Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-427/13/SK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-06-26
Teza: skutków podatkowych nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa Wnioskodawcy na rzecz jego małżonki
Słowa kluczowe: korekta; koszt-koszty uzyskania przychodów; przedsiębiorstwa; przekazanie-przekazanie nieodpłatne; towar-towar handlowy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 25 kwietnia 2013 r. (data wpływu do tut. Biura 29 kwietnia 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie:

*   powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa prowadzonego przez Wnioskodawcę na rzecz jego małżonki – **jest prawidłowe,**
*   obowiązku korekty kosztów uzyskania przychodów o wartość przekazanych nieodpłatnie towarów handlowych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 kwietnia 2013 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa prowadzonego przez Wnioskodawcę na rzecz jego małżonki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W 2013 r. Wnioskodawca z uwagi na pogarszający się stan zdrowia, zamierza zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą. Przed dniem likwidacji działalności gospodarczej Wnioskodawca planuje dokonać nieodpłatnego przeniesienia wszystkich składników majątkowych wykorzystywanych w prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej do dalszego wykorzystywania i prowadzenia działalności przez firmę założoną przez żonę Wnioskodawcy. Przesunięcie przedmiotowych składników majątkowych z działalności gospodarczej Wnioskodawcy do działalności gospodarczej żony, udokumentowane zostanie stosownym protokołem przekazania zawierającym specyfikację poszczególnych składników majątku w ujęciu ilościowym i wartościowym, a w przypadku środków trwałych - zawierającym również ich wartość początkową, metodę amortyzacji i sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Żona Wnioskodawcy będzie czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Dodatkowo Wnioskodawca nadmienia, iż przedmiotowe składniki majątkowe stanowią ich wspólny majątek objęty wspólnością ustawową. Ww. czynność prawna w ocenie Wnioskodawcy stanowi zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

1.  Czy opisane wyżej przeniesienie przedmiotowych składników majątkowych z działalności gospodarczej Wnioskodawcy do działalności gospodarczej Jego małżonki, spowoduje powstanie przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy w sytuacji opisanej powyżej, w przypadku gdy przekazanie składników majątkowych nastąpi przed likwidacją prowadzonej działalności gospodarczej, Wnioskodawca powinien skorygować koszty podatkowe o wartość przekazanych towarów, które przy zakupie zaliczone zostały uprzednio do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej?

(pytania oznaczone we wniosku Nr 1 i 2)

Ad. 1.

Zdaniem Wnioskodawcy, ponieważ, jako małżonkowie pozostają w ustawowej wspólności majątkowej, to przekazanie składników majątkowych z działalności gospodarczej Wnioskodawcy do działalności gospodarczej żony, nie będzie stanowiło odpłatnego zbycia, a zatem nie spowoduje powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Składniki majątku nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej nie stanowią zatem odrębnego majątku danego małżonka, lecz dorobek obojga małżonków, bez względu na to, czy zostały zakupione na potrzeby działalności gospodarczej jednego z małżonków, czy też dla celów prywatnych. Jeżeli zatem składniki prowadzonej działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę zostały nabyte w trakcie trwania wspólności majątkowej i ze wspólnych środków finansowych, to przy ich przekazaniu na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę nie nastąpi zmiana właściciela, a jedynie zmiana osoby zarządzającej określonymi składnikami majątku w obrębie tej samej wspólności majątkowej.

Ad. 2.

Zdaniem Wnioskodawcy, nie wystąpi obowiązek korekty kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej o wartość przekazanych składników majątkowych do działalności gospodarczej żony, którego dokonano przed likwidacją prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Wydatki poniesione na zakup tych towarów, w momencie ich zakupu spełniały bowiem przesłanki określone w definicji kosztów uzyskania przychodów, zawartej w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Natomiast dyspozycje art. 23 ww. ustawy nie przewidują sytuacji obowiązku korekty kosztów w przypadku nieodpłatnego przeniesienia składników majątku związanych z prowadzoną dział. gosp. do firmy żony. Przekazanie towarów pomiędzy małżonkami pozostającymi we wspólnocie majątkowej nie stanowi bowiem darowizny, w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego.

Na tle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, iż przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej nie jest ocena sposobu oraz dopuszczalności nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa, prowadzonego przez Wnioskodawcę na rzecz Jego małżonki, w przypadku gdy pomiędzy małżonkami istnieje wspólność majątkowa (wspólność ustawowa). Są to bowiem kwestie regulowane przez odrębne przepisy (przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. oraz ustawy z dnia 15 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 788, niebędące przepisami prawa podatkowego, a tym samym nie mogące być przedmiotem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Jednocześnie wskazać należy, iż zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

Definicja przedsiębiorstwa zawarta została w art. 551 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,
5.  koncesje, licencje i zezwolenia,
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej,
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne,
8.  tajemnice przedsiębiorstwa,
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zauważyć przy tym należy, iż katalog składników (elementów) przedsiębiorstwa, o których mowa w ww. przepisie, nie ma charakteru zamkniętego, o czym świadczy użycie sformułowania „w szczególności”. W związku z powyższym w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu Kodeksu cywilnego mogą wchodzić także inne składniki majątkowe, niewymienione w cyt. wyżej przepisie, np. zobowiązania wynikające z prowadzonej w ramach tego przedsiębiorstwa pozarolniczej działalności gospodarczej.

W myśl natomiast art. 552 kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów. Może więc nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym na podstawie umowy sprzedaży, zamiany czy darowizny.

Z powyższego wynika, iż w przypadku przekazania przedsiębiorstwa innemu podmiotowi, przedmiotem tego przekazania są wszelkie składniki majątkowe funkcjonalnie związane z tym przedsiębiorstwem, o ile na podstawie czynności prawnej będącej podstawą przekazania, bądź przepisów szczególnych, nie zostały z niego wyłączone.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Na podstawie umowy nieodpłatnego przeniesienia, sporządzonej w formie pisemnej, zamierza przekazać całe przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego (w tym środki trwałe i towary handlowe) swojej małżonce, z którą pozostaje w ustawowej, małżeńskiej wspólności majątkowej. Po przekazaniu przedsiębiorstwa Wnioskodawca zamierza zakończyć prowadzoną działalność gospodarczą.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych, o czym stanowi art. 1 tejże ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W przypadku nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa przez Wnioskodawcę na rzecz Jego małżonki po stronie Wnioskodawcy nie powstaje przychód, bowiem w zamian za to przekazanie nie otrzymuje On żadnych wartości pieniężnych, ani przysporzenia majątkowego.

W szczególności zauważyć należy, iż po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, bowiem ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże co do zasady powstanie przychodu z tego źródła z odpłatnym zbyciem składników majątku wykorzystywanych w tej działalności. W myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Stosownie natomiast do treści art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących:

1.  środkami trwałymi,
2.  składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500zl,
3.  wartościami niematerialnymi i prawnymi

\-ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Biorąc pod uwagę powyższe w przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego, przeniesienie prowadzonego przez Wnioskodawcę przedsiębiorstwa na rzecz małżonki nie spowoduje powstania u Niego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, ponieważ nie będzie ono wiązało się z odpłatnym zbyciem składników majątku.

Odnosząc się natomiast do kwestii korygowania kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej o wartości nieodpłatnie przekazanych towarów handlowych, stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Aby zatem dany wydatek mógł zostać zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodu musi spełniać łącznie następujące przesłanki:

*   musi być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
*   nie może być wymieniony w art. 23 ww. ustawy, wśród wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów,
*   musi być należycie udokumentowany.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju (…).

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż wydatki poniesione z tytułu zakupu towarów handlowych, które uprzednio zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej (a które podlegają faktycznemu zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w momencie uzyskania przychodu z ich sprzedaży) w momencie ich nieodpłatnego przekazania na rzecz Jego małżonki, tracą u Wnioskodawcy cechę poniesienia ich w celu osiągnięcia, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, o której mowa w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. W związku z powyższym przekazanie towarów handlowych na rzecz żony Wnioskodawcy spowoduje, iż wydatki poniesione na ich zakup, należy wyksięgować z tych kosztów. Jednakże obowiązek powyższy nie wynika z cyt. art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak wynika z treści złożonego wniosku przekazanie towarów nastąpi między małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej, nie stanowi darowizny w rozumieniu art. 888 kodeksu cywilnego. Oznacza to tym samym, iż w przedmiotowej sprawie przepis ten nie będzie miał zastosowania.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie:

*   powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa prowadzonego przez Wnioskodawcę na rzecz jego małżonki – jest prawidłowe,
*   obowiązku korekty kosztów uzyskania przychodów o wartość przekazanych nieodpłatnie towarów handlowych – jest nieprawidłowe.

Nadmienić należy, iż w zakresie pytań oznaczonych we wniosku Nr 3-6 wydane (zostały) zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.