Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.183.2018.2.PB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-11-20
Teza: w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności cywilnoprawne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.)  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku wspólnym z 31 sierpnia 2018 r. (data wpływu 24 września 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 września 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.

We wniosku złożonym przez:

\-Zainteresowanego będącego stroną postępowania:

V.P. Sp. z o.o.,

\-Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:

V.C.E.P. Sp. z o.o.,

\-Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:

V.M.B.P. Sp. z o.o.,

\-Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:

V.U.F.P. Sp. z o.o.

przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawcy są członkami grupy kapitałowej V. (dalej: Grupa). Wnioskodawcy zamierzają wdrożyć system kompleksowego zarządzania płynnością finansową typu „nordic cash pooling” (dalej: struktura). Struktura zostanie wdrożona przy udziale S. AB (Spółka Akcyjna) – Oddział w Polsce (dalej: Bank, S. Polska).

Celem struktury jest umożliwienie koncentracji płynności w ramach kilku spółek z Grupy oraz zmniejszenie kosztów finansowania działalności gospodarczej spółek uczestniczących w strukturze.

W strukturze uczestniczyć będą trzy kategorie podmiotów: bank, spółka administrująca strukturą – V. T. AB (tzw. „Posiadacz Rachunku Konsolidacyjnego”, dalej: PRK) oraz uczestnicy, tzw. „Posiadacze Rachunku Transakcyjnego” – spółki z grupy V., w tym Wnioskodawcy. Uczestnikami struktury będą spółki posiadające status polskich rezydentów podatkowych (Wnioskodawcy) oraz spółka posiadająca status szwedzkiego rezydenta podatkowego (dalej: uczestnik zagraniczny). Wnioskodawcy będą w posiadaniu certyfikatu rezydencji potwierdzającego rezydencję podatkową uczestnika zagranicznego. Wnioskodawcy nie wykluczają, że do struktury w przyszłości mogą dołączyć inne spółki posiadające status polskich rezydentów.

Struktura będzie opierała się głównie na Umowie Produktowej Cash Pool w Polsce pomiędzy PRK a Bankiem, do której przystąpią pozostali uczestnicy struktury (dalej: Umowa Cash Pool). Identycznie funkcjonujące struktury mogą zostać założone dla różnych walut.

Zarządzanie płynnością finansową w ramach struktury realizowane będzie w następujący sposób:

*   PRK (jako tzw. „Pool Leader”) będzie posiadać w S. Polska bankowy Rachunek Konsolidacyjny cash pool (dalej: RK) w celu konsolidacji sald (dodatnich lub ujemnych) zarejestrowanych na Rachunkach Transakcyjnych (dalej: RT) przypisanych do poszczególnych uczestników struktury; jednocześnie PRK będzie uczestnikiem struktury poprzez posiadanie własnego Rachunku Transakcyjnego (jako uczestnik zagraniczny, posiadający status szwedzkiego rezydenta podatkowego).
*   RT służą do dysponowania środkami. Wszelkie transakcje na RK przeprowadzane są za pośrednictwem RT. Przeprowadzanie transakcji bezpośrednio na RK jest zabronione.
*   Otrzymanie/wypłata środków za pośrednictwem RT są jednocześnie księgowane na RK. Taki sposób gromadzenia i księgowania środków oznacza, że posiadaczowi RT przysługuje roszczenie wobec PRK odpowiadające otrzymanym środkom, lub PRK przysługuje roszczenie wobec posiadacza RT odpowiadające wypłaconym środkom.
*   Wewnętrzne odsetki w ramach Grupy będą obliczane z tytułu roszczenia lub zobowiązania każdego indywidualnego RT powstałego w związku z transakcjami dotyczącymi RK. Wysokość wewnętrznej stopy procentowej będzie ustalana między PRK i danym uczestnikiem. Na odsetki składają się marża (ustalona przez VTC) oraz stopa procentowa (określona przez bank).
*   Na koniec każdego dnia roboczego Bank będzie dokonywał technicznego zaksięgowania polegającego na obniżeniu/podwyższeniu wewnętrznego salda RT do zera (bez przenoszenia wewnętrznego salda na inny rachunek bankowy). Na początku kolejnego dnia powyższe saldo wewnętrzne będzie przywracane na RT. Bank będzie dokonywał kompensaty w ramach konsolidacji, w celu zapewnienia ciągłości konsolidacji i obliczenia wewnętrznych odsetek.

Podstawowym celem struktury jest efektywne zarządzanie nadwyżkami i niedoborami środków pieniężnych w ramach Grupy. Ze względu na sumowanie sald na RK, możliwe jest ograniczenie zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne – skonsolidowanie sald na rachunkach uczestników pozwala na zmniejszenie poziomu zadłużenia wobec podmiotów trzecich, np. banków. Udział w strukturze pozwala również na ustalenie korzystniejszych warunków współpracy Grupy z Bankiem, np. w zakresie stosowanych przez Bank stóp odsetkowych oraz osiągnięcie korzyści wynikających ze sposobu naliczania odsetek (są one kalkulowane według oprocentowania Banku od salda zbiorczego na RK, a nie od sald poszczególnych uczestników).

Funkcje PRK w ramach pełnienia roli Pool Leadera będą obejmować w szczególności następujące czynności: monitorowanie pozycji finansowej poszczególnych uczestników struktury, kontrola przepływów pieniężnych poszczególnych uczestników oraz monitorowanie sald (w oparciu o analizy przedstawiane przez Bank). Ponadto, PRK będzie dokonywać uzgodnień z poszczególnymi uczestnikami struktury w zakresie wysokości przyjętego poziomu odsetek, a także zleca Bankowi dokonywanie kalkulacji poziomu odsetek, jakie będą stosowane w odniesieniu do poszczególnych zobowiązań/należności uczestników struktury.

Rola Banku będzie obejmować zasadniczo dostarczenie infrastruktury bankowej – platformy technicznej do dokonywania automatycznych przelewów, prowadzenia kont dla uczestników struktury. Ponadto, Bank będzie działał na zlecenie PRK w zakresie kalkulacji odsetek oraz monitorowania pozycji finansowej (sald) poszczególnych uczestników.

W ramach struktury Wnioskodawcy nie będą ponosić żadnych odrębnych opłat na rzecz Banku lub PRK. Wynagrodzenie Banku uwzględnione jest w marży Banku ustalonej przez VTC (składającej się na odsetki wraz ze stopą procentową określoną przez bank).

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:

Czy czynności dokonywane w ramach struktury przedstawionej w opisie zdarzenia przyszłego będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Zainteresowanych, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1150) – opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Zawarty w tym przepisie katalog ma charakter zamknięty. Ustanawiając zamknięty katalog czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych ustawodawca zdecydował tym samym o wyłączeniu innych czynności z zakresu opodatkowania. W konsekwencji czynności cywilnoprawne, które nie zostały wyraźnie wyliczone w ustawowym katalogu, a także umowy nienazwane, nie podlegają opodatkowaniu.

Umowy, których przedmiotem jest zarządzanie płynnością finansową (tj. typu cash pooling), pozostające umowami nienazwanymi, nie zostały wymienione w powyższym katalogu.

W opinii Wnioskodawców operacje wykonywane w ramach struktury nie stanowią żadnej z czynności wymienionych w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w szczególności nie stanowią one pożyczek.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.) – dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Przedstawiona we wniosku konstrukcja struktury, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestników, nie wyczerpuje wszystkich elementów przedmiotowo istotnych dla umowy pożyczki, określonych w art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego. W ramach struktury uczestnicy oraz PRK nie umawiają się na pożyczanie sobie nawzajem środków pieniężnych, lecz na uczestnictwo w kompleksowym schemacie zarządzania płynnością. Struktura zakłada wielotorowość przepływów środków pieniężnych. Jej istotą jest zarządzanie środkami finansowymi poprzez wykorzystanie zarówno nadwyżek, jak i niedoborów środków finansowych uczestników i nie można tych operacji sztucznie rozgraniczać, tj. rozdzielać na odrębne transakcje, gdyż byłoby to sprzeczne z sensem ekonomicznym struktury. Struktura jest zatem kompleksową usługą o charakterze finansowym świadczoną przez podmiot profesjonalnie zajmujący się takimi usługami (Bank), a nie stosunkiem zobowiązaniowym między uczestnikami a PRK czy innym podmiotem. W strukturze bierze bowiem udział kilka podmiotów, a nie dwa konkretne, które można uznać za pożyczkodawcę i pożyczkobiorcę. Podstawowe cele umowy pożyczki i struktury są zatem odmienne. Istotą umowy pożyczki jest przenoszenie na własność określonego podmiotu określonej ilości środków pieniężnych i późniejszy ich zwrot, natomiast istotą struktury jest optymalne zarządzanie środkami pieniężnymi wszystkich uczestników.

Z tytułu uczestnictwa w powyższych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki. W trakcie działania struktury nie powstanie bowiem zobowiązanie do przeniesienia określonej ilości środków pieniężnych na określony w umowie podmiot. W przypadku cash poolingu nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony dany rachunek jest, co do zasady, skonsolidowane saldo wszystkich uczestników.

W związku z powyższym, w opinii Wnioskodawcy, brak jest podstaw do zakwalifikowania czynności wykonywanych w ramach struktury jako umów pożyczek, a tym samym brak jest podstaw do objęcia takich czynności obowiązkiem podatkowym wynikającym z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponadto – w ocenie Wnioskodawcy – czynności, które będą wykonywane w ramach struktury nie można też uznać za czynności podobne do którejkolwiek z innych czynności prawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie wypełniają znamion żadnej z czynności wymienionych w tym katalogu. W konsekwencji, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, umowy typu cash pooling nie mogą być uznane za którąkolwiek z czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie spełniają kryteriów przedmiotowo istotnych niezbędnych do takiej kwalifikacji. Tym samym czynności dokonywane w ramach struktury opisanej w zdarzeniu przyszłym nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podobne stanowisko jest prezentowane w utrwalonej już linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, tak np. w interpretacji z 7 września 2017 r., Znak: 0114-KDIP3-2.4014.81.2017.2.LS: „W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skoro zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować, np. jako umowy pożyczki czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym – z powyższych przyczyn – czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu dotyczące zarządzania wspólną płynnością finansową nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.”

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Zainteresowanych wyłącznie w zakresie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług, zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zgodnie z przepisem art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej – interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Mając powyższe na względzie, stosownie do powołanego art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Zainteresowanych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.