Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-940/13/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-12-09
Teza: w zakresie uznania, że nabycie nieruchomości na skutek zawarcia wskazanej we wniosku umowy dożywocia powoduje powstanie przychodu podatkowego
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; przychód-przychód z działalności gospodarczej; przychód-źródła przychodu; umowa-umowa dożywocia
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112 poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 11 września 2013 r. (data wpływu do tut. Biura 16 września 2013 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie konieczności uznania, że nabycie nieruchomości w drodze umowy o dożywocie, powoduje powstanie przychodu podatkowego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 września 2013 r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w konieczności uznania, że nabycie nieruchomości w drodze umowy o dożywocie, powoduje powstanie przychodu podatkowego.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie produkcji. Początkowo zarówno siedziba, jak i zakład produkcyjny mieściły się w nieruchomościach użytkowanych na podstawie umowy dzierżawy. Obecnie wszystkie budynki, które dotychczas używał na podstawie umowy dzierżawy, jak i grunty, a ponadto budynek mieszkalny, mieszczący się na tej samej działce (nie użytkowany przez Wnioskodawcę na potrzeby działalności gospodarczej) nabył od ich właściciela na podstawie umowy o dożywocie. W umowie o dożywocie określono wartość przedmiotu umowy (wartość zbytych nieruchomości) na 500.000 zł (nie wyodrębniono wartości poszczególnych obiektów budowlanych wchodzących w skład przedmiotu umowy) oraz wskazano że przeniesienie własności następuje w zamian za dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego, a świadczenia z tytułu dożywocia wykonywane będą z majątku osobistego nabywcy. Nie określono miesięcznej, ani łącznej wartości świadczeń zobowiązanego. Nabyte nieruchomości są obciążone hipoteką umowną o wartości 1.990.000 zł oraz kaucyjną 300.000 zł.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy nabycie nieruchomości w drodze umowy o dożywocie, będzie dla mnie generować przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej?

(pytanie oznaczone we wniosku Nr 1)

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie nieruchomości w drodze umowy o dożywocie nie będzie generować przychodu z działalności gospodarczej, ponieważ nabycie nastąpiło za odpłatnością, którą stanowią przyszłe świadczenia do których jest zobowiązany.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń, zgodnie z art. 11 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

W myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolniczej działalności gospodarczej), uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Stosownie natomiast do treści art. 14 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy, przychodem z działalności gospodarczej jest również, wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 125.

Jednocześnie ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć poprzez pojęcie „nieodpłatny”. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określają jedynie sposoby i kryteria ustalania wartości nabytych nieodpłatnie rzeczy (praw) albo nieodpłatnych świadczeń. Na gruncie języka polskiego „nieodpłatny” znaczy tyle co: „nie wymagający opłaty; taki, za który się nie płaci; bezpłatny” (Nowy Słownik Języka Polskiego, PWN, 2003 r.). Przez pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa wyżej należy zatem rozumieć te wszystkie zjawiska, których następstwem jest uzyskanie korzyści, kosztem innego podmiotu.

W świetle powyższego, uznać należy, iż dla celów podatkowych, przez nieodpłatne świadczenie rozumie się te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy. Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie produkcji. Początkowo zarówno siedziba, jak i zakład produkcyjny mieściły się w nieruchomościach użytkowanych na podstawie umowy dzierżawy. Obecnie wszystkie budynki, które dotychczas używał na podstawie umowy dzierżawy, jak i grunty, a ponadto budynek mieszkalny, mieszczący się na tej samej działce (nie użytkowany przez Wnioskodawcę w działalności gospodarczej) nabył od ich właściciela na podstawie umowy o dożywocie. W umowie o dożywocie określono wartość przedmiotu umowy (wartość zbytych nieruchomości) na 500.000 zł (nie wyodrębniono wartości poszczególnych obiektów budowlanych wchodzących w skład przedmiotu umowy) oraz wskazano, że przeniesienie własności następuje w zamian za dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego, a świadczenia z tytułu dożywocia wykonywane będą z majątku osobistego nabywcy. Nie określono miesięcznej, ani łącznej wartości świadczeń zobowiązanego.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

W myśl ogólnej reguły wyrażonej w art. 158 Kodeksu cywilnego, umowa o dożywocie, jako umowa przenosząca własność nieruchomości, musi być zawarta pod rygorem nieważności w formie aktu notarialnego.

Z treści cytowanego wyżej w art. 908 Kodeksu cywilnego wynika, że w zamian za świadczenie ze strony zbywcy (dożywotnika), którym jest przeniesienie własności nieruchomości, nabywca zobowiązuje się do dokonania świadczeń określonych w tym przepisie, przy czym ich wartość i okres, w którym mają być spełnione, w momencie zawierania umowy nie są znane. Zatem, umowa o dożywocie ma charakter umowy zobowiązującej, odpłatnej i wzajemnej.

Mając na względzie powołane wyżej przepisy oraz treść złożonego wniosku, stwierdzić należy, że dla Wnioskodawcy, jako nabywcy przedmiotowych nieruchomości ww. umowa o dożywocie, stanowi zobowiązanie do dokonywania na rzecz dożywotnika zawartych w tej umowie świadczeń i do czasu ewentualnego zbycia nabytych na jej podstawie nieruchomości, nie będzie generowała przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, nie będzie generować przychodu w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umowa o dożywocie, jak wskazano powyżej, jest umową odpłatną, co w konsekwencji oznacza, że nie może również generować przychodu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ww. ustawy.

Zatem nabycie przez Wnioskodawcę nieruchomości, o których mowa we wniosku, na wskutek zawarcia umowy o dożywocie nie spowoduje po Jego stronie powstania przychodu podatkowego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienić należy, iż w pozostałym zakresie będącym przedmiotem wniosku ORD-IN, tj. w zakresie pytań oznaczonych we wniosku Nr 2 – 5, wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.