Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDST2-1.4011.437.2025.3.NC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-11-13
Teza: Skutki podatkowe umorzenia przez bank części wierzytelności
wynikającej z umowy kredytu hipotecznego.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny
ugody-ugoda sądowa
zaniechanie-zaniechanie poboru podatku
Zagadnienia: Ordynacja podatkowa-Dział III Zobowiązania podatkowe-
Rozdział 1 Powstawanie zobowiąznia podatkowego-
Zaniechanie poboru podatku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 sierpnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący
    rozstrzygnięcia, czy w wyniku umorzenia przez bank części wierzytelności wynikającej z
    umowy kredytu hipotecznego nr (...) powstał przychód w podatku dochodowym od osób

    fizycznych. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwania – pismami z 25 września i 31
    października 2025 r. (daty wpływu). Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W dniu 18 lipca 2024 r. Wnioskodawca wraz z małżonką podpisał z bankiem ugodę
    sądową dotyczącą umorzenia kredytu X hipoteczny nr (...) z dnia 28 października 2005 r.,
    którego celem był zakup lokalu mieszkalnego przy ul. C 1 z przeznaczeniem na potrzeby
    własne. Ponadto, w dniu 8 sierpnia 2024 r. Wnioskodawca wraz z małżonką podpisał z
    bankiem ugodę sądową dotyczącą umorzenia kredytu (...) z 28 marca 2007 r., którego
    celem było finansowanie zakupu budynku mieszkalnego położonego w A przy ul. B 1 w
    zabudowie szeregowej z przeznaczeniem na potrzeby własne.
    Wnioskodawca zakupił obie nieruchomości dla zaspokojenia własnych potrzeb
    mieszkaniowych. Mieszkanie objęte kredytem (...) z dnia 28 października 2005 r. było
    zakupione w celu zamieszkania w nim – nawet dziecko Wnioskodawcy zostało zapisane do
    przedszkola w pobliżu przedmiotowego mieszkania. Niestety budowa tego obiektu przez
    dewelopera bardzo się przedłużała, a Wnioskodawca potrzebował mieszkania do
    zamieszkania.
    W 2007 r. Wnioskodawca wraz z małżonką zdecydował więc na zakup drugiej
    nieruchomości objętej kredytem (...), gdzie można było zamieszkać od razu.
    Wnioskodawca z małżonką zamieszkał więc w nieruchomości objętej kredytem z 2007 r.
    Mieszkanie zakupione w 2005 r., z uwagi na ogólnoświatowy kryzys na rynkach
    finansowych i bankowych, którego szczyt przypadł na lata 2008-2009 okazało się być
    niesprzedawalne. Aby zachować płynność finansową Wnioskodawca wynajmował
    przedmiotowe mieszkanie i kierując się pierwotnym celem, tj. dla zrealizowania własnych
    potrzeb mieszkaniowych, wraz z małżonką pozostawili to mieszkanie w swojej własności z
    zamiarem zamieszkania w nim w przyszłości. Z całą stanowczością podkreślić należy, że w
    dacie zawarcia umowy nr (...) z dnia 28 października 2005 r. Wnioskodawca nie kierował
    się zamiarem późniejszego wynajmowania tego lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca
    wystąpił do banku ze sporem w zakresie abuzywności zapisów umów kredytowych, w
    wyniku których doszło do nałożenia na niego dodatkowego, niesłusznego zobowiązania.
    Analizie i zapytaniu Wnioskodawca poddaje kredyt (...) z dnia 28 października 2005 r.
    Wysokość zaciągniętego przedmiotowego kredytu to (...). Do dnia zawarcia ugody
    Wnioskodawca spłacił kwotę: (...) zł. Niewątpliwie doszło więc do nadpłaty. Przy czym na
    dzień ugody bank określił jako zobowiązanie Wnioskodawcy na (...) zł. W wyniku
    abuzywnych zapisów umowy doszło więc niewątpliwie do znacznego zawyżenia
    zobowiązania. Bank, świadomy zapisów umowy oraz linii orzeczniczej zaproponował
    Wnioskodawcy ugodę, w wyniku której wygasną zobowiązania Wnioskodawcy wobec
    banku w kwocie (...) zł, narosłe w wyniku abuzywnych zapisów umowy. W zamian
    Wnioskodawca nie będzie kontynuował sporu z bankiem. Zważywszy na czas prowadzenia
    postępowań sądowych oraz niezbędne po stronie Wnioskodawcy zaangażowanie w
    proces, Wnioskodawca przystał na proponowane rozwiązanie. Cel w postaci
    doprowadzenia do zaniechania wymagalności niesłusznie naliczonego zobowiązania
    został osiągnięty.
    Uzupełnienie wniosku I
    Wnioskodawca potwierdził, że kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe.
    Umowa kredytowa została zawarta na okres 30 lat, natomiast w ugodzie wskazano 28 lat,
    co wynika z opóźnionego uruchomienia kredytu – nastąpiło ono 2 lata po podpisaniu
    umowy.
    Kredyt został udzielony przez bank, który podlega nadzorowi Komisji Nadzoru
    Finansowego.

    Wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości, nie jest jedynym kredytobiorcą –
    kredyt został zaciągnięty wspólnie z małżonką.
    Wnioskodawca potwierdził, że wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu
    solidarnie, a więc do pełnej wysokości.
    Kwota (wysokość) kredytu wynosiła (...) zł, zgodnie z treścią ugody.
    Zgodnie z zawartą ugodą, na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z
    następującego tytułu w poniższych wysokościach:
    - kapitał: (...) złotych,
    - odsetki skapitalizowane: (...) złotych,
    - odsetki zapadłe niespłacone: (...) złotych,
    - odsetki od zadłużenia przeterminowanego: (...) złotych,
    - odsetki zawieszone: (...) złotych,
    - odsetki bieżące: (...) złotych.
    Wnioskodawca doprecyzował, że kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji
    mieszkaniowej.
    Celem kredytu było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa
    domowego.
    Kredyt został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości.
    Wnioskodawca w przeszłości korzystał z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu.
    Uzupełnienie wniosku II
    Wnioskodawca doprecyzował, że przedmiotem zapytania we wniosku o interpretację
    indywidualną jest kredyt nr (...) z dnia 28 października 2005 r.
    W odniesieniu do kredytu nr (...) Wnioskodawca nie korzystał z zaniechania poboru
    podatku dochodowego od umorzonej wierzytelności.
    Zaniechanie poboru podatku dochodowego dotyczyło wyłącznie kredytu nr (...) z dnia 28
    marca 2007 r.

## Pytanie

Czy umorzona kwota, która zdjęła z Wnioskodawcy nadmierne zobowiązanie nałożone
    abuzywnymi zapisami umowy będzie stanowiła przychód podatkowy?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, w zaistniałej sytuacji nie wystąpił przychód podatkowy.
    Ustawodawca zastrzegł wprawdzie w ustawie o PIT, że umorzona wierzytelność stanowi
    przychód. Jednak przyglądając się wykładni celowościowej przytoczonej normy prawnej,
    należałoby dokonać analizy jak poniżej.
    Przychód w ustawie podatkowej wiąże się z faktycznym przysporzeniem podatnika.
    Niewątpliwie faktycznym przysporzeniem jest umorzenie zobowiązania, gdyż podatnik
    zwolniony z długu nie musi spłacić swojego zobowiązania i może dysponować środkami w
    inny sposób. Trudno jest jednak mówić o faktycznym przysporzeniu w sytuacji, gdy
    wierzyciel, stosując niezgodne z prawem zapisy umowy, narzucił na dłużnika zwiększone
    zobowiązanie, a następnie, w chwili wystąpienia sporu, zdając sobie sprawę, że sąd
    podważyłby zapisy umowy, umorzył niesłusznie nałożone zobowiązanie. W tej sytuacji nie
    ma mowy o dodatkowym przysporzeniu, a jedynie o odstąpieniu przez bank od

    wymagania faktycznie nienależnego zobowiązania. Taka sytuacja nie powinna generować
    przychodu podatkowego po stronie podatnika. Byłoby to rozwiązanie krzywdzące dla
    podatnika.
    Wnioskodawca zaciągając kredyt zakładał jego spłatę zgodnie z przyjętym
    harmonogramem, odpowiadającym jego możliwościom finansowym. Abuzywne zapisy
    umowy kredytowej nałożyły na niego dodatkowe zobowiązanie.
    Jak zauważono w samej ugodzie bankowej, przed sądami polskimi toczą się postępowania
    z powództw kredytobiorców przeciwko bankom albo z powództw banków przeciwko
    kredytobiorcom, w ramach których podnoszone są przez kredytobiorców zarzuty istnienia
    w umowach kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty CHF klauzul
    abuzywnych lub zarzuty nieważności tych umów tożsame lub podobne do zarzutów
    podnoszonych przez Kredytobiorcę w ramach Sporu. W przypadku powództw
    kredytobiorców – dochodzone są roszczenia z tego tytułu, w szczególności roszczenia
    kredytobiorców o zapłatę należności odpowiadającej wysokości uiszczonych w wykonaniu
    umów kredytów rat kapitałowo-odsetkowych (i ewentualnie innych opłat).
    Spośród możliwych rozstrzygnięć sporów pomiędzy kredytobiorcami a bankami,
    obejmujących w szczególności:
    a) uznanie przez sąd zawartych w umowie kredytu klauzul za nieabuzywne i oddalenie
      powództwa kredytobiorcy lub – w przypadku, gdy z powództwem wystąpił bank –
      uwzględnienie powództwa (zasądzenie dochodzonego roszczenia) banku;
    b) uznanie przez sąd zawartych w umowie kredytu klauzul za abuzywne, ich
      wyeliminowanie z umowy i w konsekwencji uznanie, że:
    i. strony są związane umową w pozostałym zakresie, a po wyeliminowaniu tych klauzul,
        kredyt staje się kredytem walutowym, udzielonym w walucie CHF i
        oprocentowanym stopą procentową LIBOR i marżą banku, a kredytobiorcy może
        przysługiwać roszczenie z tytułu nienależytego wykonania umowy na etapie
        wypłaty kwoty kredytu,
    ii. strony są związane umową w pozostałym zakresie, a jej niedozwolone postanowienia
        powinny zostać zastąpione przepisem przewidującym możliwość określenia
        wartości waluty obcej (CHF) według kursu średniego ogłaszanego przez
        Narodowy Bank Polski z dnia dokonania płatności,
    iii. strony są związane umową w pozostałym zakresie, a wypłacony w jej wykonaniu kredyt
        powinien zostać rozliczony jak udzielony w walucie PLN i oprocentowany stopą
        procentową WIBOR i marżą banku,
    iv. strony są związane umową w pozostałym zakresie, a wypłacony w jej wykonaniu kredyt
        powinien zostać rozliczony jak udzielony w walucie PLN i oprocentowany stopą
        procentową LIBOR i marżą banku,
    v. bez klauzul uznanych za abuzywne umowa nie może wiązać, jest trwale bezskuteczna
        względnie nieważna, a kredytobiorcy i bankowi przysługują odrębne roszczenia o
        zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy;
    vi. uznanie przez sąd umowy kredytu za nieważną bez względu na ewentualną
        abuzywność jej postanowień.
    W ostatnich latach zdecydowaną przewagę uzyskała linia orzecznicza, w ramach której
    najczęściej zapadającym rozstrzygnięciem jest stwierdzenie abuzywności klauzuli ryzyka
    walutowego i zasad denominacji lub indeksacji i w konsekwencji nieważność całej umowy
    kredytu oraz – w przypadku powództw kredytobiorców – zasądzenie na rzecz
    kredytobiorcy roszczeń dochodzonych z tego tytułu.

    W przypadku uzyskania przez kredytobiorcę w sporze z bankiem rozstrzygnięcia
    odpowiadającego tym, które zapadają w ramach dominującej linii orzeczniczej opisanej
    powyżej, stronom przysługiwałyby wzajemne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych
    spełnionych w wykonaniu umowy:
    a) Bank byłby zobowiązany do zwrotu Kredytobiorcy sumy uiszczonych przez
      Kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych (i ewentualnie innych opłat),
    b) Kredytobiorca zobowiązany byłby do zwrotu Bankowi wypłaconego kapitału; przy
      czym każdorazowo, dodatkowo Kredytobiorca mógłby uzyskać również zasądzenie od
      Banku zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie dochodzonego roszczenia
      pieniężnego lub kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
    Bank świadomy najbardziej prawdopodobnego wyniku sporu zaproponował
    Wnioskodawcy ugodę, w wyniku której wygasną zobowiązania Wnioskodawcy wobec
    banku narosłe w wyniku abuzywnych zapisów umowy. W zamian Wnioskodawca nie
    będzie kontynuował sporu z bankiem. Zważywszy na czas prowadzenia postępowań
    sądowych oraz niezbędne po stronie Wnioskodawcy zaangażowanie w proces,
    zaproponowane przez bank rozwiązanie wydawało się korzystne. Wszak celem
    Wnioskodawcy nie było udowodnienie bankowi braku racji, a jedynie doprowadzenie do
    sytuacji, w której nienależne zobowiązanie naliczone przez bank nie będzie wymagane, a
    proponowane przez bank rozwiązanie taki skutek generowało. Rozwiązanie to jednak nie
    powinno generować przychodu po stronie Wnioskodawcy, gdyż Wnioskodawca nie miał
    umorzonego faktycznego, zgodnego z prawem zobowiązania, a jedynie niesłusznie
    naliczone, dodatkowe zobowiązanie powstałe w wyniku abuzywnych zapisów umowy
    kredytowej. Uznanie takiego umorzenia za przychód podatkowy byłoby dalece krzywdzące
    dla Wnioskodawcy. Nie dość, że abuzywne zapisy umowy nałożyły na niego dodatkowe,
    krzywdzące zobowiązanie (wagę sprawy pokazuje m.in. liczba wyroków w tożsamych
    zagadnieniach), to jeszcze po zwolnieniu z niesłusznego, dodatkowego zobowiązania,
    Wnioskodawca byłby zobowiązany do zapłaty podatku od przychodu, którego de facto nie
    było, bo miało miejsce jedynie doprowadzenie do zaniechania wymagalności niesłusznie
    naliczonych zobowiązań.
    Jak zauważył m.in. Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej w interpretacji
    indywidualnej nr 0112-KDIL2-1.4011.203.2025.1.MB z dnia 24 kwietnia 2025 r.: „Z definicji
    przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie
    świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter. O
    uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze, czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe”.
    W przedmiotowej sytuacji trudno znaleźć przysporzenie majątkowe. Mamy tu do czynienia
    jedynie z przyznaniem się banku do zastosowania abuzywnych praktyk i wycofaniem się z
    oczekiwań spłaty naliczonego w ten sposób zobowiązania. Gdyby taka praktyka
    doprowadzała do powstania przychodu mogłoby dojść do krzywdzących sytuacji, w
    których jedna strona umowy naliczyłaby dodatkowe, sprzeczne z prawem zobowiązanie
    drugiej stronie i oczekiwała jego zapłaty, a gdy ta wniosłaby sprawę do sądu,
    proponowałaby ugodę i umorzenie wraz z powstaniem przychodu podatkowego. Podatnik
    stawałby wówczas przed trudnym wyborem – zapłacić niesłusznie naliczone zobowiązanie,
    czy zapłacić podatek dochodowy od jego umorzenia. Jest to absurd i przed takim
    wyborem podatnik nigdy nie powinien stawać, a właśnie przed takim wyborem stawałby
    podatnik w wyniku sporu z bankiem gdyby uznano, że naliczenie w wyniku abuzywnych
    zapisów umowy dodatkowego zobowiązania a następnie umorzenie go, stanowi dla
    zwolnionego z długu przychód podatkowy.

    O warunku definitywnego przysporzenia majątkowego jako koniecznego do uznania
    przysporzenia za przychód podatkowy organy podatkowe wyrażały się w wielu
    postępowaniach, w tym. m.in. 0115-KDIT3.4011.40.2025.1.DP, 0112-KDIL2-
    1.4011.128.2025.1.DJ, 0114-KDIP3-2.4011.334.2025.2.BM. W przedmiotowej sytuacji nie
    ma miejsca definitywne przysporzenie majątkowe, a tym samym nie należy uznać, że
    wystąpił przychód podatkowy, w związku z powyższym, Wnioskodawca stoi na stanowisku,
    że w opisanym stanie faktycznym nie wystąpił przychód podatkowy.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) jest zasada
    powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie
    z jego treścią:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde
    działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje
    ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem
    jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami
    lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar
    finansowy.
    Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o
    charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł
    przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są:
      inne źródła.

    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł
    ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody
    inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde
    świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii
    przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww.
    ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej
    ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Stosownie do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 1061):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi  stosunku  prawnego  w  tym  celu,  aby  uchylić  niepewność  co  do  roszczeń
      wynikających  z  tego  stosunku  lub  zapewnić  ich  wykonanie  albo  by  uchylić  spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli
    zrzeczenia się przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności, bez uzyskania
    świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem że dłużnik je
    przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
    Wedle bowiem instytucji zwolnienia z długu, uregulowanej w art. 508 ustawy Kodeks
    cywilny:
      Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie
      przyjmuje.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy kredytobiorca osiąga
    konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego
    istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie,
    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie,
    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym

    elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w
    orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie
    tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku
    prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić gdy podatnik uzyskuje przysporzenie majątkowe – czy to na skutek
    otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w
    naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego
    zdarzenia następuje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów.
    W świetle powyższego, umorzoną kwotę wierzytelności na podstawie ugody dotyczącej
    umowy o udzielenie kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych
    źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    Z opisu sprawy wynika, że 18 lipca 2024 r. wraz z małżonką podpisał Pan z bankiem ugodę
    sądową na umorzenie kredytu X hipotecznego nr (...) z dnia 28 października 2005 r.,
    którego celem był zakup lokalu mieszkalnego. Wysokość ww. kredytu wynosiła (...)zł (na
    dzień ugody bank określił zobowiązanie na kwotę (...) zł.). Do dnia zawarcia ugody spłacił
    Pan kwotę: (...) zł. W wyniku abuzywnych zapisów umowy doszło do zawyżenia
    zobowiązania. Wskazał Pan, że Bank zaproponował ugodę, w wyniku której wygasną Pana
    zobowiązania wobec banku w kwocie (...) zł, narosłe w wyniku abuzywnych zapisów
    umowy. Zważywszy na czas prowadzenia postępowań sądowych oraz niezbędne – z Pana
    strony – zaangażowanie w proces, przystał Pan na proponowane rozwiązanie.
    Ponadto, w dniu 8 sierpnia 2024 r. wraz z małżonką podpisał Pan z bankiem ugodę
    sądową na umorzenie kredytu nr (...) z 28 marca 2007 r., którego celem było finansowanie
    zakupu budynku mieszkalnego. W odniesieniu do umorzonej wierzytelności kredytu
    zaciągniętego w dniu 28 marca 2007 r. nr (...) skorzystał Pan z zaniechania poboru
    podatku dochodowego.
    Pana wątpliwości interpretacyjne dotyczą rozstrzygnięcia, czy w wyniku umorzenia przez
    bank części wierzytelności wynikającej z umowy kredytu hipotecznego nr (...) powstał
    przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz obowiązujące w
    tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, że wartość umorzonej na podstawie
    zawartej ugody z bankiem części wierzytelności wynikającej z umowy kredytu nr (...) z dnia
    28 października 2005 r. stanowi dla Pana – w przypadającym udziale – przychód z tytułu
    nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, kwalifikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku
    z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślić bowiem
    należy, że w wyniku podpisanej z bankiem ugody, na mocy której bank umorzył Panu
    część wierzytelności z tytułu umowy kredytu nr (...) z dnia 28 października 2005 r. , wbrew
    Pana twierdzeniu, uzyskał Pan przysporzenie majątkowe. Nastąpiło bowiem zmniejszenie
    Pana zobowiązań wobec banku, a tym samym uzyskał Pan realną korzyść, która stanowi
    dla Pana przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na
    rozstrzygnięcie w niniejszej nie może wpłynąć podnoszona przez Pana argumentacja
    dotycząca powodu zawarcia przez Bank ugody, w szczególności „przyznania się banku do
    zastosowania abuzywnych praktyk i wycofaniem się z oczekiwać spłaty naliczonego
    zobowiązania”.
    Jakkolwiek kwestia zaniechania poboru podatku nie jest przedmiotem Pana wątpliwości,
    to nadmienić trzeba, że w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w
    sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów
    (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.

    U. z 2024 r. poz. 102) prawodawca przewidział zaniechanie poboru podatku umorzonych
    osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego
    rozporządzenia:
      Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
        1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w
        przypadku gdy:
          a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji
            mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego –
            gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej
            inwestycji mieszkaniowej, oraz
          b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie
            korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych
            wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację
            innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
        2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego
        udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub
        indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu
        zastosowania ujemnego oprocentowania.
    Zaniechanie poboru podatku znajduje zatem zastosowanie do umorzonych osobom
    fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów mieszkaniowych, w przypadku, gdy osoba
    fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania
    poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego
    zaciągniętego na realizację innej niż określona w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a inwestycji
    mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia).
    Powyższe dowodzi, że w związku z umorzeniem zobowiązania kredytowego mamy do
    czynienia z przychodem, który przy spełnieniu określonych warunków podlega
    zaniechaniu poboru podatku. Gdyby bowiem w związku z umorzeniem wierzytelności
    wynikających z umowy kredytu mieszkaniowego nie powstawał przychód po stronie
    podatnika, prawodawca nie wprowadzałby przepisów regulujących możliwość zaniechania
    poboru podatku.
    Reasumując, w opisanej sytuacji wartość umorzonej na podstawie zawartej ugody z
    bankiem części wierzytelności wynikającej z umowy kredytu nr (...) z dnia 28 października
    2005 r. stanowi dla Pana – w przypadającym udziale – przychód z tytułu nieodpłatnych
    świadczeń w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    kwalifikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wobec powyższego, Pana stanowisko uznano za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Ponadto należy podkreślić, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w
    indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja
    podatkowa. W związku z tym, interpretacje te wywierają skutki prawne jedynie w stosunku
    do tego podmiotu, do którego są skierowane. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna
    dotyczy wyłącznie Pana jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje
    skutków prawnych dla innych osób (Pana żony).

    Należy zastrzec, że interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie sprawy będącej
    przedmiotem wniosku w kontekście sformułowanego pytania interpretacyjnego,
    natomiast nie rozstrzyga innych kwestii opisanych we wniosku i jego uzupełnieniu,
    nieobjętych pytaniem.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym podanym w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w
    przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy,
    udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
    Niniejszą interpretację wydano w oparciu o

## Opis zdarzenia przyszłego

przedstawionego
    we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów
    podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę
    ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek
    udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on
    dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego,
    ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych
    okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem
    się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli
    w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni
    się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie
    będzie Pana chroniła.
    Ponadto, w odniesieniu do wskazanych przez Pana interpretacji indywidualnych stwierdzić
    należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mogą one mieć
    zastosowania w sprawie będącej przedmiotem Pana wniosku, a ponadto w żadnej z nich
    nie rozstrzygnięto, że kwota umorzonej wierzytelności nie stanowi przychodu w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.