Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-1036/11/AB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-12-08
Teza: Opodatkowanie sprzedaży przedsiębiorstwa.
Słowa kluczowe: aport; przedsiębiorstwa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 13 września 2011 r. (data wpływu 14 września 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 7 grudnia 2011 r. (data wpływu 13 grudnia 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania sprzedaży przedsiębiorstwa - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 września 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania sprzedaży przedsiębiorstwa.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 7 grudnia 2011 r. (data wpływu 13 grudnia 2011 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 28 listopada 2011 r. nr IBPP3/443-1036/11/AB.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W 2005 r. została powołana spółka H (po przekształceniu formy prawnej E). Ww. Spółka jest spółką celową, powołaną do wybudowania obiektu hotelowego, a następnie czerpania korzyści z wynajmu pokoi hotelowych. Budowa obiektu hotelowego była finansowana ze środków pochodzących ze sprzedaży pokoi hotelowych inwestorom. Po wybudowaniu spółka czerpała by zyski z wynajmu pomieszczeń innych niż pokoje hotelowe (sale konferencyjne, restauracja itd.) operatorowi, który prowadziłby działalność operacyjną w hotelu.

W związku z kryzysem na rynkach finansowych oraz opóźnieniami z oddaniem obiektu do użytkowania co uprawniało inwestorów do wypowiedzenia umów przedwstępnych sprzedaży pokoi hotelowych oraz ubiegania się o zwrot wpłaconych środków na poczet zakupu lokali, spółka straciła płynność finansową i w dniu 22 września 2010 r. Sąd ogłosił upadłość likwidacyjną spółki.

W celu zaspokojenia zobowiązań spółki został ogłoszony przetarg. Przedmiotem zbycia jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do zadań gospodarczych – działalności hotelowej, a w szczególności:

1.  nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem hotelowo - apartamentowym w stanie surowym zamkniętym wraz z dokumentacją projektową oraz prawomocnym pozwoleniem na budowę, umowami przyłączeniowymi (niezbędne do dokończenia budowy oraz oddania obiektu do użytkowania),
2.  majątku niskocennego, z wyłączeniem środków pieniężnych w kasie oraz na rachunkach bankowych oraz wierzytelności. Wszystkie umowy przedwstępne sprzedaży pokoi hotelowych zostały wypowiedziane przez inwestorów lub syndyka masy opadłości.

Podsumowując powyższe w celu zaspokojenia roszczeń spółki zostanie zbyty jej majątek, którym jest:

1.  nieruchomość gruntowa z budynkiem hotelowym w stanie surowym zamkniętym,
2.  pozwolenie na budowę oraz wszelkie posiadane zgody oraz umowy niezbędne do realizacji zamierzenia inwestycyjnego,
3.  prawo do projektu budowlanego na podstawie którego jest realizowana inwestycja,
4.  polisa ubezpieczeniowa odpowiedzialności cywilnej oraz wszystkich ryzyk budowy sprzedaży wyżej wymienionych składników majątku spółki, daje możliwość uzyskanie wyższej ceny sprzedaży, a tym samym zaspokojenie większej części roszczeń wierzycieli.

Wnioskodawca w uzupełnieniu do wniosku wskazał, iż przedmiotem transakcji jest całe przedsiębiorstwo upadłego, czyli cały majątek oraz nie rozwiązane w trybie prawa upadłościowego umowy (dotyczące mediów, usług ochrony mienia). Przedmiotem sprzedaży, ze względu na ogłoszoną upadłość nie są zobowiązania, te zostają z racji tego, że sprzedaż w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży ze skutkiem egzekucyjnym, w związku z art. 313 ust. 1 Ustawy Prawo Upadłościowe i Naprawcze (z dnia 28 lutego 2003 r. Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.). Zobowiązania nie mogą więc przejść na nabywcę przedsiębiorstwa w mocy samego prawa.

W przypadku, którego dotyczy wniosek stan przedsiębiorstwa jest następujący:

Podmiot powstał jako spółka celowa, zadaniem której było wybudowanie i sprzedaż obiektu hotelowego. Upadły zawarł przedwstępne umowy sprzedaży poszczególnych pokoi i rozpoczął proces budowlany. Roboty budowlane wykonywane były przez podmioty zewnętrzne. W momencie, gdy budynek został doprowadzony do stanu surowego zamkniętego rozpoczęły się problemy finansowe spółki i ogłoszona została upadłość obejmująca likwidację majątku. Istniejące umowy przedwstępne z nabywcami poszczególnych pokoi zostały rozwiązane w trybie Prawa Upadłościowego, a część z umów została jeszcze przed ogłoszeniem upadłości wypowiedziana przez nabywców. Upadła spółka nie zatrudnia żadnych pracowników, w skład jej majątku wchodzi niedokończona budowa obiektu hotelowego, środki pieniężne w kasie i na rachunku, należności i zobowiązania. W toczącym się postępowaniu upadłościowym dokonywana jest sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości, w rozumieniu art. 551 K.C. z wyłączeniem należności oraz środków pieniężnych w kasie i na rachunkach. Zobowiązania nie przechodzą na nabywcę w związku z art. 313 ust. 1 Ustawy Prawo Upadłościowe i Naprawcze. Przedmiotem transakcji będzie więc całe przedsiębiorstwo upadłego z wyłączeniem powyższych składników.

Jest to więc sprzedaż całości przedsiębiorstwa a nie jego zorganizowanej części. Sprzedawany zespół składników materialnych (bez zobowiązań z uwagi na powyższe), może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące założone przez upadłego cele, tj. dokończenie budowy i sprzedaż całego obiektu hotelowego bądź prowadzenie działalności hotelarskiej na własny rachunek.

*   zespół składników opisanych we wniosku nie jest wyodrębniony organizacyjnie, gdyż sam w sobie stanowi substrat majątkowy upadłego przedsiębiorstwa. Upadły nie prowadzi innej działalności.
*   zespół składników opisanych we wniosku jest wyodrębniony finansowo i jest możliwe przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zbywanego przedsiębiorstwa. Wynika to również z tego, że upadłe przedsiębiorstwo nie prowadziło żadnej innej działalności.
*   sprzedawane przedsiębiorstwo jest całością w sensie funkcjonalnym, wymaga tylko dokończenia założonego cyklu inwestycyjnego, tj. dokończenia budowy i bądź to sprzedaży obiektu bądź rozpoczęcia działalności hotelowej w dokończonym obiekcie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie, które zgodnie z dyspozycją Wnioskodawcy w oparciu o pismo z dnia 7 grudnia 2011 r. brzmi następująco:

Czy sprzedaż przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.C. w postępowaniu upadłościowym jest sprzedażą niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem hotelowo apartamentowym w stanie surowym zamkniętym wraz z dokumentacją projektową oraz prawomocnym pozwoleniem na budowę, projektem budowlanym, umowami niezbędnymi do dokończenia budowy oraz oddania obiektu do użytkowania stanowi sprzedaż przedsiębiorstwa zgodnie z art. 6 ustawy o podatku od towarów usług i tym samym w przypadku sprzedaży nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 powołanej ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Stosownie bowiem do art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmuje wszelkie czynności w ramach których, następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności, jak właściciel np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aport).

Wyłączenie stosowania ustawy o podatku od towarów i usług przewidziane w przepisie art. 6 pkt 1 tej ustawy obejmuje jednakże tylko te czynności zrównane z pojęciem dostawy towarów, których przedmiotem jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „przedsiębiorstwo”, należy więc odwołać się odpowiednio do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z art. 55¹ Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo stanowi zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, który obejmuje w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ustawodawca w ww. przepisie wskazał, jakiego rodzaju elementy wchodzą w skład kompleksu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, czyli przedsiębiorstwa, które może być przedmiotem czynności prawnej. Nie wszystkie jednak elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa są na tyle istotne, by bez ich zbycia nie można było mówić o zbyciu przedsiębiorstwa. O tym, jakie konkretne składniki muszą być przeniesione na nabywcę, aby można było uznać, że nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa, decydują okoliczności faktyczne, których nie można określić apriorycznie.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy zbywany majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca jest spółką celową, powołaną do wybudowania obiektu hotelowego, a następnie czerpania korzyści z wynajmu pokoi hotelowych. Po wybudowaniu spółka czerpała by zyski z wynajmu pomieszczeń innych niż pokoje hotelowe (sale konferencyjne, restauracja itd.) operatorowi, który prowadziłby działalność operacyjną w hotelu. W związku z kryzysem na rynkach finansowych oraz opóźnieniami z oddaniem obiektu Sąd ogłosił upadłość likwidacyjną spółki.

Przedmiotem zbycia przez Wnioskodawcę jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem hotelowo – apartamentowym w stanie surowym zamkniętym wraz z dokumentacją projektową oraz prawomocnym pozwoleniem na budowę, umowami przyłączeniowymi (niezbędne do dokończenia budowy oraz oddania obiektu do użytkowania), majątku niskocennego, z wyłączeniem środków pieniężnych w kasie oraz na rachunkach bankowych oraz wierzytelności.

Z powyższego wynika, że nieruchomość w postaci budynku hotelowo – apartamentowego na dzień jej sprzedaży będzie w stanie surowym zamkniętym. Na dzień zbycia nie będzie prowadzona w przedmiotowym obiekcie hotelowym działalność w zakresie wynajmu pokoi hotelowych oraz wynajmu pomieszczeń innych niż pokoje hotelowe ponieważ obiekt hotelowy jest niedokończony. Jeżeli działalność gospodarcza nie była tam prowadzona to nie można ocenić, czy sprzedawane składniki są wystarczające dla uznania, że mamy do czynienia ze sprzedażą przedsiębiorstwa. Nie realizowano bowiem przy ich pomocy żadnych zadań gospodarczych, co oznacza, że nie służyły celom, o których mowa w art. 551 Kodeksu cywilnego. Z definicji przedsiębiorstwa wynika, że jest to zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Tymczasem przedmiot zbycia nie jest zdatny do prowadzenia działalności gospodarczej na dzień sprzedaży, dopiero po zakończeniu inwestycji i rozwiązaniu odpowiednio stosunków prawnych powstaną należności wynikające z czynnie prowadzonej działalności gospodarczej i dopiero wówczas będzie można ocenić czy zbywany majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że będzie on zdolny do realizacji zadań gospodarczych przypisanych przedsiębiorstwu.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe stwierdzić należy, że w okolicznościach przedstawionych przez Wnioskodawcę, wymienione we wniosku składniki nie będą posiadały na dzień ich sprzedaży cech przedsiębiorstwa wymienionych w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tym samym sprzedaż obiektu hotelowo – apartamentowego w stanie surowym zamkniętym wraz z dokumentacją projektową oraz prawomocnym pozwoleniem na budowę, umowami przyłączeniowymi (niezbędne do dokończenia budowy oraz oddania obiektu do użytkowania), majątku niskocennego, z wyłączeniem środków pieniężnych w kasie oraz na rachunkach bankowych oraz wierzytelności nie będzie mógł być wyłączony z opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tak więc, mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz ww. przepisy, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy, sprzedaż opisanych składników majątku przez Wnioskodawcę, nie będzie stanowić przedsiębiorstwa, a tym samym nie będzie czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opisana transakcja będzie podlegać opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Wobec powyższego stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę uznać należy za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Nadmienia się, iż zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.