Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-4/10/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-04-13
Teza: Spłata kredytu, zaciągniętego przez trzech kredytobiorców, przeznaczonego na zakup mieszkania będącego własnością tylko dwojga z nich, a obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: darowizna; kredyt; kredyt-spłata kredytu; obowiązek-obowiązek podatkowy; zobowiązanie-zobowiązanie solidarne
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zmianami) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 4 stycznia 2010 r. (data wpływu 15 stycznia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania spłaty kredytu zaciągniętego przez Wnioskodawczynię, jej syna i synową na zakup mieszkania, którego Wnioskodawczyni nie jest właścicielką - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 stycznia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania spłaty kredytu zaciągniętego przez Wnioskodawczynię, jej syna i synową na zakup mieszkania, którego Wnioskodawczyni nie jest właścicielką.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W sierpniu 2009 r. zaciągnęła Pani wraz z synem i synową kredyt na nabycie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z aktem notarialnym jedynymi właścicielami kupionego mieszkania są syn i synowa, którzy pozostają we wspólności majątkowej. Do kredytu przystąpiła Pani ze względu na podwyższenie zdolności kredytowej głównych kredytobiorców, a w konsekwencji uzyskanie od banku większej kwoty, niezbędnej na zakup lokalu. Z umowy kredytu wynika, że wszyscy kredytobiorcy odpowiadają solidarnie za zadłużenie wynikające z umowy. Bank dokonał wpłaty całości kredytu na rzecz sprzedających mieszkanie. Z treści umowy z bankiem nie wynika, że każdy z kredytobiorców ma spłacać kredyt w 1/3 jego wysokości. Zabezpieczeniem spłaty kredytu jest wyłącznie hipoteka ustanowiona na nabywanym mieszkaniu. We wskazanym przez bank dniu środki na spłatę kredytu będą pobierane z konta Pani synowej. Zgodnie z ustnym porozumieniem z Panią kredyt wraz z odsetkami spłacany jest ze środków finansowych syna i synowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w sytuacji, kiedy syn i synowa będą spłacać kredyt w części przekraczającej 2/3 zobowiązania, będzie powstawał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn, a jeżeli tak to w jakim czasie i jaka jest podstawa opodatkowania?

Zdaniem Wnioskodawczyni, przy spłacie kredytu przez syna i synową, w części przekraczającej 2/3 zobowiązania, obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn nie powstanie, gdyż umowa z bankiem nie precyzuje, kto w jakiej części ma spłacić kredyt i dochodzi do sytuacji zwrotu scedowanych praw majątkowych. W przypadku utraty zdolności kredytowej lub niemożności spłaty rat bank stanie się właścicielem nabywanego lokalu mieszkalnego i nie będzie sobie rościł praw do majątku Wnioskodawczyni, gdyż zabezpieczeniem spłaty kredytu jest wyłącznie hipoteka ustanowiona na nabytym lokalu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Określony w zacytowanym przepisie przedmiot opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn wskazuje, iż jest nim co do zasady nieodpłatne nabycie własności rzeczy i praw majątkowych, wyłącznie z tytułów w nim wymienionych. Istota ekonomiczna tego podatku tkwi więc w przyroście majątkowym podatnika, a konkretnie we wzbogaceniu podatnika na skutek przejęcia majątku pod tytułem darmym. Koncentruje się on nie tyle na prawnym akcie obrotu, co na będącym jego następstwem wzbogaceniu podatnika.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wspólnie z synem i synową zaciągnęła Pani kredyt na zakup lokalu mieszkalnego. Jedynymi właścicielami tego mieszkania jest Pani syn z żoną, a zabezpieczeniem tego kredytu jest hipoteka ustanowiona na tym mieszkaniu. Do spłaty kredytu, zgodnie z umową, zobowiązani są wszyscy kredytobiorcy solidarnie. Na podstawie ustnego porozumienia z Panią kredyt wraz z odsetkami spłacany jest ze środków finansowych syna i synowej.

Stosownie do art. 366 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami) kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). W myśl natomiast § 2 tego przepisu aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką możnaby mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanych.

W sytuacji więc, gdy strona zobowiązania solidarnego spłaca całość zadłużenia bez woli czynienia tego w celu obdarowania pozostałych stron tego zobowiązania, a jedynie w zamiarze zwolnienia się z długu, poprzez samą zapłatę całości, czy też części zobowiązania solidarnego nie może dojść do obdarowania kogokolwiek. Dłużnik solidarny spłaca bowiem własny dług, a nie cudzy.

Wskazać jednak należy, że stosownie do art. 376 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Treść powyższego przepisu wskazuje więc, że z chwilą spełnienia świadczenia przestaje istnieć jakikolwiek stosunek pomiędzy wierzycielem a współdłużnikami solidarnymi. Natomiast dłużnik, który spełnił świadczenie, przestaje być współdłużnikiem solidarnym i staje się wierzycielem dla pozostałych współdłużników.

Dawni współdłużnicy są dalej dłużnikami - lecz wobec innego wierzyciela (dłużnika, który wierzyciela zaspokoił), w stosunku do którego odpowiadają każdy za przypadającą na niego część długu

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przypadku spłaty całości zobowiązania wynikającego z zawartej umowy kredytu przez syna i synową, obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn nie powstanie. Czynność taka nie jest bowiem wymieniona w określającym przedmiot opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn art. 1, a zgodnie z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zmianami) nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Oznacza to, że jeżeli określona czynność nie została wskazana w ustawie (w tym wypadku w ustawie o podatku od spadków i darowizn), to jej dokonanie nie może powodować powstania obowiązku podatkowego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. E. Plater 1, 10-562 Olsztyn po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.