Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/4511-1-1540/15-10/AN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-02-12
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zawarcia nieodpłatnej umowy zlecenia
Słowa kluczowe: przychód; staż; umowa-umowa zlecenia; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 9 listopada 2015 r. (data wpływu 16 listopada 2015 r.) uzupełnionym w dniach: 7 stycznia 2016 r., 11 stycznia 2016 r., 29 stycznia 2016 r., 5 lutego 2016 r. oraz 8 lutego 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zawarcia nieodpłatnej umowy zlecenia – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 listopada 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zawarcia nieodpłatnej umowy zlecenia oraz w zakresie pytania o treści: „Czy taką nieodpłatną umowę zlecenia trzeba zgłaszać do US?” i w zakresie pytania o treści: „Czy powstaną jakiekolwiek inne zobowiązania podatkowe u mnie lub córki?”

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 oraz art. 14f § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. znak ILPB1/4511-1-1540/15-4/AN ILPP1/4512-1-42/16-4/HW na podstawie art. 169 § 1 tej ustawy wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 25 stycznia 2016 r., natomiast w dniu 29 stycznia 2016 r. wniosek uzupełniono (nadano w polskiej placówce pocztowej w dniu 27 stycznia 2016 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca planuje z córką podpisać nieodpłatną umowę zlecenie. Prowadzi on jednoosobową działalność gospodarczą dotyczącą m.in. nadzorów budowlanych, sprawowania funkcji kierownika budowy itd. Córka Wnioskodawcy jest po studiach budowlanych i do zdobycia uprawnień budowlanych potrzebuje m.in. 3-letniej praktyki pracy na budowie. Zdecydowała się ona ten staż robić u Zainteresowanego, poza godzinami pracy (jest zatrudniona u kogoś innego, na innym stanowisku, na pełną umowę o pracę).

W jej przypadku, ze względu na wiek 37 lat, umowa stażowa, ewentualnie umowa o nieodpłatną praktykę zawodu jest niemożliwa (do 30 lat). Wnioskodawca wraz z córką mieszka w tym samym domu, ale nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, co oznacza że nie jest osobą „współpracującą”.

Córka Wnioskodawcy ma osobne mieszkanie, na osobnym piętrze co zwalnia ze wszystkich składek ZUS-owskich. Utrzymuje się z pensji umowy o pracę na stanowisku spedytora.

Zainteresowany potrzebuje z córką mieć spisaną jakąkolwiek umowę, żeby mieć podstawę do wpuszczenia córki na teren budowy (umowa o dzieło z założenia jest nieodpowiednia i musi być odpłatna). Jedyna słuszna jest nieodpłatna umowa zlecenie.

W uzupełnieniach wniosku Zainteresowany wskazał, że córka do tej pory nie świadczy żadnych odpłatnych czy nieodpłatnych usług na rzecz jego działalności, dopiero chce taką umowę z córką podpisać. Córka Wnioskodawcy potrzebuje tylko umowy, żeby Zainteresowany miał dokument na podstawie którego wpuści ją na budowę, nie będzie świadczyła dla niego żadnych odpłatnych czy nieodpłatnych usług, będzie się tylko przyglądała i słuchała w ramach praktyki-stażu. Żadnych korzyści z tego powodu Wnioskodawca mieć nie będzie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych.

1.  Czy Wnioskodawca będzie musiał płacić podatek dochodowy od osób fizycznych? Zgodnie z ustawą (art. 21 ust. 1 pkt 125) o PIT wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej wymienia się wśród zwolnień przedmiotowych z podatku dochodowego od osób fizycznych. Czy również pod kątem powstania przychodu u przedsiębiorcy (wnioskodawca jako biorca) z nieodpłatnych świadczeń to zwolnienie również przysługuje?

Opis zdarzenia przyszłego oraz pytanie wynikają z wniosku oraz z uzupełnienia.

Tut. Organ informuje, że przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zawarcia nieodpłatnej umowy zlecenia. Natomiast wniosek w zakresie:

*   pytania o treści: „Czy taką nieodpłatną umowę zlecenia trzeba zgłaszać do US?” został rozstrzygnięty postanowieniem o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia z dnia 12 lutego 2016 r., nr ILPB1/4511-1-1540/15-8/AN ILPP1/4512-1-42/16-8/HW,
*   pytania o treści: „Czy powstaną jakiekolwiek inne zobowiązania podatkowe u mnie lub córki?” został rozstrzygnięty postanowieniem o umorzeniu postępowania z dnia 12 lutego 2016 r., nr ILPB1/4511-1-1540/15-9/AN ILPP1/4512-1-42/16-9/HW,

Jednocześnie informuje się, że wniosek dotyczący podatku od towarów i usług zostanie rozstrzygnięty odrębnym pismem.

Zdaniem Wnioskodawcy, opierając się na wyrokach Sądów Administracyjnych można przyjąć, że: „nieodpłatnymi świadczeniami dla celów podatkowych są wszelkie zjawiska gospodarcze oraz zdarzenia prawne, których skutkiem jest nieodpłatne tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mający konkretny wymiar finansowy”.

W przypadku Wnioskodawcy obecność córki na budowie jest pewną formą nauki, obserwacji i nie ma wpływu nawet w tym przypadku na wzrost finansów Zainteresowanego. Nie ma ona uprawnień pozwalających jej pełnić tą samą funkcję na budowie co Wnioskodawca.

Wnioskodawcy wydaje się, że powinni być zwolnieni z podatku dochodowego od osób fizycznych, jak również z podatku wskutek powstania przychodu z nieodpłatnych świadczeń. Ze względu na zwolnienie związane z I grupą pokrewieństwa jak i rodzaju wykonywanej pracy – nauka (rozdz. 3 Zwolnienia przedmiotowe art. 21; 118 b) szkoleń i przygotowania zawodowego dorosłych – w tym przypadku Wnioskodawca nie jest pewien czy o takie przygotowanie zawodowe chodzi jak praktyka zawodowa potrzebna do uprawnień budowlanych).

Córka Wnioskodawcy uzyskała informację w Krajowej Informacji Podatkowej, że podatków płacić nie muszą, mimo wszystko Zainteresowany prosi o pisemną interpretację.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Istotę i właściwości umowy zlecenia określają przepisy art. 734-751 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.). Przy umowie zlecenia przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca) zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie (zleceniodawcy).

W świetle art. 735 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie.

Przechodząc na grunt ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Natomiast w myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do treści art. 11 ust. 2a, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Wobec niezdefiniowania w ustawie podatkowej pojęcia „nieodpłatnego świadczenia” zasadne jest odwołanie się do znaczenia tego pojęcia ukształtowanego w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym, nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym – generalnie – jest każde zdarzenie prawne i zjawisko gospodarcze, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Przysporzenie to może polegać na zwiększeniu majątku (aktywów) bądź uniknięciu jego pomniejszenia (zaoszczędzenie wydatków).

Warunkiem uznania nieodpłatnych świadczeń za przychód jest jego otrzymanie lub postawienie do dyspozycji podatnika.

Ponadto aby uznać dane świadczenie za nieodpłatne, działanie świadczeniobiorcy wiązać się musi z jego pozytywną wolą, tzn. że chce on przekazać świadczeniobiorcy świadczenie i czyni to nieodpłatnie.

Przychód z nieodpłatnych świadczeń nie powstanie wtedy, gdy świadczenia są ekwiwalentne. Z taką sytuacją mamy do czynienia gdy przyjmując jakąś korzyść, przekazujemy coś od siebie.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca chce zawrzeć z córką nieodpłatną umowę zlecenie, dzięki której córka będzie mogła być wpuszczana na budowę, gdzie będzie się tylko przyglądała i słuchała w ramach praktyki-stażu. Nie będzie świadczyła dla niego żadnych odpłatnych czy nieodpłatnych usług.

Skoro zatem, jak wskazał Wnioskodawca, jego córka nie będzie świadczyła dla niego żadnych odpłatnych czy nieodpłatnych usług, to nie uzyska On w ogóle przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Końcowo należy zauważyć, że Wnioskodawca przedstawiając własne stanowisko do zadanego wcześniej pytania uznał, że powinien być zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych jak również z podatku wskutek powstania przychodu z nieodpłatnych świadczeń. Jednakże w danej sprawie z uwagi na brak powstania przychodu, bezprzedmiotowym jest rozważanie kwestii zwolnienia z opodatkowania.

W konsekwencji, w myśl zasady, że wadliwa argumentacja prawna Wnioskodawcy, przy prawidłowo wywiedzionym skutku prawnym, winna skutkować uznaniem stanowiska podatnika za nieprawidłowe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.