Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-300/14-3/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-06-30
Teza: Zasady ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie zachowania numeru NIP spółki cywilnej w sytuacji śmierci jednego z dwóch wspólników i wejścia spadkobierców na jego miejsce.
Słowa kluczowe: numer-Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP); skutki podatkowe; spółki-spółka cywilna; wspólnik; wspólnik-zmiana wspólnika; śmierć
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. (data wpływu 10 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie zachowania numeru NIP spółki cywilnej w sytuacji śmierci jednego z dwóch wspólników i wejścia spadkobierców na jego miejsce – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie zachowania numeru NIP spółki cywilnej w sytuacji śmierci jednego z dwóch wspólników i wejścia spadkobierców na jego miejsce.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Jej wspólnikami są dwie osoby fizyczne. Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług. W umowie spółki cywilnej wspólnicy zamierzają zawrzeć postanowienie, że w razie śmierci wspólnika, spadkobiercy zmarłego wchodzą do spółki w jego miejsce. Następnie wspólnik zamierza w testamencie wskazać osobę, która gotowa jest ewentualnie wejść do spółki w miejsce zmarłego wspólnika.

Wiek wspólników oraz ich troska o zabezpieczenie potomstwa powoduje konieczność rozważań dotyczących ciągłości funkcjonowania ich firmy w przypadku śmierci jednego ze wspólników.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w związku z wprowadzeniem do umowy spółki zapisu „Zastrzega się, że spadkobiercy wspólnika wchodzą do spółki na jego miejsce”, Spółka cywilna, w przypadku śmierci jednego z dwóch wspólników spółki cywilnej i wstąpienia do spółki jego spadkobierców, zachowa dotychczasowy numer NIP i będzie traktowana jako ten sam podmiot z punktu widzenia przepisów ww. ustawy?

Zdaniem Wnioskodawcy, zapis o wstąpieniu w miejsce dotychczasowego wspólnika jego spadkobierców sprawi, że spółka zachowa dotychczasowy Numer Identyfikacji Podatkowej.

Uzasadnienie Wnioskodawcy:

Spółka cywilna, jeśli wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą, jest podatnikiem podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, zobowiązanym do posiadania numeru identyfikacji podatkowej. Spółka cywilna działa pod własnym numerem NIP do czasu ustania jej bytu prawnego.

Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, w przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu NIP wygasa z mocy prawa.

Natomiast jak już wskazano w niniejszym wniosku o interpretację indywidualną, przepis art. 872 Kodeksu cywilnego stanowi, że można zastrzec, że spadkobiercy wspólnika wejdą do spółki na jego miejsce. W konsekwencji powyższego, w przypadku wejścia do spółki cywilnej spadkobiercy (spadkobierców) jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej spółka ta nie ulegnie rozwiązaniu, nie będziemy mieć do czynienia z likwidacją działalności, a spółka będzie kontynuować swoją działalność, zatem nie ustanie jej byt prawny i nadal będzie posługiwać się nadanym jej Numerem Identyfikacji Podatkowej.

Zdaniem Wnioskodawcy należy złożyć jedynie aktualizację NIP-D „Informacja o wspólnikach spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej lub o spółkach tworzących podatkową grupę kapitałową” oraz aktualizację NIP-2 „Zgłoszenie aktualizacyjne osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem”.

Reasumując uznać należy, że po wejściu do spółki cywilnej spadkobierców zmarłego wspólnika, spółka będzie nadal istnieć i zachowa swój NIP.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Spółka cywilna jest zawierana na podstawie umowy pomiędzy wspólnikami na zasadach określonych w art. 860-875 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121).

Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, jej majątek stanowi w rzeczywistości współwłasność łączną zawiązujących ją wspólników, którzy swoim majątkiem odpowiadają za zobowiązania spółki, w tym także zobowiązania wynikające z podatków, z tytułu rękojmi czy też gwarancji. Z istoty spółki wynika natomiast, że jedną z podstawowych przesłanek jej istnienia jest udział w niej co najmniej dwóch wspólników.

W sytuacji, gdy spółka cywilna jest dwuosobowa, to wraz ze śmiercią jednego ze wspólników przestaje istnieć. Jeżeli natomiast wspólników jest więcej niż dwóch, spółka może istnieć nadal.

Należy zauważyć, że decydujące w tej kwestii są zapisy umowy spółki, przewidujące lub nie przewidujące wejścia spadkobierców na miejsce zmarłego wspólnika.

Śmierć wspólnika w dwuosobowej spółce cywilnej nie powoduje rozwiązania spółki, o ile spadkobierca (osoba uprawniona) wejdzie w miejsce zmarłego wspólnika.

Przepis art. 872 Kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że można zastrzec, że spadkobiercy wspólnika wejdą do spółki na jego miejsce. W wypadku takim powinni oni wskazać spółce jedną osobę, która będzie wykonywała ich prawa. Dopóki to nie nastąpi, pozostali wspólnicy mogą sami podejmować wszelkie czynności w zakresie prowadzenia spraw spółki.

Spółka może zatem ulec rozwiązaniu w przypadku śmierci wspólnika, jeżeli wspólników było dwóch oraz gdy w umowie spółki nie zostało zastrzeżone, że spadkobiercy wspólnika mogą wejść na jego miejsce. Do rozwiązania spółki cywilnej dochodzi również, gdy spadkobiercy nie chcą lub nie mogą wejść w miejsce zmarłego wspólnika.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1314 ze zm.) zwanej dalej ustawą o NIP, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o NIP, podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.

W świetle art. 5 ust. 3 ustawy o NIP, zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera w szczególności pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer identyfikacyjny REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych, a ponadto:

1.  w przypadku zakładów (oddziałów) osób prawnych oraz innych wyodrębnionych jednostek wewnętrznych będących podatnikami – NIP oraz inne dane dotyczące jednostki macierzystej;
2.  w przypadku spółek cywilnych, osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych – dane dotyczące wspólników, w tym również identyfikator podatkowy poszczególnych wspólników;
3.  w przypadku podatkowych grup kapitałowych – dane dotyczące spółek wchodzących w skład grupy, w tym również NIP nadane tym spółkom.

Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o NIP, w przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika, nadany NIP wygasa, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1 i 1a.

Sądy rejestrowe są obowiązane, w terminie 14 dni od dnia wykreślenia podmiotu z rejestru przedsiębiorców lub rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, do przekazania informacji o wykreśleniu naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na ostatni adres siedziby podmiotu (art. 12 ust. 3a ww. ustawy).

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że spółka cywilna posiada własny numer NIP. Spółka cywilna, jeśli wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą, jest bowiem podatnikiem podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zobowiązanym do posiadania Numeru Identyfikacji Podatkowej. Spółka cywilna działa pod własnym numerem NIP do czasu ustania jej bytu prawnego.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Jej wspólnikami są dwie osoby fizyczne. Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług. W umowie spółki cywilnej wspólnicy zamierzają zawrzeć postanowienie, że w razie śmierci wspólnika, spadkobiercy zmarłego wchodzą do spółki w jego miejsce. Następnie wspólnik zamierza w testamencie wskazać osobę, która gotowa jest ewentualnie wejść do spółki w miejsce zmarłego wspólnika. Wiek wspólników oraz ich troska o zabezpieczenie potomstwa powoduje konieczność rozważań dotyczących ciągłości funkcjonowania ich firmy w przypadku śmierci jednego ze wspólników.

Jak wskazano w interpretacji z dnia 30 czerwca 2014 r. nr ILPP1/443-300/14-2/AW w przypadku śmierci jednego ze wspólników i – zgodnie z postanowieniami umowy spółki cywilnej – wejścia spadkobierców na jego miejsce, spółka nadal będzie istnieć, zatem nie dojdzie do jej rozwiązania i nie powstanie konieczność opodatkowania podatkiem VAT w myśl art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy towarów własnej produkcji i towarów, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy.

W konsekwencji należy stwierdzić, że nie ustanie byt prawny spółki i nadal będzie mogła posługiwać się nadanym jej Numerem Identyfikacji Podatkowej (należy złożyć jedynie aktualizację NIP-D „Informacja o wspólnikach spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej lub o spółkach tworzących podatkową grupę kapitałową” oraz aktualizację NIP-2 „Zgłoszenie aktualizacyjne osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem”).

Tym samym należy uznać, że po wejściu do spółki cywilnej spadkobierców zmarłego wspólnika, spółka będzie nadal istnieć i zachowa swój NIP.

W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych oraz opisu zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy nastąpi śmierć jednego ze wspólników spółki cywilnej, a spadkobiercy wejdą na jego miejsce – nie ulegnie ona rozwiązaniu, lecz będzie kontynuować swoją działalność. Zatem z uwagi na fakt, że nie ustanie byt prawny spółki i będzie ona nadal istnieć, to zachowa nadany jej Numer Identyfikacji Podatkowej.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie zachowania numeru NIP spółki cywilnej w sytuacji śmierci jednego z dwóch wspólników i wejścia spadkobierców na jego miejsce. Natomiast, w kwestii dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie konsekwencji związanych ze śmiercią jednego z dwóch wspólników spółki cywilnej i wejścia spadkobierców na jego miejsce została wydana odrębna interpretacja z dnia 30 czerwca 2014 r., nr ILPP1/443-300/14-2/AW.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.