Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-38/11-5/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-04-07
Teza: W sytuacji Wnioskodawczyni zachodzi uzasadniona konieczność zmiany warunków mieszkaniowych, wymagana przepisem art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn dla zachowania ulgi mieszkaniowej, pomimo zbycia nabytego w drodze darowizny mieszkania przed upływem 5 lat od dnia jego nabycia.
Słowa kluczowe: mieszkanie-sprzedaż mieszkania; podatek-podatek od spadków i darowizn; prawo; ulga
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 29.01.2011 r. (data wpływu 01.02.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi wynikającej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 01.02.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zachowania prawa do ulgi wynikającej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni będąc panną w dniu 25.08.2006 r. na mocy aktu notarialnego nabyła w drodze darowizny od rodziców 3-pokojowe mieszkanie o pow. 73,4 m2. Wnioskodawczyni zadeklarowała chęć mieszkania w nim przez okres co najmniej 5-ciu lat. Zgodnie z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pobrano podatku od darowizny. W dniu 12.05.2007 r. Wnioskodawczyni wstąpiła w związek małżeński. W dniu 06.06.2008 r. Wnioskodawczyni urodziła syna. Dnia 29.04.2009 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem uzyskała pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego. W dniu 02.12.2010 r. przed upływem 5-letniego okresu zamieszkania Wnioskodawczyni sprzedała ww. mieszkanie na mocy aktu notarialnego. Pieniądze ze sprzedaży mieszkania zostaną przeznaczone na budowę i wykończenie domu jednorodzinnego.

Wnioskodawczyni wskazała, iż o fakcie sprzedaży mieszkania poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 16.12.2010 r. krótko uzasadniając motywy sprzedaży. Zostało wszczęte postępowanie mające na celu naliczenie podatku od darowizny. Wnioskodawczyni złożyła pisemny wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o wstrzymanie postępowania podatkowego do czasu uzyskania indywidualnej interpretacji podatkowej.

Sprzedaż mieszkania została podyktowana koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. Wnioskodawczyni sprzedane mieszkanie nabyła przed zmianą stanu cywilnego, przed powiększeniem rodziny, przed rozpoczęciem prowadzenia przez Wnioskodawczynię działalności gospodarczej. 3-pokojowe mieszkanie położone było na 4-tym piętrze w bloku bez windy, przy ulicy o dużym natężeniu ruchu i spalin, zalane było przez sąsiadów z piętra wyżej. Nowy dom ma metraż zapewniający wszystkim członkom rodziny odpowiednią przestrzeń mieszkalną, jest domem parterowym z poddaszem użytkowym, oddalony jest od ruchliwej ulicy, w celu lepszej wentylacji i oczyszczania powietrza będzie w nim zainstalowana wentylacja mechaniczna (rekuperator) oraz odkurzacz centralny.

Wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzą działalności gospodarcze co wymaga przeznaczenia pomieszczeń na potrzeby biura. Wnioskodawczyni wraz z mężem chcą nadal powiększać rodzinę (planują 4 dzieci). Wnioskodawczyni wraz z mężem chcą zapewnić wszystkim domownikom odpowiednią przestrzeń mieszkalną, dzieciom pokoje do spokojnej nauki. Wobec powyższych metraż sprzedanego mieszkania przestał być dla Wnioskodawczyni wystarczający.

Podczas remontu mieszkania i wnoszenia glazury i terakoty na 4-te piętro w bloku bez windy mąż przeciążył lewy staw kolanowy co stało się przyczyną nawracających dolegliwości bólowych. Bóle nasilają się podczas wnoszenia cięższych pakunków na 4-te piętro.

Położenie mieszkania na 4-tym piętrze w bloku bez windy znacznie utrudniało codzienne funkcjonowanie Wnioskodawczyni w czasie opieki nad małym dzieckiem (konieczność jednoczesnego wnoszenia dziecka, zakupów, wózka). Planowane dalsze powiększenie rodziny spotęgowałoby trudności Wnioskodawczyni.

W czasie ciąży Wnioskodawczyni miała podwyższone ciśnienie krwi (co niekorzystnie wpływa na przebieg ciąży i rozwój płodu). Wysiłek fizyczny jakim jest wejście na 4-te piętro powodował większe zwyżki ciśnienia tętniczego (będące czynnikiem ryzyka odklejenia łożyska). W celu zapobiegania zwyżkom ciśnienia tętniczego Wnioskodawczyni w czasie ciąży przebywała na zwolnieniu lekarskim z zaleceniem leżenia. Istnieje ryzyko wystąpienia ciążowego nadciśnienia tętniczego w kolejnych ciążach.

Syn Wnioskodawczyni jest dzieckiem często chorującym na infekcje dróg oddechowych z podejrzeniem astmy oskrzelowej. Położenie mieszkania przy ulicy o dużym natężeniu ruchu i spalin wpływa niekorzystnie na jego stan. Zainstalowanie w nowym domu oddalonym od ulicy mechanicznej wentylacji orze odkurzacza centralnego doprowadzi do lepszej wentylacji i oczyszczania powietrza co ma poprawić lepszą kondycję dziecka Wnioskodawczyni.

Pismem z dnia 01.03.2011 r. Nr IPPB2/436-38/11-2/AF Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przesłanie informacji, czy w niniejszej sprawie toczyło się/toczy się postępowanie podatkowe oraz czy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji. Jeżeli postępowanie zostało wszczęte, to organ prosi o wskazanie daty wszczęcia postępowania.

Pismem z dnia 07.03.2011 r. Nr 1415/PPI1/4320-28/11/WD Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że w stosunku do Wnioskodawczyni nie toczyło się i nie toczy postępowanie podatkowe w sprawie podatku od spadków i darowizn. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadmienił, że podatniczka pismem z dnia 16.12.2010 r. poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego, że mieszkanie nabyte w drodze darowizny od rodziców na mocy aktu notarialnego sprzedała w dniu 02.12.2010 r., a uzyskane pieniądze ze sprzedaży przeznaczy na budowę i wykończenie domu jednorodzinnego. Następnie w dniu 25.01.2011 r. Wnioskodawczyni złożyła oświadczenie, że wystąpi do Biura Krajowej Informacji Podatkowej o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skorzystania z ulgi mieszkaniowej wynikającej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn i jednocześnie poprosiła o niepodejmowanie działań zmierzających do ustalenia ewentualnego podatku od darowizny do czasu otrzymania tej interpretacji.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawczyni spełnia warunki konieczne do zachowania ulgi w podatku od darowizny pomimo sprzedaży mieszkania darowanego przez rodziców przed upływem pięcioletniego okresu zamieszkania?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wnioskodawczyni uważa, że spełnia warunki konieczne do zachowania ulgi w podatku od darowizny pomimo sprzedaży mieszkania darowanego przez rodziców przed upływem pięcioletniego okresu zamieszkania. Pieniądze ze sprzedaży mieszkania zostaną przeznaczone na budowę i wykończenie domu jednorodzinnego. Pozwolenie na budowę domu zostało uzyskane 29 kwietnia 2009 r. (czyli nie później niż 6 miesięcy od daty zbycia mieszkania).

Sprzedaż mieszkania została podyktowana koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych:

*   zwiększenia powierzchni mieszkalnej po zmianie stanu cywilnego, przy chęci powiększenia rodziny, przy prowadzeniu przez Wnioskodawczynię i jej męża działalności gospodarczych,
*   zamieszkania w domu o maksymalnie dwóch kondygnacjach, bez potrzeby wchodzenia po schodach na duże wysokości ze względu na bóle stawu kolanowego męża, ze względu na chęć powiększania rodziny i ułatwienia sobie codziennego funkcjonowania w okresie opieki nad małymi dziećmi,
*   zamieszkania w warunkach z dobrą wentylacja i oczyszczaniem powietrza co poprawi kondycję syna Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni uważa, że jej stanowisko potwierdzają wyroki sądów administracyjnych:

*   wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 09.02.2005 r., sygn. akt III SA/Wa 932/04, z treści którego wynika, że „z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych mamy do czynienia przykładowo, jeśli wymagają one poprawy uzasadnieniem zbycia lokalu będzie więc konieczność ulokowania uzyskanych w ten sposób środków w inwestycję mającą na celu poprawę warunków mieszkaniowych, a dochowanie tego przeznaczenia należy rozumieć jako warunek zachowania ulgi”.
*   wyrok WSA we Wrocławiu z 30 czerwca 2010 r. – sygn. III SA/Wr 86/10, z którego treści wynika, że w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn „ustawodawca nie określił, jakie przyczyny uzasadniają konieczność zmiany warunków mieszkaniowych spadkobiercy lub obdarowanego”,

„ art. 16 ust. 7 u.s.d. nie zawiera żadnych dodatkowych wymagań co do zaistnienia okoliczności uzasadniających konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. W szczególności pozaustawowym jest przywołany przez organ (podatkowy) warunek, aby konieczność ta była spowodowana nagłą, nieoczekiwaną sytuacją życiową”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Ponieważ nabycie lokalu mieszkalnego w drodze darowizny nastąpiło w dniu 25.08.2006 r. tj., przed 01 stycznia 2007 r. w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629) do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01 stycznia 2007 r., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, który w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie ma zastosowania.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem darowizny.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej, nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Ulga, o której mowa w ust. 1 art. 16 ww. ustawy przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki (art. 16 ust. 2 ww. ustawy):

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy;
3.  nie dysponują spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu lub nie są właścicielami spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu;
5.  będą zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego - jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego.

Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą zamieszkiwać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat.

Zgodnie z art. 16 ust. 7 powołanej powyżej ustawy, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji zbycie udziału w budynku lub lokalu na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.

Celem norm zawartych w treści ww. art. 16 jest nieobciążanie osób najbliższych spadkodawcy lub darczyńcy (w przypadku darowizny ulga ta przysługuje wyłącznie osobom należącym do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn) oraz bliskich i najbliższych spadkodawcy znacznymi, pod względem finansowym, skutkami podatkowymi z tytułu przyrostu majątkowego w postaci nieruchomości bądź lokalu, gdy nie dysponują budynkiem lub lokalem mieszkalnym i zamierzają zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat. Prawo do tej ulgi przysługuje również w przypadkach, gdy wymienione osoby - po zamieszkaniu w nabytym w ten sposób budynku lub lokalu - znajdują się w sytuacji życiowej powodującej konieczność zmiany warunków mieszkaniowych, skutkującą zbyciem przedmiotu tej darowizny czy masy spadkowej, przed upływem okresu określonego w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy. Podkreślić jednak należy, że wyłącznie „uzasadniona konieczność” zmiany warunków mieszkaniowych pozwala na zachowanie prawa do przewidzianej w art. 16 ust. 1 ulgi. Nie wystarcza zatem dla spełnienia tej przesłanki zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych. Zgodnie z wykładnią językową, pojęcie "konieczność" oznacza bowiem: nieodzowność, przymus lub, że coś jest nieuchronne, nie dające się uniknąć (Słownik języka polskiego PWN I tom 1978 r.).

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawczyni będąc panną w dniu 25.08.2006 r. nabyła w drodze darowizny od rodziców 3-pokojowe mieszkanie o pow. 73,4 m2. Wnioskodawczyni zadeklarowała chęć mieszkania w nim przez okres co najmniej 5-ciu lat. Zgodnie z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pobrano podatku od darowizny. W dniu 12.05.2007 r. Wnioskodawczyni wstąpiła w związek małżeński. W dniu 06.06.2008 r. Wnioskodawczyni urodziła syna. Dnia 29.04.2009 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem uzyskała pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego. W dniu 02.12.2010 r. przed upływem 5-letniego okresu zamieszkania Wnioskodawczyni sprzedała ww. mieszkanie. Pieniądze ze sprzedaży mieszkania zostaną przeznaczone na budowę i wykończenie domu jednorodzinnego. Sprzedaż mieszkania została podyktowana koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. Wnioskodawczyni sprzedane mieszkanie nabyła przed zmianą stanu cywilnego, przed powiększeniem rodziny, przed rozpoczęciem prowadzenie przez Wnioskodawczynię działalności gospodarczej. 3-pokojowe mieszkanie położone było na 4-tym piętrze w bloku bez windy, przy ulicy o dużym natężeniu ruchu i spalin, zalane było przez sąsiadów z piętra wyżej. Nowy dom ma metraż zapewniający wszystkim członkom rodziny odpowiednią przestrzeń mieszkalną, jest domem parterowym z poddaszem użytkowym, oddalony jest od ruchliwej ulicy, w celu lepszej wentylacji i oczyszczania powietrza będzie w nim zainstalowana wentylacja mechaniczna (rekuperator) oraz odkurzacz centralny. Wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzą działalności gospodarcze co wymaga przeznaczenia pomieszczeń na potrzeby biura. Wnioskodawczyni wraz z mężem chcą nadal powiększać rodzinę (planują 4 dzieci). Wnioskodawczyni wraz z mężem chcą zapewnić wszystkim domownikom odpowiednią przestrzeń mieszkalną, dzieciom pokoje do spokojnej nauki. Wobec powyższych metraż sprzedanego mieszkania przestał być dla Wnioskodawczyni wystarczający. Podczas remontu mieszkania i wnoszenia glazury i terakoty na 4-te piętro w bloku bez windy mąż przeciążył lewy staw kolanowy co stało się przyczyną nawracających dolegliwości bólowych. Bóle nasilają się podczas wnoszenia cięższych pakunków na 4-te piętro. Położenie mieszkania na 4-tym piętrze w bloku bez windy znacznie utrudniało codzienne funkcjonowanie Wnioskodawczyni w czasie opieki nad małym dzieckiem (konieczność jednoczesnego wnoszenia dziecka, zakupów, wózka). Planowane dalsze powiększenie rodziny spotęgowałoby trudności Wnioskodawczyni. W czasie ciąży Wnioskodawczyni miała podwyższone ciśnienie krwi (co niekorzystnie wpływa na przebieg ciąży i rozwój płodu). Wysiłek fizyczny jakim jest wejście na 4-te piętro powodował większe zwyżki ciśnienia tętniczego (będące czynnikiem ryzyka odklejenia łożyska). W celu zapobiegania zwyżkom ciśnienia tętniczego Wnioskodawczyni w czasie ciąży przebywała na zwolnieniu lekarskim z zaleceniem leżenia. Istnieje ryzyko wystąpienia ciążowego nadciśnienia tętniczego w kolejnych ciążach. Syn Wnioskodawczyni jest dzieckiem często chorującym na infekcje dróg oddechowych z podejrzeniem astmy oskrzelowej. Położenie mieszkania przy ulicy o dużym natężeniu ruchu i spalin wpływa niekorzystnie na jego stan. Zainstalowanie w nowym domu oddalonym od ulicy mechanicznej wentylacji orze odkurzacza centralnego doprowadzi do lepszej wentylacji i oczyszczania powietrza co ma poprawić lepszą kondycję dziecka Wnioskodawczyni.

Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną we wniosku można zatem przyjąć, iż w sytuacji Wnioskodawczyni zachodzi uzasadniona konieczność zmiany warunków mieszkaniowych, wymagana przepisem art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn dla zachowania ulgi mieszkaniowej, pomimo zbycia nabytego w drodze darowizny mieszkania przed upływem 5 lat od dnia jego nabycia.

Dodatkowo należy podkreślić, iż dokumenty dołączone do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji. Tym samym jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu występującego w rzeczywistości wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.