Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.5.2025.1.WH
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-03
Teza: Brak obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług w związku ze świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokumentowania tych czynności.
Słowa kluczowe: adwokat; działalność-działalność gospodarcza-samodzielna działalność gospodarcza; faktura-faktura VAT; pomoc-pomoc prawna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Samodzielnie wykonywana działalność gospodarcza, usługi twórców i artystów wykonawców - wyłączenia; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Brak obowiązku wystawienia faktury
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 stycznia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 30 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy braku obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i
    usług w związku ze świadczeniem usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    dokumentowania tych czynności. Uzupełnił Pan wniosek pismem z 25 lutego 2025 r.
    (wpływ 25 lutego 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest adwokatem, wpisanym na listę adwokatów prowadzoną przez
    Okręgową Izbę Adwokacką w (...) - nr legitymacji (...). Wnioskodawca prowadzi od 2012 r.
    jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą Kancelaria Adwokacka Adwokat (...),
    której przedmiotem jest działalność prawnicza.
    Wnioskodawca w ramach działalności gospodarczej świadczy usługi prawnicze na rzecz
    osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej oraz przedsiębiorców (osób
    fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz jednostek organizacyjnych, w tym
    osób prawnych), dalej jako: Klienci, w zakresie, w jakim działalność adwokata została
    uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. w Ustawie z dnia 26 maja 1982 r. o
    adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1564). Ponadto Wnioskodawca posiada
    uprawnienia mediatora i jest wpisany na stałą listę mediatorów przy Sądzie Okręgowym w
    (...).
    Działalność Wnioskodawcy obejmuje udzielanie porad prawnych, przeprowadzanie
    mediacji, sporządzanie opinii prawnych, opracowywanie projektów pism procesowych i
    aktów prawnych oraz reprezentowanie Klientów przed sądami oraz innymi organami, np.
    administracji publicznej, samorządowej. W związku ze świadczeniem usług prawniczych w
    ramach prowadzonej Kancelarii Adwokackiej Wnioskodawca zarejestrował działalność
    gospodarczą wpisaną do CEiDG jako działalność prawniczą - kod PKD 69.10.Z. - usługi
    prawne.
    Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT, w konsekwencji usługi
    świadczone na rzecz Klientów dokumentuje, w zależności od statusu Klienta, poprzez
    wystawienie faktury albo paragonu z kasy fiskalnej.
    W ramach praktyki adwokackiej Wnioskodawca świadczy nieodpłatną pomoc prawną oraz
    przeprowadza nieodpłatną mediację określone w Ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej (t. j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1534 ze zm.), dalej jako: Ustawa o nieodpłatnej pomocy
    prawnej.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, zapewnienie osobom
    uprawnionym nieodpłatnej pomocy prawnej należy do zadań zleconych Powiatu,
    realizowanych przez Powiat samodzielnie albo w porozumieniu z gminami.
    Powiat realizuje powyższe zadanie zlecone poprzez zawieranie umów o świadczenie
    nieodpłatne pomocy prawnej z adwokatami i radcami prawnymi wskazanymi przez
    odpowiednie izby adwokackie i radcowskie oraz z organizacjami pożytku publicznego, tj.
    stowarzyszeniami, fundacjami, które wyłaniane są co roku na skutek przeprowadzonego
    konkursu przez powiat. Wyłonione na skutek konkursu organizacje pożytku publicznego
    zawierają umowy o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z konkretnymi prawnikami,
    tj. adwokatami i radcami prawnymi.
    Zgodnie z Ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej Powiat powierza połowę punktów do
    prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej
    pomocy prawnej, a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku

    publicznego, zwanej dalej "organizacją pozarządową", z przeznaczeniem na udzielanie
    nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego.
    Organizację pozarządową wyłania się corocznie w otwartym konkursie ofert, o którym
    mowa w ustawie z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
    (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1491,1761), przeprowadzanym jednocześnie na powierzenie
    prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Organizacja pozarządowa
    zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z powiatem.
    Zgodnie z art. 4 Ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2024
    r. poz. 1534 ze zm.), nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie
    przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej
    pomocy prawnej, w tym osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność
    gospodarczą niezatrudniającej innych osób w ciągu ostatniego roku. Osoba uprawniona,
    przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej, składa pisemne oświadczenie, że nie jest
    w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Osoba korzystająca z nieodpłatnej
    pomocy prawnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej dodatkowo składa
    oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku. Oświadczenie
    składa się prawnikowi udzielającemu nieodpłatną pomoc prawną.
    Powiaty wykonują zadania związane z zapewnieniem nieodpłatnej pomocy prawnej
    poprzez utworzenie i organizację Punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Punkt
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej jest jednostką organizacyjną, w ramach której osoby
    uprawnione do nieodpłatnej pomocy prawnej mają możliwość konsultacji istotnych dla
    nich kwestii prawnych z prawnikiem, co do zasady adwokatem albo radcą prawnym oraz
    przeprowadzenia nieodpłatnej mediacji.
    Do obowiązków powiatu należy prowadzenie Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, w
    tym m.in. zapewnienie lokalu, w którym odbywają się konsultacje, oraz jego wyposażenie i
    udostępnienie bazy aktów prawniczych, jak również dokonanie wyboru prawników,
    zlecenie im wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zawarcie odpowiednich
    umów. Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. liczbę adwokatów i radców
    prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej, zasady wynagradzania
    oraz zasady wykorzystywania urządzeń technicznych w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej Powiat ma obowiązek ustalić z okręgową izbą adwokacką oraz okręgową izbą
    radców prawnych.
    Wnioskodawca zawarł z powiatem (...) umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej (dalej: Umowa o nieodpłatną pomoc prawną) na rok 2025. Zgodnie z Umową o
    nieodpłatną pomoc prawną Wnioskodawca działając w charakterze adwokata zobowiąże
    się jako Zleceniobiorca do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od
    Powiatu nieodpłatnej pomocy prawnej osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej prowadzonym przez Powiat (...).
    Dodatkowo, w Umowie zostanie określone miejsce i czas udzielania nieodpłatnej pomocy
    prawnej (tj. adres Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i czas dyżurów Wnioskodawcy),
    kwota godzinnego wynagrodzenia za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a także
    zasady wyznaczania zastępstwa w odniesieniu do dyżurów wyznaczonych przez Powiat (...).
    Umowa została zawarta na czas określony na rok 2025. Nie jest wykluczone, że w
    przyszłości umowa na tych samych zasadach będzie kontynuowana albo Wnioskodawca
    zawrze umowę z innym powiatem, sytuacja taka miała już miejsce gdy w 2023 r.
    Wnioskodawca podpisał podobną umowę z powiatem (...).
    W trakcie dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej Wnioskodawca udziela porad
    prawnych osobom fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową

    działalność gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku), które
    wykazały, że spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokonały
    zgłoszenia telefonicznego w sposób określony przez Powiat według kolejności zgłoszeń.
    Każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej dokumentuje się w karcie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, zwanej dalej "kartą pomocy", przez podanie w
    szczególności informacji dotyczących zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny
    prawa, której dotyczyła ta pomoc, kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu
    poświęconego na jej udzielenie i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie,
    ogólnych informacji o osobie uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci,
    wykształcenia, dochodu, gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania oraz danych
    dotyczących punktu, osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia.
    Karta pomocy zawiera część obejmującą opinię osoby uprawnionej do udzielonej pomocy.
    Wypełnienie przez osobę uprawnioną tej części karty pomocy, w tym podanie numeru
    telefonu w celu zasięgnięcia dalszej opinii, jest uzależnione od zgody osoby uprawnionej.
    W karcie pomocy nie podaje się danych osobowych osoby uprawnionej, które mogą
    bezsprzecznie identyfikować osobę.
    Wnioskodawca w ramach realizowanej umowy zobowiązany jest do wypełniania kart
    pomocy w systemie teleinformatycznym prowadzonym przez Ministerstwo
    Sprawiedliwości po uprzednim zalogowaniu.
    Wykonywanie umowy zawartej z powiatem (...) (zwanym dalej: "Powiatem") następuje
    poprzez osobiste świadczenie porad prawnych, osobistej pomocy w sporządzaniu pism
    procesowych oraz przeprowadzaniu mediacji w trakcie dyżurów odbywających się w
    określonym przedziale czasowym zgodnie z harmonogramem i określonej lokalizacjach
    punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, wskazanych w zawartych Umowach o świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zgodnie z treścią umowy z Powiatem Wnioskodawca będzie udzielał pomocy prawnej od
    poniedziałku do piątku w godz. od 8:00 do 12:00 na zmianę z radcą prawnym który także
    ma podpisana podobną do niego umowę. Na żądanie Starosty czas trwania dyżuru może
    zostać wydłużony do co najmniej 5 h dziennie w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 6
    ustawy, w ramach wynagrodzenia ustalonego w umowie.
    Wnioskodawca będzie świadczył pomoc prawną samodzielnie i osobiście bez udziału
    innych osób, w szczególności współpracowników.
    Umowa z Powiatem zawiera zapis, że w przypadku, gdy Zleceniobiorca nie będzie mógł w
    danym dniu i godzinach świadczyć pomocy prawnej osobiście z powodu zaistnienia
    szczególnych okoliczności (choroba, ważne zdarzenie losowe), obowiązany jest do
    wyznaczenia zastępcy.
    Umowa z Powiatem wskazuje, iż w przypadku niemożności świadczenia nieodpłatnej
    pomocy prawnej Zleceniobiorca zobowiązuje się zapewnić zastępstwo spośród
    adwokatów wyznaczonych przez Okręgową Radę Adwokacką w (...).
    Wnioskodawca w powyższych sytuacjach losowych niemożności świadczenia pomocy
    prawnej nie może zmienić godzin i dni świadczenia pomocy prawnej na takie, które by jej
    pasowały, ponieważ nie ma wpływu na harmonogram pracy opracowany przez Powiat.
    Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez
    Powiat (...) na podstawie przepisów Ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które ustala kwoty wynagrodzenia
    na dany rok kalendarzowy.
    Wynagrodzenie jest wypłacane Wnioskodawcy przez Powiat za osobiste świadczenie usług
    nieodpłatnych porad prawnych. Poniższe wskazania są wspólne dla obu zawartych przez
    Wnioskodawcę umów zlecenia.

    Wynagrodzenie określone w przedmiotowych umowach jest ustalone przez Powiat na
    podstawie przepisów Ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego
    rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które wskazuje stawkę bazową na dany rok
    kalendarzowy, np. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 sierpnia 2024 r. w
    sprawie wysokości kwoty bazowej na 2025 rok (Dz. U. 2024.1324). Wnioskodawca nie ma
    wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu ani jego negocjacji. Łączne
    wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych porad
    prawnych w danym miesiącu w rozliczeniu godzinowym. Podstawą wypłaty
    wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z
    przedstawioną podpisaną ewidencją czasu pracy. W wykonaniu umowy, poza
    wynagrodzeniem, Wnioskodawca nie otrzymuje dodatkowych świadczeń.
    Ponadto wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie
    umowy zawartej z Powiatem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12
    ust. 1-6 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 226, 232, 854, 858, 859, 863, 1572, 1585, 1593, 1615, 1635.).
    Natomiast wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na
    podstawie umowy zawartej z Powiatem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8
    lit. a Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U.
    z 2024 r. poz. 226, 232, 854, 858, 859, 863, 1572, 1585, 1593, 1615, 1635.).
    Wnioskodawca zgodnie z treścią umowy o świadczenie pomocy prawnej z Powiatem jest
    zleceniobiorcą, który wyraża oświadczenia woli w imieniu i na rzecz Powiatu świadcząc
    pomoc prawna na rzecz uprawnionych osób.
    Wnioskodawca w przedmiotowych umowach zobowiązuje się do świadczenia usług w
    lokalu położonym na terenie powiatu (...). Zgodnie z zapisami umowy zawartej z Powiatem
    lokale te wyposażone są w: meble biurowe (biurko, krzesła), zamykane na klucz szafy do
    przechowywania dokumentów, niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie
    wielofunkcyjne - drukarka i skaner oraz komputer - laptop) oraz dostęp do sieci
    energetycznej, telefonicznej i teleinformatycznej, zapewniające dostęp do nieodpłatnej
    powszechnie dostępnej bazy aktów prawnych. Ponadto Zleceniodawca wyposaża lokale w
    podstawowe materiały biurowe oraz tusz (toner) do drukarki lub kserokopiarki.
    Wnioskodawca nie korzysta z narzędzi z których korzysta w swojej własnej Kancelarii.
    Wnioskodawca nie ponosi gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z
    wykonywaniem czynności na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem.
    Wnioskodawca obsługując osoby zainteresowane pomocą prawną tworzy dla nich m.in.
    projekty pism, których nie podpisuje własnym imieniem i nazwiskiem. Wypełniając kartę
    pomocy "A" w części obejmującej punkt i dyżur wyraźnie jest wskazane, iż punkt jest
    prowadzony przez Powiat. Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia
    Wnioskodawca wykorzystuje lokal i infrastrukturę zapewnioną przez Powiat.
    Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2492). Wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako zleceniobiorca
    Wnioskodawca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Istotną
    okolicznością jest także fakt, że Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość
    wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez Powiat.
    Umowy zlecenia przewidują bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od
    liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług.
    Zasady przyznawania wynagrodzenia zostały opisane powyżej. Od osób uprawnionych nie
    pobiera się żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami. W świetle umowy

    zleceniobiorca nie może pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od osób
    obsługiwanych. W rezultacie, skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, nie można
    mówić o ponoszeniu przez Wnioskodawcę ryzyka ekonomicznego.
    Powyższe umowy Wnioskodawca podpisał jako osoba prowadząca kancelarię adwokacką.
    Jednak świadcząc usługi objęte przedmiotowymi umowami Wnioskodawca nie działa jako
    pełnomocnik prowadzący swoją działalność gospodarczą w ramach kancelarii, nie
    sporządza, ani nie podpisuje pism. Wnioskodawca nie używa w punkcie swoich pieczątek,
    szyldu, nie reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem,
    nie ma również żadnego wpływu na dobór klientów.
    W umowie zawartej przez Wnioskodawcę nie zostały zawarte postanowienia odnośnie co
    do odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa zawarta z Powiatem nie zobowiązuje
    Wnioskodawcy do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób
    trzecich.
    Jednak z racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlega on takiemu ubezpieczeniu
    OC. W związku z powyższym odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi podmiot, z
    którym Wnioskodawca zawarł umowę.
    Na podstawie art. 3 ww. Ustawy nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:
        poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym oraz
        przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym
        w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym,
        sądowym lub sądowo-administracyjnym,
        wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,
        sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z
        wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym
        lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym,
        nieodpłatną mediację,
        sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
        pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata,
        radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w
        postępowaniu sądowo-administracyjnym oraz poinformowanie o kosztach
        postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę
        sądową.
    Wnioskodawca, w ramach umowy z Powiatem wykonuje wszystkie powyższe świadczenia.
    Każdorazowo świadczenia dobrane są do szczególnej sytuacji osoby uprawnionej.
    Wnioskodawca nie działa w ramach umów o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej
    jako podmiot prowadzący swoją działalność gospodarczą, lecz jako osoba fizyczna
    pozostająca w dyspozycji Powiatu oraz Stowarzyszenia. Faktem jest, że stan faktyczny
    dotyczy Wnioskodawcy świadczącego usługi w ramach umowy w lokalu Powiatu i nie
    działa pod szyldem swojej kancelarii, tak jak to ma miejsce przy działalności - lecz jako
    prawnik - osoba fizyczna. Ludzie przychodzą do Wnioskodawcy jak do osoby fizycznej,
    której często nawet nie znają z imienia i nazwiska. Wnioskodawca nie ma na nic wpływu,
    tak jak to jest przy swojej działalności gospodarczej. Wszystkie elementy usługi zostały
    narzucone w umowach - lokal, sprzęt, usytuowanie punktu, godziny pracy, dzień dyżuru,
    wynagrodzenie, klientów. Poza tym Wnioskodawca nie może przyjmować od osób
    uprawnionych żadnych korzyści materialnych za udzielenie świadczeń ani udzielać
    informacji czy dostarczać wizytówek dotyczących jakichkolwiek odpłatnych świadczeń

    swoich w ramach działalności gospodarczej ani innych osób. W punkcie Wnioskodawca nie
    używa swojego szyldu, pieczątki, nie podpisuje sporządzanych projektów pism, nie
    reprezentuje klientów przed sądem. Wnioskodawca nie wykonuje zatem typowych
    czynności, które wykonuje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
    Wnioskodawca zaznacza, że w momencie złożenia ww. wniosku o interpretację
    indywidualną dokumentuje ww. świadczenia poprzez wystawienie faktury na rzecz
    Powiatu. Wnioskodawca uwzględnia VAT należny na ww. fakturach oraz rozlicza w ramach
    prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej, w związku ze specyficznymi zasadami
    świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności jej osobistym charakterem
    Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej
    następuje w ramach prowadzonej przez niego działalności.
    Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
    W piśmie z 25 lutego 2025 r. wskazał Pan, że wniosek o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczy tylko umowy zawartej z Powiatem (...) a nie umów z Organizacjami
    Pożytku Publicznego, które omyłkowo zostały wskazane we wniosku. Wnosi Pan o wydanie
    interpretacji tylko w zakresie umowy zawartej z Powiatem (...).
    Pytania
    1. Czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach umów na zasadach
      przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną stanowi świadczenie usług
      w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, które podlega
      opodatkowaniu podatkiem VAT?
    2. Czy w odniesieniu do czynności opisanych w pkt 1 Wnioskodawcę, z tytułu wykonania
      czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, powinien
      wystawić faktury, czy też powinien wystawić notę księgową?
    Pana stanowisko w sprawie
    W ocenie Wnioskodawcy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach
    przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną nie stanowi świadczenia usług
    w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, a tym samym nie
    podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT. W związku z powyższym
    Wnioskodawca nie powinien dokumentować przychodów ze świadczonej pomocy prawnej
    w postaci faktur ale w postaci not księgowych.
    UZASADNIENIE STANOWISKA
    Nieodpłatna pomoc prawna jako czynność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.
    2004 r., nr 54, poz. 535), opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług.
    Jak stanowi art. 8 ust. 1 ww. Ustawy o podatku od towarów i usług, przez świadczenie
    usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby
    fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
    które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
    Mając na względzie powyższe, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług wykonywane przez podatnika VAT.
    W świetle art. 15 ust. 1 ww. Ustawy o podatku od towarów i usług, status podatnika
    posiadają osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz
    osoby fizyczny wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub
    rezultat takiej działalności.
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także

    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W konsekwencji,
    opodatkowaniu VAT podlegają czynności wykonywane w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej.
    Jak stanowi natomiast art. 15 ust. 3 Ustawy o podatku od towarów i usług, za wykonywaną
    samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1 -6 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
    2) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
      czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
      więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
      wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
      trzecich.
    Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.), za
    przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,
    uważa się m.in. przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub
    umowy o dzieło, uzyskiwane od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą,
    osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej
    osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów
    zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności
    gospodarczej. W konsekwencji, przychody z działalności wykonywanej osobiście to
    przychody ze świadczenia usług na podstawie umowy zlecenie, jeżeli nie są uzyskiwane w
    ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.
    Mając na względzie powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, przychody z nieodpłatnej pomocy
    prawnej świadczonej w ramach umowy zlecenia o nieodpłatną pomoc prawną powinny
    być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, a nie
    prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, co w konsekwencji prowadzi
    do wniosku, że świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez Wnioskodawcę nie
    stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.
    Należy bowiem podkreślić, że nie każda forma aktywności zawodowej osoby fizycznej
    wykonującej tzw. wolny zawód jest związana z wykonywaną działalnością gospodarczą, ale
    jedynie taka, która spełnia przesłanki do uznania za działalność gospodarczą w świetle
    regulacji VAT.
    Jak podkreśla się w doktrynie prawa, wykonywanie zawodu adwokata albo radcy
    prawnego cechują różnice w stosunku do prowadzenia działalności gospodarczej
    obejmujące m.in. odmienne relacje łączące z klientami oraz osobiste wykonywanie
    wolnego zawodu o charakterze intelektualnym (Por. J. Jacyszyn, Przedsiębiorca a wolny
    zawód, "Rejent" 2003, nr 10, s. 72-75).
    W konsekwencji, w celu ustalenia, czy osoba fizyczna wykonująca czynności związane z
    wykonywanym przez nią wolnym zawodem prowadzi działalność gospodarczą w
    rozumieniu ustawy VAT, należy każdorazowo zbadać, jaki jest kształt wzajemnych relacji,
    praw i obowiązków podmiotu w stosunku do podmiotu zlecającego te czynności. W
    szczególności, nie jest możliwe przypisanie wszystkich czynności osób fizycznych do
    prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
    Możliwość uznania udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokata albo radcę
    prawnego za świadczenie usług w ramach działalności gospodarczej w istocie wyklucza
    sam charakter tej instytucji oraz przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.

    Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej
    pomocy prawnej udziela osobiście adwokat lub radca prawny, a w szczególnie
    uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia aplikant adwokacki lub aplikant
    radcowski. Powyższe wskazuje, że udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi
    przejaw osobistej działalności profesjonalnej adwokata albo radcy prawnego, a nie jego
    działalności gospodarczej. W tym kontekście należy stwierdzić, że adwokat udzielając
    nieodpłatnej pomocy prawnej na rzecz osób uprawnionych w ramach Punktu
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej działa jako osoba fizyczna posiadająca uprawnienia i
    kwalifikacje, a niejako przedsiębiorca prowadzący Kancelarię Adwokacką.
    Wnioskodawca nie reprezentuje bowiem swojej Kancelarii, nie może również działać na
    rzecz swojej Kancelarii (np.: poprzez wręczanie wizytówek, nie działa pod swoim szyldem,
    nie używa pieczątek itd.). Ponadto, stosunek prawny i faktyczny pomiędzy Wnioskodawcą
    a Powiatem znacząco odbiega od stosunku łączącego Wnioskodawcę z Klientami.
    W odniesieniu do definicji działalności wykonywanej osobiście, w tym przez przedstawicieli
    tzw. wolnych zawodów, oraz rozróżnienia pomiędzy działalnością wykonywaną osobiście,
    a działalnością gospodarczą, należy zauważyć, że kwestia ta była przedmiotem licznych
    wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz
    krajowych sądów administracyjnych.
    W świetle wyroków TSUE, akceptowanych przez orzecznictwo sądów administracyjnych, za
    samodzielną działalność gospodarczą nie może być uznana działalność prowadzona przy
    wykorzystaniu zasobów innego podmiotu, która nie powoduje ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, nie jest związana z powstaniem odpowiedzialności usługodawcy
    wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością oraz
    jest związana z podporządkowaniem osoby wykonującej taką działalność (wyrok TS z 15
    grudnia 1987 r., C-235/85, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów, EU:C:
    1987:161, dalej wyrok C-235/85, Komisja, oraz wyrok TS z 25 lipca 1991 r., C-202/90,
    Ayuntamiento de Sevilla v. Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda, EU:
    C:1991:332, dalej wyrok C-202/90, Ayuntamiento).
    Mając na względzie wskazane powyżej orzecznictwo TSUE oraz przesłanki prowadzonej
    działalności gospodarczej określone w ustawie VAT, należy uznać, że świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z powiatem
    /stowarzyszeniem nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej.
    Wnioskodawca wykonuje czynności nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach dyżurów w
    Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej zgodnie z godzinnym i dniowym harmonogramem.
    Nie ma swobody wyboru miejsca i czasu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zasady te narzucane są Wnioskodawcy treścią Umów o nieodpłatną pomoc prawną
    zawartą z Powiatem. W szczególności jeżeli z różnych przyczyn Wnioskodawca nie może
    wykonać zadań w trakcie dyżuru, musi on zapewnić zastępstwo, nie może natomiast
    samodzielnie zmienić dnia albo godzin dyżuru, lub wyznaczyć dyżur w miejscu przez niego
    wyznaczonym (np.: w siedzibie prowadzonej Kancelarii).
    Wnioskodawca (w przeciwieństwie do usług świadczonych na rzecz Klientów w ramach
    prowadzonej kancelarii adwokackiej) nie ma swobody wyboru osób, na rzecz których
    świadczy pomoc prawną na podstawie umów o świadczenie pomocy prawnej.
    Nieodpłatna pomoc prawna jest bowiem świadczona na rzecz osób uprawnionych, które
    zgłosiły się do Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i zapisały na poradę za
    pośrednictwem Powiatu. W wyjątkowych sytuacjach wynikających m.in. z konfliktu
    interesów Wnioskodawca może odmówić nieodpłatnej pomocy prawnej, ale jest
    zobowiązany do wskazania osobie uprawnionej innego Punktu Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej na terytorium Powiatu.
    Wnioskodawca nie wykorzystuje zasobów należących do Kancelarii do świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej. Co do zasady, wszystkie niezbędne zasoby powinien
    dostarczyć Wnioskodawcy Powiat, a Wnioskodawca wykorzystuje zasoby Powiatu

    zgromadzone w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Wnioskodawca wykorzystuje
    własne zasoby jedynie w takim zakresie, w jakim wykorzystują własne zasoby pracownicy i
    zleceniobiorcy (np.: samochód prywatny w celu dojazdu do Punktu Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej).
    Mając powyższe na względzie, Wnioskodawca nie ponosi ryzyka ekonomicznego ani
    gospodarczego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach umowy zawartej z
    Powiatem/Stowarzyszeniem.
    Wynagrodzenie Wnioskodawcy jest z góry określone (uzależnione m.in. od
    obowiązujących stawek oraz ilości dyżurów). Wnioskodawca nie ma możliwości
    negocjowania wynagrodzenia, a wynagrodzenie nie jest rezultatem ilości porad
    udzielonych w trakcie dyżurów. Wnioskodawca nie może również pobierać żadnego
    wynagrodzenia bezpośrednio od osób uprawnionych korzystających z nieodpłatnej
    pomocy prawnej.
    W odniesieniu do relacji pomiędzy Powiatem a Wnioskodawcą należy wskazać, że nie ma
    ona charakteru współpracy opartej na woli wyrażonej przez strony oraz równorzędności
    pomiędzy Wnioskodawcą a Powiatem. Wnioskodawca nie ma możliwości kształtowania
    zasad współpracy z Powiatem na takich zasadach, na jakich kształtuje zasady świadczenia
    usług na rzecz Klientów. Z drugiej strony, Powiat zawierając Umowę również nie ma
    swobody ustalania warunków współpracy, ale jest związany przepisami Ustawy o
    nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Umowa o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarta przez Wnioskodawcę z
    Powiatem ma charakter umowy zlecenia. O charakterze umowy świadczy jej cel oraz
    postanowienia, a także wola stron, a nie nazwa. Zastosowanie do Umowy o nieodpłatnej
    pomocy prawnej znajdą przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia. Wobec
    powyższego, czynności nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywane przez Wnioskodawcę
    nie są wykonywane w ramach Jego działalności gospodarczej, ale działalności
    wykonywanej osobiście, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT.
    Wnioskodawca wskazuje, że ww. stanowisko było potwierdzane przez Dyrektora KIS w
    licznych interpretacjach indywidualnych, przykładowo:
        w interpretacji indywidualnej z 26 kwietnia 2023 r., o sygn. 0114-KDIP4-
        2.4012.88.2023.2.WH,
        w interpretacji indywidualnej z 20 kwietnia 2023 r., o sygn. 0111-KDIB3-
        1.4012.111.2023.2.10,
        w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2023 r., o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.66.2023.2.
        AKS,
        w interpretacji indywidualnej z 10 sierpnia 2023 r., o sygn. 0114-KDIP4-
        2.4012.401.2023.1.MC,
        w interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-
        1.4012.80.2024.2.HW.
    Biorąc pod uwagę stanowisko zawarte we wniosku, tj. przyjęcie, że świadczenie przez
    Wnioskodawcę, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, usług nieodpłatnych
    porad prawnych oraz na podstawie przedmiotowych umów zlecenia, nie stanowi
    wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej i w efekcie nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem VAT, zdaniem Wnioskodawcy, nie jest on zobowiązany do
    dokumentowania tych czynności fakturami (faktura nie jest dowodem właściwym dla
    udokumentowania otrzymanego z tego tytułu wynagrodzenia).

    Jednocześnie, w ocenie Wnioskodawcy, na gruncie przepisów dotyczących podatku od
    towarów i usług, brak jest przeciwwskazań dla udokumentowania wykonywanych
    czynności poprzez wystawienie innego dokumentu księgowego, np. noty księgowej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów
      i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl z art. 7 ust. 1 ustawy:
      przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
        1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
          formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
        2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
          czynności lub sytuacji;
        3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
          działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      Pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się wszelką działalność
      producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących
      zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne
      zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
      wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły
      dla celów zarobkowych.
    W świetle art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony);
      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
      tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
      prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
      czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
      czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
      wobec osób trzecich.
    Według art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163), dalej jako „ustawa o PIT”:
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony),
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów
      z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania
      tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem
      przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;

      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
      organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    W opisie sprawy wskazał Pan, że wynagrodzenie, które otrzymuje Pan za wykonywane
    usługi będące przedmiotem wniosku stanowi przychód, o którym mowa w przepisach art.
    13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Z przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że warunkiem dla uznania, że
    określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie
    wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o
    podatku od towarów i usług, jest uznanie przychodów osiąganych z tytułu wykonywanych
    czynności za przychody wymienione w art. 12 ust. 1-6 (przychody z wykonywanej pracy)
    lub w art. 13 pkt 2-9 (przychody z działalności wykonywanej osobiście) ustawy z 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wskazać należy, że z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla
    uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią
    samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza
    regulacjami ustawy, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w
    tym przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności
    prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym
    zlecane czynności co do warunków:
        wykonywania tych czynności,
        wynagrodzenia, oraz
        odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o PIT, lecz także spełnione muszą zostać pozostałe

    kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się na
    warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za
    wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w
    rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym
    ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny
    w zakresie warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Istotna jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Pana z Powiatem.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:

      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom, jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego

    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy.
    Tak bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne, jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy Zleceniobiorcą - Panem a Zleceniodawcą - Powiatem wykaże, że spełnione są
    wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika VAT. Jednocześnie brak
    spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca występuje w charakterze
    podatnika VAT.
    Warunek pierwszy - warunki wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest poradnictwo obywatelskie oraz
    pomoc prawna świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie -
    warunek drugi).
    Warunek drugi - wynagrodzenie. Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez doradcę.
    Warunek trzeci - odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy - zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że jest Pan adwokatem i prowadzi Pan od 2012 r. jednoosobową
    działalność gospodarczą pod firmą Kancelaria Adwokacka, której przedmiotem jest
    działalność prawnicza. Zawarł Pan z powiatem (...) umowę o świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej na rok 2025. Zgodnie z Umową o nieodpłatną pomoc
    prawną działając w charakterze adwokata zobowiąże się Pan jako Zleceniobiorca do

    osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej pomocy
    prawnej osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym
    przez Powiat (...). Dodatkowo, w Umowie zostanie określone miejsce i czas udzielania
    nieodpłatnej pomocy prawnej (tj. adres Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i czas
    dyżurów Wnioskodawcy), kwota godzinnego wynagrodzenia za udzielanie nieodpłatnej
    pomocy prawnej, a także zasady wyznaczania zastępstwa w odniesieniu do dyżurów
    wyznaczonych przez Powiat (...). W trakcie dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej udziela Pan porad prawnych osobom fizycznym (w tym osobom fizycznym
    prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającym innych osób w
    ciągu ostatniego roku), które wykazały, że spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz dokonały zgłoszenia telefonicznego w sposób określony przez
    Powiat według kolejności zgłoszeń. Zgodnie z treścią umowy z Powiatem będzie Pan
    udzielał pomocy prawnej od poniedziałku do piątku w godz. od 8:00 do 12:00 na zmianę z
    radcą prawnym który także ma podpisana podobną do niego umowę. Na żądanie Starosty
    czas trwania dyżuru może zostać wydłużony do co najmniej 5 h dziennie w przypadku, o
    którym mowa w art. 8 ust. 6 ustawy, w ramach wynagrodzenia ustalonego w umowie.
    Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez
    Powiat (...) na podstawie przepisów Ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które ustala kwoty wynagrodzenia
    na dany rok kalendarzowy.
    Wynagrodzenie określone w umowie jest ustalone przez Powiat na podstawie przepisów
    Ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości, które wskazuje stawkę bazową na dany rok kalendarzowy. Nie ma Pan
    wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu ani jego negocjacji. Łączne
    wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych porad
    prawnych w danym miesiącu w rozliczeniu godzinowym. Podstawą wypłaty
    wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z
    przedstawioną podpisaną ewidencją czasu pracy. W wykonaniu umowy, poza
    wynagrodzeniem, nie otrzymuje Pan dodatkowych świadczeń.
    Zgodnie z treścią umowy o świadczenie pomocy prawnej z Powiatem jest Pan
    zleceniobiorcą, który wyraża oświadczenia woli w imieniu i na rzecz Powiatu świadcząc
    pomoc prawna na rzecz uprawnionych osób.
    W umowie zobowiązuje się Pan do świadczenia usług w lokalu położonym na terenie
    powiatu (...). Zgodnie z zapisami umowy zawartej z Powiatem, lokale te wyposażone są w:
    meble biurowe (biurko, krzesła), zamykane na klucz szafy do przechowywania
    dokumentów, niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie wielofunkcyjne - drukarka i
    skaner oraz komputer - laptop) oraz dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej i
    teleinformatycznej, zapewniające dostęp do nieodpłatnej powszechnie dostępnej bazy
    aktów prawnych. Ponadto Zleceniodawca wyposaża lokale w podstawowe materiały
    biurowe oraz tusz (toner) do drukarki lub kserokopiarki. Nie korzysta Pan z narzędzi z
    których korzysta Pan w swojej własnej Kancelarii. Nie ponosi Pan gospodarczego,
    ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem czynności na podstawie umowy
    zawartej z Powiatem. Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia
    wykorzystuje Pan lokal i infrastrukturę zapewnioną przez Powiat. W umowie zawartej
    przez Pana nie zostały zawarte postanowienia odnośnie odpowiedzialności wobec osób
    trzecich. Umowa zawarta z Powiatem nie zobowiązuje Pana do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej w
    ramach umowy zawartej z powiatem (...) na zasadach przedstawionych we wniosku o
    interpretację indywidualną stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Pana
    działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

    Mając powyższe na uwadze, na gruncie powołanych przepisów należy stwierdzić, że przy
    tak przedstawionym opisie sprawy, świadczenie przez Pana nieodpłatnej pomocy prawnej
    na podstawie zawartej umowy z Powiatem, nie mieści się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie, a tym samym nie jest Pan z tego tytułu podatnikiem
    zobowiązanym do rozliczania podatku od towarów i usług.
    Nie ponosi Pan - jak wynika z okoliczności sprawy - odpowiedzialności wobec osób
    trzecich za wykonywane czynności, jak i ryzyka gospodarczego i ekonomicznego. Powiat
    nie zobowiązał Pana do zawarcia umów ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób
    trzecich, w związku z powyższym, odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi Powiat, z
    którym Pan ma zawartą umowę. Ponadto, z zawartej przez Pana z Powiatem umowy o
    świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej wynika, że przedmiot umowy będzie
    wykonywał Pan w lokalu udostępnionym Panu nieodpłatnie pod adresem wskazanym w
    umowie. Lokal wyposażony jest w meble biurowe (biurko, krzesła), zamykane na klucz
    szafy do przechowywania dokumentów, niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie
    wielofunkcyjne - drukarka i skaner oraz komputer - laptop) oraz dostęp do sieci
    energetycznej, telefonicznej i teleinformatycznej, zapewniające dostęp do nieodpłatnej
    powszechnie dostępnej bazy aktów prawnych. Co więcej - jak wskazał Pan we wniosku -
    nie ma Pan wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego z zawartej z
    Powiatem umowy.
    Zatem, zawarcie opisanej umowy powoduje powstanie stosunku prawnego posiadającego
    cechy zbliżone do stosunku pracy, w ramach którego Pan - Zleceniobiorca związany jest ze
    Zleceniodawcą - Powiatem więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności,
    wynagrodzenia, a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich. Jak
    bowiem wskazano wyżej, warunek ten będzie także spełniony, gdy dana umowa nie
    przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, realizowane przez Pana świadczenie z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, na
    podstawie przedmiotowej umowy z Powiatem, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług. Zatem, w przypadku umowy zawartej z Powiatem nie powstanie
    obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od świadczonej - na podstawie umowy -
    usługi nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
    W dalszej kolejności Pana wątpliwości dotyczą kwestii, czy w odniesieniu do ww.
    czynności, powinien Pan wystawić faktury, czy notę księgową.
    Należy wskazać, że zasady wystawiania faktur zostały uregulowane w Dziale XI ustawy, w
    Rozdziale 1 - Faktury.
    W świetle art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także
      dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2,
      dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości
      dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
      niebędącej podatnikiem.
    Elementy, jakie powinna zawierać faktura wymienione zostały w art. 106e ust. 1 ustawy.
    Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:
      Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży
      zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów
      wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
    Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie
    sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie
    usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w
    przypadku sprzedaży towaru lub usługi.
    Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z
    tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług wystawić faktury.
    Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 111):
      Jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy
      prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub
      usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub
      wykonanie usługi.
    Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w
    ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek
    wystawienia faktury.
    Jak wyżej rozstrzygnięto, świadczenie przez Pana usług z zakresu nieodpłatnej pomocy
    prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem, nie mieści się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług, a tym samym nie jest
    Pan z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku. Usługi z
    zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy, nie podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, wykonywane przez Pana czynności na rzecz Powiatu z zakresu nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym
    samym, otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie nie stanowi wynagrodzenia za czynności
    podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, w analizowanej
    sprawie nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od świadczonych
    na podstawie umowy zawartej z Powiatem.
    W konsekwencji brak jest podstaw do wystawienia faktur w celu udokumentowania ww.
    czynności, bowiem faktury są dowodem dokumentującym wykonanie czynności
    podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Brak jest również podstaw do wystawienia rachunku, o którym mowa w art. 87 § 1
    Ordynacji podatkowej, z tytułu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, ponieważ w
    ww. zakresie nie prowadzi Pan działalności gospodarczej.
    W konsekwencji wynagrodzenie z umowy współpracy zawartej z Powiatem oraz w
    przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, może być
    udokumentowane na podstawie innych dokumentów księgowych, w tym not księgowych.
    Nic nie wskazuje również, że dokumentem takim nie może być umowa cywilnoprawna.
    Należy jednak zaznaczyć, że nota księgowa jak i umowa nie są dokumentami
    przewidzianymi przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, i jako takie nie są
    objęte ich regulacją. Brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przedmiotowych
    przepisów dla takiego sposobu udokumentowania.
    Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego
    obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
    Wskazać należy, że interpretacja dotyczy wyłącznie umowy podpisanej z powiatem (...)
    natomiast inne kwestie poruszone w Pana stanowisku nie były przedmiotem oceny.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie
        zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.