Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-299/10-4/MG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-07-08
Teza: obowiązki Spółki jako płatnika podatku dochodowego z tytułu wyegzekwowanej przez komornika od pracownika nienależnej odprawy pieniężnej
Słowa kluczowe: komornik; odprawy-odprawa pieniężna; pracownik; przychód-przychód ze stosunku pracy; płatnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 26; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 41b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 31.03.2010 r. (data wpływu 06.04.2010 r.) oraz w uzupełnieniu wniosku z dnia 11.06.2010 r. (data nadania 15.06.2010 r., data wpływu 21.06.2010 r.) stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu z dnia 07.06.2010 r. (data nadania 07.06.2010 r., data odbioru 09.06.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków Spółki jako płatnika podatku dochodowego z tytułu wyegzekwowanej przez komornika od pracownika nienależnej odprawy pieniężnej - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 06.04.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków Spółki jako płatnika podatku dochodowego z tytułu wyegzekwowanej przez komornika od pracownika nienależnej odprawy pieniężnej.

Z uwagi na stwierdzone we wniosku braki formalne, wezwano Spółkę pismem z dnia 07.06.2010 r. (data nadania 07.06.2010 r., data odbioru 09.06.2010 r.) do ich uzupełnienia poprzez:

*   przedstawienie dokumentu (odpowiednio odpisu z KRS lub kopii urzędowo poświadczonego odpisu), z którego wynika sposób reprezentacji Spółki w zakresie oświadczeń woli i podpisywania dokumentów, tj. stosowne umocowanie dla osób, które podpisały przedmiotowy wniosek o udzielenie interpretacji, tj. umocowanie dla Pana Andrzeja W. i Pana Pawła P.,

*   wskazanie indywidualnej sprawy Wnioskodawcy występującego o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jako zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ w złożonym wniosku wskazano status Wnioskodawcy – podatnik, natomiast treść złożonego wniosku i sformułowane pytanie wskazują, że Spółka występuje w roli płatnika.

Spółka uzupełniła braki formalne wniosku w ustawowym terminie, pismem z dnia 11.06.2010 r. (data nadania 15.06.2010 r., data wpływu 21.06.2010 r.).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka wypłaciła zwalnianemu w 2003 roku pracownikowi odprawę pieniężną w wysokości 30.000 zł brutto, w związku z rozwiązaniem z nim umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Pracownik odwołał się do Sądu Pracy, wnosząc pozew o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy i wyrokiem Sądu Rejonowego w 2005 roku uznającego przyczyny rozwiązania umowy za nieprawdziwe - został on ponownie zatrudniony na poprzednich warunkach pracy i płacy.

W 2008 roku Spółka wezwała pracownika do zwrotu wypłaconej odprawy w kwocie 30.000 zł, którego pracownik odmówił.

W związku z odmową zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, Spółka skierowała sprawę na drogę sądową. Sąd zasądził zwrot odprawy pieniężnej przez pracownika na rzecz pracodawcy.

Sąd ustalił, iż z chwilą przywrócenia do pracy odpadł skutek utraty stanowiska pracy, więc nie nastąpiła przyczyna warunkująca prawo do odprawy, co przesądza o zakwalifikowaniu wypłaconej odprawy jako świadczenia nienależnego.

W związku z uchylaniem się pracownika od wykonania wyroku, pracodawca wystąpił na drogę postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego komornik przekazał dotychczas jedynie część kosztów procesowych.

Pracownik zwrócił się do pracodawcy o dokonanie korekty PIT za 2009 rok z rozliczeniem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia składającego się na kwotę podatku dochodowego odprowadzonego przy wypłacie odprawy oraz dalsze wyliczanie miesięcznych kwot zaliczkowych z uwzględnieniem zmniejszania wysokości tego podatku, aż do pełnego jego zwrotu w wysokości odprowadzonej w 2004 roku.

Pracodawca poinformował pracownika, że w przypadku dokonywania zwrotów nienależnie pobranego świadczenia (art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), które uprzednio zwiększyło dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu miesięcznych zaliczek na podatek płatnik będzie odejmował od jego dochodu kwotę wpłacanych przez komornika zwrotów z tytułu należności głównej, łącznie z pobraną zaliczką.

Jednak w 2009 roku komornik nie wyegzekwował kosztów tytułem należności głównej, tj. zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Pracownik nadal żąda zwrotu podatku dochodowego zapłaconego w 2003 roku, który w jego mniemaniu stanowi nienależnie pobrane świadczenie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy właściwe jest w tym przypadku stosowanie art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez płatnika podatku?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Spółka, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych traktuje odprawę w kwocie brutto 30.000 zł., jako zwrot przez podatnika nienależnie pobranego świadczenia i uważa za prawidłowe odliczanie miesięcznie egzekwowanych przez komornika kwot z tego tytułu od dochodu pracownika.

Zdaniem pracodawcy, o zwrot nienależnie pobranego podatku dochodowego, pracownik powinien ubiegać się w urzędzie skarbowym właściwym według miejsca jego zamieszkania, pod warunkiem jednak uprzedniego zwrotu pracodawcy zasądzonej odprawy w kwocie uwzględniającej podatek, która nie byłaby potrącona przez płatnika. Ten przypadek jednak nie ma w zastosowania w omawianej sprawie.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Na mocy art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wymienione jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Dochodem ze stosunku pracy jest też odprawa pieniężna wypłacona w związku z rozwiązaniem umowy o pracę.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 – 15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl art. 31 ww. ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy – wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Z treści nakreślonego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka w 2003 roku wypłaciła pracownikowi odprawę pieniężną w wysokości 30.000 zł brutto, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Pracownik odwołał się do Sądu Pracy i w oparciu o wyrok Sądu w 2005 roku został ponownie zatrudniony. W 2008 roku Spółka wezwała pracownika do zwrotu wypłaconej odprawy w kwocie 30.000 zł. W związku z odmową zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, Spółka skierowała sprawę na drogę sądową. Sąd zasądził zwrot odprawy pieniężnej przez pracownika, jednakże w związku z uchylaniem się pracownika od wykonania wyroku, pracodawca wystąpił na drogę postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego komornik przekazał dotychczas jedynie część kosztów procesowych. W 2009 roku komornik nie wyegzekwował kosztów tytułem należności głównej, tj. zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Pracownik zwrócił się do Spółki o dokonanie korekty PIT za 2009 rok z rozliczeniem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia składającego się na kwotę podatku dochodowego odprowadzonego przy wypłacie odprawy oraz dalsze wyliczanie miesięcznych kwot zaliczkowych z uwzględnieniem zmniejszania wysokości tego podatku, aż do pełnego jego zwrotu.

Wątpliwości Spółki, jako płatnika podatku dochodowego budzi kwestia prawidłowości zastosowania w przedmiotowej sprawie postanowień art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Organ podatkowy w pierwszej kolejności stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia. Treść przedmiotowego wniosku wskazuje jednak, że pracownik w 2009 roku nie dokonał zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, bowiem komornik wyegzekwował jedynie część kosztów procesowych. Zatem nie można mówić o zwrocie w 2009 roku nienależnego świadczenia i tym samym żądanie pracownika dokonania korekty PIT za rok 2009 jest bezzasadne, tym bardziej, że płatnik w sytuacji faktycznego dokonania przez pracownika zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w tym przypadku za pośrednictwem komornika, nie będzie dokonywał korekty Informacji PIT-11 za rok, w którym zwrot ten faktycznie nastąpi.

Należy wyjaśnić, iż w sytuacji dokonania w roku podatkowym zwrotu nienależnie pobieranych świadczeń w kwotach brutto, które uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, rozliczenie tego zwrotu następuje poprzez zastosowanie jednego z dwóch rozwiązań.

W przypadku, gdy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia dokona pracownik na rzecz pracodawcy w roku podatkowym, w którym nienależne świadczenie zostało pracownikowi wypłacone, płatnik, rozliczy dokonany zwrot stosownie do treści art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu wysokości podatku (zaliczki) płatnicy, o których mowa w art. 31, 33, 35 i 41, odejmują od dochodu kwotę dokonanych zwrotów, łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką).

Zatem płatnik, któremu pracownik zwróci na skutek różnych okoliczności kwotę przez niego wcześniej wypłaconą, obowiązany jest pomniejszać miesięczny dochód ustalany dla celów obliczenia zaliczki o dokonany przez podatnika zwrot począwszy od miesiąca, w którym on nastąpił. Jeżeli kwota dokonanego w tym miesiącu zwrotu przekracza dochód tego miesiąca, płatnik może o powstałą różnicę pomniejszyć dochód z miesiąca następnego, aż do pełnego pomniejszenia. Przy czym powyższe pomniejszenia mogą być stosowane przez płatnika wyłącznie w tym roku podatkowym, w którym podatnik dokonał zwrotu.

Fakt dokonania zwrotu należności nie wymaga od płatnika składania żadnych korekt deklaracji podatkowych za okres, w którym podatnik otrzymał należność, którą w późniejszym okresie zobowiązany był zwrócić. Rozliczenia dokonuje się w bieżących deklaracjach podatkowych. Wykazuje się w nich dochód oraz pobrane zaliczki na podatek ustalone z zastosowaniem art. 41b ww. ustawy, czyli z uwzględnieniem kwot dokonanych zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu.

Brak możliwości rozliczania przez płatnika kwoty zwrotów w latach następnych nie oznacza, iż powyższa kwota podatnikowi przepada. Oprócz procedury polegającej na odejmowaniu przez płatnika od dochodu kwoty zwróconej przez podatnika ustawodawca wprowadził procedury dokonywania takich odliczeń przez podatnika.

W sytuacji, gdy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia dokona pracownik po upływie roku podatkowego, w którym nienależne świadczenie otrzymał, płatnik nie rozliczy podatnikowi ww. zwrotu. W tym wypadku uprawnienie do rozliczenia świadczenia przysługuje samemu podatnikowi (na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy), który dokona tego poprzez odliczenie świadczenia od dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy, w którym dokona zwrotu nienależnie pobranego wynagrodzenia, na podstawie dowodu potwierdzającego wpłatę (przelew, przekaz), ewentualnie na podstawie wystawionego przez pracodawcę zaświadczenia.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie regulują wprost, czy zwrot nienależnie pobranych świadczeń powinien być dokonany w kwocie brutto czy też w kwocie netto, jednakże precyzują, w jaki sposób podatnik może odzyskać podatek w przypadku dokonania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie brutto.

Zarówno art. 41b, jak i art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy sytuacji, w której zwracane przez podatnika nienależnie pobrane świadczenia uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, dlatego też zwrot ten dokonywany w kwocie brutto, tj. łącznie z pobranymi zaliczkami na podatek dochodowy – gwarantuje odzyskanie przez podatnika kwoty tych zaliczek.

Jak wynika z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29 - 30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a - 4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2 lub art. 25, po odliczeniu kwot dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.

Stosownie zaś do art. 26 ust. 7h ww. ustawy kwota, o której mowa w ust. 1 pkt 5, przekraczająca kwotę dochodu, o którym mowa w ust. 1, może być odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych.

Zatem w sytuacji, gdy płatnik nie dokona – na podstawie art. 41b ustawy – potrącenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia, a podatnik dokona takiego zwrotu poprzez wpłatę dla płatnika z własnych środków lub też zwrot ten nastąpi za pośrednictwem komornika (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) – wówczas podatnikowi będzie przysługiwało, wynikające z art. 26 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy prawo do pomniejszenia dochodu przed opodatkowaniem o kwotę dokonanego na rzecz płatnika zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, na podstawie wystawionego przez płatnika potwierdzenia dokonania owego zwrotu.

Jak wskazano we wniosku Spółka w 2003 roku wypłaciła pracownikowi odprawę pieniężną w wysokości 30.000 zł brutto, natomiast jej zwrot w kwocie brutto, jako zwrot nienależnie pobranych świadczeń za pośrednictwem komornika nie nastąpił w 2009 roku, a więc należy przyjąć, że zwrot nastąpi dopiero w 2010 roku lub ewentualnie w latach następnych.

Odnosząc przedstawione powyżej uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy organ podatkowy stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie powołany przez Spółkę art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie miał zastosowania, ponieważ nienależne świadczenie dotyczy roku 2003, natomiast sam zwrot nastąpi przypuszczalnie w 2010 roku, a więc po roku podatkowym, w którym nienależne świadczenie zostało pracownikowi wypłacone, co przesądza o konieczności zastosowania postanowień powołanego powyżej art. 26 ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy podatkowej.

Jak słusznie podniosła Spółka we własnym stanowisku, że o zwrot nienależnie pobranego podatku dochodowego pracownik powinien ubiegać się w urzędzie skarbowym właściwym według miejsca jego zamieszkania, pod warunkiem jednak uprzedniego zwrotu pracodawcy zasądzonej odprawy w kwocie uwzględniającej podatek, która nie byłaby potrącona przez płatnika. Nie można jednak potwierdzić stanowiska Spółki, że przypadek ten nie ma zastosowania w omawianej sprawie, bowiem organ podatkowy stwierdza, że Spółka, jako płatnik podatku dochodowego nie będzie mogła stosować do dokonanego przez pracownika za pośrednictwem komornika zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanowień art. 41b ww. ustawy, ponieważ w przedstawionym zdarzeniu przyszłym zastosowanie znajdzie przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.