Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-170/16/AD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-06-03
Teza: skutki podatkowe sprzedaży udziałów
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 8 marca 2016 r. (data wpływu do Organu – 11 marca 2016 r.), uzupełnionym 20 kwietnia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziałów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 marca 2016 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziałów.

Z uwagi na fakt, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych w piśmie z 7 kwietnia 2016 r. znak: IBPB-2-1/4514-170/16/AD wezwano o jego uzupełnienie. Wniosek uzupełniono 20 kwietnia 2016 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 10 czerwca 2007 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni, który posiadał 4271 udziałów (tj. 50%) w spółce P.

W dniu 8 grudnia 1997 r. mąż Wnioskodawczyni, M. S. i J. D. przed notariuszem zawiązali spółkę P. Przedmiotem działania spółki w pkt 1 była budowa i eksploatacja stacji paliw. Kapitał zakładowy spółki wynosił 4.200,00 zł i dzielił się na 42 udziały po 100 zł. Każdy ze wspólników objął po 14 udziałów po 100 zł na kwotę 1.400,00 zł i pokrył wkładem pieniężnym.

Sąd Rejonowy wpisał spółkę P. do rejestru handlowego 16 grudnia 1997 r.

W dniu 21 stycznia 1998 r. wspólnicy zakupili dwie działki na rzecz spółki P. za kwotę 400.000,00 zł wraz z pełną dokumentacją na budowę stacji paliw oraz zawarli przedwstępną umowę kupna działki rolnej po uzgodnieniach z Agencją Rolnictwa.

W lutym 1998 r. J. D. wystąpił ze spółki, a jego udziały i wkład finansowy na zakup działek zostały objęte i spłacone w równych częściach przez M. S. i męża Wnioskodawczyni. Zatem mąż Wnioskodawczyni posiadał wtedy 21 udziałów i poniósł koszt zakupu działek w wysokości 200.000,00 zł.

W dniu 5 marca 1999 r. do spółki P. przystąpił nowy udziałowiec M. K. Na zebraniu wspólników podniesiono kapitał zakładowy o kwotę 750.000,00 zł przez utworzenie nowych 7500 udziałów po 100 zł każdy. Mąż Wnioskodawczyni objął 2500 udziałów.

Po aktualizacji dokumentacji i pozwoleń na budowę stacji paliw przystąpiono do jej budowy.

Spółka P. (nie jej wspólnicy) 30 kwietnia 1998 r., zgodnie z przedwstępną umową, dokupiła działkę za kwotę 100.000,00 zł. Budowa stacji paliw była finansowana z kapitału zakładowego, pożyczek inwestycyjnych zaciągniętych w bankach oraz pożyczki udzielonej przez B. za gwarancję współpracy po uruchomieniu stacji paliw.

W dniu 30 października 1998 r. mąż Wnioskodawczyni odkupił 1250 udziałów po 100 zł każdy od M. K. rozkładając zapłatę na raty. Stacja została wybudowana i rozpoczęła działalność 28 listopada 1998 r. W dniu 13 października 2000 r. zgromadzenie wspólników, tj. mąż Wnioskodawczyni i M. S., podjęło decyzję o podwyższeniu kapitału o 100.000,00 zł przez utworzenie nowych 1000 udziałów i objęciu przez każdego ze wspólników po 500 udziałów.

M. S. sprzedał 31 marca 2004 r. udziały spółki P. członkom rodziny K., tj. S. K. – 1500 udziałów, T. K. – 1500 udziałów i I. C. – 1271 udziałów.

Stacja paliw działała jako zorganizowane przedsiębiorstwo. Z wypracowanych dochodów spłacała kredyty zaciągnięte na budowę. Dopiero od 2005 r. zaczęto wypłacać dywidendy. Do 2008 r. stacja była rozbudowywana i modernizowana.

W dniu 10 czerwca 2007 r. nagle zmarł mąż Wnioskodawczyni. Sąd Rejonowy 30 sierpnia 2007 r. wydał postanowienie, że spadek po zmarłym nabyli: żona (Wnioskodawczyni), córka oraz syn po 1/3 części każde z nich. Do Urzędu Skarbowego na drukach SD-Z1 zostało złożone zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w ustawowym terminie, tj. 17 października 2007 r. Do zeznania podatkowego dołączono sporządzony przez główną księgową stan majątkowy spółki P. na dzień 16 października 2007 r. po uwzględnieniu odpisów amortyzacyjnych z wyszczególnieniem wartości środków trwałych, tj.: grunty – 500.000,00 zł budynki i lokale – 1.328.889,19 zł, urządzenia i maszyny – 26.865,55 zł, środki transportu – 64.354,90 zł, środki trwałe w budowie – 105.284,36 zł oraz wartość towarów „na sklepie” – 317.380,95 zł (w sumie 2.342.769,95 zł). Zatem stan majątkowy firmy P. Sp. z o.o. przypadający na 4271 udziałów męża wynosił – 1.171.384,98 zł.

Ponieważ stan majątkowy stacji paliw był wykazany na podstawie ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych, można przyjąć wyliczoną kwotę za wartość rynkową netto, która w przeliczeniu na 1 udział wynosiła 274,26 zł (1.171.384,98 : 4271 = 274,26).

Wnioskodawczyni jako żonie przypadł majątek stacji o wartości 585.692,49 zł z wygaśnięcia współwłasności małżeńskiej oraz 195.230,83 zł z 1/3 ze spadku. Dzieciom Wnioskodawczyni przypadł majątek stacji po 195.230,83 zł dla każdego z nich.

Pismem dnia 24 września 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał decyzję o wywłaszczeniu spółki P. pod budowę drogi ekspresowej i przebudowę sieci uzbrojenia terenu oraz wezwał do wydania nieruchomości Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad po upływie 120 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Księgi wieczyste zostały zamknięte, hipoteki kaucyjne ustanowione na nieruchomościach wygasły oraz została oszacowana wartości nieruchomości spółki P. Wywłaszczona zorganizowana część przedsiębiorstwa nie była przedmiotem działalności spółki P., ale była niezbędna do prowadzenia działalności w sprzedaży detalicznej paliw do pojazdów.

W dniu 24 lipca 2013 r. na zgromadzeniu wspólników spółki P. w obecności notariusza podjęto decyzję o likwidacji z dniem 1 sierpnia 2013 r. na skutek wywłaszczenia jej majątku na rzecz Skarbu Państwa. Likwidatorem została Wnioskodawczyni (jako przedstawiciel swojej rodziny) i T. K. (jako przedstawiciel rodziny K.). Księgowa powiadomiła listownie wszystkich dostawców oraz bank o ogłoszeniu likwidacji.

Od 1 sierpnia 2013 r. towary były kupowane za gotówkę, a paliwo na przedpłaty. Po uzgodnieniach z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad stacja nadal prowadziła działalność wydzierżawiając wywłaszczoną nieruchomość. Pieniądze za wywłaszczenie wpłynęły na konto spółki P. we wrześniu 2013 r.

Spółka P. w likwidacji złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji w zakresie braku opodatkowania VAT zbycia na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie nieruchomości zabudowanej, na której znajdowała się stacja paliw jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponieważ Wnioskodawczyni była mobbingowana przez likwidatora T. K., w maju 2014 r. wspólnie z dziećmi postanowiła wyjść ze spółki P. w likwidacji. S. K. i T. K. postanowili, że mogą wykupić udziały Wnioskodawczyni i jej dzieci w kwocie netto przypadającej na udziały w zyskach likwidowanej spółki wywłaszczonej jako zorganizowana część przedsiębiorstwa (nie był robiony remanent towarów, ani wycena majątku ruchomego).

Wycenę udziałów przeprowadzono następująco:

4.489.890,00 zł (kwota za wywłaszczenie) – 839.572,90 zł (zapłacony podatek VAT od wywłaszczenia) – 681.192,10 zł (zapłacony podatek dochodowy od wywłaszczenia) + opłaty za wodę, prąd i wywóz nieczystości = 2.968.345 zł (zysk netto za wywłaszczoną zorganizowaną część przedsiębiorstwa).

W dniu 31 maja 2014 r. sporządzono bilans:

3.098.565,82 zł (aktywa) – 100.220,82 zł (podatek dochodowy w 1/2 w przypadku zwrotu VAT) + opłaty za wodę, prąd i wywóz nieczystości = 2.968.345 zł (zysk z likwidacji ze sprzedaży jako zorganizowana część przedsiębiorstwa).

Uzyskany za wywłaszczenie zysk wynosił netto 2.968.345,00 zł, co po podzieleniu przez ilość udziałów, tj. 8542 wyniosło 347,50 zł i była to wartość rynkowa netto za 1 udział.

Wycena nieruchomości będąca własnością spółki P. była wykonana na zlecenie Wojewody i miała za cel określenie jej aktualnej wartości rynkowej netto. Zatem nie ma wątpliwości, że wartość udziału w wysokości 347,50 zł netto była wartością rynkową 1 udziału.

Wnioskodawczyni wraz z dziećmi 24 czerwca 2014 r. dokonała notarialnie sprzedaży udziałów na rzecz T. K. i S. K. Ponieważ nie było jeszcze odpowiedzi na indywidualną interpretację o zwolnieniu wywłaszczenia z VAT, w akcie umowy sprzedaży udziałów spółki P. w likwidacji dokonano wpisu w § 2 pkt 3, że po zawarciu umowy strony zastrzegają, że niezależnie od zapłaty za sprzedaż udziałów, kupujący zobowiązują się do zapłaty na rzecz sprzedających części kwoty zwrotu podatku VAT spółce P. w likwidacji w przypadku pozytywnej dla spółki interpretacji. Zgodnie z treścią § 2 pkt 4 umowy sprzedaży, zapłata na rzecz sprzedającego dokonana zostanie za okres, w którym sprzedający był wspólnikiem spółki w sposób proporcjonalny do udziałów posiadanych przed dokonaniem sprzedaży, co będzie mnożnikiem ilości udziałów i zwróconej wartości podatku VAT przypadającej na 1 udział oraz nastąpi w ciągu 30 dni od otrzymania zwrotu podatku VAT z Urzędu Skarbowego.

W piśmie z 18 kwietnia 2016 r. (wpływ do Biura – 20 kwietnia 2016 r.) stanowiącym uzupełnienie wniosku, Wnioskodawczyni wskazała, że 24 czerwca 2014 r. sprzedała udziały w spółce P. w likwidacji poświadczone notarialnie. Wartość udziałów była wyceniona na podstawie zysku z wartości rynkowej netto wywłaszczonej zorganizowanej części przedsiębiorstwa i wynosiła 347,50 zł za udział. W § 8 umowy sprzedaży udziałów zapisano, że koszty notarialne i podatek od czynności cywilnoprawnych ponoszą w równych częściach sprzedający i kupujący. Podatek od czynności cywilnoprawnych kupujący opłacił w całości na swoje nazwisko, a należną Wnioskodawczyni kwotę za udziały obniżył o połowę zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ponieważ spółka P. w likwidacji zwróciła się o wydanie interpretacji w zakresie podatku VAT o zwolnienie z opodatkowania za sprzedaż (wywłaszczenie) zorganizowanej części przedsiębiorstwa i do dnia 24 czerwca 2014 r. nie otrzymała odpowiedzi w § 2 pkt 3 umowy sprzedaży udziałów zapisano, że po zawarciu niniejszej umowy strony zastrzegają, że niezależnie od zapłaty ceny zapłaty, kupujący zobowiązują się do zapłaty na rzecz sprzedającego części zwrotu VAT– w przypadku pozytywnej dla spółki interpretacji. Zwrot VAT spowodował zwiększenie wartości udziałów. Kupujący naliczył i zapłacił podatek od czynności cywilnoprawnych, a wypłaconą Wnioskodawczyni kwotę pomniejszył o 1/2 tego podatku.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

1.  Czy obniżenie przez kupującego kwoty zapłaty za udziały o 1/2 podatku od czynności cywilnoprawnych było zgodne z przepisami o tym podatku?
2.  Czy zasadne było pomniejszenie przez kupującego o 1/2 podatku od czynności cywilnoprawnych od powiększonej wartości udziałów w wyniku zwrotu części podatku VAT wypłaconej w grudniu 2014 r.?

Wnioskodawczyni wskazała, że art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na kupującym, który ma wywiązać się z formalności związanych z rozliczeniem podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem, zdaniem Wnioskodawczyni, zapis w umowie sprzedaży udziałów o równym ponoszeniu kosztów w opłacie podatku był niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego.

Wnioskodawczyni zaznaczyła, że na dowodzie zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych nie ma zapisu o tym, że to ona została obciążona połową kosztów tego podatku. Wnioskodawczyni nie upoważniła kupującego do zmniejszenia należnej mi kwoty za sprzedane udziały. W opinii Wnioskodawczyni, nie jest ona zobligowana przez przepisy prawna podatkowego do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od sprzedaży udziałów, zatem kupujący zmuszając ją w umowie do równej z nim partycypacji w zapłacie działał niezgodnie z obowiązującym prawem podatkowym.

Wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie z treścią art. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, tj. w dniu podpisania umowy sprzedaży praw majątkowych (24 czerwca 2014 r.). Zwrot kwoty VAT przypadającej za udziały Wnioskodawczyni powiększył wartość udziałów, ale nastąpił (w grudniu 2014 r.) już po sprzedaniu udziałów, a więc po dokonaniu czynności cywilnoprawnych. Kupujący udziały nie powinien znów obniżać należnej Wnioskodawczyni kwoty o 1/2 podatku od czynności cywilnoprawnych od podwyższonej wartości udziałów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawczyni w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wniosek podlega rozpatrzeniu przez właściwego w tym przedmiocie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649, ze zm. – w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., ponieważ przed tym dniem powstał obowiązek podatkowy, z tytułu umowy sprzedaży, o której mowa we wniosku), podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

O powstaniu obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnej decyduje, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, moment dokonania czynności cywilnoprawnej. Stosownie do art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, przy umowie sprzedaży, na kupującym.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni sprzedała 24 czerwca 2014 r. udziały w spółce P. Wartość udziałów była wyceniona na podstawie zysku z wartości rynkowej netto wywłaszczonej zorganizowanej części przedsiębiorstwa i wynosiła 347,50 zł za udział. W § 8 umowy sprzedaży udziałów zapisano, że koszty notarialne i podatek od czynności cywilnoprawnych ponoszą w równych częściach sprzedający i kupujący. Podatek od czynności cywilnoprawnych kupujący opłacił w całości na swoje nazwisko, a należną Wnioskodawczyni kwotę za udziały obniżył o połowę zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponieważ spółka P. zwróciła się o interpretację w zakresie podatku VAT o zwolnienie z opodatkowania za sprzedaż (wywłaszczenie) zorganizowanej części przedsiębiorstwa i do dnia 24 czerwca 2014 r. nie otrzymała odpowiedzi, w § 2 pkt 3 umowy sprzedaży udziałów zapisano, że po zawarciu niniejszej umowy strony zastrzegają, że niezależnie od zapłaty ceny zapłaty, kupujący zobowiązują się do zapłaty na rzecz sprzedającego części zwrotu VAT – w przypadku pozytywnej dla spółki interpretacji. Zwrot VAT spowodował zwiększenie wartości udziałów. Kupujący naliczył i zapłacił podatek od czynności cywilnoprawnych, a wypłaconą Wnioskodawczyni kwotę pomniejszył o 1/2 tego podatku.

Biorąc pod uwagę powyżej przywołane przepisy i przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, że w związku ze sprzedażą udziałów przez Wnioskodawczynię, po stronie Wnioskodawczyni nie powstał obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych. Z powołanego wyżej przepisu art. 4 pkt 1 ustawy jasno bowiem wynika, iż w przypadku umowy sprzedaży obowiązek podatkowy z tego tytułu ciąży na kupującym. Wnioskodawczyni jako sprzedająca nie była zatem w świetle przepisów prawa podatkowego (ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych) obowiązana do uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu opisanej we wniosku sprzedaży.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Jednocześnie należy nadmienić, że poza przedmiotem interpretacji indywidualnej pozostała kwestia rozstrzygnięć umownych zawartych przez strony umowy (w akcie notarialnym).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielcach, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach– art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.