Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.169.2025.1.KO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-06
Teza: Rozliczenia i dokumentowanie w ramach konsorcjum.
Słowa kluczowe: faktura-faktura VAT
konsorcjum
rozliczanie (rozliczenia)
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa
    podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług m.in. w
    zakresie ustalenia czy zapłatę przez Lidera wynagrodzenia na rzecz Państwa - z tytułu
    wykonania określonych prac w charakterze podwykonawcy, należy traktować jako
    rozliczenie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i powinna ona zostać
    udokumentowana fakturą.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Spółka A („Wnioskodawca” lub „Spółka”) prowadzi działalność gospodarczą w branży (...).
    W ramach swojej działalności Wnioskodawca współpracuje z innymi wyspecjalizowanymi
    podmiotami, w tym m.in. w formie konsorcjum, realizując wspólne przedsięwzięcia
    inwestycyjne na rzecz podmiotów zamawiających.
    Z uwagi na zakres rzeczowo- finansowy Projektu, Wnioskodawca zawarł Umowę
    Konsorcjum (zwaną dalej „Umową konsorcjum”) z innym podmiotem specjalizującym się w
    świadczeniu usług (...) - spółką B
    Strony Umowy Konsorcjum przyjęły w ramach umowy konsorcjum ustalenia, że
    rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania
    faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotu
    Zamawiającego (inwestora) będzie realizował wytypowany przez uczestników konsorcjum
    podmiot wiodący - lider konsorcjum. Z kolei uczestnicy konsorcjum będą obciążali lidera
    konsorcjum wartością części wykonanych przez siebie prac/zrealizowanych dostaw.
    W dalszej części niniejszego wniosku Wnioskodawca i Lider będą łącznie określani jako
    „Strony Umowy Konsorcjum”. Strony ustanowiły B liderem konsorcjum (dalej: Lider),
    którego upoważniają do prowadzenia spraw konsorcjum i reprezentowania jego
    interesów podczas postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
    W dniu 07.05.2024 r. została zawarta umowa konsorcjum (następnie aneksowana) (dalej:
    „Umowa Konsorcjum”) pomiędzy Wnioskodawcą a pełniącym rolę lidera konsorcjum
    spółką B w ramach której to umowy zrealizowany jest projekt budowy (...) (dalej: „Projekt”)
    na rzecz Zamawiającego.
    Uczestnicy konsorcjum zachowują w ramach konsorcjum pełną odrębność i
    samodzielność. Dodatkowe kwestie są jeszcze regulowane w zawieranych na tę
    okoliczność tzw. umowach wykonawczych/uchwałach.
    Umowa definiuje prawa i obowiązki Stron Umowy Konsorcjum w związku z
    przygotowaniem oferty i realizacją Projektu w zakresie robót/prac/usług/dostaw dla
    Zamawiającego. Głównym założeniem Umowy jest uczestnictwo Stron Umowy
    Konsorcjum we wszystkich prawach i obowiązkach wynikających z Umowy Konsorcjum i
    Projektu, zwłaszcza w zyskach i stratach, przychodach, pożytkach, zobowiązaniach,
    zabezpieczeniach finansowych, odpowiedzialności, gwarancjach, ubezpieczeniach. W
    praktyce (zgodnie z brzmieniem Umowy Konsorcjum) Strony Umowy Konsorcjum
    zobowiązały się dzielić prawa i obowiązki, ryzyko, koszty i wydatki wynikające z oferty, jak
    również stratami i korzyściami (w tym w szczególności przychodami i wpływami)
    wynikającymi lub w jakikolwiek sposób związanymi z Projektem. Dodatkowo uczestniczyć
    w zapewnianiu środków, w wystawieniu lub pozyskiwaniu poręczeń, gwarancji i kaucji, we
    własności dóbr oraz środków nabytych wspólnie oraz na rzecz stron w związku z
    Projektem, we wszelkich prawach, obowiązkach wynikających z Umowy Konsorcjum.
    Przedmiotem Umowy Konsorcjum jest uregulowanie wzajemnych relacji pomiędzy
    Stronami Umowy Konsorcjum oraz ich reprezentacji w stosunku do Zamawiającego m.in.
    w zakresie realizacji Projektu, do czasu jego wykonania i ostatecznego rozliczenia (po
    zawarciu kontraktu z Zamawiającym, w wyniku akceptacji wspólnej oferty złożonej przez

    Strony Umowy Konsorcjum w przetargu numer (...) ogłoszonym przez Zamawiającego na
    wykonanie prac w ramach realizacji Projektu). Zgodnym zamiarem Stron Umowy
    Konsorcjum, jest, aby stosunek prawny wynikający z Umowy nie był interpretowany jako
    spółka cywilna. Umowa zastrzega wprost, że Konsorcjum utworzone zostało wyłącznie w
    celu przygotowania i złożenia oferty Zamawiającemu, realizacji Projektu z Zamawiającym i
    zdefiniowania praw i obowiązków Stron Umowy Konsorcjum w związku z przygotowaniem
    oferty i realizacją Projektu.
    Przedsięwzięcie powyższe polega w szczególności na:
    a) Przygotowaniu oferty na ogłoszone przez inwestora (C) postępowanie numer (...);
    b) Wykonaniu wszystkich projektów (budowlanych wykonawczych technologicznych
      niezbędnych do zrealizowania przedmiotowej inwestycji;
    c) Realizacji inwestycji polegającej na budowie (...) zgodnie z przygotowanymi projektami;
    d) Nadzorze autorskim;
    e) Rozruchu (...);
    f) Udzieleniu gwarancji zgodnie z wykonanymi pracami;
    g) Wykonaniu innych niezbędnych czynności prowadzących do zrealizowania inwestycji.
    Na podstawie zawartej Umowy Konsorcjum, Strony Umowy Konsorcjum zobowiązały się
    do wspólnego wykonania robót w toku realizacji Projektu, zgodnie z określonym w
    Umowie Konsorcjum podziałem zakresów prac. Z uwagi na charakter, cele i zakres
    Projektu, Strony Umowy Konsorcjum zobowiązały się w szczególności dostarczyć, jako
    Konsorcjum, kompletną i w pełni funkcjonalną Budowę obiektu (...), bez względu na
    wszelkie niezbędne komponenty i usługi przedstawione w kontrakcie z Zamawiającym.
    Zgodnie z postanowieniami Umowy Konsorcjum, każda strona posiada równe prawa w
    konsorcjum z uwzględnieniem wyjątków od tej zasady.
    Na podstawie wcześniej wskazanego charakteru współpracy Strony Umowy Konsorcjum
    postanowiły, że Lider konsorcjum dokonuje finansowania robót budowlanych oraz robót
    części technologicznej, również w części dotyczącej konsorcjanta tj. A Lider Konsorcjum
    działa jako reprezentant Konsorcjum - upoważniony do reprezentowania stron Umowy
    oraz całego Konsorcjum we wszelkich kwestiach związanych z zawarciem i wykonaniem
    Kontraktu wobec Zamawiającego, osób trzecich, wszelkich organów administracji,
    urzędów i instytucji wszystkich szczebli.
    LIDER konsorcjum zobowiązany jest w szczególności do:
    1. Reprezentowanie konsorcjum:
      Partner B działa jako główny przedstawiciel konsorcjum w kontaktach z Inwestorem,
      pełniąc rolę lidera, zapewniając komunikację, współpracę i odpowiedzialność za
      realizację projektu, w tym koordynowanie i prowadzenie negocjacji z Zamawiającym
      (przy udziale Strony Umowy Konsorcjum).
    2. Negocjowanie umów i robót dodatkowych:
      Lider konsorcjum negocjuje warunki umów i robót dodatkowych związanych z
      realizacją projektu, zapewniając korzystne warunki dla konsorcjum i zgodność z
      wymaganiami inwestora.
    3. Koordynacja formalności budowlanych:
      Odpowiada za koordynację spraw formalnych na budowie, zapewniając zgodność z
      przepisami prawa, wymaganiami administracyjnymi oraz standardami jakościowymi
      na każdym etapie realizacji projektu.
    4. Koordynacja dostaw materiałów i uruchomienie urządzeń:

      Koordynuje dostawy materiałów oraz prace związane z uruchomieniem urządzeń,
      zapewniając ich terminowość i zgodność z wymaganiami projektowymi.
    5. Zakup materiałów budowlanych:
      Lider konsorcjum podejmuje decyzję o zakupie materiałów budowlanych, jeżeli ma
      możliwość uzyskania korzystniejszych cen niż konsorcjant, co wpłynie na
      optymalizację kosztów projektu.
    6. Dokonywanie rozliczeń wszelkich płatności w ramach Projektu, w szczególności
      wystawianie faktur oraz przyjmowanie należności (wynagrodzenia) od Zamawiającego
      należnego Konsorcjum na podstawie Projektu.
    7. Partner A jako KONSORCJANT zobowiązuje się do wykonania następujących części
      prac:
      a. Reprezentowanie konsorcjum:
        Partner A działa jako przedstawiciel konsorcjum w kontaktach z
        podwykonawcami, zapewniając odpowiednią komunikację i współpracę pomiędzy
        stronami projektu.
      b. Zawieranie umów:
        Konsorcjant zobowiązuje się do zawierania warunków umów i robót związanych z
        realizacją projektu, zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentacji
        projektowej oraz przepisach prawa.
      c. Koordynacja formalności budowlanych:
        Odpowiada za koordynację spraw formalnych związanych z realizacją robót
        budowlanych na budowie, zapewniając zgodność z wymaganiami
        administracyjnymi, przepisami BHP oraz innymi obowiązującymi regulacjami.
      d. Wykonanie robót budowlano-montażowych:
        Konsorcjant jest odpowiedzialny za wykonanie robót budowlano-montażowych
        zgodnie z harmonogramem, specyfikacjami technicznymi i wymaganiami
        jakościowymi określonymi w umowie.
      e. Zawieranie umów z podwykonawcami:
        Konsorcjant ma obowiązek zawierania umów z firmami podwykonawczymi, które
        będą realizować poszczególne części robót budowlanych, zapewniając
        odpowiednią jakość i terminowość wykonania prac.
      f. Nadzór nad budową:
        Konsorcjant zapewnia prowadzenie nadzoru budowy przez kierowników
        posiadających odpowiednie uprawnienia, którzy będą odpowiedzialni za
        nadzorowanie prawidłowego wykonania robót zgodnie z projektem oraz
        przepisami prawa.
      g. Dostawa materiałów:
        Konsorcjant zobowiązuje się do dostarczenia materiałów niezbędnych do
        wykonania kontraktu, zapewniając ich zgodność z wymaganiami jakościowymi,
        ilościowymi oraz terminowymi określonymi w umowie.
    Umowa Konsorcjum przewiduje również solidarną odpowiedzialność Stron Umowy
    Konsorcjum względem Zamawiającego za wykonanie kontraktu z Zamawiającym. Przy
    czym, dla potrzeb wewnętrznych stosunków i rozliczeń między Stronami Umowy

    Konsorcjum, odpowiedzialność każdej ze Stron Umowy Konsorcjum była ograniczona do
    wartości udziału tej Strony Umowy Konsorcjum w wartości kontraktu z Zamawiającym
    wynikającego z udziału każdej ze Stron Umowy Konsorcjum w zakresie robót oraz wartości
    Projektu z Zamawiającym i części ceny należnej każdej ze Stron Umowy Konsorcjum z
    tytułu Projektu z Zamawiającym.
    Ponadto, Umowa Konsorcjum przewiduje możliwość zawierania przez Strony Umowy
    Konsorcjum umów podwykonawczych, innych umów na realizację zadań w ramach
    Projektu lub umów dostawy, na wyłączną odpowiedzialność i ryzyko każdej ze Stron
    Umowy Konsorcjum, włączając odpowiedzialność za realizację zobowiązań finansowych
    oraz wypłatę wynagrodzenia. Każda ze Stron odpowiadała za wykonanie zgodnie z
    kontraktem z Zamawiającym przyjętego na siebie zakresu prac, tj. za jakość i terminowość
    własnych robót, usług i dostaw oraz usług i dostaw realizowanych przez jej
    podwykonawców.
    Finansowanie działalności Konsorcjum, tj. realizacji Kontraktu będzie pozyskiwane według
    następujących kryteriów pierwszeństwa proporcjonalnie do wkładu finansowego
    przedmiotowej inwestycji:
    a) płatności otrzymywane od Zamawiającego, w tym ewentualna zaliczka otrzymana od
      Zamawiającego;
    b) środki finansowe udostępnione przez Spółkę i Partnera, z zastrzeżeniem, że każda ze
      Stron Umowy konsorcjum zarządza własnym budżetem zgodnie z celem i zakresem
      swoich prac.
    Zarówno w toku realizacji Projektu, jak i na moment rozliczeń z tytułu wykonanych prac,
    Strony Umowy Konsorcjum są zarejestrowane jako podatnicy podatku od towarów i usług
    na terytorium Polski. Strony Umowy Konsorcjum są także objęte w Polsce
    nieograniczonym obowiązkiem podatkowym na gruncie podatku dochodowego od osób
    prawnych. Strony Umowy Konsorcjum są zarejestrowane jako podatnicy podatku od
    towarów i usług czynni również na datę złożenia niniejszego wniosku.
    Na etapie realizacji umowy o przedmiot zamówienia, każdy z Członków Konsorcjum
    zawiera umowy z podwykonawcami, dostawcami materiałów i urządzeń mieszczących się
    w jego zakresie i we własnym imieniu i na własne ryzyko. Zasada solidarnej
    odpowiedzialności w ww. zakresie nie obowiązuje. Strony niniejszej Umowy Konsorcjum
    odpowiadają za realizację zadań związanych z wykonaniem swojej części Projektu.
    O ile będzie to wymagane lub korzystne z punktu widzenia celu Konsorcjum albo z punktu
    widzenia efektywnej realizacji przez Konsorcjum obowiązków wynikających z Umowy,
    każda ze Stron może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz drugiej Strony. Partner może
    wykonywać na rzecz Lidera w charakterze podwykonawcy różne prace budowlane,
    budowlano-montażowe, rozbiórkowe, porządkowe, itp., w zależności od tego jakie będzie
    faktycznie zapotrzebowanie na takie usługi. W każdym przypadku będą to jednak
    określonego rodzaju usługi wykonywane za osobnym wynagrodzeniem przez Partnera na
    rzecz Lidera.
    Powyższe usługi wykonywane na rzecz Lidera przez Partnera (konsorcjanta) działającego
    w charakterze podwykonawcy, Lider wykorzystuje lub będzie wykorzystywać wyłącznie do
    wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, które nie
    korzystają ze zwolnienia od podatku, tj. do wykonywania robót, prac, usług w ramach
    realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego - fakturowanych przez Lidera na
    Zamawiającego. Celem nabycia przez Lidera prac wykonanych przez Partnera w zakresie
    opisanym szczegółowo ze Wniosku, jest wykonanie usług budowlanych i budowlano-
    montażowych na rzecz Zamawiającego. Prace nabyte przez Spółkę jako Lidera konsorcjum
    od Partnera jako Strony Umowy Konsorcjum, składają się na usługę zrealizowaną w

    ramach Projektu, tym samym służą one Liderowi do wykonania usługi budowy obiektu (...)
    na rzecz Zamawiającego.
    Partner, któremu zostanie powierzone wykonanie robót na rzecz Lidera w charakterze
    podwykonawcy będzie podlegał zasadom, które obowiązują wszystkich podwykonawców i
    zgodnie z nimi będzie wystawiać faktury na Spółkę (Lidera).
    Faktury z tytułu wszelkich płatności należnych Konsorcjum za wykonanie robót oraz
    innych zadań powierzonych Konsorcjum przez Zamawiającego będą wystawiane i
    dostarczane Zamawiającemu przez Lidera. Faktury wystawiane przez Spółkę wykazywać
    będą pełną wartość przychodu za roboty wykonane przez Konsorcjum. W przypadku
    zamówienia przez Konsorcjum towarów lub usług u osób trzecich (np. podwykonawców,
    dostawców lub Lidera tudzież Partnera działających jako podwykonawcy), faktury będą
    wystawiane odpowiednie na Partnera, jak i Lidera który ostatecznie będzie obciążać
    (fakturować) Zamawiającego za całość wykonanych przez Konsorcjum prac. Każdy z
    Konsorcjantów zobowiązuje się przedstawić wycenę obejmującego go zakresu prac
    dotyczącą realizacji przedmiotowej inwestycji, z uwzględnieniem marży. Obliczona w ten
    sposób kwota wyceny całości prac inwestycji będzie podstawą dla określenia przetargowej
    oferty cenowej konsorcjum. Ewentualną różnicę pomiędzy kwotą oferty przetargowej a
    kwota wyceny inwestycji Konsorcjanci podzielą pomiędzy siebie proporcjonalnie do
    wkładu finansowe.
    Odnosząc się do kwestii rozliczeń podziału zysku przez Strony Umowy Konsorcjum, to
    zgodnie z postanowieniami Umowy Konsorcjum rozliczenie dokonane zostanie w drodze
    wystawienia not (obciążeniowych lub uznaniowych) przez Lidera i/lub Partnera.
    Lider ma obowiązek dokonać podziału i wypłaty wynagrodzenia otrzymanego od
    Zamawiającego pomiędzy siebie i uczestnika konsorcjum. W sytuacji kiedy mamy do
    czynienia z podziałem zysku konsorcjum, który stanowi różnicę między wynagrodzeniem a
    sumą kosztów, ten rodzaj płatności realizowanej przez Lidera na rzecz członka
    konsorcjum, nie koresponduje z żadną usługą wykonaną przez uczestnika konsorcjum.
    Sam podział zysku stanowi tylko transfer dokonywany przez Lidera konsorcjum, dlatego
    też w opinii Wnioskodawcy powinien być udokumentowany innym dokumentem niż
    faktura tj. notą księgową.
    Reasumując, na podstawie Umowy Konsorcjum pomiędzy jej stronami (Liderem
    konsorcjum i Partnerem jako konsorcjantem) dochodzi przede wszystkim do
    następujących rozliczeń:
    [1] podziału środków pozostałych po zakończeniu Projektu (ostatecznego rozliczenia
    konsorcjum/ podziału zysków z konsorcjum), ewentualnie tymczasowego rozliczenia
    zysku konsorcjum (przed zakończeniem Projektu),
    [2] zapłaty przez Lidera wynagrodzenia na rzecz Partnera (lub odwrotnie) z tytułu
    wykonania określonych prac w charakterze podwykonawcy.
    Pytanie pierwsze w kolejności
    Czy zapłatę przez Lidera wynagrodzenia na rzecz Partnera - z tytułu wykonania
    określonych prac w charakterze podwykonawcy, należy traktować jako rozliczenie
    czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i co za tym idzie powinna ona
    zostać udokumentowana w drodze wystawienia faktury?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zapłatę przez Spółkę wynagrodzenia na rzecz Partnera z tytułu wykonania określonych
    prac w charakterze podwykonawcy, należy traktować jako rozliczenie czynności

    podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i co za tym idzie powinno ono zostać
    udokumentowane w drodze wystawienia faktury. (...)
    Uzasadnienie:
    Co do zasady o udzielenie zamówienia publicznego może ubiegać się osoba fizyczna,
    osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, co wynika
    z ujęcia definicyjnego pojęcia wykonawcy na gruncie ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo
    zamówień publicznych. Dopuszczono jednak możliwość ubiegania się o udzielenie
    zamówienia przez podmioty działające wspólnie np. poprzez konsorcjum, przy czym
    wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do ich reprezentowania, a jeżeli oferta
    wykonawców, została wybrana, zamawiający może żądać przed zawarciem umowy w
    sprawie zamówienia publicznego, umowy regulującej współpracę tych wykonawców, czyli
    np. umowy kreującej konsorcjum.
    Możliwość złożenia oferty wspólnej przez kilku wykonawców wynika wprost z art. 23 ust. 1
    Ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej „Pzp”). Celem zawarcia przez wykonawców
    porozumienia w sprawie wspólnego ubiegania się o zamówienie publiczne jest połączenie
    kompetencji i doświadczenia partnerów, jak również rozłożenia ryzyka przedsięwzięcia
    pomiędzy wszystkich uczestników porozumienia. Przepisy ustawy Pzp nie narzucają na
    żadnym etapie postępowania formy prawnej, jaką powinni przyjąć wykonawcy ubiegający
    się wspólnie o zamówienie publiczne. Ustawodawca pozostawił swobodę wyboru formy
    najbardziej odpowiadającej interesom podmiotów zawierających porozumienie.
    Najczęściej wybieraną formą złożenia oferty wspólnej jest konsorcjum. W tym miejscu
    warto zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 58 oraz art. 445 Ustawy Pzp, wykonawcy wspólnie
    ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego ponoszą solidarną odpowiedzialność
    za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Wynika z
    tego, że zamawiający może żądać całości lub części realizacji umowy oraz wniesienia
    zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązania w całości lub w części od wszystkich
    partnerów konsorcjum łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie
    zamawiającego przez któregokolwiek z konsorcjantów zwalnia pozostałych. Ponadto,
    wszyscy konsorcjanci pozostają zobowiązani, aż do zupełnego zaspokojenia
    zamawiającego w zakresie obowiązków wynikających z umowy w sprawie zamówienia
    publicznego. Każdy partner konsorcjum jest więc odpowiedzialny solidarnie z innymi
    partnerami za wykonanie całego zamówienia, a nie za wykonanie jedynie przypadającej na
    niego części. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. To oznacza, że odmienne
    od niego uregulowania w umowie są nieskuteczne. To odróżnia sytuację konsorcjum od
    podwykonawstwa, w przypadku którego dany podwykonawca nie jest odpowiedzialny za
    zadania wykonywane przez pozostałych wykonawców/podwykonawców.
    Z kolei zgodnie z art. 60 ustawy Pzp zamawiający może zastrzec obowiązek osobistego
    wykonania przez poszczególnych wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
    zamówienia kluczowych zadań dotyczących:
    1) zamówień na roboty budowlane lub usługi;
    2) prac związanych z rozmieszczeniem i instalacją, w ramach zamówienia na dostawy.
    Obowiązek osobistej realizacji części zamówienia może być powiązany z potrzebą
    szczególnych kwalifikacji, umiejętności, środków zarządzania jakością itp. wówczas nie
    można powoływać się na uprawnienia, wykształcenie, kwalifikacje zawodowe lub
    doświadczenie tych konsorcjantów, którzy nie wykonają kluczowych zadań, do realizacji
    których te zdolności są wymagane.
    Przepisy obowiązującego prawa cywilnego, jak i podatkowego ani nie definiują
    konsorcjum, ani nie przyznają mu osobowości prawnej czy zdolności prawnej. Konsorcjum
    nie jest odrębnym bytem prawnym. Konsorcjum nie wykonuje również samodzielnie
    działalności gospodarczej. Samodzielną działalność gospodarczą wykonują strony umowy
    konsorcjum, tj. uczestnicy konsorcjum (lider oraz pozostali uczestnicy). Konsorcjum nie
    jest podmiotem gospodarczym, dlatego też nie jest podatnikiem podatku VAT, gdyż nie

    spełnia ustawowej definicji podatnika zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca
    2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT podatnikami
    są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby
    fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub
    rezultat takiej działalności.
    Zawieranie porozumień o charakterze konsorcjum jest w pełni dopuszczalne w ramach
                          1swobody umów, przewidzianej w art. 353 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że
    „Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby
    jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom
    współżycia społecznego”. Zgodnie z tym przepisem, strony mogą ułożyć wzajemne relacje
    gospodarcze i określający je stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść
    lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom
    współżycia społecznego.
    Umowa konsorcjum jest umową zawieraną przez co najmniej dwóch przedsiębiorców w
    celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia. Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej
    wspólne działanie w zakresie realizacji określonego przedsięwzięcia gospodarczego lub
    zmierzające do osiągnięcia określonego celu gospodarczego - które ze względu na
    potencjał finansowy lub też zakres przedmiotowy wykracza poza możliwości jednego tylko
    podmiotu. Konsorcjum nie jest jednak odrębnym podmiotem gospodarczym, nie posiada
    osobowości prawnej, nie podlega rejestracji w odpowiednich organach rejestrowo-
    ewidencyjnych. Podmioty tworzące konsorcjum zachowują niezależność w swoich
    działaniach niezwiązanych z konsorcjum, a w działaniach związanych z konsorcjum
    realizują wspólne przedsięwzięcie na zasadach określonych w zawartej umowie.
    Celem Konsorcjum jest połączenie potencjałów i zasobów operacyjnych i ekonomicznych
    obu spółek w celu realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego - na zasadzie wspólnego
    odnoszenia korzyści i wspólnego ponoszenia ryzyka. To Zamawiający jest zatem
    usługobiorcą usług świadczonych wspólnie przez Lidera i Partnera i z tego tytułu jest
    obciążany odpowiednim wynagrodzeniem (na podstawie faktur wystawianych przez
    Lidera konsorcjum). Celem Konsorcjum jest dwustronne współdziałanie Lidera i Partnera
    w celu świadczenia usług dla Zamawiającego a nie wzajemne świadczenie usług przez te
    podmioty.
    Dodać należy, że polski ustawodawca nie skorzystał z możliwości wynikającej z art. 11
    dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym, po konsultacji z komitetem doradczym
    ds. podatku od wartości dodanej, każde państwo członkowskie może uznać za jednego
    podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego,
    które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem
    finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym. Konsorcjum - w świetle obowiązujących
    przepisów prawa podatkowego - nie może być zatem uznane za podatnika VAT.
    Przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum pozostają więc odrębnymi podatnikami
    VAT. W praktyce jednak dopuszcza się przypisanie wiodącej roli w konsorcjum jednemu z
    jej uczestników (określanemu wówczas mianem lidera), w którego gestii leżeć będzie
    reprezentacja konsorcjum w relacjach z podmiotami, na rzecz których konsorcjum ma
    działać (np. świadczyć usługi), dokonywanie z tymi podmiotami bieżących uzgodnień,
    wyjaśnień, zawierania umów z podwykonawcami/dostawcami towarów i usług na rzecz
    konsorcjum, przyjmowania faktur od tych podmiotów i wystawiania faktur za prace
    wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz zamawiających, itp.
    W świetle powyższego do wzajemnych rozliczeń pomiędzy uczestnikami konsorcjum
    należy stosować ogólne reguły wynikające z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług, w tym także w zakresie identyfikacji transakcji podlegających
    opodatkowaniu VAT i wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez
    członków konsorcjum czynności.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U.
    z 2024 r., poz. 361) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:

    1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
    2) eksport towarów;
    3) import towarów na terytorium kraju;
    4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
    5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Zatem, aby dane zdarzenie/czynność (i związane z nią rozliczenie) mogło zostać uznane za
    podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi ono stanowić jedną z czynności
    wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT (w analizowanym przypadku - w punkcie
    pierwszym ww. przepisu, tj. albo odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju albo
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju). Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT,
    przez dostawę towarów należy rozumieć, co do zasady, przeniesienie prawa do
    rozporządzania towarami jak właściciel. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od
    towarów i usług za świadczenie usług należy uznać każde świadczenie na rzecz osoby
    fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
    które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
      w jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
    3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Powyższe oznacza, że nie każde zbycie, przeniesienie czy rozliczenie określonych wartości
    ekonomicznych między dwoma różnymi podmiotami podlega opodatkowaniu podatkiem
    VAT, ale jedynie takie operacje, które stanowią dostawę towarów lub świadczenie usług. Z
    tego względu, rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia
    (konsorcjum), nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli równocześnie nie towarzyszy im
    świadczenie usługi (albo dostawa towarów).
    Świadczenie usług bądź dostawa towarów - aby podlegały opodatkowaniu VAT - powinny
    mieć przy tym charakter odpłatny, tzn. powinno zostać ustalone wynagrodzenie za usługę
    /towar o wzajemnym dla usługi/towaru charakterze.
    Aby podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce, odpłatna dostawa towarów oraz
    odpłatne świadczenie usług powinny też zostać dokonane na terytorium kraju (w Polsce) -
    zgodnie z zasadami określania tzw. miejsca świadczenia zawartymi w przepisach działu V
    rozdziału 1 i 3 ustawy o VAT. Zapis ten jest nieistotny z punktu widzenia przedmiotowego
    wniosku gdyż wszelkie czynności są i będą dokonywane na terytorium Polski.
    Zatem pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które
    składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby),
    jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia
    jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
    Niemniej jednak usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje
    bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze
    majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie
    wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron
    transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym,
    związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego
    płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że
    płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby uznać dane świadczenie za
    odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a
    odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie.
    Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią
    wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego

    wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz
    świadczącego usługę.
    Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86
    Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120:
    „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno
    zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność
    za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z
    czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
    Istotne znaczenie ma także wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie
    Trybunał zauważył, że czynność:
    „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między
    usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy
    czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie
    przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
    Biorąc pod uwagę powszechnie funkcjonujące w praktyce podejście do wykładni definicji
    świadczenia usług, zawartej w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, za tego rodzaju czynności
    podlegające opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których łącznie
    występować będą wskazane poniżej okoliczności:
    - istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego
        następuje świadczenie wzajemne,
    - wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną
        w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
    - istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru
        lub usługi,
    - odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim
        związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
    - istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
    Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art.
    106a-106q ustawy.
    Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
    podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę
    towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego
    na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o
    podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
    Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:
    podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży
    zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów
    wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
    W myśl art. 106b ust. 3 ustawy:
    na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
    dokumentującą:
      1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie
      wynika z ust. z wyjątkiem:
        a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
        b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
      1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa
        w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

        a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1 b i
            ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
        b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
      2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
          - jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od
          końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź
          otrzymano całość lub część zapłaty.
    Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
    przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na
    terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Zgodnie z przywołanymi przepisami - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany
    wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika.
    Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur
    dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub
    rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów
    niebędących podatnikami VAT.
    Zatem czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT będzie tylko takie świadczenie, w
    przypadku którego istnieje bezpośredni konsument/odbiorca świadczenia odnoszący
    korzyść w związku z jego otrzymaniem/nabyciem, a ponadto między świadczącym usługę
    a nabywcą usługi istnieje umowa (stosunek prawny) przewidująca z jednej strony
    zobowiązanie usługodawcy do wykonania usługi i z drugiej strony obowiązek usługobiorcy
    do dokonania zapłaty za usługę. Co szczególnie ważne, opodatkowaniu VAT podlega
    zawsze konkretna czynność (dostawa towaru lub świadczenie usługi) a nie sama płatność
    dokonywana pomiędzy dwoma podmiotami. Innymi słowy jeżeli z daną płatnością nie
    będzie związane dokonanie dostawy towarów lub wykonanie usługi (płatność ta nie będzie
    w bezpośrednim związku z tym świadczeniem, stanowiąc zapłatę za to świadczenie) - taka
    płatność nie będzie podlegała VAT.
    Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, o ile będzie to wymagane lub korzystne z
    punktu widzenia celu Konsorcjum albo z punktu widzenia efektywnej realizacji przez
    Konsorcjum obowiązków wynikających z Projektu, każda ze Stron Umowy Konsorcjum
    może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz drugiej Strony.
    Zapis ten należy rozumieć w ten sposób, że niezależnie od „podstawowej" współpracy w
    ramach Konsorcjum, Lider i Partner mogą świadczyć usługi w odrębnie określonym przez
    Strony Umowy Konsorcjum zakresie. W ocenie Wnioskodawcy takie sytuację są
    nieuniknione stąd mają już miejsce i na pewno należy je uznać jako element stałej
    współpracy, w której określone prace wchodzące w zakres Projektu lub służące jego
    właściwemu wykonaniu są i będą wykonywane dla Lidera przez Partnera - działających w
    charakterze podwykonawcy. Zakres prac wskazany we wniosku wykonywany przez
    Partner na rzecz Lidera ma charakter skonkretyzowanego świadczenia, z tytułu których
    przysługuje mu wynagrodzenie. Usługodawcy zatem będzie przysługiwało z tego tytułu
    wynagrodzenie od usługobiorcy.
    W sytuacji, w której Partner będzie odpłatnie świadczył na rzecz Lidera usługi w
    charakterze podwykonawcy, w opinii Wnioskodawcy będziemy mieli do czynienia z
    czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT - odpłatnym świadczeniem usług, o którym
    mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W takim przypadku podmiot świadczący usługę
    (Partner) będzie zobowiązany do wystawienia stosownej faktury zgodnie ze wspomnianym
    już powyżej art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
    Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w Interpretacji indywidualnej z dnia 4 lipca 2023
    r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-2.4012.136.2018.9.RM (...)
    „W istocie rzeczy umowa konsorcjum jest formą współpracy/ współdziałania pomiędzy
    dwoma lub więcej wykonawcami, z których jeden zwany liderem konsorcjum ma
    uprawnienie do reprezentowania pozostałych wykonawców zwanych uczestnikami

    konsorcjum. Umowa konsorcjum nie jest umową o podwykonawstwo, w której
    podwykonawca realizuje w określonym zakresie zadanie, do realizacji którego zobowiązał
    się podmiot zlecający podwykonawcy prace. Umowa konsorcjum jest umową, w której
    wszyscy uczestnicy konsorcjum zobowiązują się wspólnie do zrealizowania określonego
    zadania bezpośrednio dla zamawiającego (inwestora). Podkreślenia wymaga przy tym
    fakt, że w ramach umów konsorcjum mających na celu realizację robót budowanych nie
    dochodzi do zawarcia dodatkowych umów o podwykonawstwo pomiędzy liderem
    konsorcjum a uczestnikami konsorcjum. Oznacza to, że zarówno lider konsorcjum i
    uczestnicy konsorcjum posiadają status wykonawcy względem zamawiającego (inwestora)
    jak i względem siebie nawzajem. To argument zdecydowanie przeczący koncepcji
    podwykonawstwa.
    Dlatego wykonując roboty budowlane winien je zafakturować na Lidera z podatkiem VAT.”
    (...)
    Biorąc pod uwagę przytoczone we wniosku przepisy w zakresie, w jakim otrzymywane
    przez uczestnika konsorcjum tj. Wnioskodawcę wynagrodzenie od Lidera odnosi się do
    rzeczywiście wykonanych przez niego prac, powinno ono zostać udokumentowane przez
    uczestnika fakturą VAT, wystawioną na rzecz Lidera odpowiedzialnego za rozliczenia z
    zamawiającym. Faktury za wykonane usługi będą wystawiane na podstawie obustronnie
    podpisanych przez Konsorcjanta A (jako usługodawcy) i Lidera B (jako usługobiorcy)
    częściowych protokołów odbioru robót budowlano- montażowych. Za wykonaną przez
    Partnera na rzecz Lidera usługę Lider ma obowiązek zapłacić niezależnie od tego, czy Lider
    otrzymał zapłatę od Zamawiającego.
    Natomiast w zakresie, w jakim otrzymany przez konsorcjanta podział zysku nie odnosi się
    do żadnych wykonanych przez niego prac, a stanowi jedynie transfer przez Lidera
    konsorcjum części wynagrodzenia od zamawiającego, powinno ono zostać
    udokumentowane notą księgową.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i
    usług jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
      Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
      Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług
      na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:

      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
        1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
        2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do
        tolerowania czynności lub sytuacji;
        3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i
    świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie
    świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań
    podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności
    lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy
    rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie,
    wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie
    określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od
    działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w
    rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
    Z powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów
    i świadczenie usług, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są
    wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek
    prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi
    powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym, przepisy ustawy nie określają
    postaci wynagrodzenia.
    Na gruncie utrwalonej praktyki, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych oraz
    Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (m.in. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012, sygn.
    akt I FSK 562/11, wyroki TSUE w sprawach: Town&Country Factor LTd C-498/99, Tolsma C-
    16/93, Hoge Raad C-154/80), wykształcono przesłanki warunkujące uznanie danych
    czynności za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Za takie czynności,
    zgodnie z ugruntowanymi tezami można uznać sytuacje, w których:
    - istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego
        następuje świadczenie wzajemne;
    - otrzymane wynagrodzenie stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi
        świadczone na rzecz usługobiorcy;
    - istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru
        lub usługi;
    - odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim
        związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem;
    - istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
    W konsekwencji, dla uznania danego świadczenia za opodatkowane na gruncie ustawy o
    VAT, konieczne jest istnienie stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a
    odbiorcą, w ramach którego istnieje świadczenie wzajemne. Usługa musi być świadczona
    za wynagrodzeniem, a odpłatność ta powinna pozostawać w bezpośrednim związku z
    czynnością opodatkowaną. Ponadto, po stronie usługodawcy, musi istnieć bezpośrednia i
    skonkretyzowana korzyść z tytułu świadczenia usługi.
    Natomiast kwestia odpłatności była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-
    102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za
    dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po

    stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie
    (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być
    opodatkowana tym podatkiem”.
    Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:
      Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119
      oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy
      towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy,
      usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i
      innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę
      towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
    W świetle powyższego, w celu zweryfikowania czy działania realizowane w ramach
    konsorcjum pomiędzy Stronami stanowią czynności opodatkowane należy
    przeanalizować, czy w przedmiotowej sprawie spełnione będą wyżej wspomniane
    przesłanki.
    Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność gospodarczą w branży
    budowlanej. W dniu 07.05.2024 r. została zawarta umowa konsorcjum pomiędzy
    Państwem a pełniącym rolę lidera konsorcjum spółką B w ramach, której to umowy
    zrealizowany jest projekt budowy obiektu (...) na rzecz Zamawiającego.
    Uczestnicy konsorcjum zachowują w ramach konsorcjum pełną odrębność i
    samodzielność.
    Lider konsorcjum:
    - działa jako główny przedstawiciel konsorcjum w kontaktach z Inwestorem,
    - negocjuje warunki umów i robót dodatkowych związanych z realizacją projektu,
      zapewniając korzystne warunki dla konsorcjum i zgodność z wymaganiami inwestora,
    - odpowiada za koordynację spraw formalnych na budowie, zapewniając zgodność z
      przepisami prawa, wymaganiami administracyjnymi oraz standardami jakościowymi
      na każdym etapie realizacji projektu,
    - koordynuje dostawy materiałów oraz prace związane z uruchomieniem urządzeń,
      zapewniając ich terminowość i zgodność z wymaganiami projektowymi,
    - podejmuje decyzję o zakupie materiałów budowlanych, jeżeli ma możliwość uzyskania
      korzystniejszych cen niż konsorcjant, co wpłynie na optymalizację kosztów projektu,
    - dokonuje rozliczeń wszelkich płatności w ramach Projektu, w szczególności wystawianie
      faktur oraz przyjmowanie należności (wynagrodzenia) od Zamawiającego należnego
      Konsorcjum na podstawie Projektu.
    Państwo (Partner) jako Konsorcjant:
    - zobowiązują się do działania jako przedstawiciel konsorcjum w kontaktach z
      podwykonawcami, zapewniając odpowiednią komunikację i współpracę pomiędzy
      stronami projektu,
    - zobowiązują się do zawierania warunków umów i robót związanych z realizacją
      projektu, zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentacji projektowej oraz
      przepisach prawa,
    - odpowiadają za koordynację spraw formalnych związanych z realizacją robót
      budowlanych na budowie, zapewniając zgodność z wymaganiami administracyjnymi,
      przepisami BHP oraz innymi obowiązującymi regulacjami,
    - odpowiedzialni są za wykonanie robót budowlano-montażowych zgodnie z
      harmonogramem, specyfikacjami technicznymi i wymaganiami jakościowymi
      określonymi w umowie,
    - mają obowiązek zawierania umów z firmami podwykonawczymi, które będą realizować
      poszczególne części robót budowlanych, zapewniając odpowiednią jakość i
      terminowość wykonania prac,
    - zapewniają prowadzenie nadzoru budowy przez kierowników posiadających
      odpowiednie uprawnienia, którzy będą odpowiedzialni za nadzorowanie
      prawidłowego wykonania robót zgodnie z projektem oraz przepisami prawa,

    - zobowiązują się do dostarczenia materiałów niezbędnych do wykonania kontraktu,
      zapewniając ich zgodność z wymaganiami jakościowymi, ilościowymi oraz
      terminowymi określonymi w umowie.
    Umowa Konsorcjum przewiduje możliwość zawierania przez Strony Umowy Konsorcjum
    umów podwykonawczych, innych umów na realizację zadań w ramach Projektu lub umów
    dostawy, na wyłączną odpowiedzialność i ryzyko każdej ze Stron Umowy Konsorcjum,
    włączając odpowiedzialność za realizację zobowiązań finansowych oraz wypłatę
    wynagrodzenia. Każda ze Stron odpowiadała za wykonanie zgodnie z kontraktem z
    Zamawiającym przyjętego na siebie zakresu prac, tj. za jakość i terminowość własnych
    robót, usług i dostaw oraz usług i dostaw realizowanych przez jej podwykonawców.
    Zarówno w toku realizacji Projektu, jak i na moment rozliczeń z tytułu wykonanych prac,
    Strony Umowy Konsorcjum są zarejestrowane jako podatnicy podatku od towarów i usług
    O ile będzie to wymagane lub korzystne z punktu widzenia celu Konsorcjum albo z punktu
    widzenia efektywnej realizacji przez Konsorcjum obowiązków wynikających z Umowy,
    każda ze Stron może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz drugiej Strony. Państwo jako
    Partner mogą wykonywać na rzecz Lidera w charakterze podwykonawcy różne prace
    budowlane, budowlano-montażowe, rozbiórkowe, porządkowe, itp., w zależności od tego
    jakie będzie faktycznie zapotrzebowanie na takie usługi. W każdym przypadku będą to
    jednak określonego rodzaju usługi wykonywane za osobnym wynagrodzeniem przez
    Państwa na rzecz Lidera.
    Celem nabycia przez Lidera prac wykonanych przez Państwa jest wykonanie usług
    budowlanych i budowlano-montażowych na rzecz Zamawiającego. Prace nabyte przez
    Spółkę jako Lidera konsorcjum od Państwa jako Strony Umowy Konsorcjum, składają się
    na usługę zrealizowaną w ramach Projektu, tym samym służą one Liderowi do wykonania
    usługi budowy obiektu (...) na rzecz Zamawiającego.
    Faktury z tytułu wszelkich płatności należnych Konsorcjum za wykonanie robót oraz
    innych zadań powierzonych Konsorcjum przez Zamawiającego będą wystawiane i
    dostarczane Zamawiającemu przez Lidera. Faktury wystawiane przez Spółkę wykazywać
    będą pełną wartość przychodu za roboty wykonane przez Konsorcjum. W przypadku
    zamówienia przez Konsorcjum towarów lub usług u osób trzecich (np. podwykonawców,
    dostawców lub Lidera tudzież Partnera działających jako podwykonawcy), faktury będą
    wystawiane odpowiednie na Partnera, jak i Lidera który ostatecznie będzie obciążać
    (fakturować) Zamawiającego za całość wykonanych przez Konsorcjum prac. Każdy z
    Konsorcjantów zobowiązuje się przedstawić wycenę obejmującego go zakresu prac
    dotyczącą realizacji przedmiotowej inwestycji, z uwzględnieniem marży. Obliczona w ten
    sposób kwota wyceny całości prac inwestycji będzie podstawą dla określenia przetargowej
    oferty cenowej konsorcjum. Ewentualną różnicę pomiędzy kwotą oferty przetargowej a
    kwotą wyceny inwestycji Konsorcjanci podzielą pomiędzy siebie proporcjonalnie do
    wkładu finansowe.
    Odnosząc się do kwestii rozliczeń podziału zysku przez Strony Umowy Konsorcjum, to
    zgodnie z postanowieniami Umowy Konsorcjum rozliczenie dokonane zostanie w drodze
    wystawienia not (obciążeniowych lub uznaniowych) przez Lidera i/lub Partnera.
    Lider ma obowiązek dokonać podziału i wypłaty wynagrodzenia otrzymanego od
    Zamawiającego pomiędzy siebie i uczestnika konsorcjum. W sytuacji kiedy mamy do
    czynienia z podziałem zysku konsorcjum, który stanowi różnicę między wynagrodzeniem a
    sumą kosztów, ten rodzaj płatności realizowanej przez Lidera na rzecz członka
    konsorcjum, nie koresponduje z żadną usługą wykonaną przez uczestnika konsorcjum.
    Wątpliwości Państwa budzą kwestie czy zapłatę przez Lidera wynagrodzenia na rzecz
    Państwa – z tytułu wykonania określonych prac w charakterze podwykonawcy, należy
    traktować jako rozliczenie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i
    powinna ona zostać udokumentowana w drodze wystawienia faktury.

    Odnosząc się do przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy wskazać, że co do
    zasady konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na
    określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie
    podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie
                                  1umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
    Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.), w ramach tzw. swobody umów.
    W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób
    dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia
    społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem
    gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być
    rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum
    są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach
    niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne
    przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum podmioty mogą
    określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba
    trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć
    wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub
    osobę reprezentującą konsorcjum.
    Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego należy zauważyć, że zgodnie z art. 15
    ust. 1 ustawy o VAT:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być
    zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami
    umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie
    należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia
    okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że
    rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania
    faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów
    zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu - będzie dokonywał
    wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot.
    Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie
    usług), a nie sama płatność. Zatem samo „rozliczenie przychodów i kosztów” nie może
    podlegać opodatkowaniu.
    Natomiast udział w kosztach i przychodach Konsorcjum, które nie dotyczą dostawy
    towarów i świadczenia usług, nie powinien być opodatkowany podatkiem od towarów i
    usług i dokumentowany między stronami przez wystawienie faktury.
    Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
    Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
      1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a
        pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od
        wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
        niebędącej podatnikiem;
      2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta
        z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
      3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w
        pkt 1;

      4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
        których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
          a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
          b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust.
          5 pkt 4,
          c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art.
          19a ust. 1b.
    Zatem fakturą powinna zostać udokumentowana odsprzedaż towarów i usług
    dokonywana w ramach konsorcjum, a nie samo „rozliczenie przychodów i kosztów”.
    Reasumując przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami
    VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych
    rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz
    aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT
    dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
    W związku z powyższym należy stwierdzić, że Państwo jako Partner Konsorcjum na rzecz
    Lidera świadczą w charakterze podwykonawcy różne prace budowlane, budowlano-
    montażowe, rozbiórkowe, porządkowe. Wykonanie tych czynności stanowi odpłatne
    świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem
    Państwo zobowiązani są wykonane czynności na rzecz Lidera udokumentować fakturami,
    a podstawą opodatkowania jest cała wartość wynagrodzenia Państwa za realizację swoich
    zadań w ramach Kontraktu. Jak Państwo wskazali mogą wykonywać na rzecz Lidera w
    charakterze podwykonawcy różne prace budowlane, budowlano-montażowe,
    rozbiórkowe, porządkowe, itp., w zależności od tego jakie będzie faktycznie
    zapotrzebowanie na takie usługi. W każdym przypadku będą to jednak określonego
    rodzaju usługi wykonywane za osobnym wynagrodzeniem przez Państwa na rzecz Lidera.
    Faktury wystawiane przez Państwa na Lidera Konsorcjum dokumentują świadczenie usług
    np. budowlanych, budowlano-montażowych, rozbiórkowych, porządkowych.
    Otrzymywane przez Państwa od Lidera Konsorcjum kwoty wiążą się z wykonaniem przez
    Państwa ww. usług. Stanowią wynagrodzenie za wykonanie tych usług.
    Stanowisko Państwa, że zapłatę przez Spółkę wynagrodzenia na rzecz Państwa z tytułu
    wykonania określonych prac w charakterze podwykonawcy, należy traktować jako
    rozliczenie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i co za tym idzie
    powinno ono zostać udokumentowane w drodze wystawienia faktury, jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Ocena stanowiska Państwa w zakresie ustalenia czy Liderowi będzie przysługiwać prawo
    do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturze wystawionej z tego tytułu
    przez Partnera zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.
    Interpretacja rozstrzyga ściśle w zakresie zadanego pytania, stąd wszelkie inne kwestie
    nieobjęte pytaniem (dokumentowanie podziału zysku) nie były przedmiotem
    rozstrzygnięcia.

    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.