Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-172/13-2/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-05-24
Teza: Czy odszkodowania wypłacane właścicielom nieruchomości bądź nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułów określonych w art. 128 ust. 4 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), są objęte zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1991 Nr 80 poz. 350)?
Słowa kluczowe: grunty; odszkodowania; przychód; zniszczenie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 20 lutego 2013 r. (data wpływu 26 lutego 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 lutego 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca zawarł w dniu 6 grudnia 2012 r. porozumienie z firmą - spółką z ograniczoną odpowiedzialnością - celem przeprowadzenia przez ww. spółkę inwestycji polegającej na „Przebudowie w trybie „pod klucz” linii napowietrznej 110 kv (…)”, która to inwestycja realizowana była na zlecenie spółki akcyjnej.

Zainteresowany na mocy zawartego porozumienia udostępnił wykonawcy wyżej wskazanej inwestycji nieruchomości gruntowe wchodzące w skład należącego do Niego gospodarstwa rolnego celem wykonania przez ww. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością prac polegających m. in. na demontażu słupów, przewodów roboczych i odgromowego, montażu nowej konstrukcji wsporczej w postaci słupa kratowego, zawieszenie w ramach przebudowy nowych przewodów roboczych wraz z osprzętem oraz przewodu odgromowego.

W związku z powyższym strony ustaliły, że Zainteresowanemu za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez wyrażenie zgody na przeprowadzenie powyższych prac, przysługiwać będzie odszkodowanie w wysokości 50.000,00 zł. Niniejsze odszkodowanie zostało wypłacone w dniu 2 stycznia 2013 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy odszkodowania wypłacane właścicielom nieruchomości bądź nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułów określonych w art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), są objęte zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1991 Nr 80 poz. 350)?

Zdaniem Wnioskodawcy, wskazany powyżej rodzaj otrzymanego przez Niego odszkodowania zwolniony jest od tego podatku, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Stosownie natomiast do przepisu art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji.

Ponadto, z treści art. 21 ust 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 dnia lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód) po łącznym spełnieniu następujących kryteriów:

1.  podmiotem uprawnionym do odszkodowania jest posiadacz gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego,
2.  naruszenie posiadania tych gruntów ma postać ustanowienia służebności gruntowej lub obciążenia obowiązkiem rekultywacji albo powstania szkody w uprawach rolnych lub drzewostanie,
3.  przyczyną powyższego naruszenia jest budowa urządzeń infrastruktury technicznej, w myśl art. 143 ust. 2 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. budowa dróg oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi lub nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych,
4.  budowę realizują podmioty uprawnione na podstawie odrębnych ustaw.

W świetle powyższych przepisów Wnioskodawca twierdzi, iż odszkodowania wypłacane właścicielom nieruchomości bądź nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułów określonych w przepisach wyżej cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, są objęte zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

Należy podkreślić, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle.

W przedmiocie stosowania wszelkiego rodzaju ulg podatkowych trzeba mieć na uwadze także przepis art. 84 Konstytucji RP dotyczący zasady powszechności opodatkowania, stąd każdy wyjątek od tej zasady, w tym także ulga podatkowa, nie może być interpretowany dowolnie, ani uzupełniany w drodze interpretacji o treść, której nie zawiera.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, wolne od podatku są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Z literalnego brzmienia powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż nie wszystkie odszkodowania otrzymywane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia bowiem korzystają jedynie te odszkodowania, których prawo do otrzymania wynika wprost z przepisów ustawy lub aktów wykonawczych, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy.

Stosownie do uregulowania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z przedmiotowego zwolnienia wyłączone zostały odszkodowania wynikające z zawartych umów i ugód innych niż ugody sądowe.

W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca wskazał, iż na mocy zawartego ze spółką porozumienia otrzymał - w dniu 2 stycznia 2013 r. - odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac polegających na przebudowie linii napowietrznej na linię dwutorową z przewodem odgromowym.

Wątpliwość Wnioskodawcy budzi kwestia, czy odszkodowania wypłacane właścicielom nieruchomości bądź nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułów określonych w art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, są objęte zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z powołanym art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Z art. 124 ust. 1 ww. ustawy, wynika, że odszkodowanie przysługuje z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Analiza cytowanego powyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca konsekwentnie wyłączył z katalogu zwolnień odszkodowania otrzymane na podstawie zawartego pomiędzy stronami porozumienia, które, jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, stanowiło podstawę dokonanej, na rzecz Wnioskodawcy, wypłaty odszkodowania.

Powołane w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy zwolnienie nie będzie miało w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż odszkodowanie wypłacono na podstawie porozumienia zawartego między Nim i spółką. Jako, że przyznane odszkodowanie wynika z porozumienia znajdzie zastosowanie wyjątek przewidziany w lit. g) art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłączający ze zwolnienia z opodatkowania te odszkodowania, które wynikają z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Natomiast na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

\- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Zainteresowany otrzymał odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac polegających przebudowie linii napowietrznej na linię dwutorową z przewodem odgromowym.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, iż otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac polegających na przebudowie linii napowietrznej na linię dwutorową z przewodem odgromowym nie spełnia warunków określonych w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż dyspozycja ww. przepisu nie obejmuje swym zakresem odszkodowań wypłaconych za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez wyrażenie zgody na przeprowadzenie powyższych prac.

Biorąc pod uwagę okoliczność, iż otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie nie podlega zwolnieniu w oparciu w zawarty w art. 21 ww. ustawy katalog zwolnień przedmiotowych, a w szczególności - art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 120 - należy stwierdzić, że kwota otrzymana z tego tytułu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł, o którym stanowią przepisy art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.