Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-660/09/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-10-06
Teza: Opodatkowanie sprzedaży przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości.
Słowa kluczowe: przedsiębiorstwa; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 15 lipca 2009 r. (data wpływu 17 lipca 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa- **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 lipca 2009 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów (PKD 4941Z). Działalność gospodarcza prowadzona jest przy wykorzystaniu przedsiębiorstwa, na które składają się:

*   nieruchomości, w tym nieruchomość gruntowa zabudowana budynkami magazynowymi, warsztatowymi i biurowymi,
*   ruchomości m.in. środki trwałe: samochody osobowe, ciężarowe, ładowarka (do przeładunku towarów), naczepy, ciągniki,
*   inne ruchomości w tym urządzenia biurowe, urządzenia do nawigacji GPS, wyposażenie warsztatu (bieżąca naprawa i serwis maszyn i samochodów),
*   wartości niematerialne i prawne, m.in. w postaci oprogramowania, znajomości rynku, branży oraz bazy klientów,
*   należności oraz zobowiązania związane z prowadzeniem dotychczasowej działalności gospodarczej, w tym kredyt hipoteczny zaciągnięty na bieżącą działalność gospodarczą.

Zamierza Pani założyć jednoosobową spółkę z o.o. z siedzibą pod tym samym adresem, w której obejmie 100% udziałów. Następnie dokona Pani podwyższenia kapitału zakładowego w tej spółce i obejmie 100% udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym poprzez zbycie dotychczasowego przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości. Nieruchomości pozostaną w dotychczasowej działalności gospodarczej i będą wynajmowane. A zatem od momentu przeprowadzenia powyższej transakcji zbycia przedsiębiorstwa do spółki, podstawowy przedmiot działalności gospodarczej ulegnie zmianie. Podstawowym rodzajem działalności gospodarczej będzie wynajem nieruchomości. Nieruchomości te będą wykorzystywane m.in. przez nowoutworzoną spółkę, która będzie kontynuowała działalność gospodarczą w zakresie transportu towarów. Zatem przedmiotowa spółka uzyska przedsiębiorstwo z wyłączeniem nieruchomości i będzie kontynuować działalność gospodarczą w zakresie transportu towarów. W związku z powyższym spółka wstąpi we wszystkie prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych z kontrahentami dotychczas prowadzonego przedsiębiorstwa. W opcji zbycia przedsiębiorstwa na rzecz spółki z o.o. przejdą wszystkie należności i zobowiązania. Dodatkowo spółka zatrudni wszystkich Pani pracowników, którzy byli bezpośrednio związani z obsługą klientów, kierowców, mechaników, personel pomocniczy. Odda Pani w odpłatne posiadanie swoje nieruchomości. Opłata za nieruchomości zostanie ustalona wg cen rynkowych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy wyżej opisaną transakcję zbycia przedsiębiorstwa, z wyłączeniem nieruchomości, na rzecz jednego podmiotu można potraktować jako transakcję zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług?
2.  Czy w konsekwencji zakwalifikowania lub braku kwalifikacji ww. opcji jako zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT transakcja ta nie podlega lub podlega tej ustawie i czy transakcja ta nie podlega lub podlega tej ustawie?

Zdaniem Wnioskodawcy zbywane przedsiębiorstwo wypełnia definicję przedsiębiorstwa zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Dodatkowo zgodnie z art. 552 powołanej ustawy czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił stronom transakcji swobodę co do tego, które elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa objąć przedmiotem czynności prawnej. Oczywiście, swoboda ta nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa. Zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo. W Pani przypadku na zespół składników przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego towarów składają się środki trwałe i inne ruchomości wykorzystywane w dotychczasowej działalności, wartości niematerialne i prawne oraz należności i zobowiązania. W celu stwierdzenia, czy zespół składników majątkowych, będący przedmiotem transakcji zbycia, stanowi przedsiębiorstwo, należy zastanowić się, czy zespół ruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych posiada potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot. Należy uznać, że własność nieruchomości nie jest niezbędna do prowadzenia działalności transportowej. Nieruchomości wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej można uzyskać w formie odpłatnego posiadania zależnego, tj. wynająć, wydzierżawić lub wziąć w leasing od innego podmiotu gospodarczego. Brak nieruchomości w majątku przedsiębiorstwa nie wpływa na funkcjonalne związki pomiędzy pozostałymi składnikami, które pozwalają na prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym pozostałe składniki majątkowe, po wyłączeniu nieruchomości, zdecydowanie posiadają potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot, a więc tworzą przedsiębiorstwo, a nie zbiór pewnych elementów, których jedyną cechą wspólną jest bycie własnością jednego podmiotu gospodarczego. Skoro zatem zbycie składników majątkowych określonych we wniosku jest zbyciem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, to transakcja ta nie podlega ustawie o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie dostawy towarów ustawodawca zdefiniował w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem tym należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 6 pkt 1 ustawy przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Przepisy ustawy nie definiują terminu „przedsiębiorstwo”. Z tej przyczyny, dla celów określenia zakresu pojęcia „przedsiębiorstwo” wykorzystuje się regulację zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który to przepis stanowi, że przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 552 ustawy Kodeks cywilny, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

W praktyce obrotu gospodarczego zdarzają się sytuacje, w których niektóre elementy przedsiębiorstwa podlegają wyłączeniu z transakcji sprzedaży. Jednak nawet w takim przypadku, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, by można było o nich mówić jako o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych elementów. Decydujące zatem jest to, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w sposób umożliwiający kontynuowanie określonej działalności gospodarczej.

Wyłączenie ze zbycia istotnych elementów przedsiębiorstwa, powoduje, że mamy do czynienia ze sprzedażą sumy składników majątkowych, a nie ze sprzedażą przedsiębiorstwa. Jeśli natomiast wyłączone ze zbycia składniki przedsiębiorstwa nie mają istotnego znaczenia dla funkcjonowania przedsiębiorstwa jako takiego, wówczas czynność taka, na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług uznana będzie za sprzedaż przedsiębiorstwa, chociaż nie obejmuje ona wszystkich jego składników.

Należy jednak zwrócić uwagę, że analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych przepisem art. 14b § 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny stanowiska, czy przedmiotowa transakcja stanowi zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu prawa cywilnego.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż zamierza Pani sprzedać przedsiębiorstwo z wyłączeniem nieruchomości na rzecz jednego podmiotu gospodarczego – nowoutworzonej spółki z o.o.

Jak Pani stwierdziła własność nieruchomości nie jest niezbędna do prowadzenia działalności w zakresie transportu towarów. Nieruchomości wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej można uzyskać w formie odpłatnego posiadania zależnego, tj. wynająć, wydzierżawić lub wziąć w leasing od innego podmiotu gospodarczego. Brak nieruchomości w majątku przedsiębiorstwa nie wpływa na funkcjonalne związki pomiędzy pozostałymi składnikami, które pozwalają na prowadzenie działalności.

Tym samym pozostałe składniki majątkowe, po wyłączeniu nieruchomości, zdecydowanie posiadają potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot, a więc tworzą przedsiębiorstwo.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że jeśli warunki wynikające z przepisu art. 551 ustawy Kodeks cywilny zostaną spełnione, zamierzona przez Panią czynność będzie nosiła znamiona zbycia przedsiębiorstwa, do której zastosowanie będzie miał przepis art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa.

Końcowo wskazać należy, iż definitywnej oceny przedmiotu czynności prawnej dokonuje sam podatnik, który jest w pełni zorientowany, czy wyłączone z tej czynności składniki przedsiębiorstwa nie spowodują utraty przez to przedsiębiorstwo przymiotów, o których mowa w przytoczonych wcześniej przepisach Kodeksu cywilnego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562, Olsztyn po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Krajowe Biuro Informacji Podatkowej ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.