Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-2/4510-135/15/KP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-08-20
Teza: możliwość i moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu innych niż bezpośrednio związanych z przychodami wydatków związanych z nabyciem udziałów lub akcji
Słowa kluczowe: akcja; koszt-koszty uzyskania przychodów; koszt-moment zarachowania kosztów; udział-zbycie udziałów; zbycie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 21 maja 2015 r. (data wpływu do tut. Biura 26 maja 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, m.in. w zakresie możliwości i momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu innych niż bezpośrednio związanych z przychodami wydatków związanych z nabyciem udziałów lub akcji (pytanie oznaczone we wniosku Nr 1) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 maja 2015 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego podatku dochodowego od osób prawnych, m.in. w zakresie możliwości i momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu innych niż bezpośrednio związanych z przychodami wydatków związanych z nabyciem udziałów lub akcji.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej: „Spółka”) jest spółką, która poza prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej posiada również lub planuje nabyć (objąć) udziały i akcje w innych spółkach kapitałowych (dalej: „Spółka Zależna”, „Spółki Zależne”). Udziały i akcje są nabywane lub nabywane w zależności od strategii Grupy lub w związku z podejmowanymi działaniami restrukturyzacyjnymi. Udziały/akcje w spółkach będą przez Spółkę nabywane w ramach umowy sprzedaży w zamian za środki pieniężne lub obejmowane w zamian za wkład pieniężny (dalej jako: „nabycie udziałów/akcji”). W związku z nabywaniem udziałów/akcji Spółka może ponosić szereg dodatkowych wydatków. Wydatki te mogą obejmować koszty usług doradztwa prawnego związanego z transakcją, koszty analiz oraz wyceny nabywanych udziałów/akcji, a także koszty badania „due dilligence” podmiotów, których udziały/akcje są nabywane. Obecnie w związku posiadanymi udziałami i akcjami w spółkach zależnych Spółka planuje działania restrukturyzacyjne w grupie kapitałowej Spółki, które obejmować będą podziały Spółek Zależnych przez wydzielenie przeprowadzane w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej: „KSH”). Zważywszy, że na moment restrukturyzacji Spółka będzie większościowym lub jedynym wspólnikiem Spółek Zależnych i jednocześnie spółką przejmującą w ramach Podziału, Spółce nie zostaną przyznane żadne udziały/akcje w kapitale zakładowym Spółki w związku z podziałem (Spółka przejmie zatem zorganizowaną część przedsiębiorstwa, niemniej nie będą Spółce wydawane nowo wykreowane udziały/akcje w kapitale zakładowym Spółki w związku z Podziałem). Podziały Spółek Zależnych w praktyce będą miały miejsce w przypadku, gdy dzielone podmioty są zorganizowane w sposób, który pozwala na wydzielenie części biznesu stanowiącej na tyle wyodrębnioną część, że może ona stanowić samodzielnie działającą całość i takie rozdzielenie działalności wpisuje się w plany i strategię Grupy. W konsekwencji majątek przejmowany oraz pozostający w spółce dzielonej będą stanowiły zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W skład wydzielanych zorganizowanych części przedsiębiorstwa spółek dzielonych wchodzić mogą zwłaszcza składniki majątkowe, takie jak w szczególności wierzytelności, środki trwałe, licencje czy też nieruchomości. Nastąpi zatem sukcesja prawna oraz podatkowa w zakresie wydzielanej ze Spółki Zależnej i przenoszonej na Spółkę zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Obecnie, ze względów biznesowych i ekonomicznych, może dojść do podziału przez wydzielenie Spółki Zależnej w ten sposób, że ze Spółki Zależnej zostałyby wydzielone samodzielne jednostki organizacyjne, a następnie część Spółki Zależnej stanowiąca zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa zostałyby połączona ze Spółką, natomiast pozostała część Spółki Zależnej, również stanowiąca zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa, pozostałaby w Spółce Zależnej.

W przypadku transakcji podziału przez wydzielenie dojść może:

i.do zmniejszenia liczby udziałów/akcji, które Spółka posiada w Spółkach Zależnych (unice-stwienie części udziałów/akcji w ramach procedury podziału przez wydzielenie, polegające zgodnie z art. 199 i art. 359 KSH na definitywnym zlikwidowaniu praw udziałowych związa-nych z akcją/udziałem, powodującym zmniejszenie ogólnej liczby udziałów/akcji w kapitale zakładowym),

ii. bądź do proporcjonalnego obniżenia wartości nominalnej tych udziałów/akcji, bez zmniejsze-nia ich łącznej liczby posiadanej przez Spółkę (obniżenie kapitału zakładowego, zgodnie z art. 455 KSH i 263 KSH, poprzez obniżenie wartości nominalnej każdej akcji/udziału, bez zmiany ogólnej liczby udziałów/akcji - prawa udziałowe do akcji/udziału nadal istnieją ze względu na brak ich unicestwienia).

Alternatywnie, możliwy jest także wariant, w którym podział przez wydzielenie (w tym podział Spółki Zależnej) może zostać zrealizowany zarówno bez zmniejszania liczby udziałów/akcji posiadanych przez Spółkę w Spółkach Zależnych (brak unicestwienia udziałów/akcji), jak i bez proporcjonalnego obniżania wartości nominalnej wszystkich udziałów/akcji posiadanych przez Spółkę w Spółkach Zależnych - wówczas podział przez wydzielenie sfinansowany zostałby w całości z kapitałów własnych zależnej spółki dzielonej, innych niż kapitał zakładowy (np. z kapitału zapasowego, kapitału rezerwowego czy zysku z lat ubiegłych). W powyższej sytuacji, ilość i wartość nominalna wszystkich udziałów/akcji posiadanych przez Spółkę w dzielonych Spółkach Zależnych (w tym w Spółce Zależnej) pozostałaby niezmienna w ramach procedury podziału przez wydzielenie (po zarejestrowaniu podziału przez wydzielenie we właściwym sądzie rejestrowym, wartość nominalna i ilość udziałów/akcji spółki dzielonej, posiadanych przez Spółkę, byłaby analogiczna jak przed dniem złożenia wniosku o rejestrację podziału przez wydzielenie).

Nie jest również wykluczona dalsza restrukturyzacja grupy, w toku której Spółka będzie zbywać udziały w Spółkach Zależnych. Spółka wskazuje, że wskazane powyżej działania restrukturyzacyjne przeprowadzone zostaną każdorazowo z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych i biznesowych, tj. głównym bądź jednym z głównych celów transakcji nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy CIT.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w przypadku gdy Spółka nabywa udziały/akcje, to wszystkie wydatki poniesione w związku z nabyciem tych udziałów/akcji, jako koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodem, są kosztem uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 1)?

Zdaniem Spółki, w przypadku gdy Spółka nabywa udziały/akcje, to wszystkie wydatki poniesione w związku z nabyciem tych udziałów/akcji, jako koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodem są kosztem uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm. – dalej: „ustawa o CIT”), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy CIT. Wykładnia językowa powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że kosztami podatkowymi mogą być zarówno koszty, które bezpośrednio przyczyniają się do osiągnięcia przychodów jak i koszty, które jedynie w pośredni sposób mają wpływ na generowanie przychodów (w tym koszty, których poniesienie nie będzie skutkowało wzrostem przychodów ale wpłynie na możliwość uzyskiwania przychodów w ogóle - zachowanie, zabezpieczenie źródła przychodów). W niniejszej sprawie zagadnieniem wymagającym analizy jest ocena drugiej z przedstawionych przesłanek zaliczenia danego wydatku do podatkowych kosztów uzyskania przychodów, tj. brak wskazania danego wydatku jako kosztu niestanowiącego podatkowego kosztu uzyskania przychodów na gruncie art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Zgodnie z art. 16. ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT nie uznaje się za, koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub objęcie udziałów lub akcji, a wspomniane wydatki stanowią koszt podatkowy dopiero przy zbyciu nabytych lub objętych udziałów lub akcji. Wskazany przepis nie definiuje jakie konkretnie wydatki należy uznać za „wydatki na nabycie lub objęcie udziałów lub akcji”. Mając na względzie wykładnię literalną wspartą wykładnią celowościową powołanego przepisu stwierdzić należy, że za „wydatki na nabycie lub objęcie udziałów lub akcji” uznać należy samą cenę uiszczoną za udziały/akcje powiększoną o poniesione koszty, które bezpośrednio warunkują skuteczne nabycie udziałów/akcji - do takich wydatków należeć będą zatem, zdaniem Spółki: opłaty notarialne, prowizja biura maklerskiego, podatek od czynności cywilnoprawnych. Tego typu koszty, zgodnie z cytowanym art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, będą stanowiły koszty uzyskania przychodu dopiero przy zbyciu nabytych lub objętych wcześniej udziałów/akcji.

Wydatków ponoszonych przez Spółkę, a więc kosztów usług doradztwa prawnego i podatkowego związanego z transakcją, kosztów analiz oraz wyceny nabywanych udziałów/akcji, a także kosztów badania „due dilligence” podmiotów, których udziały/akcje są nabywane nie można, w ocenie Spółki, uznać za „wydatki na nabycie lub objęcie udziałów lub akcji”, gdyż nie są to koszty warunkujące samo nabycie lub objęcie udziałów/akcji, lecz koszty ogólne, poprzedzające transakcję nabycia lub objęcia udziałów/akcji, a więc nie mogą one stanowić wydatków objętych dyspozycją art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT.

Stanowisko zaprezentowane przez Spółkę zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 3 lutego 2012 r. (Znak: ILPB3/423-530/11-2/KS) lub Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 20 października 2011 r. (Znak: ITPB3/423-350b/11/MK).

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 4 oraz 4d ustawy o CIT, koszty uzyskania przychodów dzieli się na koszty bezpośrednio związane z przychodami oraz pozostałe koszty (tzw. koszty pośrednie). Przedmiotowe wydatki, w ocenie Spółki nie należą do kosztów bezpośrednich, albowiem nie są one przyporządkowane i powiązane bezpośrednio z określonymi wpływami. Stąd, w ocenie Spółki, należy je zakwalifikować do kosztów pośrednich, w rozumieniu art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, które stanowią koszt uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji

W zakresie pytań oznaczonych we wniosku Nr 2-5 wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.