Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.289.2025.2.JG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-03
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny
odsetki-odsetki ustawowe
ugody
umowa-nieważność umowy
zwrot-zwrot należności
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 kwietnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 31 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 11 czerwca 2025
    r. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

(...) 2006 r. będąc stanu wolnego Wnioskodawca zawarł umowę kredytu hipotecznego z X,
    waloryzowanego w CHF w kwocie 84.378,29 CHF, co w dniu postawienia do dyspozycji ww.
    środków stanowiło równoważność 216.000,02 zł. Kredyt ten został zaciągnięty na zakup na
    rynku wtórnym domu jednorodzinnego w trakcie budowy, usytuowanego na działce
    gruntu nr ew. 1, położonego w miejscowości A, powiat (...), ul. B1, o nr ew. (...). Cel ten
    został zrealizowany w roku 2006, czego potwierdzeniem jest akt notarialny, na podstawie
    którego zostało ustanowione prawo własności nieruchomości na rzecz Wnioskodawcy.
    Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem jest
    zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Wnioskodawca
    nigdy nie korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z
    tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej
    niż wymieniona we wniosku.
    (...) 2025 r. Wnioskodawca złożył do Sądu Okręgowego w (...) pozew o ustalenie
    nieważności umowy oraz zwrot 85.312,70 zł w związku z nadpłaceniem kwoty kredytu do
    raty z dnia (...) 2025 r. ponad kwotę wypłaconego nominalnie kredytu w wysokości
    216.000,02 zł, z tytułu nienależnego świadczenia.
    W wyniku prowadzonych negocjacji bank przedstawił Wnioskodawcy do akceptacji treść
    ugody, na mocy której obie strony rozliczają roszczenia w wyniku wzajemnego potrącenia
    wierzytelności. W związku z wykonywaniem umowy i przyjęciem jej nieważności bankowi
    przysługuje w stosunku do osoby Wnioskodawcy roszczenie o zapłatę 216.000,02 zł, zaś
    na rzecz Wnioskodawcy 300.944,94 zł (roszczenie wynikające ze świadczeń spełnionych w
    wykonywaniu umowy). Strony dokonują wzajemnego potrącenia, wobec czego
    wierzytelności umarzają się wzajemnie do kwoty 216.000,02 zł. Na skutek dokonanego
    potrącenia bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy pozostałej kwoty
    przysługującego mu roszczenia, tj. 84.944,92 zł. Dodatkowo bank w ramach ugody
    zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz klienta kosztów zastępstwa procesowego w
    kwocie 10.800 zł, które będą należne kancelarii prawnej jako wynagrodzenie. W wyniku
    zawarcia ugody pozew zostanie cofnięty, strony zrzekną się wszelkich roszczeń
    związanych z umową kredytową, a postępowanie sądowe zostanie umorzone.
    Dodatkowo bank informuje klienta, że w związku z zawartą ugodą bank wystąpił do
    Dyrektora KIS o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku
    dochodowego od osób fizycznych. W zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku
    zawartej ugody Dyrektor KIS wydał interpretację podatkową i potwierdził, że po stronie
    klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na banku nie ciąży
    obowiązek przygotowania informacji PIT-11. Interpretacja, na którą powołuje się bank, nie
    jest dołączona do umowy przedstawionej klientowi.
    Uzupełnienie wniosku
    Przedmiotowy wniosek dotyczy przepisów art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych.
    Wnioskodawca wyjaśnia, że w treści ugody nie ma wskazanych odsetek, jest to rozliczenie
    nominalne z bankiem i dotyczy nadpłaty świadczonych przeze Wnioskodawcę rat
    kapitałowo- odsetkowych ponad kwotę wypłaconego nominalnie kredytu hipotecznego,
    przez omyłkę we wniosku wskazano odsetki, które nie są elementem ugody.
    Pytania (po uzupełnieniu wniosku)
    1. Czy w związku z zamiarem zawarcia ugody z X, mającej na celu zakończenie sporu na
      tle umowy, otrzymana kwota 84.944,92 zł stanowić będzie dla Wnioskodawcy
      przychód i w związku z tym powstanie po jego stronie obowiązek zapłaty podatku
      dochodowego od osób fizycznych?

    2. Czy zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł jest przychodem, od
      którego należy odprowadzić podatek?
    Pana stanowisko w sprawie
    W ocenie Wnioskodawcy, nie jest on zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od
    osób fizycznych od kwoty, jaką miałby otrzymać od X w wyniku zawarcia ugody, jako że
    kwota ta nie stanowi przychodu. W projekcie ugody strony zobowiązują się do
    wzajemnego rozliczenia umowy kredytowej. Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz
    klienta pozostałej kwoty roszczenia, czyli kwoty 84.944,92 zł, która stanowi nadpłatę
    udzielonego kredytu hipotecznego.
    Ustawodawca w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    wymienia źródła przychodów, z których przychód podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych. Nadpłata świadczenia nie została uwzględniona jako
    źródło przychodu. W związku z tym kwoty tej nie można traktować w kategorii przychodu
    podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    ponieważ w tej sytuacji nie następuje po stronie Wnioskodawcy żadne przysporzenie
    majątkowe.
    Dodatkowo kredyt otrzymany przez Wnioskodawcę na podstawie umowy spełnia również
    warunki z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. w sprawie
    zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z
    kredytem hipotecznym udzielanym na cele mieszkaniowe. Kredyt został udzielony na cele
    mieszkaniowe jednego gospodarstwa domowego, Wnioskodawca nigdy nie korzystał z
    zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych, zaciągnięty kredyt został w całości
    przeznaczony na zakup lokalu mieszkaniowego.
    Według Wnioskodawcy, od kosztów zastępstwa procesowego nie trzeba będzie zapłacić
    podatku od osób fizycznych. W wyniku procesu sądowego umowa kredytowa zostanie
    uznana za nieważną na mocy ugody i potrącenia świadczeń. Wytoczenie powództwa było
    konieczne, koszt zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest niższy niż wynagrodzenie
    pełnomocnika prowadzącego proces sądowy, w związku z powyższym po stronie
    Wnioskodawcy nie nastąpi przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód
    osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zawarcie ugody nie spowoduje uzyskania przez Wnioskodawcę przysporzenia
    majątkowego, wzrostu jego majątku. Otrzymana kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy,
    które Wnioskodawca nienależnie wpłacił wcześniej do banku. Pieniądze te nie są
    przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww.
    ustawy, i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy
      przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła
      przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww.
    ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o
    charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10
    ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy
    to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych,
    świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek
    określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych
    podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
    Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z
    dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061). Zgodnie z tym
    przepisem:
      Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z
      nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli
      przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone
      tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone
      przed sądem lub przed innym organem państwowym.
      Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości
      wierzytelności niższej.
    Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku
    wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami.
    Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje
    wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie
    wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej
    strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły
    pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w
    ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na
    skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości
    wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu
    dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje
    faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do
    którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.
    Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale
    wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze
    stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym
    samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za
    równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
    W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u
    stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy
    doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z
    pozostałej części długu.
    Mając na uwadze powyższe, otrzymana przez Pana kwota na podstawie porozumienia
    kompensacyjnego będzie de facto zwrotem zapłaconych Bankowi kwot. Nie ma zatem
    podstaw, aby zwróconą przez bank kwotę uznać za przychód podlegający opodatkowaniu.
    Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Tym samym nie będzie miał
    Pan obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych.
    Przechodząc do Pana wątpliwości dotyczących zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
    zwrot ten także nie stanowi przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu

    podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem
    kosztów nie wystąpi po Pana stronie realne przysporzenie majątkowe.
    Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych
    środków podatnika, a następnie na podstawie ugody zostają mu zwrócone. W takim
    wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie jest więc
    przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota
    tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest obojętna podatkowo.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie
      ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.