Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD9/033/155/BRT/2012/PK-569
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2013-04-22
Teza: Odsetki od wkładów zgromadzonych na rachunku bankowym, stanowiącym nowy produkt Banku nazwany „Książeczką Mieszkaniową”, nie korzystają ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy. W konsekwencji Bank, jako płatnik, obowiązany jest do poboru 19% zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy, od odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na powyższym rachunku.
Słowa kluczowe: cel-cele mieszkaniowe; książeczka mieszkaniowa; lokaty; odsetki; rachunki-rachunek bankowy; wkład
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 10-art. 52; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 10-art. 52a

Zmiana interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 30 sierpnia 2011 r. Nr IPPB2/415-496/11-2/MK wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 03 czerwca 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odsetek od wkładów zgromadzonych przez osoby fizyczne w ramach nowotworzonego rachunku o nazwie „Oszczędnościowa Książeczka Mieszkaniowa”- **jest nieprawidłowe.**

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działając na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), wydał w dniu 30 sierpnia 2011 r., w imieniu Ministra Finansów, interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odsetek od wkładów zgromadzonych w ramach nowotworzonego rachunku o nazwie „Oszczędnościowa Książeczka Mieszkaniowa”. Interpretacja wydana została na wniosek Banku Polska Kasa Opieki SA reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego Pana Marcina P. z dnia 03 czerwca 2011 r.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że

Wnioskodawca jest bankiem, którego zakres usług obejmuje m.in. prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie lokat terminowych, udzielanie kredytów gotówkowych i hipotecznych. Bank rozważa możliwość poszerzenia tych usług o prowadzenie rachunku wkładów oszczędnościowych z przeznaczeniem środków na cele mieszkaniowe, w ramach nowotworzonego rachunku o nazwie „Oszczędnościowa Książeczka Mieszkaniowa”, który będzie otwarty na określony czas, np.; 6, 12, 24 m-ce.

Rachunek byłby oferowany Klientom w dwóch wariantach:

1.  z możliwością wpłaty jednorazowej z określonym minimum kwotowym i możliwych, ale nie wymaganych, kolejnych wpłat w dowolnych nieregularnych odstępach czasu bez określenia minimum kwotowego.
2.  z możliwością wpłaty jednorazowej z określonym minimum kwotowym i wymaganych systematycznych wpłat w określonych odstępach czasu z określeniem minimum kwotowego.

Warunki, na których byłby oferowany rachunek będą określone w umowie i / lub regulaminie świadczenia usługi i będą precyzować m.in. okres oszczędzania, możliwość prolongaty na dalsze okresy oszczędzania, wysokość pierwszej wpłaty, wysokość i częstotliwość kolejnych wpłat, oprocentowanie wkładów. Oferowany przez Bank produkt będzie miał postać zdematerializowaną. Podobnie jak w przypadku innych depozytów terminowych oferowanych przez Bank, Klient otrzymywałby wyciąg z rachunku lokaty z jego unikalnym numerem zawierający nazwę rachunku, wskazującą iż jest to Oszczędnościowa Książeczka Mieszkaniowa, bez wydawania innych potwierdzeń w postaci na przykład książeczki.

Własność środków zgromadzonych na rachunku będzie mogła być przenoszona na inne osoby na takich samych zasadach, jak w przypadku standardowych depozytów terminowych np. w drodze darowizny.

W związku z powyższym zadano pytanie:

Czy w przypadku prowadzenia dla osób fizycznych, będących klientami Banku, obsługi rachunków wkładów oszczędnościowych pod nazwą Oszczędnościowa Książeczka Mieszkaniowa, na zasadach opisanych w stanie faktycznym, odsetki od takich wkładów będą podlegały zwolnieniu od podatku na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, odsetki od wkładów zgromadzonych na rachunkach „Oszczędnościowej Książeczki Mieszkaniowej” prowadzonych przez Bank dla klientów będących osobami fizycznymi będą podlegały zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ustawa nie zawiera definicji pojęcia książeczka mieszkaniowa, nie wskazuje również kręgu podmiotów, które są uprawnione do wydawania książeczek mieszkaniowych. Bank może oferować tego typu usługi, regulując warunki ich świadczenia w regulaminach wydawanych przez Bank na podstawie art. 109 Prawa bankowego. Podobne rachunki są oferowane na rynku usług bankowych - przykładem może być rachunek Książeczki Mieszkaniowej Banku.

Wg oceny Wnioskodawcy dla korzystania ze zwolnienia wystarczające jest stwierdzenie w umowie i regulaminie, iż środki są gromadzone na rachunku Oszczędnościowej Książeczki Mieszkaniowej z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe. W konsekwencji Bank stoi na stanowisku, iż odsetki od wkładów zgromadzonych przez klientów będących osobami fizycznymi na Oszczędnościowych Książeczkach Mieszkaniowych prowadzonych przez Bank będą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 52a ust. 1 pkt 5 Ustawy.

Opinię Banku potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej (Nr IBPBII/2/415-6/09/MM) z dnia 20 marca 2009 r. stwierdzając, iż (\`(...)\`)odsetki od wkładów zgromadzonych przez klientów będących osobami fizycznymi na książeczkach mieszkaniowych prowadzonych przez Bank zgodnie z Prawem bankowym będą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

Wydając w imieniu Ministra Finansów, interpretację indywidualną z dnia 30 sierpnia 2011 r. Nr IPPB2/415-496/11-2/MK, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe stwierdzając m.in., że (…)odsetki od zgromadzonych wkładów (depozytów) przez klientów Banku będących osobami fizycznymi na książeczkach mieszkaniowych prowadzonych przez Bank zgodnie z Prawem bankowym będą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ww. ustawy (…).

Po zapoznaniu się z aktami sprawy Minister Finansów zważył, co następuje.

Podstawową zasadą podatku dochodowego od osób fizycznych jest powszechność opodatkowania. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W konsekwencji, jeżeli dany dochód nie mieści się w zakresie żadnego ze zwolnień przedmiotowych wymienionych w powołanej ustawie, to na osobie, która go uzyskała ciąży powinność zapłacenia podatku na zasadach i w terminie określonych przez ustawodawcę.

Formułując zasadę powszechności opodatkowania, ustawa rozróżnia w art. 10 ust. 1 źródła przychodów, a także określa zasady opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne, w tym odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. Wynika to z art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, iż zwalnia się od podatku dochodowego odsetki i premie gwarancyjne od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia książeczka mieszkaniowa, jak i listy podmiotów uprawnionych do wydawania książeczek mieszkaniowych. Nie można jednakże z powyższego wywodzić, iż wobec braku definicji dotyczących książeczki mieszkaniowej, a w szczególności braku jakichkolwiek wymogów co do formy, w jakiej będzie świadczona taka usługa, dla zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych wystarczającym będzie określenie w regulaminie/umowie Książeczki Mieszkaniowej, że wkłady są zgromadzone przez klienta (osobę fizyczną) z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe.

Przede wszystkim zauważyć należy, że z przepisu art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy wynika, iż zwolnieniem objęte są odsetki i premie gwarancyjne od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych. Analizując treść przepisu odnieść się należy do jego treści jako całości, a nie tylko do jego części, ograniczając się do pojęcia „książeczka mieszkaniowa.” Pojęcie premii gwarancyjnej od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych, zdefiniowane jest - poprzez zasady jej udzielania - w ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1115, z późn. zm.), dalej zwanej: ustawą o udzielaniu premii gwarancyjnych. Stosownie do art. 3 ust. 1 powyższej ustawy właścicielom książeczek mieszkaniowych - oprócz odsetek naliczanych od wkładów - przysługuje premia w związku z dokonaniem jednej z czynności wymienionych w powyższym przepisie, np. z uzyskaniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego czy nabyciem (…) własności lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Premię gwarancyjną oblicza i wypłaca bank prowadzący obsługę rachunków wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych wystawionych do dnia 23 października 1990 r. (art. 3 ust. 3 ustawy o udzielaniu premii gwarancyjnych). Podkreślić należy, iż ustawa definiuje również pojęcie „właściciela książeczki mieszkaniowej”, jako osobę fizyczną, która jest posiadaczem wkładu oszczędnościowego gromadzonego na rachunku bankowym na cele mieszkaniowe, którego imienny dowód stanowi książeczka mieszkaniowa wystawiona do dnia 23 października 1990 r. (art. 2 pkt 5 ustawy o udzielaniu premii gwarancyjnych).

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż zwolnienie w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy dotyczy odsetek i premii gwarancyjnych zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych, o których mowa w ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych.

Za taką interpretacją przedmiotowego przepisu przemawiają również okoliczności jego wprowadzenia. Przepis ten został dodany z dniem 1 stycznia 2002 r. przez art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 134, poz. 1509, z późn. zm.). Ustawą tą ustawodawca usunął szereg zwolnień przedmiotowych dotyczących dochodów z kapitałów pieniężnych. Jednocześnie do ustawy wprowadzono przepisy, na mocy których powyższe dochody zostały opodatkowane w sposób zryczałtowany, odrębny od dochodów z innych źródeł. Jednakże, jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (druk sejmowy nr 28, dostępny na stronie internetowej Sejmu http://www.sejm.gov.pl), „w celu zachowania praw nabytych w zakresie przychodów z kapitałów pieniężnych” wprowadzono zwolnienie od opodatkowania m.in. odsetek i premii gwarancyjnych od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych. O intencji ustawodawcy świadczy dodatkowo umiejscowienie powyższego zwolnienia w rozdziale 10 ustawy zawierającym przepisy przejściowe i końcowe, a nie - w rozdziale 3 (w art. 21), stanowiącym katalog zwolnień przedmiotowych.

Jak już wyżej wskazano, zasadą w podatku dochodowym od osób fizycznych jest powszechność opodatkowania, a wszelkie zwolnienia i preferencje stanowią odstępstwo od tej zasady. Niedopuszczalne jest zatem, wobec niezdefiniowania pojęcia książeczka mieszkaniowa, stosowanie wykładni rozszerzającej zwolnienia podatkowego.

Odsetki od wkładów zgromadzonych na rachunku bankowym, stanowiącym nowy produkt Banku nazwany „Książeczką Mieszkaniową”, nie korzystają ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy. W konsekwencji Bank, jako płatnik, obowiązany jest do poboru 19% zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy, od odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na powyższym rachunku.

W świetle powyższego stwierdza się, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych, co oznacza, że jeśli stwierdzona zostanie nieprawidłowość wydanej interpretacji indywidualnej, Minister Finansów może, z urzędu zmienić ją w dowolnym czasie.

W konsekwencji należało, z urzędu, dokonać zmiany pisemnej interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, działającego w imieniu Ministra Finansów, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmieniona interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zmienianej interpretacji.

Natomiast interpretacja indywidualna z dnia 20 marca 2009 r. Nr IBPBII/2/415-6/09/MM, wskazana we wniosku, jest przedmiotem analizy, w celu ewentualnej jej weryfikacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu zmienionej interpretacji – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012r., poz. 270, z późn. zm.).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), na adres: ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.