Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/4511-400/16/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-07-26
Teza: Czy Wnioskodawczyni ma prawo do odliczenia od podatku ulgi prorodzinnej na niepełnosprawnego syna z tytułu sprawowania nad nim opieki (wychowywania)?
Słowa kluczowe: alimenty-obowiązek alimentacyjny; dochód; dzieci i młodzież; rodzice; ulga-ulga prorodzinna
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 18 kwietnia 2016 r. (data wpływu 19 kwietnia 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 12 lipca 2016 r. (data wpływu 14 lipca 2016 r.) oraz z 19 lipca 2016 r. (data wpływu 21 lipca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 kwietnia 2016 r. został złożony ww. wniosek uzupełniony w dniu 14 i 21 lipca 2016 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Otrzymuje emeryturę w wysokości 12 873 zł 08 gr (dochód roczny). Dodatkowo pracuje 2 miesiące w roku na umowę zlecenie. Dochód z umowy zlecenia wyniósł 2 878 zł 82 gr. Mąż Wnioskodawczyni pracuje na umowę o pracę. Jego dochód roczny wyniósł 31 291 zł 91 gr. Ich pełnoletni syn Arkadiusz urodzony 2 kwietnia 1992 r. jest kawalerem i mieszka z nimi. Choruje na epilepsję (06-E) od 8 miesiąca życia. Ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że zaliczono go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Syn Wnioskodawczyni nie wymaga stałej lub długotrwałej konieczności opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie wymaga również stałego współdziałania na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Syn otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Jednocześnie jest zatrudniony na umowę o pracę. Roczny dochód z tej umowy wyniósł 19 711 zł 56 gr. Syn od 1 stycznia 2013 r. do 14 maja 2013 r. był bezrobotny. Od 15 maja 2013 r. do 14 listopada 2013 r. syn odbywał staż, finansowany przez Powiatowy Urząd Pracy w firmie XXX Spółka jawna. Po odbytym stażu, tj. od dnia 18 listopada 2013 r. do dnia dzisiejszego zatrudniony jest w tej firmie na stanowisku magazyniera.

Jak podkreśla Wnioskodawczyni, przez te wszystkie lata razem z mężem partycypują w kosztach utrzymania i wychowania syna. Dochody syna nie są wystarczające, dlatego też niezbędna jest ich pomoc w Jego utrzymaniu (wspólne zamieszkanie z nimi, zakup niezbędnych leków, dojazdy na wizyty do lekarzy specjalistów).

W związku z powyższym wraz z mężem Wnioskodawczyni ponosi wydatki na wychowanie i utrzymanie syna, a tym samym wykonuje obowiązek alimentacyjny względem dziecka, które nie jest w stanie samodzielnie się utrzymywać pomimo osiąganych dochodów.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawczyni ma prawo do odliczenia od podatku ulgi prorodzinnej na niepełnosprawnego syna z tytułu sprawowania nad nim opieki (wychowywania)?

Wnioskodawczyni uważa, że ma prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na syna Arkadiusza.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu prawnego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1.  wykonywał władzę rodzicielską;
2.  pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3.  sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Stosownie do art. 27f ust. 2 ustawy, w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 24 października 2012 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1278) i mającym zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2013 r. odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:

1.  jednego małoletniego dziecka - kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, jeżeli dochody podatnika:

1.  pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112.000 zł,
2.  niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56.000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;

3.  dwojga małoletnich dzieci - kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, na każde dziecko.
4.  trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota stanowiąca:

1.  1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
2.  1/4 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, na trzecie dziecko,
3.  1/3 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, na czwarte i każde kolejne dziecko.

Na podstawie art. 27f ust. 2 ustawy, w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1644) i mającym zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2014 r., odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:

1.  jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:

1.  pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112.000 zł,
2.  niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56.000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;

3.  dwojga małoletnich dzieci - kwota 92,67 zł na każde dziecko;
4.  trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:

1.  92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
2.  166,67 zł na trzecie dziecko,
3.  225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

W myśl art. 27f ust. 2a ustawy za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a.

Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka (art. 27f ust. 2b ww. ustawy).

W świetle art. 27f ust. 2c ww. ustawy odliczenie, o którym mowa w ust. 1 nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1.  na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2.  wstąpiło w związek małżeński.

W przypadku, gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem (art. 27f ust. 3 ustawy).

Z przepisu art. 27 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Według art. 27f ust. 5 ww. ustawy, odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1.  odpis aktu urodzenia dziecka;
2.  zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3.  odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4.  zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

W świetle art. 27f ust. 6 przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Treść art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w powiązaniu z art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 tej ustawy wskazuje, że odliczenie kwoty określonej w ust. 2 przysługuje podatnikowi, który utrzymywał dzieci pełnoletnie:

*   bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
*   do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej,
*   w związku z wykonywaniem przez niego ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego lub w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Otrzymuje emeryturę w wysokości 12 873 zł 08 gr (dochód roczny). Dodatkowo pracuje 2 miesiące w roku na umowę zlecenie. Dochód z umowy zlecenia wyniósł 2 878 zł 82 gr. Mąż Wnioskodawczyni pracuje na umowę o pracę. Jego dochód roczny wyniósł 31 291 zł 91 gr. Ich pełnoletni syn Arkadiusz urodzony 2 kwietnia 1992 r. jest kawalerem i mieszka z nimi. Choruje na epilepsję (06-E) od 8 miesiąca życia. Ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że zaliczono go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Syn Wnioskodawczyni nie wymaga stałej lub długotrwałej konieczności opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie wymaga również stałego współdziałania na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Syn otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Jednocześnie jest zatrudniony na umowę o pracę. Roczny dochód z tej umowy wyniósł 19 711 zł 56 gr. Syn od 1 stycznia 2013 r. do 14 maja 2013 r. był bezrobotny. Od 15 maja 2013 r. do 14 listopada 2013 r. syn odbywał staż, finansowany przez Powiatowy Urząd Pracy w firmie XXX Spółka jawna. Po odbytym stażu, tj. od dnia 18 listopada 2013 r. do dnia dzisiejszego zatrudniony jest w tej firmie na stanowisku magazyniera.

Jak podkreśla Wnioskodawczyni, przez te wszystkie lata razem z mężem partycypują w kosztach utrzymania i wychowania syna. Dochody syna nie są wystarczające, dlatego też niezbędna jest ich pomoc w Jego utrzymaniu (wspólne zamieszkanie z nimi, zakup niezbędnych leków, dojazdy na wizyty do lekarzy specjalistów).

W związku z powyższym wraz z mężem Wnioskodawczyni ponosi wydatki na wychowanie i utrzymanie syna, a tym samym wykonuje obowiązek alimentacyjny względem dziecka, które nie jest w stanie samodzielnie się utrzymywać pomimo osiąganych dochodów.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że obowiązek alimentacyjny zdefiniowany został w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. z 2015 r., poz. 583 z późn. zm.) jako obowiązek dostarczania przez osobę zobowiązaną podmiotowi uprawnionemu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania.

Zgodnie z art. 133 § 1 ww. kodeksu, rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci precyzuje zaś art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zależy on od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1).

Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego (art. 135 § 2).

Oznacza to, że osoby, które zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, wykonują obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności utrzymując je, a ponadto zapewniając stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stale współdziałając na co dzień w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji uprawnione są do skorzystania z tzw. ulgi prorodzinnej, określonej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów stwierdzić należy, iż Wnioskodawczyni - jako rodzic - spełnia przesłanki warunkujące skorzystanie za lata 2013-2015 z ulgi prorodzinnej na niepełnosprawnego syna otrzymującego zasiłek pielęgnacyjny oraz dochód z umowy o pracę (bez względu na wiek tego dziecka) w związku z wykonywaniem wobec Niego obowiązku alimentacyjnego stosownie do art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r. poz. 718).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.