Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4514.672.2016.1.PM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2017-01-16
Teza: Czy przekazanie zysku spółki cywilnej na kapitał rezerwowy lub pozostawienie zysku jako niepodzielony do dyspozycji wspólników, w tym Wnioskodawcy, opodatkowane jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: kapitał-kapitał rezerwowy; spółki-spółka cywilna; spółki-spółka osobowa; zyski
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 28 listopada 2016 r. (data wpływu do Biura – 12 grudnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przekazania zysku na kapitał rezerwowy lub pozostawienia jako niepodzielony do dyspozycji wspólników spółki cywilnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 grudnia 2016 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przekazania zysku na kapitał rezerwowy lub pozostawienia jako niepodzielony do dyspozycji wspólników spółki cywilnej.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski oraz jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą z drugim wspólnikiem w formie spółki cywilnej. Przedmiotem działalności spółki cywilnej jest skup, sprzedaż, pośrednictwo w handlu artykułami drzewnymi i budowlanymi, import, eksport, usługi remontowo-budowlane, produkcja materiałów budowlanych. Spółka cywilna posiada swoją siedzibę na terytorium Polski i zarejestrowana jest jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Umowa spółki cywilnej została zawarta na czas nieograniczony. W wyniku działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników w ramach spółki cywilnej, po stronie wspólników wystąpił zysk z poprzednich lat obrachunkowych obejmujący zysk za lata 2007-2013, który do tej pory nie został wypłacony żadnemu ze wspólników.

Wspólnicy spółki cywilnej, w tym Wnioskodawca, zamierzają pozostawić część niepodzielnego zysku za lata 2007-2013 jako kapitał rezerwowy spółki cywilnej przeznaczony na inwestycje i dalszą działalność spółki cywilnej. Wspólnicy nie zamierzają przeznaczyć pozostawionych zysków na podwyższenie wysokości udziałów wspólników, podobnie wspólnicy nie potraktują pozostawionych zysków jako pożyczki udzielonej przez wspólników spółce, dopłaty, depozytu nieprawidłowego ani jako oddanie przez wspólników praw majątkowych spółce do nieodpłatnego używania.

Obaj wspólnicy spółki cywilnej, w tym Wnioskodawca, dla realizacji celu utworzenia spółki cywilnej wnieśli równe wkłady pieniężne w wysokości 10.000,00 zł każdy. Zgodnie z umową spółki cywilnej udział w zyskach i stratach spółki cywilnej, której Wnioskodawca jest wspólnikiem określa się proporcjonalnie do udziałów we wniesionych wkładach, tym samym udział w zyskach i stratach obu wspólników wynosi po 50%. Umowa spółki cywilnej nie reguluje zasad dysponowania niepodzielonym zyskiem z lat poprzednich w razie jego pozostawienia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przekazanie zysku spółki cywilnej na kapitał rezerwowy lub pozostawienie zysku jako niepodzielony do dyspozycji wspólników, w tym Wnioskodawcy, opodatkowane jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy przekazanie zysku spółki cywilnej na kapitał rezerwowy lub pozostawienie zysku jako niepodzielony do dyspozycji wspólników, w tym Wnioskodawcy, nie będzie opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca, przywołując w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazał, że zawiera on zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają czynności umowy spółki oraz zmiany takiej umowy, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania. Za zmianę umowy spółki cywilnej ustawodawca uznaje, zgodnie z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 1a pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania.

Zdaniem Wnioskodawcy, nie sposób uznać, aby przekazanie zysku wypracowanego przez wspólników w ramach prowadzonej spółki cywilnej na kapitał rezerwowy lub pozostawienie zysku do dyspozycji wspólników spełniało warunki pozwalające uznać te czynności za zmianę umowy spółki.

Zgodnie z art. 868 ustawy Kodeks cywilny, wspólnik może żądać podziału i wypłaty zysków dopiero po rozwiązaniu spółki natomiast, gdy spółka została zawarta na czas dłuższy, wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysków z końcem każdego roku obrachunkowego. W przedstawionym stanie faktycznym umowa spółki cywilnej została zawarta na czas nieoznaczony, toteż nie ulega wątpliwości, że wspólnicy mogą korzystać z prawa do podziału i wypłaty zysku zgodnie z przedstawionym wcześniej przepisem. Samo osiągnięcie zysku przez spółkę cywilną nie oznacza powstania po stronie wspólników wierzytelności o wypłatę zysku. Dopóki wspólnik nie zgłosi żądania podziału i wypłaty zysku z końcem roku obrotowego, zysk ten pozostaje w dyspozycji spółki a nie wspólnika, tym samym nie można mówić, że spółka korzystając z zysku otrzymuje od wspólnika wkłady zwiększające majątek spółki lub nieodpłatne świadczenie. Przepisy Kodeksu cywilnego nie regulują zagadnienia zmian wartości wkładów w czasie trwania umowy spółki, należy wobec tego przyjąć, że każda zmiana wartości wkładu jest dopuszczalna wyłącznie w drodze zmiany umowy spółki cywilnej, czyli za zgodą wszystkich wspólników. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym umowa spółki cywilnej nie ulegnie zmianie, a przeprowadzona zostanie wyłącznie odpowiednia operacja księgowa. Niepodzielony zysk nie jest także pożyczką udzieloną spółce przez wspólnika ani też dopłatą.

Przekazanie zysku na kapitał rezerwowy spółki cywilnej nie jest równoznaczne ze zmianą umowy spółki, tzn.: wniesieniem lub podwyższeniem wkładu do spółki, udzieleniem pożyczki przez wspólnika, wniesieniem dopłat, ani też oddaniem spółce przez wspólnika rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania, chyba że wspólnicy podjęliby uchwałę w zakresie przeznaczenia zysku spółki, która jednoznacznie wskazywałaby, iż wspólnicy dokonują jednocześnie wniesienia/podwyższenia wkładów, udzielają spółce pożyczki, wnoszą dopłaty, bądź też oddają rzeczy (pieniądze) do nieodpłatnego używania. Podkreślić należy, że dysponowanie zyskiem – samo w sobie – nie stanowi w ogóle czynności cywilnoprawnej, lecz wynika z zapisów umowy spółki oraz przepisów Kodeksu cywilnego. Jest to zatem czynność dokonana w ramach stosunków wewnętrznych pomiędzy wspólnikami spółki na podstawie zawartej umowy spółki cywilnej.

Przepisy Kodeksu cywilnego nie regulują zagadnienia zmian wartości wkładów w czasie trwania umowy spółki, należy wobec tego przyjąć, że każda zmiana wartości wkładu jest dopuszczalna wyłącznie w drodze zmiany umowy spółki cywilnej, czyli za zgodą wszystkich wspólników. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym umowa spółki cywilnej nie ulegnie zmianie, a przeprowadzona zostanie wyłącznie odpowiednia operacja księgowa.

Spółka cywilna, zgodnie z definicją wyrażoną w art. 1a pkt 1 ustawy, na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych, jest spółką osobową. Kwestia opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych przeznaczenia zysku na kapitał rezerwowy zarówno w spółce cywilnej, jak i ogólniej, w spółkach osobowych była wielokrotnie przedmiotem interpretacji organów podatkowych, które to organy wielokrotnie potwierdzały brak istnienia obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku przeznaczenia zysku na kapitał rezerwowy spółki osobowej.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, przekazanie zysku spółki cywilnej na kapitał rezerwowy lub pozostawienie zysku jako niepodzielony do dyspozycji wspólników tejże spółki cywilnej nie jest opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał stanowiska zaprezentowane przez organy podatkowe w wydanych interpretacjach indywidualnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 223, ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności objętych opodatkowaniem.

Oznacza to, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności enumeratywnie wskazane w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym podatkowi od czynności cywilnoprawnej podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy).

Stosownie do art. 1 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy, w przypadku umowy spółki, za zmianę umowy spółki uważa się przy spółce osobowej – wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania.

Zgodnie z art. 1a pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, określenie spółka osobowa oznacza spółkę: cywilną, jawną, partnerską, komandytową lub komandytowo-akcyjną.

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).

Art. 4 pkt 9 cyt. ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy podstawę opodatkowania stanowi przy umowie spółki:

*   przy zawarciu umowy – wartość wkładów do spółki osobowej albo wartość kapitału zakładowego – lit. a),
*   przy wniesieniu lub podwyższeniu wkładów do spółki osobowej albo podwyższeniu kapitału zakładowego – wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy – lit. b),
*   przy dopłatach – kwota dopłat – lit. c),
*   przy pożyczce udzielonej spółce przez wspólnika – kwota lub wartość pożyczki – lit. d),
*   przy oddaniu spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania – roczna wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje się w wysokości 4% wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego oddanego do nieodpłatnego używania – lit. e).

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, stawka podatku wynosi od umowy spółki – 0,5%.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W wyniku działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników w ramach spółki cywilnej, po stronie wspólników wystąpił zysk z poprzednich lat obrachunkowych obejmujący zysk za lata 2007-2013, który do tej pory nie został wypłacony żadnemu ze wspólników. Wnioskodawca zamierza pozostawić część niepodzielnego zysku za lata 2007-2013 jako kapitał rezerwowy spółki cywilnej przeznaczony na inwestycje i dalszą działalność spółki cywilnej. Wnioskodawca nie zamierza przeznaczyć pozostawionych zysków na podwyższenie wysokości udziałów wspólnika, podobnie nie potraktuje pozostawionych zysków jako pożyczki udzielonej przez wspólnika spółce, dopłaty, depozytu nieprawidłowego ani jako oddanie przez wspólnika praw majątkowych spółce do nieodpłatnego używania.

Zgodnie z art. 867 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380, ze zm.) każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach. Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach.

Stosownie do art. 868 § 1 Kodeksu cywilnego wspólnik może żądać podziału i wypłaty zysków dopiero po rozwiązaniu spółki. Jednakże gdy spółka została zawarta na czas dłuższy, wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysków z końcem każdego roku obrachunkowego (art. 868 § 2 Kodeksu cywilnego).

Jak z powyższego wynika, samo osiągnięcie zysku nie oznacza więc powstania po stronie wspólników wierzytelności o wypłatę zysku. Dopóki wspólnik nie zgłosi żądania podziału i wypłaty zysku z końcem roku obrotowego, zysk ten pozostaje w dyspozycji spółki a nie wspólnika.

W związku z powyższym, mając na uwadze tak przedstawione zagadnienie, stwierdzić należy, że zarówno przekazanie wypracowanego zysku na kapitał rezerwowy spółki cywilnej jak również ewentualne pozostawienie go jako niepodzielonego do dyspozycji wspólnika, w omawianej sytuacji nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, w przedmiotowej sprawie nie dojdzie do zmiany umowy spółki cywilnej w myśl przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Z takim stwierdzeniem należy się zgodzić, bowiem Wnioskodawca (wspólnik spółki cywilnej) nie zamierza przeznaczyć pozostawionego w spółce zysku na podwyższenie wysokości swoich udziałów, nie potraktuje go również jako pożyczki udzielonej spółce, dopłaty, depozytu nieprawidłowego ani jako oddanie praw majątkowych spółce do nieodpłatnego używania. Tym samym powyższe czynności nie będą skutkować opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że interpretacje te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.