Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.92.2025.3.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-28
Teza: Opisane we wniosku umowy pożyczki partycypacyjnej nie
podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności
cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: inwestycje
partycypacja
pożyczka
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych
    zawarcia umowy pożyczki partycypacyjnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na
    wezwanie – pismem z 23 kwietnia 2025 r. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcą jest osobą prawną (spółką z ograniczoną odpowiedzialnością) z siedzibą na
    terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącą polskim rezydentem podatkowym i czynnym
    podatnikiem podatku VAT (dalej „Wnioskodawca”). Wnioskodawca rozważa zawieranie w
    przyszłości umów zatytułowanych jako umowy pożyczki partycypacyjnej, których istotą
    będzie zapewnienie finansowania konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych
    realizowanych przez Wnioskodawcę (dalej jako „Pożyczki partycypacyjne”).
    Umowy Pożyczek partycypacyjnych będą przez Wnioskodawcę zawierane z:
    a) podmiotami będącymi podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych i
      podlegającymi nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Polski
      (dalej „Osoby Prawne”) i/lub
    b) osobami fizycznymi podlegającymi na terytorium Polski nieograniczonemu
      obowiązkowi podatkowemu (dalej „Osoby Fizyczne”) - dalej łącznie jako „Inwestorzy”.
    Na podstawie umów Pożyczek partycypacyjnych Wnioskodawca otrzymywać będzie środki
    pieniężne (dalej „Kapitał”), które nie będą oprocentowane, a Inwestorom, po spełnieniu
    określonych w umowie Pożyczki partycypacyjnej warunków, w szczególności osiągnięcia
    przez Wnioskodawcę zysku z inwestycji, która sfinansowana została środkami
    pozyskanymi na podstawie danej umowy Pożyczki partycypacyjnej, przysługiwać będzie:
    a) zwrot udzielonego finansowania (Kapitału) oraz
    b) wynagrodzenie w wysokości zależnej od wysokości zysku osiągniętego przez
      Wnioskodawcę z realizacji inwestycji, która sfinansowana została środkami
      pozyskanymi na podstawie danej umowy Pożyczki partycypacyjnej (dalej
      „Wynagrodzenie”).
    W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że pozyskane z umowy pożyczki
    partycypacyjnej środki wydatkowane będą wyłącznie na sfinansowanie wydatków
    związanych z inwestycją w zakresie przewidzianym umową.
    Inwestorzy nie będą mieli możliwości współdecydowania/kontroli w zakresie wskazanych
    we wniosku inwestycji.
    Inwestorzy będą ponosili ryzyko ekonomiczne wskazanych we wniosku inwestycji, np.
    utraty zaangażowanych środków. Jednocześnie Wnioskodawca zawsze (tj. we wszystkich
    sytuacjach) zobowiązany będzie do zwrotu Kapitału w pełnej wysokości. Innymi słowy,
    nawet w przypadku, gdy na realizacji inwestycji nie zostanie zrealizowany zysk (w tym
    poniesiona zostanie strata), Wnioskodawca zobowiązany będzie do zwrotu Kapitału w
    pełnej wysokości. Ryzyko ekonomiczne wskazanych we wniosku inwestycji po stronie
    inwestorów polega więc na tym, że Wnioskodawca nie będzie posiadał środków w ilości
    umożliwiającej zwrot Kapitału w pełnej wysokości, pomimo istnienia prawnego
    zobowiązania do jego dokonania.
    Umowa pożyczki partycypacyjnej będzie ściśle określała zasady wynagrodzenia.
    Wynagrodzenie to uzależnione będzie od wyników inwestycji, tj. zysku osiągniętego przez
    Wnioskodawcę z realizacji inwestycji.
    Inwestorzy będą mieli określony udział w realizowanej inwestycji ustalony na konkretnym
    poziomie. Wynagrodzenie będzie zależne od wysokości zysku osiągniętego przez
    Wnioskodawcę z realizacji inwestycji.
    Wskazane we wniosku pożyczki partycypacyjne udzielone będą na czas określony, tj. na
    okres do 24 miesięcy, z możliwością wcześniejszej spłaty przez Wnioskodawcę w
    przypadku zbycia przedmiotu, na zakup którego została zaciągnięta pożyczka
    partycypacyjna.
    Umowy pożyczki partycypacyjnej będą ściśle określały zasady spłaty pożyczki.

    Wnioskodawca zawsze (tj. we wszystkich sytuacjach) zobowiązany będzie do zwrotu
    Kapitału w pełnej wysokości. Innymi słowy, nawet w przypadku, gdy na realizacji inwestycji
    nie zostanie zrealizowany zysk (w tym poniesiona zostanie strata), Wnioskodawca
    zobowiązany będzie do zwrotu Kapitału w pełnej wysokości.

## Pytanie

Czy umowy Pożyczek partycypacyjnych będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Państwa zdaniem, umowy Pożyczek partycypacyjnych:
    1) nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w
      zakresie w jakim będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług lub jeżeli
      Inwestorzy będą zwolnieni od podatku od towarów i usług z tytułu udzielenia
      Pożyczek partycypacyjnych,
    2) będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w zakresie
      w jakim nie będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz jeżeli Inwestorzy
      nie będą zwolnieni od podatku od towarów i usług z tytułu udzielenia Pożyczek
      partycypacyjnych.
    Zgodnie z art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz.
    1061 z późn. zm.; dalej „k.c.”) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się
    przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko
    co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą
    ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 295 z późn. zm.; dalej jako „PCCU”) podatkowi
    podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.
    Wynagrodzenie dla Inwestorów będzie obliczone jako udział w zyskach Wnioskodawcy i
    zależne będzie od wypracowania przez Wnioskodawcę zysku. W przypadku, gdyby
    Wnioskodawca nie wypracował zysku, Inwestorowi Wynagrodzenie nie będzie
    przysługiwać. Wynagrodzenie (odsetki) nie stanowią elementu konstytutywnego umowy
    pożyczki w rozumieniu art. 720 Kodeksu cywilnego, co oznacza, że:
    1) pożyczka zgodnie z art. 720 k.c. może być nieodpłatna,
    2) wynagrodzenie (odsetki) za udostępnienie Kapitału może być określone dowolnie (tzn.
      jako klasyczne odsetki lub wynagrodzenie wyliczane w inny sposób np. w zależności
      od zysku osiągniętego przez pożyczkobiorcę).
    Umowy Pożyczek partycypacyjnych będą stanowiły umowy pożyczek w rozumieniu art.
    720 k.c., gdyż Inwestorzy zobowiążą się przenieść na własność Wnioskodawcy ilość
    pieniędzy (Kapitał) , a Wnioskodawca zobowiąże się zwrócić tę samą ilość pieniędzy
    (Kapitał). W konsekwencji umowy Pożyczek partycypacyjnych będą stanowiły umowy
    pożyczek w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) PCCU.
    Na podstawie art. 2 pkt 4 lit. a) i b) PCCU nie podlegają podatkowi czynności
    cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:
    a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
    b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z
      tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:

      - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część,
        albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
        prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do
        miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
      - umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
    Z treści art. 2 pkt 4 PCCU wynika, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają
    generalnie status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że dana
    czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub
    przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest z tego podatku zwolniona.
    W związku z powyższym umowy Pożyczek partycypacyjnych:
    1) nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w
      zakresie w jakim będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług lub jeżeli
      Inwestorzy będą zwolnieni od podatku od towarów i usług z tytułu udzielenia
      Pożyczek partycypacyjnych,
    2) będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w zakresie
      w jakim nie będą opodatkowane podatkiem VAT oraz jeżeli Inwestorzy nie będą
      zwolnieni od podatku od towarów i usług z tytułu udzielenia Pożyczek
      partycypacyjnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
      cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
    Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
  a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  c) (uchylona)
  d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów
    albo zobowiązań darczyńcy,
  e) umowy dożywocia,
  f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej
    spłat lub dopłat,
  g) (uchylona)
  h) ustanowienie hipoteki,
  i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
    służebności,
  j) umowy depozytu nieprawidłowego,
  k) umowy spółki.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
    Podatkowi podlegają:
    2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy
      opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3
      pkt 4;

    3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie
      same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    W związku z tym, szczegółowe wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania ww.
    podatkiem ma określone konsekwencje prawne. Oznacza to, że ustawodawca
    wprowadzając tę zasadę, wyłączył od opodatkowania inne podobne czynności, które nie
    zostały wyraźnie wskazane w omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że
    czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet,
    gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które
    zostały w nim wyliczone.
    Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „pożyczka” należy odwołać się do
    odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
    Zgodnie z art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r.
    poz. 1061 ze zm.):
      Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność
      biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do
      gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość
      rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
    Pożyczka partycypacyjna nie została uregulowana w obowiązujących w Polsce przepisach
    prawa cywilnego. Podobnie, definicja pożyczki partycypacyjnej nie została wskazana w
    przepisach ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Zgodnie z praktyką obrotu gospodarczego, przez pożyczkę partycypacyjną należy
    rozumieć ustalenie, na podstawie którego podmiot udziela innemu podmiotowi
    finansowania w celu realizacji inwestycji w zamian za udział w przyszłym zysku
    osiągniętym z tej inwestycji. Pożyczkodawca przejmuje na siebie część ryzyka finansowego
    związanego z wykorzystaniem pożyczki przez pożyczkobiorcę. Inwestycyjny charakter
    pożyczki partycypacyjnej wiąże się z niższym wynagrodzeniem (lub nawet jego brakiem),
    gdy pożyczkobiorca wykazuje stratę. Pożyczkobiorca otrzymuje korzyść w formie
    gwarancji niższych obciążeń w okresie, w którym inwestycja nie przynosi zysku, za cenę
    wyższego wynagrodzenia w przypadku wystąpienia takiego zysku.
    Ze zdarzenia przedstawionego we wniosku wynika, że zamierzacie Państwo zawierać z
    osobami prawnymi i/lub osobami fizycznymi (Inwestorzy) umowy zatytułowane jako
    umowy pożyczki partycypacyjnej. Istotą zawartych umów będzie pozyskanie przez
    Państwa środków finansowych na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego.
    Środki otrzymywane w ramach pożyczek partycypacyjnych nie będą oprocentowane, a
    Inwestorom, po spełnieniu określonych w umowie warunków, przysługiwać będzie zwrot
    udzielonego finansowania (kapitału) oraz wynagrodzenie w wysokości zależnej od
    wysokości zysku osiągniętego przez Państwa z realizacji inwestycji. Ponadto Inwestorzy
    będą ponosili ryzyko ekonomiczne wskazanych we wniosku inwestycji (np. utraty
    zaangażowanych środków). Pożyczki partycypacyjne będą udzielane na określony czas a
    umowy będą ściśle określały zasady wynagrodzenia i spłaty pożyczki. Wynagrodzenie
    będzie uzależnione od wyników inwestycji, tj. zysku osiągniętego przez Państwa z realizacji
    inwestycji. Inwestorzy będą mieli określony udział w realizowanej inwestycji ustalony na
    konkretnym poziomie.
    Biorąc pod uwagę ww. definicję pożyczki oraz postanowienia umów, o których mowa we
    wniosku, należy stwierdzić, że umów, które będziecie Państwo zawierać z Inwestorami nie
    można traktować na równi z pożyczką w rozumieniu art. 720 Kodeksu cywilnego. Sam
    fakt, że kapitał zostanie udostępniony przez pożyczkodawcę na określony czas oraz że - co

    do zasady - przysługuje mu zwrot udzielonego finansowania (kapitału), nie może
    decydować o uznaniu planowanej umowy za umowę pożyczki w rozumieniu Kodeksu
    cywilnego. Istotne są bowiem również pozostałe warunki, na jakich zawierane są ww.
    umowy. Jak bowiem wynika z treści wniosku:
    - Inwestorzy będą ponosili ryzyko ekonomiczne wskazanych we wniosku inwestycji (np.
      utraty zaangażowanych środków);
    - umowa pożyczki partycypacyjnej będzie ściśle określała zasady wynagrodzenia, w
      szczególności wynagrodzenie będzie uzależnione od wyników inwestycji;
    - Inwestorzy będą mieli określony udział w realizowanej inwestycji ustalony na
      konkretnym poziomie;
    - wynagrodzenie dla Inwestorów będzie obliczone jako udział w zyskach i zależne będzie
      od wypracowania zysku. Z treści wniosku wynika, że w przypadku niewypracowania
      zysku, Inwestorowi wynagrodzenie nie będzie przysługiwać;
    - umowy pożyczki partycypacyjnej będą ściśle określały zasady spłaty pożyczki.
    Z powyższego wynika, że rola oraz uprawnienia strony udzielającej pożyczki
    partycypacyjnej znacznie przekraczają uprawnienia i obowiązki pożyczkodawcy, które
    wynikają z art. 720 Kodeksu cywilnego.
    Powyższe okoliczności świadczą o tym, że zawierane umowy będą miały charakter umów
    dotyczących wspólnej inwestycji (wspólnego przedsięwzięcia) Inwestorów i Państwa, a nie
    umowy pożyczki określonej w art. 720 Kodeksu cywilnego. Omawianych umów nie sposób
    uznać również za którąkolwiek z innych czynności zawartych w katalogu określonym w art.
    1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Tym samym opisane we wniosku umowy pożyczki partycypacyjnej nie będą podlegały
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a tym samym po Państwa
    stronie nie powstanie obowiązek podatkowy w tym podatku.
    Państwa stanowisko, zgodnie z którym zawierane umowy będą stanowiły umowy pożyczki
    w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy należało uznać za nieprawidłowe.
    Zbędna jest tym samym analiza możliwości zastosowania wyłączenia z opodatkowania, o
    którym mowa w art. 2 pkt 4 lit. a) i b) ww. ustawy, zgodnie z którym:
    Nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:
      a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem
        umów sprzedaży, których przedmiotem jest lokal mieszkalny stanowiący odrębną
        nieruchomość, opodatkowanych zgodnie z art. 7a,
      b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z
        tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
          - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej
          część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe
          prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni
          mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu
          wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
          - umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
    Aby bowiem móc ocenić możliwość zastosowania ww. przepisu, zawarte przez Państwa
    umowy musiałyby stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych. W omawianej sprawie, zawarcie umowy pożyczki
    partycypacyjnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnej.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do
      interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.