Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.780.2024.2.SKJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-14
Teza: Brak opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Słowa kluczowe: podatnik; pomoc-pomoc prawna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 grudnia 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 3 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy braku opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
    Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 lutego 2025 r. (data wpływu
    11 lutego 2025 r.).

## Opis zdarzenia przyszłego

(...) 2013 roku została Pani wpisana na listę adwokatów prowadzoną przez (...) Radę
    Adwokacką w (...) (nr wpisu: (...)). Od (...) 2013 roku prowadzi Pani jednoosobową
    działalność gospodarczą pod firmą A. z siedzibą w (...), której przedmiotem jest działalność
    prawnicza (69.10.Z) (NIP: (...)).
    Jest Pani czynnym podatnikiem podatku VAT. (...) roku uzyskała Pani zaświadczenie nr (...)
    potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa
    obywatelskiego wydane przez Związek (...), tj. tytuł doradcy obywatelskiego.
    Instytucja doradcy została opisana w art. 11 ust. 3a ustawy z dnia 5 sierpnia 2015r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej. Poradnictwo obywatelskie nie jest przedmiotem działalności gospodarczej
    Wnioskodawczyni. Poradnictwo obywatelskie nie mieści się w zakresie działalności
    prawniczej, jest kwalifikowane według kodu PKD jako 88.99.Z.
    Od 1 stycznia 2025 roku zamierza Pani zawrzeć umowę zlecenia ze Stowarzyszeniem (...) z
    siedzibą w (...) (KRS: (...)) oraz Fundacją (...) w (...) (KRS: (...)). Przedmiotem umowy zlecenia
    jest realizacja świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015
    roku o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
    edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz
    zakresie czasowym określonych w odrębnym harmonogramie.
    Stowarzyszeniu i Fundacji powierzono, na mocy art. 11 ust. 1 i 2 ustawy, prowadzenie
    punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W
    ramach umowy, będzie Pani odbywać dyżury świadcząc od 1 stycznia 2025 r. nieodpłatną
    pomoc prawną w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i Nieodpłatnego Poradnictwa
    Obywatelskiego w mieście (...) oraz w powiecie (...) świadcząc nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i Nieodpłatnego Poradnictwa
    Obywatelskiego. Miejsca i godziny dyżurów zostały wyznaczone przez Starostwo
    Powiatowe w (...) oraz Urząd Miejski w (...) zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10 ww. ustawy.
    Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego odbywa się według kolejności zgłoszeń, po umówieniu terminu wizyty.
    Zgłoszeń dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez Starostwo
    /Urząd Miejski w (...). Oprócz dokonywania zgłoszeń telefonicznych Starostwo/Urząd
    Miejski w (...) może również umożliwić dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem środków
    komunikacji elektronicznej.
    Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie udzielane są przez
    organizację pozarządową realizujące zadanie zlecone przez odpowiednie Starostwa
    Powiatowe na podstawie zawartych z nimi umów. Zgodnie z art. 8. ust. 1 z dnia 5 sierpnia
    2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
    edukacji prawnej. Zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej,
    świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których

    mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji
    rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie.
    Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z
    przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji
    pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, zwanej dalej „organizacją
    pozarządową”, z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli na powiat przypadają dwa
    punkty, adwokatom lub radcom prawnym powierza się prowadzenie jednego punktu, a
    prowadzenie drugiego powierza się organizacji pozarządowej, która udziela nieodpłatnej
    pomocy prawnej i świadczy nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w tym punkcie w
    zakresie czasowym wskazanym w umowie. Organizację pozarządową wyłania się
    corocznie w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003
    roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, przeprowadzanym jednocześnie
    na powierzenie prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Organizacja
    pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z powiatem,
    do której stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a i 3-6 b. Organizacja
    pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w art. 5 ust. 2-5, art.
    7 oraz art. 8 ust. 2-13. (art. 11 ust. 1-1a, ust. 2, ust. 7, ust. 10).
    Zgodnie z art. 4 ww. ustawy nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów
    odpłatnej pomocy prawnej, w tym osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową
    działalność gospodarczą niezatrudniającą innych osób w ciągu ostatniego roku. Osoba
    uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego, składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść
    kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej
    lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w zakresie prowadzonej działalności
    gospodarczej dodatkowo składa oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu
    ostatniego roku. Oświadczenie składa się osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczącej nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
    W myśl art. 3 ww. ustawy nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:
    1) poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej „osobą uprawnioną” o obowiązującym
      stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej
      obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym,
      administracyjnym, sądowym lub sądowoadministracyjnym lub
    2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub
    3) sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem
      pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i
      pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, lub 3a, nieodpłatną
      mediację, lub
    4) sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
      pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy
      prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu
      sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku
      finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.
    Stosownie do art. 3a. ust. 1 ww. ustawy, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje
    działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do
    podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub
    spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu
    problemu, w tym w razie potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu

    działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w
    szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych
    oraz zabezpieczenia społecznego.
    Każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego dokumentuje się w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zwanej dalej „kartą pomocy”, przez podanie
    w szczególności informacji dotyczących zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny
    prawa, której dotyczyła ta pomoc, kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu
    poświęconego na jej udzielenie i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie,
    ogólnych informacji o osobie uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci,
    wykształcenia, dochodu, gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania oraz danych
    dotyczących punktu, osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia. Karta pomocy
    zawiera część obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy. Wypełnienie
    przez osobę uprawnioną tej części karty pomocy, w tym podanie numeru telefonu w celu
    zasięgnięcia dalszej opinii, jest uzależnione od zgody osoby uprawnionej. W karcie pomocy
    nie podaje się danych osobowych osoby uprawnionej, które mogą bezsprzecznie
    identyfikować osobę. Zgodnie z umową, zleceniobiorca korzysta ze wskazanego przez
    Starostwo wyposażonego pomieszczenia, sprzętu i materiałów (meble, drukarka,
    materiały papiernicze), zaplecza technicznego (media, Internet) oraz udostępnionego
    przez Ministerstwo (...) programu do ewidencjonowania świadczeń na potrzeby realizacji
    świadczeń.
    Na podstawie umowy zleceniobiorca ma obowiązek do przestrzegania ustawy z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktów wykonawczych wydanych na jej
    podstawie, a także stosowania procedur dotyczących realizacji świadczeń, w tym czasu i
    miejsca wykonywania świadczeń określonych w harmonogramie. Ponadto, obowiązkiem
    zleceniobiorcy jest w szczególności: prowadzenie karty czasu pracy; osobista obecność w
    wyznaczonym miejscu i godzinach wykonywania świadczeń zgodnie z ustalonym
    harmonogramem; logowanie się do udostępnionego przez Ministerstwo (...) w Internecie
    systemu informatycznego do ewidencjonowania świadczeń; prowadzenia wynikającej z
    ustawy dokumentacji każdego przypadku udzielenia świadczeń określonych w ustawie
    przy użyciu systemu informatycznego do ewidencjonowania świadczeń; wysłanie do
    Stowarzyszenia w każdym miesiącu za miesiąc poprzedni comiesięcznego rejestru
    świadczeń, karty czasu pracy kurierem bądź za pośrednictwem operatora pocztowego i
    przekazania elektronicznej wersji potwierdzenia wysyłki najpóźniej następnego dnia
    roboczego, zachowanie w tajemnicy informacji związanych ze świadczoną nieodpłatną
    pomocą prawną i nieodpłatnym poradnictwem obywatelskim.
    Organizacja pozarządowa nie zobowiązuje zleceniobiorcy w umowie zlecenie do zawarcia
    umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Kwestii tej nie reguluje
    ani umowa, ani ustawa. Nienależnie od powyższego, posiada Pani umowę ubezpieczenia
    od odpowiedzialności wobec osób trzecich, ponieważ adwokat wykonujący zawód podlega
    obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy
    wykonywaniu czynności polegających na świadczeniu pomocy prawnej zgodnie z art. 8a
    ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.
    Z tytułu pełnienia ww. dyżurów, będzie Pani otrzymywać umówione wynagrodzenie w
    formie ryczałtu za każdy miesiąc świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Wynagrodzenie jest niezależne od ilości udzielonych świadczeń. Jest ono uzależnione od
    ilości dyżurów. Jeden dyżur obejmuje 4 godziny zegarowe. Wynagrodzenie jest
    przekazywane po każdym przepracowanym miesiącu przelewem na rachunek bankowy
    zleceniobiorcy na podstawie wystawianego do 5-tego dnia następnego miesiąca
    dokumentu księgowego (faktura VAT lub rachunek z 21-dniowym terminem płatności)
    dostarczanego do organizacji pozarządowej w wersji elektronicznej lub papierowej do 10
    dnia każdego następnego miesiąca, w grudniu wystawionego do 18 dnia miesiąca i

    dostarczanego do Stowarzyszenia do dnia 20 grudnia. Podstawą wypłaty wynagrodzenia
    jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Jednocześnie wyjaśnia Pani, że świadcząc porady prawne nie działa Pani jako osoba
    prowadząca swoją działalność gospodarczą, lecz jako adwokat pozostający w dyspozycji
    organizacji pozarządowej i Starostwa. Analogiczna sytuacja ma miejsce, gdy udziela Pani
    porad obywatelskich jako doradca obywatelski pozostający w dyspozycji organizacji
    pozarządowej i Starostwa, a nie jako prywatna osoba prowadząca działalność
    gospodarczą.
    Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, porada dotyczy przede wszystkim
    poinformowania o obowiązującym stanie prawnym, przysługujących uprawnieniach lub
    spoczywających obowiązkach, bez podejmowania decyzji za osobę uprawnioną odnośnie
    podejmowanych przez nią czynności. Nie ponosi Pani ryzyka gospodarczego i
    ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w
    konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą
    ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pani lokal i
    infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną przez powiat i
    organizację pozarządową.
    W związku z realizacją umowy, ponosi Pani wydatki w postaci kosztów dojazdu do miejsca
    dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej. W związku z realizacją
    umowy zlecenia nie ponosi Pani innych wydatków.
    Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że
    Zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Nie ma Pani
    wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została
    narzucona przez organizację pozarządową. Umowa zlecenia przewiduje stałe miesięczne
    wynagrodzenie. Skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można mówić o
    ponoszeniu ryzyka gospodarczego. Wynagrodzenie jest niezależne od ilości udzielonych
    świadczeń. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu
    dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Wynagrodzenie to jest jedynym świadczeniem zleceniobiorcy.
    Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
    a. Wynagrodzenie, które będzie Pani otrzymywać za wykonanie usługi na rzecz
    Stowarzyszenia/ Fundacji będące przedmiotem wniosku nie stanowi przychodów, o
    których mowa w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 226 ze zm.).
    b. Wynagrodzenie, które będzie Pani otrzymywać od Stowarzyszenia/Fundacji za
    wykonane czynności opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanowi
    przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 226 ze zm.).
    c. i d. W umowie zawartej przez Panią ze Stowarzyszeniem/Fundacją, przedmiotem której
    jest wykonywanie czynności opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej,
    znajduje się niepodlegający negocjacjom zapis: „Zleceniobiorca ponosi wyłączną
    odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody powstałe w związku z wykonywanym
    świadczeniem”. Ani Fundacja ani Stowarzyszenie nie zobowiązało Pani do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Kwestii tej nie reguluje ani
    umowa, ani też ustawa. Nienależnie od powyższego, posiada Pani umowę ubezpieczenia
    od odpowiedzialności wobec osób trzecich, ponieważ adwokat wykonujący zawód podlega

    obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy
    wykonywaniu czynności polegających na świadczeniu pomocy prawnej zgodnie z art. 8a
    ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. Podkreśla Pani, iż zgodnie z
    ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, porada dotyczy przede wszystkim
    poinformowania o obowiązującym stanie prawnym, przysługujących uprawnieniach lub
    spoczywających obowiązkach, bez podejmowania decyzji za osobę uprawnioną odnośnie
    podejmowanych przez nią czynności.
    II. Informacje podane w opisie zdarzenia w zakresie świadczonych usług dotyczą zarówno
    Stowarzyszenia, jak i Fundacji.

## Pytanie

Czy Wnioskodawczyni jest zobowiązana odprowadzić podatek od towarów i usług z tytułu
    uzyskiwanego wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej z organizacją pozarządową w
    przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r.
    o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej?
    Pani stanowisko ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
    Zdaniem Wnioskodawczyni, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, w świetle
    rodzaju czynności, warunków ich świadczenia i zasad przyznawania wynagrodzenia,
    stwierdzić należy, że dokonywane w ramach umowy zlecenia czynności nie stanowią
    wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej, stąd podlegają wyłączeniu z
    opodatkowania podatkiem VAT wobec faktu, że za przychody z działalności wykonywanej
    osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia.
    W ocenie Zainteresowanej przychody otrzymywane od Stowarzyszenia z tytułu ww.
    umowy zlecenia za realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w
    lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w odrębnym harmonogramie - mieszczą
    się w zakresie przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art.
    13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r., tj.
    będą to przychody wymienione w pkt 8 - przychody z tytułu wykonywania usług na
    podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej. W związku z wykonywaniem czynności w ramach zlecenia
    Wnioskodawczyni nie dysponuje niezależnością i samodzielnością pozwalającą na
    uznanie, iż działa wówczas jako profesjonalny podmiot gospodarczy. Tym bardziej, że
    wykonywane czynności, w szczególności nieodpłatne poradnictwo obywatelskie nie mieści
    się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
    Wnioskodawczyni nie ma możliwości swobodnego zorganizowania m.in. wyboru godzin i
    dni dyżuru, lokalu, infrastruktury, osób uprawnionych. Zainteresowana nie ponosi ryzyka
    gospodarczego i ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich
    zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności
    gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty. Do wykonywania
    czynności wynikających z umowy zlecenia Zainteresowana wykorzystuje lokal i
    infrastrukturę zapewnioną przez powiat i organizację wewnętrzną Stowarzyszenia.
    Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia (...) w sprawie
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21
    grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego
    powoduje, że Zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.
    Zainteresowana nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za
    dyżur, która została narzucona przez organizację pozarządową. Umowa zlecenia

    przewiduje stałe wynagrodzenie. Zainteresowana otrzymuje od Stowarzyszenia stałe
    miesięczne wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na
    dyżur oraz efektu świadczonych usług. Zasady przyznawania wynagrodzenia zostały
    opisane powyżej. Od osób uprawnionych nie pobiera się żadnego wynagrodzenia za
    pomoc, której są beneficjentami. Co więcej, w świetle umowy Zainteresowana nie może
    udzielać informacji o podmiotach świadczących odpłatną pomoc prawną. Skoro umowa
    przewiduje stałe wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego
    przez adwokata.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5
    ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości
    niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności
    lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
    działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może działanie jak i zaniechanie, powstrzymanie
    się od działania. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie,
    że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które
    nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko
    takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca
    świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    W ocenie Zainteresowanej wynagrodzenie, które otrzymuje od organizacji pozarządowej
    za wykonane czynności stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z wykonywaniem czynności w
    ramach zlecenia Zainteresowana nie dysponuje niezależnością i samodzielnością
    pozwalającą na uznanie, iż działa jako profesjonalny podmiot gospodarczy.
    Wnioskodawczyni nie ponosi ryzyka gospodarczego i ekonomicznego związanego z
    prowadzoną działalnością. Świadczenie nieopłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na podstawie zawartej umowy zlecenia na rzecz
    Stowarzyszenia, nie mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o
    podatku od towarów i usług, a tym samym Wnioskodawczyni nie jest z tego tytułu
    podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku. Otrzymane z tego tytułu
    wynagrodzenie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem nie
    powstanie obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od wynagrodzenia
    otrzymanego na podstawie umowy zlecenia.
    III. Przedstawiając Pani stanowisko odnośnie umowy zlecenie z Fundacją wskazuje, że jest
    ono dokładnie takie samo jak w przypadku świadczenia czynności w ramach umowy
    zlecenia ze Stowarzyszenia. Informacje podane w opisie zdarzenia w zakresie
    świadczonych usług dotyczą zarówno Stowarzyszenia jak i Fundacji. W konsekwencji,
    również w tej kwestii stoi Pani na stanowisku, że świadczenie nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zlecenia na

    rzecz Fundacji nie mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o
    podatku od towarów i usług, a tym samym nie jest Pani z tego tytułu podatnikiem
    zobowiązanym do rozliczenia tego podatku.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów
      i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
      przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
      formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

      podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się wszelką działalność
      producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących
      zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne
      zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
      wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły
      dla celów zarobkowych.
    Stosownie art. 15 ust. 3 ustawy:
      za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony)
      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
      tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
      prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
      czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
      czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
      wobec osób trzecich.
    W myśl art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
      za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów
      z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania
      tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem
      przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.

      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
      organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11 grudnia 2006, Nr 347, str. 1, ze
    zm.) zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE:
    „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych
    zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności
    wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w
    celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    W akapicie pierwszym, artykuł 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
    W myśl art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniach sprecyzował, że za
    samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana
    jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz
    którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie
    usługodawcy a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich
    za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (orzeczenia w sprawie C-202

    /90 Ayuntamiento de Sevilla a Recandadores de Tributos de las Zonas primera y Segunda,
    C-235/85 pomiędzy Komisją Europejską a Królestwem Holandii).
    Z opisu sprawy wynika, że w ramach prowadzonej działalności zamierza Pani zawrzeć
    umowę zlecenia ze stowarzyszeniem oraz fundacją, której przedmiotem jest realizacja
    świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego.
    W ramach umowy zamierza Pani pełnić dyżury w punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej
    i Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego – w miejscach i o godzinach wyznaczonych
    przez Starostwo Powiatowe w (...) oraz Urząd Miejski w (...). Udzielanie nieodpłatnej
    pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego odbywa się
    według kolejności zgłoszeń, po umówieniu terminu wizyty.
    Zgodnie z umową, zleceniobiorca korzysta ze wskazanego przez Starostwo wyposażonego
    pomieszczenia, sprzętu i materiałów (meble, drukarka, materiały papiernicze), zaplecza
    technicznego (media, Internet) oraz udostępnionego przez Ministerstwo (...) programu do
    ewidencjonowania świadczeń na potrzeby realizacji świadczeń. Organizacja pozarządowa
    nie zobowiązuje Pani w umowie do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności
    wobec osób trzecich. Kwestii tej nie reguluje ani umowa, ani ustawa. Z tytułu pełnienia
    dyżurów otrzymywać będzie Pani umówione wynagrodzenie w formie ryczałtu za każdy
    miesiąc świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Wynagrodzenie jest niezależne od
    ilości udzielonych świadczeń. Jest ono uzależnione od ilości dyżurów. W umowie zawartej
    przez Panią ze Stowarzyszeniem/Fundacją, przedmiotem której jest wykonywanie
    czynności opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, znajduje się
    niepodlegający negocjacjom zapis: „Zleceniobiorca ponosi wyłączną odpowiedzialność
    wobec osób trzecich, za szkody powstałe w związku z wykonywanym świadczeniem”.
    Pani wątpliwości dotyczą tego, czy będzie Pani zobowiązana zapłacić podatek od towarów
    i usług z tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od
    towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym
    przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane
    czynności co do warunków:
        wykonywania tych czynności,
        wynagrodzenia oraz
        odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i

    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawno-podatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy VAT prowadzenie
    działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika podatku VAT) od
    innego rodzaju aktywności zawodowej nie powodującej powstania podmiotowości
    prawno-podatkowej na gruncie ww. ustawy.
    Jak wynika z opisu sprawy wynagrodzenie, które będzie Pani otrzymywać za wykonanie
    usługi na rzecz Stowarzyszenia/ Fundacji będące przedmiotem wniosku nie stanowi
    przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie, które będzie Pani otrzymywać
    od Stowarzyszenia/Fundacji za wykonane czynności opisanych we wniosku o wydanie
    interpretacji indywidualnej stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8a ustawy z
    dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    A zatem należy przeanalizować pozostałe warunki, o których mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3
    ustawy.
    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać winno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.

    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą – Panią a zleceniodawcą – stowarzyszeniem i/lub fundacją
    wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki to nie można uznać Panią za podatnika
    VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że występuje Pani w
    charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest realizacja świadczeń z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wpisane jest
    wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie. Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony, w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Mając powyższe na uwadze, na gruncie powołanych przepisów należy stwierdzić, że
    świadczenie przez Panią nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie zawartej umowy ze stowarzyszeniem i fundacją, mieści się w
    definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie, a tym samym jest Pani z tego
    tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania podatku od towarów i usług.
    Wskazała Pani, że w umowie zawartej przez Panią ze stowarzyszeniem/fundacją,
    przedmiotem której jest wykonywanie czynności opisanych we wniosku o wydanie
    interpretacji indywidualnej, znajduje się niepodlegający negocjacjom zapis:
    „Zleceniobiorca ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody
    powstałe w związku z wykonywanym świadczeniem”. Jako Zleceniobiorca ponosi Pani
    zatem pełną odpowiedzialność za szkody w związku z wykonywaniem świadczenia.
    Zatem, w związku realizacją świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego nie zostały spełnione wszystkie warunki, o
    których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Mimo, że w
    rozpatrywanej sprawie, do wykonywania czynności wynikających z umowy będzie Pani
    korzystała z lokalu i infrastruktury (sprzęt, materiały, zaplecze techniczne) zapewnionej
    przez powiat i organizację pozarządową oraz udostępnionego przez Ministerstwo (...)
    programu do ewidencjonowania świadczeń na potrzeby realizacji świadczeń, a ponadto z
    tytułu pełnienia dyżurów otrzyma Pani zryczałtowaną, stałą kwotę (wynagrodzenie będzie
    niezależne od ilości udzielonych świadczeń), to jednak Pani jako Zleceniobiorca ponosi
    odpowiedzialność wobec osób trzecich, co wyklucza wyłączenie z opodatkowania
    świadczonych przez Panią usług.
    Należy w tym miejscu wskazać, że nie stanowi samodzielnej działalności gospodarczej
    świadczenie usług wyłącznie wówczas gdy wszystkie warunki w tym przepisie będą
    spełnione łącznie. Analiza przedstawionych przez Panią okoliczności prowadzi do wniosku,
    że w opisanej sprawie nie będzie spełniony warunek dotyczący braku Pani
    odpowiedzialności wobec osób trzecich z tytułu świadczonych przez Panią usług w

    zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej. W uzupełnieniu złożonego wniosku wskazała Pani
    wprost, że „Zleceniobiorca ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za
    szkody powstałe w związku z wykonywanym świadczeniem”, co wyklucza zastosowanie w
    analizowanej sprawie dyspozycji art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT.
    Tym samym, świadczenie opisanych usług nie będzie się mieściło w dyspozycji ww.
    przepisu.
    Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5
    ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7 ustawy. Tym samym, w analizowanym przypadku należy
    Panią uznać za podmiot świadczący usługę, a stowarzyszenie/fundację za korzystającego z
    takiej usługi.
    W konsekwencji, wykonywane przez Panią w ramach umowy ze stowarzyszeniem
    /fundacją usługi, będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1
    w związku z art. 8 ust. 1 ustawy, a Pani z tego tytułu należy uznać za podatnika podatku
    VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy prowadzącego działalność gospodarczą, o
    której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.
    Podsumowując, stwierdzam, że jest Pani zobowiązana do odprowadzania podatku od
    towarów i usług od otrzymywanego wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na
    podstawie umowy zlecenia
    Wobec powyższego Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie
        zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
        interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.