Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-222/12-4/LK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-06-06
Teza: prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu otrzymanych faktur od kontrahenta polskiego w związku z nabyciem usług architektonicznych
Słowa kluczowe: nabycie; odliczenia-prawo do odliczenia; usługi-usługi architektoniczne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 17.02.2012 r. (data wpływu 27.02.2012 r.) uzupełnionym w dniu 13.04.2012 r. (data wpływu 16.04.2012 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 05.04.2012 r. (skutecznie doręczone w dniu 11.04.2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu otrzymanych faktur od kontrahenta polskiego w związku z nabyciem usług architektonicznych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27.02.2012 r. do wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia z tytułu otrzymanych faktur od kontrahenta polskiego w związku z nabyciem usług architektonicznych. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 13.01.2012 r., złożonym w dniu 13.04.2012 r. (data wpływu 16.04.2012 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z dnia 05.04.2012 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Sp. z. o.o. (dalej: Spółka, Wnioskodawca) jest firmą projektową prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie opracowywania projektów architektonicznych, sprawowania nadzorów autorskich, projektowania wnętrz i detali architektonicznych, a także świadczenia usług doradczych w zakresie architektury i projektowania.

Odbiorcami usług świadczonych przez Spółkę są zarówno podmioty krajowe, jak również podmioty z m.in. takich krajów jak Ukraina, Rosja, Kazachstan, Armenia, Iran, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Jordania.

Realizowane przez Wnioskodawcę projekty architektoniczne można zasadniczo podzielić na 2 grupy:

1.  projekty architektoniczne o charakterze wykonawczym, budowlanym,
2.  projekty architektoniczne o charakterze koncepcyjnym, które charakteryzują się następującymi cechami:
    *   nie są w sposób jednoznaczny i nierozerwalny przypisane do konkretnej nieruchomości,
    *   realizowane są na odległość (w biurze projektowym), bez konieczności dokonywania oględzin konkretnej nieruchomości lub otrzymania szczegółowych informacji technicznych, geodezyjnych i kartograficznych dotyczących konkretnej nieruchomości,
    *   mają charakter niematerialny; opierają się przede wszystkim na wiedzy i doświadczeniu zawodowym zatrudnionego w Spółce lub w firmie podwykonawcy architekta,
    *   ze względu na niezależne okoliczności mogą nie zostać zrealizowane w określonych pierwotnie lokalizacjach (rezygnacja klienta z zamówienia)

Projekty koncepcyjne wpisują się w wprawdzie w określoną przestrzeń, gdyż nawet w przypadku projektów koncepcyjnych istotna jest ich planowana lokalizacja przestrzenna. Projekty te, jako szczegółowe wizualizacje inwestycji określonego rodzaju mogą być natomiast wykorzystane do budowy domówi innych nieruchomości na gruntach, których parametry pozwalają na wykorzystanie takiej wizualizacji.

W odróżnieniu od projektów koncepcyjnych, projekty wykonawcze są przypisane w sposób jednoznaczny i nierozerwalny do konkretnej nieruchomości.

W niektórych przypadkach Wnioskodawca zleca realizację części lub całości prac związanych z określonym projektem architektonicznym współpracującym ze Spółką podwykonawcom, będącym z reguły podatnikami VAT (dalej: Podwykonawcy). Prace mogą być podzlecane zarówno krajowym Podwykonawcom, jak i Podwykonawcom mającym siedziby poza terytorium Polski. Ponadto podzlecanie prac dotyczy zarówno projektów architektonicznych o charakterze koncepcyjnym, jaki wykonawczym.

Kluczowy w analizowanym stanie faktycznym jest fakt, że Wnioskodawca podzielając wykonanie określonego projektu architektonicznego pozostaje jedynym podmiotem, który ma bezpośredni kontakt ze swoim zleceniodawcą — tj. właścicielem lub użytkownikiem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja. Z perspektywy ochrony interesów Wnioskodawcy (np. w zakresie tajemnicy handlowej, kontaktów z klientami itd.) istotne jest, aby przekazywane Podwykonawcom informacje były ograniczone tylko do danych niezbędnych do prawidłowego wykonania przez nich zlecenia, przy czym dla Podwykonawcy nie jest zawsze istotne czy zlecony projekt architektoniczny ma charakter koncepcyjny czy wykonawczy.

Podwykonawca dla zrealizowania swojego zlecenia otrzymuje zatem tylko niezbędne mu informacje i możliwe są przypadki, gdy z perspektywy Spółki dany projekt jest przypisany do konkretnej nieruchomości (lub ma przykładowo charakter wykonawczy), ale dla Podwykonawcy zlecone mu prace mają wyłącznie charakter usług niematerialnych, których sam Podwykonawca nie może przypisać do żadnej konkretnej nieruchomości, w tym w szczególności Podwykonawca nie zna np. numerów działek budowlanych, czy innych danych ewidencyjnych nieruchomości na których będzie realizowana projektowana nieruchomość.

Biorąc jednak pod uwagę, że każdy projekt architektoniczny, w tym również projekt o charakterze koncepcyjnym wpisuje się w określoną przestrzeń, Wnioskodawca przekazuje Podwykonawcom konieczne informacje dotyczące opracowania takiego projektu, takie jak ogólne miejsce położenia (np. nazwa kraju, miasta), rodzaj inwestycji, której ma dotyczyć projekt (hotel, biurowiec), wymiary i inne ogólne parametry działki, na której zgodnie z ogólnym założeniem projekt mógłby zostać zrealizowany (np. rodzaj ukształtowania terenu, stopień nachylenia gruntu itp.).

Należy jednak podkreślić, iż okoliczność, że projekty tego rodzaju wpisują się w określoną przestrzeń nie przesądza o ich przeznaczeniu wyłącznie do zmiany fizycznej i prawnej jednej i te) samej nieruchomości, Projekty te, ja ko szczegółowe wizualizacje inwestycji określonego rodzaju mogą być natomiast wykorzystane do budowy domów i innych nieruchomości na gruntach, których parametry pozwalają na wykorzystanie takiej wizualizacji wykonanej przez podwykonawcę Spółki.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą zatem sytuacji, w której Spółka podzleca danemu Podwykonawcy opracowanie projektu architektonicznego, realizowanego dla klienta mającego siedzibę poza terytorium Polski a zarazem mogącego dotyczyć nieruchomości położonej poza terytorium kraju.

W większości takich przypadków, z uwagi m.in. na wstępny i koncepcyjny charakter zlecanych prac lub też z uwagi na brak szczegółowych informacji na danym etapie prac, Wnioskodawca nie przekazuje Podwykonawcy szczegółowych informacji dotyczących położenia nieruchomości, której może dotyczyć realizowana przez Podwykonawcę praca, mimo że z góry wiadomo, że projekt będzie realizowany poza terytorium Polski.

Spółka, podzlecając realizację projektów, w tym w szczególności projektów koncepcyjnych nie posiada również wiedzy, czy w ostatecznym rezultacie usługa architektoniczna będzie dotyczyła konkretnej nieruchomości, wskazanej w sposób ogólny w zamówieniu lub umowie podpisanej pomiędzy Spółką a klientem.

Mając powyższe na uwadze, na etapie rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą a jego Podwykonawcą strony nie mają wiedzy czy zrealizowany przez Podwykonawcę projekt dotyczyć będzie ostatecznie nieruchomości określonej wstępnie przez klienta Spółki.

Tym samym, w przypadku tego rodzaju transakcji Spółka będzie otrzymywać od podwykonawców faktury VAT z naliczonym podatkiem VAT z właściwą stawką podatku (transakcja krajowa — miejsce świadczenia na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT) i jednocześnie planuje odliczać podatek naliczony wynikający z tych faktur.

Jedynie w przypadku projektów architektonicznych o charakterze wykonawczym oraz innych usług realizowanych przez Podwykonawcę Spółki, w przypadku których Podwykonawca posiadać będzie, uzyskaną od Wnioskodawcy, wiedzę w zakresie lokalizacji konkretnej nieruchomości związane) z usługą (zidentyfikowanej np. numerem działki), to świadczenia Podwykonawcy będą miały miejsce opodatkowania w kraju położenia nieruchomości, jako usługi, dla których miejsce świadczenia jest związane z brzmieniem przepisu art. 28e ustawy o VAT. W tym drugim przypadku, Spółka przekazując Podwykonawcom szczegółowe informacje dotyczące lokalizacji konkretnej nieruchomości, z którą związana będzie usługa Podwykonawcy, zobowiąże Podwykonawców, aby nie naliczali podatku od świadczonej usługi zgodnie z dyspozycją art. 28e ustawy o VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Spółka posiada prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych od Podwykonawców Spółki faktur dotyczących realizowanych przez nich projektów dla nich mających charakter koncepcyjny, tj. w przypadku realizacji przez Podwykonawcę części projektu przeznaczonego docelowo dla klienta mającego siedzibę poza terytorium Polski a zarazem projektu mogącego dotyczyć nieruchomości położonej poza terytorium kraju, przy czym bez podania przez Spółkę Podwykonawcy szczegółowych informacji dotyczących położenia konkretnej nieruchomości (takich jak np. numer działki)?

Zdaniem Wnioskodawcy: w ocenie Wnioskodawcy w sytuacji, w której Podwykonawcy realizują projekty koncepcyjne bez posiadania szczegółowych informacji dotyczących położenia konkretnej nieruchomości, które to projekty są następnie sprzedawane przez Spółkę klientom mającym siedziby poza terytorium Polski, Spółka posiada prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych od Podwykonawców faktur dokumentujących takie prace.

Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Jednocześnie zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W przypadku świadczenia usług o charakterze transgranicznym bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku VAT dokonywanego przez Spółkę jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce, czy też nie. Ponadto, mając na uwadze treść art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, przepisy tej ustawy regulujące kwestie określania miejsca świadczenia usług transgranicznych mają znaczenie dla ustalenia, czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT, wykazanego w fakturach wystawionych przez polskich Podwykonawców, którzy wykonują zlecone przez Spółkę prace architektoniczne.

Zgodnie z ogólną zasadą uregulowaną w art, 28b ust. 1 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Zdaniem Wnioskodawcy, przepis ten znajduje zastosowanie w relacji pomiędzy Spółką a kontrahentem mającym siedzibę poza Polską w sytuacji, w której Spółka sprzedaje usługi architektoniczne o charakterze koncepcyjnym.

Tak jak bowiem wskazano powyżej w opisie stanu faktycznego, projekty koncepcyjne mogą być realizowane bez konieczności wskazania konkretnej nieruchomości, a brak konieczności wskazania lokalizacji spowodowany jest specyfiką takich projektów, które:

*   realizowane są na odległość, bez konieczności dokonywania oględzin konkretnej nieruchomości lub otrzymania szczegółowych informacji technicznych, geodezyjnych i kartograficznych dotyczących konkretnej nieruchomości,

*   ze względu na swój uniwersalny charakter mogą znaleźć różnych odbiorców, ze względu na niezależne okoliczności mogą nie zostać zrealizowane w pierwotnie wskazanych lokalizacjach (rezygnacja klienta z zamówienia),

Tym samym w relacji pomiędzy Spółką a kontrahentem nie powinno ulegać wątpliwości, iż w takim przypadku miejscem świadczenia usługi jest kraj siedziby usługobiorcy.

Należy jednak zauważyć, iż z punktu widzenia relacji pomiędzy Spółką a Podwykonawcą realizującym w całości lub w części projekt koncepcyjny usługa Podwykonawcy miałaby charakter transgraniczny jedynie w sytuacji, w której Podwykonawca miałby siedzibę poza terytorium kraju. W analizowanej sytuacji, tj. w przypadku krajowych Podwykonawców realizujących projekty koncepcyjne, transakcja ma charakter krajowy, a Spółka powinna otrzymywać faktury VAT z naliczonym podatkiem VAT z właściwą stawką podatku (transakcja krajowa) i jest jednocześnie uprawniona na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur.

Należy również podkreślić, że w odniesieniu do opisanych w stanie faktycznym usług architektonicznych o charakterze koncepcyjnym, nie stosuje się wyjątku od ogólnej zasady dotyczącej miejsca świadczenia usług, o którym mowa w art. 28e ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku usług architektonicznych o charakterze koncepcyjnym, nawet w sytuacji gdy Podwykonawca zna kraj czy miejsce położenia nieruchomości to jego usługa nie jest wskazaną powyżej usługą architekta w zakresie koordynowania i przygotowania prac budowlanych. Fakt, że Podwykonawca zna, miejsce położenia docelowej nieruchomości ma dla niego jedynie pomocnicze znaczenie i pozwala mu na prawidłową realizację powierzonych mu prac, gdyż chociażby powierzchnia nieruchomości jest kluczowa dla samej koncepcji projektu.

Nawet bowiem w przypadku podania parametrów konkretnej nieruchomości dla opracowania projektu koncepcyjnego, dane te mają wyłącznie charakter pomocniczy i pozwalają na opracowanie projektu koncepcyjnego, który będzie miał racjonalne założenia odpowiadające oczekiwaniom potencjalnego inwestora, przy czym opracowanie takiego projektu nie przesądza, że będą prowadzone jakiekolwiek prace na danej nieruchomości — w tym w szczególności prace budowlane. Każdy bowiem projekt architektoniczny wymaga ze swej natury umieszczeniu go w przestrzeni, czy raczej na nieruchomości wg jej parametrów, ale tylko projekty wykonawcze, wg podziału przyjętego przez Wnioskodawcę, odznaczają się cechami właściwymi dla przygotowania prac budowlanych. Etap koordynowania tych prac następuje jeszcze później.

Odnosząc się zatem do brzmienia art. 28e ustawy o VAT, Wnioskodawca uważa, że przepis ten znalazłby zastosowanie w odniesieniu do projektów architektonicznych wyłącznie przy założeniu, że usługi takie byłyby wyraźnie i nierozerwalnie związane z konkretną nieruchomością położoną np. na terytorium Rosji, przy czym Podwykonawca będący w takim przypadku podatnikiem VAT musiałby mieć od początku wiedzę o nierozerwalnym związku świadczonych przez niego usług z konkretną nieruchomością.

Taka sytuacja dotyczy, zdaniem Wnioskodawcy, jednak wyłącznie projektów architektonicznych, o których mowa w pkt 2 niniejszego uzasadnienia (głównie projekty wykonawcze/budowlane), a nie dotyczy projektów koncepcyjnych, których dotyczy pytanie nr 1.

Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wykładnia art. 28e ustawy o VAT pozwała w ocenie Spółki na zakwalifikowanie do kategorii usług związanych z nieruchomościami usług takich jak budowlane, remontowe oraz usługi najmu lub dzierżawy, jak również usługi architektoniczne o charakterze wykonawczym (budowlanym), gdyż tylko tego typu usługi są związane z przygotowywaniem i koordynowaniem samych prac budowlanych. Usługi tego rodzaju dotyczą bowiem zawsze bezpośrednio konkretnej nieruchomości i są z nią nierozerwalnie związane, a nawet są one na niej fizycznie wykonywane.

Nie można natomiast twierdzić, iż usługami związanymi z nieruchomościami są usługi mające jakikolwiek pośredni związek z nieruchomością lub ogólnie nieruchomościami, Taka wykładnia doprowadziłaby do chaosu interpretacyjnego i jej skutkiem mogłoby być uznanie za usługi związane z nieruchomościami np. usług prawnych świadczonych w kancelarii, usług drukarskich świadczonych w drukarni, usług naprawy maszyn świadczonych w warsztacie, itd. Przykładowo w sytuacji usług prawnych obejmujących uzyskanie odpisu księgi wieczystej nieruchomości należałoby uznać, że usługa ta również dotyczy nieruchomości, gdyż jest znany numer działki konkretnej nieruchomości.

Odnosząc powyższą wykładnię art. 28e ustawy o VAT do sytuacji przedstawionej w stanie faktycznym wniosku należy stwierdzić, że niektóre projekty architektoniczne Podwykonawców, realizowane na zlecenie Wnioskodawcy nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu jako usługi związane z nieruchomością. Dotyczy to właśnie projektów architektonicznych o charakterze koncepcyjnym, które nie są przypisane w sposób ścisły do realizacji tylko jednego, konkretnego projektu inwestycyjnego związanego z budową określonej nieruchomości lub przypadków, w których Wnioskodawca ze względu na ochronę swoich interesów nie przekazuje Podwykonawcy wszystkich informacji dotyczących szczegółów miejsca położenia nieruchomości.

Tym samym, skoro miejsce świadczenia usługi jest w Polsce, to Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur otrzymanych od Podwykonawców realizujących w całości lub w części projekty koncepcyjne, pod ogólnymi warunkami.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W przypadku świadczenia usług bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie charakteru danej czynności a co za tym idzie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Zgodnie z art. 28a ustawy na potrzeby stosowania rozdziału 3 w zakresie określenia miejsca świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W świetle powyższego istotnym jest ustalenie statusu usługobiorcy, na rzecz którego świadczona jest usługa. Usługi świadczone na rzecz podmiotów wymienionych w art. 28a są to m.in. czynności wykonywane na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ustawy o VAT lub działalność gospodarczą o podobnym charakterze prowadzoną na terenie innego niż Polska kraju.

Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n.

W myśl art. 28b ust. 2 w przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatem w przypadku usług wymienionych w art. 28b ww. ustawy o podatku od towarów i usług, podmiotem zobowiązanym do ich rozliczenia jest usługobiorca.

Od powyższych zasad ustawodawca przewidział szereg wyjątków, wskazując m.in. szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług związanych m.in. z nieruchomościami.

I tak zgodnie z art. 28e ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku, jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca jest firmą projektową prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie opracowywania projektów architektonicznych, sprawowania nadzorów autorskich, projektowania wnętrz i detali architektonicznych, a także świadczenia usług doradczych w zakresie architektury i projektowania. Odbiorcami usług świadczonych przez Spółkę są zarówno podmioty krajowe, jak również podmioty z m.in. takich krajów jak Ukraina, Rosja, Kazachstan, Armenia, Iran, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Jordania. W niektórych przypadkach Wnioskodawca zleca realizację części lub całości prac związanych z określonym projektem architektonicznym współpracującym ze Spółką podwykonawcom, będącym z reguły podatnikami VAT (dalej: Podwykonawcy). Prace mogą być podzlecane zarówno krajowym Podwykonawcom, jak i Podwykonawcom mającym siedziby poza terytorium Polski. Ponadto podzlecanie prac dotyczy zarówno projektów architektonicznych o charakterze koncepcyjnym, jak i wykonawczym.

Wątpliwości Wnioskodawcy budzi czy będzie miał On prawo do odliczenia w związku z otrzymaniem faktury od podwykonawcy polskiego z tytułu świadczenia usług architektonicznych ze stawką właściwą dla tych usług, które to następnie jak wskazał Wnioskodawca będą wykorzystane docelowo dla klienta mającego siedzibę poza terytorium Polski.

Analizując powyższe przepisy oraz biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, iż Wnioskodawca jest nabywcą usług architektonicznych o charakterze koncepcyjnym tj. takich usług które polegają na przygotowaniu przez usługodawcę projektu architektonicznego w oderwaniu od konkretnej nieruchomości miejsca, czy też lokalizacji. A zatem miejscem świadczenia i opodatkowania przedmiotowych usług architektonicznych o charakterze koncepcyjnym będzie terytorium kraju zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy, bowiem to w Polsce Wnioskodawca będący usługobiorcą posiada siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego – na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Treść art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy wskazuje iż podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami

Powyższe przepisy wskazują, że podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jedynie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, przy czym aby odliczyć kwoty związane z czynnościami, których miejsce świadczenia znajduje się poza granicami kraju, konieczne jest, aby kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju. Aby zatem podatnik mógł obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z dokonanych nabyć, nabycia te muszą być związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych, przy czy związek ten winieni mieć charakter bezpośredni.

Jednakże stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur na podstawi art. 86 ust. 8 ustawy. Bowiem nabywane usługi będą miały związek z czynnościami wykonywanymi przez Wnioskodawcę poza terytorium kraju.

A zatem stwierdzić należy, iż nabywane przez Wnioskodawcę usługi architektoniczne o charakterze koncepcyjnym, będą opodatkowane w miejscu siedziby usługobiorcy tj. w Polsce, tak, więc Wnioskodawcy, będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 8 ustawy wynikającego z faktur otrzymanych od kontrahenta ze stawką właściwą dla tych usług.

Z uwagi na powyższe, stanowisko Wnioskodawcy w przedmiotowej kwestii należało uznać za prawidłowe.

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy podatku od towarów i usług z zakresu prawa do dokonania odliczenia podatku naliczonego w związku z otrzymaną od kontrahenta fakturą. W zakresie, dotyczącego egzekwowania od podwykonawców wystawiania faktur VAT bez naliczania podatku VAT wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.