Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-347/14/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-07-17
Teza: skutki podatkowe otrzymania odszkodowania (zadośćuczynienia) wypłaconego z OC sprawcy wypadku komunikacyjnego.
Słowa kluczowe: odszkodowania; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; renta; ubezpieczenia; wypadek; zadośćuczynienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 14 kwietnia 2014 r. (data wpływu do Biura – 18 kwietnia 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymanego odszkodowania - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymanego odszkodowania.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski, zgodnie z art. 3 ust. 1 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu 17 kwietnia 2010 r. Wnioskodawca uległ wypadkowi samochodowemu na Jersey, w rezultacie którego odniósł bardzo poważne obrażenia mózgu, uszkodzenie płuc oraz liczne złamania. Mimo długotrwałej rekonwalescencji Wnioskodawca w dalszym ciągu jest osobą niesprawną, wymagającą opieki ze strony osób trzecich i niezdolną do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zdaniem lekarzy, Wnioskodawca pozostanie w dużej mierzej niesprawny fizycznie i będzie zmuszony polegać na pomocy innych do końca życia. W chwili obecnej z uwagi na doznane obrażenia mózgu, skutkujące zaburzeniami psychicznymi, Wnioskodawca jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną.

Tytułem doznanych szkód, Wnioskodawca wystąpił o zasądzenie na jego rzecz odszkodowania od sprawcy wypadku (jego spadkobierców). Obecnie, w sądzie na Jersey toczy się w tej sprawie postępowanie sądowe. W toku postępowania sądowego zostanie określona kwota odszkodowania przysługująca Wnioskodawcy. Nastąpi to w drodze ugody, bądź, w przypadku braku porozumienia pomiędzy stronami, na podstawie wyroku sądowego. Następnie, kwota zasądzonego odszkodowania zostanie wypłacona na rzecz Wnioskodawcy przez instytucję ubezpieczeniową, w której to polisę ubezpieczeniową od odpowiedzialności cywilnej posiadał sprawca wypadku.

Uzgodnione/zasądzone odszkodowanie będzie pokrywało szkody i straty dotychczas poniesione przez Wnioskodawcę, jak również szkody i straty, poniesione przez Wnioskodawcę w związku z uszkodzeniem ciała i znacznym rozstrojem zdrowia, w konsekwencji czego nastąpiła utrata zdolności do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej w związku z niepełnosprawnością fizyczną i psychiczną oraz wydatki związane z zaspokojeniem zwiększonych potrzeb (sprawowanie permanentnej opieki z uwagi na ograniczoną sprawność fizyczną i psychiczną, dalsze leczenie i rekonwalescencja).

Odszkodowanie może zostać ustalone jako kwota płatna jednorazowo i/lub w formie płatności periodycznych. Odszkodowanie zostanie wypłacone przez firmę ubezpieczeniową z siedzibą w Wielkiej Brytanii.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy uzyskane przez Wnioskodawcę odszkodowanie otrzymane z uwagi na uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia i utratę całkowitej zdolności do podjęcia pracy zarobkowej, a także związane ze zwiększeniem potrzeb Wnioskodawcy na przyszłość, w szczególności związane z dalszym leczeniem i rehabilitacją, wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową z siedzibą w Wielkiej Brytanii w formie jednorazowego świadczenia albo w formie periodycznych świadczeń będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b, 3c i/lub 4 ust. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, uzyskane przez niego odszkodowanie, zadośćuczynienie, renta w związku z uszkodzeniem ciała, rozstrojem zdrowia i utratą przez Wnioskodawcę całkowitej zdolności do podjęcia pracy zarobkowej, a także związane ze zwiększeniem jego potrzeb na przyszłość, w szczególności związane z dalszym leczeniem i rehabilitacją wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową z siedzibą w Wielkiej Brytanii będzie, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b, 3c, 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych niezależnie od formy świadczenia, tj. jednorazowe świadczenie pieniężne i/lub periodycznie wypłacane świadczenie pieniężne.

Uzasadnienie:

Wnioskodawca, zgodnie z art. 3 ust. 1 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest osobą posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż posiada na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), a także przebywa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w ciągu roku podatkowego. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych uznaje za wystarczające spełnienie przynajmniej jednego z powyższych warunków, aby stwierdzić, iż dana osoba posiada miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Jednocześnie, zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy Wnioskodawca jako osoba posiadająca miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów w Polsce bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). W przypadku położenia źródła przychodu na terytorium innego państwa zasady opodatkowania uzyskanego dochodu mogą być określone przepisami odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W przedmiotowym przypadku określenie zasad opodatkowania uzyskanego przez Wnioskodawcę dochodu wymaga określenia miejsca położenia źródła dochodu. W przypadku uznania, iż źródłem dochodu jest zawarta ugoda pomiędzy Wnioskodawcą a sprawcą wypadku (jego spadkobiercami) lub wyrok sądu, wówczas źródło dochodu położone byłoby na terytorium Jersey. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta pomiędzy Jersey a Rzeczpospolitą Polską nie zawiera szczególnych przepisów regulujących opodatkowanie świadczeń odszkodowawczych, ani też nie przewiduje otwartego katalogu innych dochodów, zatem zasady opodatkowania uzyskanego przez Wnioskodawcę odszkodowania byłyby określone wyłącznie przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Ewentualne odszkodowanie zasądzone na rzecz Wnioskodawcy albo uzgodnione w ugodzie będzie pokrywało szkody i straty dotychczas poniesione przez Wnioskodawcę, jak również szkody i straty, które Wnioskodawca poniósł/poniesie z tytułu niezdolności do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej w związku niepełnosprawnością fizyczną i psychiczną, koszty leczenia i rekonwalescencji, koszty opieki. Na podstawie wyłączenia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie będzie podlegało odszkodowanie w części, w której będzie ono pokrywało utracone dotychczasowe zarobki oraz utracone zarobki z tytułu niezdolności do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej w związku niepełnosprawnością fizyczną i psychiczną. Natomiast pozostała część odszkodowania będzie podlegała zwolnieniu zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 3b.

Z kolei, w części, w jakiej odszkodowanie będzie pokrywać utracone dotychczasowe zarobki oraz utracone zarobki z tytułu niezdolności do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej w związku niepełnosprawnością fizyczną i psychiczną będzie podlegało zwolnieniu zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na podstawie tego artykułu wolne od opodatkowania podatkiem dochodowym są również odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

W przedmiotowej sytuacji, Wnioskodawca, zdaniem biegłych sądowych jest/będzie osobą całkowicie niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej w rezultacie doznanych urazów mózgu, które skutkowały trwałymi zaburzeniami psychicznymi. Jednocześnie, Wnioskodawca wymaga dalszej terapii medycznej i rekonwalescencji, co pociąga za sobą konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków. Uzgodniona przed sądem albo zasądzona renta na rzecz Wnioskodawcy spełniałaby dyspozycję art. 21 ust. 1 pkt 3c ww. ustawy, a w konsekwencji podlegałaby zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Fakt zasądzenia odszkodowania, renty odszkodowawczej przez sąd na Jersey jest bez znaczenia w świetle cytowanego przepisu, gdyż mówi on o odszkodowaniach w formie renty otrzymanych na podstawie przepisów prawa cywilnego, nie ograniczając przedmiotu zwolnienia do renty zasądzonej wyłącznie na podstawie przepisów polskiego prawa cywilnego.

Podsumowując, Wnioskodawca wskazał, że wszelkie świadczenia odszkodowawcze, w tym renty odszkodowawcze spełniające dyspozycję art. 21 ust. 1 pkt 3b, 3c ww. ustawy zasądzone na rzecz Wnioskodawcy przez sąd na Jersey i/lub przyznane ugodą sądową podlegałyby zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast, w przypadku uznania, iż źródło dochodu wypłaconego na rzecz Wnioskodawcy odszkodowania byłoby zlokalizowane na terytorium Wielkiej Brytanii - miejsce siedziby instytucji ubezpieczeniowej, wówczas zasady opodatkowania dochodu uzyskanego przez Wnioskodawcę byłyby określone przepisami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Wielką Brytanią a Rzeczpospolitą Polską. Umowa ta nie określa specyficznych zasad opodatkowania świadczeń odszkodowawczych, zatem na gruncie umowy polsko- brytyjskiej, wypłacone odszkodowania, zadośćuczynienia, renty należy zakwalifikować jako inne dochody. Zgodnie z art. 21 ust. 1 umowy polsko-brytyjskiej świadczenie odszkodowawcze uzyskane przez Wnioskodawcę byłoby opodatkowane w państwie, w którym posiada on miejsce zamieszkania, czyli w Polsce.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą;
2.  dochodu z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z zawartą umową ubezpieczenia z funduszem kapitałowym

\-są wolne od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Świadczenia odszkodowawcze i/lub renta odszkodowawcza wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową na rzecz Wnioskodawcy nie będą, w jego ocenie kwalifikowały się do wyjątków wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe stanowisko potwierdzają:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Warszawie z 22.4.2009 r., IPPB4/415-35/09-4/SP - „(\`(...)\`) Renta wyrównawcza z tytułu utraconych zarobków na skutek nieszczęśliwego wypadku z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ma charakter odszkodowawczy i korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (\`(...)\`)”;
*   wyrok WSA, sygn. akt I SA/Ke422/10 - „(…) Zasadnicze znaczenie ma bowiem charakter i źródło przedmiotowego świadczenia, a świadczenie otrzymywane przez skarżącego, mimo tego że jest wypłacane miesięcznie nie ma charakteru renty z ustawy wypadkowej, która podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Przedmiotowe świadczenie niewątpliwie stanowi odszkodowanie i skoro swoim charakterem odpowiada jednorazowemu odszkodowaniu z polskiej ustawy wypadkowej, to uwzględniając również przywołaną wyżej zasadę równego traktowania (art. 24 ust. 1 cyt. wyżej umowy międzypaństwowej) jest ono zwolnione z opodatkowania (…).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 3 ust. 1a tej ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Przepis art. 4a wymienionej ustawy stanowi przy tym, iż przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca ma miejsce zamieszkania na terytorium Polski ma otrzymać odszkodowanie (zadośćuczynienie), które będzie wypłacone przez firmę ubezpieczeniową mającą siedzibę w Wielkiej Brytanii.

Wobec tego w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zysków majątkowych podpisanej w Londynie dnia 20 lipca 2006 r. (Dz.U. z 2006 r. Nr 250, poz. 1840)

Zgodnie z art. 21 ust 1 Konwencji polsko-brytyjskiej części dochodu, inne niż dochód wypłacany przez trust lub z majątku spadkowego w wyniku zarządzania tym majątkiem, bez względu na to gdzie powstają, osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, które nie zostały objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej Konwencji, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie.

Konwencja polsko-brytyjska nie określa specyficznych zasad opodatkowania świadczeń odszkodowawczych, zatem wypłacone odszkodowania, zadośćuczynienia, renty należy zakwalifikować jako inne dochody. Zatem, świadczenia z Wielkiej Brytanii otrzymane przez osobę mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terenie Polski określone w art. 21 ust. 1 ww. Konwencji, podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce. Oznacza to, że do ich opodatkowania w Polsce stosuje się przepisy polskiego prawa podatkowego obowiązujące w danym roku podatkowym.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Stosownie do art. 21 ust. 3b ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W myśl przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3c powołanej ustawy wolne od podatku dochodowego są odszkodowania w postaci renty otrzymanej na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.

W myśl art. 805 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., Nr 121) przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie:

*   przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku;
*   przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.

Stosownie do art. 822 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej jest rodzajem ubezpieczenia majątkowego, o którym mowa w art. 822 ustawy Kodeks Cywilny. Świadczenie należne od ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC ma wyrównywać uszczerbek majątkowy powstały już w wyniku wystąpienia zdarzenia wyrządzającego szkodę osobie trzeciej.

Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr 124, poz. 1151, ze zm.) zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie lub świadczenie na podstawie uznania roszczenia uprawnionego z umowy ubezpieczenia w wyniku ustaleń dokonanych w postępowaniu, o którym mowa w art. 16, zawartej z nim ugody lub prawomocnego orzeczenia sądu.

Jak już powyżej wskazano odszkodowanie ma służyć naprawieniu powstałej szkody i naprawieniu uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych (zarówno materialnych jak i niematerialnych).

W myśl art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.

W myśl art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.

W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego).

Podkreślenia wymaga, że zadośćuczynienie, analogicznie jak odszkodowanie, jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Co prawda w doktrynie i judykaturze powszechnym jest wiązanie pojęcia odszkodowania jedynie z uszczerbkiem majątkowym, natomiast pojęcia „zadośćuczynienia” z doznaną krzywdą (uszczerbkiem niematerialnym), jednakże tego rodzaju rozróżnienia nie dokonują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji pojęcie odszkodowania odnosi się również do zadośćuczynienia, będącego formą wynagrodzenia szkody.

Z treści wniosku wynika, że w 2010 r. Wnioskodawca był poszkodowany w wypadku samochodowym na Jersey, w rezultacie którego odniósł bardzo poważne obrażenia mózgu, uszkodzenie płuc oraz liczne złamania. Skutkiem wypadku samochodowego Wnioskodawca, wymaga opieki ze strony osób trzecich i jest niezdolny do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zdaniem lekarzy, w przyszłości Wnioskodawca pozostanie w dużej mierze niesprawny fizycznie i będzie zmuszony polegać na pomocy innych do końca życia. Obecnie z uwagi na doznane obrażenia mózgu Wnioskodawca jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną. Wnioskodawca wystąpił o zasądzenie na jego rzecz odszkodowania od sprawcy wypadku (jego spadkobierców). W sądzie na Jersey toczy się postępowanie sądowe, w toku którego zostanie określona kwota odszkodowania przysługująca Wnioskodawcy. Nastąpi to w drodze ugody lub na podstawie wyroku sądowego. Kwota zasądzonego odszkodowania zostanie wypłacona Wnioskodawcy przez instytucję ubezpieczeniową z polisy ubezpieczeniowej OC sprawcy wypadku. Uzgodnione/zasądzone odszkodowanie będzie pokrywało szkody i straty dotychczas poniesione przez Wnioskodawcę, jak również szkody i straty, poniesione przez Wnioskodawcę w związku z uszkodzeniem ciała i znacznym rozstrojem zdrowia, skutkującym utratą zdolności do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej w związku z niepełnosprawnością fizyczną i psychiczną oraz wydatki związane z zaspokojeniem zwiększonych potrzeb (sprawowanie permanentnej opieki z uwagi na ograniczoną sprawność fizyczną i psychiczną, dalsze leczenie i rekonwalescencja). Odszkodowanie może zostać ustalone jako kwota płatna jednorazowo i/lub w formie płatności periodycznych. Odszkodowanie zostanie wypłacone przez firmę ubezpieczeniową z siedzibą w Wielkiej Brytanii.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że wypłacone z polisy odpowiedzialności cywilnej firmy ubezpieczeniowej kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia (pokrywającej szkody i straty dotychczas poniesione przez Wnioskodawcę jak zadośćuczynienie za cierpienie fizyczne i psychiczne, pogorszenie sytuacji życiowej) z tytułu umowy ubezpieczenia w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu wskutek wypadku komunikacyjnego będą korzystać ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast kwota ewentualnie uzyskanej renty przyznanej na podstawie przepisów prawa cywilnego w związku z tym, że Wnioskodawca jako poszkodowany w wypadku samochodowym utracił całkowicie zdolność do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej w związku z niepełnosprawnością fizyczna i psychiczną będzie zwolniona od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca nie będzie musiał wykazywać tych kwot w zeznaniu podatkowym składanym za dany rok podatkowy, w którym otrzyma ww. świadczenia.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego należało uznać za prawidłowe, chociaż częściowo nie na podstawie tych punktów art. 21 ust. 1 które wskazał Wnioskodawca.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.