Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-2.4012.14.2025.2.AR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-01
Teza: Obowiązek odprowadzenia podatku VAT od otrzymanej kwoty
odszkodowania.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości
odszkodowania
podatnik
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
niepodlegające opodatkowaniu
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 stycznia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 8 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku
    odprowadzenia podatku VAT od otrzymanej kwoty odszkodowania. Ww. wniosek
    uzupełniła Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 18 lutego 2025 r. (data wpływu
    20 lutego 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani emerytką. Była Pani rolnikiem. Nie prowadziła Pani działalności gospodarczej i
    nie była Pani podatnikiem VAT, nie była Pani rolnikiem ryczałtowym. Ma Pani wiek
    emerytalny (... lat). Od grudnia 2017 roku jest Pani zapisana jako czynny podatnik VAT,
    ponieważ sprzedała Pani działkę niezabudowaną firmie, która wpłaciła zadatek razem z
    podatkiem VAT i umowa końcowa przenosząca własność nieruchomości była sporządzona
    z podatkiem VAT, który odprowadziła Pani do właściwego Urzędu Skarbowego.
    W związku z powyższym zgłosiła się Pani do tej jednorazowej transakcji jako płatnik
    podatku VAT wypełniając zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług.
    W urzędzie skarbowym poinformowano Panią iż przez rok 2018 będzie Pani zmuszona
    funkcjonować jako czynny podatnik VAT. Zrozumiała Pani iż jeśli będzie Pani chciała
    sprzedać kolejną działkę z Pani majątku osobistego będzie musiała ją Pani sprzedać z
    podatkiem VAT.
    Od tej pory do dnia dzisiejszego sprzedała Pani 8 działek (nieruchomości
    niezabudowanych) i każdorazowo sprzedaż następowała z pobraniem od kupującego
    podatku VAT i odprowadzeniem do właściwego Urzędu Skarbowego.
    W Pani majątku osobistym posiadała Pani między innymi działkę o nr X położoną w S.,
    gmina o pow. (...) ha, która została przejęta decyzją Wojewody nr (...) z dnia (...) 2014 roku
    o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Obecnie po 10 latach i wielu odwołaniach
    otrzymała Pani decyzję z dnia (...) 2024 ( znak sprawy: ...) o ustaleniu odszkodowania za
    przedmiotową działkę, którą przesyła Pani w załączniku.
    Jednocześnie otrzymała Pani pismo z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z
    dnia (...) 2024 roku informujące między innymi o konieczności rozliczenia się z podatku
    VAT (pismo w załączniku).
    Działka ta była niezabudowana i od momentu zakupu przez Panią w 1996 roku aż do
    momentu wywłaszczenia przez Skarb Państwa cały czas uprawiana rolniczo.
    W uzupełnieniu wskazała Pani, że:
    Przedmiotowa działkę kupiła Pani w celu powiększenia Pani gospodarstwa rolnego i było
    to w roku 1996.
    Działkę X nabyła Pani na podstawie zwykłej umowy kupna sprzedaży podpisanej w
    Kancelarii Notarialnej i nie była ona nabyta w ramach czynności opodatkowanych
    podatkiem VAT od towarów i usług - zakupiła ją Pani jako działkę rolną.
    Nabycie działki X nie było udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT.
    Napytanie Organu „Czy przysługiwało Pani prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
    o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia działki nr X? Jeżeli tak, to czy skorzystała
    Pani z tego prawa? Jeżeli nie, należy wskazać z jakiego powodu.”, podała Pani, że „Nie
    dotyczy”.

    Działkę X wykorzystywała Pani wyłącznie na cele własne, do momentu wywłaszczenia była
    ona uprawiana co drugi rok - jeden rok była obsiewana a następny rok leżała ugorem i tak
    naprzemiennie. Nie sprzedawała Pani płodów rolnych pochodzących z tej działki a
    uzyskane pożytki z działki wykorzystywała Pani wyłącznie na cele własne.
    Na moment wywłaszczenia przedmiotowa działka była objęta Miejscowym Planem
    Zagospodarowania przestrzennego Gminy z przeznaczeniem pod aktywizację
    gospodarczą. Plan ten uchwalony został w 1996 roku. Pani nie występowała z wnioskiem o
    wywołanie planu. Plan ten wywołała i uchwaliła gmina.
    Na moment wywłaszczenia działki X nie była wydana ani decyzja o warunkach zabudowy i
    zagospodarowania terenu ani też decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
    Przedmiotowa działka nigdy nie była przedmiotem najmu.
    Do momentu wywłaszczenia nie poczyniła Pani żadnych działań w celu uatrakcyjnienia
    działki X, działka nie była opłotowana i nie uzbrajała jej Pani, stanowiła pole rolne przyległe
    do trasy ..... Nie wnioskowała Pani o zmianę planu miejscowego zagospodarowania
    przestrzennego.
    Oprócz sprzedanych 8 działek dokonała Pani sprzedaży 2 innych nieruchomości.
    Działki te nabyła Pani w latach 1996 do 2000 w celu poszerzenia gospodarstwa rolnego.
    Były cały czas wykorzystywane rolniczo (obsiewane) a od 2017 roku oddała je Pani na
    podstawie umowy użyczenia osobie dla Pani obcej i nie miała Pani i nie ma z tego tytułu
    żadnych korzyści majątkowych i do chwili sprzedaży były cały czas wykorzystywane
    rolniczo.
    Były to nieruchomości niezabudowane, stanowiące pole rolne.
    Ponieważ posiadane grunty stanowią Pani majątek osobisty to w celu zapewnienia sobie
    godnego życia wyprzedaje Pani ten majątek i pieniądze przeznacza Pani na konsumpcję.
    Ma Pani wiek emerytalny (... lata) i niską emeryturę poniżej średniej krajowej.
    Jest Pani właścicielką nieruchomości rolnych, niezabudowanych zakupionych w latach
    1996 do 2000 roku. Wszystkie posiadane przez Panią nieruchomości stanowią ziemię
    rolną, niezabudowaną i nieogrodzoną i zostały one nabyte w latach, które podała Pani
    powyżej w celu poszerzenia gospodarstwa rolnego. Nieruchomości te nadal są uprawiane
    rolniczo i oddała je Pani na podstawie umowy użyczenia osobie obcej i nie ma Pani z tego
    tytułu żadnych korzyści finansowych.
    Jeśli nadarzy się okazja to sprzeda Pani nieruchomości w celu zapewnienia sobie godnego
    życia i pieniądze wejdą do Pani majątku osobistego i przeznaczy je Pani na konsumpcję.
    Nie ma Pani zamiaru nabywać nieruchomości w celu ich sprzedaży.
    Na pytanie Organu „Czy za wywłaszczenie działki nr X otrzymała/otrzyma Pani wyłącznie
    kwotę odszkodowania?”, podała Pani, że „Tak, za wywłaszczenie działki nr X otrzyma Pani
    wyłącznie kwotę odszkodowania.”
    Pytanie (ostatecznie sformułowane w piśmie z 18 lutego 2025 r.):
    Czy w powyżej opisanym przypadku jest Pani zobowiązana jako osoba fizyczna do
    odprowadzenia podatku VAT od otrzymanej kwoty odszkodowania, a jeśli tak to czy
    podstawą opodatkowania będzie kwota wskazana w decyzji z dnia (...) 2024, czy też należy
    przyjąć iż kwota wskazana w tej decyzji jest kwotą brutto?

    Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w piśmie z 18 lutego 2025 r.):
    Pani zdaniem kwota opodatkowania wskazana w decyzji z dnia (...) 2024 roku nie będzie
    podlegała podatkowi VAT i będzie stanowiła w całości kwotę odszkodowania ponieważ
    wywłaszczenie nastąpiło na podstawie specustawy o realizacji inwestycji drogowej.
    Jako osoba fizyczna w przypadku wywłaszczenia (...) (realizacja inwestycji drogowej) Nie
    ma Pani obowiązku odprowadzenia podatku VAT a kwota wskazana w decyzji z dnia (...)
    2024 wejdzie w całości do Pani majątku osobistego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) – zwanej dalej ustawą lub „ustawą o VAT”,
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
      przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
      imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian
      za odszkodowanie.
    Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Zgodnie z przedstawionymi przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2
    pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów
    na terytorium kraju.
    Z przywołanego powyżej przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że przeniesienie z
    nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub
    przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za
    odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie
    jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej
    lub z mocy samego prawa).
    W takiej sytuacji uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za
    odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie
    własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą
    opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

    Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy
    podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była
    opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej
    wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że
    do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby
    czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności
    będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma
    charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich
    podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie
    gospodarczym. Ponadto działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w
    sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie
    majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem,
    czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności
    gospodarczej.
    Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana
    będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim
    charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu
    do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie,
    że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
    Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy
    dokonują sprzedaży, przekazania, aportu, darowizny towarów stanowiących część
    majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź nie
    był wykorzystywany w celu wykonywania działalności gospodarczej.
    Zatem, jeśli osoba fizyczna dokonuje zbycia swojego majątku osobistego (np.
    nieruchomości), a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej
    stałego, profesjonalnego charakteru, nie oznacza to prowadzenia działalności
    gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
    W kontekście powyższego nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako
    osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest
    przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy
    zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza
    sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego
    podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
    Działalność gospodarcza powinna bowiem cechować się stałością, powtarzalnością i
    niezależnością jej wykonywania, gdyż związana jest z profesjonalnym obrotem
    gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą,

    sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest
    związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
    W kwestii związanej z opodatkowaniem sprzedaży nieruchomości stanowiącej majątek
    prywatny wypowiedział się także Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w
    orzeczeniu z 15 września 2011 r., w sprawie C-180/10 wskazał m.in., że czynności związane
    ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za
    prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie
    mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie,
    które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi
    działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed
    sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej
    ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania
    majątkiem prywatnym zainteresowanego.
    Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany
    podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki
    podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w
    rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę,
    która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując
    aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów
    zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza
    zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu
    przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych,
    działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe
    formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o
    opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru,
    prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego
    rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową”
    wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie
    jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
    W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl
    którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także
    okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z
    zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez
    każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten
    występował w charakterze podatnika podatku VAT.
    Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w
    odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług,
    wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W
    przypadku zbywania nieruchomości ocenie podlegać muszą przede wszystkim
    okoliczności związane z nabyciem, wykorzystaniem nieruchomości, czy działania, jakie
    podejmuje zbywca w celu dokonania sprzedaży.
    Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także
    organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych
    zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 311).
    Art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w
    zakresie dróg publicznych stanowi, że:
      Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący
      zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg
      powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

    Na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności
      oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają
      się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
    Stosownie do art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy
      prawa:
      1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
      2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do
        dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych
          - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej
          stała się ostateczna.
    W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
      Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w
      ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej.
    Na mocy art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje
      dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym
      nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone
      prawo rzeczowe.
    W oparciu o art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a,
      stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem
      art. 18.
    W myśl art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
      Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu
      nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje
      ustalenie wysokości odszkodowania.
    Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
      Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze
      decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego na nieruchomości.
    W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
      Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej
      odpowiadającym wartości tych praw.
    Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub
    ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za
    odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza

    wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z
    mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Z tak
    określonych zapisów ustawowych wynika, że podmiotem podejmującym cały katalog
    czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy
    jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.
    Zgodnie z przywołanym wyżej art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, wywłaszczenie nieruchomości,
    czyli przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
    imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za
    odszkodowanie, stanowi dostawę towarów i – co do zasady – w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1
    ustawy podlega opodatkowaniu VAT.
    Należy jednak zaznaczyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega
    samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów – przeniesienie własności
    nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.
    Z opisu sprawy wynika, że jest Pani emerytką. Była Pani rolnikiem. Nie prowadziła Pani
    działalności gospodarczej i nie była podatnikiem VAT, nigdy nie była rolnikiem
    ryczałtowym. Ma Pani wiek emerytalny (... lat). Od grudnia 2017 r. jako osoba fizyczna jest
    Pani zapisana jako czynny podatnik VAT, ponieważ sprzedała Pani działkę niezabudowaną
    firmie, która wpłaciła zadatek razem z podatkiem VAT i umowa końcowa przenosząca
    własność nieruchomości była sporządzona również z podatkiem VAT, który odprowadziła
    Pani do właściwego Urzędu Skarbowego.
    W Pani majątku osobistym posiadała Pani między innymi działkę o nr X, która została
    przejęta decyzją Wojewody (...) z dnia (...) 2014 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej. Obecnie po 10 latach i wielu odwołaniach otrzymała Pani decyzję z dnia (...)
    2024 o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową działkę. Przedmiotowa działkę kupiła
    Pani w celu powiększenia Pani gospodarstwa rolnego i było to w roku 1996. Działkę X
    nabyła Pani na podstawie umowy kupna sprzedaży i nie była ona nabyta w ramach
    czynności opodatkowanych podatkiem VAT od towarów i usług - zakupiła ją Pani jako
    działkę rolną. Nabycie działki X nie było udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą
    podatku VAT. Działkę X wykorzystywała Pani wyłącznie na cele własne, do momentu
    wywłaszczenia była ona uprawiana co drugi rok - jeden rok była obsiewana a następny rok
    leżała ugorem i tak naprzemiennie. Nie sprzedawała Pani płodów rolnych pochodzących z
    tej działki a uzyskane pożytki z działki wykorzystywała Pani wyłącznie na cele własne.
    Wskazała Pani, że przedmiotowa działka nigdy nie była przedmiotem najmu. Do momentu
    wywłaszczenia nie poczyniła Pani żadnych działań w celu uatrakcyjnienia działki X, działka
    nie była opłotowana i nie uzbrajała jej Pani, stanowiła pole rolne przyległe do trasy (...). Nie
    wnioskowała Pani o zmianę planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego.
    Działka ta była niezabudowana. Na moment wywłaszczenia przedmiotowa działka była
    objęta Miejscowym Planem Zagospodarowania przestrzennego Gminy z przeznaczeniem
    pod aktywizację gospodarczą. Plan ten uchwalony został w 1996 roku. Pani nie
    występowała z wnioskiem o wywołanie planu. Plan ten wywołała i uchwaliła gmina. Na
    moment wywłaszczenia działki X nie była wydana ani decyzja o warunkach zabudowy i
    zagospodarowania terenu ani też decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
    Przy tak przedstawionym opisie sprawy Pani wątpliwości sprowadzają się do ustalenia, czy
    w powyżej opisanym przypadku jest Pani zobowiązana jako osoba fizyczna do
    odprowadzenia podatku VAT od otrzymanej kwoty odszkodowania, a jeśli tak to czy
    podstawą opodatkowania będzie kwota wskazana w decyzji z dnia (...) 2024 roku, czy też
    należy przyjąć iż kwota wskazana w tej decyzji jest kwotą brutto.
    Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej
    czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po
    pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot,
    który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa

    towarów (np. nieruchomości) podlega zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a
    dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Dopiero po
    zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego
    praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
    W świetle powyższego, aby wyjaśnić Pani wątpliwości należy ustalić, czy w okolicznościach
    niniejszej sprawy, tj. w związku z przeniesieniem prawa własności nieruchomości w
    zamian za odszkodowanie, będzie Pani działała w charakterze podatnika VAT
    zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.
    Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik
    podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności
    faktycznych danej sprawy.
    Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska
    judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują zbycia towarów stanowiących
    część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży
    bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy
    szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności w jakich będzie realizowana transakcja.
    Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu
    majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
    Uwzględniając powyższe przepisy oraz orzecznictwo należy stwierdzić, że w
    analizowanej sprawie brak jest podstaw do uznania Pani – w związku z opisaną
    czynnością, tj. przeniesieniem prawa własności nieruchomości w ramach wywłaszczenia
    w zamian za odszkodowanie – za podatnika podatku od towarów i usług. Z informacji
    przedstawionych we wniosku nie wynika bowiem taka Pani aktywność, która
    wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa
    własności. Jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy, działka nr X wchodzi w
    skład Pani majątku osobistego. Ww. działkę wykorzystywała Pani wyłącznie na cele
    własne, do momentu wywłaszczenia była ona uprawiana co drugi rok - jeden rok była
    obsiewana a następny rok leżała ugorem i tak naprzemiennie. Nie sprzedawała Pani
    płodów rolnych pochodzących z tej działki a uzyskane pożytki z działki wykorzystywała
    Pani wyłącznie na cele własne. Przedmiotowa działka nigdy nie była przedmiotem
    najmu. Do momentu wywłaszczenia nie poczyniła Pani żadnych działań w celu
    uatrakcyjnienia działki nr X, działka nie była opłotowana i nie uzbrajała jej Pani. Nie
    wnioskowała Pani również o zmianę planu miejscowego zagospodarowania
    przestrzennego.
    Wobec powyższego należy uznać, że przeniesienie prawa własności działki nr X nie będzie
    stanowiło działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług, gdyż brak jest przesłanek świadczących o takiej Pani aktywności w przedmiocie
    niniejszej transakcji, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się
    profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i
    zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które
    jednoznacznie przesądzają, że przeniesienie przez Panią prawa własności działki nr X w
    zamian za odszkodowanie wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Nie podjęła Pani
    aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o
    angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców.
    Konsekwentnie, w przedmiotowej sprawie, brak jest przesłanek pozwalających uznać
    Panią za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, który prowadzi działalność
    gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, polegającą na handlu nieruchomościami.
    Działania podejmowane przez Panią należą zatem do zakresu zwykłego zarządu
    majątkiem prywatnym. W przedmiotowej transakcji, przenosząc prawo własności działki
    nr X w zamian za odszkodowanie, będzie Pani korzystała z przysługującego prawa do
    rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze
    prywatnej, do której nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

    Mając na uwadze powołane przepisy oraz okoliczności analizowanej sprawy należy
    stwierdzić, że dokonując dostawy działki nr X będzie Pani korzystała z przysługującego
    prawa do rozporządzania majątkiem prywatnym, co nie jest wykonywaniem działalności
    gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Panią cech
    podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie dostawy
    działki nr X, a dostawę działki, cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa
    w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
    Podsumowując stwierdzam, że w rozpatrywanej sprawie, w związku z przeniesieniem
    prawa własności działki nr X w drodze wywłaszczenia na cel publiczny – pod drogę
    publiczną za odszkodowaniem, brak jest podstaw do uznania Pani za podatnika podatku
    od towarów i usług prowadzącego działalność gospodarczą. Zatem dostawa działki nr X
    nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1
    pkt 1 ustawy, a więc uzyskane odszkodowanie nie będzie stanowiło wynagrodzenia za
    czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Tym samym, nie będzie Pani
    zobowiązana do zapłaty podatku VAT.
    Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się
    będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Panią w
    złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek
    elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
    interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.