Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.254.2025.1.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-26
Teza: Brak obowiązku zgłaszania nabycia tytułem polecenia
darczyńcy otrzymywanego w ratach, gdyż wypełnione są
warunki określone w art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o PSD.
Słowa kluczowe: akt-akt notarialny
darowizna-darowizna z poleceniem
podatek-podatek od spadków i darowizn
polecenie-polecenie darczyńcy
rata
rata-rozłożenie na raty
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw
majątkowych przez członków najbliższej rodziny-Brak
obowiązku dokonania zgłoszenia
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 4a-ust. 4-pkt 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 lipca 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek
    dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie powstania obowiązku podatkowego
    przy wypłacie w ratach polecenia darczyńcy. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W umowie darowizny, sporządzonej w formie aktu notarialnego w grudniu (...) r., rodzice
    przekazali siostrze nieruchomość wraz z poleceniem przekazania Panu określonej kwoty
    pieniężnej do końca (...) r. W akcie notarialnym znajduje się informacja o osobach
    stawiających się u notariusza: mama, siostra oraz Pan. Paragraf 6 aktu notarialnego
    stwierdza: „W związku z dokonaną darowizną (imię i nazwisko mamy) nakłada na swoją
    córkę (imię i nazwisko siostry) polecenie i jednocześnie zobowiązuje ją do dokonania na
    rzecz syna darczyńcy – (Pana imię i nazwisko), syna (imiona rodziców, numer PESEL),
    spłaty pieniężnej w wysokości (kwota), której to spłaty obdarowana (imię i nazwisko
    siostry) winna dokonać najpóźniej w terminie do dnia (...). (Imię i nazwisko siostry)
    oświadczyła, że zobowiązanie powyższe przyjmuje. (moje imię i nazwisko) oświadczył, że
    przyjmuje do wiadomości zobowiązanie nałożone na i przyjęte przez (imię i nazwisko
    siostry).”
    Środki pieniężne są przekazywane przez siostrę w nieregularnych ratach; każdy przelew w
    tytule zawiera informację o umowie notarialnej. Formularz SD-Z2 został złożony do
    właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego w (...) r., wraz z adnotacją wskazującą na
    zawartą notarialnie umowę. Zgłoszona kwota obejmowała jedynie pierwszą ratę (niepełną
    kwotę polecenia).
    W (...) r. została przekazana druga rata polecenia, co do której pojawiła się wątpliwość
    interpretacyjna.
    Zarówno pierwsza, jak i druga rata przekraczają kwotę wolną od podatku przewidzianą w
    ustawie, jednak łącznie nie stanowią pełnej wartości polecenia określonej w akcie
    notarialnym. Polecenie zawarte w umowie darowizny (tzw. polecenie darczyńcy) nie
    zostało jeszcze zrealizowane.

## Pytanie

Czy konieczne jest informowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego o każdorazowej wpłacie
    raty polecenia?
    Pana stanowisko w sprawie
    Z uwagi na fakt, że polecenie darczyńcy zostało udokumentowana aktem notarialnym
    (ustawa o podatku od spadków i darowizn, art. 4a ust. 4 pkt 2) oraz przekazywane jest w
    sposób transparentny i możliwy do zweryfikowania (przelewy bankowe z odpowiednim
    tytułem), Pana zdaniem, wystarczające będzie złożenie jednego zgłoszenia SD-Z2
    obejmującego łączną kwotę polecenia – niezwłocznie po otrzymaniu ostatniej raty,
    zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy – tj. najpóźniej do dnia (...) r. W oparciu o
    art. 4a ust. 4 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, rata
    polecenia przekazana przez siostrę w (...) r. nie podlega opodatkowaniu, o ile całkowita
    kwota darowizny zostanie zgłoszona w terminie ((...) r.) na formularzu SD-Z2.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W związku z tym, że – jak wskazał Pan w opisie zdarzenia – wątpliwości interpretacyjne
    dotyczą nabycia z (...) 2023 r., w interpretacji zostały przywołane przepisy podatkowe
    obowiązujące w tym czasie.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
    (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 ze zm.):

      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej ,,podatkiem'', podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
      1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia
        testamentowego;
      2) darowizny, polecenia darczyńcy;
      3) zasiedzenia;
      4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
      5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez
        spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
      6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
      Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na
      podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek
      uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego
      otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek
      jego śmierci.
    Określony w zacytowanym przepisie przedmiot opodatkowania podatkiem od spadków i
    darowizn wskazuje, iż jest nim co do zasady nieodpłatne nabycie własności rzeczy i praw
    majątkowych, wyłącznie z tytułów w nim wymienionych.
    Przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: darowizna czy polecenie darczyńcy, a zatem
    należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. –
    Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).
    Z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
    Stosownie do treści art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
      Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
      umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli
      przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
    Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia
    majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra
    majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter
    nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia
    w zamian za uczynioną darowiznę.
    Z kolei w myśl art. 893 ww. Kodeksu:
      Darczyńca może włożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub
      zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie).
    Artykuł 894 § 1 tego Kodeksu stanowi, że:
      Darczyńca, który wykonał zobowiązanie wynikające z umowy darowizny, może żądać
      wypełnienia polecenia, chyba że ma ono wyłącznie na celu korzyść obdarowanego.
    Jednym z elementów dodatkowych umowy darowizny, który może, ale nie musi się w niej
    znaleźć, jest polecenie, które darczyńca może nałożyć na obdarowanego. Polecenie
    polegać może na obowiązku określonego działania lub zaniechania przez obdarowanego,
    który nie stanowi jednak źródła wierzytelności oraz nie musi mieć nawet związku z
    przedmiotem darowizny. Obowiązek wynikający z polecenia może przynosić korzyść
    darczyńcy, obdarowanemu lub osobie trzeciej.
    Osoba, która odnosi korzyść z polecenia, określana jest mianem beneficjenta. To on w
    takim przypadku jest osobą, która staje się faktycznym nabywcą własności rzeczy lub praw

    majątkowych wskazanych w poleceniu po jego wykonaniu. Nabycie tytułem polecenia
    darczyńcy stanowi odrębny od darowizny przedmiot opodatkowania na podstawie art. 1
    ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
    W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu z polecenia darczyńcy – z chwilą
      wykonania polecenia.
    Stosownie do treści art. 6 ust. 1a cyt. ustawy:
      Jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą
      nabycia poszczególnych części.
    Zgodnie z art. 14 ust. 1 omawianej ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
    Stosownie zaś do art. 14 ust. 2 cyt. ustawy:
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia,
      synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    W myśl art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca
      od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu
      skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według
      ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ
      na określenie podstawy opodatkowania.
    Niezależnie od powyższego, ustawodawca przewidział zwolnienie podmiotowe w art. 4a
    ustawy o podatku od spadków i darowizn.
    Stosownie do treści art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
      1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
        urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
        podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w
        przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia
        uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z
        zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
      2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia
        darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku
        nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie
        nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w
        art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na
        rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub
        spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Stosownie do art. 4a ust. 3 cyt. ustawy:

      W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności
      rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla
      nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
    Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
      1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego
        dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym
        nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie
        przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
      2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo
        w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    Jak wynika z wyżej powołanych przepisów prawa, nabycie tytułem polecenia darczyńcy
    rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych
    wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonane przez osoby
    wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest zwolnione z
    podatku od spadku, jeżeli zostaną spełnione warunki wymienione w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że w umowie darowizny sporządzonej w
    formie aktu notarialnego w (...) r., rodzice przekazali Pana siostrze nieruchomość wraz z
    poleceniem przekazania Panu określonej kwoty pieniężnej do końca (...) r. Środki
    pieniężne są przekazywane Panu przez siostrę w nieregularnych ratach; każdy przelew w
    tytule zawiera informację o umowie notarialnej. Otrzymanie pierwszej raty zgłosił Pan
    Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w (...) r. na formularzu SD-Z2. W (...) r. została
    przekazana druga rata polecenia. Zarówno pierwsza, jak i druga rata przekraczają kwotę
    wolną od podatku przewidzianą w ustawie, jednak łącznie nie stanowią pełnej wartości
    polecenia określonej w akcie notarialnym.
    Ma Pan wątpliwość czy konieczne jest informowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego o
    każdorazowej wypłacie raty polecenia.
    W oparciu o przepisy wskazane powyżej, należy uznać, że w opisanym zdarzeniu nabył
    Pan tytułem polecenia darczyńcy – środki pieniężne. Z treści wniosku wynika bowiem, że
    darczyńca przekazując w akcie notarialnym darowiznę obdarowanej (Pana siostrze) dał
    określone polecenie (zobowiązanie) co do przekazania środków pieniężnych osobie
    trzeciej – Panu (nie jest Pan więc stroną umowy, a beneficjentem polecenia). Pana siostra
    oświadczyła w ww. akcie notarialnym, że zobowiązanie przyjmuje. A Pan oświadczył, że
    przyjmuje do wiadomości zobowiązanie nałożone na i przyjęte przez siostrę.
    Stosownie do przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w sytuacji
    otrzymania środków pieniężnych tytułem poleceni darczyńcy:
    - zwolnieniem objęte jest nabycie przez osoby, których łączą relacje ściśle w przepisie
      określone (tzw. grupa zerowa);
    - niezbędne jest udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem
      przekazania m.in. na rachunek płatniczy nabywcy;
    - warunkiem dla skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn jest
      zgłoszenie w określonym terminie faktu nabycia majątku naczelnikowi właściwego
      urzędu skarbowego (z wyjątkami ściśle w ustawie określonymi).
    Zgłoszenie powinno zostać złożone – co do zasady na formularzu SD-Z2 – w terminie 6
    miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednakże – zgodnie z zacytowanym
    powyżej art. 4a ust. 4 ww. ustawy są sytuacje wyłączające ten obowiązek.
    Z wniosku jednoznacznie wynika, że w opisanej sytuacji zostały spełnione dwa pierwsze
    warunki do zwolnienia.

    W odniesieniu do Pana wątpliwości dotyczących obowiązku odrębnego zgłaszania każdej
    raty polecenia, wykonanego na podstawie umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
    należy przeanalizować treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy.
    W myśl tego przepisu, obowiązek zgłoszenia nie dotyczy m.in. przypadku, gdy nabycie
    następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo gdy w tej formie
    zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    W przedstawionym zdarzeniu w formie aktu notarialnego została zawarta umowa
    darowizny z poleceniem na Pana rzecz, a obdarowana oświadczyła, że zobowiązanie to
    przyjmuje, a zatem spełniony został także trzeci warunek do skorzystania ze zwolnienia z
    art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn – sposób poinformowania naczelnika
    organu podatkowego o nabyciu. Dla skorzystania ze zwolnienia nie ma obowiązku
    zgłaszania nabycia, gdyż wypełnione są warunki określone w art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o
    podatku od spadków i darowizn.
    Zatem wbrew Pana stanowisku, nie jest Pan zobowiązany do zgłoszenia nabycia na
    podstawie opisanego we wniosku polecenia darczyńcy po otrzymaniu ostatniej raty,
    bowiem stosownie do treści art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy, obowiązek poinformowania
    naczelnika urzędu skarbowego o tym nabyciu w Pana sytuacji nie występuje.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
    Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana
    sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):

    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.