Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-1306/14-2/EN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-03-03
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie nieodpłatnego świadczenia usług na rzecz ubezpieczyciela.
Słowa kluczowe: świadczenie-nieodpłatne świadczenie usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z 11 grudnia 2014 r. (data wpływu 15 grudnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie nieodpłatnego świadczenia usług na rzecz ubezpieczyciela – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie nieodpłatnego świadczenia usług na rzecz ubezpieczyciela.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka zawarła umowę ubezpieczenia grupowego na życie z Ubezpieczycielem. Umowa ma charakter umowy zawartej na cudzy rachunek, bowiem zgodnie z jej postanowieniami Spółka występuje jako Ubezpieczający, natomiast Ubezpieczonymi są pracownicy Spółki.

Comiesięcznie Spółka dokonuje potrącenia składek ubezpieczeniowych z wynagrodzeń pracowników, którzy dobrowolnie przystąpili do ubezpieczenia.

W zamian za czynności poboru składek od pracowników czy też oferowanie pracownikom możliwości przystąpienia do ubezpieczenia, Spółka nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od Ubezpieczyciela. Pracownicy również nie płacą Spółce z powyższego tytułu żadnego wynagrodzenia.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy przepisy art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT należy interpretować w ten sposób, że: nieodpłatne świadczenie usług na rzecz Ubezpieczyciela nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem VAT, bowiem wykonywanie tychże usług ma związek z prowadzoną działalnością Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy, przepis art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT należy interpretować w ten sposób, że: nieodpłatne świadczenie usług na rzecz Ubezpieczyciela nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem VAT, bowiem wykonywanie tychże usług ma związek z prowadzoną działalnością Spółki.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT:

Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza.

1 Nieodpłatne świadczenie usług – związek z prowadzoną działalnością gospodarczą

Ww. przepis wskazuje, że wszelkie nieodpłatne świadczenie usług stanowi czynność opodatkowaną podatkiem VAT, w przypadku gdy usługa taka nie jest związana z działalnością gospodarczą podatnika. A contrario, nie będzie czynnością opodatkowaną podatkiem VAT nieodpłatne świadczenie usług związane z działalnością gospodarczą tegoż podatnika.

W przypadku Spółki, faktycznym przedmiotem jej działalności jest sprzedaż hurtowa okuć meblowych oraz świadczenie usług w postaci usług magazynowania i przechowywania okuć meblowych oraz usług pakowania. Poprzez okucia meblowe należy rozumieć systemy zawiasów, podnośników do frontów górnych i systemy szuflad znajdujące się głównie w kuchni. W konsekwencji Spółka uzyskuje bezpośrednio przychód z tytułu ww. działalności gospodarczej.

Jednocześnie Spółka, w związku z prowadzoną działalnością, zatrudnia pracowników, którym oferuje możliwość przystąpienia do umowy ubezpieczenia, którą Spółka zawiera jako Ubezpieczający z Ubezpieczycielem.

Spółka nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od Ubezpieczyciela z tytułu świadczenia na jego rzecz usług oferowania możliwości przystąpienia do ubezpieczenia pracownikom, jak również w związku z pobieraniem składek ubezpieczeniowych od tychże pracowników na rzecz Ubezpieczyciela. W konsekwencji, Spółka świadczy na rzecz tegoż Ubezpieczyciela nieodpłatne usługi, jednakże niepodlegające opodatkowaniu VAT, bowiem te czynności mają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą przez Spółkę.

Ww. przepis art. 8 ust. 2 pkt 2 nie wskazuje wprost, czy związek z działalnością gospodarczą ma mieć charakter bezpośredni czy też pośredni. W opinii Spółki wyrażenie „związek z działalnością gospodarczą” należy interpretować w ten sposób, że określone działania są związane z działalnością gospodarczą, jeżeli wpływają na osiągnięcie przychodu. Związek ten może mieć zatem charakter zarówno bezpośredni jak i pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych czynności można mówić wówczas, gdy bezpośrednio wpływają na osiągnięcie przychodu, tj. określonym przychodom można przypisać wprost określone koszty. Natomiast o związku pośrednim należy mówić wówczas, gdy dane czynności nie przyczyniają się bezpośrednio do uzyskania przychodu, ale poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie firmy przyczyniają się pośrednio do zwiększenia zysków z działalności gospodarczej. Jednakże, ostatecznie zarówno związek bezpośredni jak i pośredni wykonywanych czynności z prowadzoną działalnością gospodarczą wpływa na osiągnięcie przychodu.

W ocenie Spółki, nieodpłatne świadczenie usług nie musi bezpośrednio przedkładać się na osiągnięcie przychodu. Podatnik musi jedynie wykazać, że świadczenie usługi w jakiś sposób służy prowadzeniu jego działalności gospodarczej.

Na tle analogicznego stanu faktycznego brak interpretacji indywidualnych Ministra Finansów, jednakże w wydawanych interpretacjach (np. DIS w Bydgoszczy z dn. 01.02.2013 r., ITPP1/443-1351/12/DM), organ uznaje za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym:

„(…) Niewątpliwie, dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest zaistnienie związku pomiędzy dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Jednakże związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter pośredni lub bezpośredni”.

Co prawda ww. stan faktyczny dot. prawa do odliczenia podatku VAT, jednakże biorąc pod uwagę kryterium spójności sytemu prawa, należy przyjąć, że ww. związek pośredni z działalnością gospodarczą może również odnosić się do związku z działalnością gospodarczą w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług.

2 Usługi ubezpieczeniowe – związek pośredni z prowadzoną działalnością gospodarczą

Świadczenie usług związanych z umową ubezpieczenia ma pośredni związek z działalnością gospodarczą Spółki. Spółka bowiem prowadzi względem swoich pracowników dziania motywacyjne, mające na celu zwiększenie wydajności pracowników w pracy, umocnienie więzi pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, budowanie zintegrowanego zespołu, co z kolei ma przełożyć się na uzyskiwanie coraz lepszych wyników w obszarze działalności Spółki, a tym samym osiąganie wyższych przychodów.

Ponadto, możliwość przystąpienia do umowy ubezpieczenia, kreuje pozytywny wizerunek Spółki wśród pracowników, daje im bowiem korzystniejszą możliwość ubezpieczenia niż w przypadku ubezpieczeń indywidualnych (niższe składki ubezpieczeniowe, wyższa wartość ochrony ubezpieczeniowej).

Zdaniem Spółki, obowiązkiem pracodawcy są nie tylko obowiązki ustawowe, w tym głównie wypłata wynagrodzenia, ale również obowiązek zapewnienia pracownikom poczucia, że są ważną częścią firmy. Powyższe Spółka realizuje poprzez gwarantowanie pracownikom dodatkowej „opieki” w postaci możliwości z dodatkowych świadczeń, np. możliwość przystąpienia do umowy ubezpieczenia na życie. Tym samym, Spółka dba również o swoje interesy, mając na celu podwyższenie zysku z działalności, ze względu na większe zaangażowanie i większy wysiłek pracowników w procesie świadczenia pracy na rzecz Spółki.

Ponadto, należy zauważyć, że gwarantowanie dodatkowych świadczeń przez pracodawcę pracownikom jest powszechnie stosowaną metodą motywacji pracowników, budowania poczucia przynależności do firmy w przedsiębiorstwach na całym świecie. Obecnie ww. świadczenia mogą przybrać różną formą: pakiety Multisport, dofinansowanie przedszkoli, imprezy integracyjne, karnety do kina i teatru. Działania te związane są ze strategią firmy w zakresie programów motywacyjnych, co w konsekwencji ma przedkładać się na osiąganie lepszych wyników z tytułu prowadzonej działalności, a w ostateczności na wyższe przychody.

Stanowisko Spółki znajduje również potwierdzenie m.in. w:

1.  interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dn. 04.09.2014 r. (nr IPTPP4/443-414/13-2/OS) „(\`(...)\`) Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełnione. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują”. „(\`(...)\`) Zużycie artykułów spożywczych lub przekazanie usługi cateringowej gastronomicznej na potrzeby pracowników i kontrahentów podczas różnego rodzaju spotkań, narad wewnętrznych, szkoleń i konferencji wewnętrznych, prac komisji wyborczych, spotkań biznesowych i przyjmowania kontrahentów, posiedzeń zarządu i rady nadzorczej, w sposób pośredni związane są z działalnością gospodarczą Spółki. Z uwagi na powyższe w świetle art. 7 ust. 2 pkt 1 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług czynności te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. DIS z dn. 09.05.2014 r., IPTPP4/443-110/14-2/MK „(…) Zużycie artykułów spożywczych przekazanych na potrzeby pracowników i kontrahentów, w sposób pośredni związane są z działalnością gospodarczą Spółki. Z uwagi na powyższe w świetle art. 7 ust. 2 pkt 1 oraz art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług czynności te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.
2.  interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dn. 29.05.2013 r., ITPP1/443-194/13/TS „(…) Dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują”.
3.  interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dn. 30.09.2014 r., IPPP1/443-775/14-3/EK O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy, bezpośrednio więc wiąże się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. Nabycie przez Wnioskodawcę biletów dla pracowników i ich dzieci ma związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą i ma wpływ na wizerunek firmy. W konsekwencji, Wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem ww. biletów.
4.  wyroku NSA z dn.18.04.2014 r., I FSK 942/12 „(…) Istotna jest relacja pomiędzy korzyścią jaką odnosi pracownik na tle korzyści samego przedsiębiorstwa. Tylko jeżeli korzyść pracownika ma drugorzędne znaczenie nie można mówić o nieodpłatnym świadczeniu usług na rzecz pracownika. Natomiast w przypadku gdy pracownik osiąga korzyść majątkową w postaci dodatkowego benefitu, a korzyść jaką odnosi przedsiębiorstwo ma znaczenie drugoplanowe występuje nieodpłatne świadczenie usług, które powinno podlegać opodatkowaniu VAT”.

Wobec powyższego, stanowisko Spółki należy uznać za w pełni uzasadnione.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów – w myśl art. 7 ust. 1 ustawy – rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy – przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dla uznania, że świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę i odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi zostaje wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Wypłacający wynagrodzenie otrzymuje w zamian świadczenie przynoszące mu korzyść.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie nie będące dostawą towarów. Z powyższego jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Należy zatem stwierdzić, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie.

Podkreślić jednak należy, że w ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

I tak, w art. 8 ust. 2 ustawy postanowiono, że za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Dla stwierdzenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.

Zatem, aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika.

Niedopełnienie warunku określonego w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka zawarła umowę ubezpieczenia grupowego na życie z Ubezpieczycielem. Umowa ma charakter umowy zawartej na cudzy rachunek, bowiem zgodnie z jej postanowieniami Spółka występuje jako Ubezpieczający, natomiast Ubezpieczonymi są pracownicy Spółki. Comiesięcznie Spółka dokonuje potrącenia składek ubezpieczeniowych z wynagrodzeń pracowników, którzy dobrowolnie przystąpili do ubezpieczenia. W zamian za czynności poboru składek od pracowników czy też oferowanie pracownikom możliwości przystąpienia do ubezpieczenia, Spółka nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od Ubezpieczyciela. Pracownicy również nie płacą Spółce z powyższego tytułu żadnego wynagrodzenia.

W związku z powyższym Spółka ma wątpliwości czy nieodpłatne świadczenie usług na rzecz Ubezpieczyciela nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem VAT, z uwagi na fakt, że ich wykonywanie ma związek z prowadzoną działalnością Spółki.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów.

Przez świadczenie usług niezwiązanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbywa się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności. Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, należy rozumieć te usługi, które są wykonywane nieodpłatnie w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. W tym więc aspekcie winny być rozpatrywane działania podejmowane przez podmiot.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że dokonując potrącenia składek ubezpieczeniowych z wynagrodzeń pracowników, którzy dobrowolnie przystąpili do ubezpieczenia i przekazywanie ich na rzecz Ubezpieczyciela, Spółka świadczy usługę. Jednakże w świetle art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ związana jest z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem.

Reasumując, nieodpłatne świadczenie usług na rzecz Ubezpieczyciela polegające na comiesięcznym pobieraniu składek ubezpieczeniowych z wynagrodzeń pracowników, którzy dobrowolnie przystąpili do ubezpieczenia, jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.