Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.588.2025.5.JK3
0111-KDIB2-2.4015.94.2025.6.PB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-04
Teza: Ustalenie, czy otrzymana kwota pieniężna przekazana w
ramach realizacji zobowiązania rodzinnego zawartego ustnie
w 1984 r. stanowi przychód podlegający opodatkowaniu
podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz czy
darowizna podlega podatkowi od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: darowizna
zobowiązanie
zobowiązanie pieniężne
świadczenie
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 2-ust. 1-pkt 3
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 1-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 czerwca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 8 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od
    spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymywania środków pieniężnych
    w ramach realizacji zobowiązania rodzinnego. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na
    wezwanie – pismem z 26 lipca 2025 r. (wpływ 4 sierpnia 2025 r.) Treść wniosku jest
    następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Dnia 3 lipca 1970 r. Pana ojciec – AA – zawarł ustną umowę z bratem BB, na mocy której
    przekazał mu w użytkowanie grunty rolne o pow. 2,79 ha. W ramach tego ustalenia BB
    zobowiązał się do późniejszego świadczenia na rzecz CC (Pana).
    Po śmierci AA (1973 r.), BB uzyskał w 1984 r. prawo własności do ww. nieruchomości w
    wyniku postępowania uwłaszczeniowego. W postępowaniu tym uczestniczyła Pana matka
    – DD. W ramach rodzinnego rozliczenia, 10 lipca 1984 r. BB zobowiązał się do przekazania
              2Panu działki 1000 m tytułem rekompensaty.
    Po śmierci BB zobowiązania przeszły na jego spadkobierców – najpierw syna, a potem
    córkę EE. Ta ostatnia, 5 kwietnia 2025 r. sprzedała działkę o pow. 2,7 ha FF, zobowiązując
    go do realizacji pierwotnych ustaleń. Sprawę obsługiwał radca prawny GG.
    FF, realizując zobowiązanie, przekazał Panu w 2025 r. środki pieniężne w trzech transzach,
    łącznie 114.075 zł. Nie prowadzi Pan działalności gospodarczej, nie uzyskuje Pan
    przychodów z najmu, dzierżawy ani usług, a środki te zostały wypłacone jako forma
    realizacji dawnego zobowiązania rodzinnego.

## Pytanie

Czy otrzymana przez Pana kwota pieniężna w wysokości 114.075 zł przekazana przez FF w
    ramach realizacji zobowiązania rodzinnego zawartego ustnie w 1984 r. stanowi:
    1. przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
      (PIT),
    2. darowiznę podlegającą podatkowi od spadków i darowizn?
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem:
    Ad. 1)
    Otrzymana kwota nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT, ponieważ jej
    źródłem nie jest działalność gospodarcza, najem, ani inne źródła przychodu w rozumieniu
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 10 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych). Kwota ta została wypłacona jako forma spełnienia
    zobowiązania rodzinnego, nie stanowi odpłatnego świadczenia ani ekwiwalentu
    majątkowego. Dodatkowo, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, ustawa nie ma zastosowania do czynności cywilnoprawnych, które nie
    skutkują uzyskaniem dochodu.
    Ad. 2)

    Środki nie są także darowizną w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 1 ust.
    1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ ich przekazanie nastąpiło w
    ramach realizacji zobowiązania (zadośćuczynienia) wynikającego z wieloletniego
    porozumienia rodzinnego – nie zaś z jednostronnej i nieodpłatnej woli darczyńcy.
    Przekazanie miało charakter odpłatny i kompensacyjny.
    W konsekwencji – Pana zdaniem – otrzymana kwota nie podlega opodatkowaniu ani
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ani podatkiem od spadków i darowizn.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób
    fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn jest w części prawidłowe i w części
    nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem” podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej tytułem:
      1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia
      testamentowego;
      2) darowizny, polecenia darczyńcy;
      3) zasiedzenia;
      4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
      5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez
      spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
      6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
    Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
      Podatkowi temu podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na
      podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek
      uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego
      otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek
      jego śmierci.
    Katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn
    określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem
    zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub
    praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od
    spadków i darowizn.
    Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna”. Z tego
    względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
    – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071).
    W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
    Świadczenie takie może polegać zarówno na działaniu, jak i zaniechaniu działania.
    Istotną cechą darowizny jest jej bezpłatny charakter. Oznacza to, że druga strona umowy
    nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za wymienioną darowiznę.

    Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia
    majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy
    musi być zamierzone jako nieodpłatne. Nieodpłatność więc oznacza, że darczyńca nie
    może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili dokonywania darowizny, ani też w
    przyszłości jak również w przeszłości.
    Umowa darowizny ma charakter umowy zobowiązującej (konsensualnej) – do zawarcia
    umowy dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli – i jednostronnej,
    jako nie przynoszącej darczyńcy żadnej opłaty ani innego świadczenia. Do zawarcia
    umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie
    woli przez obie strony umowy. Powyższa umowa dochodzi do skutku dopiero z chwilą
    złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny.
    Z opisu stanu faktycznego wynika, że 3 lipca 1970 r. Pana ojciec – AA – zawarł ustną
    umowę ze swoim bratem BB, na mocy której przekazał mu w użytkowanie grunty rolne o
    pow. 2,79 ha. W ramach tego ustalenia BB zobowiązał się do późniejszego świadczenia na
    rzecz Pana. Po śmierci Pana ojca, BB uzyskał w 1984 r. prawo własności doww.
    nieruchomości w wyniku postępowania uwłaszczeniowego. W ramach rodzinnego
                                                2rozliczenia, 10 lipca 1984 r. BB zobowiązał się do przekazania Panu działki 1000 m
    tytułem rekompensaty. Po śmierci BB zobowiązania przeszły na jego spadkobierców –
    najpierw syna, a potem córkę EE. Ta ostatnia, 5 kwietnia 2025 r. sprzedała działkę o pow.
    2,7 ha FF, zobowiązując go do realizacji pierwotnych ustaleń. FF, realizując zobowiązanie,
    przekazał Panu w 2025 r. środki pieniężne w trzech transzach, łącznie 114.075 zł.
    Reasumując stwierdzić należy, iż otrzymane przez Pana od FF środki pieniężne nie
    stanowią darowizny, ponieważ nie mają charakteru świadczenia bezpłatnego. Zostały
    wypłacone – jak wskazał Pan we wniosku – jako forma realizacji dawnego zobowiązania
    rodzinnego, do którego zobowiązał się Pana wuj, a po jego śmierci jego spadkobiercy. W
    związku z powyższym, skoro opisane powyżej przekazanie środków pieniężnych nie
    przybrało postaci darowizny, to czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od
    spadków i darowizn.
    Pana stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.
    Przechodząc na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy
    stwierdzić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o
      podatku od spadków i darowizn.
    Zacytowany przepis dotyczy sytuacji podatników osiągających dochód (przychód), który
    został przez nich uzyskany na podstawie jednego z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy
    o podatku od spadków i darowizn. Jego rolą jest zapobieżenie sytuacji, w której to samo
    przysporzenie majątkowe powodowałoby powstanie obowiązku podatkowego w dwóch
    podatkach, czego skutkiem byłoby podwójne opodatkowanie tego samego przysporzenia
    majątkowego.
    Jak już wskazano powyżej – skoro w przypadku nabycia przez Pana środków pieniężnych
    od Pana FF nie znajdą zastosowania przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, to
    takie nabycie nie jest wyłączone z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych. Innymi słowy, skoro otrzymane środki pieniężne nie podlegają opodatkowaniu
    podatkiem od spadków i darowizn, to w Pana sprawie zastosowanie znajdą przepisy
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

    Z ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, wynika, że:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Ponadto należy wskazać, że z ogólnej definicji przychodów zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż przychodami są w szczególności
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń. Zauważyć należy, że do przychodów podatkowych zalicza się tylko takie
    przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Nie będą to
    zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, które stanowić będą trwałe przysporzenie
    majątkowe. Co do zasady więc o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do
    przychodów podlegających opodatkowaniu decyduje definitywny charakter tego
    przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa majątek
    podatnika (takie przysporzenie, którym może rozporządzać jak właściciel). Przychód
    podatkowy musi charakteryzować się definitywnością i nie mieć charakteru zwrotnego.
    W świetle wskazanych przepisów opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Stosownie natomiast do definicji dochodu, jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 tej
    ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o
    charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem
    przychodów są „inne źródła”.
    Definicja ta, dla potrzeb opodatkowania dochodów uzyskiwanych z innych źródeł została
    uzupełniona w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    który stanowi, że:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane

      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - o przychodzie
    podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika
    wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zatem dochód
    uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie
    których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem
    majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tak więc podstawą uzyskania
    przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje
    po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.
    Z opisu sprawy wynika, że w ramach rodzinnego rozliczenia, 10 lipca 1984 r. BB
                                2zobowiązał się do przekazania Panu działki 1000 m tytułem rekompensaty. FF, realizując
    zobowiązanie rodzinne, przekazał Panu w 2025 r. środki pieniężne w trzech transzach,
    łącznie 114.075 zł.
    Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy
    stwierdzam, że kwota pieniężna stanowiąca realizację zobowiązania rodzinnego stanowi
    dla Pana przysporzenie majątkowe, a tym samym powoduje powstanie przychodu
    podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Użyty we
    wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” oznacza, że katalog przychodów z innych
    źródeł ma charakter otwarty, co oznacza, że do tej kategorii przychodów można zaliczyć
    również inne niż te, które zostały w nim wymienione. Z powyższego wynika, że
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany
    w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do
    czynienia z przyrostem mienia. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł
    mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej
    przysporzenie majątkowe.
    W świetle powyższego, otrzymana przez Pana kwota niepodlegająca przepisom o podatku
    od spadków i darowizn stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W tym zakresie Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Do wniosku dołączył Pan dokumenty. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w
    trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie
    przeprowadza postępowania dowodowego w związku, z czym nie jest zobowiązany ani
    uprawniony do oceny dokumentów; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego
    przedstawionego przez Pana i Pana stanowiskiem.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.