Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-210/10/13-5/S/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-05-09
Teza: Zakres zwolnienia przedmiotowego.
Słowa kluczowe: odszkodowania; płatnik; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów, uwzględniając prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2291/11 z dnia 05.04.2011 r. (data wpływu 19.04.2012 r.) stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12.03.2010 r. (data wpływu 15.03.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15.03.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 24.02.2010 r. przyznał Wnioskodawcy kwotę 2000 zł tytułem przewlekłości postępowania Sądu Rejonowego w której Wnioskodawca jest pokrzywdzony. Wydział Finansowy Sądu Rejonowego., który jest płatnikiem, poinformował Wnioskodawcę w dniu 11 marca 2010 r., że od ww. kwoty potrącony zostanie podatek dochodowy od wynagrodzenia osób fizycznych zgodnie z interpretacją przepisów jaką posiada Sąd od organów podatkowych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Intencją Wnioskodawcy jest uzyskanie odpowiedzi w przedmiocie podstawy prawnej opodatkowania otrzymanej sumy pieniędzy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania.

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym przypadku mamy do czynienia z formą odszkodowania lub zadośćuczynienia dla osoby pokrzywdzonej, która nie może się doczekać zakończenia procesu pozwalającego jej na wystąpienie o odszkodowanie za wyrządzoną szkodę przez sądzonych sprawców.

Charakter zasądzonej kwoty wynika z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze za naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 175 z 2004 r. poz. 1843 z poźn. zm.).

Art. 16 ust. 2 stanowi „Postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie do stwierdzenia przewlekłości postępowania”. Zdaniem Wnioskodawcy w takim przypadku powinien mieć zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca zauważa, że nie powinny istnieć różne interpretacje przepisów prawa podatkowego jedna sądowa, inna organów podatkowych.

W dniu 09.06.2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał interpretację indywidualną Nr IPPB2/415-415-210/10-2/MK, stwierdzając, iż stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 12.03.2010 r. (data wpływu 15.03.2010 r.) jest nieprawidłowe.

W ocenie organu podatkowego Wnioskodawca otrzymał kwotę pieniężną, która nie jest ani zadośćuczynieniem, ani odszkodowaniem, którego Wnioskodawca nie dochodził w odrębnym postępowaniu cywilnym zgodnie z przepisem art. 15 ust.1 przywołanej ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Organ podatkowy wskazał, że z literalnej wykładni artykułu art. 21 ust. 1 pkt 3b wynika, że zwolnione od podatku są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie. Organ podatkowy zauważył, że podstawą przyznania Wnioskodawcy otrzymanej kwoty nie był wyrok lub ugoda sądowa. Otrzymana kwota została przyznana postanowieniem Sądu w ramach prowadzonego postępowania na złożoną skargę w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy nastąpiła przewlekłość postępowania. Zatem otrzymane przez Wnioskodawcę postanowienie wiąże Sąd w ewentualnym postępowaniu z powództwa cywilnego, które może wnieść Wnioskodawca o odszkodowanie lub zadośćuczynienie co do stwierdzenia przewlekłości postępowania (art. 15 ust. 2 ww. ustawy).

W konsekwencji organ podatkowy stwierdził, iż suma pieniężna wypłacona skarżącemu od Skarbu Państwa w związku z naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, stanowi podlegający opodatkowaniu przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy i nie korzysta ze zwolnienia od tegoż podatku.

Wnioskodawca nie zgodził się ze stanowiskiem tutejszego organu i w dniu 17.06.2010 r. (data nadania 17.06.2010 r., data wpływu 22.06.2010 r.) na mocy art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działając w imieniu Ministra Finansów, w dniu 22.07.2010 r. pismem Nr IPPB2/415-210/10-4/MK (doręczenie 27.07.2010 r.) stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie Strona wniosła pismem z dnia 29.07.2010 r. (data stempla pocztowego 31.07.2010 r., data wpływu 03.08.2010 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 05.04.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1087/09 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną stwierdzając, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż istotą sporu pomiędzy stronami w sprawie pozostawała kwestia, czy świadczenie wypłacone skarżącemu na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego objęte jest zwolnieniem podatkowym, jako odszkodowanie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 „b” ustawy „o podatku dochodowym od osób fizycznych”. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie - wbrew twierdzeniom organu, z art. 15 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie wynika charakter prawny kwoty zasądzonej w następstwie uwzględnienia skargi na podstawie art. 12 ust 4 ustawy. Nie ma wątpliwości, że o charakterze danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa. Należność umowna, nazwana przez strony „odszkodowaniem” nie musi mieć rzeczywiście charakteru odszkodowawczego i odwrotnie - niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, nie determinuje braku takiego charakteru tegoż świadczenia. Zdaniem Sądu zasądzona kwota nie ma charakteru odszkodowawczego, albowiem ustawa z góry narzuca Sądowi ograniczenie, co do wysokości kwot, które mogą być przyznane. Taka konstrukcja koliduje z podstawowym składnikiem roszczenia odszkodowawczego, jakim jest wykazanie i wyliczenie szkody - jej wysokość pozostawałaby bez wpływu na zasądzoną kwotę. Analizując czy zasądzona kwota może stanowić zadośćuczynienie a więc świadczenie przyznawane tytułem naprawienia szkód niematerialnych, Sąd wziął pod uwagę postanowienie z 6 stycznia 2006 r. w sprawie III SPP 154/05, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki stanowi sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości oraz rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania. Sąd akceptując tę tezę, iż zasądzona kwota stanowi sankcję dla państwa uznał, że skoro strona (Skarb Państwa) - której działanie skutkuje zasadnością skargi, naruszyła obowiązujące zasady postępowania, to zachowanie takie nabiera charakteru swoistego deliktu potwierdzonego pozytywnym wyrokiem sądu uwzględniającym skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie zasądzona kwota ma charakter i cel zbliżony do zadośćuczynienia, o którym stanowi art. 445 § 1 Kc. W konsekwencji - zdaniem Sądu, powołany art. 21 ust 1 pkt 3 „b” ustawy „o podatku dochodowym od osób fizycznych” stanowi podstawę zwolnienia od podatku dochodowego świadczenia otrzymanego przez skarżącego. Istotą zwolnienia podatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia jest fakt, że świadczenie takie nie wzbogaca beneficjenta w żaden sposób, lecz jedynie rekompensuje poniesioną stratę - w tym także w sferze niematerialnej. W konsekwencji uznania, że kwota, o której mowa w interpretacji stanowi zadośćuczynienie dla skarżącego, jej wysokość została określona w orzeczeniu Sądu i nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej ani korzyści (lucrum cessans)) oznacza, że spełnione są warunki zwolnienia. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, że należność zasądzona jest postanowieniem a nie wyrokiem sądowym. Zdaniem Sądu przy interpretacji art. 21 ust 1 pkt 3 „b” ustawy trzeba - stosując wykładnię systemową uwzględnić argumentację zawartą w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2006 r. w sprawie x gdzie podkreślono, że oczywiste jest uzasadnienie ograniczenia zwolnienia podatkowego odszkodowań tylko do tych, uzyskanych w drodze sądowej. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się w kwestii rozszerzenia katalogu sposobów zakończenia sporu sądowego w kontekście możliwości skorzystania z przedmiotowej ulgi, podkreślając, że postępowanie sądowe zakończone wyrokiem lub ugodą gwarantują ochronę braku nadużyć przy korzystaniu z ulgi przyznanej zgodnie z ww. artykułem. Zgodne z takim stanowiskiem pozostaje wnioskowanie, że taki sam status na gruncie art. 21 ust 1 pkt 3 „b” ustawy jak wyrok sądowy, ma postanowienie Sądu.

Od powyższego wyroku została złożona przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie skarga kasacyjna z dnia 17.05.2012 r. Nr IO-007-86/11. Następnie pismem z dnia 02.04.2013 r., Nr IO-007-86/11 tutejszy Organ wycofał wniesioną skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 09.04.2013 r. sygn. akt II FSK 1723/11 NSA umorzył postępowanie kasacyjne.

Wobec powyższego, wyrok WSA z dnia 05.04.2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2291/10 stał się prawomocny z dniem 09.04.2013 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego - biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05.04.2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2291/10 - stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.