Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.399.2025.2.MN
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-27
Teza: W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez
potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód
podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy
doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a
wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny
roszczenia
ugody
waluta-waluta obca
zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Podstawa obliczenia i wysokość podatku.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła
    go Pani pismem z 7 maja 2025 r. (wpływ 7 maja 2025 r.), z 1 czerwca 2025 r. (wpływ 1
    czerwca 2025 r.) oraz z 11 czerwca 2025 r. (wpływ 11 czerwca 2025 r.) - w odpowiedzi na
    wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

(ostatecznie sformułowany w uzupełnieniu)
    W 2007 roku wraz z mężem zawarła Pani z (...) Bank S.A. umowę kredytu hipotecznego
    indeksowanego do waluty obcej (CHF). Bank wypłacił nam kwotę 386.569,77 PLN, co
    odpowiadało 177 877,51 CHF.
    Kredyt był przez wiele lat spłacany w ratach przeliczanych według kursu CHF.
    W związku z występowaniem w umowie postanowień niedozwolonych (abuzywnych), w
    2023 r. wnieśli Państwo przeciwko bankowi pozew o stwierdzenie nieważności umowy.
    Bank w odpowiedzi wniósł pozew wzajemny o zwrot wypłaconego kapitału. Obie sprawy
    toczą się przed Sądem Okręgowym w (...) pod sygnaturą akt (...).
    Rozważają Państwo podpisanie ugody z bankiem, która przewiduje:
        wzajemne uznanie roszczeń: Państwa wobec banku z tytułu nadpłaconych rat
        (448.187,88 zł) oraz banku wobec Państwa z tytułu wypłaconego kapitału
        (386.569,77 zł),
        potrącenie roszczeń i wypłatę przez bank różnicy w wysokości 61.618,11 zł,
        zrzeczenie się przez strony wszelkich dalszych roszczeń wynikających z umowy
        kredytowej,
        zamknięcie kredytu, wycofanie obu pozwów i zgoda banku na wykreślenie hipoteki.
    Ugoda nie została jeszcze podpisana - jej zawarcie uzależniam od uzyskania indywidualnej
    interpretacji potwierdzającej brak obowiązku podatkowego po mojej stronie.
    Ugoda nie będzie miała charakteru darowizny ani jednostronnego umorzenia
    zobowiązania. Jest rezultatem toczącego się sporu i rozliczenia wzajemnych roszczeń
    stron, które w całości wynikają z umowy kredytowej i jej kwestionowanej ważności.
    W niniejszym wniosku występuje Pani wyłącznie w odniesieniu do skutków podatkowych
    po Pani stronie, jako jednej z dwóch stron umowy kredytowej i ugody.
    Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)
    Czy w przedstawionym stanie faktycznym, na gruncie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, po Pani stronie powstanie przychód z tytułu planowanej
    ugody z bankiem, polegającej na wzajemnym potrąceniu roszczeń oraz zakończeniu sporu
    dotyczącego umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, w szczególności z
    tytułu rezygnacji banku z dochodzenia kwot wynikających z waloryzacji kredytu kursem
    CHF?
    Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)

    Pani zdaniem, zawarcie opisanej ugody nie skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu
    art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.
    Ugoda ma na celu zakończenie sporu wynikającego z umowy kredytu hipotecznego, której
    ważność jest kwestionowana, a rozliczenie stron ma charakter ekwiwalentny i wynika z
    potrącenia wzajemnych roszczeń. Nie otrzymuje Pani żadnego świadczenia, które byłoby
    przysporzeniem majątkowym o charakterze definitywnym i nieodpłatnym.
    Dodatkowo należy podkreślić, że ugoda nie ma charakteru darowizny, ponieważ nie
    prowadzi do jednostronnego przysporzenia majątkowego po Pani stronie. Nie dochodzi
    również do jednostronnego umorzenia zobowiązania - roszczenie banku jest wprost
    rozliczane z roszczeniem przysługującym Pani (i Pani mężowi), co prowadzi do potrącenia i
    zapłaty jedynie nadwyżki. Tym samym nie można mówić o żadnym przychodzie po stronie
    klienta, gdyż wszystkie świadczenia mają charakter wzajemny i wynikają z realnego sporu
    sądowego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania
    Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje
    każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Źródła przychodów
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w

      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank dokona potrącenia wzajemnych roszczeń i
    wypłaci Pani różnicę.
    Powzięła Pani wątpliwość, czy z tytułu rozliczenia wzajemnych roszczeń skutkujących
    wypłatą przez bank różnicy powstanie po Pani stronie przychód podlegający
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Skutki podatkowe rozliczenia wzajemnych roszczeń
    Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
    Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz.
    1061 ze zm.):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy
    między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń
    wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej
    niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez
    wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa
    stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy
    ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje
    od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów,
    zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
    Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną
    ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się
    do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym
    podstawę zawarcia ugody.
    W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody
    przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody.
    Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron,
    zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub
    zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
    Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady -
    każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody
    podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem
    majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks
    cywilny. Zgodnie z tym przepisem:
      § 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami,
      każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli
      przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone
      tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone
      przed sądem lub przed innym organem państwowym.
      § 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości
      wierzytelności niższej.
    Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku
    wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami.
    Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje
    wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie
    wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej
    strony.
    Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych),
    prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do
    zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek
    potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości
    wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu
    dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje
    faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do
    którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

    Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale
    wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze
    stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym
    samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za
    równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
    W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u
    stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy
    doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z
    pozostałej części długu.
    Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank
    Jak wynika z opisu sprawy, Pani roszczenie w stosunku do Banku, które wynika z
    wykonywania Umowy kredytu i zostaje potwierdzone przez Strony w Ugodzie, obejmuje
    zwrot świadczeń spełnionych przez Panią w wykonaniu Umowy kredytu.
    Wobec powyższego - skoro w wyniku potrącenia wzajemnych roszczeń bank oddaje Pani
    różnicę - nadwyżkę należnych Pani pieniędzy - to taki zwrot nie spełnia celu przychodu
    jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez
    zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania
    przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych
    środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata
    będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód
    w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
    Skoro więc otrzyma Pani od banku zwrot środków pieniężnych, które wpłaciła Pani ponad
    wartość zobowiązania przysługującego bankowi, to otrzymana przez Panią kwota nie
    będzie stanowiła przychodu.
    Tym samym - nie będzie na Pani ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób
    fizycznych z tego tytułu.
    Pani stanowisko jest więc prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu
    prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej
    podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pani, to interpretacja nie wywołuje
    skutków podatkowych dla Pani męża.
    Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie
    dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w
    polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny
    własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z
    przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega
    weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też nie
    odniosłem się do kwot wskazanych we wniosku.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.

        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i
        zastosuje się Pan do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za
    pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie
    trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.