacja ta uległa zmianie.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności Spółdzielnia jest m.in. budowa budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Na podstawie Uchwały Walnego Zgromadzenia Członków z dnia 21 czerwca 2012 r. dotyczącej budowy budynku mieszkalnego - wielorodzinnego wraz z garażami Spółdzielnia rozpoczęła przygotowania do budowy i poniosła częściowe nakłady odliczając podatek VAT. W 2014 r. kolejną Uchwałą Walne Zgromadzenie Członków uchyliło Uchwałę z dnia 21 czerwca 2012 r. dotyczącą budowy budynku wielorodzinnego. Koszty dotyczące ww. inwestycji zostały poniesione częściowo w 2012 r. i 2013 r. Inwestycja została zaniechana ponieważ lokatorzy mieszkający w pobliżu miejsca, na którym miał być budowany budynek mieszkalny - wielorodzinny wyrazili sprzeciw dotyczący dalszego prowadzenia tej inwestycji. W wyniku oprotestowania tej inwestycji Walne Zgromadzenie Członków w 2014 r. uchyliło wcześniej podjętą w 2012 r. uchwałę, co zobligowało Zarząd Spółdzielni do jej wykonania (zaprzestania dalszych działań inwestycyjnych). Towary i usługi nabyte w związku z realizacją inwestycji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego - wielorodzinnego wraz z garażami miały być wykorzystane do czynności opodatkowanych.

Na tle powyższego Spółdzielnia wniosła o potwierdzenie, że w związku z zaniechaniem inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego - wielorodzinnego wraz z garażami z przyczyn niezależnych od Wnioskodawcy i nieznanych w momencie ponoszenia wydatków, zachowa prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Odnosząc się do powyższych wątpliwości Wnioskodawcy jeszcze raz należy podkreślić, że dla określenia prawa do odliczenia, istotny jest zamiar z jakim dokonywany jest zakup towaru lub usługi w momencie nabycia.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca ponosząc ww. wydatki inwestycyjne korzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Spółdzielnia jest bowiem podatnikiem podatku od towarów i usług, a intencją Wnioskodawcy na moment ponoszenia nakładów było wykorzystanie inwestycji do wykonywania czynności opodatkowanych. Podjęcie decyzji o zaniechaniu rozpoczętej inwestycji - jak wskazał Wnioskodawca - wynikało z przyczyn od niego niezależnych i nieznanych w momencie ponoszenia nakładów (oprotestowania inwestycji przez mieszkańców).

Mając na uwadze powołane przepisy prawa, przedstawione okoliczności sprawy, a także orzecznictwo TSUE, należy stwierdzić, że Wnioskodawca zachowa prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z budową budynku mieszkalnego - wielorodzinnego z garażami. Powyższe wynika z faktu, że na moment ponoszenia nakładów na opisaną we wniosku inwestycję Spółdzielni przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, a zaniechanie inwestycji nastąpiło - jak wskazał Wnioskodawca - z przyczyn od Niego niezależnych i nieznanych mu w chwili ponoszenia wydatków. Zainteresowany nie jest zatem zobowiązany do dokonania korekty uprzednio odliczonego podatku VAT.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że stosownie do przepisu art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Należy zatem zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację tut. Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W szczególności na informacji, że zaniechanie inwestycji nastąpiło z przyczyn niezależnych od Wnioskodawcy i nieznanych mu w momencie ponoszenia nakładów. W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego stanu faktycznego, udzielona interpretacja straci zatem swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.