Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-446/12/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-07-27
Teza: Czy w myśl art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych faktyczne koszty poniesione przez Wnioskodawcę za najem pokoju w miejscowości wykonywania stosunku pracy oraz koszty przejazdów tzw. „miejscówki” można uznać w pełnej wysokości jako koszty uzyskania przychodów z tego tytułu?
Słowa kluczowe: bilety; dojazdy; koszt-koszty uzyskania przychodów; praca-stosunek pracy; pracownik-przejazdy pracowników; wydatek
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15 kwietnia 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 27 kwietnia 2012 r.), uzupełnionym w dniu 05 lipca 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy:

*   w części dotyczącej kosztów zakupu biletów imiennych rocznych na przejazdy **– jest prawidłowe,**
*   w pozostałej części – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 kwietnia 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy.

Z uwagi na braki formalne wniosku pismem z dnia 26 czerwca 2012 r. znak: IBPB II/1/415-446/12/AA wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia. Przedmiotowy wniosek uzupełniono w dniu 29 czerwca 2012 r. (uiszczenie brakującej opłaty) i w dniu 05 lipca 2012 r. (pozostałe braki formalne).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca w związku z stosunkiem pracy łączącym go z firmą posiadającą siedzibę w mieście X, swoje obowiązki pracownicze wykonuje również w mieście X. Lokalizacja ta jest stałym miejscem wykonywania pracy Wnioskodawcy wskazanym w umowie o pracę.

W celu uniknięcia konieczności codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania Wnioskodawcy (miasto Y) do miejsca pracy (miasto X) i odwrotnie oraz z uwagi na uregulowania wewnętrzne w firmie w zakresie czasu pracy (w godz. 08.00-16.00) Wnioskodawca zmuszony jest do wynajmowania na okres całego miesiąca pokoju. W dni wolne od pracy Wnioskodawca zjeżdża do stałego miejsca zamieszkania w mieście Y. Z tytułu ponoszonych kosztów wynajmu wraz opłat za media Wnioskodawca otrzymuje imienne faktury VAT. Ponoszone opłaty za najem pokoju są miesięcznie wyższe od tych, które wynikają z postanowień art. 22 ust. 2 pkt 3 i które są wykazywane w rocznym rozliczeniu przez Wnioskodawcę.

Wnioskodawca przemieszcza się, do pracy i tymczasowego miejsca zakwaterowania i odwrotnie tj. z miejsca czasowego zakwaterowania i pracy do stałego miejsca zamieszkania, pociągami . W pociągach tych zgodnie z obowiązującą taryfą obowiązuje posiadanie ważnego biletu na przejazd oraz dodatkowego biletu na miejsce siedzące tzw. „miejscówki”. Z uwagi na posiadanie przez Wnioskodawcę imiennego rocznego biletu na przejazd pociągami każdorazowo zobowiązany jest, zgodnie z taryfą, do wykupu w kasach bezimiennego biletu miejscowego (8 razy w miesiącu). Koszt biletu na miejsce siedzące jest jednakowy dla wszystkich klas wagonu w składzie pociągu. Jedynymi biletami imiennymi wraz z imienną „miejscówką” są bilety wykupione przez Internet. Forma ta nie przewiduje jednak zakupów samych „miejscówek”, a jedynie całego pakietu bez zniżek i ulg.

Wnioskodawca nadmienia, iż z tytułu wykonywanej pracy poza miejscem stałego zamieszkania nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w myśl art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych faktyczne koszty poniesione przez Wnioskodawcę za najem pokoju w miejscowości wykonywania stosunku pracy oraz koszty przejazdów tzw. „miejscówki” można uznać w pełnej wysokości jako koszty uzyskania przychodów z tego tytułu?

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki, które obecnie ponosi z tytułu najmu pokoju oraz przejazdu z miejsca stałego zamieszkania do miejsca pracy i czasowego zamieszkania wraz z kosztami za przejazd i dodatkowymi opłatami wymaganymi przez przewoźników (zatwierdzone przez Urząd Transportu kolejowego) pozostają w związku przyczynowo-skutkowym i mają na celu zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodu Wnioskodawcy. Codzienny dojazd do miejsca pracy spowodowałby naruszenie przez Wnioskodawcę wewnętrznych uregulowań firmy w zakresie czasu pracy i skutkowałby utratą źródła przychodu.

Wnioskodawca uważa, że najem pokoju w miejscowości oddalonej o 300 km od miejsca stałego zamieszkania jest kosztem zabezpieczenia źródła przychodu i faktycznym kosztem w celu jego osiągnięcia. Dodatkowo, w związku z faktem, że wydatki o których uznanie wnosi Wnioskodawca nie są wymienione w postanowieniach art. 23 ww. ustawy wskazuje, że w całości winny być uznane jako koszty uzyskania przychodu z tytułu stosunku pracy.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Zasady ustalania kosztów uzyskania przychodów zostały uregulowane w rozdziale 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.).

W myśl art. 22 ust. 1 ww. ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Co do zasady, kosztami uzyskania przychodów są zatem wszelkie wydatki pod warunkiem, że:

*   istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionymi wydatkami a przychodami (wydatki poniesione zostały w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów);
*   nie jest to wydatek wskazany w zamkniętym katalogu wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów określonych w art. 23 ust. 1 ustawy.

W niektórych ściśle określonych przypadkach jednak ustawodawca w inny sposób określił koszty uzyskania przychodu. Dotyczy to np. kosztów zryczałtowanych ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych, z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich oraz kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntów.

Z analizy wniosku wynika, że Wnioskodawca ma miejsca zamieszkania w mieście Y, natomiast obowiązki pracownicze, wynikające ze stosunku pracy, wykonuje w siedzibie pracodawcy, tj. w mieście X. Stałym miejscem wykonywania pracy przez Wnioskodawcę, wskazanym w umowie o prace, jest miasto X.

W związku z powyższym Wnioskodawca ponosi koszty związane z wynajmem pokoju i opłatami za media, na okres całego miesiąca, w mieście X, oraz dojazdem do pracy i tymczasowego miejsca zakwaterowania i odwrotnie tj. z miejsca czasowego zakwaterowania i pracy do stałego miejsca zamieszkania.

Wnioskodawca przemieszcza się pociągami , w których obowiązuje posiadanie ważnego biletu na przejazd oraz dodatkowego biletu na miejsce siedzące tzw. „miejscówki”. Z uwagi na posiadanie przez Wnioskodawcę imiennego rocznego biletu na przejazd pociągami każdorazowo zobowiązany jest, zgodnie z taryfą, do wykupu w kasach bezimiennego biletu miejscowego (8 razy w miesiącu). Koszt biletu na miejsce siedzące jest jednakowy dla wszystkich klas wagonu w składzie pociągu. Jedynymi biletami imiennymi wraz z imienną „miejscówką” są bilety wykupione przez Internet. Forma ta nie przewiduje jednak zakupów samych „miejscówek”, a jedynie całego pakietu bez zniżek i ulg.

Ponoszone opłaty za najem pokoju i opłaty za media (potwierdzone imiennymi fakturami VAT) są miesięcznie wyższe od tych, które wynikają z postanowień art. 22 ust. 2 pkt 3 i które są wykazywane w rocznym rozliczeniu przez Wnioskodawcę. Ponadto Wnioskodawca nie otrzymuje dodatku za rozłąkę.

Stosownie do treści art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej:

1.  wynoszą 111 zł 25 gr miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1.335 zł, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,
2.  nie mogą przekroczyć łącznie 2.002 zł 05 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,
3.  wynoszą 139 zł 06 gr miesięcznie, a za rok podatkowy łącznie nie więcej niż 1.668 zł 72 gr, w przypadku gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę,
4.  nie mogą przekroczyć łącznie 2.502 zł 56 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, a miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.

Z powyższego wynika, że art. 22 ust. 2 ww. ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 22 ust. 1. Wyłącza on jego zastosowanie poprzez ograniczenie wysokości kosztów uzyskania przychodów m.in. ze stosunku pracy do ściśle określonej wartości, nie pozwalając tym samym na uznanie za koszty uzyskania przychodów z powyższego tytułu „wszelkich kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 23”.

Koszty uzyskania przychodu ze stosunku pracy zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 22 ust. 2 określone zostały więc w kwocie zryczałtowanej, wysokość której uzależniono od tego czy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego lub więcej stosunku pracy oraz od tego czy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika położone jest poza miejscowością w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.

Wyjątek od tej zasady wynika z art. 22 ust. 11 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli roczne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 2, są niższe od wydatków na dojazd do zakładu lub zakładów pracy środkami transportu autobusowego, kolejowego, promowego lub komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku koszty te mogą być przyjęte przez pracownika lub przez płatnika pracownika w wysokości wydatków faktycznie poniesionych, udokumentowanych wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.

W myśl art. 22 ust. 13 ww. ustawy, przepisów ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 11 nie stosuje się w przypadku, gdy pracownik otrzymuje zwrot kosztów dojazdu do zakładu pracy, z wyjątkiem, gdy zwrócone koszty zostały zaliczone do przychodów podlegających opodatkowaniu.

Wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, iż koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy podatnik może przyjąć w wysokości faktycznie poniesionych tylko wówczas, gdy spełnione są jednocześnie następujące przesłanki:

1.  wydatki dotyczą dojazdu do zakładu pracy lub zakładów pracy środkami transportu wskazanymi w tym przepisie,
2.  zostały faktycznie poniesione przez podatnika i są wyższe od określonych ustawowo kosztów zryczałtowanych,
3.  zostały udokumentowane wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.

Użyty przez ustawodawcę zwrot „wyłącznie” jest jednoznaczny i zobowiązuje do udokumentowania wydatków faktycznie poniesionych imiennymi biletami okresowymi tj. biletami, które w swej treści określają osobę uprawnioną do korzystania z niego i uprawniają do korzystania z komunikacji przez pewien okres czasu. Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość udokumentowania powyższych wydatków zwykłymi biletami lub innymi dokumentami, to wynikałoby to wprost z treści wskazanego powyżej przepisu art. 22 ust. 11 ustawy. Zatem brak jest możliwości zastąpienia imiennego biletu okresowego jakimkolwiek innym dokumentem.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż Wnioskodawca może uwzględnić w rocznym rozliczeniu podatku, koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy w wysokości faktycznie poniesionych, wydatków na zakup imiennego rocznego biletu na przejazd pociągami , o ile wydatki te są wyższe niż roczne, ustawowo określone koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy i spełnione zostały warunki, o których mowa w wyżej cytowanych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w tej części stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Wnioskodawca w przedstawionym stanie faktycznym wskazuje, iż jedynymi biletami imiennymi wraz z imienną „miejscówką” są bilety wykupione przez Internet. Forma ta nie przewiduje jednak zakupów samych „miejscówek”, a jedynie całego pakietu bez zniżek i ulg. Z wniosku wynika, że Wnioskodawca zakupił osobno imienny bilet roczny na przejazd pociągami , natomiast tzw. „miejscówki” dokupuje oddzielnie, czyli nie korzysta z całego pakietu oferującego imienny bilet roczny na przejazdy wwraz z imienną „miejscówką” sprzedawanego przez Internet.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie wskazał definicji pojęcia „imiennego biletu okresowego”, wobec czego należy odwołać się do znaczenia językowego składowych tego pojęcia.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 53: „bilet” to „karteczka, kartonik, będący dokumentem uprawniającym do czegoś jej posiadacza albo nabywcę”. Tamże, s. 274, zdefiniowano słowo: „imienny” jako „określający imię i nazwisko (to znaczy odpowiednią osobę); zawierający spis nazwisk” , a s. 600, słowo „okresowy” jako „obejmujący pewien okres; dotyczący danego okresu”.

Bilet ten w swej treści musi zatem określać osobę uprawnioną do korzystania z niego – imienny bilet i dodatkowo musi to być bilet uprawniający do korzystania z komunikacji przez pewien okres czasu.

Biorąc pod uwagę powyższe – wbrew wskazaniom Wnioskodawcy – dodatkowego bezimiennego biletu na miejsce siedzące tzw. „miejscówki” nie można uznać za tożsamy ze wskazanym przez ustawodawcę „imiennym biletem okresowym”. W związku z czym nie został spełniony warunek określony w art. 22 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tej części należało uznać stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Nie można również zgodzić się z Wnioskodawcą, iż wydatki związane z najmem pokoju w miejscowości X oddalonej o 300 km od miejsca stałego zamieszkania, tj. miasta Y wraz z opłatami za media stanowią koszt uzyskania przychodu ze stosunku pracy i podlegają uwzględnieniu w zeznaniu rocznym. Jak wynika z ww. przepisu, nie istnieje możliwość, wykazania w zeznaniu rocznym jako kosztów uzyskania przychodu ze stosunku pracy wydatków w wysokości faktycznie poniesionej z innego tytułu niż dojazdy do zakładu.

Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa, stwierdzić należy, iż zarówno w art. 22 ust. 2 jak i ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidziano możliwości uwzględnienia w zeznaniu rocznym kosztów uzyskania przychodu ze stosunku pracy w wysokości wydatków poniesionych na wynajem mieszkania i opłaty za media. W konsekwencji Wnioskodawca nie będzie mógł uwzględnić w zeznaniu rocznym powyższych wydatków jako kosztów uzyskania przychodu ze stosunku pracy. Zatem stanowisko Wnioskodawcy w tej części uznaje się za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.