Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-641/08/MT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-01-30
Teza: Czy odsetki wypłacane w ramach Umowy CashSweep nie podlegają w Polsce przepisom o niedostatecznej kapitalizacji, tj. nie ma do nich zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; kapitalizacja-cienka kapitalizacja; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; odsetki
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 5 listopada 2008 r. (data wpływu) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z zawartą umową cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 listopada 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z zawartą umową cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka planuje zawarcie z Bank „P.” S.A. (zwany dalej „P.” bądź „Bankiem") umowy kompleksowego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej (cash pooling: zwanej dalej „Umowa CashSweep”), opartej na następującej strukturze:

*   Spółka oraz inne podmioty wchodzące w skład grupy G. (zwane dalej „Spółkami” albo „Grupą Spółek” bądź też „Klientem" albo „Klientami"), otwierają w „P.” bankowe rachunki bieżące prowadzone w PLN.

*   Dla celów realizacji Umowy CashSweep Bank otwiera techniczny rachunek konsolidacyjny (zwany dalej „TRK”).

*   Usługa kompleksowego zarządzania płynnością finansową (cash pooling) ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez podmioty z Grupy Spółek, poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald (zarówno dodatnich, jak i ujemnych) na Rachunkach podmiotów z Grupy Spółek.

*   W szczególności, Spółka oraz inne podmioty z Grupy Spółek zainteresowani są efektywnym zarządzaniem swoimi wierzytelnościami wobec Banku z tytułu posiadanych na Rachunkach środków pieniężnych oraz zobowiązaniami wobec Banku z tytułu wykorzystywanych kredytów w rachunku bieżącym udzielonych w PLN przez Bank na mocy odrębnych ustaleń, ewidencjonowanych na Rachunkach (zwanych dalej „Kredytami w Rachunku”).

*   Z tytułu świadczenia na rzecz Spółki oraz innych podmiotów z Grupy Spółek przedmiotowej usługi, Bank pobiera miesięczne wynagrodzenie w formie prowizji.

Funkcjonowanie cash poolingu w ramach Umowy CashSweep przedstawia się następująco. Na koniec każdego dnia roboczego, najwcześniej o godzinie 17:30, jednak nie wcześniej niż przed rozliczeniem przez Bank płatności przychodzących na Rachunki trzecią sesją systemu płatniczego, Bank ustali salda na każdym z Rachunków. Następnie, zsumuje wszystkie salda dodatnie i zsumuje wszystkie salda ujemne na Rachunkach oraz ustali, która z tych sum jest niższa, a która wyższa w wartościach bezwzględnych. Po dokonaniu tych czynności, Bank przeniesie całość sald składających się na sumę sald, która okazała się niższa w wartościach bezwzględnych z rachunków, na których te salda wystąpiły na TRK. Przeniesie również część sald składających się na sumę sald, która okazała się wyższa w wartościach bezwzględnych, z Rachunków na których te salda wystąpiły, na TRK w takiej wysokości, aby przeniesiona na TRK suma sald dodatnich równała się sumie przeniesionych sald ujemnych, przy czym z każdego Rachunku zostanie przeniesiona taka kwota, której udział w całości kwot przenoszonych, stosownie do postanowień tego punktu, odpowiada udziałowi salda tego Rachunku, w sumie sald składających się na wyższą wartość bezwzględną (zwana dalej „Kwotą Salda Klienta”).

Przenoszenie sald na Rachunkach odbywa się na podstawie umowy poręczeń za zobowiązania pozostałych członków Grupy Spółek. Zgodnie z powyższym, na koniec każdego dnia roboczego, w przypadku braku spłaty salda ujemnego przez uczestnika cash poolingu (dalej zwanego „Klientem Posiadającym Saldo Ujemne"), Bank ma prawo zaspokoić się, korzystając z udzielonego przez podmioty z Grupy Spółek poręczenia. Bank dokonuje zaspokojenia, zachowując swobodę wyboru poręczyciela (dalej zwanego „Klientem Posiadającym Saldo Dodatnie"), a także swobodę w zakresie przelewanych kwot, jak i Rachunku Klienta Posiadającego Saldo Dodatnie.

Do godziny 9:00 każdego dnia roboczego następującego po dniu, w którym dokonane zostały powyższe czynności, Bank będzie dokonywał odwrócenia księgowań z tytułu poręczeń. Odwrócenie księgowań następuje przez zwrotne przeniesienie na Rachunki sald przeniesionych na TRK poprzedniego dnia roboczego. Odwrócenie księgowań jest skutkiem ponownego otwarcia dla Klientów Posiadających Saldo Ujemne Kredytu w Rachunku i następuje bez konieczności zawierania odrębnych umów w formie pisemnej. Z tytułu odwrócenia księgowań, Bank wypłaca każdemu Klientowi Posiadającemu Saldo Dodatnie kwoty pobrane na koniec dnia poprzedniego tytułem poręczenia za pozostałych członków Grupy Spółek.

W pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca kalendarzowego, Bank pobierze od każdego Klienta, w stosunku do którego Kwota Salda Klienta w poprzednim miesiącu stanowiła saldo ujemne, prowizję za okresowe powstanie salda ujemnego liczoną dla każdego dnia, w którym takie saldo powstało, według formuły ustalonej w umowie. W tym samym dniu, Bank wypłaci każdemu z Klientów, w stosunku do którego Kwota Salda Klienta stanowiła w poprzednim miesiącu saldo dodatnie, wynagrodzenie za okresowe powstanie salda dodatniego liczone dla każdego dnia, w którym takie saldo powstało, według formuły ustalonej w umowie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy z tytułu zawarcia przedmiotowej umowy, jak również jakichkolwiek w jej ramach wykonywanych czynności, na Spółce będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy odsetki wypłacane w ramach Umowy CashSweep nie podlegają w Polsce przepisom o niedostatecznej kapitalizacji, tj. nie ma do nich zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź na pytanie drugie. Zagadnienie zawarte w pytaniu pierwszym będzie przedmiotem odrębnej interpretacji indywidualnej.

Zdaniem Wnioskodawcy – w zakresie pytania drugiego – w ramach Umowy CashSweep jedną z czynności, która ma miejsce jest przeniesienie środków dostępnych na Rachunkach uczestników cash poolingu, prowadzonych w Banku na rzecz Spółki, w przypadku, gdy Spółka wykazuje niedobory na swoim Rachunku w Banku. W związku z powyższym, w sytuacji, gdy Spółka wykazuje saldo ujemne na Rachunku w Banku – tj. Spółka jest dłużnikiem Banku – w wyniku takiego przeniesienia zostaje ona dłużnikiem innych podmiotów uczestniczących w strukturze cash poolingu.

Mając powyższe na uwadze, powstaje pytanie, czy w odniesieniu do odsetek płaconych przez Spółkę jako dłużnika zastosowanie znajdą polskie przepisy o niedostatecznej kapitalizacji. Wnioskodawca uważa, że odsetki te nie podlegają tym przepisom.

W świetle art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przepisom o niedostatecznej kapitalizacji podlegają odsetki od pożyczek udzielonych pożyczkobiorcy przez następujących pożyczkodawców:

*   udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) spółki,

*   dwóch lub więcej udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) spółki,

*   spółkę siostrzaną, tzn. jeśli ten sam podmiot posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji) spółki udzielającej i utrzymującej pożyczkę (kredyt).

Tak więc, w sytuacji, gdy stroną udzielającą spółce pożyczki byłby taki kwalifikowany pożyczkodawca, a wartość zadłużenia spółki przekroczy łącznie wartość trzykrotności wartości kapitału zakładowego spółki otrzymującej pożyczki, to wypłacane przez spółkę odsetki, z tytułu takich pożyczek, nie stanowią kosztu uzyskania przychodu w części, w której pożyczka przekracza tę wartość zadłużenia określoną na dzień zapłaty odsetek.

Wnioskodawca podkreśla fakt, że kredyty/pożyczki występujące w omawianym przypadku, tj. debety na Rachunkach, zostają udzielane kredytobiorcom/pożyczkobiorcom przez Bank, a nie przez inne Spółki z Grupy. Kredytobiorcy/pożyczkobiorcy ci mogą potencjalnie zostać dłużnikami innych Spółek tylko poprzez zawarcie transakcji przeniesienia tych wierzytelności pomiędzy Bankiem a Spółkami. W konsekwencji, przepisy dotyczące niedostatecznej kapitalizacji nie znajdą tu zastosowania, ponieważ pożyczki nie zostały historycznie udzielone przez potencjalnych kwalifikowanych pożyczkodawców.

Jednostka wskazuje, że w przypadku Umowy CashSweep opisanej we wniosku, cel którym jest minimalizacja kosztów zewnętrznego finansowania działalności powiązanych spółek (poprzez wykorzystanie własnych środków grupy), realizowany jest poprzez odpowiednie przelewy, ale podmiotem dokonującym operacji przeksięgowań i odpowiedzialnym za cash pooling jest każdorazowo Bank. Oznacza to, że Spółki z Grupy G. faktycznie nie prowadzą pomiędzy sobą żadnych transakcji.

Jak wspomniano powyżej, przepisy o niedostatecznej kapitalizacji dotyczą spółek, u których wartość całkowitego zadłużenia, rozumianego jako zadłużenie wobec wymienionych powyżej pożyczkodawców oraz podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takich pożyczkodawców, przekracza łącznie trzykrotność odpowiednio określonego kapitału zakładowego. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, powyższy stosunek określa się na dzień zapłaty odsetek. W ramach przedmiotowej struktury cash poolingu, płatności odsetek dokonywane są po zakończeniu danego miesiąca. W konsekwencji, w dniu zapłaty odsetek nie istnieje już dług, którego odsetki dotyczą. Innymi słowy, codzienna likwidacja sald ujemnych powoduje wprawdzie powstanie czasowego zadłużenia spółki, u której wystąpiło saldo ujemne wobec spółki, której środkami dysponował Bank, dokonując odpowiednich przelewów, ale zadłużenie to trwa do początku dnia następnego, kiedy Bank dokonuje zwrotnego przeniesienia sald. Tak więc, na dzień zapłaty odsetek (który zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy jest momentem, w którym ustala się wysokość zadłużenia wewnętrznego), zobowiązania z tytułu przeniesionych wierzytelności faktycznie już nie istnieją.

Stanowiska tożsame z prezentowanymi przez Spółkę zajęły organy podatkowe w wydanych interpretacjach prawa podatkowego (w tym Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach i Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie).

W świetle powyższego, w przedstawionej sytuacji, odsetki wypłacane w ramach Umowy CashSweep, nie podlegają - zdaniem Spółki - ograniczeniom wynikającym z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, zwartym w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu jej datowania.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70 - 561 Szczecin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.