Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-507/11-7/BA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-11-08
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i zwolnienia od podatku wykonywanych usług.
Słowa kluczowe: pomoc-pomoc społeczna; zwolnienie; świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 18 lipca 2011 r. (data wpływu 22 lipca 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 18 października 2011 r. (data wpływu 24 października 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i zwolnienia od podatku wykonywanych usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 lipca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i zwolnienia od podatku wykonywanych usług. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 18 października 2011 r. (data wpływu 24 października 2011 r.) o opis sprawy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym. W ramach przedmiotu swojego działania określonego jako PKD 8810.Z – pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych, zamierza świadczyć usługi opieki nad seniorami w miejscu ich zamieszkania. Zmiana umowy Zainteresowanego, została w tym zakresie zmieniona aktem notarialnym w dniu X r. i zostanie w najbliższym terminie zgłoszona do Krajowego Rejestru Sądowego. Wnioskodawca planuje, w ramach osobnych umów z osobami fizycznymi z Niemiec, na rzecz których usługi te będą świadczone, oddelegować pracowników z Polski do Niemiec. Usługi te mogą być także świadczone przez Zainteresowanego na podstawie umów kooperacyjnych z innymi podmiotami, np. stowarzyszeniami w Niemczech zajmującymi się usługami opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczonymi w miejscu ich zamieszkania. Usługi, które mają być świadczone na terytorium Niemiec są tego samego rodzaju co usługi świadczone w Polsce i będą świadczone na podstawie osobnych umów o świadczenie usług. Do czasowego wykonywania usług wynikających z umów będą oddelegowani pracownicy zatrudnieni w Polsce. Wykonywanie usług na rzecz osób fizycznych z Niemiec nie będzie polegało na dostarczaniu personelu, lecz na wykonywaniu usług takich samych jak w Polsce. Osoby fizyczne z Niemiec, na rzecz których będą świadczone usługi, nie są zarejestrowanymi podatnikami podatku od wartości dodanej. To samo dotyczy usług świadczonych na podstawie umów kooperacyjnych z innymi podmiotami, np. stowarzyszeniami w Niemczech zajmującymi się usługami opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczonymi w miejscu ich zamieszkania.

W uzupełnieniu do wniosku Zainteresowany wskazał, że będzie on świadczył czynności na rzecz osób w podeszłym wieku w miejscu ich zamieszkania. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę będą polegały na pomocy w przygotowywaniu posiłków, wykonywaniu zakupów w celu przygotowania posiłków, pomocy przy ubieraniu się i rozbieraniu, odwiedzaniu, towarzyszeniu w krótkich spacerach, utrzymywaniu czystości oraz innych drobnych czynnościach rozumianych w całości jako pomoc społeczna i opieka umożliwiająca pozostawanie tych osób we własnych domach, mieszkaniach w miejscu ich zamieszkania. Tym osobom jest potrzebna pomoc. Osoby fizyczne, na rzecz których będą świadczone przedmiotowe usługi (klienci) nie są podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy dla usług wykonywanych na rzecz osób fizycznych z Niemiec lub na rzecz kontrahenta z Niemiec, w ramach osobnych umów, miejscem świadczenia usług jest siedziba Zainteresowanego położona w Polsce?
2.  Czy usługi te korzystają ze zwolnienia od podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, miejscem świadczenia przedmiotowych usług jest jego siedziba, położona w Polsce. Ponadto Zainteresowany uważa, iż zarówno jego działalność, jak również oddelegowanie pracowników do osób fizycznych na rzecz których będą świadczone usługi, do Niemiec (w ramach umowy) będzie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT.

Wnioskodawca wskazuje, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22-23 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zwalnia się od podatku:

1.  art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:
    1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
    2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
        *   domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
        *   placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
    3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
    4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
    5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie;
2.  art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy, usługi opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczone w miejscu ich zamieszkania przez podmioty inne niż wymienione w pkt 22, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Nie ulega żadnej wątpliwości, iż w takim przypadku usługi określone jako PKD 88.10.Z, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Z przedmiotowego opisu sprawy wynika, iż świadczone usługi opieki społecznej bez zakwaterowania zaklasyfikowane jako PKD 88.10.Z, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Zatem, zdaniem Zainteresowanego, usługi te będą korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22-23 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca w ramach przedmiotu swojego działania określonego jako PKD 8810.Z – pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych, zamierza świadczyć usługi opieki nad seniorami w miejscu ich zamieszkania. Zainteresowany planuje, w ramach osobnych umów z osobami fizycznymi z Niemiec, na rzecz których usługi te będą świadczone, oddelegować pracowników z Polski do Niemiec. Usługi te mogą być także świadczone przez Wnioskodawcę na podstawie umów kooperacyjnych z innymi podmiotami, np. stowarzyszeniami w Niemczech zajmującymi się usługami opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczonymi w miejscu ich zamieszkania. Usługi, które mają być świadczone na terytorium Niemiec są tego samego rodzaju co usługi świadczone w Polsce i będą świadczone na podstawie osobnych umów o świadczenie usług. Do czasowego wykonywania usług wynikających z umów będą oddelegowani pracownicy zatrudnieni w Polsce. Wykonywanie usług na rzecz osób fizycznych z Niemiec nie będzie polegało na dostarczaniu personelu, lecz na wykonywaniu usług takich samych jak w Polsce. Osoby fizyczne z Niemiec, na rzecz których będą świadczone usługi, nie są zarejestrowanymi podatnikami od podatku od wartości dodanej. To samo dotyczy usług świadczonych na podstawie umów kooperacyjnych z innymi podmiotami, np. stowarzyszeniami w Niemczech zajmującymi się usługami opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczonymi w miejscu ich zamieszkania. Zainteresowany będzie świadczył czynności na rzecz osób w podeszłym wieku w miejscu ich zamieszkania. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę będą polegały na pomocy w przygotowywaniu posiłków, wykonywaniu zakupów w celu przygotowania posiłków, pomocy przy ubieraniu się i rozbieraniu, odwiedzaniu, towarzyszeniu w krótkich spacerach, utrzymywaniu czystości oraz innych drobnych czynnościach rozumianych w całości jako pomoc społeczna i opieka umożliwiająca pozostawanie tym osobom we własnych domach, mieszkaniach w miejscu ich zamieszkania.

W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania Rozdziału 3 „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu sprawy wynika, że klienci, na rzecz których będą świadczone przedmiotowe usługi, nie są podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy.

Zgodnie z art. 28c ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 28d, art. 28e, art. 28f ust. 1, 2 i 3, art. 28g ust. 2 i art. 28h-28n.

Biorąc pod uwagę brzmienie powyższego przepisu stwierdzić należy, iż dla prawidłowego określenia miejsca świadczenia usług wykonywanych przez Wnioskodawcę, konieczne jest najpierw określenie miejsca świadczenia, a tym samym opodatkowania, usług opieki nad osobami starszymi wykonywanych przez niego.

Po dokonaniu analizy przepisów ustawy stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie zastrzeżenia wskazane w art. 28c ust. 1 ustawy nie będą miały zastosowania, zatem miejsce świadczenia usług opieki nad osobami starszymi wykonywanych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami z terytorium państw członkowskich, ustalane będzie na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Zatem, zgodnie z art. 28c ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia tych usług, będzie miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Usługi opieki nad osobami starszymi wykonywane przez Wnioskodawcę, opodatkowane będą więc na terytorium Polski.

W myśl art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednocześnie na podstawie art. 146a pkt 1 ustawy, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%, z zastrzeżeniem art. 146f.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
    *   domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
    *   placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy, zwalnia się od podatku usługi opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczone w miejscu ich zamieszkania przez podmioty inne niż wymienione w pkt 22, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „opieka”. Zatem przy dokonywaniu interpretacji ww. przepisu, należy posłużyć się wykładnią literalną odwołując się do językowego znaczenia tego wyrazu. Zgodnie z definicją zawartą we „Współczesnym słowniku języka polskiego” (Wydawnictwo Langenscheidt, Warszawa 2007 r. tom II str. 1119), „opieka” oznacza „troskliwe zajmowanie się kimś, dbanie o kogoś, zaspokajanie czyichś potrzeb; strzeżenie, pilnowanie kogoś lub czegoś; dozór, piecza, kuratela (…)”.

Z opisu sprawy wynika, że usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz osób w podeszłym wieku, będą polegały na pomocy w przygotowywaniu posiłków, wykonywaniu zakupów w celu przygotowania posiłków, pomocy przy ubieraniu się i rozbieraniu, odwiedzaniu, towarzyszeniu w krótkich spacerach, utrzymywaniu czystości oraz innych drobnych czynnościach rozumianych w całości jako pomoc społeczna i opieka umożliwiająca pozostawanie tym osobom we własnych domach, mieszkaniach w miejscu ich zamieszkania.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy zatem stwierdzić, iż usługi świadczone przez Zainteresowanego, będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.