Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-256/13-2/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-12-23
Teza: Darowizna środków pieniężnych od brata.
Słowa kluczowe: darowizna; rachunki-rachunek bankowy; wspólność-wspólność majątkowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani (data wpływu 23 września 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 września 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni zawarła z bratem umowę darowizny środków pieniężnych. Zarówno Wnioskodawczyni (obdarowana), jak i jej brat (darczyńca) pozostają w związkach małżeńskich z obowiązującą ustawową wspólnością majątkową. Stronami umowy darowizny są wyłącznie Wnioskodawczyni i jej brat. Żona brata wyraziła zgodę na darowiznę. Wartość darowizny przekroczyła kwotę zwolnioną z opodatkowania. Wnioskodawczyni nie posiada indywidualnego rachunku bankowego, natomiast jest upoważniona przez swojego męża do korzystania z jego rachunku bankowego. Wobec powyższego brat Wnioskodawczyni przelał środki pieniężne z tytułu darowizny na rachunek bankowy jej męża, zaznaczając jednak zarówno w umowie darowizny, jak i na poleceniu przelewu, że jest to darowizna dla Wnioskodawczyni i tylko ona może nią rozporządzać. Wnioskodawczyni całą kwotę otrzymanej darowizny przeznaczyła na zakup maszyny wykorzystywanej w prowadzonym przez nią indywidualnie gospodarstwie rolnym. Wnioskodawczyni zgłosiła fakt nabycia darowizny we właściwym urzędzie skarbowym w obowiązującym do zwolnienia 6 miesięcznym terminie od dnia powstania obowiązku podatkowego na druku SD-Z2.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy na podstawie przedstawionego, zaistniałego stanu faktycznego, Wnioskodawczyni jest zwolniona z obowiązku zapłaty podatku od całości otrzymanej darowizny?

Zdaniem Wnioskodawczyni, jest ona zwolniona z obowiązku zapłaty podatku od całości otrzymanej darowizny na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wspólność majątkowa brata z jego żoną nie ma w tym przypadku znaczenia. Umowa darowizny została zawarta wyłącznie pomiędzy Wnioskodawczynią a jej bratem. Fakt wyrażenia zgody na dokonanie darowizny przez żonę brata nie oznacza, że współmałżonek stał się stroną umowy darowizny. Jest to jedynie wymóg wynikający z przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, dotyczący katalogu czynności, do których dokonania potrzebna jest zgoda małżonka. Ustawa o podatku od spadków i darowizn w art. 4a ust. 1 nie rozróżnia darczyńców pod względem ich stanu cywilnego. W związku z tym darowizna od brata kawalera nie powinna być traktowana inaczej niż darowizna od brata pozostającego w związku małżeńskim.

Wnioskodawczyni wskazała, że argumentem przemawiającym za słusznością tego stanowiska są interpretacje indywidualne opisujące sytuacje bardzo podobne do opisanej we wniosku. Tytułem przykładu Wnioskodawczyni wymieniła kilka z nich.

Zdaniem Zainteresowanej w przedmiotowej sprawie bez znaczenia jest także fakt przelania środków pieniężnych na konto męża Wnioskodawczyni. Zainteresowana nie posiada indywidualnego rachunku bankowego, natomiast jest upoważniona do korzystania z rachunku męża. Fakt nieposiadania rachunku indywidualnego nie może powodować utraty możliwości skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1. Zarówno z umowy darowizny, jak i polecenia przelewu wynika jednoznacznie, że obdarowaną jest Wnioskodawczyni. Ponadto wyłącznie Wnioskodawczyni rozporządziła otrzymaną kwotą pieniężną.

Zainteresowana podkreśliła, że wymóg udokumentowania dokonanej darowizny należy traktować jedynie jako wymóg natury technicznej, mający na celu potwierdzenie faktycznego, rzeczywistego charakteru dokonanej darowizny. Na potwierdzenie powyższego Wnioskodawczyni powołała wyroki sądów administracyjnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Art. 5 ww. ustawy stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast na podstawie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9 637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Jednakże zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz.U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter darowanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania jak również ich maksymalna wartość. Dla skorzystania ze zwolnienia nie ma więc znaczenia wartość majątku jaki będzie przedmiotem darowizny.

Należy przy tym zastrzec, że jeżeli środki pieniężne, mające stanowić przedmiot darowizny, pochodzą z majątku wspólnego darczyńcy i jego współmałżonka, to dla ważności umowy darowizny, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych, wymagana jest w myśl art. 37 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) zgoda drugiego małżonka, przy czym w sytuacji, gdy umowa została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego jej ważność zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka (§ 2). Nadto, ustawodawca w art. 37 § 4 ustawy jednoznacznie stwierdza nieważność jednostronnej czynności prawnej dokonanej bez wymaganej zgody drugiego małżonka. Jednakże przez fakt wyrażenia takiej zgody drugi współmałżonek nie staje się stroną umowy darowizny.

Ponadto, jak wynika z przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dodatkowym warunkiem zwolnienia od podatku, jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

W świetle powyższego, rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy warunek określony w art. 4a ww. ustawy dotyczący udokumentowania otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy jest spełniony także w przypadku, gdy środki pieniężne będące przedmiotem darowizny zostały przekazane na rzecz Wnioskodawczyni, zgodnie z zawartą umową, bezpośrednio na rachunek bankowy jej męża.

Wykładnia językowa art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie może sprowadzać się do szukania sensu poszczególnych wyrazów, lecz powinna być połączona z analizą celu regulacji prawnej. Celem przedmiotowego zwolnienia jest zapewnienie ochrony interesów majątkowych członków najbliższej rodziny. W związku z tym, podlega zwolnieniu od podatku nabycie tytułem darowizny środków pieniężnych, jeżeli nabycie to zostało zgłoszone organowi podatkowemu we właściwym czasie i udokumentowane dowodem przekazania na rachunek bankowy prowadzony dla innego, niż obdarowany podmiotu, ale na rzecz obdarowanego. Sformułowanie użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn „na rachunek bankowy nabywcy” nie oznacza, że musi to być konto, jakie bank prowadzi dla obdarowanego.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że warunek dotyczący udokumentowania otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy w przedmiotowej sprawie został spełniony.

W konsekwencji, opisana we wniosku darowizna środków pieniężnych korzysta w całości ze zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.