Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/4512-144/15-2/BH
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-05-07
Teza: Sprzedaż wierzytelności własnych (roszczeń) przez Spółkę nie będzie stanowić dla Wnioskodawcy dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy. Zatem czynność ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usłu
Słowa kluczowe: roszczenia; wierzytelność-sprzedaż wierzytelności; wierzytelność-wierzytelności własne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy - przedstawione we wniosku, który został złożony w dniu 13 lutego 2015 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji zbycia roszczeń (wierzytelności) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 lutego 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania transakcji zbycia roszczeń (wierzytelności).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka powstała w dniu 2 czerwca 1934 r. i prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wydawnictwa i sprzedaży prasy. Po zakończeniu II wojny światowej sytuacja polityczno-prawna uniemożliwiła Spółce ponownie podjęcie działalności gospodarczej. Zarządzeniem Ministra Informacji i Propagandy z dnia 7 grudnia 1945 r. dla Spółki powołano zarządcę państwowego, który przejął bieżące zarządzanie sprawami Spółki, ustanawiając tym samym przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem i majątkiem Spółki.

Decyzją, z dnia 31 lipca 2002 r. Minister Kultury prawomocnie stwierdził nieważność wspomnianego zarządzenia Ministra Informacji i Propagandy w przedmiocie ustanowienia zarządcy państwowego dla Spółki oraz przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem i majątkiem Spółki.

W związku z powyższym Spółce przysługują następujące wierzytelności:

1.  roszczenia do nieruchomości wynikające z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279) a mianowicie:

*   roszczenie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 13 sierpnia 1951 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości (w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej toczy się postępowanie, lecz obecnie jest zawieszone),
*   roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 7 powyższego dekretu,
*   roszczenie o przyznanie nieruchomości zamiennej lub odszkodowania w razie ponownej odmowy ustanowienia praw użytkowania wieczystego do gruntu powyższej nieruchomości;

3.  roszczenia wynikające z ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej:
    *   roszczenie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr 8 Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 5 sierpnia 1949 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa Spółki,
    *   roszczenia wynikające z zarządzenia Ministra Informacji i Propagandy z 7 grudnia 1945 r.,
    *   roszczenie o odszkodowanie z tytułu przejętego na własność Państwa wyposażenia przedsiębiorstwa Spółki.

Spółka zamierza zbyć przedmiotowe roszczenia, a jej wątpliwości budzi kwestia opodatkowania takiej transakcji podatkiem VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w przedstawionym stanie faktycznym sprzedaż przysługujących Spółce roszczeń będzie stanowiła transakcję podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zdaniem Spółki transakcja zbycia przysługujących jej opisanych powyżej roszczeń nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlega m.in. odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Ustawa definiuje towary w art. 2 pkt 6 jako rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postaci energii. Roszczenia Wnioskodawcy nie mieszczą się w tym katalogu.

Z kolei przez świadczenie usług rozumie się zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów, w tym także:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonanie czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Istotą odpłatnego świadczenia usług jest,istnienie bezpośredniego związku pomiędzy wykonaną usługą a zapłatą za nią. W przypadku zbycia roszczeń związek ten nie istnieje, sensem transakcji będzie wejście nabywcy w prawa Wnioskodawcy, który w zamian otrzyma ekonomicznie uzasadnioną zapłatę za zbywane roszczenia. Innymi słowy Spółka zostanie zaspokojona ze swoich roszczeń nie bezpośrednio przez dłużnika, tylko przez podmiot trzeci. Z kolei nabywca roszczeń będzie mógł dochodzić ich realizacji we własnym imieniu i na własny rachunek od dłużnika.

Zbycie wierzytelności przez Spółkę nie spełnia zatem również definicji usługi w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem sprzedaż roszczeń nie nosi znamion czynności wykonywanej na rzecz nabywcy.

Reasumując, zdaniem Spółki prawidłowe jest jej stanowisko, w myśl którego planowana transakcja zbycia przysługujących jej roszczeń:

*   z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, oraz

*   z ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej

nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług| (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z póżn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że każde odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu, czy określonym zachowaniu, mieści się w tak sformułowanej definicji usługi.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Wskazać należy, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121).

Podstawą do dokonania cesji wierzytelności jest art. 509 ustawy Kodeks cywilny.

Stosownie do treści art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki – art. 509 § 2 K.c.

Z kolei art. 510 § 1 K.c. stanowi, że umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Nadmienić należy, że istotą przelewu wierzytelności jest umowa zawierana przez wierzyciela z osobą trzecią, na mocy której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności, prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. Na podstawie umowy przelewu wierzytelności cesjonariusz może dochodzić spełnienia określonego świadczenia od dłużnika, przysługuje mu również uprawnienie do rozporządzania wierzytelnością poprzez jej dalszą odsprzedaż, zamianę, darowiznę, zapis w testamencie lub zastaw.

W przypadku cesji wierzytelności własnych o świadczeniu usług można mówić ewentualnie jedynie w odniesieniu do nabywcy tych wierzytelności. Przeniesienie wierzytelności w formie cesji wierzytelności (przelewu wierzytelności) na osobę trzecią najczęściej może mieć miejsce w sytuacji, gdy wierzyciel ma kłopoty z uzyskaniem od dłużnika zapłaty za sprzedane towary lub usługi. Cesja taka, z punktu widzenia pierwotnego wierzyciela, nie jest sprzedażą towarów ani usług, lecz jednym ze sposobów otrzymania zapłaty za dokonaną wcześniej sprzedaż.

Celem i skutkiem ww. przelewu jest przejście wierzytelności na nabywcę. W wyniku ww. czynności przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem. Wierzytelność przechodzi na nabywcę w takim stanie, w jakim była w chwili zawarcia umowy o przelew, a więc ze wszystkimi związanymi z nią prawami i brakami (np. przedawnieniem). W przypadku sprzedaży wierzytelności własnej (przez pierwszego wierzyciela) nie można zakładać, że czynność ta może być wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy, Spółka zamierza sprzedać przysługujące jej wierzytelności, a mianowicie:

1.  roszczenia do nieruchomości wynikające z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279) a mianowicie:
    *   roszczenie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 13 sierpnia 1951 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości (w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej toczy się postępowanie, lecz obecnie jest zawieszone),
    *   roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 7 powyższego dekretu,
    *   roszczenie o przyznanie nieruchomości zamiennej lub odszkodowania w razie ponownej odmowy ustanowienia praw użytkowania wieczystego do gruntu powyższej nieruchomości;
2.  roszczenia wynikające z ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej:
    *   roszczenie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr 8 Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 5 sierpnia 1949 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa Spółki,
    *   roszczenia wynikające z zarządzenia Ministra Informacji i Propagandy z 7 grudnia 1945 r.,
    *   roszczenie o odszkodowanie z tytułu przejętego na własność Państwa wyposażenia przedsiębiorstwa Spółki.

Mając na uwadze wskazane powyżej przepisy oraz przedstawiony opis zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, że czynności polegającej na zbyciu wierzytelności własnych nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy, określającego co należy rozumieć na potrzeby podatku od towarów i usług, pod pojęciem towaru.

Zbycie wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi). W konsekwencji, transakcja, której przedmiotem jest zbycie wierzytelności własnych pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Reasumując, sprzedaż wierzytelności własnych (roszczeń) przez Spółkę nie będzie stanowić dla Wnioskodawcy dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy. Zatem czynność ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z tym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.