Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-716/14-4/LS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-03-03
Teza: Czy czynności związane z transferami środków pieniężnych w ramach przedstawionego systemu zarządzania płynnością finansową (cash poołing) dokonywane pomiędzy poszczególnymi uczestnikami tego systemu (w tym Wnioskodawcą) oraz Bankiem będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; pracownik; programy-program motywacyjny; płatnik; spółki; umowa; usługi
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 5 grudnia 2014 r. (data wpływu 8 grudnia 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 17 lutego 2015 r. (data nadania 17 lutego 2015 r., data wpływu 19 lutego 2015 r.) na wezwanie z dnia 5 lutego 2015 r. Nr IPPB2/436-716/14-2/LS (data nadania 6 lutego 2015 r., data doręczenia 11 lutego 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych usługi zarządzania płynnością finansową **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 grudnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych usługi zarządzania płynnością finansową.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością mającą siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, wchodzącą w skład grupy kapitałowej X. (dalej: „Grupa”). Wnioskodawca zamierza zawrzeć z Bankiem umowę cash poolingu rzeczywistego (tj. umowę kreującą system zarządzania płynnością finansową podmiotów powiązanych kapitałowo, dalej: „Umowa”). Stronami Umowy, poza Wnioskodawcą i Bankiem, będą również inne podmioty powiązane kapitałowo z Wnioskodawcą (w rozumieniu art. 11 ust. 5a Ustawy CIT) wchodzące w skład Grupy (zwane dalej łącznie z Wnioskodawcą: „Uczestnikami”).

Zarówno Uczestnicy jak i Bank są podmiotami mającymi siedzibę na terytorium Polski, podlegającymi w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Bank, który będzie świadczył na rzecz Uczestników usługę cash poolingu nie będzie podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 Ustawy CIT z żadnym z Uczestników.

Celem zawarcia umowy cash poolingu będzie stworzenie efektywnego systemu zarządzania środkami pieniężnymi oraz poprawa płynności finansowej Uczestników poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych, a także zminimalizowanie kosztów finansowania działalności gospodarczej Uczestników na poziomie Uczestników i Grupy.

Struktura cash poolingu oparta będzie o mechanizm prawny subrogacji, czyli wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela poprzez spłacenie cudzego długu (przewidziany w art. 518 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm., dalej: „Kodeks cywilny”).

Zgodnie z Umową struktura cash poolingu będzie funkcjonować w oparciu o następujące zasady:

Usługa cash poolingu świadczona będzie przez Bank na rzecz Uczestników, którzy posiadać będą w Banku bieżące rachunki z udostępnionym limitem zadłużenia. Jeden z Uczestników (inny niż Wnioskodawca) będzie pełnił w ramach struktury funkcję Uczestnika. Rozliczenia w strukturze będą dokonywały się poprzez przeznaczony do tego celu rachunek prowadzony przez Bank na rzecz Posiadacza Głównego (innej spółki z grupy), nazywany Rachunkiem Rozliczeniowym, który nie będzie służył do żadnych innych operacji gospodarczych Posiadacza Głównego. Dodatkowo Posiadacz Główny będzie posiadał Rachunek Główny, na którym wykazywane będzie końcowe saldo netto rachunków Uczestników biorących udział w strukturze cash poolingu. Jednocześnie, każdy z pozostałych Uczestników będzie posiadać przypisany mu jeden rachunek prowadzony przez Bank w ramach struktury. Wszystkie rachunki bankowe wymienione powyżej (poza Rachunkiem Rozliczeniowym) będą służyły także pozostałym operacjom gospodarczym Posiadacza Głównego oraz pozostałych Uczestników.

Struktura cash poolingu będzie opierać się na bilansowaniu (tj. zerowaniu) sald na prowadzonych przez Bank rachunkach Uczestników z wykorzystaniem Rachunku Rozliczeniowego Posiadacza Głównego. Bilansowanie będzie polegać na przeprowadzeniu przez Bank następujących czynności:

*   Bank ustali saldo każdego Uczestnika (stan jego rachunku) na koniec danego dnia roboczego.
*   Bank dokona obliczenia łącznego salda rachunków (kwoty stanowiącej sumę sald) - Rachunku Rozliczeniowego i pozostałych rachunków, z wyłączeniem Rachunku Głównego, którego saldo nie będzie sumowane,
*   W przypadku, gdy obliczona tak suma sald będzie mieć wartość:
    1.  Dodatnią - Bank dokona transferu z Rachunku Rozliczeniowego na Rachunek Główny kwoty środków pieniężnych odpowiadającej wysokości tego salda,
    2.  Ujemną - Bank dokona transferu z Rachunku Głównego na Rachunek Rozliczeniowy kwoty środków pieniężnych o równowartości ww. salda ujemnego.
*   Następnie, Bank będzie dokonywał transferu środków pieniężnych z Rachunku Rozliczeniowego Posiadacza Głównego na rachunki pozostałych Uczestników (o saldzie ujemnym) lub transferu z rachunków Uczestników (o saldzie dodatnim) na Rachunek Rozliczeniowy Posiadacza Głównego, dzięki czemu zarówno salda ujemne jak i dodatnie na rachunkach tych Uczestników będą równe zero.

Bilansowanie sald na rachunkach Uczestników dokonywane będzie na koniec każdego dnia roboczego. Bilansowaniu nie będzie podlegało saldo występujące na Rachunku Głównym Posiadacza Głównego.

Subrogacja (wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela w rozumieniu art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego) dokonywana będzie wyłącznie na linii Posiadacz Główny - Uczestnik, oraz Uczestnik - Posiadacz Główny, w tym sensie, że:

*   Posiadacz Główny będzie wstępował w prawa Banku z tytułu wierzytelności Banku wobec Uczestnika, jeżeli Uczestnik (inny niż Posiadacz Główny), wykorzystał limit zadłużenia i nie spłacił go do końca dnia roboczego, albo
*   Uczestnik będzie wstępował w prawa Banku z tytułu wierzytelności Banku wobec Posiadacza Głównego, w przypadku konieczności wygaszenia salda ujemnego na Rachunku Rozliczeniowym Posiadacza Głównego, nie spłaconego do końca dnia roboczego.

Zgodnie z założeniami struktury cash poolingu, możliwe jest, że na początku każdego kolejnego dnia roboczego, w ramach struktury będą odbywały się automatyczne transfery zwrotne. Podstawą dokonywanych transferów zwrotnych będzie zapłata przez Uczestników kwot wynikających z zobowiązań względem Banku, w prawa którego wstąpi jeden z pozostałych Uczestników (tj. zapłata kwot wierzytelności nabytych w wyniku subrogacji przez jednego z pozostałych Uczestników).

Wraz z wstąpieniem w prawa Banku oraz nabyciem jego wierzytelności, Uczestnicy (w tym także Posiadacz Główny) będą uzyskiwać również prawo do odsetek naliczanych od wartości nominalnej nabytych wierzytelności. Odsetki te naliczane będą według tej samej stopy procentowej, która przysługuje Bankowi z tytułu wykorzystanego limitu zadłużenia w rachunku Uczestnika. Odsetki będą naliczane na bazie dziennej, natomiast ich płatność przez/do poszczególnych Uczestników będzie dokonywana jednorazowo w okresie rozliczeniowym (np. miesięcznym). Wysokość odsetek należnych poszczególnym Uczestnikom będzie kalkulowana i rozliczana przez Bank. Jednocześnie Bank, na bazie dziennej, naliczał będzie odsetki debetowe/kredytowe od salda występującego na Rachunku Głównym Posiadacza Głównego, zgodnie z regulacjami odrębnych umów: rachunku bankowego oraz kredytu w rachunku bieżącym. Na koniec okresu rozliczeniowego, Bank uznawał będzie Rachunek Główny Posiadacza Głównego kwotą należnych Posiadaczowi Głównemu odsetek od salda zgromadzonego na jego rachunku lub odpowiednio obciążał Rachunek Główny Posiadacza Głównego kwotą odsetek należnych Bankowi od kredytu w rachunku bieżącym, wykorzystanego w tym rachunku.

Jednocześnie, w celu zabezpieczenia spłaty zobowiązań wobec Banku w ramach usługi cash poolingu, każdy z Uczestników (posiadaczy rachunków) wyrazi zgodę na działania innych Uczestników podejmowane w celu wzajemnego wstępowania względem siebie w prawa zaspokojonego wierzyciela (Banku) - w odniesieniu do wierzytelności z tytułu indywidualnych limitów płynności, przysługujących Bankowi względem Uczestników.

Z tytułu świadczenia usługi cash poolingu Bank będzie otrzymywał od Posiadacza Głównego wynagrodzenie. Możliwe będzie również, że Bank będzie otrzymywał wynagrodzenie także od pozostałych Uczestników usługi cash poolingu. Posiadacz Główny, ani żaden z Uczestników nie będzie otrzymywał wynagrodzenia z tytułu uczestnictwa, udostępnienia oraz organizacji usługi cash poolingu od innego Uczestnika systemu zarządzania środkami pieniężnymi (Uczestnicy nie świadczą sobie wzajemnie usług - dostawcą usługi zarządzania środkami pieniężnymi jest Bank, a Uczestnicy są odbiorcami tej usługi).

Pismem z dnia 5 lutego 2015 r. Nr IPPB2/436-716/14-2/LS wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   Uzupełnienie zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku poprzez wskazanie, czy w ramach cash-poolingu będzie dochodziło do zawarcia umów pożyczek?

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie, wskazując, że:

W ramach przedmiotowego cash poolingu me będzie dochodziło do zawarcia umów pożyczek pomiędzy Wnioskodawcą oraz innymi Uczestnikami.

Zarówno na etapie zawarcia umowy cash poolingu jak również w chwili dokonywania poszczególnych rozliczeń przy zastosowaniu mechanizmu subrogacji nie będzie bowiem dochodzić pomiędzy Uczestnikami do powstania zobowiązania pożyczkodawcy do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na własność określonego podmiotu (pożyczkobiorcy) oraz do wzajemnego zobowiązania pożyczkobiorcy do zwrotu tej samej ilości pieniędzy. Uczestników cash poolingu nie będzie wiązać w tym zakresie jakikolwiek stosunek obligacyjny, a wszelkie rozliczenia dokonywane pomiędzy nimi będą jedynie pochodną stosunku prawnego istniejącego pomiędzy danym Uczestnikiem a Bankiem.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy czynności związane z transferami środków pieniężnych w ramach przedstawionego systemu zarządzania płynnością finansową (cash poołing) dokonywane pomiędzy poszczególnymi uczestnikami tego systemu (w tym Wnioskodawcą) oraz Bankiem będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy,

W ocenie Wnioskodawcy, czynności związane z transferami środków pieniężnych w ramach przedstawionego systemu zarządzania płynnością finansową (cash pooling) dokonywane pomiędzy poszczególnymi uczestnikami tego systemu (w tym Wnioskodawcą) oraz Bankiem nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1) Ustawy PCC, opodatkowaniu PCC podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   Umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   Umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   Umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   Umowy dożywocia,
*   Umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   Ustanowienie hipoteki,
*   Ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   Umowy depozytu nieprawidłowego,
*   Umowy spółki.

Wskazany przepis Ustawy PCC określa enumeratywny, zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem PCC. W konsekwencji, jeżeli określona czynność cywilnoprawna nie będzie miała charakteru jednej z umów wymienionych w powyższym przepisie, to z tytułu jej dokonania nie powstanie obowiązek podatkowy na gruncie PCC.

Poprzez zawarcie umowy cash poolingu, strony powiązane kapitałowo postanawiają wprowadzić system zarządzania płynnością finansową który polega na skoncentrowaniu środków z jednostkowych rachunków (sald) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą przy wykorzystaniu korzyści skali. W konsekwencji możliwa staje się kompensata niedoborów środków niektórych uczestników systemu nadwyżkami zgromadzonymi przez innych uczestników. Wnioskodawca pragnie podkreślić, że umowa cash poolingu pozostaje na gruncie prawa polskiego umową nienazwaną co oznacza, że Kodeks cywilny nie zawiera przepisów odnoszących się wprost do tego typu umowy.

W ocenie Wnioskodawcy, na skutek dokonywania na podstawie umowy cash poolingu poszczególnych, wzajemnych transakcji pieniężnych pomiędzy uczestnikami nie dochodzi do realizacji żadnej z czynności cywilnoprawnych określonych w art. 1 ust. 1 pkt 1) Ustawy PCC, W szczególności, pomimo iż konstrukcja cash poolingu zawiera pewne elementy wzajemnego kredytowania się podmiotów uczestniczących w strukturze, to nie dochodzi w jej ramach do zawarcia umowy mającej cechy umowy pożyczki pieniędzy bądź rzeczy oznaczonych co do gatunku w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1) lit. b) Ustawy PCC.

Zgodnie z art. 720 Kodeksu cywilnego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Z powyższego unormowania wynika, że aby można było mówić o zawarciu umowy pożyczki, konieczne jest skonkretyzowanie stosunku prawnego co najmniej w zakresie stron umowy, tj. pożyczkobiorcy oraz pożyczkodawcy a także przedmiotu pożyczki.

Należy podkreślić, że choć z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu powstają dla podmiotów biorących w nim udział określone prawa i obowiązki, to jednak nie można w żadnym wypadku uznać, iż dochodzi przez to do zawarcia umowy mającej cechy umowy pożyczki. Brak jest bowiem zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy przez pożyczkodawcę na określony w umowie podmiot (pożyczkobiorcę). Uczestnicy biorący udział w systemie cash poolingu wyrażają jedynie gotowość zaangażowania środków finansowych w związku z tym uczestnictwem. Uczestnik cash poolingu, posiadający wolne środki finansowe, nie może określić z góry, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i na rzecz którego z uczestników. Oznacza to, że każdorazowo druga strona transakcji nie jest możliwa do zidentyfikowania.

W konsekwencji, wobec braku możliwości zidentyfikowania podmiotów będących pożyczkodawcą oraz pożyczkobiorcą a także przedmiotu pożyczki, nie dojdzie z udziałem Wnioskodawcy do zawarcia dwustronnej transakcji udzielenia pożyczki, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1) lit. b) Ustawy PCC.

Co więcej, jak wynika z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, rozliczenia pieniężne pomiędzy Uczestnikami i Posiadaczem Głównym dokonywane będą przy zastosowaniu konstrukcji nabycia wierzytelności („subrogacji”) skutkującej wstąpieniem w miejsce zaspokojonego wierzyciela (art. 518 § 1 pkt 3) Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że każdorazowo Posiadacz Główny lub poszczególny Uczestnik (w zależności od salda na ich rachunkach bankowych), dokonując transferu wolnych środków czyni to celem wstąpienia w urawa zaspokojonego wierzyciela (Banku), a nie celem udzielenia bezpośredniej pożyczki drugiej stronie. Jako że instytucja wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu PCC, przelewy środków pieniężnych dokonywane w oparciu o mechanizm subrogacji pomiędzy rachunkami Posiadacza Głównego i pozostałych Uczestników nie będą podlegać opodatkowaniu PCC.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy zarówno umowa cash poolingu, jak również poszczególne czynności dokonywane na jej podstawie w ramach systemu zarządzania płynnością finansową, nie należą do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1) Ustawy PCC i tym samym nie będą podlegać opodatkowaniu PCC.

Wnioskodawca pragnie zauważyć, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w niezwykle bogatym orzecznictwie organów podatkowych. Przykładowo, jak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 29 sierpnia 2014 r. (nr IPPB2/436-402/14-2/AF): „Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „ cash poolingu ”. Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash poołing” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.”

Z kolei jak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 31 marca 2014 r., (nr IBPBII/1/436-47/14/MZ): „W związku z powyższym, należy stwierdzić, że zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można zakwalifikować, np. jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu czy też innej czynności tym katalogiem objętej. (\`(...)\`) Zatem mająca być zawarta przez Wnioskodawcę z Bankiem umowa o prowadzenie systemu zarządzania środkami pieniężnymi dla grupy rachunków (świadczenie usługi cash poolingu) oraz świadczone w jej ramach czynności nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.”

Analogiczne stanowisko zaprezentował również w szczególności:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie: w interpretacji z dnia 14 sierpnia 2014 r. (nr IPPB2/436-400/14-2/MZ), w interpretacji z dnia 11 lipca 2014 r. (nr IPPB2/436-251/14- 2/LS), w interpretacji z dnia 1 lipca 2014 r. (nr IPPB2/436-256/14-4/AF), w interpretacji z dnia 7 czerwca 2014 r., (nr IPPB2/436-272/14-4/MZ), w interpretacji z dnia 12 marca 2014 r., (nr IPPB2/436-59/14-2/AF), w interpretacji z dnia 5 marca 2014 r., (nr IPPB2/436-688/13-5/AF), w interpretacji z dnia 16 stycznia 2014 r., (nr IPPB2/436- 648/13-2/MZ), w interpretacji z dnia 4 grudnia 2013 r., (nr IPPB2/436-551/13-2/LS) oraz w interpretacji z dnia 29 listopada 2013 r., (nr IPPB2/436-539/13-2/LS).
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach: w interpretacji z dnia 29 lipca 2014 r. (nr IBPBII/1/436-143/14/MZ), w interpretacji z dnia 1 lipca 2014 r. (nr IBPBII/1/436- 118/14/MZ), w interpretacji z dnia 26 maja 2014 r., (nr IBPBII/l/436-93/14/ASz), w interpretacji z dnia 13 maja 2014 r., (nr IBPBII/1/436-72/14/MZ), w interpretacji z dnia 18 kwietnia 2014 r, (nr IBPBII/1/436-36/14/MZ), w interpretacji z dnia 14 kwietnia 2014 r., (nr IBPBII/1/436-35/14/JP), w interpretacji z dnia 7 kwietnia 2014 r., (nr IBPBII/1/436-26/14/MCZ), w interpretacji z dnia 17 marca 2014 r., (nr IBPBII/1/436- 1/14/AA), w interpretacji z dnia 17 marca 2014 r., (nr IBPBII/1/436-361/13/BD) oraz w interpretacji z dnia 25 lutego 2014 r., (nr IBPBII/1/436-359/13/MCZ).
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy: w interpretacji z dnia 3 października 2014 r. (nr ITPB2/436-146/14/TJ), w interpretacji z dnia 4 kwietnia 2014 r., (nr ITPB2/436- 10/14/RS), w interpretacji z dnia 28 marca 2014 r., (nr ITPB2/436-258/13/DSZ), w interpretacji z dnia 21 marca 2014 r.5 (nr ITPB2/436-249/13/DSZ) oraz w interpretacji z dnia 21 marca 2014 r. (nr ITPB2/436-252/13/KK).
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu: w interpretacji z dnia 26 czerwca 2014 r., (nr ILPB2/436-96/14-2/MK), w interpretacji z dnia 31 marca 2014 r., (nr ILPB2/436-15/14- 2/AJ) oraz w interpretacji z dnia 19 marca 2014 r., (nr ILPB2/436-9/14-3/AJ).
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi: w interpretacji z dnia 18 lutego 2014 r., (nr IPTPB2/436-133/13-6/MR) oraz w interpretacji z dnia 14 stycznia 2014 r., (nr IPTPB2/436-121/13-4/KK).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, że umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash pooling, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „Cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”. Należy stwierdzić, że zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Należy stwierdzić, że czynności dokonywane w ramach usługi zarządzania płynnością finansową nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidualnej.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.