Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-657/11-4/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-09-12
Teza: Czy świadczenia wskazane w stanie faktycznym na rzecz byłych pracowników Uczelni kwalifikują się do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych określonego w art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: Ustawa o PIT)?
Słowa kluczowe: emeryt; nagrody-nagrody rzeczowe; przychód-przychody z innych źródeł; renciści; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; świadczenie-świadczenie na rzecz emerytów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Uniwersytetu, przedstawione we wniosku z dnia 2 czerwca 2011 r. (data wpływu 6 czerwca 2011 r.), uzupełnionym dnia 25 sierpnia 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 czerwca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

Z uwagi na fakt, że ww. wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 19 sierpnia 2011 r. nr ILPB2/415-657/11-2/WM, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – braków formalnych wniosku.

Jednocześnie poinformowano, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a jego uzupełnieniem przez Wnioskodawcę nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 19 sierpnia 2011 r., zaś w dniu 25 sierpnia 2011 r. Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek (data nadania w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego – 24 sierpnia 2011 r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Uniwersytet (dalej: Uczelnia) przekazuje świadczenia osobom, które w przeszłości były Jego pracownikami, a obecnie w wyniku zwolnienia przez zakład pracy są zarejestrowane w Urzędzie Pracy jako osoby pobierające świadczenie przedemerytalne lub zasiłek dla bezrobotnych.

Osoby te w wewnętrznej dokumentacji Uczelni znajdują się w kartotece osobowej emerytów i rencistów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy świadczenia wskazane w stanie faktycznym na rzecz byłych pracowników Uczelni kwalifikują się do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych określonego w art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: Ustawa o PIT)?

Zdaniem Wnioskodawcy, art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT zwalnia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2 280 zł.

Zdaniem Uczelni, ze wskazanego przepisu wynika, że aby świadczenie korzystało z powyższego zwolnienia, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

*   świadczenie ma otrzymać emeryt lub rencista,
*   świadczenie to musi być przyznane ww. osobom w związku z istniejącym uprzednio stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy lub od związków zawodowych,
*   kwota świadczenia nie może przekroczyć w roku podatkowym wysokości 2 280 zł.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego budzącym wątpliwość Uczelni jest warunek wskazujący, że aby skorzystać ze wskazanego zwolnienia świadczenie musi być otrzymane przez emeryta lub rencistę.

W opinii Wnioskodawcy, zgodnie z definicją zawartą w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) pojęcie emeryt oznacza osobę mającą ustalone prawo do emerytury, natomiast rencista to osoba mającą ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do renty rodzinnej.

W związku z powyższym, Uczelnia wnosi o potwierdzenie swojego stanowiska, zgodnie z którym w przedmiotowym stanie faktycznym nie przysługuje zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy, gdyż wskazane osoby nie posiadają statusu emeryta bądź rencisty, a jedynie pobierają świadczenie przedemerytalne lub zasiłek dla bezrobotnych, a właściwym dla dokonania rozliczenia będzie formularz PIT-8C.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Z analizy stanu faktycznego przestawionego we wniosku wynika, że Uczelnia przekazuje świadczenia osobom, które w przeszłości były Jej pracownikami. Obecnie, w wyniku zwolnienia przez zakład pracy, osoby te są zarejestrowane w Urzędzie Pracy jako osoby pobierające świadczenie przedemerytalne lub zasiłek dla bezrobotnych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednakże, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2 280 zł.

Dokonując wykładni ww. przepisu, podkreślić należy, iż świadczenie korzysta z powyższego zwolnienia (do wysokości nie przekraczającej w roku podatkowym kwoty 2 280 zł), jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

*   świadczenie ma być świadczeniem rzeczowym lub ekwiwalentem pieniężnym w zamian tych świadczeń,
*   świadczenie ma otrzymać emeryt lub rencista,
*   świadczenie to musi być przyznane ww. osobom w związku z istniejącym uprzednio stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, oraz od związków zawodowych.

W związku z tym, że ustawa o podatku dochodowym nie określa definicji emeryta, rencisty ani bezrobotnego, należy odwołać się do znaczenia tych pojęć w języku potocznym lub definicji stosowanych w innych dziedzinach prawa.

Wskazać należy, iż w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. z dnia 26 sierpnia 2009 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) osoba pobierająca zasiłek lub świadczenie przedemerytalne nie jest emerytem ani rencistą.

W art. 4 pkt 1 oraz 11 wyżej wymienionej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ustawodawca wskazał, że użyte w tej ustawie określenie emeryt oznacza „osobę mającą ustalone prawo do emerytury”, natomiast określenie rencista oznacza „osobę mającą ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do renty rodzinnej”.

Natomiast warunki nabywania i utraty prawa do świadczeń przedemerytalnych oraz zasady wypłaty i finansowania tych świadczeń, określają przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.).

Z kolei definicja osoby bezrobotnej znalazła swoje miejsce art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca – członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli:

1.  ukończyła 18 lat,
2.  nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna,
3.  nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
4.  nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,
5.  nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,
6.  nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:
    *   zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo
    *   nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej,
7.  nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego,
8.  nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych,
9.  nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego,
10.  nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,
11.  nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art. 70 ust. 6,
12.  nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Jak wyżej wykazano ze zwolnienia określonego w treści art. 21 ust. 1 pkt 38 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych korzystają świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty w zamian za te świadczenia przyznane jedynie emerytom i rencistom. Ustawodawca nie przewidział zatem zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku świadczeń rzeczowych dla osób pobierających świadczenie przedemerytalne lub zasiłek dla bezrobotnych, których poprzednio wiązał z zakładem pracy stosunek służbowy, stosunek pracy lub spółdzielczy stosunek pracy.

Należy zwrócić uwagę na to, iż przepisy dotyczące zwolnień podatkowych są odstępstwem od generalnej zasady powszechnego opodatkowania. Wszelkie zwolnienia w prawie podatkowym stanowią bowiem wyjątek od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, dlatego też wykładnia przepisów ustanawiających te zwolnienia musi być wykładnią ścisłą i enumeratywny katalog zwolnień przedmiotowych nie może być poprzez interpretację rozszerzany.

W konsekwencji, świadczenia pieniężne oraz świadczenia w naturze wypłacane osobom pobierającym świadczenia przedemerytalne lub zasiłek dla bezrobotnych stanowią dla tych osób przychody ze źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast stosownie do art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Zauważyć należy, iż użyte w wyżej cytowanym przepisie sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W myśl art. 42a osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Rekapitulując poczynione powyżej spostrzeżenia, stwierdzić należy, iż świadczenia wypłacane przez Uczelnię na rzecz byłych pracowników, którzy nie posiadają statusu emeryta bądź rencisty, a jedynie pobierają świadczenia przedemerytalne lub zasiłek dla bezrobotnych – nie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego stypizowanego w art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazać bowiem należy, iż beneficjenci ww. świadczeń nie spełniają przesłanki podmiotowej określonej w tym przepisie, tj. nie należą do kategorii emerytów lub rencistów. Tym samym, Wnioskodawca z tytułu wypłaty przedmiotach świadczeń zobowiązany jest do pobrania zaliczki na podatek i sporządzenia informacji według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (PIT-8C).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.