Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-371/13/PC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-06-27
Teza: Czy przeprowadzenie opisanego automatycznego umorzenia udziałów Spółki będzie dla niej neutralne z punktu widzenia podatku dochodowego od osób prawnych?
Słowa kluczowe: przychód; udział; udział-umorzenie udziałów
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z dnia 03 lipca 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 25 marca 2013 r. (data wpływu do tut. BKIP 28 marca 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie konsekwencji podatkowych automatycznego umorzenia udziałów własnych – **jest prawidłowe.**

(pytanie oznaczone we wniosku numerem 2)

UZASADNIENIE

W dniu 28 marca 2013 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie konsekwencji podatkowych automatycznego umorzenia udziałów własnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest spółką należącą do Grupy kapitałowej, której 100% udziałów w kapitale zakładowym posiada R. Sp. z o.o. (dalej: „Udziałowiec”). Udziały w Spółce posiadane są przez Udziałowca przez nieprzerwany okres ponad 2 lat na podstawie tytułu własności. W związku z planowaną restrukturyzacją działalności w Spółce może dojść do umorzenia części udziałów (umorzenie automatyczne) na zasadzie art. 199 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej „KSH”).

Po przeprowadzeniu umorzenia Udziałowiec będzie nadal posiadał 100% udziałów w Spółce.

Umorzenie automatyczne udziałów w kapitale zakładowym Spółki nastąpi w szczególności w sytuacji ziszczenia się określonych w umowie spółki warunków. W przypadku umorzenia automatycznego udziałów Spółki, wynagrodzenie wypłacone Udziałowcowi zostanie ustalone w oparciu o przepisy KSH oraz treść odpowiednich postanowień umowy spółki, przy czym zgodnie z planami wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów może być niższe od wartości rynkowej umarzanych udziałów.

Zarówno Spółka, jak i jej Udziałowiec są podatnikami podatku dochodowego, mającymi siedzibę i zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (podlegają opodatkowaniu od całości swoich dochodów). Udziałowiec nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania, co zostanie potwierdzone w treści pisemnego oświadczenia uzyskanego przez Spółkę od Udziałowca przed datą umorzenia.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy przeprowadzenie opisanego automatycznego umorzenia udziałów Spółki będzie dla niej neutralne z punktu widzenia podatku dochodowego od osób prawnych?

(pytanie oznaczone we wniosku numerem 2)

Zdaniem Wnioskodawcy, przeprowadzenie opisanego automatycznego umorzenia udziałów Spółki będzie dla niej neutralne z punktu widzenia podatku dochodowego od osób prawnych, tj. w szczególności po stronie Spółki nie powstanie przychód w sytuacji, gdyby wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów było niższe od wartości rynkowej umarzanych udziałów.

Zdaniem Spółki, w związku z automatycznym umorzeniem udziałów za wynagrodzeniem ustalonym zgodnie z odpowiednimi przepisami KSH, które będzie niższe od wartości rynkowej umarzanych udziałów Spółka nie uzyska żadnego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tzn. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym wynikających z udziałów. Jak zostało wskazane powyżej, zasady umarzania udziałów zawarte są w art. 199 § 1 -7 KSH.

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej „ustawa o CIT”), przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym, co do zasady, jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty, przy czym w określonych ustawą przypadkach przedmiotem opodatkowania jest przychód. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o CIT, dochodem, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie, jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą. Przepisy ustawy o CIT nie zawierają przy tym definicji pojęcia „przychodu”. Zdaniem Spółki określenie, czy dane zdarzenie jest uznawane za przychód podatkowy, możliwe jest w oparciu o treść przepisów art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, zawierającego otwarty katalog kategorii uznawanych za przychód dla potrzeb CIT oraz art. 12 ust. 4 ustawy o CIT, który w sposób enumeratywny określa kategorie niestanowiące takiego przychodu. Z przepisów tych wynika, że przychodami są co do zasady wszelkie przysporzenia o charakterze trwałym (faktycznie otrzymane lub należne). Takie rozumienie przychodu dla celów CIT zostało również zasadniczo przyjęte w doktrynie (por. Małecki Paweł, Mazurkiewicz Małgorzata, Komentarz do art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, LEX 2011) oraz orzecznictwie, w których można znaleźć odniesienie, iż treść odpowiednich uregulowań art. 12 ustawy o CIT „za przychód nakazuje uznać tylko te wartości, które charakteryzują się definitywnym przyrostem majątku podatnika” (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt III SA 3382/02).

W kontekście powyższego, zdaniem Wnioskodawcy należy uznać, że umorzenie automatyczne połączone z wypłatą wynagrodzenia niższego niż wartość rynkowa tych udziałów nie powoduje powstania przychodu dla Wnioskodawcy. Wnioskodawca nie uzyskuje bowiem żadnego przysporzenia majątkowego o konkretnym wymiarze finansowym w następstwie omawianej sytuacji.

W szczególności, zdaniem Spółki, w analizowanym zdarzeniu przyszłym nie znajdą także zastosowania przepisy, zgodnie, z którymi możliwe byłoby szacowanie dochodu w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi, przykładowo w wysokości różnicy między wartością rynkową udziałów, a wypłaconym wynagrodzeniem (art. 11 ustawy o CIT). Brak możliwości stosowania przepisów art. 11 ustawy o CIT wynika z faktu, że w przypadku umorzenia udziałów za wynagrodzeniem, nie mamy do czynienia z transakcją dla celów przepisów o cenach transferowych. Umorzenie udziałów stanowi bowiem operację techniczną mającą na celu unicestwienie udziałów. Ponadto powyższy przepis odnosi się do sytuacji, kiedy w wyniku powiązań zostaną narzucone warunki odbiegające od warunków rynkowych. Natomiast w przypadku umorzenia udziałów, zdaniem Spółki, nie jest możliwe ustalenie czy transakcja została przeprowadzona na warunkach rynkowych, bowiem umorzenie udziałów z samej swojej natury następuje pomiędzy spółką, a jej udziałowcem.

Należy wskazać, że zaprezentowane powyżej stanowisko, zgodnie z którym automatyczne umorzenie udziałów za wynagrodzeniem niższym od ich wartości rynkowej nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT w spółce umarzającej swoje udziały, jest zgodne ze stanowiskiem organów podatkowych w tym zakresie (obejmującym wprawdzie w przeważającej mierze umorzenie dobrowolne udziałów ale znajdującym adekwatne zastosowanie do umorzenia automatycznego), o czym świadczą na przykład:

*   interpretacja indywidualna (znak IPPB3/423-398/12-2/DP) wydana 14 września 2012 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w której organ podatkowy uznał za prawidłowe w pełnym zakresie stanowisko, zgodnie z którym „nabycie przez Spółkę udziałów akcji od Udziałowca w celu ich umorzenia (zarówno bez wynagrodzenia oraz za wynagrodzeniem) nie będzie miało dla Spółki żadnych skutków podatkowych — będzie dla Spółki całkowicie neutralne pod względem podatkowym.”;
*   interpretacja indywidualna (znak IBPBI/2/423-448/12/BG) wydana 26 czerwca 2012 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w której organ podatkowy stwierdził, że „Oceniając skutki będące następstwem nabycia przez Spółkę udziałów w celu ich umorzenia, należy stwierdzić, iż w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wśród zdarzeń powodujących powstanie przychodu, sytuacja taka wprost nie została wskazana. Niezależnie od faktu, że określony w art. 12 updop, katalog przypadków powodujących powstanie przychodu nie jest wyczerpujący, nabycie przez spółkę kapitałową udziałów celem ich umorzenia, nie powoduje powstania przychodu w tej Spółce. Spółka bowiem w sensie ekonomicznym nic nie uzyskuje oraz nie następuje po jej stronie żadne przysporzenie majątkowe (Spółka nabywa udziały by je umorzyć).”;
*   interpretacja indywidualna (znak IBPBI/2/423-664/12/CzP) wydana 14 czerwca 2012 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w której organ podatkowy stwierdził, że „nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów celem umorzenia za wynagrodzeniem, nie powoduje powstania przychodu w tej Spółce. Spółka bowiem, w sensie ekonomicznym, nic nie uzyskała i nie nastąpiło po jej stronie żadne przysporzenie majątkowe. (\`(...)\`) W związku z powyższym, nabycie przez Spółkę udziałów w celu umorzenia przy jednoczesnym obniżeniu kapitału zakładowego i przekazaniu całej kwoty obniżonego kapitału wspólnikowi jako wynagrodzenia za nabywane udziały, nie wywołuje skutków podatkowych dla Spółki na gruncie przepisów updop.”;
*   interpretacja indywidualna (znak ITPB3/423-520a/11/MT) wydana 29 grudnia 2011 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, w której organ podatkowy stwierdził, że „w analizowanym przypadku. Spółka nabywa udziały za wynagrodzeniem w celu ich umorzenia, jednak nie wiąże się to - jak wskazano powyżej - z uzyskaniem przez nią określonego przysporzenia majątkowego. Wobec powyższego, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, nabycie własnych udziałów w celu ich umorzenia za wynagrodzeniem dla wspólnika - także w przypadku, gdy wynagrodzenie to zostanie ustalone w wysokości różniącej się od wartości nominalnej lub wartości rynkowej tych udziałów - nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego po stronie Wnioskodawcy jako podatnika podatku dochodowego od osób prawnych”.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy przeprowadzenie opisanego automatycznego umorzenia udziałów Spółki będzie dla niej neutralne z punktu widzenia podatku dochodowego od osób prawnych, tj. w szczególności po stronie Spółki nie powstanie przychód w sytuacji, gdyby wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów było niższe od wartości rynkowej umarzanych udziałów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Nadmienia się, że w zakresie pytania oznaczonego we wniosku numerem 1 wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.