Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-252/16-4/LS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-06-17
Teza: Czy pożyczka udzielona Wnioskodawcy przez Fundusz będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) Ustawy o PCC w związku z faktem, iż, pożyczka ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz jednocześnie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT?
Słowa kluczowe: pożyczka; spółki; umowa; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 13 maja 2016 r. (data wpływu 16 maja 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. (data nadania 8 czerwca 2016 r., data wpływu 13 czerwca 2016 r.) na wezwanie Nr IPPB2/4514-252/16-2/LS z dnia 31 maja 2016 r. (data nadania 2 czerwca 2016 r., data doręczenia 6 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 maja 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką komandytową, której komplementariuszem jest „S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” („S. Sp. z o.o.”), zaś komandytariuszem - „S.” Societe en Commandite Speciale („S. SCSp”). S. SCSp jest spółką osobową, utworzoną według prawa luksemburskiego, w której partnerem o ograniczonej odpowiedzialności, posiadającym większość udziałów jest polski Fundusz Inwestycyjny Zamknięty („Fundusz”).

Planowane jest, iż Wnioskodawca zawrze bezpośrednio z Funduszem umowę pożyczki, celem zapewnienia finansowania planowanej przez Wnioskodawcę inwestycji. Umowa pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą a Funduszem (jako pożyczkodawcą) zostanie zawarta na terytorium Polski. Pożyczka będzie miała charakter odpłatny, tj. Funduszowi przysługiwać będzie wynagrodzenie z tytułu udostępnienia finansowania (odsetki). Oprocentowanie pożyczki zostanie ustalone na warunkach rynkowych.

Zgodnie ze Statutem Funduszu, Fundusz może, z uwzględnieniem celu inwestycyjnego, udzielać pożyczek pieniężnych podmiotom, których papiery wartościowe lub udziały wchodzą w skład Podstawowego Portfela Inwestycyjnego, a także ich akcjonariuszom/ wspólnikom do wysokości nie wyższej niż 50% (pięćdziesiąt procent) wartości Aktywów Funduszu, z zastrzeżeniem, że wysokość pożyczki pieniężnej udzielonej jednemu podmiotowi nie może przekroczyć 20% (dwudziestu procent) wartości Aktywów Funduszu.

Pożyczki pieniężne będą udzielane przez Fundusz na następujących zasadach:

*   pożyczki będą udzielane jedynie spółkom, których akcje lub udziały wchodzą (bezpośrednio lub pośrednio) w skład Podstawowego Portfela Inwestycyjnego Funduszu, a także ich akcjonariuszom/ wspólnikom;

*   pożyczki będą udzielane podmiotom posiadającym zdolność do obsługi zadłużenia, stwierdzoną na podstawie analizy ekonomiczno-finansowej przeprowadzonej przez Fundusz;

*   zapadalność udzielonych pożyczek będzie ustalana tak, by następowała nie później niż na jeden rok przed planowanym terminem rozpoczęcia likwidacji Funduszu;

*   terminy spłaty pożyczki szczegółowo będzie regulować umowa pożyczki określając, czy spłata kapitału wraz z odsetkami będzie dokonywana w ratach, czy jednorazowo w terminie zapadalności;

*   w każdym przypadku umowa pożyczki będzie przewidywać możliwość i warunki przedterminowej spłaty pożyczki;

*   Fundusz będzie udzielał pożyczek na warunkach oprocentowania nie gorszych niż warunki rynkowe;

*   minimalna wysokość zabezpieczeń pożyczki będzie nie niższa niż 100% (sto procent) wartości udzielonej pożyczki wraz z odsetkami;

*   zabezpieczeniem pożyczek udzielonych przez Fundusz mogą być:
    *   ograniczone prawa rzeczowe,
    *   cesje należności z umów najmu i dzierżawy nieruchomości,
    *   cesje wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłych,
    *   gwarancje i poręczenia podmiotów trzecich.

*   W przypadku udzielenia przez Fundusz pożyczki spółce, której akcje, udziały lub inne prawa udziałowe (w tym ogół praw i obowiązków) należą do Funduszu (bezpośrednio lub pośrednio), nie jest wymagane udzielenie zabezpieczenia.

Zgromadzenie Inwestorów Funduszu w odrębnej uchwale określi kwotę pożyczki, termin na jaki pożyczka jest udzielana, oprocentowanie pożyczki, warunki udzielenia i zwrotu pożyczki oraz zabezpieczenie jej zwrotu.

Fundusz jest zarejestrowany dla celów podatku od towarów i usług jako podatnik VAT zwolniony.

Pismem z dnia 31 maja 2016 r. Nr IPPB2/4514-252/16-2/LS wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   przedłożenie pełnomocnictwa zgodnego z art. 138c § 1 Ordynacji podatkowej, w którym to pełnomocnictwie wskazany będzie adres elektroniczny pełnomocnika w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy, tj. w systemie ePUAP, bądź informacja o odbiorze pism w siedzibie Organu.

*   czy z tytułu zawarcia umów pożyczek przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tych czynności będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług (podatkiem od wartości dodanej) lub też zwolniona z podatku od towarów i usług (podatku od wartości dodanej).

Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. (data nadania 8 czerwca 2016 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek w wyznaczonym terminie. W nadesłanym uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że:

Jednocześnie, uzupełniając treść przedstawionego wniosku, Fundusz Inwestycyjny FIZAN, z którego wolnych środków pieniężnych będzie realizowana wypłata pożyczki/ pożyczek, posiada odpowiednie umocowania do realizacji czynności finansowania poprzez udzielanie pożyczek określonym podmiotom (czynności przewidziane w Statucie Funduszu). Dodatkowo, Fundusz jest zarejestrowany do podatku od towarów i usług jako podatnik zwolniony od podatku VAT.

Według najlepszej wiedzy Spółki, Fundusz, wykonuje czynności w zakresie udzielenia pożyczek w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W rezultacie, w odniesieniu do przedmiotowych działań spełnia definicję podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług („Ustawa o VAT”). A zatem, udzielanie pożyczek przez Fundusz będzie czynnością, do której stosuje się przepisy Ustawy o VAT, tj. jest czynnością, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT, zwolnioną od tego podatku.

W związku z powyższym, działania Funduszu jako podatnika VAT w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej w ramach udzielonych pożyczek, stanowiących czynność zwolnioną od podatku VAT, upoważniają do zastosowania wyłączenia przedmiotowych transakcji z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na zasadach art.. 2 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy pożyczka udzielona Wnioskodawcy przez Fundusz będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) Ustawy o PCC w związku z faktem, iż, pożyczka ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz jednocześnie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy,

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Wnioskodawcy, pożyczka udzielona Wnioskodawcy przez Fundusz - na warunkach opisanych w zdarzeniu przysztym powyżej - nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 iit. b) Ustawy o PCC w związku z faktem, iż pożyczka ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz jednocześnie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust 1 pkt 38 Ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Stosownie do art. 1 ust. 3 pkt 1 Ustawy o PCC w przypadku spółki osobowej, za zmianę umowy spółki w rozumieniu podatku od czynności cywilnoprawnych uważa się:

*   wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki,

*   pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika,

*   dopłaty, oraz

*   oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania.

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika zatem, iż w przypadku spółki osobowej udzielenie pożyczki takiej spółce przez jej wspólnika wywiera skutek prawny tożsamy ze zmianą umowy spółki - w rozumieniu Ustawy o PCC.

W ocenie Wnioskodawcy, pożyczka, która zostanie mu udzielona przez Fundusz, nie może być traktowana - na gruncie Ustawy o PCC - jako zmiana umowy spółki. Jak wynika bowiem z opisu zdarzenia przyszłego, pożyczka nie zostanie udzielona Wnioskodawcy bezpośrednio przez jej wspólnika (tj, S. Sp. z o.o. lub S. SCSp), lecz przez instytucję finansową (Fundusz), która sprawuje kontrolę nad jednym ze wspólników Wnioskodawcy (tj. S. SCSp).

Skoro zatem przedmiotowa pożyczka nie zostanie udzielona Wnioskodawcy przez jej wspólnika, stanowić ona będzie pożyczkę, co do zasady, podlegającą opodatkowaniu stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) Ustawy o PCC, nie zaś zmianę umowy spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 Ustawy o PCC.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) Ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Czynność cywilnoprawna zawarcia umowy pożyczki podlega Ustawie o PCC wyłącznie wtedy, gdy spełnia przesłanki wskazane w art. 1 ust. 4 Ustawy o PCC. Oznacza to, że umowa pożyczki podlega przepisom Ustawy o PCC gdy jej przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe"wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania tub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, umowa pożyczki zostanie zawarta przez Wnioskodawcę z Funduszem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na tej podstawie należy uznać, iż zawarcie umowy pożyczki będzie podlegać - co do zasady - przepisom Ustawy o PCC.

Ustawa o PCC wyłącza jednak niektóre czynności z zakresu czynności opodatkowanych-Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Wyłączenie wskazane w powołanym powyżej art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC dotyczy m.in. podmiotów zwolnionych z podatku od towarów i usług. Zaznaczyć jednak należy, że o tym, czy dana transakcja podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej transakcji (np. umowy pożyczki) posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz to, że dana transakcja objęta jest zakresem Ustawy o VAT a przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W przypadku otrzymania przez Wnioskodawcę pożyczki od Funduszu, zauważyć należy, iż jest to czynność, która objęta jest zakresem Ustawy o VAT. Na podstawie art. 5 ust 1 pkt 1 Ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT przez odpłatne świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 Ustawy o VAT.

Udzielanie pożyczek stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na udostępnieniu kapitału na wskazany w umowie okres czasu. Czynność udzielenia pożyczki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zamian za wynagrodzenie (odsetki), stanowi zatem odpłatne świadczenie usług, co do zasady, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odpłatnością z tytułu udzielonej pożyczki są odsetki.

Aby dana czynność została opodatkowana podatkiem od towarów i usług, nie tylko musi być zakwalifikowana jako odpłatna dostawa towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju. Istotne jest także, aby została wykonana przez podmiot, który z tytułu jej dokonania będzie rozpoznany jako podatnik podatku od towarów i usług.

W świetle art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza na gruncie Ustawy o VAT jest zaś rozumiana jako wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W związku-z faktem, iż zgodnie ze Statutem Funduszu, Fundusz - przy spełnieniu warunków wskazanych w Statucie - może również udzielać pożyczek pieniężnych, czynność udzielenia pożyczki przez Fundusz będzie realizowana w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej a zatem będzie czynnością, do której stosuje się przepisy Ustawy o VAT (jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT lub zwolnioną od tego podatku), a z tytułu tej czynności Fundusz - jako strona umowy -będzie podatnikiem VAT.

Ustawa o VAT zwalnia niektóre czynności od opodatkowania. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. W świetle wskazanej regulacji czynność udzielania pożyczek, mimo iż należy do zakresu Ustawy o VAT, nie jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

W odniesieniu do Funduszu - jako pożyczkodawcy - oznacza to, iż udzielanie przez niego pożyczek podlega podatkowi od towarów i usług. Niemniej na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT czynność ta będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. W ten sposób uznać należy, iż z tytułu udzielanych pożyczek Fundusz będzie podmiotem zwolnionym z opodatkowania w podatku od towarów i usług.

Z tego też względu przedmiotowa czynność zawarcia przez Wnioskodawcę umowy pożyczki nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jako wyłączona z zakresu przedmiotowego Ustawy o PCC na podstawie art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC.

Reasumując, należy stwierdzić, iż:

1.  Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa pożyczka nie zostanie udzielona Wnioskodawcy przez jej bezpośredniego wspólnika, a przez podmiot kontrolujący wspólnika, stanowić ona będzie pożyczkę podlegającą opodatkowaniu stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) Ustawy o PCC, nie zaś zmianę umowy spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 Ustawy o PCC.
2.  Ze względu na brzmienie art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC, pożyczka ta będzie korzystała z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jak bowiem wskazano powyżej, czynność zawarcia umowy pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą i Funduszem będzie zwolniona od podatku od towarów i usług.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych wydanych przez Ministra Finansów.

Dla przykładu można wskazać na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. IBPB-2-1/4514-411/15/BD, w której wskazano, iż:

„Mając na uwadze wyżej poczynione uwagi odnośnie opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz informacje przedstawione we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług, należy wskazać, że umowa pożyczki zawarta ze spółką - która, jak wskazuje Wnioskodawca, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług z tytułu tej czynności - nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W rezultacie na Wnioskodawcy jako pożyczkobiorcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.”

Również w interpretacji indywidualnej z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. IBPB-2-1/4514-215/15/BJ Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał, iż: „Mając na uwadze wyżej poczynione uwagi odnośnie opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz informacje przedstawione we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług, należy wskazać, że udzielna pożyczka (pożyczki) od spółki z ograniczona odpowiedzialnością - która, jak wskazuje Wnioskodawca, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług - nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit, b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W rezultacie na Wnioskodawcy jako pożyczkobiorcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.”

Także w interpretacji indywidualnej z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. IBPB-2-1/4514-189/15/MD Dyrektora izby Skarbowej w Katowicach wskazał, że: „Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej . umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 2011 r. Wnioskodawca zawarł ze Spółką umowę pożyczki, na podstawie której Spółka pożyczyła Wnioskodawcy (Wspólnikowi - Udziałowcowi) środki pieniężne. W rezultacie udzielenie pożyczki pieniężnej przez Spółkę dla Wnioskodawcy stanowiło świadczenie usług w ramach działalności gospodarczej Spółki w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie z tytułu tejże umowy Spółką była zwolniona od podatku od towarów i usług zgodnie z uregulowaniami wynikającymi z ustawy o podatku od towarów i usług. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że opisana we wniosku umowa pożyczki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.”

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy oceny stanowiska Wnioskodawcy wyłącznie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 223) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu – który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki.

W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca – pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy wskazać, że w ustawie przewidziano sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednak należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że planowane jest, iż Wnioskodawca zawrze bezpośrednio z Funduszem umowę pożyczki, celem zapewnienia finansowania planowanej przez Wnioskodawcę inwestycji. Umowa pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą a Funduszem (jako pożyczkodawcą) zostanie zawarta na terytorium Polski. Pożyczka będzie miała charakter odpłatny, tj. Funduszowi przysługiwać będzie wynagrodzenie z tytułu udostępnienia finansowania (odsetki). Oprocentowanie pożyczki zostanie ustalone na warunkach rynkowych. Zgodnie ze Statutem Funduszu, Fundusz może, z uwzględnieniem celu inwestycyjnego, udzielać pożyczek pieniężnych podmiotom, których papiery wartościowe lub udziały wchodzą w skład Podstawowego Portfela Inwestycyjnego, a także ich akcjonariuszom/ wspólnikom do wysokości nie wyższej niż 50% (pięćdziesiąt procent) wartości Aktywów Funduszu, z zastrzeżeniem, że wysokość pożyczki pieniężnej udzielonej jednemu podmiotowi nie może przekroczyć 20% (dwudziestu procent) wartości Aktywów Funduszu. Zgromadzenie Inwestorów Funduszu w odrębnej uchwale określi kwotę pożyczki, termin na jaki pożyczka jest udzielana, oprocentowanie pożyczki, warunki udzielenia i zwrotu pożyczki oraz zabezpieczenie jej zwrotu. Fundusz jest zarejestrowany dla celów podatku od towarów i usług jako podatnik VAT zwolniony. Według najlepszej wiedzy Spółki, Fundusz, wykonuje czynności w zakresie udzielenia pożyczek w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W rezultacie, w odniesieniu do przedmiotowych działań spełnia definicję podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług („Ustawa o VAT”). A zatem, udzielanie pożyczek przez Fundusz będzie czynnością, do której stosuje się przepisy Ustawy o VAT, tj. jest czynnością, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT, zwolnioną od tego podatku.

Przyjmując za Wnioskodawcą, że udzielanie pożyczek przez Fundusz będzie czynnością, do której stosuje się przepisy Ustawy o VAT, tj. jest czynnością, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT, zwolnioną od tego podatku, powyższa czynność będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W przeciwnym wypadku umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.