Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-423/12/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-05-31
Teza: podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia części nieruchomości tytułem zaspokojenia roszczeń o wypłatę zachowku
Słowa kluczowe: dochód; nieruchomości-zbycie nieruchomości; przychód; spadek; zachowek
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 08 lutego 2012 r. (data wpływu do Organu – 24 lutego 2012 r.), uzupełnionym w dniu 10 maja 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia części nieruchomości tytułem zaspokojenia roszczeń o wypłatę zachowku – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 lutego 2012 r. wpłynął do tut. Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia części nieruchomości tytułem zaspokojenia roszczeń o wypłatę zachowku.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych pismem z dnia 02 maja 2012 r. znak: IBPB II/1/415-423/12/AŻ wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 10 maja 2012 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia 09 kwietnia 2011 r. Wnioskodawca został na mocy testamentu głównym spadkobiercą swojej babci zmarłej w dniu 16 stycznia 2010 r. Wnioskodawca został zwolniony z podatku od spadków i darowizn.

W skład spadku weszły:

*   lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej 84,77m2 wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej,
*   nieruchomość niezabudowana o powierzchni 1634 m2,
*   nieruchomość o powierzchni 678 m2,
*   środki pieniężne w kwocie 743,63 zł.

Ustawowy spadkobierca (syn spadkodawczyni) wystąpił do Wnioskodawcy jako spadkobiercy testamentowego z roszczeniem o uzupełnienie należnego mu zachowku.

W wyniku zawartej w dniu 13 kwietnia 2011 r. ugody Wnioskodawca zobowiązał się do przeniesienia ½ udziału odziedziczonej działki, jako zaspokojenie roszczeń o wypłatę zachowku.

W związku z powyższym w dniu 21 czerwca 2011 r. przed notariuszem został spisany akt notarialny przenoszący ½ udziału w działce na rzecz syna spadkodawczyni.

W zawartym porozumieniu Wnioskodawca wraz z synem spadkodawczyni zobowiązali się do wspólnej sprzedaży nieruchomości.

W dniu 03 listopada 2011 r. sporządzona została w formie aktu notarialnego umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości za łączną sumę 145.000 zł. Zgodnie z podpisanym porozumieniem syn spadkodawczyni otrzymał połowę ww. kwoty czyli 72.500 zł.

Połowę kwoty, tj. 72.500 zł, którą Wnioskodawca otrzymał w wyniku sprzedaży nieruchomości Wnioskodawca przeznaczy na zakup innej nieruchomości przed upływem 2 lat od momentu sprzedaży ww. nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przeniesienie własności części działki przed upływem ustawowych 5 lat przy jednoczesnym braku uzyskania z tego tytułu przychodu będzie skutkować dla Wnioskodawcy powstaniem obowiązku podatkowego od przekazanej części uprawnionemu do zachowku a sprzedanej za kwotę 72.500 zł?

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w związku z tym, że zbycie działki przed upływem 5 lat, gwarantujące zwolnienie z podatku, nie wiązało się z uzyskaniem przez niego przychodu (było jedynie zaspokojeniem zachowku należnego spadkobiercy testamentowemu – winno być ustawowemu) to zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (rozdział 2 art. 10 źródła przychodów) przekazania nieruchomości na poczet zachowku nie można zakwalifikować jako dochód. Zatem w opinii Wnioskodawcy podatek od przekazanej części otrzymanego spadku zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych nie należy się.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Na podstawie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m.in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (w tym lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość),
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Zgodnie z art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy (spadkodawców) ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

Art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).

W świetle prawa zobowiązanym z tytułu zachowku jest spadkobierca, w stosunku do osoby niewskazanej w testamencie, a mającej prawo do spadku z mocy ustawy, której przysługuje roszczenie o zachowek względem wyznaczonych przez spadkodawcę spadkobierców. Uprawniony do zachowku otrzymuje pieniężną rekompensatę. Korzyść ta stanowi równowartość części udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu, gdyby dziedziczył z ustawy.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż na podstawie orzeczenia sądu z dnia 09 kwietnia 2011 r. Wnioskodawca został głównym spadkobiercą testamentowym swojej babci zmarłej w dniu 16 stycznia 2010 r. W skład spadku weszła m.in. nieruchomość o powierzchni 678 m2. Ustawowy spadkobierca (syn spadkodawczyni) wystąpił do Wnioskodawcy jako spadkobiercy testamentowego z roszczeniem o uzupełnienie należnego mu zachowku. W wyniku zawartej w dniu 13 kwietnia 2011 r. ugody Wnioskodawca zobowiązał się do przeniesienia ½ udziału w odziedziczonej działce, jako zaspokojenie roszczeń o wypłatę zachowku. W dniu 21 czerwca 2011 r. został spisany akt notarialny przenoszący ½ udziału w działce na rzecz syna spadkodawczyni. W dniu 03 listopada 2011 r. Wnioskodawca wraz z synem spadkodawczyni dokonali sprzedaży przedmiotowej działki za kwotę 145.000 zł (czyli dla każdego z nich po 72.500 zł).

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż zbycie części działki przed upływem 5 lat było jedynie zaspokojeniem zachowku należnego uprawnionemu i nie wiązało się z uzyskaniem przez niego przychodu zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Zauważyć bowiem należy, iż każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej. Wyjaśnić należy, że ustawodawca w art. 10 ust. 1 pkt 8 posłużył się pojęciem „odpłatne zbycie”, nie zawężając czynności prawnych, w wyniku których dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości, jedynie do umowy sprzedaży, czy zamiany. Zatem uznać należy, iż pod pojęciem odpłatnego zbycia rozumie się każdą czynność, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności z dotychczasowego właściciela na nowy podmiot w zamian za korzyść majątkową.

W przypadku Wnioskodawcy tą korzyścią będzie wygaśnięcie zobowiązania z tytułu zapłaty uprawnionego do zachowku należnego mu świadczenia (zachowku). Z treści wniosku wynika, iż w dniu 21 czerwca 2011 r. został spisany akt notarialny przenoszący ½ udziału w działce na rzecz syna spadkodawczyni. Z tą właśnie chwilą nastąpiło odpłatne zbycie części nieruchomości przez Wnioskodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku.

Wnioskodawca zaspokoił roszczenie uprawnionego do zachowku poprzez zbycie części nieruchomości stanowiącej jego własność. Przeniesienie własności części działki było zatem odpłatnym zbyciem, gdyż wiązało się ze zwolnieniem Wnioskodawcy z długu wobec syna spadkodawczyni z tytułu wypłaty zachowku.

Jako że w przedmiotowej sprawie nabycie przez Wnioskodawcę przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w 2010 r. (w dacie śmierci jego babci), a zbycie jej części nastąpiło w dniu 21 czerwca 2011 r. (tj. przed upływem pięcioletniego terminu, o którym stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy), do opodatkowania powstałego z tego tytułu dochodu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r.

Zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

W myśl art. 30e ust. 4 ww. ustawy, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

1.  dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2.  dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

W świetle art. 19 ust. 1 ww. ustawy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena określona w umowie, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej.

W myśl art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Nadto zgodnie z art. 22 ust. 6e ww. ustawy, wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Reasumując, zbycie części nieruchomości na rzecz uprawionego do zachowku tytułem zaspokojenia roszczeń o wypłatę zachowku – przed upływem pięcioletniego terminu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – będzie stanowić dla Wnioskodawcy źródło przychodu, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ww. ustawy.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Do wniosku Wnioskodawca dołączył plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do oceny (weryfikacji) dokumentów; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawczynię i jego stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.