Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.642.2025.3.AA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-11-18
Teza: Usługi w zakresie diagnozy, konsultacji, terapii oraz
interwencji kryzysowej świadczone przez psychotraumatologa
korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust.
1 pkt 19 lit. c ustawy. Konsultacja przypadków i superwizja
oraz opiniowanie nie jest objęte zwolnieniem.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z
podatku od towarów i usług
usługi-usługi medyczne
zawody-zawód medyczny
zwolnienie-zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi w zakresie opieki
medycznej świadczone w ramach zawodu psychologa
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi w zakresie opieki
medycznej świadczone w ramach zawodów medycznych
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 19-lit. c
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 19-lit. d

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 sierpnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy zwolnienia od podatku VAT usług świadczonych przez psychotraumatologa.
    Uzupełnił go Pan pismem z 22 września 2025 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść
    wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Od 11 sierpnia 2023 r. prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą dotyczącą
    terapii psychotraumatologicznej i interwencji kryzysowej oraz usług pedagogicznych:
    86.99.D - Działalność w zakresie pozostałej opieki zdrowotnej. Dodatkowe kody (PKD2025)
    85.59.D - Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane 86.93.Z -
    Działalność psychologiczna i psychoterapeutyczna, z wyłączeniem lekarskiej.
    Nie jest Pan czynnym podatnikiem VAT, korzysta Pan ze zwolnienia podmiotowego art.
    113 ust. 1 ustawy o VAT na usługi pedagogiczne oraz ze zwolnienia przedmiotowego VAT
    art. 43 ust. 1 na usługi psychotraumatologiczne, interwencja kryzysowa.
    Posiadane przez Pana wykształcenie:
        Studia licencjackie, Praca Socjalna - Uniwersytet (...),
        Studia magisterskie, Pedagogika Społeczna - Uniwersytet (...),
        Studia podyplomowe, Resocjalizacja i socjoterapia - Wyższa Szkoła (...),
        Studia podyplomowe, Terapia rodzin i par - Wyższa Szkoła (...),
        Studia podyplomowe, Psychotraumatologia - Wyższa Szkoła (...).
    Ukończone kursy uzupełniające: Pierwsza pomoc psychologiczna dla dzieci, Interwencja
    kryzysowa, Terapia Przetwarzania Poznawczego w PTSD, Trauma relacyjna, Trauma
    ukryta, Kurs podstawowy i zaawansowany terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach.
    Realizuje Pan ścieżkę edukacyjną do uzyskania certyfikatu terapeuty TSR oraz jest
    członkiem Polskiego Stowarzyszenia (...). Doświadczenie zawodowe zdobywał Pan m.in w
    Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w (...) oraz wieloletniej pracy w placówce
    opiekuńczo-wychowawczej w (...).
    Jako psychotraumatolog zajmuje się Pan diagnozą i leczeniem zaburzeń związanych z
    doświadczeniem traumy. Pomaga Pan osobom, które przeżyły traumatyczne wydarzenia
    takie jak wypadki, przemoc, utrata bliskiej osoby, poważna choroba, gwałt. Terapia
    psychotraumatologiczna ma na celu zapobieganie chorobom bądź innemu
    niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne
    wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już
    istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań
    społecznych, które przyczyniająsię do podwyższania ryzyka choroby.
    Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu stanu faktycznego
    1. Czy jest Pan podmiotem leczniczym, o którym mowa w ustawie z 15 kwietnia 2011 r. o
      działalności leczniczej (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.)? Czy usługi terapii traumy
      /psychotraumatologicznej są świadczone w ramach wykonywania przez Pana
      działalności leczniczej objętej wpisem do rejestru podmiotów leczniczych?

    Nie jest Pan podmiotem leczniczym objętym wpisem do rejestru podmiotów leczniczych.
    Swoją działalność leczniczą wykonuje Pan na podstawie uzyskanych kwalifikacji
    psychotraumatologa - (kod zawodu: 229910 - zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i
    Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r.) W Polskiej Klasyfikacji Zawodów i Specjalności,
    zawód psychotraumatologa należy do grupy 22 - Specjaliści do spraw zdrowia.
    2. Czy usługi terapii traumy/psychotraumatologicznej świadczy Pan w ramach
      wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o
      działalności leczniczej?
    Zawód psychotraumatologa jest zawodem medycznym nieuregulowanym, nie można
    zatem podać odrębnych przepisów.
    3. Jeżeli usługi terapii traumy/psychotraumatologicznej świadczy Pan w ramach
      wykonywania zawodów medycznych, to proszę wskazać odrębne przepisy, na
      podstawie których jest Pan uprawniony do udzielania świadczeń zdrowotnych.
    Jak wyżej. Zawód psychotraumatologa jest zawodem medycznym nieuregulowanym, nie
    można zatem podać odrębnych przepisów. Według Polskiej Klasyfikacji Zawodów i
    Specjalności, zawód psychotraumatologa ma kod 229910 i należy do grupy 22 - Specjaliści
    do spraw zdrowia.
    4. Czy spełnia Pan warunki wynikające z § 2 pkt 5 i 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z
      19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
      psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. z 2019 r. poz. 1285 ze zm.)?
    W oparciu o powyższe rozporządzenie, które mówi o tym, że ambulatoryjne leczenie
    psychiatryczne i leczenie uzależnień dla dzieci i młodzieży obejmuje porady lekarskie,
    psychologiczne i psychoterapeutyczne oraz sesje psychoterapii indywidualnej i grupowej
    w poradniach zdrowia psychicznego, poradniach dla dzieci i młodzieży oraz w ramach
    poradnictwa psychologicznego i psychoterapii, z uwzględnieniem leczenia
    ambulatoryjnego, § 2 ust. 8 tego rozporządzenia określa natomiast, że świadczenia
    psychiatryczne dla dzieci i młodzieży obejmują terapię środowiskową, w tym wsparcie
    psychiatryczne i psychologiczne oraz pomoc w rozwiązywaniu trudności w środowisku
    rodzinnym i szkolnym - spełnia Pan wymagane warunki.
    Psychotraumatologia stanowi specjalistyczną pomoc psychologiczną skupiającą się na
    diagnozowaniu, leczeniu i wspieraniu osób po doświadczeniu traumatycznych wydarzeń.
    Rozumiejąc istotę opieki ambulatoryjnej, Pana pacjenci korzystają z terapii
    psychotraumatologicznej, nie wymagającej stałego pobytu w szpitalu czy ośrodku
    leczenia. Pacjent przychodzi na umówione wizyty i po zakończeniu terapii lub konsultacji
    wraca do domu.
    5. Czy spełnia Pan warunki wynikające z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o
      ochronie zdrowia psychicznego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 917) [3]?
    Uzyskując tytuł zawodowy psychotraumatologa spełnia Pan warunki wynikające z art. 5
    ust. 3, która mówi o tym, ze specjalistą zdrowia psychicznego jest osoba, która uzyskała
    tytuł specjalisty w dziedzinie psychoterapii lub osoba posiadająca decyzję ministra
    właściwego do spraw zdrowia o uznaniu dorobku naukowego lub zawodowego za
    równoważny ze zrealizowaniem programu szkolenia specjalizacyjnego w tej dziedzinie,
    zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w
    dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia.
    6. Proszę opisać na czym polegają wymienione we wniosku usługi, tj. diagnoza,
      konsultacja, terapia, interwencja kryzysowa, konsultacja przypadków, opiniowanie i
      superwizja. Proszę, aby odpowiedział Pan odrębnie dla każdego świadczenia.
    Diagnoza.
    Jako psychotraumatolog diagnozuje Pan jednostki chorobowe wynikające z
    traumatycznych doświadczeń, zawarte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD 10,

    takie jak: F43.1 Zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD), F43.2 Zaburzenia adaptacyjne,
    F44 Zaburzenia dysocjacyjne, w tym: F44.0 Amnezja dysocjacyjna, F44.1 Fuga dysocjacyjna,
    F44.3 Trans i opętanie, F44.6 Dysocjacyjne znieczulenia i utrata czucia zmysłowego.
    Diagnoza obejmuje także, szersze skutki traumy takie jak: zaburzenia lękowe, depresję,
    problemy z regulacją emocji, zaburzenia snu czy zaburzenia psychosomatyczne.
    Konsultacja.
    Podczas konsultacji przeprowadzany jest wywiad na temat przeżytej traumy i jej
    następstw. Prowadzona jest psychoedukacja i określenie planu terapii. Metody
    terapeutyczne są dostosowane do objawów pacjenta.
    Terapia.
    Metody terapii psychotrauamtologicznej dobierane są na podstawie szczegółowego
    wywiadu z pacjentem. Terapia ma na celu odblokowanie i przetworzenie traumatycznych
    wspomnień, emocji i przekonań, aby odzyskać równowagę psychiczną i fizyczną, a także
    nauczyć się zdrowych mechanizmów radzenia sobie. Pacjent po przeżytej traumie stosuje
    bardzo często niezdrowe mechanizmy obronne: uzależnienia, zachowania autoagresywne
    (samooakaleczanie), przejawia myśli samobójcze bądź próbuje popełnić samobójstwo, ma
    miejsce fobia społeczna, lęk uogólniony i dolegliwości psychosomatyczne utrudniające
    codzienne funkcjonowanie.
    W swojej pracy stosuje Pan metody terapeutyczne takie jak:
        zorientowana na traumę terapia poznawczo-behawioralna PTSD,
        terapia ekspozycyjna,
        terapia przetwarzania poznawczego,
        ekspozycyjna terapia narracyjna,
        krótkoterminowa terapia eklektyczna PTS.
    Interwencja kryzysowa.
    Natychmiastowa pomoc psychologiczna w warunkach gabinetów. Interwencyjnie pracuje
    Pan z osobami, których życie jest zagrożone, są to osoby z zamiarem popełnienia
    samobójstwa lub po próbie samobójczej. Interwencja bardzo często kończy się
    powiadomieniem odpowiednich instytucji i przetransportowaniem pacjenta do szpitala
    psychiatrycznego. Interwencja kryzysowa ma na celu zapobiec eskalacji kryzysu,
    załamania psychicznego czy zagrożenia życia i jest pierwszym podstawowym
    oddziaływaniem terapeutycznym poprzedzającym kolejne działania i postępowanie wobec
    pacjenta.
    Konsultacje przypadków i superwizja.
    Są to działania dotyczące Pana rozwoju zawodowego w zawodach związanych ze
    zdrowiem psychicznym. Działania te są w formie spotkań z innymi specjalistami, bardziej
    doświadczonymi specjalistami, w celu omówienia poszczególnych przypadków i
    napotkanych trudności podczas pracy terapeutycznej w celu wdrożenia najskuteczniejszej
    terapii dla Pana pacjenta.
    Opiniowanie.
    Jako psychotraumatolog wystawia Pan opinie, jeżeli wymaga od Pana tego sąd np. w toku
    postepowania sądowego wobec Pana pacjenta.
    7. Czy każde z ww. świadczeń ma charakter terapeutyczny?

    Nie wszystkie świadczenia wspomniane powyżej mają charakter terapeutyczny.
    Konsultacja jest wstępnym wywiadem oraz poinformowaniem pacjenta jak będzie
    przebiegała terapia. Superwizja czy konsultacje przypadków to działania dotyczące Pana
    rozwoju zawodowego, a wydawane opinie to składowa całego procesu terapeutycznego.
    8. Czy usługi terapii traumy/psychotraumatologicznej, tj. diagnoza, konsultacja, terapia,
      interwencja kryzysowa, konsultacja przypadków, opiniowanie i superwizja, służą
      profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia? Jeśli tak, to
      proszę wyjaśnić - odrębnie dla każdego świadczenia - w czym przejawia się
      profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia?
    Wszelkie oddziaływania terapeutyczne związane z terapią traumy służą przywracaniu i
    poprawie zdrowia.
    Konsultacja jest już pierwszym krokiem ku temu, by zaproponować odpowiedni proces
    terapeutyczny dla pacjenta i wzmocnić czynnik ochronny jakim jest wsparcie społeczne, co
    może zapobiec kolejnej próbie samobójczej czy zachowaniom autoagresywnym
    (samookaleczanie, ryzykowne zachowania, myśli rezygnacyjne). Konsultacja jest też
    obszarem, w którym można zaproponować pacjentowi konsultacje z lekarzem psychiatrą i
    wdrożenie przez niego farmakoterapii by złagodzić objawy depresji, zaburzeń lękowych
    czy zaburzeń psychosomatycznych.
    Terapia psychotraumatologiczna natomiast sama w sobie to złożony proces przywracania
    zdrowia psychicznego pacjenta a także fizycznego (przy problemach
    psychosomatycznych), ukierunkowany przede wszystkim na leczenie szerokiego zakresu
    trudności wynikających z traumatycznych doświadczeń, takich jak:
        zespół stresu pourazowego (PTSD);
        depresja;
        zaburzenia lękowe;
        fobia społeczna;
        zaburzenia osobowości;
        zaburzenia odżywiania;
        uzależnienia od substancji psychoaktywnych;
        zaburzenia dysocjacyjne;
        problemy z budowaniem i utrzymywaniem zdrowych relacji;
        chroniczny ból i dolegliwości somatyczne związane z traumą.
    Tak więc, podsumowując powyższe, zaburzenia związane z traumą mogą prowadzić do
    chorób psychosomatycznych oraz silnych zaburzeń psychicznych. U osób przeżywających
    traumę można zaobserwować takie objawy jak: drżenie kończyn, płacz, zwiększone tętno,
    przyspieszony oddech, nerwicowe zachowania - powtarzanie określonych gestów,
    czynności, wypowiedzi, długotrwale utrzymujący się, obniżony nastrój lub odczuwanie
    negatywnych emocji, niekontrolowane napady negatywnych emocji, problemy z
    koncentracją i pamięcią, odczuwanie nadmiernego pobudzenia, gonitwa myśli, natrętne i
    nieprzyjemne myśli, wielokrotne odtwarzanie w myślach traumatycznych wydarzeń,
    nieuzasadnione lęki o stan zdrowia lub życia własnego albo bliskich osób, trudności w
    odczuwaniu i uzewnętrznianiu emocji, brak odczuwanych emocji, apatia lub nadmierna
    emocjonalność, unikanie sytuacji, osób, miejsc wywołujących skojarzenia z
    traumatycznym zdarzeniem, problemy ze snem, stany depresyjne oraz myśli samobójcze.
    Występowanie i intensywność powyższych objawów i czas ich trwania zależeć będą od
    indywidualnych predyspozycji konkretnej osoby. Do tych predyspozycji zaliczyć można m.
    in. indywidualne uwarunkowania biologiczne, poczucie wsparcia od innych osób, stan
    samopoczucia w momencie doznawania bodźców wywołujących traumę.

    Nieleczona trauma może doprowadzić także do Zespołu Stresu Pourazowego (PTSD), do
    objawów którego należą: powtórne przeżywanie zdarzenia w różnych formach
    sensorycznych (flashbacki), unikanie bodźców przypominających o traumie oraz
    przewlekłe nadmierne pobudzenie autonomicznego układu nerwowego. Brak terapii i
    leczenia farmakologicznego (jeżeli pacjent tego wymaga) może doprowadzić także do
    uzależnienia od alkoholu czy narkotyków, zaburzeń somatycznych, zaburzeń związanych z
    jedzeniem, zachowań destrukcyjnych, w tym prób samobójczych, zaburzeń seksualnych
    czy całkowitego wycofania się z życia społecznego.
    Tak więc nadrzędnym zadaniem terapeuty jest przywracanie i poprawa zdrowia pacjenta,
    a podczas interwencji kryzysowej nierzadko ratowanie życia.
    9. Jakim chorobom bądź innym niekorzystnym zjawiskom zdrowotnym zapobiega
      opisana przez Pana terapia traumy/psychotraumatologicznej?
    Jednostki chorobowe zawarte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD 10, takie jak:
    F43.1 Zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD) F43.2 Zaburzenia adaptacyjne F44
    Zaburzenia dysocjacyjne, w tym: F44.0 Amnezja dysocjacyjna F44.1 Fuga dysocjacyjna F44.
    3 Trans i opętanie F44.6 Dysocjacyjne znieczulenia i utrata czucia zmysłowego.
    Diagnoza obejmuje także, szersze skutki traumy takie jak: zaburzenia lękowe, depresję,
    problemy z regulacją emocji, zaburzenia snu czy zaburzenia psychosomatyczne. Ponadto
    wyżej wspomniane: stany lękowe, depresyjne, zaburzenia snu, zaburzenia
    psychosomatyczne w tym przewlekły ból.
    10. Czy każdą z wymienionych usług świadczy Pan na rzecz pacjentów? W szczególności
      proszę, aby wskazał Pan, na czyją rzecz świadczy Pan usługi konsultacji przypadków,
      opiniowania i superwizji?
    Nie wszystkie usługi świadczone są bezpośrednio na rzecz pacjenta. Konsultacje
    przypadków, superwizja to poszerzenie przez Pana kompetencji. Opiniowanie to
    współpraca z innymi specjalistami w tym przede wszystkim z psychiatrami, psychologami
    czy pracownikami socjalnymi.
    Konsultacja, interwencja kryzysowa oraz terapia psychotraumatologiczna dotyczą
    bezpośredniej pracy z pacjentem.

## Pytanie

Czy jako psychotrauamatolog, którego praca polega na diagnozie, konsultacji, terapii,
    interwencji kryzysowej, konsultacji przypadków, opiniowaniu, superwizji są usługami
    zwolnionymi z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT?
    Pana stanowisko w sprawie
    Terapia psychotraumatologiczna ma na celu zapobieganie chorobom bądź innemu
    niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne
    wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już
    istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań
    społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby. Praca
    psychotraumatologa opiera się na diagnozie, konsultacji, terapii, interwencji kryzysowej,
    konsultacji przypadków, opiniowaniu, superwizji, co czyni terapię traumy/
    psychotraumatologiczną usługą zwolnioną z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt
    19 lit. d ustawy o VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”:

      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlega
      odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7.
    Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej
    ustawy, przewidują dla niektórych usług zwolnienia od podatku.
    Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i
    równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle
    określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej
    upoważnienia.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostawy towarów lub świadczenia usług zostały
    określone m.in. w art. 43 ustawy.
    Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy:
      Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce,
      zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i
      świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach
      działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.
    Powyższe zwolnienie od podatku, adresowane jest do podmiotów leczniczych, które
    świadczą usługi opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
    przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dokonują dostawy towarów i świadczenia usług
    ściśle z tymi usługami związane.
    Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:
      Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce,
      zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach
      wykonywania zawodów:
        a) lekarza i lekarza dentysty,
        b) pielęgniarki i położnej,
        c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia
          2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450, 620 i 637),
        d) psychologa.
    Przepisy art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy zwalniają od podatku wyłącznie usługi w zakresie
    opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie
    zdrowia, nie zwalniają zatem wszystkich świadczeń, które można wykonać w ramach
    działalności leczniczej przez podmioty lecznicze bądź w ramach zawodów medycznych, ale
    tylko te, które służą określonemu celowi. Wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego
    związku z leczeniem - nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od podatku.
    Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią
    implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) oraz lit. c)
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347 z 11 grudnia 2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z
    którym:

      Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
        b) opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane
          przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych
          porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa
          publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne
          odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze;
        c) świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i
          paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.
    Z powyższych regulacji wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od
    towarów i usług jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:
        przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług,
        tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu,
        ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a także
        przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który
        musi być podmiotem leczniczym bądź osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza
        dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa lub inny zawód medyczny w
        rozumieniu ww. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.
    Zatem, powyższe zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Niespełnienie
    chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie od podatku nie znajduje
    zastosowania.
    Należy zauważyć, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych, ani
    we wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia
    tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.
    W odniesieniu do powołanych wyżej przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    ukształtowała się wspólnotowa linia orzecznicza. I tak, w wyroku w sprawie C-106/05 L.u.P.
    GmbH (pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że:
      „pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (...) odnoszą się do
      świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz, w miarę możliwości, leczeniu chorób
      lub zaburzeń zdrowia”.
    Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w sprawie C-307/01 Peter d ́Ambrumenil (pkt
    57), gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować
    w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż
    postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe,
    leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych.
    Analizując przedstawione powyżej regulacje należy zauważyć, że użyte w art. 43 ust. 1 pkt
    18 i pkt 19 ustawy pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce,
    zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada określeniom
    używanym przez TSUE „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w
    zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu
    tym zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok
    w sprawie C-212/01 Margarete Unterpertinger, pkt 40).
    Należy podkreślić, że ani przytoczone przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady, ani
    orzecznictwo TSUE nie dają podstaw do tego, aby zakresem opieki medycznej
    podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania medyczne wynikające z procesu
    leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia nie mogą być uznane
    za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i
    usług. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-212/01.

    Ponadto, w przedmiotowym wyroku Trybunał stwierdził, że:
      (...) to cel usługi medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z
      podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest wykonywana,
      pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest ochrona zdrowia, włączając w to
      utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz udzielanie porad wymaganych przed
      podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne, zwolnienie nie ma zastosowania do
      takiej usługi.
    Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia. Jeżeli z kontekstu
    wynika, że jej podstawowym celem nie jest ochrona zdrowia, w tym jego utrzymanie lub
    przywrócenie, lecz raczej udzielenie porady wymaganej przed podjęciem decyzji wiążącej
    się z konsekwencjami prawnymi, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania.
    Wyrażenie „opieka medyczna” dotyczy działalności mającej na celu ochronę zdrowia
    ludzkiego i obejmuje opiekę nad pacjentem. Celem zwolnienia jest ułatwienie ochrony
    zdrowia ludzkiego, która obejmuje diagnozę i badania w celu sprawdzenia czy osoba
    cierpi na jakąś chorobę i jeżeli to możliwe zapewnia jej leczenie. Nie obejmuje diagnozy i
    badania w innym celu. Aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel
    terapeutyczny, tym samym liczy się nie charakter usługi, ale jej cel. Jeżeli podstawowym
    celem danego świadczenia nie są diagnoza, opieka, bądź leczenie chorób lub zaburzeń
    zdrowia, świadczenie takie nie podlega zwolnieniu od VAT.
    Ponadto jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08 CopyGene A/S:
      Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia; jeżeli z
      kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź
      przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało
      zastosowania.
    Zatem zwolnieniem od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 i pkt 19 ustawy,
    objęte są wyłącznie te usługi w zakresie opieki medycznej, które realizują cel związany z
    profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem, przywracaniem i poprawą zdrowia. Usługi, które
    tych celów nie realizują nie mogą korzystać z ww. zwolnienia. W związku z tym
    każdorazowo należy poddawać analizie, jaki cel przyświecał danej usłudze świadczonej na
    rzecz pacjenta. Nie w każdym przypadku działania podejmowane na rzecz pacjenta mają
    na celu zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawę jego zdrowia. W przypadku, gdy
    świadczone usługi nie będą związane z ochroną zdrowia i takiego celu nie będą
    realizować, nie mogą korzystać z omawianego zwolnienia.
    Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT usług ważnym jest wykazanie, że celem
    świadczonych usług jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywrócenie i poprawa
    zdrowia.
    Precyzując czynności opieki medycznej, których celem jest profilaktyka, zachowanie,
    ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia, pojęcia te należy interpretować z
    zastosowaniem wykładni językowej.
    „Profilaktyka” to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś
    niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk, to działania i środki
    stosowane w celu zapobiegania chorobom. Zatem profilaktyka zdrowotna obejmuje
    działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku
    zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona
    również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też
    zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które
    przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.
    „Zachowywanie” rozumiane jest jako dochowanie czegoś w stanie niezmienionym,
    nienaruszonym lub niezniszczonym mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności,
    utrzymywanie.

    Interpretując słowo „ratowanie”, należy odwołać się do słów „ratować” i „ratownictwo”.
    Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako
    ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach
    zagrożenia.
    Słowo „przywracać” oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu, wprowadzić coś na
    nowo, odtworzyć coś w pierwotnej postaci, wznowić, odnowić, sprawić, że ktoś się
    znajdzie w takiej sytuacji, w takim stanie, w jakim był poprzednio. Pojęcie „przywracanie
    zdrowia” oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie
    się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio.
    „Poprawa” to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się,
    polepszanie. Z kolei termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca
    określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia
    na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.
    Zatem dokonując ustalenia, czy dana usługa medyczna korzysta ze zwolnienia od podatku
    od towarów i usług należy ustalić, czy będzie spełniała wyżej określone warunki.
    Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią
    autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w
    stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które
    należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473
    /08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości
    UE w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13
    VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być
    interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady,
    zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa
    świadczona odpłatnie przez podatnika.
    Dokonując oceny przedstawionych okoliczności sprawy należy mieć na względzie zasadę
    wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady
    powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym, wszelkie zwolnienia należy
    interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień.
    Odnosząc się do Pana wątpliwości należy w pierwszej kolejności przeanalizować, czy
    opisane usługi mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy.
    W opisie sprawy wskazał Pan, że nie jest Pan podmiotem leczniczym objętym wpisem do
    rejestru podmiotów leczniczych.
    Tym samym opisane we wniosku usługi nie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 18 ustawy.
    Należy zatem zbadać, czy spełnia Pan warunki do zastosowania zwolnienia od podatku na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy.
    W świetle przywołanej wyżej regulacji, warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od
    towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy jest spełnienie łącznie dwóch
    przesłanek:
        przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który
        musi być osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej,
        psychologa lub inny zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o
        działalności leczniczej;
        przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług,
        tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu,
        ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

    Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma
    zastosowania.
    W związku z tym zasadnym jest przeanalizowanie czy opisane we wniosku usługi świadczy
    Pan w ramach wykonywania zawodu medycznego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2
    ustawy o działalności leczniczej.
    Przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, odsyła do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności
    leczniczej. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. (t. j. Dz. U. z
    2025 r. poz. 450 ze zm.) o działalności leczniczej:
      Osoba wykonująca zawód medyczny oznacza osobę uprawnioną na podstawie
      odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą
      się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w
      określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.
    Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej:
      Podmiot wykonujący działalność leczniczą oznacza podmiot leczniczy, o którym
      mowa w art. 4, oraz lekarza, pielęgniarkę, fizjoterapeutę lub diagnostę
      laboratoryjnego wykonujących zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę
      zawodową, o której mowa w art. 5.
    Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy o działalności leczniczej:
      Świadczenie zdrowotne oznacza działania służące zachowaniu, ratowaniu,
      przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z
      procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.
    W kwestii ww. zwolnienia wypowiedział się również TSUE, który w wyroku w sprawie C-141
    /00 Ambulanter Pflegedienst Kügler GmbH wskazał, że:
      zwolnienie przyznane w art. 13 (A) (J) (c) Szóstej Dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1
      lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika
      świadczącego usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”.
      Wyjaśnił również: „W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust. 1 lit. c
      dyrektywy) nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o
      konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko
      dwa warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone
      przez osoby posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe (pkt 27).
    Zatem przewidziany w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej warunek, zgodnie
    z którym świadczenie zdrowotne musi być dokonywane przez osobę, która na podstawie
    odrębnych przepisów uprawniona jest do ich udzielania świadczeń zdrowotnych oraz
    osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń
    zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny, ma na celu
    zapewnienie, aby zwolnienie od podatku było stosowane wyłącznie do świadczeń opieki
    medycznej wykonywanych przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe.
    Dlatego nie każde świadczenie opieki medycznej objęte jest zakresem zwolnienia od
    podatku, zwolnienie to dotyczy tylko świadczeń o odpowiednim poziomie jakości, biorąc
    pod uwagę wykształcenie zawodowe osób je wykonujących.
    Przewidziany w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy warunek, zgodnie z którym
    zwolnione od podatku VAT są usługi w zakresie opieki medycznej wykonywane w ramach
    zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności
    leczniczej, ma na celu zapewnienie, aby zwolnienie od podatku było stosowane wyłącznie
    do świadczeń opieki medycznej wykonywanych przez osoby posiadające wymagane
    kwalifikacje zawodowe. Dlatego nie każde świadczenie opieki medycznej objęte jest
    zakresem zwolnienia od podatku, zwolnienie to dotyczy tylko świadczeń o odpowiednim
    poziomie jakości, biorąc pod uwagę wykształcenie zawodowe osób je wykonujących.

    Zasady wykonywania niektórych zawodów medycznych zostały uregulowane w odrębnych
    aktach prawnych, np. zawód lekarza, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego,
    farmaceuty, felczera czy diagnosty laboratoryjnego. Poza wymienionymi istnieje jeszcze
    spora grupa innych zawodów medycznych, dla których jednak nie zostały określone
    zasady wykonywania w odrębnych przepisach.
    Należy zatem przyjąć, że pojęcie „osoba wykonująca zawód medyczny” obejmuje osoby
    wykonujące zawody, których status jest określony ustawowo, jak i zawody, które nie mają
    na gruncie obowiązującego prawa takiego uregulowania. Pojęcie „wykonywanie zawodu
    medycznego” należy odnieść do osób, które fachowo, stale i w celach zarobkowych
    zajmują się wykonywaniem zajęcia mającego związek z medycyną i które mają
    odpowiednie kwalifikacje. Przez kwalifikacje należy rozumieć zasób wiedzy i umiejętności
    wymaganych do udzielania świadczeń zdrowotnych.
    W odniesieniu do zawodu „psychotraumatologa” wskazać należy, że zgodnie z
    nomenklaturą zawartą w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 7 sierpnia
    2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz
    zakresu jej stosowania (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 227 ze zm.), w załączniku w grupie 2299
    „Specjaliści ochrony zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowani” został wymieniony
    psychotraumatolog - 229910.
    W świetle § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 19 czerwca 2019 r. w sprawie
    świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (t. j. Dz.
    U. z 2019 r. poz. 1285 ze zm.):
      Osoba posiadająca certyfikat psychoterapeuty oznacza osobę, która spełnia łącznie
      następujące warunki:
        a) posiada tytuł zawodowy lekarza lub tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa,
          lub magistra po ukończeniu studiów na kierunku psychologii, pedagogiki,
          resocjalizacji, socjologii albo spełnia warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z
          dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
          psychologów (Dz.U. z 2019 r. poz. 1026),
        b) ukończyła podyplomowe szkolenie w zakresie oddziaływań
          psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia,
          prowadzone metodami o udowodnionej naukowo skuteczności, w
          szczególności metodą terapii humanistyczno-doświadczeniowej lub
          integracyjnej, lub poznawczo-behawioralnej, lub psychoanalitycznej, lub
          psychodynamicznej, lub systemowej, w wymiarze co najmniej 1200 godzin albo
          przed 2007 r. ukończyła podyplomowe szkolenie w zakresie oddziaływań
          psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia w
          wymiarze czasu określonym w programie tego szkolenia,
        c) posiada zaświadczenie poświadczające odbycie szkolenia wymienionego w lit. b,
          zakończonego egzaminem przeprowadzonym przez komisję zewnętrzną wobec
          podmiotu kształcącego, w skład której nie wchodzą przedstawiciele podmiotu
          kształcącego, w szczególności powołaną przez stowarzyszenia wydające
          certyfikaty psychoterapeuty, zwane dalej „certyfikatem psychoterapeuty”.
    W myśl § 2 pkt 8 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia:
      Osoba ubiegająca się o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty oznacza osobę,
      która spełnia łącznie następujące warunki:
        a) posiada tytuł zawodowy lekarza lub tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa,
          lub magistra po ukończeniu studiów na kierunku psychologii, pedagogiki,
          resocjalizacji, socjologii albo spełnia warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z
          dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
          psychologów,

        b) posiada status osoby uczestniczącej co najmniej dwa lata w podyplomowym
          szkoleniu w zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych mających
          zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia, prowadzonym metodami o
          udowodnionej naukowo skuteczności, w szczególności metodą terapii
          humanistyczno-doświadczeniowej lub integracyjnej, lub poznawczo-
          behawioralnej, lub psychoanalitycznej, lub psychodynamicznej, lub systemowej,
          w wymiarze co najmniej 1200 godzin albo przed 2007 r. ukończyła
          podyplomowe szkolenie w zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych
          mających zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia w wymiarze czasu
          określonym w programie tego szkolenia,
        c) posiada zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący kształcenie oraz
          pracująca pod nadzorem osoby posiadającej certyfikat psychoterapeuty.
    Na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia
    psychicznego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 917):
      Psychoterapię w ramach opieki, o której mowa w ust. 1, prowadzi:
        1) osoba posiadająca certyfikat psychoterapeuty, która spełnia łącznie następujące
          warunki:
          a) posiada tytuł zawodowy lekarza lub tytuł zawodowy magistra albo spełnia
            warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o
            zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz.U. z
            2019 r. poz. 1026),
          b) udokumentuje:
            - ukończenie podyplomowego szkolenia w wymiarze co najmniej 1200
              godzin w zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych mających
              zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia, prowadzonego metodami o
              udowodnionej naukowo skuteczności, w szczególności metodą terapii
              humanistyczno-doświadczeniowej lub integracyjnej, lub poznawczo-
              behawioralnej, lub psychoanalitycznej, lub psychodynamicznej, lub
              systemowej, obejmującego psychoterapię własną lub doświadczenie
              własne, superwizję psychoterapii i staże, albo
            - ukończenie przed dniem 31 grudnia 2028 r. rozpoczętego przed dniem 1
              stycznia 2024 r. podyplomowego szkolenia w zakresie oddziaływań
              psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu zaburzeń
              zdrowia, prowadzonego metodami o udowodnionej naukowo
              skuteczności, w szczególności metodą terapii humanistyczno-
              doświadczeniowej lub integracyjnej, lub poznawczo-behawioralnej, lub
              psychoanalitycznej, lub psychodynamicznej, lub systemowej, i odbycie -
              realizowanych po rozpoczęciu szkolenia - psychoterapii własnej,
              doświadczenia własnego, superwizji psychoterapii lub staży, które
              łącznie ze szkoleniem obejmują co najmniej 1200 godzin, albo
            - ukończenie przed 2012 r. podyplomowego szkolenia w zakresie
              oddziaływań psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu
              zaburzeń zdrowia w wymiarze czasu określonym w programie tego
              szkolenia,
          c) zdała egzamin certyfikujący przeprowadzony przez komisję zewnętrzną
            wobec podmiotu kształcącego, w skład której nie wchodzą przedstawiciele
            podmiotu kształcącego, w szczególności powołaną przez stowarzyszenia
            wydające certyfikaty psychoterapeuty, lub
        2) osoba, która uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie psychoterapii dzieci i
          młodzieży lub osoba posiadająca decyzję ministra właściwego do spraw zdrowia

          o uznaniu dorobku naukowego lub zawodowego za równoważny ze
          zrealizowaniem programu szkolenia specjalizacyjnego w tej dziedzinie, zgodnie
          z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w
          dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia (Dz.U. z 2023 r. poz.
          506), lub
        3) osoba, która uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie psychoterapii lub osoba
          posiadająca decyzję ministra właściwego do spraw zdrowia o uznaniu dorobku
          naukowego lub zawodowego za równoważny ze zrealizowaniem programu
          szkolenia specjalizacyjnego w tej dziedzinie, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z
          dnia 24 lutego 2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w dziedzinach mających
          zastosowanie w ochronie zdrowia, lub
        4) osoba, która ubiega się o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty, która spełnia
          łącznie następujące warunki:
          a) posiada tytuł zawodowy lekarza lub tytuł zawodowy magistra albo spełnia
            warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o
            zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów,
          b) posiada status osoby odbywającej szkolenie, o którym mowa w pkt 1 lit. b
            tiret pierwsze albo drugie, i zaświadczenie wydane przez podmiot
            prowadzący to szkolenie o ukończeniu co najmniej 2 roku tego szkolenia,
            albo spełnia warunek, o którym mowa w pkt 1 lit. b tiret pierwsze albo
            drugie,
          c) uczestniczy w superwizji psychoterapii i posiada zaświadczenie w tym
            zakresie wystawione przez superwizora psychoterapii, lub
        5) osoba w trakcie specjalizacji z psychoterapii dzieci i młodzieży lub psychoterapii,
          która spełnia łącznie następujące warunki:
          a) posiada status osoby w trakcie szkolenia specjalizacyjnego, ukończyła co
            najmniej 2 rok szkolenia specjalizacyjnego i posiada zaświadczenie wydane
            przez podmiot prowadzący kształcenie o ukończeniu co najmniej 2 roku
            tego szkolenia,
          b) posiada zaświadczenie od pracodawcy o pracy pod nadzorem osoby
            posiadającej certyfikat psychoterapeuty lub specjalisty w dziedzinie
            psychoterapii dzieci i młodzieży, lub specjalisty w dziedzinie psychoterapii.
    Jednocześnie z załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia, stanowiącego wykaz świadczeń
    gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i
    leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunków realizacji tych świadczeń, wynika,
    że określone świadczenia w zakresie psychoterapii (np. sesja psychoterapii indywidualnej,
    sesja psychoterapii rodzinnej, sesja psychoterapii grupowej, sesja wsparcia
    psychospołecznego) mogą być wykonywane przez osoby ubiegające się o otrzymanie
    certyfikatu psychoterapeuty.
    Zatem, pomimo, że zawód „psychoterapeuty” nie został objęty unormowaniem odrębnych
    aktów prawnych, to jednak został uwzględniony w aktualnie obowiązujących przepisach, a
    tym samym osoba posiadająca wykształcenie w zakresie psychoterapii, jest osobą
    uprawnioną do wykonywania określonych świadczeń zdrowotnych oraz osobą
    legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w
    dziedzinie medycyny.
    W świetle przepisów ww. rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
    opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, wskazania wymaga, że świadczenie w zakresie
    psychotraumatologii może wykonywać osoba, która spełnia łącznie następujące warunki:

        posiada dyplom lekarza lub magistra: pielęgniarstwa, psychologii, pedagogiki,
        resocjalizacji, socjologii albo spełnienia warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z
        dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
        psychologów
      oraz
        ukończyła podyplomowe szkolenie w zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych
        mających zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia prowadzonych metodami o
        udowodnionej naukowo skuteczności, w szczególności metodą terapii
        humanistyczno-doświadczeniowej lub integracyjnej, lub poznawczo-behawioralnej,
        lub psychoanalitycznej, lub psychodynamicznej, lub systemowej, w wymiarze co
        najmniej 1200 godzin albo przed 2007 r. ukończyła podyplomowe szkolenie w
        zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu
        zaburzeń zdrowia w wymiarze czasu określonym w programie tego szkolenia,
        posiada zaświadczenie poświadczające odbycie ww. szkolenia zakończonego
        egzaminem przeprowadzanym przez komisję zewnętrzną wobec podmiotu
        kształcącego, w skład której nie wchodzą przedstawiciele podmiotu kształcącego, w
        szczególności powołaną przez stowarzyszenia wydające certyfikaty
        psychoterapeuty, zwanym „certyfikatem psychoterapeuty”.
    W opisie sprawy wskazał Pan, że:
        posiada Pan następujące wykształcenie: Studia licencjackie - Praca Socjalna, Studia
        magisterskie -Pedagogika Społeczna, Studia podyplomowe - Resocjalizacja i
        socjoterapia, Studia podyplomowe - Terapia rodzin i par, Studia podyplomowe -
        Psychotraumatologia;
        spełnia Pan wymagane warunki wynikające z § 2 pkt 5 i 8 rozporządzenia Ministra
        Zdrowia z 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
        opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. z 2019 r. poz. 1285 ze zm.);
        uzyskując tytuł zawodowy psychotraumatologa spełnia Pan warunki wynikające z
        art. 5 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, która mówi o tym, że
        specjalistą zdrowia psychicznego jest osoba, która uzyskała tytuł specjalisty w
        dziedzinie psychoterapii lub osoba posiadająca decyzję ministra właściwego do
        spraw zdrowia o uznaniu dorobku naukowego lub zawodowego za równoważny ze
        zrealizowaniem programu szkolenia specjalizacyjnego w tej dziedzinie, zgodnie z
        art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w
        dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia.
    Zatem, spełnia Pan pierwszy warunek (podmiotowy) do zwolnienia od podatku VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy, gdyż świadczy Pan opisane usługi w ramach
    wykonywania zawodu medycznego.
    Odnosząc się do Pana stanowiska - z opisu sprawy wynika, że opisane usługi świadczy Pan
    w ramach wykonywania zawodu psychotraumatologa, a nie psychologa. Zatem spełnia
    Pan przesłankę podmiotową wynikającą z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy. Jednocześnie

    opisane usługi nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust.
    1 pkt 19 lit. d, gdyż nie są świadczone przez Pana w ramach wykonywania zawodu
    psychologa. Zatem dalszej analizie będzie podlegał przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c
    ustawy.
    Odnosząc się do przesłanki przedmiotowej należy mieć na uwadze, że wszędzie tam, gdzie
    nie ma bezpośredniego związku z leczeniem - nie ma prawa do zastosowania zwolnienia
    od podatku.
    Opisując świadczone przez Pana usługi wskazał Pan, że:
        zajmuje się Pan diagnozą i leczeniem zaburzeń związanych z doświadczeniem
        traumy. Pomaga Pan osobom, które przeżyły traumatyczne wydarzenia takie jak
        wypadki, przemoc, utrata bliskiej osoby, poważna choroba, gwałt. Terapia
        psychotraumatologiczna ma na celu zapobieganie chorobom bądź innemu
        niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich
        wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub
        powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych
        wzorów zachowań społecznych, które przyczyniająsię do podwyższania ryzyka
        choroby.
        Diagnoza - diagnozuje Pan jednostki chorobowe wynikające z traumatycznych
        doświadczeń, zawarte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD 10, takie jak: F43.
        1 Zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD), F43.2 Zaburzenia adaptacyjne, F44
        Zaburzenia dysocjacyjne, w tym: F44.0 Amnezja dysocjacyjna, F44.1 Fuga
        dysocjacyjna, F44.3 Trans i opętanie, F44.6 Dysocjacyjne znieczulenia i utrata czucia
        zmysłowego. Diagnoza obejmuje także, szersze skutki traumy takie jak: zaburzenia
        lękowe, depresję, problemy z regulacją emocji, zaburzenia snu czy zaburzenia
        psychosomatyczne. Diagnoza obejmuje także szersze skutki traumy takie jak:
        zaburzenia lękowe, depresję, problemy z regulacją emocji, zaburzenia snu czy
        zaburzenia psychosomatyczne.
        Konsultacja - podczas konsultacji przeprowadzany jest wywiad na temat przeżytej
        traumy i jej następstw. Prowadzona jest psychoedukacja i określenie planu terapii.
        Metody terapeutyczne są dostosowane do objawów pacjenta. Konsultacja jest już
        pierwszym krokiem ku temu, by zaproponować odpowiedni proces terapeutyczny
        dla pacjenta i wzmocnić czynnik ochronny jakim jest wsparcie społeczne, co może
        zapobiec kolejnej próbie samobójczej czy zachowaniom autoagresywnym(
        samookaleczanie, ryzykowne zachowania, myśli rezygnacyjne). Konsultacja jest też
        obszarem, w którym można zaproponować pacjentowi konsultacje z lekarzem
        psychiatrą i wdrożenie przez niego farmakoterapii by złagodzić objawy depresji,
        zaburzeń lękowych czy zaburzeń psychosomatycznych.
        Terapia - metody terapii psychotrauamtologicznej dobierane są na podstawie
        szczegółowego wywiadu z pacjentem. Terapia ma na celu odblokowanie i
        przetworzenie traumatycznych wspomnień, emocji i przekonań, aby odzyskać
        równowagę psychiczną i fizyczną, a także nauczyć się zdrowych mechanizmów
        radzenia sobie. Pacjent po przeżytej traumie stosuje bardzo często niezdrowe
        mechanizmy obronne: uzależnienia, zachowania autoagresywne

        (samooakaleczanie), przejawia myśli samobójcze bądź próbuje popełnić
        samobójstwo, ma miejsce fobia społeczna, lęk uogólniony i dolegliwości
        psychosomatyczne utrudniające codzienne funkcjonowanie. Terapia
        psychotraumatologiczna to złożony proces przywracania zdrowia psychicznego
        pacjenta a także fizycznego (przy problemach psychosomatycznych),
        ukierunkowany przede wszystkim na leczeniu szerokiego zakresu trudności
        wynikających z traumatycznych doświadczeń.
        Interwencja kryzysowa - natychmiastowa pomoc psychologiczna w warunkach
        gabinetów. Interwencyjnie pracuje Pan z osobami, których życie jest zagrożone, są
        to osoby z zamiarem popełnienia samobójstwa lub po próbie samobójczej.
        Interwencja bardzo często kończy się powiadomieniem odpowiednich instytucji i
        przetransportowaniem pacjenta do szpitala psychiatrycznego. Interwencja
        kryzysowa ma na celu zapobiec eskalacji kryzysu, załamania psychicznego czy
        zagrożenia życia i jest pierwszym podstawowym oddziaływaniem terapeutycznym
        poprzedzającym kolejne działania i postępowanie wobec pacjenta.
        Konsultacje przypadków i superwizja - są to działania dotyczące Pana rozwoju
        zawodowego w zawodach związanych ze zdrowiem psychicznym. Działania te są w
        formie spotkań z innymi specjalistami, bardziej doświadczonymi specjalistami, w
        celu omówienia poszczególnych przypadków i napotkanych trudności podczas
        pracy terapeutycznej w celu wdrożenia najskuteczniejszej terapii dla Pana pacjenta.
        Opiniowanie - jako psychotraumatolog wystawia Pan opinie, jeżeli wymaga od Pana
        tego sąd, np. w toku postepowania sądowego wobec Pana pacjenta.
        Nie wszystkie świadczenia wspomniane powyżej mają charakter terapeutyczny.
        Konsultacja jest wstępnym wywiadem oraz poinformowaniem pacjenta jak będzie
        przebiegała terapia. Superwizja czy konsultacje przypadków to działania dotyczące
        Pana rozwoju zawodowego, a wydawane opinie to składowa całego procesu
        terapeutycznego.
        Wszelkie oddziaływania terapeutyczne związane z terapią traumy służą
        przywracaniu i poprawie zdrowia.
        Zaburzenia związane z traumą mogą prowadzić do chorób psychosomatycznych
        oraz silnych zaburzeń psychicznych. U osób przeżywających traumę można
        zaobserwować takie objawy jak: drżenie kończyn, płacz, zwiększone tętno,
        przyspieszony oddech, nerwicowe zachowania - powtarzanie określonych gestów,
        czynności, wypowiedzi, długotrwale utrzymujący się obniżony nastrój lub
        odczuwanie negatywnych emocji, niekontrolowane napady negatywnych emocji,
        problemy z koncentracją i pamięcią, odczuwanie nadmiernego pobudzenia,
        gonitwa myśli, natrętne i nieprzyjemne myśli, wielokrotne odtwarzanie w myślach
        traumatycznych wydarzeń, nieuzasadnione lęki o stan zdrowia lub życia własnego
        albo bliskich osób, trudności w odczuwaniu i uzewnętrznianiu emocji, brak
        odczuwanych emocji, apatia lub nadmierna emocjonalność, unikanie sytuacji, osób,
        miejsc wywołujących skojarzenia z traumatycznym zdarzeniem, problemy ze snem,
        stany depresyjne oraz myśli samobójcze. Występowanie i intensywność

        powyższych objawów i czas ich trwania zależeć będą od indywidualnych
        predyspozycji konkretnej osoby. Do tych predyspozycji zaliczyć można m.in.
        indywidualne uwarunkowania biologiczne, poczucie wsparcia od innych osób, stan
        samopoczucia w momencie doznawania bodźców wywołujących traumę.
        Nieleczona trauma może doprowadzić także do Zespołu Stresu Pourazowego
        (PTSD), do objawów którego należą: powtórne przeżywanie zdarzenia w różnych
        formach sensorycznych (flashbacki), unikanie bodźców przypominających o
        traumie oraz przewlekłe nadmierne pobudzenie autonomicznego układu
        nerwowego. Brak terapii i leczenia farmakologicznego (jeżeli pacjent tego wymaga)
        może doprowadzić także do uzależnienia od alkoholu czy narkotyków, zaburzeń
        somatycznych, zaburzeń związanych z jedzeniem, zachowań destrukcyjnych, w tym
        prób samobójczych, zaburzeń seksualnych czy całkowitego wycofania się z życia
        społecznego.
        Nadrzędnym zadaniem terapeuty jest przywracanie i poprawa zdrowia pacjenta, a
        podczas interwencji kryzysowej nierzadko ratowanie życia.
        Nie wszystkie usługi świadczone są bezpośrednio na rzecz pacjenta. Konsultacje
        przypadków, superwizja to poszerzenie przez Pana kompetencji. Opiniowanie to
        współpraca z innymi specjalistami w tym przede wszystkim z psychiatrami,
        psychologami czy pracownikami socjalnymi. Konsultacja, interwencja kryzysowa
        oraz terapia psychotraumatologiczna dotyczą bezpośredniej pracy z pacjentem.
    Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że celem świadczonych
    przez Pana usług w zakresie diagnozy, konsultacji, terapii oraz interwencji kryzysowej jest
    profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia pacjentów. Zatem w
    przypadku świadczenia tych usług spełniona jest przesłanka przedmiotowa.
    W konsekwencji świadcząc usługi w zakresie diagnozy, konsultacji, terapii oraz interwencji
    kryzysowej korzysta Pan ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c
    ustawy.
    Natomiast w odniesieniu do opisanych usług konsultacji przypadków i superwizji oraz
    opiniowania należy stwierdzić, że ich głównym celem nie jest ochrona, w tym zachowanie
    lub odtworzenie zdrowia. Wskazał Pan, że konsultacje przypadków i superwizja to
    poszerzenie przez Pana kompetencji. Działania te są w formie spotkań z innymi
    specjalistami, bardziej doświadczonymi specjalistami, w celu omówienia poszczególnych
    przypadków i napotkanych trudności podczas pracy terapeutycznej w celu wdrożenia
    najskuteczniejszej terapii dla Pana pacjenta. Natomiast opiniowanie to współpraca z
    innymi specjalistami w tym przede wszystkim z psychiatrami, psychologami czy
    pracownikami socjalnymi. Opinie wystawia Pan, jeżeli wymaga od Pana tego sąd np. w
    toku postepowania sądowego wobec Pana pacjenta. Ww. usług nie świadczy Pan
    bezpośrednio na rzecz pacjenta, zatem w świetle ww. orzeczeń TSUE nie można uznać ich
    za usługi opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i
    poprawie zdrowia.
    W konsekwencji, świadczone przez Pana usługi w zakresie konsultacji przypadków i
    superwizji oraz opiniowania nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy.
    Podsumowując, świadczone przez Pana usługi w zakresie:

        diagnozy, konsultacji, terapii oraz interwencji kryzysowej - są zwolnione od podatku
        na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy;
        konsultacji przypadków i superwizji oraz opiniowania - nie są zwolnione od podatku
        na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c i d ustawy.
    Zatem Pana stanowisko w zakresie zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1
    pkt 19 lit. d ustawy należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
      składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do
      wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia
      przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej
      tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
    Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Ponosi Pan
    ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem.
    Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku
    opisie stanu faktycznego.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Wydaną
    interpretację oparto w szczególności na Pana wskazaniach, że:
      W oparciu rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19 czerwca 2019 r. w sprawie
      świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień,
      które mówi o tym, że ambulatoryjne leczenie psychiatryczne i leczenie uzależnień dla
      dzieci i młodzieży obejmuje porady lekarskie, psychologiczne i psychoterapeutyczne
      oraz sesje psychoterapii indywidualnej i grupowej w poradniach zdrowia
      psychicznego, poradniach dla dzieci i młodzieży oraz w ramach poradnictwa
      psychologicznego i psychoterapii, z uwzględnieniem leczenia ambulatoryjnego, § 2
      ust. 8 tego rozporządzenia określa natomiast, że świadczenia psychiatryczne dla
      dzieci i młodzieży obejmują terapię środowiskową, w tym wsparcie psychiatryczne i
      psychologiczne oraz pomoc w rozwiązywaniu trudności w środowisku rodzinnym i
      szkolnym - spełnia Pan wymagane warunki.
      Uzyskując tytuł zawodowy psychotraumatologa spełnia Pan warunki wynikające z art.
      5 ust. 3, która mówi o tym, ze specjalistą zdrowia psychicznego jest osoba, która
      uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie psychoterapii lub osoba posiadająca decyzję
      ministra właściwego do spraw zdrowia o uznaniu dorobku naukowego lub
      zawodowego za równoważny ze zrealizowaniem programu szkolenia
      specjalizacyjnego w tej dziedzinie, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 lutego
      2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w dziedzinach mających zastosowanie w
      ochronie zdrowia.
    W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-
    skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym
    zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu
    przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do
        interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.