Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-240/14-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-07-04
Teza: Należy stwierdzić, że w powyższej sprawie zachodzi konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. Wnioskodawczyni zachowa prawo do ulgi zawartej w art. 16 ww. ustawy, o ile w nowo nabytym mieszkaniu w drodze zamiany będzie nadal zamieszkiwać będąc zameldowaną na pobyt stały.
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od spadków i darowizn; ulga-ulga mieszkaniowa; umowa-umowa zamiany; zbycie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 15 maja 2014 r. (data wpływu 19 maja 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi określonej w art. 16 ww. ustawy- **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 19 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi określonej w art. 16 ww. ustawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 19.03.2014 r. Wnioskodawczyni z mężem otrzymali umową darowizny od jego rodziców mieszkanie o łącznej pow. użytkowej 45,30 m. kw. Notariusz nie pobrała od nich podatku od darowizn, powołując się na art. 4a ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn w stosunku co do męża a do Wnioskodawczyni jako synowej na podst. art. 4 i art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-5. Wnioskodawczyni jako obdarowana zamieszkuje w darowanym lokalu wraz z mężem i dziećmi w wieku przedszkolnym od ok. 6 lat i są tam zameldowani na pobyt stały.

Natomiast w dniu 15.04.2014 r. został podpisany akt notarialny o umowie zamiany z rodzicami Wnioskodawczyni. Rodzice Wnioskodawczyni zdecydowali, że ze względu na to, iż posiadają większe mieszkanie 63,40 m.kw. dokonają z nimi zamiany. Wnioskodawczyni z mężem jako rodzina z małymi dziećmi polepszą swoje warunki mieszkaniowe.

Pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. Nr IPPB2/436-240/14-2/MZ wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Złożenie podpisu w poz. 73, z uwagi na brak podpisu w tym polu.

*   Uzupełnienie stanu faktycznego poprzez wskazanie:

*   co stanowiło konieczność zmiany warunków mieszkaniowych przez Wnioskodawczynię?

*   czy zamieniane mieszkania na dzień dokonania zamiany przedstawiały taką samą wartość?

*   Przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego, które winno być powiązane z przedstawionym stanem faktycznym i zadanym pytaniem.

Wnioskodawczyni w terminie przesłała uzupełnienie, informując, że:

*   W mieszkaniu darowanym w dniu 19.03.2014 r. posiadali 2 małe pokoje wraz z jeszcze mniejszą łazienką i kuchnią. Ich dzieci dzieliły ze sobą mały pokój. Starszy syn z wrześniem rozpocznie naukę w szkole podstawowej. Konieczne jest, aby miał stworzone warunki do uczenia się we własnym pokoju. Młodszy syn jest bardzo ruchliwym i absorbującym dzieckiem ze stwierdzoną alergią, znajduje się również pod opieką Poradni Onkologicznej. Młodszy syn wymaga aby powietrze w jego pokoju było stale nawilżone, oddzielnego łóżka wolnego od alergenów. W zamienionym mieszkaniu jest to możliwe, ponieważ są tu 3 pokoje, duża łazienka i stosowna do rozmiarów pokoi kuchnia. Straszy syn ma stworzone warunki do rozpoczęcia nauki, a młodszy do lepszego dbania o jego stan zdrowia. Ceny zamienianych mieszkań na dzień dokonania zamiany były różne.

*   Ponadto uzupełniono wniosek o podpis oraz przedstawiono własne stanowisko w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy w związku z dokonaną zamianą nadal przysługuje Wnioskodawczyni ulga powołana w akcie darowizny?

Czy art. 16 ust. 7 ma zastosowanie w zaistniałym zdarzeniu?

Zdaniem Wnioskodawcy, starszy syn ma stworzone warunki do rozpoczęcia nauki, a młodszy do lepszego dbania o jego stan zdrowia. W ocenie Wnioskodawczyni zamiany zostały dokonane w celu i z konieczności poprawy warunków mieszkaniowych młodej rodziny. Zostały dokonane w rodzinie, bez korzyści majątkowych. Wnioskodawczyni uważa, że przyznana jej ulga powinna zostać utrzymana. Zamiany zostały dokonane bez opłat finansowych żadnej ze stron. Wszystko dla polepszenia warunków mieszkaniowych dzieci.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny.

Stosownie do art. 16 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

1.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza

\- nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl art. 16 ust. 2 analizowanej ustawy, ulga, o której wyżej mowa, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat.

Jednakże, w myśl postanowień art. 16 ust. 7 omawianej ustawy, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:

1.  zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo
2.  zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Pomimo nie sprecyzowania w akcie prawnym, co należy rozumieć przez „konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania” należy przyjąć, że może to być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika. Innymi słowy winna ona mieć charakter obiektywny i imperatywny. Dla spełnienia tej przesłanki nie wystarczy zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych. Będzie nią również zmiana miejsca pracy, choroba spadkobiercy/obdarowanego lub członków jego najbliższej rodziny z nim zamieszkujących. Innymi słowy każda sytuacja, która uniemożliwia dalszą egzystencję w nabytej nieruchomości.

Podkreślić należy, że powołane powyżej przykłady ilustrujące „konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania” nie wyczerpują wszystkich okoliczności mieszczących się w zakresie przedmiotowym użytego przez ustawodawcę zwrotu, bowiem każda sytuacja w jakiej znajduje się podatnik winna być rozpatrywana indywidualnie. Niemniej jednak wskazać należy, że konieczna zmiana warunków lub miejsca zamieszkania występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi obdarowany z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może dłużej zamieszkiwać w nabytej w spadku nieruchomości.

A zatem należy wskazać, iż zbycie (zamiana) przez Wnioskodawczynię mieszkania z uwagi na stworzenie lepszych warunków do uczenia się dla starszego syna oraz z uwagi na chorobę młodszego syna (alergia, jest pod opieką Poradni Onkologicznej), stanowi konieczność zmiany warunków mieszkaniowych.

Drugą konieczną przesłanką zachowania ulgi, wynikającą z art. 16 ust. 7 ww. ustawy, jest przeznaczenie – w okresie dwóch lat od dnia zbycia - środków uzyskanych ze sprzedaży (zamiany) w całości na jeden ze wskazanych w tym przepisie celów mieszkaniowych oraz aby łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzony był zameldowaniem na pobyt stały i wynosił 5 lat.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że W dniu 19.03.2014 r. Wnioskodawczyni z mężem otrzymali umową darowizny od jego rodziców mieszkanie o łącznej pow. użytkowej 45,30 m. kw. Notariusz nie pobrała od nich podatku od darowizn, powołując się na art. 4a ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn w stosunku co do męża a do Wnioskodawczyni jako synowej na podst. art. 4 i art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-5. Wnioskodawczyni jako obdarowana zamieszkuje w darowanym lokalu wraz z mężem i dziećmi w wieku przedszkolnym od ok. 6 lat i są tam zameldowani na pobyt stały. Natomiast w dniu 15.04.2014 r. został podpisany akt notarialny o umowie zamiany z rodzicami Wnioskodawczyni. Rodzice Wnioskodawczyni zdecydowali, że ze względu na to, iż posiadają większe mieszkanie 63,40 m.kw. dokonają z nimi zamiany. Wnioskodawczyni z mężem jako rodzina z małymi dziećmi polepszą swoje warunki mieszkaniowe. W przesłanym uzupełnieniu wskazano, że w mieszkaniu darowanym w dniu 19.03.2014 r. posiadali 2 małe pokoje wraz z jeszcze mniejszą łazienką i kuchnią. Ich dzieci dzieliły ze sobą mały pokój. Starszy syn z wrześniem rozpocznie naukę w szkole podstawowej. Konieczne jest, aby miał stworzone warunki do uczenia się we własnym pokoju. Młodszy syn jest bardzo ruchliwym i absorbującym dzieckiem ze stwierdzoną alergią, znajduje się również pod opieką Poradni Onkologicznej. Młodszy syn wymaga aby powietrze w jego pokoju było stale nawilżone, oddzielnego łóżka wolnego od alergenów. W zamienionym mieszkaniu jest to możliwe, ponieważ są 3 pokoje, duża łazienka i stosowna do rozmiarów pokoi kuchnia. Straszy syn ma stworzone warunki do rozpoczęcia nauki, a młodszy do lepszego dbania o jego stan zdrowia. Ceny zamienianych mieszkań na dzień dokonania zamiany były różne.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w powyższej sprawie zachodzi konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. Wnioskodawczyni zachowa prawo do ulgi zawartej w art. 16 ww. ustawy, o ile w nowo nabytym mieszkaniu w drodze zamiany będzie nadal zamieszkiwać będąc zameldowaną na pobyt stały.

Dodatkowo należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.