Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-1.4011.369.2024.2.MZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-06-13
Teza: Otrzymanie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.
Słowa kluczowe: darowizna; nabycie; nieruchomości; odszkodowania; zbycie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 29

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

18 kwietnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 16 kwietnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 29 maja 2024 r. (data wpływu 31 maja 2024 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

W dniu 6 marca 2019 r. otrzymał Pan od brata darowiznę (akt notarialny Nr (…)), w skład której wchodziły między innymi działki gruntu oznaczone Nr 1/1 i 2/1 położone w obrębie (…), gmina (…), województwo (…). Prowadzona jest dla nich księga wieczysta Nr (…).

Dnia 23 grudnia 2021 r. została wydana przez Wojewodę (…) Decyzja Nr (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej (działalności) wykonalności. Wyżej wymienione działki znalazły się w całości w projektowanym pasie drogowym autostrady (…), obejmującej odcinek (…) od węzła (…) do węzła (…).

Na podstawie operatu szacunkowego Wojewoda (…) Decyzją Nr (…) ustalił wartość odszkodowania działki 2/1, a Decyzją Nr (…) działki 1/1. Odszkodowania zostały wypłacone odpowiednio 26.05.2023 r. i 30.05.2023 r.

W związku z nieotrzymaniem PIT-u zwrócił się Pan do Urzędu Skarbowego w (…) z pytaniem, czy jest Pan zobowiązany złożyć zeznanie podatkowe w przedmiotowej sprawie i ewentualnie opłacić podatek.

Nie otrzymał Pan jednoznacznej odpowiedzi. Zasugerowano Panu, aby skontaktował się Pan z Krajową Informacją Skarbową.

Zapoznał się Pan również z interpretacją o podobnej do Pana sytuacji, wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 lipca 2021 r., nr 0114-KDIP3-1.4011.393.2021.2.AC, zgodnie z którą podatnik skorzystał ze zwolnienia z podatku, gdyż nie została spełniona jedna z przesłanek zawarta w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym.

**Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego**

Data uprawomocnienia się decyzji Wojewody o wywłaszczeniu nieruchomości - decyzja została wydana 11 maja 2023 roku.

Decyzja Ministra (\`(...)\`) znak: (…) uchylająca w części i orzekająca w tym zakresie co do istoty sprawy, a w związku z pytaniem o podstawę prawną przyznanego odszkodowania, w pozostałej części utrzymująca w mocy decyzję Wojewody (…) Nr (…) z dnia 23 grudnia 2021 r. znak: (…), o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.:

(…). W tym odcinku znajdują się wywłaszczone działki.

Podstawa prawna przyznanego Panu odszkodowania – na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f i ust. 5 oraz art. 18 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity; Dz.U.2022 r. poz. 176, ze zm.) art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U.2021 r. poz. 1899, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) przeprowadzono postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

**Pytanie**

Czy odszkodowanie za działki gruntu nabyte przez Pana w formie wcześniejszej darowizny z racji wywłaszczenia pod budowę autostrady podlega opodatkowaniu?

Pana stanowisko w sprawie
-------------------------

Sprzedaż działek wynikała z obowiązujących przepisów prawa. Gdyby nie było rygoru natychmiastowej wykonalności, przedmiotowe działki nadal byłyby Pana własnością.

Uważa Pan, że opodatkowanie odszkodowania przyznanego za wywłaszczenie działek o numerach 1/3, 1/4 i 2/1 położonych w obrębie (…), gmina (…), województwo (…) byłoby niezasadne, gdyż:

a. Wyżej wymienione działki, będące od pokoleń własnością Pana rodziny, zostały Panu przekazane w formie darowizny (akt notarialny z 6 marca 2019 roku) od najbliższego członka rodziny – brata – który z racji wieku i złego stanu zdrowia nie mógł prowadzić działalności rolniczej.

b. Nie nosił się Pan z zamiarem sprzedaży tych działek, ale decyzją Wojewody zmuszony był Pan do wywłaszczenia za odszkodowaniem.

Od nabycia (nieodpłatnego) działek do decyzji wywłaszczeniowej – ostatecznej – upłynęły 3 lata (2020-2021-2022), więc zgodnie z artykułem 21 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 lipca 1991 r. nie powinien Pan płacić podatku.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody,z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Jednakże korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.):

Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

W myśl art. 132 ust. 1a tej ustawy:

W sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Warunkiem niezbędnym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest zatem otrzymanie m.in. odszkodowania, które przyznane zostało stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Zwolnienie nie przysługuje jednak, jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpi w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem oraz
*   cena jej nabycia będzie o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie jeden z warunków albo niespełniony żaden z nich, uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

W opisie sprawy wprost Pan wskazał, że:

*   otrzymał Pan 6 marca 2019 r. w ramach darowizny od brata nieruchomości gruntowe;

*   23 grudnia 2021 r. została wydana przez Wojewodę (…) decyzja Nr (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad;
*   11 maja 2023 r. została wydana decyzja Wojewody o wywłaszczeniu nieruchomości.

W sprawie będącej przedmiotem wniosku nabycie przez Pana nieruchomości nastąpiło nieodpłatnie (w drodze darowizny w 2019 roku od brata), tak więc nie zostanie spełniony żaden z warunków warunków wyłączających zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w szczególności nie zaistnieje sytuacja, w której cena nabycia nieruchomości byłaby o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania (cena nie stanowiła elementu nabycia).

W konsekwencji przychód uzyskany przez Pana z tytułu otrzymanego odszkodowania stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

**Dodatkowe informacje**

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).