Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-488/09-4/BD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-07-01
Teza: Prawo do skorzystania z art. 89a ustawy o VAT z tytułu nieściągalnych wierzytelności.
Słowa kluczowe: korekta-korekta podatku; podatek-podatek należny-zmniejszenie podatku należnego; wierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1a-art. 89a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana (…), przedstawione we wniosku z dnia 20 kwietnia 2009 r. (data wpływu: 22 kwietnia 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 17 czerwca 2009 r. (data wpływu: 18 czerwca 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do skorygowania rozliczenia podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 kwietnia 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do skorygowania rozliczenia podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 17 czerwca 2009 r. (data wpływu: 18 czerwca 2009 r.) o doprecyzowanie stanu faktycznego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi firmę transportową jako czynny podatnik podatku VAT i świadczy usługi dla firm znajdujących się w krajach Unii Europejskiej. Jednym z odbiorców usług jest firma (…) Spółka z o.o., której głównym udziałowcem jest Spółka niemiecka (…), która należy do grupy kapitałowej (…).

Grupa kapitałowa (…) z dniem 1 października 2008 r. ogłosiła upadłość w procedurze – Savage – co w tłumaczeniu oznacza, że Spółka (…) znajduje się w procesie naprawczym i dalej prosperuje do momentu ogłoszenia upadłości przez koncern (…).

Firma (…) wstrzymała wszystkie płatności za wykonane przez Wnioskodawcę usługi, Zainteresowany natomiast wywiązał się ze swoich zobowiązań, wystawił za wykonane usługi faktury VAT, odprowadził od nich VAT należny w obowiązujących terminach.

Pismem z dnia 17 czerwca 2009 r. Wnioskodawca uzupełnił wniosek o następujące informacje:

1.  usługi transportowe świadczone na rzecz Spółki (…) były wykonywane na terenie dwóch różnych krajów – z Polski (miejsce załadunku) do różnych krajów Unii Europejskiej (miejsce rozładunku),
2.  w momencie świadczenia usług kontrahent był podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm.),
3.  przedmiotowe wierzytelności nie zostały zbyte,
4.  od daty wystawienia faktur dokumentujących wierzytelności nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z faktem, że upłynęło ponad 180 dni od upływu terminu płatności od nierozliczonych faktur, Wnioskodawca może skorzystać z art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) i dokonać korekty podatku należnego jednocześnie zachowując procedurę wynikającą z ww. artykułu?

Zdaniem Wnioskodawcy spełnia on wszystkie warunki ujęte w art. 89a ust. 1a pkt 2-5 ustawy o podatku od towarów i usług. Po procedurze pisemnego powiadomienia kontrahenta (Firmę (…) oraz naczelnika właściwego urzędu skarbowego, Podatnik ma prawo do dokonania korekty deklaracji VAT oraz do wystąpienia o zwrot należnego podatku VAT od wierzytelności nieściągalnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008 r. brzmieniem art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Natomiast nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (art. 89a ust. 1a ustawy).

Możliwość skorzystania z tzw. „ulgi za złe długi” powstaje wówczas, gdy spełnione są warunki dotyczące zarówno samej wierzytelności, warunków jej powstania, jak i dłużnika i wierzyciela, określone w art. 89a ust. 2 ustawy, tj.:

1.  dostawa towarów lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
2.  wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,
3.  wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,
4.  wierzytelności nie zostały zbyte,
5.  od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona,
6.  wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Aby podatnik mógł skorygować rozliczenie podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności, warunki określone w art. 89a ust. 2 ustawy muszą być spełnione łącznie. Podkreślenia wymaga fakt, że warunek, aby nabywca (dłużnik) nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji należy odnieść wyłącznie do daty dostawy towaru lub świadczenia usługi stosownie do wyżej cyt. art. 89a ust. 2 pkt 1, natomiast w chwili dokonania korekty dłużnik oraz wierzyciel muszą być zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni stosownie do wyżej cyt. art. 89a ust. 2 pkt 3.

W myśl art. 89a ust. 3 ustawy, korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął termin określony w ust. 2 pkt 6, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6. Warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6.

Ponadto tut. Organ wskazuje, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W przypadku świadczenia usług, dla prawidłowego rozliczenia VAT, istotne jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie. Opodatkowanie następuje bowiem w miejscu (państwie), które ustawa o podatku VAT uznaje za miejsce ich świadczenia.

Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy, w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi – miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności – miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2 - 6 i art. 28.

W myśl natomiast art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy, w przypadku świadczenia usług transportowych, miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie odbywa się transport z uwzględnieniem pokonanych odległości, z zastrzeżeniem art. 28. Przepis art. 28 ust. 1 cyt. ustawy wprowadza regułę, zgodnie z którą, w przypadku, gdy transport towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich UE, miejscem świadczenia usługi jest miejsce, gdzie transport się rozpoczyna, z zastrzeżeniem ust. 3.

Nadmienia się, iż w myśl art. 28 ust. 3 cyt. ustawy, w przypadku, gdy nabywca usługi, o której mowa w ust. 1 i 2, podał dla tej czynności świadczącemu wewnątrzwspólnotową usługę transportu towarów numer, pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia transportu, miejscem świadczenia usługi jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy ten numer.

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi firmę transportową jako czynny podatnik podatku VAT i świadczy usługi dla firm znajdujących się w krajach Unii Europejskiej. Jednym z odbiorców usług jest firma (…) Spółka z o.o., której głównym udziałowcem jest Spółka niemiecka (…), należąca do grupy kapitałowej (…).

Ponadto z pisma uzupełniającego wynika, że:

1.  usługi transportowe świadczone na rzecz Spółki (…) były wykonywane na terenie dwóch różnych krajów – z Polski (miejsce załadunku) do różnych krajów Unii Europejskiej (miejsce rozładunku),
2.  w momencie świadczenia usług kontrahent był podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji,
3.  przedmiotowe wierzytelności nie zostały zbyte,
4.  od daty wystawienia faktur dokumentujących wierzytelności nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione.

Grupa kapitałowa (…) z dniem 1 października 2008 r. ogłosiła upadłość w procedurze – Savage – co w tłumaczeniu oznacza, że Spółka (…) znajduje się w procesie naprawczym i dalej prosperuje do momentu ogłoszenia upadłości przez koncern (…).

Firma (…) wstrzymała wszystkie płatności za wykonane przez Wnioskodawcę usługi, Podatnik natomiast wywiązał się ze swoich zobowiązań, wystawił za wykonane usługi faktury VAT, odprowadził od nich VAT należny w obowiązujących terminach.

Jak wskazano wyżej prawo do skorzystania z tzw. „z ulgi za złe długi” powstaje w sytuacji, gdy spełniony jest łącznie szereg warunków dotyczących zarówno samej wierzytelności, warunków jej powstania, jak i osoby dłużnika i wierzyciela.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 89a ust. 1 ustawy, podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

W tym miejscu zaznacza się, że z opisu stanu faktycznego wynika, że w sytuacji Wnioskodawcy ma zastosowanie reguła zawarta w art. 28 ust. 1 ustawy, zgodnie z którą w przypadku gdy transport towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich UE, miejscem świadczenia usługi jest miejsce, gdzie transport się rozpoczyna. W przedmiotowej sytuacji miejscem świadczenia jest kraj Wnioskodawcy, czyli Polska, bowiem jak wynika z uzupełnienia do wniosku, nabywca usługi transportowej był podatnikiem podatku od towarów i usług zarejestrowanym na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT i dla usługi transportu nie podał numeru pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia transportu.

Odnosząc się zatem do przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego należy stwierdzić, że Wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem jak wynika z treści zadanego we wniosku pytania, od terminu płatności nierozliczonych faktur minęło ponad 180 dni, czyli wierzytelność uważa się za uprawdopodobnioną. Poza tym:

*   świadczenie usług dokonane było na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,

*   wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,

*   wierzytelności nie zostały zbyte,

*   od daty wystawienia faktur dokumentujących wierzytelności nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione.

Zatem należy stwierdzić, że Wnioskodawcy przysługuje prawo do skorygowania rozliczenia podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności, pod warunkiem, że wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty będą podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni, a ponadto dłużnik z tytułu nabywania przedmiotowej usługi nie podał numeru pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia transportu.

Warunkiem jest również, aby wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. 1, natomiast dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.