Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4515-217/15/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-03-18
Teza: Czy Wnioskodawczyni będzie mogła skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn i nie płacić podatku z tytułu nabycia lokalu w drodze dziedziczenia?
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; nabycie; podatek-podatek od spadków i darowizn; ulga-ulga mieszkaniowa; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 14 grudnia 2015 r. (data wpływu do Biura – 22 grudnia 2015 r.), uzupełnionym 29 lutego 2016 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania ulgi podatkowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 grudnia 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania ulgi podatkowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 9 lutego 2016 r. wezwano Wnioskodawczynię o jego uzupełnienie.

Wniosek uzupełniono 29 lutego 2016 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Na podstawie testamentu Wnioskodawczyni otrzymała w drodze spadku mieszkanie (kawalerkę) o powierzchni 33 m2 położoną w miejscowości K. Spadkodawcą jest ciocia Wnioskodawczyni – siostra babci. Śmierć spadkodawcy nastąpiła 11 lutego 2009 r. Obecnie, poza ww. lokalem, Wnioskodawczyni nie posiada prawa do żadnej innej nieruchomości. Nie jest też najemcą nieruchomości. Mieszka w miejscowości U., w mieszkaniu, którego współwłaścicielem jest jej ojciec. W miejscowości U. również pracuje. Wnioskodawczyni zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, jako inżynier ochrony środowiska. Obecnie przeprowadzka Wnioskodawczyni do miejscowości K. nie wchodzi w grę, z uwagi na to, że jej centrum interesów życiowych (praca i rodzina) znajduje się w miejscowości U. W kwietniu Wnioskodawczyni spodziewa się dziecka i nie wyobraża sobie zamieszkania wraz z małym dzieckiem w odległym o kilkaset kilometrów mieście, w którym nie ma żadnej rodziny.

W miejscowości U., w związku z czekającymi Wnioskodawczynię zmianami życiowymi, może liczyć na pomoc bliskich. Natomiast zmiana miejsca zamieszkania wiązałaby się z wynajęciem opieki do dziecka, co znacznie pogorszyłoby jej warunki życiowe. Nabyte w spadku mieszkanie w miejscowości K. Wnioskodawczyni zamierza sprzedać, a uzyskane środki przeznaczyć na zakup udziałów w mieszkaniu w miejscowości U., nie później niż w okresie 6 miesięcy od sprzedaży mieszkania nabytego w drodze spadku.

Z uzupełnienia wniosku, które wpłynęło do Organu 29 lutego 2016 r. wynika, że Wnioskodawczyni nie złożyła zeznania podatkowego, w którym oświadcza, że posiada uprawnienia do ulgi, ponieważ nie została jeszcze przeprowadzona sprawa spadkowa u notariusza i nie posiada jeszcze aktu dziedziczenia. Wnioskodawczyni jest na etapie gromadzenia dokumentów potrzebnych do przeprowadzenia tej sprawy. W związku z powyższym nie została wydana decyzja przez Organ podatkowy, w której przyznano Wnioskodawczyni prawo do ulgi mieszkaniowej.

Po przeprowadzeniu sprawy spadkowej i otrzymaniu aktu dziedziczenia Wnioskodawczyni nie zamierza zamieszkać w nabytym przez nią lokalu. Mieszkanie nabyte w drodze spadku Wnioskodawczyni zamierza sprzedać nie później niż w okresie dwóch lat od dnia złożenia zeznania podatkowego.

Wnioskodawczyni nie jest najemcą mieszkania, w którym obecnie zamieszkuje i nie będzie najemcą ani właścicielem żadnego mieszkania na dzień otrzymania lokalu w spadku.

Wnioskodawczyni zauważa, że skierowana do Organu prośba o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczy zdarzenia przyszłego, sytuacji, która nastąpi po uprawomocnieniu się, na drodze notarialnej, testamentu, którego jest jedynym spadkobiercą.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni będzie mogła skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn i nie płacić podatku z tytułu nabycia lokalu w drodze dziedziczenia?

Wnioskodawczyni uważa, że spełni warunki do skorzystania z ulgi o której mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a co za tym idzie nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku z tytułu nabycia lokalu w drodze dziedziczenia, gdyż:

1.  nabyła lokal w drodze dziedziczenia od siostry babci (II grupa podatkowa);
2.  posiada obywatelstwo polskie,
3.  powierzchnia lokalu nie przekracza 110 m2 (lokal ma 33 m2 );
4.  nie jest właścicielem lub współwłaścicielem innej nieruchomości, nie posiada prawa do innej nieruchomości, nie jest najemcą innej nieruchomości;
5.  spełnia warunek wskazany w art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. b) – w nabytym w drodze dziedziczenia mieszkaniu co prawda nie będzie zamieszkiwać, jednakże zgodnie z art. 16 ust. 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn: „Warunek określony w ust. 2 pkt 5 lit. b) uważa się za spełniony również wtedy, gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.”

Wnioskodawczyni stwierdza, że tak jak wskazała w opisie zdarzenia przyszłego, zamierza sprzedać odziedziczone mieszkanie, a środki uzyskane ze sprzedaży przeznaczyć przed upływem dwóch lat na nabycie udziału w innym mieszkaniu.

Działanie Wnioskodawczyni jest podyktowane tym, że z uwagi na jej sytuację życiową opisaną powyżej w zdarzeniu przyszłym (zapewnienie odpowiednich warunków dla dziecka) obecnie nie może zamieszkać w odziedziczonym mieszkaniu. Tak jak wskazywała wcześniej, z uwagi na ciążę, pracę, rodzinę obecnie nie może zmienić miejsca zamieszkania. W przypadku Wnioskodawczyni zachodzi więc konieczność zmiany warunków zamieszkania – nie może zamieszkać w odziedziczonej kawalerce w miejscowości K., jej obecna sytuacja sprawi, że lepsze warunki mieszkaniowe są dla niej w miejscowości U. Z tego też powodu konieczna jest sprzedaż odziedziczonego mieszkania w miejscowości K.

Mając powyższe na uwadze Wnioskodawczyni uważa, że w opisanym zdarzeniu przyszłym spełnia warunki, o których mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn i może skorzystać z ulgi przewidzianej w tym przepisie.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2015 r., poz. 86, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Należy zauważyć, że spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.). W myśl art. 922 § 1 tej ustawy przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Zaś powołanie do spadku, jak stanowi art. 926 Kodeksu cywilnego, wynika z ustawy albo z testamentu.

W świetle natomiast art. 1025 § 1 Kodeksu sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, zaś notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. W związku z tym istnieje domniemanie, o czym mowa w § 2 ww. artykułu, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

Stosownie zaś do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Powstaje on z kolei, zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 1, przy nabyciu w drodze dziedziczenia, z chwilą przyjęcia spadku. Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem i jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, bądź notarialny akt poświadczenia, to zgodnie z art. 6 ust. 4, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia lub sporządzenia i zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej – nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl art. 16 ust. 2 analizowanej ustawy, ulga, o której wyżej mowa, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać, będąc zameldowanymi na pobyt stały w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat oraz utrzymają tytuł prawny do nabytego, np. tytułem dziedziczenia budynku – a więc nie dokonają jego zbycia – przez okres 5 lat.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że na podstawie testamentu Wnioskodawczyni otrzymała w drodze spadku mieszkanie (kawalerkę) o powierzchni 33 m2 położoną w miejscowości K. Spadkodawcą jest ciocia Wnioskodawczyni – siostra babci. Śmierć spadkodawcy nastąpiła 11 lutego 2009 r. Obecnie, poza ww. lokalem, Wnioskodawczyni nie posiada prawa do żadnej innej nieruchomości. Nie jest też najemcą nieruchomości. Mieszka w miejscowości U., w mieszkaniu, którego współwłaścicielem jest jej ojciec. W miejscowości U. również pracuje, zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, jako inżynier ochrony środowiska. Obecnie przeprowadzka Wnioskodawczyni do miejscowości K. nie wchodzi w grę, z uwagi na to, że jej centrum interesów życiowych (praca i rodzina) znajduje się w miejscowości U.

Po przeprowadzeniu sprawy spadkowej i otrzymaniu aktu dziedziczenia Wnioskodawczyni nie zamierza zamieszkać w nabytym przez nią lokalu. Mieszkanie nabyte w drodze spadku Wnioskodawczyni zamierza sprzedać nie później niż w okresie dwóch lat od dnia złożenia zeznania podatkowego.

Wnioskodawczyni uważa, że spełnia warunki do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w tym m.in. art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. b) ustawy, bowiem – w opinii Wnioskodawczyni – warunek określony w tym przepisie uważa się za spełniony, również w przypadku przewidzianym w art. 16 ust. 8 ustawy.

Zgodnie z powołanym przez Wnioskodawczynię art. 16 ust. 8 cyt. ustawy warunek określony w ust. 2 pkt 5 lit. b) uważa się za spełniony również wtedy, gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.

Odnosząc się do przedstawionego prze Wnioskodawczynię stanowiska i przywołanego przez nią art. 16 ust. 8 ustawy należy wskazać, iż przepis ten dotyczy w istocie zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej. Z treści wniosku wynika jednak, że Wnioskodawczyni nie spełnia wszystkich przesłanek aby z omawianej ulgi skorzystać – Wnioskodawczyni wprost wskazuje bowiem, że w odziedziczonym mieszkaniu nie zamierza zamieszkać. A zatem nie spełni wszystkich przesłanek określonych w art. 16 ust. 2 ustawy.

Przywołany powyżej przepis art. 16 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy wskazuje jednoznacznie, iż warunkiem do skorzystania z ulgi jest zamieszkanie (aktualnie lub w przyszłości w nabytym lokalu).

Skoro zatem Wnioskodawczyni nie nabędzie prawa do tzw. ulgi mieszkaniowej bezprzedmiotowym jest analizowanie art. 16 ust. 8 przez pryzmat zachowania prawa do ulgi na skutek zaistniałej zmiany warunków (o których mowa w tym przepisie), bowiem w istocie żadna zmiana warunków nie następuje. Wnioskodawczyni z góry wie, że w tym lokalu nie zamieszka. Tym samym nie znajdzie do niej zastosowania ulga określona w art. 16 ustawy.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.