Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-44/15-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-04-01
Teza: Skutki podatkowe podziału przez wydzielenie
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; kapitał-kapitał zakładowy; spółki-podział spółki; spółki-podział spółki przez wydzielenie; spółki-spółka kapitałowa; wkład-wkłady niepieniężne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 19 lutego 2015 r. (data wpływu 20 lutego 2015 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału przez wydzielenie - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 lutego 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału przez wydzielenie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka S.A. (dalej: „Udziałowiec”) z siedzibą i miejscem zarządu jest jedynym udziałowcem spółki B. sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) z siedzibą i miejscem zarządu również w Polsce. Ponadto Udziałowiec posiada 100% akcji w innej spółce akcyjnej (dalej: „Spółka Dzielona”) z siedzibą i miejscem zarządu we X.

Obecnie planowane jest dokonanie podziału Spółki Dzielonej w trybie przewidzianym w art. 529 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 j.t.; dalej: „KSH”), tj. w drodze podziału przez wydzielenie i przeniesienie części majątku Spółki Dzielonej na Spółkę.

Wskutek nabycia majątku wydzielonego ze Spółki Dzielonej dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Wnioskodawcy. Udziały w podwyższonym kapitale zakładowym zostaną objęte przez Udziałowca.

W ramach podziału przez wydzielenie Wnioskodawca przejmie składniki majątkowe niezbędne do prowadzenia działalności handlowej (dalej: „Oddział Handlowy”). Pozostała działalność Spółki związana z produkcją towarów oferowanych przez Spółkę Dzieloną (Dział Produkcji, Dział Marketingu, Dział Logistyki, Dział Zarządzania Jakością oraz działy obsługujące Spółkę - Dział Finansowy i Dział Kadr (dalej zwane łącznie: „Wydział Produkcji”) będzie kontynuowana w niezmienionym zakresie w ramach Spółki Dzielonej.

Składniki wchodzące w skład Oddziału Handlowego

Do Oddziału Handlowego będą alokowane składniki ściśle związane z działalnością handlową oraz niezbędne do jej prowadzenia tj.:

*   specjalistyczne oprogramowanie sprzedażowe oraz oprogramowanie do analizy przestrzennej i zarządzania flotą;
*   komputery, laptopy, IPaq’i i inny sprzęt biurowy;
*   samochody wykorzystywane na podstawie umów leasingowych;
*   środki pieniężne zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym dedykowanym dla Oddziału Handlowego;
*   rezerwy pracownicze związane z pracownikami Oddziału Handlowego, tj. rezerwa urlopowa, emerytalna;
*   zobowiązania, w tym: zobowiązania publicznoprawne, zobowiązania z tytułu nabycia usług komunikacyjnych, zobowiązania z tytułu leasingu samochodów alokowanych do Działu Handlowego, zobowiązania pracownicze (np. z tytułu dodatkowych ubezpieczeń medycznych, kart sportowych) czy też zobowiązania z tytułu najmu powierzchni biurowej na potrzeby Oddziału;
*   środki zgromadzone na Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych w proporcji w jakiej dotyczą pracowników Oddziału Handlowego;
*   rozliczenia międzyokresowe z tytułu ubezpieczeń samochodowych;
*   ponadto, do Oddziału Handlowego alokowany zostanie wyodrębniony zespół pracowników Spółki Dzielonej, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności Oddziału Handlowego. W Oddziale Handlowym będzie istniała hierarchiczna struktura podległości służbowej, tj. pracownicy alokowani do Oddziału (przedstawiciele handlowi) będą podlegać Dyrektorowi odpowiedzialnemu za Dział Handlowy (obecnie pełniącego również funkcje członka zarządu Spółki Dzielonej).

Pracownicy alokowani do Oddziału zostaną przeniesieni na skutek podziału przez wydzielenie do Spółki w ramach przeniesienia zakładu pracy zgodnie z art. 23(1) Kodeksu pracy.

Struktura organizacyjna

Struktura organizacyjna Spółki Dzielonej będzie uwzględniała Oddział Handlowy jako wyodrębnioną część przedsiębiorstwa co zostanie potwierdzone w zaktualizowanym schemacie organizacyjnym Spółki Dzielonej.

Na mocy uchwały zarządu zostanie powołany Oddział Handlowy, który następnie zostanie zgłoszony do rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, przy czym jego siedziba będzie znajdować się poza miejscem siedziby Spółki Dzielonej. W tym celu Spółka Dzielona zawrze odrębną umowę najmu powierzchni biurowych dla potrzeb Oddziału.

Pracownicy Oddziału Handlowego oraz Wydziału Produkcji będą objęci odrębnymi regulaminami pracy oraz wynagradzania uwzględniającymi specyfikę ich warunków zatrudnienia oraz zakres powierzonych zadań. Pracownicy Oddziału Handlowego uprawnieni do korzystania z samochodów służbowych będą również zobowiązani do przestrzegania Regulaminu używania samochodów służbowych właściwego dla Oddziału Handlowego. Do Oddziału Handlowego i Wydziału Produkcji zostaną również przydzielone opisane powyżej składniki majątkowe i niemajątkowe niezbędne do prowadzenia ich działalności.

Określona zostanie również hierarchiczna struktura podległości służbowej w Oddziale Handlowym oraz zasady zwierzchnictwa pomiędzy pracownikami wyodrębnionych części przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej. W rezultacie pracownicy Oddziału Handlowego będą odpowiedzialni przed swoimi bezpośrednimi przełożonymi i nie będą służbowo zależni od pozostałych pracowników Spółki Dzielonej.

Wyodrębnienie finansowe

Oprócz wyodrębnienia organizacyjnego i funkcjonalnego, Oddział Handlowy będzie również wyodrębniony finansowo. W szczególności będą opracowywane odrębne budżety na potrzeby Oddziału Handlowego, a także będzie prowadzony odrębny rejestr środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Spółka Dzielona będzie miała możliwość przypisania w oparciu o dane z systemu księgowego przychodów i kosztów a także aktywów i pasywów związanych z działalnością Oddziału.

Koszty wspólne, związane z działalnością Oddziału Handlowego i Wydziału Produkcji Spółki Dzielonej będą do nich przypisywane na potrzeby wewnętrznej ewidencji księgowej według określonego klucza podziału.

Na potrzeby Oddziału Handlowego prowadzony będzie również odrębny rachunek bankowy, który będzie wykorzystywany m.in. dla celów wypłaty wynagrodzenia dla pracowników tej jednostki.

Oddział Handlowy jako niezależne przedsiębiorstwo

Oddział Handlowy będzie posiadał odpowiednie zasoby i kompetencje (tj. pracowników, składniki materialne i niematerialne) niezbędne do samodzielnej realizacji funkcji w obszarze swojej działalności.

Na dzień podziału przez wydzielenie, Oddział Handlowy będzie w takim stopniu zorganizowany i wyodrębniony, aby wraz z podziałem zachowana została pełna ciągłość w zakresie przenoszonej działalności.

Z uwagi na ogólny charakter części umów zawartych przez Spółkę Dzieloną, możliwe jest, iż po podziale przez wydzielenie umowy te pozostaną w Spółce Dzielonej. Dotyczy to umów, które nie będą bezpośrednio związane z Oddziałem Handlowym i w odniesieniu do których koszty będą odpowiednio przypisywane do działalności Oddziału Handlowego i pozostałych wydziałów zgodnie z ustalonym kluczem alokacji. O ile będzie to uzasadnione z perspektywy działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę, Spółka zawrze odrębne umowy z nowymi lub dotychczasowymi dostawcami Spółki Dzielonej lub też Spółkę Dzieloną lub przejmie w drodze cesji umowy, których stroną jest aktualnie Spółka Dzielona.

Jednocześnie, nie jest wykluczone, iż w zakresie obsługi administracyjno-księgowej Spółki, Spółka będzie nabywała usługi administracyjno-księgowej od zewnętrznego usługodawcy lub od Spółki Dzielonej.

Planowane jest, iż Spółka zawrze umowę agencyjną ze Spółką Dzieloną, na podstawie której Spółka będzie świadczyć usługi pośrednictwa przy zawieraniu umów z klientami na rzecz Spółki Dzielonej w zamian za wynagrodzenie.

Mają na uwadze powyższe, po podziale przez wydzielenie Spółka będzie prowadzić dalej w płynny, niezależny i samodzielny działalność handlową na rzecz Spółki Dzielonej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, podwyższenie kapitału zakładowego Wnioskodawcy związane z nabyciem majątku wydzielanego w wyniku podziału Spółki Dzielonej będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, podwyższenie kapitału zakładowego Wnioskodawcy związane z nabyciem wydzielanego majątku w wyniku podziału Spółki Dzielonej nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) oraz ust. 2 ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych (dalej „PCC”) podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania PCC. W myśl art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy o PCC umowa spółki oraz jej zmiany podlegają PCC, jeżeli w chwili dokonania czynności siedziba spółki znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy o PCC, przez zmianę umowy spółki kapitałowej uważa się m.in. podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty (pkt 2), a także przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest podwyższenie kapitału zakładowego (pkt 3).

Jak zostało to wskazane w opisie zdarzenia przyszłego planowane jest dokonanie podziału Spółki Dzielonej w drodze podziału przez wydzielenie i przeniesienie części majątku Spółki Dzielonej na Wnioskodawcę. Wskutek nabycia majątku wydzielonego ze Spółki Dzielonej dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Wnioskodawcy.

Zdaniem Wnioskodawcy, podwyższenie kapitału zakładowego Spółki w wyniku nabycia majątku Spółki Dzielonej w ramach podziału przez wydzielenie, nie mieści się w katalogu czynności objętych podatkiem od czynności cywilnoprawnych zawartym w art. 1 ustawy o PCC.

Na podstawie przepisów art. 1 ust. 3 pkt 2 i pkt 3 ustawy o PCC opodatkowaniu PCC podlega wyłącznie podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej (i) z wkładów lub środków spółki, oraz (ii) będące następstwem przekształcenia lub łączenia spółek. Wykładnia językowa tych przepisów prowadzi zatem do jasnych i nie budzących wątpliwości wniosków, że czynność podziału spółki i będące jego efektem zmiany kapitału zakładowego, w tym utworzenie lub podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej, nie podlega opodatkowaniu PCC.

Wnioskodawca pragnie również zauważyć, że artykuł 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o PCC w brzmieniu obowiązującym, do końca 2008 r. stanowił, że za zmianę umowy spółki podlegającą opodatkowaniu PCC uważa się „przekształcenie, podział lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego”. Na mocy art. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: „Nowelizacja”), z dniem 1 stycznia 2009 r. art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o PCC zyskał nowe brzmienie, zgodnie z którym za zmianę umowy spółki dla celów opodatkowania PCC uznaje się jedynie „przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego”. Powyższa zmiana przepisów skutkowała wyłączeniem z opodatkowania PCC podziału spółek. Jakakolwiek inna wykładania treści art. 1 ust. 3 ustawy PCC po Nowelizacji stałaby w oczywistej sprzeczności z założeniem racjonalności ustawodawcy.

W uzasadnieniu Nowelizacji (Druk Sejmowy nr 748 Sejmu RP VI kadencji) wskazano ponadto, że ma ona na celu wdrożenie postanowień Dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Tymczasem, na gruncie przepisów tej dyrektywy (art. 5 ust. 1 lit. e) w zw. z art. 4) podział spółki stanowi zwolnioną z podatku kapitałowego (w Polsce: PCC) czynność restrukturyzacyjną. Pogląd ten podzielił Polski ustawodawca wskazując wprost w dalszej części uzasadnienia Nowelizacji, że: „(\`(...)\`) w zakresie opodatkowania spółek kapitałowych (\`(...)\`) zaszły (\`(...)\`) zmiany dotyczące katalogu czynności uznawanych za zmianę umowy spółki kapitałowej dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w tym (\`(...)\`) zniesienie opodatkowania podziału spółek jako czynności restrukturyzacyjnych w świetle dyrektywy (\`(...)\`)”. W konsekwencji, wykładnia historyczna przepisu art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o PCC w kontekście powołanego uzasadnienia Nowelizacji wyraźnie potwierdza, że wolą ustawodawcy było wyłączenie z zakresu PCC czynności podziału spółek.

Wnioskodawca pragnie również podkreślić, że w myśl art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o PCC opodatkowaniu PCC nie podlegają umowy spółki i ich zmiany związane m.in. z wniesieniem do spółki kapitałowej w zamian za jej udziały lub akcje przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części. W świetle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego zdaniem Wnioskodawcy przenoszona część majątku Spółki Dzielonej na Wnioskodawcę będzie stanowiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Zatem nawet gdyby - wbrew stanowisku Wnioskodawcy wynikającym z przytoczonych powyżej przepisów prawa - przyjąć, że podwyższenie kapitału zakładowego Spółki w wyniku nabycia majątku Spółki Dzielonej w ramach podziału, mieści się w katalogu czynności objętych podatkiem od czynności cywilnoprawnych zawartym w art. 1 ustawy o PCC, to czynność ta będzie wyłączona z opodatkowania PCC na bazie art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o PCC.

Brak konieczności opodatkowania kapitału zakładowego Spółki, utworzonego/podwyższonego w wyniku podziału Spółki Dzielonej wynika także z naczelnej zasady jednokrotności opodatkowania PCC. Kapitał ten miał bowiem swoje źródło w kapitale zakładowym Spółki Dzielonej, który został już raz opodatkowany podatkiem PCC przez Spółkę Dzieloną.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach wydawanych przez organy skarbowe, przykładowo:

*   Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. IPPB2/436-25/14-2/LS,
*   Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. IPPB2/436-560/13-2/AF,
*   Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. IPPB2/436-128/13-3/AF,
*   Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. ILPB2/436-225/10-2/MK.

Reasumując, w opisanym zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem niniejszego wniosku, podwyższenie kapitału zakładowego Wnioskodawcy związane z nabyciem składników działalności wydzielanej w wyniku podziału Spółki Dzielonej nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz ich zmiany, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:

1.  przy spółce osobowej – wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2.  przy spółce kapitałowej – podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3.  przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4.  przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
    1.  rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    2.  siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,

Stosownie do art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Jak już wcześniej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się zatem podziały spółek.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że A. S.A. jest jedynym udziałowcem spółki Wnioskodawcy z siedzibą i miejscem zarządu również w Polsce. Ponadto Udziałowiec posiada 100% akcji w innej spółce akcyjnej (dalej: „Spółka Dzielona”) z siedzibą i miejscem zarządu we X.. Obecnie planowane jest dokonanie podziału Spółki Dzielonej w trybie przewidzianym w art. 529 ust. 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, tj. w drodze podziału przez wydzielenie i przeniesienie części majątku Spółki Dzielonej na Spółkę. Wskutek nabycia majątku wydzielonego ze Spółki Dzielonej dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Wnioskodawcy. Udziały w podwyższonym kapitale zakładowym zostaną objęte przez Udziałowca.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że czynność podziału Spółki Dzielonej przez wydzielenie nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym podwyższenie kapitału zakładowego Wnioskodawcy związane z nabyciem majątku wydzielanego w wyniku podziału Spółki Dzielonej nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Końcowo odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą konkretnych, indywidualnych spraw, podatników w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.