Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-95/12-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-04-25
Teza: Należy stwierdzić, iż wniesienie udziałów/akcji w spółce kapitałowej do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy sprzedaży wymienionej w tym katalogu. A zatem przedstawiona we wniosku transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym bezprzedmiotowym jest rozpatrywanie, czy powyższa czynność będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b powyższej ustawy.
Słowa kluczowe: certyfikaty-certyfikat inwestycyjny; czynności-czynności cywilnoprawne; fundusz-fundusz inwestycyjny; objęcie (nabycie); obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 28.02.2012 r. (data wpływu 02.03.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wniesienia udziałów/akcji w spółce kapitałowej w zamian za certyfikaty inwestycyjne - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 02.03.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wniesienia udziałów/akcji w spółce kapitałowej w zamian za certyfikaty inwestycyjne.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (dalej: „FIZ”) jest funduszem inwestycyjnym zamkniętym z siedzibą na terytorium Polski działającym na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 146, poz. 1546 ze zm., dalej: „ustawa o FI”). Spółka kapitałowa prawa polskiego (dalej: „Spółka”) planuje wniesienie posiadanych przez siebie udziałów/ akcji w innej spółce kapitałowej w całości lub w części do FIZ w zamian za certyfikaty inwestycyjne wyemitowane przez FIZ do Spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

FIZ zwraca się z następującymi pytaniami:

1.  Czy wniesienie przez Spółkę udziałów/akcji w spółce kapitałowej do FIZ będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu PCC?
2.  Jeżeli nawet powyższa czynność mogłaby być uznana za jedną z czynności zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, co zdaniem Spółki jest nieprawidłowe, to czy powyższa czynność będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC?

Zdaniem Wnioskodawcy,

1.  Zdaniem FIZ, wniesienie przez Spółkę udziałów/akcji w spółce kapitałowej do FIZ nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu PCC.
2.  Zdaniem FIZ, jeżeli nawet powyższa czynność mogłaby być uznana za jedną z czynności zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, co zdaniem FIZ jest nieprawidłowe, to powyższa czynność będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad.1)

Na wstępie należy wskazać, że ustawa o PCC zawiera zamknięty katalog czynności objętych opodatkowaniem. Oznacza to, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności enumeratywnie wskazane w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC. W rezultacie, dokonanie czynności niewymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC nie wiąże się z powstaniem obowiązku podatkowego w zakresie PCC.

W ocenie FIZ, przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego transakcja objęcia certyfikatów inwestycyjnych w FIZ w zamian za udziały/ akcje spółki kapitałowej nie może być utożsamiana z żadną ze sklasyfikowanych przez ustawodawcę w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o PCC czynności podlegających opodatkowaniu PCC. Objęcie certyfikatów inwestycyjnych w zamian za wniesione udziały/akcje nie zostało bowiem wprost wymienione w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu PCC.

W konsekwencji, aby uznać, że transakcja objęcia certyfikatów inwestycyjnych w zamian za udziały/ akcje wniesione do funduszu inwestycyjnego podlega PCC, należałoby ją zakwalifikować jako jedną z czynności wymienionych w zamkniętym katalogu w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC - w szczególności jako umowę sprzedaży bądź zamiany.

Zgodnie z art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: „KC”) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Stosownie do art. 555 KC przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio m.in. do sprzedaży praw majątkowych. z kolei, zgodnie z art. 603 KC przez umowę zamiany rozumie się taką umowę, na mocy której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

Z kolei czynność wniesienia udziałów/akcji do FIZ w zamian za certyfikaty inwestycyjne została uregulowana w ustawie o FI. Stanowi ona szczególną formę objęcia certyfikatów inwestycyjnych, gdyż:

*   w związku z generalną zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 1 ustawy o FI wpłaty do funduszu inwestycyjnego zasadniczo powinny zostać dokonane w formie pieniężnej;

*   wyjątkowo, zgodnie z art. 7 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 3 ustawy o FI, jako wpłaty na objęcie certyfikatów inwestycyjnych do funduszu mogą być wniesione papiery wartościowe (np. akcje w spółkach akcyjnych) lub udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ustawa oraz statut funduszu tak stanowią, przy czym istota tej czynności polega na tym, że obejmujący certyfikaty mają możliwość wykorzystania posiadanych udziałów/akcji w spółkach w celu uzyskania członkostwa w funduszu - a jednocześnie w wyniku tej transakcji fundusz obejmie udziały/akcje w spółkach.

Fakt odrębnego uregulowania przedmiotowej transakcji w ustawie o FI podkreśla jej specyficzny charakter prawny i funkcję ekonomiczną. Świadczy to też o tym, że będąca przedmiotem wniosku czynność nie może być utożsamiana z żadną z czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC. W szczególności przedmiotowa czynność nie może być zaklasyfikowana, jako umowa sprzedaży, czy też umowa zamiany, które to umowy uregulowane są w KC.

FIZ pragnie podkreślić, iż dopiero nabycie certyfikatów inwestycyjnych konstytuuje prawo majątkowe dla podmiotu je obejmującego, tzn. FIZ nie przenosi na obejmującego certyfikaty inwestycyjne żadnego istniejącego wcześniej prawa majątkowego.

Przedmiotowa transakcja nie może być również utożsamiana z umową spółki lub jej zmianą. Czynności te bowiem są uregulowane w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.); ponadto, należy podkreślić, że definicja spółki zawarta w art. 1a pkt 1 i 2 ustawy o PCC odnosi się wyłącznie do spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjnej lub europejskiej (definicja ta nie obejmuje swoim zakresem funduszu inwestycyjnego będącego specyficzną osobą prawną, która została zdefiniowana w art. 3 ust. 1 ustawy o FI).

Ad. 2)

Zdaniem FIZ, jeżeli nawet powyższa czynność mogłaby być uznana za jedną z czynności zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, podlegać będzie ona wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o PCC nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z VAT, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

FIZ stoi na stanowisku, że nawet jeżeli wyemitowanie przez FIZ certyfikatów inwestycyjnych w zamian za wniesienie tytułem wpłaty do funduszu udziałów/akcji w spółce kapitałowej zostanie - zdaniem FIZ, całkowicie bezpodstawnie – uznane za czynność, która została wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, wówczas czynność ta podlegać będzie zwolnieniu z VAT i automatycznie wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC.

Fakt, że w odniesieniu do analizowanej czynności FIZ będzie zwolniony z VAT wynika wprost z regulacji zawartych w ustawie o VAT. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: „ustawa o VAT”) zwalnia się od tego podatku między innymi usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych, czy portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych lub ich częścią.

Zgodnie z art. 43 ust. 8 ustawy o VAT, przez zarządzanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12 rozumie się między innymi dystrybucję tytułów uczestnictwa, którymi są m.in. certyfikaty inwestycyjne. W konsekwencji, z tytułu wyemitowania przez fundusz certyfikatów inwestycyjnych objętych w zamian za wniesienie tytułem wpłaty do funduszu udziałów/akcji w spółkach fundusz będzie zwolniony z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT. W rezultacie, jak wynika z art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC, w przypadku, gdy jedna ze stron czynności cywilnoprawnej jest zwolniona z tytułu jej dokonania z VAT, czynność nie podlega PCC, co będzie miało miejsce w omawianym przypadku.

FIZ pragnie podkreślić, że w analizowanej sytuacji nie znajdzie zastosowania ograniczenie wyłączenia z opodatkowania PCC dotyczące umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych. Jak bowiem wykazano powyżej, przedmiotowa transakcja nie może być utożsamiana z umową sprzedaży.

W świetle powyższego, zdaniem Spółki, jeżeli nawet powyższa czynność mogłaby być uznana za jedną z czynności zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, podlegać będzie ona wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o PCC.

Podsumowując, FIZ stoi na stanowisku, że transakcja wniesienia udziałów/akcji do FIZ w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie podlega opodatkowaniu PCC.

Prawidłowość stanowiska zaprezentowanego przez FIZ znajduje potwierdzenie w praktyce organów podatkowych, przykładowo w interpretacjach indywidualnych:

*   IPPB2/436-300/11-2/AF Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 17 października 2011 r.;

*   IPPB2/436-268/11-5/AF Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 17 października 2011 r.;

*   IPPB2/436-264/11-5/MZ Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2011 r.;

*   IPPB2/436-150/11-2/AF Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011 r.;

*   IPPB2/436-249/10-4/AF Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 października 2010 r.

W związku z powyższym FIZ wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego na wstępie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikację pod względem prawnym.

W myśl przepisu art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę, przy czym stosownie do art. 555 ww. ustawy przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio między innymi do sprzedaży praw majątkowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Stosownie do zapisu art. 128 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych statut funduszu inwestycyjnego zamkniętego może przewidywać dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne m.in. papierami wartościowymi, udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż C. F. I. Z. (dalej: „FIZ”) jest funduszem inwestycyjnym zamkniętym z siedzibą na terytorium Polski działającym na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 146, poz. 1546 ze zm., dalej: „ustawa o FI”). Spółka kapitałowa prawa polskiego (dalej: „Spółka”) planuje wniesienie posiadanych przez siebie udziałów/ akcji w innej spółce kapitałowej w całości lub w części do FIZ w zamian za certyfikaty inwestycyjne wyemitowane przez FIZ do Spółki.

Reasumując należy stwierdzić, iż wniesienie udziałów/akcji w spółce kapitałowej do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy sprzedaży wymienionej w tym katalogu. A zatem przedstawiona we wniosku transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym bezprzedmiotowym jest rozpatrywanie, czy powyższa czynność będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b powyższej ustawy.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.