Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-494/09/ES
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-08-07
Teza: kto posiada status podatnika podatku VAT: Powiat, czy Starostwo Powiatowe
Słowa kluczowe: jednostka-jednostka samorządu terytorialnego; podatnik; powiat; starostwo
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 14 maja 2009r. (data wpływu 18 maja 2009r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia kto posiada status podatnika podatku VAT: Starostwo Powiatowe i inne jednostki organizacyjne Powiatu czy Powiat - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 maja 2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia kto posiada status podatnika podatku VAT: Starostwo Powiatowe i inne jednostki organizacyjne Powiatu czy Powiat.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny (zdarzenie przyszłe):

Przepisy art. 15 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług określają że podatnikami podatku VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujący działalność gospodarczą zdefiniowaną w ww. ustawie bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 1 ust 1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym cyt." 1.Mieszkańcy powiatu tworzą z mocy prawa lokalną wspólnotę samorządową; 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o powiecie, należy przez to rozumieć lokalną wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium", natomiast art. 6 ust. 1 powyższej ustawy stanowi cyt.:" W celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami".

W świetle powyższego należy wysnuć wniosek, że podatnikiem podatku VAT nie będzie Powiat, lecz Starostwo i poszczególne jednostki organizacyjne, gdyż Powiat jako osoba prawna nie dokonuje bezpośrednio żadnych czynności, lecz działa poprzez organy wykonawcze - Zarząd Powiatu, na czele którego stoi Starosta będący kierownikiem jednostki budżetowej tj. Starostwa oraz inne jednostki organizacyjne (budżetowe) wchodzące w skład schematu organizacyjnego Powiatu i realizujące jego zadania własne, a także zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.

Wszystkie jednostki organizacyjne powiatu posiadają odrębnych kierowników (a także głównych księgowych), którzy zgodnie z ustawą o finansach publicznych i samorządzie powiatowym oraz nadanymi im uprawnieniami przez Zarząd Powiatu lub Radę Powiatu realizują samodzielnie plany finansowe zarówno dochodów jak i wydatków budżetowych, w tym samodzielnie zawierają umowy cywilno-prawne, a także posiadają odrębne rachunki bankowe (Powiat jako organ posiada odrębny rachunek bankowy oraz odrębną księgowość), czyli realizują czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na własny rachunek.

Informacyjnie Wnioskodawca podaje również fakt, że wszystkie te jednostki posiadają odrębne księgi rachunkowe, odrębnie sporządzają sprawozdania budżetowe oraz bilanse.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedając grunty i nieruchomości lub zawierając umowy cywilno-prawne np. z tytułu najmu, podatnikiem podatku VAT z tych tytułów będzie Starostwo Powiatowe i inne jednostki organizacyjne powiatu czy też Powiat?

Zdaniem Wnioskodawcy, podatnikami podatku VAT w zakresie wszystkich czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT są poszczególne jednostki organizacyjne powiatu, w tym Starostwo Powiatowe, a nie Powiat.

Starostwo i Powiat powinny posiadać ten sam NIP, gdyż Powiat swoje zadania wykonuje za pośrednictwem Starostwa jak i innych jednostek organizacyjnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) uznaje się za nieprawidłowe.

Należy zaznaczyć, że jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej, uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, lecz są objęte zwolnieniem, o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336).

Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Przy czym, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Powiat, stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

W celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy o samorządzie powiatowym, organami powiatu są: rada powiatu i zarząd powiatu.

W myśl art. 33 cytowanej powyżej ustawy o samorządzie powiatowym, zarząd wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy.

Jak wynika z powyższego, Starostwo Powiatowe nie jest jednostką organizacyjną w rozumieniu ww. art. 8 ustawy o samorządzie powiatowym. Jest wyłącznie zorganizowanym zespołem osób i środków służących do pomocy jednostce samorządu terytorialnego. Starostwo powiatowe jest jednostką pomocniczą służącą do wykonywania zadań powiatu oraz obsługi techniczno organizacyjnej powiatu. Tak rozumiane starostwo powiatowe jest wyspecjalizowanym biurem o pewnym zespole pracowników oraz zasobie środków materialnych, danych do pomocy organowi w celu realizacji jego zadań i kompetencji.

Biorąc pod uwagę nierozerwalne i niepodzielne powiązania podmiotowe powiatu i starostwa powiatowego również na gruncie podatku od towarów i usług należy stwierdzić, iż nie występuje odrębna od podmiotowości powiatu podmiotowość starostwa powiatowego.

Zatem starostwo powiatowe działając w imieniu powiatu realizuje zadania własne powiatu i w tym zakresie powiat (a tym samym reprezentujące go starostwo powiatowe) jest zwolniony z podatku od towarów i usług, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z przestawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w ocenie Wnioskodawcy podatnikiem podatku VAT nie będzie Powiat, lecz Starostwo i poszczególne jednostki organizacyjne, gdyż Powiat jako osoba prawna nie dokonuje bezpośrednio żadnych czynności, lecz działa poprzez organy wykonawcze - Zarząd Powiatu, na czele którego stoi Starosta będący kierownikiem jednostki budżetowej tj. Starostwa oraz inne jednostki organizacyjne (budżetowe) wchodzące w skład schematu organizacyjnego Powiatu i realizujące jego zadania własne, a także zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.

Wszystkie jednostki organizacyjne powiatu posiadają odrębnych kierowników (a także głównych księgowych), którzy zgodnie z ustawą o finansach publicznych i samorządzie powiatowym oraz nadanymi im uprawnieniami przez Zarząd Powiatu lub Radę Powiatu realizują samodzielnie plany finansowe zarówno dochodów jak i wydatków budżetowych, w tym samodzielnie zawierają umowy cywilno-prawne, a także posiadają odrębne rachunki bankowe (Powiat jako organ posiada odrębny rachunek bankowy oraz odrębną księgowość), czyli realizują czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na własny rachunek. Ponadto wszystkie te jednostki posiadają odrębne księgi rachunkowe, odrębnie sporządzają sprawozdania budżetowe oraz bilanse.

Z rozporządzenia Ministra Finansów z 28 lipca 2006r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz. U. Nr 142, poz. 1020) wynika, że starostwo powiatowe nie ma możliwości prowadzenia odrębnej ewidencji księgowej, dotyczącej rozliczeń podatku od towarów i usług.

Z powyższej konstrukcji prawnej jednoznacznie wynika, iż realizując czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług) we własnym imieniu i na własny rachunek (na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych), podatnikiem podatku VAT jest Powiat. Starostwo Powiatowe jako jednostka wykonująca jedynie zadania powiatu nie może być odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.), osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej NIP.

Zatem dla celów rozliczeń podatku od towarów i usług, Powiat i Starostwo Powiatowe powinny stosować jednakowe oznaczenie NIP, nadane Powiatowi, a w związku z wykonywanymi przez nie czynnościami powinno być wystawiane jedno rozliczenie deklaracyjne VAT-7, niezależnie czy daną czynność należy przypisać Powiatowi, czy też obsługującemu go od strony techniczno-organizacyjnej Starostwu.

Ponadto w świetle cyt. powyżej art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników również powiatowe jednostki organizacyjne, działające w formie np. zakładów budżetowych, jednostek budżetowych i gospodarstw pomocniczych, są podatnikami podatku od towarów i usług, o ile spełnią pozostałe warunki wskazane w art. 15 ustawy i w związku z tym powinny dla celów rozliczeń z tytułu podatku VAT, rejestrować się jako odrębne podmioty tego podatku posiadające odrębne oznaczenie (numery) NIP.

Należy zauważyć, że pojęcie podmiotów sfery budżetowej jest bardzo szerokie i obejmuje swym zasięgiem podmioty działające w różnych dziedzinach i formach. Podmioty te mogą działać w formach określonych ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.).

W myśl przepisu art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych zaliczane są do sektora finansów publicznych. W art. 19 i 20 ww. ustawy o finansach publicznych określone zostały kryteria, jakim odpowiadać powinna dana jednostka, aby była uznawana za jednostkę budżetową albo zakład budżetowy.

Zgodnie z tą ustawą pod pojęciem jednostek budżetowych należy rozumieć takie jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Państwowe jednostki budżetowe tworzą, łączą, przekształcają w inną formę organizacyjno-prawną i likwidują ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i wojewodowie oraz inne organy działające na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe tworzą, łączą, przekształcają w inną formę organizacyjno-prawną i likwidują organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (art. 21 ust. 1 cyt. ustawy).

Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy sektor finansów publicznych tworzą:

1.  organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy i trybunały;
2.  gminy, powiaty i samorząd województwa, zwane dalej „jednostkami samorządu terytorialnego”, oraz ich związki;
3.  jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych.

Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy należy stwierdzić, iż jeżeli wyodrębnione ze struktury Powiatu jednostki budżetowe podległe, zobowiązane do wykonywania określonych zadań, posiadające odrębne oznaczenia NIP, odrębnych kierowników (a także głównych księgowych), którzy zgodnie z ustawą o finansach publicznych i samorządzie powiatowym oraz nadanymi im uprawnieniami przez Zarząd Powiatu lub Radę Powiatu realizują samodzielnie plany finansowe zarówno dochodów jak i wydatków budżetowych, w tym samodzielnie zawierają umowy cywilno-prawne, a także posiadają odrębne rachunki bankowe, czyli realizują czynności podlegające opodatkowaniu od towarów i usług na własny rachunek, posiadają odrębne księgi rachunkowe i odrębnie sporządzają sprawozdania budżetowe oraz bilanse, to podmioty te co do zasady będą odrębnymi od Powiatu podatnikami podatku VAT.

Zwrócić jednak należy uwagę, iż jak wyżej zaznaczono, jednostki organizacyjne Powiatu co do zasady są odrębnymi od Powiatu podatnikami podatku od towarów i usług, jednakże ustalenie, czy w konkretnym przypadku jednostka taka rzeczywiście spełnia definicję podatnika podatku od towarów i usług określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, możliwe jest tylko w odrębnym postępowaniu o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie tej jednostki.

Natomiast biorąc pod uwagę nierozerwalne i niepodzielne powiązania podmiotowe Powiatu i Starostwa Powiatowego, również na gruncie podatku od towarów i usług należy stwierdzić, iż nie występuje odrębna od podmiotowości Powiatu podmiotowość Starostwa Powiatowego.

Zarówno Powiat jak i Starostwo Powiatowe powinny posługiwać się jednym numerem NIP oraz składają jedną deklarację VAT-7.

Należy zatem stwierdzić, że podatnikiem podatku VAT będzie zawsze Powiat jako osoba prawna, a nie Starostwo Powiatowe.

W związku z powyższym Starostwo Powiatowe, działając w imieniu Powiatu realizuje zadania własne Powiatu. Natomiast zdolność prawną i zdolność do dokonywania czynności prawnych ma Powiat, nie zaś Starostwo Powiatowe. To Powiat jest osobą prawną i tylko on może posiadać status podatnika VAT i występować jako strona w umowach cywilnoprawnych. Starostwo Powiatowe jako jednostka wykonująca jedynie zadania Powiatu nie może być odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Biorąc powyższe pod uwagę i oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy, należało uznać je za nieprawidłowe.

Zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja nie wywołuje skutków prawnych dla jednostek organizacyjnych Powiatu, które co do zasady są odrębnymi od Powiatu podatnikami podatku od towarów i usług, jednakże dla ustalenia, czy spełniają definicję podatnika określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, winny wystąpić z odrębnymi wnioskami o wydanie interpretacji indywidualnej ORD-IN.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ul. Kośnego 70, 45-372 Opole, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.