Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-413/14-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-09-15
Teza: Skutki podatkowe zawarcia umowy pożyczki
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; pożyczka
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 29 lipca 2014 r. (data wpływu 31 lipca 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 9 września 2014 r. (data nadania 9 września 2014 r., data wpływu 11 września 2014 r.) na wezwanie z dnia 29 sierpnia 2014 r. Nr IPPB2/436-413/14-2/AF (data doręczenia 3 września 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 lipca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. jest działającą na rynku nieruchomości spółką należącą do grupy kapitałowej (dalej: „Grupa”) będącą rezydentem podatkowym w Rzeczypospolitej Polskiej. H. sp. z o.o., spółka należąca do Grupy będąca rezydentem podatkowym w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: „Spółka”), udzieli Wnioskodawcy finansowania w formie pożyczki. Zgodnie z umową pożyczki, Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty Spółce wynagrodzenia w formie odsetek.

Zarówno Spółka, jak i Wnioskodawca są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT w Polsce.

Spółka emituje obligacje. Środki uzyskane w drodze emisji obligacji Spółka przeznacza na finansowanie działalności spółek z Grupy. Pożyczka, która zostanie udzielona Wnioskodawcy jest jedną z kilku pożyczek udzielonych przez Spółkę, w ramach finansowania spółek z grupy H.

Przedmiotowa pożyczka zostanie udzielona w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (jednolity tekst z 2011 r., Dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm. - dalej: „ustawa o VAT”). Spółka w związku z udzieleniem pożyczki będzie zatem pozostawała podatnikiem VAT, a czynność udzielenia przez Spółkę pożyczki na rzecz Wnioskodawcy będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, zwolnioną z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Nr IPPB2/436-413/14-2/AF wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez uzupełnienie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego poprzez wskazanie:

*   gdzie zostanie zawarta umowa pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa),

*   gdzie będą znajdowały się środki pieniężne w chwili zawarcia umowy pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa),

*   czy pożyczka zostanie udzielona Wnioskodawcy przez jej udziałowca?

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie wskazując, że umowa pożyczki zostanie zawarta na terytorium Polski, a środki pieniężne w chwili zawarcia umowy pożyczki będą znajdowały się na rachunku bankowym prowadzonym w Polsce. Spółka nie jest udziałowcem Wnioskodawcy.

Wobec przedstawionego powyżej opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca jest zainteresowany odpowiedzią na pytanie czy pożyczka udzielona na rzecz Wnioskodawcy będzie podlegała opodatkowaniu PCC, z uwagi na fakt, iż czynność udzielenia przez Spółkę pożyczki na rzecz Wnioskodawcy będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, zwolnioną z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Wnioskodawca nadmienia, że z wnioskiem o interpretację wystąpiła również Spółka (jako podmiot zainteresowany), celem potwierdzenia, że czynność udzielenia przez Spółkę pożyczki będzie czynnością zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym pożyczka udzielona na rzecz Wnioskodawcy będzie podlegała opodatkowaniu PCC?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, pożyczka udzielona na rzecz Wnioskodawcy nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC.

Uzasadnienie:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o PCC podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Z kolei na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 7 ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej i przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę.

W ustawie o PCC przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy, np. zawarcie umowy pożyczki, jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

(a) opodatkowana podatkiem od towarów i usług,

(b) zwolniona z podatku od towarów i usług (z wyjątkami, które nie mają zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym).

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Spółka udzieli pożyczki w ramach działalności gospodarczej na rzecz Wnioskodawcy, działając jako podatnik VAT. Zatem czynność udzielenia pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu VAT, przy czym będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Powodem tego będzie fakt, iż udzielenie pożyczki na rzecz Wnioskodawcy będzie usługą wyświadczoną przez Spółkę odpłatnie (za wynagrodzeniem w formie odsetek), w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Jak wskazano w stanie faktycznym, Spółka jest emitentem obligacji, a środki uzyskane z emisji przeznacza na udzielanie pożyczek spółkom z Grupy. Pożyczka, która zostanie udzielona Wnioskodawcy jest jedną z kilku pożyczek udzielonych przez Spółkę. Udzielanie pożyczek następuje zatem w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę fakt, że Spółka będzie podatnikiem VAT z tytułu udzielenia pożyczki na rzecz Wnioskodawcy, a pożyczka ta będzie zwolniona z opodatkowania, w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, czynność ta powinna być jednocześnie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Powyższe stanowisko znajduje również uzasadnienie w świetle praktyki organów podatkowych - zostało ono potwierdzone m.in. w interpretacji:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r., sygn. IPPB2/436-52/14-4/AF,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. ITPB2/436-216/13/DSZ,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. IPTPB2/436-39/13-4/KK,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. IPPB2/436-178/12-4/MZ z dnia 14 czerwca 2012 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu - który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie podlegała również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy wskazać, że w ustawie przewidziano sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   (uchylone),
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest działającą na rynku nieruchomości spółką należącą do grupy kapitałowej H (dalej: „Grupa”) będącą rezydentem podatkowym w Rzeczypospolitej Polskiej. H sp. z o.o., spółka należąca do Grupy będąca rezydentem podatkowym w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: „Spółka”), udzieli Wnioskodawcy finansowania w formie pożyczki. Zgodnie z umową pożyczki, Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty Spółce wynagrodzenia w formie odsetek. Zarówno Spółka, jak i Wnioskodawca są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT w Polsce. Spółka emituje obligacje. Środki uzyskane w drodze emisji obligacji Spółka przeznacza na finansowanie działalności spółek z Grupy. Pożyczka, która zostanie udzielona Wnioskodawcy jest jedną z kilku pożyczek udzielonych przez Spółkę, w ramach finansowania spółek z grupy H. Przedmiotowa pożyczka zostanie udzielona w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Spółka w związku z udzieleniem pożyczki będzie zatem pozostawała podatnikiem VAT, a czynność udzielenia przez Spółkę pożyczki na rzecz Wnioskodawcy będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, zwolnioną z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Umowa pożyczki zostanie zawarta na terytorium Polski, a środki pieniężne w chwili zawarcia umowy pożyczki będą znajdowały się na rachunku bankowym prowadzonym w Polsce. Spółka nie jest udziałowcem Wnioskodawcy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że przyjmując za Wnioskodawcą, że udzielenie pożyczki na rzecz Wnioskodawcy będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, zwolnioną z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, powyższa czynność wyłączona będzie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawce interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że interpretacje te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.