Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-36/14/DK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-04-17
Teza: dostawa (w ramach zamiany) nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; gmina; nieruchomości; użytkowanie (używanie); użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste; zamiana; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 7 stycznia 2014 r. (data wpływu 14 stycznia 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. (data wpływu 8 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia prawa własności nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego w drodze zamiany - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 14 stycznia 2014 r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia prawa własności nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego w drodze zamiany.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. (data wpływu 8 kwietnia 2014 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 26 marca 2014 r. znak: IBPP1/443-36/14/DK.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Zdarzenie przyszłe dotyczy zbycia niezabudowanej nieruchomości położonej w J., składającej się z objętych KW nr 0. wydzielonych geodezyjnie działek 1289/43 i 1289/44, na rzecz jej użytkownika wieczystego, w formie bezprzetargowej (art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami), w drodze zamiany.

1.  W sytuacji kiedy przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, A. z dniem 27 września 1990 r. nabyła z mocy prawa, prawo użytkowania wieczystego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
2.  Z dniem 1 lipca 2000 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Gmina nabyła z mocy prawa własność ww. nieruchomości, co zostało stwierdzone w decyzji Wojewody z daty 10 stycznia 2006 r. znak: 0.

W chwili obecnej użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest Powiat na podstawie umowy z dnia 21 grudnia 2012 r. Rep. 0.

Dla działki nr 1289/43 Burmistrz w dniu 23 października 2013 r. wydał decyzję znak: 0., o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego „Budowa…”.

Działka nr 1289/44 nie jest objęta ważnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy, ani nie została dla niej wydana żadna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W ewidencji gruntów jest sklasyfikowana jako R IIIb i R IVa.

W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawca podaje, że (opis własności działek 1289/43 i 1289/44 utworzonych z podziału działki nr 1289/23):

Właścicielem gruntu, (w granicach działki nr 1289/23, z której w roku 2012 zostały wydzielone przedmiotowe działki, to jest działki nr 1289/43 i 1289/44), do 26 września 1946 r. był G.

Od 26 września 1946 r. do 30 września 2000 r. właścicielem był Skarb Państwa na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w X. z dnia 13 września 1946 r. znak: 0.

Od 1 lipca 2000 r. do chwili obecnej właścicielem jest Gmina na podstawie decyzji Wojewody z dnia 10 stycznia 2006 r. znak: 0. W decyzji tej Wojewoda stwierdził, że z dniem 1 lipca 2000 r., Gmina nabyła z mocy prawa własność działki 1289/23. Wobec tego Gmina jest właścicielem utworzonych z jej podziału działek 1289/43 i 1289/44.

Wnioskodawca podaje, że ponieważ w tej decyzji nie orzeczono o odpłatności należy sądzić, że nabycie miało charakter nieodpłatny.

Również w tej decyzji Wojewoda stwierdził, że zgodnie z obowiązującym wówczas (1 lipca 2000 r.) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy, grunt nabyty przez Gminę w dniu 1 lipca 2000 r. znajdował się w terenach rolnych. Wnioskodawca wyjaśnia, że ów plan utracił swoją ważność z dniem 31 grudnia 2003 r. Przedmiotowy grunt (działki 1289/43 i 1289/44) nie jest i nie był w przeszłości zabudowany, ani też nie był przeznaczony pod zabudowę. Dopiero w dniu 23 października 2013 r. Burmistrz wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce 1289/43 – budowa …. Działka 1289/44 nie jest objęta ważnym planem zagospodarowania przestrzennego ani nie została dla niej wydana decyzja o warunkach zabudowy. W ewidencji gruntów działka 1289/44 sklasyfikowana jest jako rola klasy IIIb i IVa.

Opis użytkowania wieczystego (działek 1289/43 i 1289/44 utworzonych z podziału działki nr 1289/23):

*   W sytuacji kiedy właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, A. z dniem 27 września 1990 r., z mocy prawa nabyła prawo użytkowania wieczystego na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa z 31 grudnia 1956 r. i zarządzenia Ministrów: Rolnictwa i Szkolnictwa Wyższego z 3 stycznia 1957 r. oraz na podstawie art. 182 ust 1 i 2 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385). Stało się to więc zanim Gmina stała się właścicielem przedmiotowego gruntu.
*   Umową notarialną z dnia 31 grudnia 1997 r., A. sprzedała (nabyte w wyżej opisany sposób) prawo użytkowania wieczystego spółce T. spółka z o.o. W umowie tej stwierdzono, że grunt nie jest zabudowany i leży w terenach rolnych.
*   Rolny charakter przedmiotowego gruntu jest do chwili obecnej wykazywany w ewidencji gruntów. Działka nr 1289/43 jest w klasie RIVa, działka 1289/44 jest w klasach RIVa i RIIIb.
*   Umową notarialną z dnia 19 marca 2009 r. rep 0. T. spółka z o.o. przeniosła na spółkę R. Spółka z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna prawo użytkowania wieczystego jako wkład niepieniężny (aport).
*   Umową notarialną z dnia 30 marca 2009 r. rep 0. R. Spółka z o.o. Spółka komandytowo- akcyjna przeniosła na spółkę R. Spółka z o.o. prawo użytkowania wieczystego jako wkład niepieniężny (aport).
*   Umową notarialną z dnia 21 grudnia 2012 r. spółka R. Spółka z o.o. sprzedała Powiatowi prawo użytkowania wieczystego działek nr 1289/43 i 1289/44 (wydzielonych z działki nr 1289/23).

Wnioskodawca podaje, że skoro, jak to zostało wyżej wykazane, Gmina nie ustanawiała prawa użytkowania wieczystego na rzecz Powiatu, to nie miała żadnych podstaw do wystawiania faktury dla Powiatu.

Gmina przeznaczyła do zamiany z Powiatem niezabudowane działki 1289/43 i 1289/44. W zamian otrzyma od Powiatu położoną w J. niezabudowaną działkę nr 1001/20 (utworzoną w wyniku kolejnych podziałów działki nr 1001).

Decyzją Zarządu Powiatu z dnia 14 maja 2001 r., znak 0. działka nr 1001 położona w J. została oddana w trwały (zwolniony od opłat rocznych na podstawie art. 81 ustawy o systemie oświaty Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) zarząd na rzecz Domu Dziecka w J.

Decyzją Starosty z dnia 5 lipca 2006 r. znak: 0. powyższa decyzja została uchylona. Wobec tego działka nr 1001/20 utworzona z działki 1001 nie jest już w trwałym zarządzie.

Działka ta jest natomiast wykorzystywana przez Gminę jako boisko sportowe dla mieszkańców wsi J. i sąsiednich, oraz wychowanków Domu Dziecka w J. na podstawie umowy użyczenia zawartej z Powiatem z dniu 10 lipca 2006 r. Użyczenie to jest nieodpłatne.

Powiat nie czerpał więc dochodów ani z trwałego zarządu ani z użyczenia. Działka ta nie jest objęta ważnym planem zagospodarowania przestrzennego ani nie została wydana dla niej decyzja o warunkach zabudowy.

W ewidencji gruntów sklasyfikowana jest jako RIIIa, S/RIIIa, Lz, Bi, Bz.

Wnioskodawca przedstawił następujący opis własności (działki 1001/20):

*   Właścicielem gruntu, w granicach działki nr 1001/20 do 20 marca 1946 r. był G.
*   Od 20 marca 1946 r. do 21 listopada 2000 r. właścicielem był Skarb Państwa na podstawie uchwały Sądu Okręgowego z dnia 20 marca 1946 r.
*   Od 21 listopada 2000 r. do chwili obecnej właścicielem jest Skarb Państwa na podstawie decyzji Wojewody z dnia 14 lipca 2000 r. znak: 0. o nieodpłatnym przekazaniu mienia Skarbu Państwa rzecz Powiatu.

W skutek zamiany Powiat, jako użytkownik wieczysty działek 1289/43 i 1289/44, stanie się ich właścicielem. Będzie to więc faktycznie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na bazie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z kolei Gmina nabędzie od Powiatu prawo własności działki nr 1001/20.

Zgodnie z podjętymi uchwałami: Rady Powiatu oraz Rady Miejskiej, zamiana nastąpi bez dopłat.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, który będzie miał miejsce przy zbyciu nieruchomości w formie bezprzetargowej na rzecz jej użytkownika wieczystego, w drodze zamiany;

*   należy doliczyć podatek VAT w stawce 23% obejmujący całą nieruchomość, czyli obie działki 1289/43 i 1289/44,
*   czy podatek VAT w stawce 23% będzie obejmował tylko część nieruchomości, to jest działkę nr 1289/43,
*   czy podatek VAT w ogóle nie będzie miał zastosowania?

Zdaniem Wnioskodawcy, zbycie przedmiotowej nieruchomości w formie bezprzetargowej na rzecz jej użytkownika wieczystego w drodze zamiany, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) ani żadnej innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT i z tego powodu pozostaje poza zakresem tej ustawy.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. t.j. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podlegają takie czynności jak odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste.

W świetle przedstawionych powyżej przepisów, grunt spełnia definicję towaru wnikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jak również oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Analizując pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy zaznaczyć, iż dotyczy ono tego rodzaju czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nią jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym.

Sprzedaż nieruchomości na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego stanowi jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości, nie wpływa natomiast na „władztwo rzeczy”, które użytkownik wieczysty już uzyskał w momencie objęcia prawa wieczystego użytkowania i nie może być traktowana jako sprzedaż tego samego towaru. Dostawą towaru w rozumieniu przepisów ustaw było objęcie prawa użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości przez użytkownika wieczystego. Z tą bowiem chwilą użytkownik wieczysty otrzymał już prawo do faktycznego dysponowania nieruchomością, jak gdyby był jej właścicielem. Reasumując, sprzedaż nieruchomości gruntowej w drodze bezprzetargowej na rzecz jej wieczystego użytkownika nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, ani żadnej innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ww. ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r.) obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT).

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Bowiem tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Należy zauważyć, iż dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra. W wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem (tj. towarem w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy) na rzecz użytkownika wieczystego, co pozwala mu rozporządzać nim jak właściciel. Znajduje to wyraz zarówno w swobodzie korzystania z gruntu i czerpania z niego pożytków w sposób niemalże taki, jak w przypadku właściciela tego gruntu, jak również w możliwości przeniesienia takiego władztwa na inny podmiot, tak jak ma to miejsce w przypadku dokonywania sprzedaży gruntu przez właściciela.

W świetle art. 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121), użytkownik wieczysty (osoba fizyczna lub prawna) może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego, bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Ten przepis, a także następne przepisy Kodeksu cywilnego (art. 234, art. 235, art. 237) kształtujące uprawnienia użytkownika wieczystego na wzór uprawnień właściciela, jak również długi czas trwania użytkowania wieczystego (art. 236 § 1 i § 2 k.c.) wskazują, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel.

Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana wyłącznie użytkownikowi wieczystemu, z zastrzeżeniem ust. 1a i ust. 3. W myśl art. 32 ust. 2 tejże ustawy, z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej, wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Przepisu art. 241 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.

Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83), decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wydaje:

1.  starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej – w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarby Państwa, w ty, również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne;
2.  wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa odpowiednio w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.

Jak stanowi art. 14 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomości mogą być przedmiotem zamiany między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami, bez obowiązku dokonywania dopłat w przypadku różnej wartości zamienianych nieruchomości.

Przepis ust. 3 stosuje się również w razie zamiany własności nieruchomości na prawo użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność, a także zamiany praw użytkowania wieczystego dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami (art. 14 ust. 4 cyt. ustawy).

W myśl art. 14 ust. 5 powołanej ustawy, zawarcie umów w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, wymaga uprzedniej zgody wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, z wyłączeniem umów zawieranych przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, albo zgody odpowiednio rady lub sejmiku w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art. 603 ustawy Kodeks cywilny, przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna.

Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.

Jak wynika natomiast z art. 604 ww. Kodeksu, do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.

Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje, że przeniesienie własności gruntu na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że Gmina zamierza zbyć niezabudowaną nieruchomość, składającą się z wydzielonych geodezyjnie działek 1289/43 i 1289/44, na rzecz jej użytkownika wieczystego, w formie bezprzetargowej (art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami), w drodze zamiany.

Działki nr 1289/43 i 1289/44 powstały w roku 2012 r. w wyniku podziału działki nr 1289/23.

Właścicielem działki nr 1289/23 do 26 września 1946 r. był G.

Od 26 września 1946 r. do 30 września 2000 r. właścicielem był Skarb Państwa na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 13 września 1946 r.

Od 1 lipca 2000 r. do chwili obecnej właścicielem jest Gmina na podstawie decyzji Wojewody z dnia 10 stycznia 2006 r. w której stwierdzono, że z dniem 1 lipca 2000 r., Gmina nabyła z mocy prawa własność działki 1289/23. Wobec tego Gmina jest właścicielem utworzonych z jej podziału działek 1289/43 i 1289/44.

W decyzji nie orzeczono o odpłatności.

W ww. decyzji Wojewoda stwierdził, że zgodnie z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy, grunt nabyty przez Gminę w dniu 1 lipca 2000 r. znajdował się w terenach rolnych. Działki nr 1289/43 i 1289/44 nie są i nie były w przeszłości zabudowane, ani też nie były przeznaczony pod zabudowę.

W dniu 23 października 2013 r. Burmistrz wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce 1289/43 - budowa ….

Działka 1289/44 nie jest objęta ważnym planem zagospodarowania przestrzennego ani nie została dla niej wydana decyzja o warunkach zabudowy. W ewidencji gruntów działka 1289/44 sklasyfikowana jest jako rola klasy IIIb i IVa.

W czasie kiedy właścicielem nieruchomości (działki nr 1289/23 która została podzielona na działki 1289/43 i 1289/44) był Skarb Państwa, A. z dniem 27 września 1990 r., z mocy prawa nabyła prawo użytkowania wieczystego na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa z 31 grudnia 1956 r. i zarządzenia Ministrów: Rolnictwa i Szkolnictwa Wyższego z 3 stycznia 1957 r. oraz na podstawie art. 182 ust 1 i 2 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385). Stało się to więc zanim Gmina stała się właścicielem przedmiotowego gruntu.

Umową notarialną z dnia 31 grudnia 1997 r., A. sprzedała (nabyte w wyżej opisany sposób) prawo użytkowania wieczystego spółce T. spółka z o.o. W umowie tej stwierdzono, że grunt nie jest zabudowany i leży w terenach rolnych.

Rolny charakter przedmiotowego gruntu jest do chwili obecnej wykazywany w ewidencji gruntów. Działka nr 1289/43 jest w klasie RIVa , działka 1289/44 jest w klasach RIVa i RIIIb.

Umową notarialną z dnia 19 marca 2009 r. T. spółka z o.o. przeniosła na spółkę R. Spółka z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna prawo użytkowania wieczystego jako wkład niepieniężny (aport).

Umową notarialną z dnia 30 marca 2009 r. R. Spółka z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna przeniosła na spółkę R. Spółka z o.o prawo użytkowania wieczystego jako wkład niepieniężny (aport).

Umową notarialną z dnia 21 grudnia 2012 r. spółka R. Spółka z o.o. sprzedała Powiatowi prawo użytkowania wieczystego działek nr 1289/43 i 1289/44 (wydzielonych z działki nr 1289/23).

Gmina nie ustanawiała prawa użytkowania wieczystego na rzecz Powiatu.

Gmina przeznaczyła do zamiany z Powiatem niezabudowane działki 1289/43 i 1289/44. W zamian otrzyma od Powiatu niezabudowaną działkę nr 1001/20 (utworzoną w wyniku kolejnych podziałów działki nr 1001).

W skutek zamiany Powiat, jako użytkownik wieczysty działek 1289/43 i 1289/44, stanie się ich właścicielem. Będzie to więc faktycznie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na bazie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z kolei Gmina nabędzie od Powiatu prawo własności działki nr 1001/20.

Zgodnie z podjętymi uchwałami: Rady Powiatu oraz Rady Miejskiej, zamiana nastąpi bez dopłat.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii, czy w przedstawionym stanie faktycznym, który będzie miał miejsce przy zbyciu nieruchomości w formie bezprzetargowej na rzecz jej użytkownika wieczystego, w drodze zamiany;

*   należy doliczyć podatek VAT w stawce 23% obejmujący całą nieruchomość, czyli obie działki 1289/43 i 1289/44,
*   czy podatek VAT w stawce 23% będzie obejmował tylko część nieruchomości, to jest działkę nr 1289/43,
*   czy podatek VAT w ogóle nie będzie miał zastosowania.

Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowi dostawę towarów, zdefiniowaną w art. 7 ust. 1 ustawy. Z chwilą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu użytkownik wieczysty otrzymuje prawo do faktycznego dysponowania nieruchomością, jak gdyby był jej właścicielem. W związku z powyższym, zbycie nieruchomości na rzecz obecnego użytkownika wieczystego w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, będące w istocie przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stanowi jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości, nie wpływa natomiast na „władztwo do rzeczy”, które użytkownik wieczysty uzyskał już w momencie objęcia prawa użytkowania wieczystego i nie może być traktowane jako sprzedaż tego samego towaru. W konsekwencji, sprzedaż (także zamiana) prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz jego dotychczasowego użytkownika wieczystego, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, ani żadnej innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i pozostaje poza zakresem ustawy.

Zaznaczenia wymaga fakt, że do dnia 30 kwietnia 2004 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), czynność ustanowienia użytkowania wieczystego nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dopiero z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług zmieniła się zarówno definicja towaru (towarem stały się grunty), jak i zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności polegającej na ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu. Dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra.

Zgodnie z powyższym, nabycie prawa własności nieruchomości przez dotychczasowego użytkownika, w przypadku gdy ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r., co do zasady jest zdarzeniem niewywołującym skutków w zakresie podatku od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie nabycie prawa rozporządzania nieruchomością jak właściciel nastąpiło z mocy prawa z dniem 27 września 1990 r. kiedy na rzecz A. zostało ustanowione prawo wieczystego użytkowania. Ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT i nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r.

Jak wynika z powołanego przez Wnioskodawcę art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym z dniem wejścia w życie ustawy:

1.  grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni,
2.  budynki i urządzenia związane trwale z gruntami państwowymi i pozostającymi w zarządzie uczelni państwowej stają się jej własnością,
3.  pozostałe składniki mienia uczelni państwowej stają się jej własnością.

Jeżeli więc obecnie następuje przekształcenie w prawo własności, prawa użytkowania wieczystego ustanowionego w 1990 r., która to czynność nie podlegała opodatkowaniu, to również i to przekształcenie nie będzie podlegało opodatkowaniu.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w sprawie będącej przedmiotem wniosku dostawa (w ramach zamiany) przedmiotowej nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego, będąca w istocie przekształceniem prawa wieczystego użytkowania w prawo własności gruntu, która to dostawa doprowadzi do zniesienia użytkowania wieczystego na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego tej nieruchomości, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy przedstawionego zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Podkreślenia wymaga, iż interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.

Niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego, bądź zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.