Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4511-176/15/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-08-24
Teza: opodatkowanie emerytury wypłacanej z USA w formie czeków
Słowa kluczowe: czek; emerytura; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; Stany Zjednoczone; świadczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 44

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 25 maja 2015 r. (data wpływu do Biura – 26 maja 2015 r.), uzupełnionym 12 i 14 sierpnia 2015 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania emerytury wypłacanej z USA w formie czeków:

*   w części dotyczącej wyboru formularza zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym PIT-36 i formularza PIT/ZG - **jest prawidłowe,**
*   w pozostałym zakresie - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 maja 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania emerytury wypłacanej z USA w formie czeków.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego w piśmie z 5 sierpnia 2015 r. znak: IBPB-2-1/4511-176/15/MCZ wezwano o jego uzupełnienie. Wniosek uzupełniono 12 sierpnia 2015 r. (uiszczenie opłaty) i 14 sierpnia 2015 r. (pozostałe braki formalne).

W przedmiotowym wniosku i jego uzupełnieniu został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca ma 85 lat, posiada obywatelstwo polskie, mieszka w Polsce i jego centrum interesów życiowych znajduje się w Polsce. Wnioskodawca nie posiada obywatelstwa amerykańskiego. Wnioskodawca pobiera emeryturę z USA; emerytura ta nie jest wypłacana z funduszy publicznych z tytułu pracy lub osobiście świadczonych usług jako pracownikowi rządu amerykańskiego lub jego agendy. Wnioskodawca był zatrudniony jak pracownik fizyczny w przedsiębiorstwie prywatnym.

Emerytura w formie czeku jest przesyłana do Polski pocztą.

Czeki Wnioskodawca realizował w banku, który pełnił funkcję płatnika od wypłacanych świadczeń emerytalno-rentowych w formie czeków.

Wnioskodawca otrzymał informację z banku, iż bank obecnie zaprzestał pełnienia funkcji płatnika od wypłacanych zagranicznych świadczeń emerytalno-rentowych w formie czeków.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

1.  Czy w związku z koniecznością osobistego, a nie za pośrednictwem banku jako płatnika, rozliczenia dochodów z emerytury otrzymywanej z USA Wnioskodawca powinien wpłacać zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 18% od otrzymanej kwoty w PLN, według kursu średniego NBP z dnia realizacji czeku na konto urzędu skarbowego do 20-tego następnego miesiąca?
2.  Czy od wpłacanej zaliczki występuje konieczność odliczenia i potrącenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,78%?
3.  Jaki symbol formularza lub płatności należy wpisać, jeżeli zaliczka na podatek dochodowy będzie płatna w terminie do 20-tego następnego miesiąca?
4.  Czy w przypadku, jeśli Wnioskodawca nie odprowadza podatku dochodowego od osób fizycznych w formie comiesięcznej zaliczki na podatek, Wnioskodawca ma obowiązek rozliczyć otrzymaną emeryturę w formie czeków, jednorazowo w deklaracji PIT-36 z załącznikiem ZG, w terminie do 30 kwietnia następnego roku, wpłacając jednocześnie należny podatek dochodowy?

Według Wnioskodawcy, prawidłowym jest stanowisko, zgodnie z którym Wnioskodawca może jednorazowo opodatkować otrzymaną z USA emeryturę w formie czeków w rozliczeniu rocznym PIT-36 z załącznikiem ZG i odprowadzić podatek dochodowy z tego tytułu do dnia 30 kwietnia następnego roku.

Wnioskodawca uważa również, że prawidłowym jest nie potrącenie składki na ubezpieczenie zdrowotne od podatku.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Należy zauważyć, że ustawodawca w treści art. 11 nie zawarł definicji pojęcia wartości pieniężnych, jednak posługując się potocznym znaczeniem tego określenia należy przez to rozumieć aktywa finansowe, które mogą być używane do regulowania zobowiązań pieniężnych jako substytuty pieniądza, mimo że nie są pieniądzem. Wartości pieniężne wyrażają istnienie prawa majątkowego o określonej wartości i przyjmują formę przykładowo weksli, czeków lub innych papierów wartościowych uprawniających do otrzymania określonych kwot pieniężnych. Jednocześnie podkreślić należy, że przychodem są nie tylko otrzymane lecz także postawione do dyspozycji podatnika pieniądze lub wartości pieniężne (np. czek). Oznacza to, że przychód osiągnie zarówno podatnik, który pobrał pieniądz osobiście jak i ten, który nie pobrał pieniędzy, pod warunkiem, że były one postawione mu do dyspozycji. Poprzez sformułowanie „postawienie do dyspozycji” należy rozumieć takie przedstawienie podatnikowi przysługujących mu wartości pieniężnych, aby mógł on z nich swobodnie skorzystać („Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz”, red. Dr J. Marciniuk, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2003).

W przypadku zatem należności przekazanych podatnikowi w formie czeku, należy uznać, iż zostają one postawione podatnikowi do dyspozycji z momentem przekazania podatnikowi czeku możliwego do zrealizowania. Moment faktycznego zrealizowania czeku nie ma wpływu na to, że z chwilą otrzymania go podatnik miał już określoną wartość pieniężną do swojej dyspozycji.

Wobec powyższego należy uznać, iż podatnik uzyskuje dochód z tytułu emerytury wypłacanej z zagranicy w momencie otrzymania czeku i na tej podstawie ma obowiązek samodzielnego obliczenia i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy w Polsce.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy do poboru zaliczek miesięcznych jako płatnicy są obowiązane osoby prawne i ich jednostki organizacyjne, które dokonują wypłaty emerytur i rent z zagranicy – od wypłacanych przez nie emerytur i rent – pomniejszonych o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b).

W przypadku, gdy podatnicy osiągają przychody bez pośrednictwa płatników z tytułu emerytur i rent zagranicznych, są obowiązani wpłacać zaliczki na podatek na zasadach określonych w art. 44 ust. 3a wstawy (art. 44 ust. 1a pkt 2 cyt. ustawy).

Przy czym przepis art. 44 ust. 3a ww. ustawy stanowi, że podatnicy uzyskujący dochody, o których mowa w ust. 1a, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód był uzyskany, a za grudzień – w terminie złożenia zeznania podatkowego, wpłacać zaliczki miesięczne, stosując do uzyskanego dochodu najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Za dochód, o którym mowa w zdaniu pierwszym, uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody po odliczeniu miesięcznych kosztów uzyskania w wysokości określonej w art. 22 ust. 2 lub 9 oraz zapłaconych w danym miesiącu składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lub 2a. Przy obliczaniu zaliczki podatnik może stosować wyższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Należy jednak zauważyć, że w przypadku emerytur i rent przychód jest równy dochodowi (koszty uzyskania przychodów nie występują).

Zgodnie z art. 44 ust. 3c ww. ustawy zaliczkę obliczoną w sposób określony w ust. 3a zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, zapłaconej w danym miesiącu ze środków podatnika.

Przepisy ust. 1a i 7 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Przepisy art. 27 ust. 9 i 9a stosuje się odpowiednio (art. 44 ust. 3e ww. ustawy).

Z treści wniosku i jego uzupełnienia wynika, że Wnioskodawca otrzymuje emeryturę z USA w formie czeków. Wynika również, że zgodnie z przekazaną Wnioskodawcy informacją z banku, bank zaprzestał obecnie pełnienia funkcji płatnika od wypłacanych zagranicznych świadczeń emerytalnych w formie czeków.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika zatem, że Wnioskodawca otrzymuje z zagranicy emeryturę w formie czeku, który następnie przedstawiany jest do realizacji bankowi, który wypłaca Wnioskodawcy gotówkę. To oznacza, że de facto Wnioskodawca otrzymuje emeryturę z zagranicy bez pośrednictwa płatnika.

Mając na uwadze treść wniosku i powołane wyżej przepisy prawa wskazać należy, że Wnioskodawca osiągający dochód z tytułu emerytury otrzymywanej z zagranicy bez pośrednictwa płatnika – jest obowiązany – zgodnie z art. 44 ust. 3a ww. ustawy – bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód był uzyskany, a za grudzień – w terminie złożenia zeznania podatkowego, stosując do uzyskanego dochodu najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy, tj. 18%.

Zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami zaliczkę tę należy wyliczyć – co do zasady – w wysokości 18% podstawy wymiaru, czyli otrzymanego dochodu.

Zaliczkę obliczona w sposób określony w art. 44 ust. 3a ustawy zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej w danym miesiącu ze środków podatnika.

Jeżeli zatem Wnioskodawca dokonał wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne – to wbrew jego twierdzeniu – ma prawo pomniejszyć kwotę zaliczki o składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Przy czym zgodnie z art. 27b ust. 2 ustawy kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki.

Przy czym jeżeli od emerytury był pobrany (zapłacony) podatek za granicą, to wyliczając zaliczkę do zapłaty podatnik może podatek zapłacony za granicą odliczyć od należnych zaliczek już w trakcie roku podatkowego, stosując tym samym dyspozycję wynikającą z art. 44 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przeliczenia przychodu w walutach obcych należy dokonać zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że przychody w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Z przepisu tego wynika więc jednoznacznie, że Wnioskodawca jest zobowiązany stosować dla celów obliczenia zaliczki – średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień, w którym czek został jemu postawiony do dyspozycji.

W związku ze zniesieniem od 1 stycznia 2007 r. obowiązku składania miesięcznych deklaracji (w tym deklaracji PIT-5) wpłacając zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od ww. emerytury płatną w terminie do 20-tego następnego miesiąca należy kierować się treścią rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie wzoru formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek bankowy organu podatkowego (Dz.U. z 2008 r., Nr 236, poz.1636), w którym w załączniku Nr 2 określony został sposób wypełnienia formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek bankowy organu podatkowego. Zgodnie tym rozporządzeniem jako symbol formularza lub płatności należy wpisać „PIT” a jako identyfikacja (rodzaj) zobowiązania można wpisać: zaliczka na podatek dochodowy od emerytury z USA.

Natomiast w zeznaniu rocznym za 2015 r. Wnioskodawca winien wykazać roczny dochód uzyskany z amerykańskiej emerytury jako sumę dochodów, z każdego miesiąca obliczonych według zasad wskazanych w powołanym wyżej art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy również wykazać podatek zapłacony za granicą (PIT-36 – część D.1, poz. 8 oraz PIT/ZG – część C.1 poz. 6). Ponieważ umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu (Dz.U. z 1976 r., Nr 31, poz. 178), w art. 20 ust. 1 przewiduje, że podwójnego opodatkowania unika się w ten sposób, iż na poczet podatków należnych w Polsce zalicza się odpowiednie kwoty podatków zapłaconych w Stanach Zjednoczonych. Wnioskodawca obliczając podatek w zeznaniu rocznym powinien od obliczonego podatku od emerytury otrzymywanej ze Stanów Zjednoczonych odliczyć podatek tam zapłacony; przy czym odliczenie winno być w takiej wysokości, w jakiej podatek przypada na dochód z emerytury z zagranicy (jeżeli Wnioskodawca oprócz emerytury z Stanów Zjednoczonych Ameryki uzyskuje inne dochody podlegające w Polsce opodatkowaniu).

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej wyboru formularza zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym PIT-36 i formularza PIT/ZG – jest prawidłowe; w pozostałej części jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.