Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-1.4012.523.2023.2.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-12-22
Teza: Wliczenie dofinansowania przyznanego przez NCBiR do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Słowa kluczowe: dofinansowanie; dotacja; konsorcjum; licencja; opodatkowanie-podstawa opodatkowania
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady ogólne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a-ust. 1

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
=====================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

16 października 2023 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 października 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy wliczenia dofinansowania przyznanego przez NCBiR do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 14 grudnia 2023 r. (wpływ 15 grudnia 2023 r.).

Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca (zwany dalej Wnioskodawcą lub Uczelnią) jest akademicką uczelnią publiczną posiadającą osobowość prawną, stanowiącą część systemu szkolnictwa wyższego w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.). Wnioskodawca działa na podstawie powołanej ustawy, aktów wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz statutu Uczelni. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 11 pkt 1 - 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, podstawowymi zadaniami Wnioskodawcy m.in. są:

1\. prowadzenie kształcenia na studiach;

2\. prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych form kształcenia;

3\. prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy i technologii do gospodarki;

4\. prowadzenie kształcenia doktorantów;

5\. kształcenie i promowanie kadr uczelni.

Działalność Wnioskodawcy obejmuje zarówno obszar podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jak również obszar niepodlegający opodatkowaniu (będący poza zakresem ustawy o VAT) oraz zwolniony z opodatkowania (czynności korzystające ze zwolnienia od podatku VAT). Działalność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (będąca poza zakresem ustawy o VAT) to przede wszystkim nieodpłatne czynności kształcenia oraz badania własne naukowe finansowane z subwencji oraz innych różnego typu dofinansowań. Odpłatna działalność Wnioskodawcy to głównie odpłatne usługi kształcenia, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz odpłatne usługi noclegowe świadczone na rzecz studentów i doktorantów Wnioskodawcy, które także korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Wnioskodawca prowadzi również działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, polegającą m.in. na odpłatnym wynajmie lokali użytkowych, odpłatnych badaniach wykonywanych na zlecenie, odpłatnych noclegach świadczonych na rzecz osób innych niż studenci/doktoranci, odpłatnej sprzedaży wydawnictw, czy też innej sprzedaży opodatkowanej tym podatkiem. Działalność opodatkowana podatkiem od towarów i usług to także tzw. komercjalizacja wyników badań (czyli sprzedaż wyników badań, odpłatne udzielanie licencji do wyników prac badawczych, rozwojowych, wdrożeniowych etc. lub też inne formy odpłatnego ich udostępniania).

W ramach prowadzonej działalności naukowej Wnioskodawca wykonuje różnego typu badania. Realizacja badań wymaga ponoszenia znacznych wydatków finansowych. Wydatki te finansowane są z otrzymywanej subwencji oraz różnego typu dotacji, finansowań celowych i grantów. Wiele instytucji, w tym państwowych agencji rządowych, ogłasza konkursy na finansowanie działalności badawczej (m.in. realizowanej przez uczelnie wyższe). Agencje ogłaszają konkurs, zainteresowane jednostki aplikują w konkursie i po spełnieniu warunków konkursowych otrzymują grant/dofinansowanie, etc.

Jedną z agencji, która ogłasza konkursy na dofinansowanie różnego typu przedsięwzięć m.in. naukowych czy badawczych jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (zwane dalej we wniosku również NCBiR lub Centrum). NCBiR jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy o finansach publicznych powołaną do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo-techncznej i innowacyjnej państwa. Misją NCBiR jest wsparcie polskich jednostek naukowych oraz przedsiębiorstw w rozwijaniu ich zdolności do tworzenia i wykorzystywania rozwiązań opartych na wynikach badań naukowych w celu nadania impulsu rozwojowego gospodarce. Działalność NCBiR ma służyć wzmocnieniu współpracy między jednostkami naukowymi i polskimi przedsiębiorstwami, której efektem ma być większe zaangażowanie przedsiębiorców w finansowanie badań oraz skuteczniejsza komercjalizacja (rozumiana jako sprzedaż i wykorzystanie przez przedsiębiorców) wyników badań realizowanych m.in. przez uczelnie publiczne oraz instytuty badawcze.

Celem realizacji przywołanych założeń w marcu 2022 r. Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (zwany dalej również GDDKiA lub Uprawnionym) ogłosili (…) konkurs w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia NCBIR - GDDKiA zatytułowany „(…)” (zwanego dalej także (…)).

Jak wynika z ogólnie dostępnych informacji ((…)) celem przedsięwzięcia jest wdrożenie wyników projektów badawczych (…). Celem głównym jest poprawa efektywności zarządzania planowaną, przygotowywaną, realizowaną oraz istniejącą siecią drogową w Polsce w perspektywie roku 2030.

Zarówno NCBiR jak i GDDKiA to instytucje współfinansujące projekty wytypowane w konkursie (…). Finasowanie na realizację konkretnego projektu, który wygra konkurs ma formę dofinansowania udzielanego przez NCBiR oraz wynagrodzenia wypłacanego przez GDDKiA.

Do konkursu mogły przystąpić jednostki naukowe lub konsorcja składające się wyłącznie z jednostek naukowych.

Celem przystąpienia do ww. konkursu dnia 5 lipca 2022 r. Wnioskodawca wraz inną uczelnią publiczną oraz instytutem badawczym zawarli umowę konsorcjum. Liderem konsorcjum jest instytut badawczy, a Wnioskodawca jest członkiem konsorcjum.

Umowa konsorcjum została zawarta w celu złożenia wspólnego wniosku konkursowego w konkursie (…), a w przypadku jego pozytywnego wytypowania, w celu wspólnej realizacji projektu zatytułowanego: „(…)” (zwanego dalej Projektem).

Celem Projektu jest (…). Potrzeba realizacji Projektu wynika z (…). Projekt odpowiada na istotne potrzeby GDDKiA (w szczególności w kontekście zbliżającego się okresu wymiany warstw nawierzchni na odcinkach autostrad i dróg ekspresowych). W pierwszej części Projektu przeprowadzane są (…). Przeprowadzone są również (…). Na podstawie części studialnej doprecyzowaniu podlegają problemy badawcze, zweryfikowany zostaje program badań oraz opracowany konspekt wytycznych. Badania laboratoryjne w dalszej części Projektu mają na celu określenie niezbędnych badań, (…). Zgodnie z założeniami ogólnymi prace dążą do maksymalizacji udziału granulatu w mieszance przy spełnieniu wymagań technicznych i zachowaniu odpowiednich właściwości funkcjonalnych. Ostatnie zadanie jest podsumowaniem projektu, w którym opracowana zostanie ostateczna wersja wytycznych.

Wnioskodawca odpowiada za realizację:

*   zadania nr 2 - w ramach którego określana jest technologia pozyskiwania (…);
*   zadania nr 6 - obejmującego prace badawcze związane z określeniem technologii (…).

Celem zadania nr 2 jest określenie najbardziej odpowiednich technologii (…). W ramach zadania zebraniu podlega kompleksowa wiedza na temat technologii (…). Identyfikowane są możliwe do zastosowania technologie a także ich ograniczenia. Analizie obejmowany jest również obecny poziom stosowania (…).

Celem zadania nr 6 jest określenie najbardziej odpowiednich warunków technologicznych (…). Określone mają być maksymalne dopuszczalne ilości (…).

Środki uzyskane w ramach konkursu zostaną przez Wnioskodawcę wykorzystane w Projekcie głównie na pokrycie kosztów wynagrodzeń i delegacji osób realizujących projekt, zakup drobnego sprzętu laboratoryjnego (w tym usług serwisowych), artykułów bezpieczeństwa i higieny pracy, materiałów do przygotowania próbek i wykonania badań (w tym ich transportu) oraz kosztów udziału w konferencjach i kosztów wydania publikacji/referatów, w ramach których będą opisywane prowadzone badania.

Umowa konsorcjum określa zasady wspólnej realizacji Projektu przez strony oraz wzajemne prawa i obowiązki stron.

Na mocy § 5 ust. 1 umowy konsorcjum do obowiązków Wnioskodawcy - jako strony umowy konsorcjum (członka) - należy w szczególności:

a) pisemne zgłaszanie zakresu udziału w zadaniach na etapie przygotowywania wniosku o dofinansowanie Projektu;

b) zaangażowanie zasobów ludzkich i rzeczowych w zakresie niezbędnym do realizacji Projektu;

c) wspólne opracowanie zakresu prac poszczególnych stron, harmonogramu realizacji Projektu oraz kosztorysu w formie przewidzianej przez NCBiR;

d) przestrzeganie zasad lojalności wobec stron, wyrażających się w obowiązku współdziałania zmierzającego do osiągnięcia celu Projektu oraz niepodejmowania działalności konkurencyjnej względem tej, dla której powołano Konsorcjum;

e) przechowywanie informacji, wszelkich danych związanych z realizacją Projektu, a w szczególności dokumentacji związanej z zarządzaniem finansowym, technicznym lub procedurami zawierania umów z wykonawcami, w sposób gwarantujący należyte bezpieczeństwo, przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu,

f) zachowanie w tajemnicy wszelkich informacji związanych z realizacją Projektu oraz wszelkich informacji technicznych i handlowych otrzymanych w trakcie realizacji Projektu, oraz nieprzekazywanie ich do innych celów niż wykonanie Projektu. Niedopuszczalne jest działanie na szkodę lub działania naruszające dobra osobiste Stron, w szczególności tajemnicę przedsiębiorstwa, renomę oraz dobre imię Stron;

g) wzajemne niezwłoczne przekazywanie sobie potwierdzonych za zgodność z oryginałem, kopii informacji pokontrolnych oraz zaleceń pokontrolnych lub innych równoważnych dokumentów sporządzonych przez instytucje kontrolujące, jeżeli wyniki kontroli dotyczą Projektu;

h) założenie wyodrębnionych rachunków bankowych do obsługi Projektu;

i) prowadzenie wyodrębnionej ewidencji księgowej wydatków Projektu w sposób przejrzysty i rzetelny, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z Projektem;

j) osiągnięcie celów i wskaźników zadeklarowanych we Wniosku o dofinansowanie Projektu;

k) nieprzenoszenie, w okresie kwalifikowalności kosztów oraz do momentu zatwierdzenia przez NCBiR raportu ex-post, na inny podmiot praw, obowiązków lub wierzytelności wynikających z Umowy o dofinansowanie, bez zgody pozostałych stron oraz NCBiR wyrażonej na piśmie pod rygorem nieważności;

l) wzajemne niezwłoczne informowanie się o zamiarze dokonania zmian prawno-organizacyjnych w statusie stron, które mogłyby mieć bezpośredni wpływ na realizację Projektu oraz uzyskanie zgody NCBiR i GDDKiA na dokonanie takich zmian;

m)wzajemne niezwłoczne informowanie się o fakcie wystąpienia siły wyższej, ryzyka naukowego lub znacznej i niemożliwej do przewidzenia zmiany stosunków społeczno-gospodarczych, które mogłyby mieć bezpośredni wpływ na realizację Projektu lub osiągnięcie celów Projektu;

n) w przypadku konieczności wprowadzenia zmian w Projekcie, niezwłoczne wzajemne informowania się o tym fakcie;

o) zapewnienie możliwości kontroli oraz audytu w zakresie realizacji Projektu w każdym momencie realizacji Projektu przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu, oraz przedkładanie wszelkich informacji, wyjaśnień i dokumentów (w tym, jeżeli jest to konieczne do stwierdzenia kwalifikowalności wydatków ponoszonych w Projekcie, udostępnianie również dokumentów poufnych oraz niezwiązanych bezpośrednio z jego realizacją) na żądanie upoważnionych organów, a także wykonanie zaleceń pokontrolnych oraz ewentualnie wyjaśnienie przyczyn niewykonania ich w terminie;

p) udostępnianie na żądanie upoważnionych organów terenów i pomieszczeń, w których realizowany jest Projekt, związanych z Projektem systemów teleinformatycznych oraz wszystkich dokumentów elektronicznych związanych z Projektem;

q) współpraca w okresie realizacji Projektu oraz przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu z NCBiR, GDDKiA lub inną upoważnioną instytucją, a w szczególności udzielanie tym podmiotom wszelkich informacji dotyczących Projektu, przedkładanie informacji lub dokumentów o efektach ekonomicznych i innych korzyściach powstałych w wyniku realizacji Projektu oraz uczestnictwo w wywiadach, ankietach oraz udostępnianie informacji koniecznych dla ewaluacji; Lider upoważnia Partnerów do pozyskiwania indywidualnie informacji od NCBiR dotyczących realizacji Projektu lub Umowy o dofinansowanie w przypadku, gdy Lider odmawia udzielenia takiej informacji Konsorcjantowi;

r) informowanie opinii publicznej o fakcie otrzymania dofinansowania na realizację Projektu z NCBiR zarówno w trakcie realizacji Projektu, jak i po jego zakończeniu oraz do stosowania „Wytycznych w zakresie promocji Projektów finansowanych ze środków NCBiR” oraz „Wytycznych w zakresie wypełniania obowiązków informacyjnych dotyczących beneficjentów programów dofinansowanych z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych”;

s) niezlecanie sobie nawzajem realizacji usług, dostaw lub robót budowlanych w ramach Projektu.

Ponadto na mocy § 5 ust. 4 umowy konsorcjum strony zobowiązują się (w tym Wnioskodawca) do:

a) udzielenia Skarbowi Państwa - GDDKiA jako uprawnionemu na podstawie umowy o dofinansowanie licencji zgodnie z postanowieniami § 8;

b) zagwarantowania, że osoby uprawnione z tytułu osobistych praw do przedmiotów PWI nie będą wykonywać tych praw w stosunku do Uprawnionego (w tym jego następców prawnych, licencjobiorców lub osoby trzecie działające na jego zlecenie lub rzecz);

c) zagwarantowania, że wszelkie prace i czynności podejmowane w ramach wykonywania umowy o dofinansowanie będą wykonywane przez osoby związane z Liderem lub Partnerem umową zawartą w formie pisemnej lub elektronicznej (z kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi), przenoszącą PWI na Lidera lub Partnera;

d) wykonywania z należytą starannością zadań realizowanych w ramach Projektu poprzez stosowanie najlepszych standardów (best practice);

e) prawidłowego wydatkowania środków finansowych przeznaczonych na realizację Projektu poprzez stosowanie najlepszych standardów (best practice);

f) wykonywania wszelkich obowiązków, które są niezbędne do realizacji Umowy i Umowy o dofinansowanie.

Na mocy umowy konsorcjum lider (którym nie jest Wnioskodawca, lecz inny konsorcjant - instytut badawczy) umocowany jest m.in. do złożenia wniosku o dofinansowanie Projektu oraz reprezentowania konsorcjum w kontaktach z NCBiR oraz GDDKiA (par. 6 umowy konsorcjum). Lider mocą umowy konsorcjum został upoważniony do podpisania umowy o dofinansowanie w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz wszystkich członków konsorcjum. Dodatkowo, do obowiązków lidera należy przekazywanie konsorcjantom przypadającego na ich rzecz dofinansowania, niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 7 dni po jego otrzymaniu (§ 5 ust. 2 lit. b umowy konsorcjum).

Każdy z konsorcjantów odpowiada za realizację przypadającej na niego części Projektu (§ 7 ust. 1 umowy konsorcjum). Strony ponoszą wobec NCBiR i GDDKiA odpowiedzialność za prawidłową realizację Projektu na zasadach określonych w umowie o dofinansowanie. W stosunkach wewnętrznych każda ze stron odpowiada we własnym zakresie za ewentualne szkody spowodowane przez siebie przy wykonywaniu umowy o dofinansowanie (§ 7 ust. 3 umowy konsorcjum).

Na mocy § 8 ust. 1 umowy konsorcjum, prawa majątkowe do przedmiotów prawa własności przemysłowej (w rozumieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej), przedmiotów prawa autorskiego (w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz innych rezultatów realizacji Projektu niepodlegających takiej ochronie (dalej również łącznie jako „PWI”)) będą przysługiwały partnerom na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej oraz ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W przypadku wspólnego opracowania PWI podział praw do niego nastąpi w proporcji do wkładu twórczego.

Na podstawie § 8 ust. 2 umowy konsorcjum, zgodnie z umową o dofinansowanie i na warunkach tam określonych, w ramach otrzymanego dofinansowania członkowie konsorcjum zobowiązują się udzielić GDDKiA licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach Projektu i stanowiących utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zwanych dalej „utworami” - bez ograniczeń co do terytorium, czasu, liczby egzemplarzy - wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji w zakresie pól eksploatacji wskazanych w tym paragrafie. Liderowi i partnerom z tytułu udzielenia licencji GDDKiA nie przysługuje odrębne wynagrodzenie od Uprawnionego. Wynagrodzenie lidera i partnerów z tytułu licencji oraz innych zobowiązań określonych w § 8 umowy konsorcjum zostało rozliczone w ramach umowy o dofinansowanie.

Strony, po uzgodnieniu z Uprawnionym, mają prawo do wykorzystywania wyników prac będących rezultatem realizacji Projektu do celów dydaktycznych lub do publikacji naukowych (§ 8 ust. 4 umowy konsorcjum).

W myśl § 10 ust. 1 umowy konsorcjum, strony zobowiązują się do poddania kontrolom i audytom przeprowadzanym przez Centrum lub upoważniony przez Centrum podmiot, zgodnie z warunkami Umowy o dofinansowanie, w dowolnym terminie w trakcie realizacji Projektu oraz do momentu zatwierdzenia przez Centrum raportu ex-post. Informacja o dofinansowaniu Projektu przez Centrum musi być umieszczana na materiałach promocyjnych, informacyjnych, szkoleniowych, edukacyjnych i w publikacjach, a działania takie muszą być dokumentowane i zgłaszane do Biura Projektu każdorazowo w ciągu 15 dni od upublicznienia takiej informacji (§ 10 ust. 1 umowy konsorcjum).

Szczegółowe prawa i obowiązki konsorcjum (w tym Wnioskodawcy) w zakresie realizacji Projektu określa umowa o wykonanie i finansowanie Projektu zawarta przez konsorcjum (w imieniu którego działa lider) z NCBiR oraz GDDKiA (zwana w ramach niniejszego wniosku umową o dofinansowanie).

Zgodnie z nomenklaturą użytą w umowie o dofinansowanie:

*   przez dofinansowanie należy rozumieć wysokość środków finansowych przyznanych Liderowi konsorcjum oraz konsorcjantom przez NCBiR ze środków publicznych na podstawie umowy;
*   przez wynagrodzenie należy rozumieć wartość środków finansowych przekazywanych Liderowi konsorcjum oraz konsorcjantom przez GDDKiA na podstawie Umowy.

Takim nazewnictwem będzie też posługiwał się Wnioskodawca w ramach niniejszego wniosku.

Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie, umowa określa zasady udzielenia przez Centrum dofinansowania i przekazania wynagrodzenia przez GDDKiA w związku z realizacją Projektu oraz prawa i obowiązki stron, związane z realizacją Projektu.

Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie, Centrum zobowiązuje się udzielić liderowi konsorcjum oraz za jego pośrednictwem konsorcjantom, dofinansowania na realizację Projektu, w wysokości określonej w § 5 ust. 3 umowy. Natomiast na podstawie § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie, GDDKiA zobowiązuje się przekazać liderowi konsorcjum oraz za jego pośrednictwem konsorcjantom, wynagrodzenie z tytułu wykonania przedmiotu umowy, w wysokości określonej w § 5 ust. 4 Umowy.

GDDKiA zobowiązuje się zastosować wyniki projektu w działalności statutowej oraz osiągnąć wskaźniki rezultatu określone w Założeniach Wspólnego Przedsięwzięcia (§ 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie). GDDKiA zobowiązuje się przekazywać Centrum informację o stopniu realizacji wskaźników rezultatu w terminie 30 dni od zakończenia roku kalendarzowego (§ 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie).

Na podstawie § 3 ust. 6 umowy o dofinansowanie, lider konsorcjum oraz konsorcjanci zobowiązują się do realizacji Projektu z należytą starannością i wykorzystania dofinansowania oraz wynagrodzenia zgodnie z:

1) umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie;

2) obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego, w tym przepisami dotyczącymi konkurencji, zamówień publicznych i pomocy publicznej.

Całkowita kwota kosztów kwalifikowalnych określona została w § 5 ust. 2 umowy o dofinansowanie, przy czym NCBiR przyznaje dofinansowanie w kwocie stanowiącej 50% tych kosztów (§ 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie), natomiast GDDKiA przyznaje wynagrodzenie w kwocie stanowiącej 50 % tych kosztów (§ 5 ust. 4 umowy o dofinansowanie). Koszty ponoszone w Projekcie muszą spełniać następujące warunki: 1) są niezbędne do zrealizowania celów Projektu; 2) są zgodne z budżetem Projektu; 3) są zaksięgowane i udokumentowane zgodnie z przepisami o rachunkowości; 4) zostały poniesione w okresie realizacji Projektu; 5) zostały poniesione zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów; 6) zostały poniesione zgodnie z przewodnikiem kwalifikowalności kosztów; 7) zostały poniesione zgodnie z zasadami określonymi konkurencyjności wydatków (§ 6 ust. 2 umowy o dofinansowanie).

Dofinansowanie i wynagrodzenie przekazywane jest na rachunek bankowy lidera. Lider konsorcjum i konsorcjanci zobowiązani są do założenia wyodrębnionych rachunków bankowych do obsługi Projektu (§ 5 ust. 9 umowy o dofinansowanie).

Warunki i forma przekazywania dofinasowania przez NCBiR

Wypłata dofinansowania na pokrycie kosztów ogólnych uzależniona jest od wykazania wydatków bezpośrednich (§ 7 ust. 1 umowy o dofinansowanie). Lider konsorcjum niezwłocznie przekazuje konsorcjantom środki finansowe, w Kwotach zapewniających właściwą realizację Projektu/płynność finansową w Projekcie (§ 7 ust. 2 umowy o dofinansowanie). Pierwsza zaliczka na realizację Projektu, w wysokości do 100% transzy środków zaplanowanych w harmonogramie płatności na dany rok budżetowy, wypłacana jest Liderowi konsorcjum w terminie 30 dni od dnia zawarcia Umowy. Warunkiem otrzymania kolejnej zaliczki jest wykazanie poniesienia kosztów stanowiących co najmniej 70% wszystkich przekazanych zaliczek.

Umowa o dofinansowanie wymaga przedkładania wniosków o płatność transzy dofinansowania, składania okresowych i końcowych raportów z postępów prac w Projekcie, podawania się kontroli NCBiR oraz GDDKiA w związku z realizacją Projektu i dokonywanymi w Projekcie wydatkami. Nieusunięcie błędów lub braków we wniosku o płatność/raportach może skutkować ich odrzuceniem i wstrzymaniem wypłaty dofinansowania lub uznaniem wniosku o płatność wyłącznie w kwocie kosztów właściwie kwalifikowalnych. Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązani są do posiadania dokumentów potwierdzających koszty poniesione na rzecz realizacji Projektu. Lider konsorcjum oraz konsorcjanci są zobowiązani do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków finansowych w układzie rodzajowym z podziałem analitycznym kosztów, umożliwiającej identyfikację środków finansowych wydatkowanych na realizację Projektu. W przypadku, gdy realizacja Projektu wskazuje na brak możliwości osiągnięcia zakładanych wyników i celów Projektu, lider konsorcjum zobowiązany jest do niezwłocznego poinformowania o tym fakcie NCBiR (oraz za pośrednictwem Centrum również GDDKiA) oraz złożenia udokumentowanego wniosku o zaprzestanie realizacji Projektu. Wówczas istnieje obowiązek zwrotu dofinansowania w części niewykorzystanej na realizację Projektu. W umowie dokładnie wskazano także kiedy NCBiR oraz GDDKiA może wypowiedzieć umowę z obowiązkiem zwrotu odpowiednio dofinansowania lub wynagrodzenia (w części lub całości).

Warunki i forma przekazywania wynagrodzenia przez GDDKiA

Na mocy § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie, wynagrodzenie przekazywane będzie przez GDDKiA liderowi konsorcjum i za jego pośrednictwem konsorcjantom, w częściach wypłacanych w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny raportu okresowego i przedłożeniu wyniku z osiągniętego zadania/etapu w Projekcie, określonym w raporcie okresowym oraz po podpisaniu bez zastrzeżeń przez GDDKiA protokołu odbioru zadania/etapu Projektu oraz w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny raportu końcowego i podpisaniu przez GDDKiA protokołu odbioru Projektu.

Lider konsorcjum, w terminie określonym w umowie, zobowiązany jest przedłożyć Centrum i GDDKiA (za pośrednictwem Centrum) raport okresowy (roczny lub śródokresowy), w formie wskazanej na stronie internetowej Centrum, wraz z wynikiem z osiągniętego zadania/etapu w Projekcie, określonym w raporcie okresowym, które Centrum niezwłocznie, po przeprowadzeniu oceny formalnej udostępni GDDKiA (§ 8 ust. 2 umowy o dofinansowanie). Lider konsorcjum, w terminie określonym w umowie, zobowiązany jest przedłożyć Centrum i GDDKiA (za pośrednictwem Centrum) raport końcowy, w formie wskazanej na stornie internetowej Centrum (§ 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie).

Raport, o którym mowa odpowiednio w ust. 2 lub w ust. 3 umowy o dofinansowanie, oceniony pozytywnie - bez zastrzeżeń przez komitet sterujący, oraz podpisany przez GDDKiA odpowiednio protokół odbioru zadania/etapu Projektu lub protokół odbioru Projektu bez zastrzeżeń - stanowi podstawę do wystawienia faktury przez Lidera Konsorcjum (§ 8 ust. 10 umowy o dofinansowanie).

Wynagrodzenie należne liderowi konsorcjum i konsorcjantom będzie wypłacane z rachunku bankowego GDDKiA na podstawie prawidłowo wystawionej faktury. GDDKiA dokona płatności w terminie 30 dni od dnia doręczenia GDDKiA faktury na rachunek bankowy lidera (§ 8 ust. 11 umowy o dofinansowanie).

Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązują się do realizacji pełnego zakresu rzeczowego Projektu, oraz do zapewnienia wdrożenia wyników prac B+R najpóźniej w okresie trzech lat od zakończenia realizacji Projektu, zgodnie z postanowieniami Umowy i wnioskiem o dofinasowanie (§ 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie).

Prawa majątkowe do wyników prac B+R oraz powiązanych z nimi praw dostępu, będących rezultatem projektu, powstałych w zakresie finansowania projektu (w formie dofinansowania NCBiR oraz wynagrodzenia GDDKiA), przysługują konsorcjantowi, któremu przyznano finansowanie (§ 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie). Przekazanie posiadanych praw majątkowych do wyników prac B+R będących rezultatem Projektu pomiędzy Liderem konsorcjum lub konsorcjantami następuje za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw (§ 4 ust. 3 zdanie 2 umowy o dofinansowanie).

Na mocy § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie, w ramach wdrożenia wyników prac B+R Lider konsorcjum i konsorcjant udzielają GDDKiA licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach Projektu i stanowiących utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zwanych dalej „utworami” wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji w zakresie pól eksploatacji określonych w § 4 ust. 7 pkt 2 umowy o dofinansowanie.

Nabycie przez GDDKiA licencji, o której mowa w ust. 6 następuje z chwilą zatwierdzenia raportu okresowego co do utworów wykonanych w ramach zadania/etapu prac nad Projektem, objętych tym raportem okresowym, a do pozostałych utworów - z chwilą zatwierdzenia raportu końcowego (§ 4 ust. 7 pkt 1 umowy o dofinansowanie).

Z chwilą wydania GDDKiA utworu powstałego w ramach odpowiednio zadania/etapu prac nad Projektem, a następnie całości projektu, GDDKiA nabywa własność nośników, na których utwory zostały utrwalone, w ilości dwóch egzemplarzy. Lider konsorcjum i konsorcjanci, wyrażają zgodę na wykonywanie praw zależnych, w tym na dokonywanie zmian i modyfikacji utworów samodzielnie przez GDDKiA lub osoby wskazane przez GDDKiA w zakresie określonym w § 4 ust. 7 pkt 2 (§ 4 ust. 8 i 9 umowy o dofinansowanie).

Lider konsorcjum i konsorcjanci mogą wypowiedzieć licencję z zachowaniem pięcioletniego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego (§ 4 ust. 13 umowy o dofinansowanie).

Oprócz obligatoryjnej formy wdrożenia wskazanej w § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie (tj. udzielenie GDDKiA licencji) możliwe są następujące formy wdrożenia wyników prac B+R realizowanych w ramach Projektu:

1) wprowadzenie wyników prac B+R do własnej działalności gospodarczej Lidera konsorcjum lub konsorcjanta będącego jednostką naukową poprzez rozpoczęcie produkcji lub świadczenia usług na bazie uzyskanych wyników Projektu, z zastrzeżeniem spełnienia warunków, o których mowa w ust. 19 (są to przede wszystkim warunki dotyczące zapewnienia rozdzielności w zakresie finansowania działalności gospodarczej i niegospodarczej);

2) udzielenie (na zasadach rynkowych) licencji na korzystanie z przysługujących Liderowi konsorcjum lub konsorcjantowi praw do wyników prac B+R w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę lub

3) sprzedaż (na zasadach rynkowych) praw do wyników prac B+R w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej przedsiębiorcy, z zastrzeżeniem, że powyższe formy wdrożenia nie mogą ograniczać licencji udzielonej na rzecz GDDKiA (§ 4 ust. 14 umowy o dofinansowanie).

Lider konsorcjum lub konsorcjant może rozpocząć wdrożenie wyników prac B+R przed zakończeniem realizacji Projektu (§ 4 ust. 15 umowy o dofinansowanie).

W przypadku podniesienia przez osoby trzecie w stosunku do GDDKiA lub jego licencjobiorców jakichkolwiek roszczeń wynikających z naruszenia ich autorskich praw majątkowych lub osobistych praw autorskich do utworu stanowiącego przedmiot umowy lub jego części, praw zależnych, bądź też innych praw na dobrach niematerialnych, lider konsorcjum i konsorcjanci zwolnią GDDKiA lub jego licencjobiorców z jakiejkolwiek odpowiedzialności wynikającej z takich roszczeń oraz pokryje wszelkie koszty, w tym koszty pomocy prawnej poniesione przez GDDKiA lub jego licencjobiorców w związku z takimi roszczeniami (§ 4 ust. 11 umowy o dofinansowanie).

W myśl § 12 ust. 1 i ust. 2 umowy o dofinansowanie, kontrole oraz audyty Projektu są przeprowadzane zgodnie z postanowieniami umowy. Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązuje się poddać kontroli oraz audytowi w zakresie realizowanej umowy, prowadzonym przez Centrum, GDDKiA oraz inne instytucje do tego uprawnione, w każdym momencie realizacji Projektu do momentu zatwierdzenia przez Centrum raportu ex-post. W przypadku uznania kosztów za niekwalifikowalne, w szczególności na skutek przeprowadzonej kontroli, bądź innych czynności weryfikujących prawidłowość poniesienia wydatków przez Lidera konsorcjum lub konsorcjantów, Centrum i GDDKiA wzywa Lidera konsorcjum do zwrotu odpowiednio dofinansowania oraz wynagrodzenia dotyczącego kosztów uznanych za niekwalifikowane wraz z odsetkami (§ 15 ust. 1 umowy o dofinansowanie).

Na mocy § 16 ust. 1 umowy o dofinansowanie, lider konsorcjum jest odpowiedzialny wobec Centrum i GDDKiA za prawidłowe wykonanie umowy. W przypadku bezskuteczności egzekucji wobec lidera konsorcjum, pozostali konsorcjanci odpowiadają solidarnie za wykonanie umowy, w tym za działania lub zaniechania lidera konsorcjum oraz prawidłowe wydatkowanie dofinansowania oraz wynagrodzenia (§ 16 ust. 2 umowy o dofinansowanie).

Centrum lub GDDKiA może odpowiednio wstrzymać dofinansowanie lub wypłatę wynagrodzenia albo rozwiązać Umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia, w szczególności w przypadku, gdy: 1) Lider konsorcjum lub konsorcjant odmawia poddania się kontroli lub utrudnia jej przeprowadzanie lub nie wykonuje zaleceń pokontrolnych we wskazanym terminie; 2) Lider konsorcjum lub konsorcjant dokonał w swoim statusie zmian prawno-organizacyjnych zagrażających realizacji Umowy lub mogących mieć negatywny wpływ na realizację Projektu lub osiągnięcie celów Projektu; 3) Lider konsorcjum nie przedłożył wniosku o płatność lub Raportu w wyznaczonym terminie; 4) Lider konsorcjum nie poprawił w wyznaczonym terminie wniosku o płatność lub raportu, zawierającego braki lub błędy; 5) Lider konsorcjum lub konsorcjant nie złożył informacji i wyjaśnień na temat realizacji Projektu; 6) Lider konsorcjum lub konsorcjant nie dokonuje promocji Projektu w sposób określony w umowie; 7) Negatywnie oceniono raport, o którym mowa w § 9 umowy; 8) dalsza realizacja Projektu przez Lidera konsorcjum lub konsorcjanta jest niemożliwa lub niecelowa (§ 14 ust. 8 umowy o dofinansowanie).

Bezpośrednim beneficjentem prac wykonywanych przez Wnioskodawcę oraz pozostałych członków konsorcjum w ramach Projektu jest (łącznie):

*   z jednej strony GDDKiA - jako strona umowy o finansowanie (w ramach wypłacanego wynagrodzenia), a także jako podmiot, u którego następuje obligatoryjne wdrożenie wyników (Wnioskodawca wraz z pozostałymi członkami konsorcjum udzieli GDDKiA bezterminowej, niewyłącznej licencji do wyników Projektu z prawem do sublicencji),
*   z drugiej strony Wnioskodawca oraz pozostali członkowie konsorcjum łącznie - prawa majątkowe do wyników prac B+R oraz powiązanych z nimi praw dostępu, będących rezultatem Projektu, powstałych w zakresie finansowania Projektu (w formie dofinansowania Centrum oraz wynagrodzenia GDDKiA) przysługują konsorcjantowi, któremu przyznano finansowanie. Jednostka naukowa zaangażowana w realizację projektu (czyli Wnioskodawca) ma prawo do wykorzystania wyników prac badawczo-rozwojowych będących rezultatem realizacji projektu do celów dydaktycznych, do prowadzenia dalszych badań lub do publikacji. Poza tzw. obligatoryjnym wdrożeniem (czyli przekazaniem ww. licencji) strony konsorcjum mają także uprawnienie do innego zbywania praw do wyników badań objętych Projektem.

Czynności realizowane w ramach Projektu, na które Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) otrzyma dofinansowanie od NCBiR (na mocy umowy o finansowanie Projektu) są wykonywane na własną rzecz (tj. na rzecz Wnioskodawcy oraz pozostałych członków konsorcjum - każdy wykonuje świadczenia na własną rzecz) celem realizacji badań. Jednocześnie mocą umowy o finansowanie Projektu, członkowie konsorcjum (w tym Wnioskodawca) zostali zobligowani do wdrożenia wyników Projektu (czyli do wykorzystania ich w praktyce). Przewidziano formę obligatoryjną wdrożenia oraz dalszą (dobrowolną) wedle uznania konsorcjantów. Forma obligatoryjna to licencja na rzecz GDDKiA. Przy czym, zdaniem Wnioskodawcy, licencja ta udzielana jest w zamian za wynagrodzenie trzymane od GDDKiA.

Otrzymane przez Wnioskodawcę (oraz pozostałych członków konsorcjum) dofinansowanie z NCBiR musi być przeznaczone wyłącznie na pokrycie tzw. kosztów kwalifikowalnych Projektu (czyli wydatków, które pozwalają zrealizować Projekt). Niedopuszczalne jest finansowanie z tych środków innej działalności prowadzonej przez Wnioskodawcę.

**Doprecyzowanie i uzupełnienie stanu faktycznego**

W odpowiedzi na wezwanie uzupełnili Państwo wniosek, udzielając odpowiedzi na zadane pytania:

1\. Jaki jest przepływ środków pieniężnych w ramach konsorcjum, proszę wyjaśnić kto komu i za jakie czynności płaci?

Zgodnie z § 5 ust. 3 umowy o wykonanie i finansowanie projektu NCBiR przyznaje na realizację projektu dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 812 651,26 zł stanowiącej 50% kosztów kwalifikowanych projektu. Wartość ta przypada na całe konsorcjum.

W myśl § 5 ust. 4 umowy o wykonanie i finansowanie projektu GDDKiA wypłaca wynagrodzenie w kwocie 812 651,24 zł netto stanowiącej 50% kosztów kwalifikowanych projektu. GDDKiA zobowiązuje się dodatkowo do zapłaty kwoty zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) przypadającej w części dotyczącej wynagrodzenia wypłacanego przez GDDKiA (§ 5 ust. 5 umowy o wykonanie i finansowanie projektu). Wartość ta przypada na całe konsorcjum.

Zarówno lider konsorcjum, jak i pozostali członkowie konsorcjum (w tym Wnioskodawca) zobowiązani byli do założenia odrębnych rachunków bankowych celem realizacji przepływu pieniędzy - zarówno dofinansowania otrzymywanego od NCBiR, jak i wynagrodzenia od GDDKiA należnego za zrealizowaną na rzecz tego podmiotu usługę. Środki finansowe zarówno otrzymywane od NCBiR (dofinansowanie do kosztów kwalifikowanych), jak i GDDKiA (wynagrodzenie za usługi realizowane przez każdego konsorcjanta na rzecz GDDKiA) wpływają na wyodrębniony rachunek lidera konsorcjum. Lider kolejno redystrybuuje je poszczególnym członkom konsorcjum (w tym Wnioskodawcy) na ich wyodrębnione rachunki bankowe. Wysokość redystrybucji zależna jest od:

*   kosztów kwalifikowanych projektu przypadających na konkretnego konsorcjanta - w przypadku dofinansowania otrzymywanego od NCBiR,
*   wysokości przypisanego do czynności konkretnego konsorcjanta wynagrodzenia - w przypadku wynagrodzenia otrzymywanego od GDDKiA.

Stosownie do § 7 ust. 1 umowy o wykonanie i finansowanie projektu wypłata dofinansowania na pokrycie kosztów ogólnych uzależniona jest od wykazania wydatków bezpośrednich. Lider konsorcjum niezwłocznie przekazuje konsorcjantom środki finansowe, w kwotach zapewniających właściwą realizację projektu/płynność finansową w projekcie (§ 7 ust. 2 umowy o wykonanie i finansowanie projektu). Pierwsza zaliczka na realizację projektu, w wysokości do 100% transzy środków zaplanowanych w harmonogramie płatności na dany rok budżetowy, wypłacana jest liderowi konsorcjum w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy (§ 7 ust. 3 umowy o wykonanie i finansowanie projektu). Warunkiem otrzymania kolejnej zaliczki jest wykazanie poniesienia kosztów stanowiących co najmniej 70% wszystkich przekazanych zaliczek (§ 7 ust. 4 umowy o wykonanie i finansowanie projektu). W celu otrzymania kolejnej zaliczki, po spełnieniu warunku, o którym mowa w ust. 4, lub w celu otrzymania refundacji poniesionych kosztów, Lider konsorcjum zobowiązany jest do przedłożenia NCBiR wniosku o płatność (w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo w innej formie określonej przez NCBiR) nie później niż do 31 maja danego roku budżetowego na pierwszą transzę płatności oraz do 31 października danego roku budżetowego na drugą transzę płatności (§ 7 ust. 5 umowy o wykonanie i finansowanie projektu). Wypłata dofinansowania jest uzależniona od otrzymania przez NCBiR dotacji celowej z budżetu państwa (§ 7 ust. 20 umowy o wykonanie i finansowanie projektu).

Jednocześnie zgodnie z § 8 ust. 1 umowy o wykonanie i finansowanie projektu, wynagrodzenie przekazywane będzie przez GDDKiA liderowi konsorcjum i za jego pośrednictwem konsorcjantom, w częściach wypłacanych w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny Raportu okresowego i przedłożeniu wyniku z osiągniętego zadania/etapu w projekcie, określonym w raporcie okresowym oraz po podpisaniu bez zastrzeżeń przez GDDKiA protokołu odbioru zadania/etapu projektu oraz w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny raportu końcowego i podpisaniu przez GDDKiA protokołu odbioru projektu.

2\. Czy otrzymane od NCBiR dofinansowanie stanowi wynagrodzenie za czynności/usługi/dostawę towaru świadczone w ramach realizacji Projektu?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane od NCBiR dofinansowanie nie będzie stanowić wynagrodzenia za czynności/usługi/dostawę towaru świadczone w ramach realizacji projektu.

3\. Czy realizacja projektu objętego zakresem wniosku uzależniona jest od otrzymanego dofinansowania?

Realizacja projektu jest uzależniona od otrzymania dofinansowania z NCBiR. W sytuacji nieotrzymania dofinansowania Wnioskodawca nie realizowałaby tego projektu. Wnioskodawca stale śledzi konkursy ogłaszane przez różnego typu agencje (np. NCBiR, Narodowe Centrum Nauki, Agencję Badań Medycznych, Fundację na rzecz Nauki Polskiej) lub ministerstwa na dofinansowanie badań naukowych lub prac rozwojowych. Jeżeli konkurs „wpisuje się” w tematykę planowanych badań Wnioskodawcy, wówczas startuje w konkursie. Instytucje finansujące badania zawsze zarysowują (w regulaminie) cel i zakres badań jakie mogą być finansowane. Nie jest więc wykluczone, że Wnioskodawca starałaby się zdobyć środki na sfinansowanie badań i prac objętych tym konkretnym projektem z innych źródeł. Wnioskodawca śledziłby konkursy różnych agend rządowych i w nich startował.

Wnioskodawca aplikował w (…) konkursie Wspólnego Przedsięwzięcia NCBIR- GDDKiA polegającego na wsparciu badań naukowych lub prac rozwojowych w obszarze drogownictwa pn. „(…)”. Wniosek Wnioskodawcy został wybrany do dofinansowania, które zostało przyznane na koszty kwalifikowane projektu. W tym zakresie zatem realizacja projektu objętego zakresem wniosku jest uzależniona od otrzymanego dofinansowania.

4\. Czy gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania z NCBiR, to przystąpiliby Państwo do realizacji Projektu?

W sytuacji nieotrzymania dofinansowania Wnioskodawca zapewne nie realizowałaby projektu. Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 3, realizacja projektu jest uzależniona od otrzymania dofinansowania z NCBiR. Wnioskodawca stale śledzi konkursy ogłaszane przez różnego typu agencje (np. NCBiR, Agencję Badań Medycznych, Fundację Nauki Polskiej) lub ministerstwa na dofinansowanie badań naukowych lub prac rozwojowych. Jeżeli konkurs „wpisuje się” w tematykę planowanych badań Wnioskodawca, wówczas startuje w konkursie. Instytucje finansujące badania zawsze zarysowują (w regulaminie) cel i zakres badań jakie mogą być finansowane. Nie jest więc wykluczone, że Wnioskodawca starałby się zdobyć środki na sfinansowanie badań i prac objętych tym konkretnym projektem z innych źródeł. Wnioskodawca śledziłby konkursy różnych agend rządowych i w nich startował.

5\. Czy otrzymane od GDDKiA Wynagrodzenie stanowi wynagrodzenie za czynności/usługi/dostawę towaru świadczone w ramach realizacji Projektu (proszę wskazać jakie)?

Zdaniem Wnioskodawcy otrzymane od GDDKiA wynagrodzenie stanowi wynagrodzenie za udzielenie GDDKiA bezterminowej i niewyłącznej licencji. W ramach projektu opracowane zostaną wytyczne w zakresie projektowania i wykonywania (…). Wytyczne będą stanowiły utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Otrzymane od GDDKiA wynagrodzenie obejmie licencję do wskazanego utworu.

Na mocy § 4 ust. 6 umowy o wykonanie i finansowanie projektu, w ramach wdrożenia wyników prac B+R Lider konsorcjum i konsorcjant udzielają GDDKiA licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach projektu i stanowiących utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zwanych dalej „utworami” wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji w zakresie pól eksploatacji określonych w § 4 ust. 7 pkt 2 umowy o wykonanie i finansowanie projektu.

Nabycie przez GDDKiA licencji, o której mowa w ust. 6 następuje z chwilą zatwierdzenia raportu okresowego, co do utworów wykonanych w ramach zadania/etapu prac nad projektem, objętych tym raportem okresowym, a do pozostałych utworów - z chwilą zatwierdzenia raportu końcowego (§ 4 ust. 7 pkt 1 umowy o wykonanie i finansowanie projektu).

Z chwilą wydania GDDKiA utworu powstałego w ramach odpowiednio zadania/etapu prac nad projektem, a następnie całości projektu, GDDKiA nabywa własność nośników, na których utwory zostały utrwalone, w ilości dwóch egzemplarzy. Lider konsorcjum i konsorcjanci, wyrażają zgodę na wykonywanie praw zależnych, w tym na dokonywanie zmian i modyfikacji utworów samodzielnie przez GDDKiA lub osoby wskazane przez GDDKiA w zakresie określonym w § 4 ust. 7 pkt 2 (§ 4 ust. 8 i 9 umowy o wykonanie i finansowanie projektu).

Lider konsorcjum i konsorcjanci mogą wypowiedzieć licencję z zachowaniem pięcioletniego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego (§ 4 ust. 13 umowy o dofinansowanie).

Wprawdzie w § 4 ust. 6 umowy o wykonanie i finansowanie projektu podano, że Lider konsorcjum i konsorcjant udziela GDDKiA licencji nieodpłatnej. Jednakże, zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane od GDDKiA wynagrodzenie stanowi de facto ekwiwalent wynagrodzenia za udzielenie tej licencji.

6\. Czy wypłata przez GDDKiA Wynagrodzenia jest zależna i powiązana z udzieleniem przez Państwa oraz pozostałych członków konsorcjum, licencji na korzystanie z praw do wyników badań przemysłowych i prac rozwojowych, w zakresie usług świadczonych dla GDDKiA?

Zgodnie z § 7 ust. 1 umowy o wykonanie i finansowanie projektu, wynagrodzenie przekazywane będzie przez GDDKiA liderowi konsorcjum i za jego pośrednictwem konsorcjantom, w częściach wypłacanych w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny raportu okresowego i przedłożeniu wyniku z osiągniętego zadania/etapu w projekcie, określonym w raporcie okresowym oraz po podpisaniu bez zastrzeżeń przez GDDKiA protokołu odbioru zadania/etapu projektu oraz w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny Raportu końcowego i podpisaniu przez GDDKiA protokołu odbioru projektu.

W myśl § 4 ust. 6 umowy o wykonanie i finansowanie projektu, w ramach wdrożenia wyników prac B+R Lider konsorcjum i konsorcjant udzielają GDDKiA licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach projektu i stanowiących utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1062), zwanych dalej „utworami” wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji w zakresie pól eksploatacji określonych w ust. 7 pkt 2.

W związku z powyższym udzielenie licencji jest jednym z warunków umowy i jest powiązane z otrzymanym wynagrodzeniem. Wprawdzie w § 4 ust. 6 umowy o wykonanie i finansowanie projektu podano, że Lider konsorcjum i konsorcjant udziela GDDKiA licencji nieodpłatnej. Jednakże, zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane od GDDKiA wynagrodzenie stanowi de facto ekwiwalent wynagrodzenia za udzielenie tej licencji.

7\. Czy w przypadku, gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia otrzymanego od GDDKiA za czynności/usługi/dostawę towaru świadczone w ramach realizacji Projektu na rzecz GDDKiA, uległaby zmianie

W marcu 2022 r. Dyrektor NCBiR oraz GDDKiA ogłosili (…) konkurs w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia NCBiR - GDDKiA zatytułowany „(…)” (zwanego dalej także (…)).

Jak wynika z ogólnie dostępnych informacji ((…)) celem przedsięwzięcia jest (…). Celem głównym jest poprawa efektywności zarządzania planowaną, przygotowywaną, realizowaną oraz istniejącą siecią drogową w Polsce w perspektywie roku 2030.

Zarówno NCBiR, jak i GDDKiA to instytucje współfinansujące projekty wytypowane w konkursie (…). Finasowanie na realizację konkretnego projektu, który wygra konkurs ma formę dofinansowania udzielanego przez NCBiR oraz wynagrodzenia wypłacanego przez GDDKiA.

Całkowity budżet dla konkursu (…) wyniósł (…) mln PLN, z czego:

*   ze strony NCBiR wypłacone zostanie - (…) mln PLN (na podstawie zawieranych umów o dofinansowanie),
*   ze strony GDDKiA wypłacone zostanie - (…) mln PLN (na podstawie zawieranych umów o realizację projektu).

Zarówno NCBiR, jak i GDDKiA to instytucje współfinansujące projekty wytypowane w konkursie (…) (tj. projekty, które - zarówno zdaniem NCBiR, jak i GDDKiA - mają przyczynić się do wzrostu liczby innowacyjnych rozwiązań w obszarze infrastruktury drogowej). Finasowanie na realizację konkretnego projektu, który wygra konkurs ma formę dofinansowania udzielanego przez NCBiR oraz wynagrodzenia wypłacanego przez GDDKiA. Każdy z tych podmiotów jest bowiem zainteresowany rozwojem nauki w obszarze infrastruktury drogowej. Każdy z tych podmiotów realizuje swoje cele statutowe.

Do konkursu mogły przystąpić jednostki naukowe lub konsorcja składające się wyłącznie z jednostek naukowych.

Celem przystąpienia do ww. konkursu dnia 5 lipca 2022 r. Wnioskodawca wraz inną uczelnią publiczną oraz instytutem badawczym zawarli umowę konsorcjum. Liderem konsorcjum jest instytut badawczy, a Wnioskodawca jest członkiem konsorcjum. Umowa konsorcjum została zawarta w celu złożenia wspólnego wniosku konkursowego w konkursie (…), a w przypadku jego pozytywnego wytypowania, w celu wspólnej realizacji projektu.

Wniosek uzyskał aprobatę i tym samym została podpisana umowa o finansowanie i realizację projektu.

Natomiast odpowiadając wprost na zadane pytanie, gdyby Wnioskodawca nie otrzymał dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia otrzymanego od GDDKiA za czynności/usługi/dostawę towaru świadczone w ramach realizacji projektu na rzecz GDDKiA, nie uległaby zmianie.

8\. Wskazali Państwo w opisie sprawy, że jeśli poza obligatoryjnym dzieleniem licencji GDDKiA, wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych realizowanych w ramach Projektu przyjmie formę sprzedaży praw do wyników lub udzielenia licencji na korzystanie z tych praw, zobowiązują się Państwo do przeniesienia tych praw za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw, to:

a. czy w przypadku, gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia za przeniesienie praw do wyników uległaby zmianie?

W przypadku gdyby Wnioskodawca nie otrzymał dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia za przeniesienie praw do wyników, o których mowa w pytaniu nr 8, nie uległaby zmianie.

b. czy poza wymienionymi formami sprzedaży przewidują Państwo inne formy wdrożenia praw do wyników projektu, np. nieodpłatne przekazanie na rzecz NCBiR (bądź innej)?

Na ten moment Wnioskodawca nie przewiduje (poza obowiązkowym - wynikającym z § 4 ust. 6 umowy o realizację i finansowanie projektu oraz z § 8 ust. 2 umowy konsorcjum - udzieleniem GDDKiA bezterminowej, niewyłącznej licencji do wyników projektu) innego nieodpłatnego przekazywania praw do przysługujących mu wyników badań.

Mocą umowy o realizację i finansowanie projektu jednostka naukowa zaangażowana w realizację projektu ma prawo do wykorzystania wyników prac badawczo-rozwojowych będących rezultatem realizacji projektu do celów dydaktycznych, do prowadzenia dalszych badań lub do publikacji. Wnioskodawca zamierza wykorzystywać wyniki prac badawczo-rozwojowych do ww. celów.

**Pytania**

1\. Czy otrzymywane od NCBiR - na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - jako środki, które można uznać za zapłatę otrzymaną od nabywcy lub osoby trzeciej?

2\. Czy otrzymywane od NCBiR - na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) stanowią tzw. dotację mającą bezpośredni wpływ na cenę usługi (licencji) przekazywanej na rzecz GDDKiA (dotację, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług)?

### Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 1

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymywane od NCBiR - na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) nie stanowią podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - jako środki, które można uznać za zapłatę otrzymaną od nabywcy lub osoby trzeciej.

W świetle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług stanowią środki finansowe (lub dobra wyrażalne w pieniądzu) uzyskane (lub należne) tytułem sprzedaży. Środki te mogą być uzyskane bezpośrednio od nabywcy świadczenia (usługobiorcy) lub od tzw. osoby trzeciej - czyli płatnika (podmiotu, który nie nabywa towaru/usługi a jedynie za niego płaci).

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Stosownie do art. 5 ust. pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (tj. Polski).

Aby więc uznać, że otrzymywane od NCBiR - na mocy umowy o dofinansowanie - kwoty dofinansowania stanowią zapłatę z tytułu sprzedaży, konieczne jest zweryfikowanie czy Wnioskodawca (w ramach tego dofinansowania) wykonuje na rzecz NCBiR lub jakiegokolwiek innego podmiotu świadczenie stanowiące odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez odpłatną dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W ramach otrzymanego od NCBiR dofinansowania Wnioskodawca nie jest zobligowany do przeniesienia na rzecz NCBiR, konsorcjantów, GDDKiA ani żadnego innego podmiotu prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z tego też względu należy bezwzględnie przyjąć, że Wnioskodawca nie wykonuje na rzecz NCBiR, konsorcjantów, GDDKiA ani żadnego innego podmiotu odpłatnej dostawy towarów.

Przez odpłatne świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się natomiast każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym nie można uznać, że w zamian za otrzymane dofinansowanie realizuje on (tj. Wnioskodawca) jakiekolwiek świadczenie na rzecz NCBiR, konsorcjanta, GDDKiA ani jakiegokolwiek innego pomiotu.

NCBiR jako agencja rządowa ogłasza konkursy na dofinansowanie różnego typu przedsięwzięć naukowych czy badawczych. Jest to agencja wykonawcza w rozumieniu ustawy o finansach publicznych powołana do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa. Misją NCBiR jest wsparcie polskich jednostek naukowych oraz przedsiębiorstw w rozwijaniu ich zdolności do tworzenia i wykorzystywania rozwiązań opartych na wynikach badań naukowych w celu nadania impulsu rozwojowego gospodarce. Działalność NCBiR ma służyć wzmocnieniu współpracy między jednostkami naukowymi i polskimi przedsiębiorstwami. NCBiR ogłasza konkursy na sprawdzenie pewnych tez badawczych, typuje (spośród złożonych aplikacji) pomysły jakie mają szansę na sukces badawczy i je finansuje. Jest to podmiot, który fizycznie finansuje pewne przedsięwzięcia jednakże nie nabywa z ich tytułu żadnych praw (ani świadczeń). Wszelkie czynności kontrolne w jakie jest wyposażony mocą umowy o dofinansowanie (oraz regulaminu konkursu etc.) mają na celu kontrolę wydatkowania środków publicznych. NCBiR nie jest w żadnej mierze beneficjentem czynności realizowanych przez Wnioskodawcę (ani pozostałych członków konsorcjum).

Członków konsorcjum realizujących wspólnie Projekt także, w żaden sposób, nie można uznać za beneficjentów świadczenia Wnioskodawcy w Projekcie. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy, Projekt jest realizowany wspólnie. Wnioskodawca jest członkiem konsorcjum, a lider (instytut badawczy) działa w imieniu własnym i na własną rzecz oraz w imieniu i na rzecz wszystkich członków konsorcjum. Każdy z konsorcjantów odpowiada za realizację przypadających na niego zadań, wynikających z realizacji Projektu. Członkowie konsorcjum nie świadczą na swoją rzecz wzajemnych usług. W przypadku nienależytego wykonania ciążących na poszczególnych konsorcjantach obowiązków każdy z konsorcjantów samodzielnie przejmuje odpowiedzialność w tym zakresie wobec roszczeń NCBiR oraz GDDKiA (podobnie względem osób trzecich). Każdy z konsorcjantów pracuje na własny rachunek i ryzyko oraz ponosi pełną odpowiedzialność wobec pozostałych za prawidłowe i terminowe wykonane prac i zobowiązań podjętych w ramach Projektu.

Natomiast prawa majątkowe do wyników Projektu przysługują każdemu konsorcjantowi, któremu przyznano dofinansowanie. Ewentualne przekazanie posiadanych praw majątkowych do wyników Projektu pomiędzy konsorcjantami może nastąpić za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw. Autorskie prawa majątkowe do wyników prac badawczo-rozwojowych stanowiących utwory oraz prawa majątkowe do dóbr własności przemysłowej stanowiących wyniki tych prac powstałych w wyniku realizacji Projektu przysługują wspólnie konsorcjantom biorącym udział w ich wytworzeniu. Konsorcjanci wykonują swoje świadczenia bądź równolegle, bądź w określonej harmonogramem kolejności. Nie wykonują ich jednakże wzajemnie na swoją rzecz. Wspólnie dążą do uzyskania wskazanego we wniosku o dofinansowanie celu. Każdy oddzielnie i łącznie za razem.

Zdaniem Wnioskodawcy nie można także postawić tezy, że otrzymywane od NCBiR - na podstawie umowy o dofinansowanie - środki finansowe stanowią wynagrodzenie za czynności realizowane na rzecz GDDKiA. Czyli, że stanowią środki finansowe, które można uznać za zapłatę otrzymaną tytułem usług realizowanych na rzecz GDDKiA.

NCBiR wraz z GDDKiA realizują wspólne przedsięwzięcie, którego celem jest wsparcie badań naukowych i prac rozwojowych w obszarze zarządzania siecią drogową w Polsce. Celem głównym tego przedsięwzięcia jest (…). Celem nie jest zatem wzrost bezpośredni lub pośredni GDDKiA jako przedsiębiorstwa. Oczywistym jest, że GDDKiA - w przypadku pozytywnych rezultatów prac badawczo-rozwojowych - będzie korzystał z rozwoju nauki (jak każdy przedsiębiorca działający w tej branży). Jednakże celem opisanego w stanie faktycznym przedsięwzięcia nie jest „jedynie” wsparcie GDDKiA. W związku z faktem, że konkurs (…) to wspólne przedsięwzięcie NCBiR oraz GDDKiA naturalnym jest, że prace czy badania będą realizowane bądź na „materiale badawczym” często należącym do GDDKiA lub wokół infrastruktury należącej do GDDKiA. Nadal jednak NCBiR wspiera prace badawczo-rozwojowe. Nadal zadaniem NCBiR jest wpieranie nauki celem powstawania innowacyjnych rozwiązań. Wnioskodawca w ramach umowy o dofinansowanie uzyskuje od GDDKiA za wykonane usługi odrębne wynagrodzenie.

Z umowy o dofinansowanie wynika, że Wnioskodawca otrzymuje środki na koszty realizacji Projektu w określonej kwocie, przy czym NCBiR przyznaje dofinansowanie na koszty w kwocie stanowiącej 50% tych kosztów (§ 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie), natomiast GDDKiA przyznaje wynagrodzenie w kwocie stanowiącej 50% tych kosztów (§ 5 ust. 4 umowy o dofinansowanie).

Otrzymane od NCBiR dofinansowanie ma pokryć wydatki uznane za kwalifikowane. Czyli jest to dofinansowanie, które ma pozwolić sfinansować koszty związane z realizacją Projektu, takie jak koszty wynagrodzeń i delegacji, zakupu drobnego sprzętu laboratoryjnego (w tym usług serwisowych), artykułów BHP, materiałów do przygotowania próbek i wykonania badań (w tym ich transportu) oraz kosztów udziału w konferencjach i publikacji/referatów, w ramach których będą referowane wyniki Projektu.

Jak już wskazano, prawa majątkowe do wyników Projektu przysługują każdemu konsorcjantowi, któremu przyznano dofinansowanie. Autorskie prawa majątkowe do wyników prac badawczo-rozwojowych stanowiących utwory oraz prawa majątkowe do dóbr własności przemysłowej stanowiących wyniki tych prac powstałych w wyniku realizacji Projektu przysługują wspólnie konsorcjantom biorącym udział w ich wytworzeniu. Owszem, konsorcjanci (w tym Wnioskodawca) są obowiązani udzielić GDDKiA licencji na korzystanie z przysługujących im praw do wyników badań przemysłowych i prac rozwojowych, albo prac rozwojowych. Jednakże z tytułu udzielenia ww. licencji konsorcjanci (w tym Wnioskodawca) uzyskują od GDDKiA stosowne wynagrodzenie.

Zdaniem Wnioskodawcy brak jest także powiązania kwoty dofinansowania otrzymanego od Centrum z wynikiem konkretnych prac badawczych. Wnioskodawca (oraz pozostali konsorcjanci) składając wniosek, podpisując umowę oraz realizując Projekt wykazują należytą staranność oraz starają się dowieść, że wynik prac badawczych powstanie. Nie można jednakże mieć pewności, że wynik w postaci utworu, czy wynik możliwy do objęcia ochroną praw własności przemysłowej zaistnieje.

Dzięki dofinansowaniu NCBiR Wnioskodawca (oraz konsorcjanci) uzyskuje środki na realizację prac badawczo-rozwojowych. Właścicielem praw do wyników badań będzie Wnioskodawca (oraz pozostali konsorcjanci). Wnioskodawca (oraz pozostali konsorcjanci) względem wskazanych wyników będą uprawnieni do realizacji wszelkich działań „właścicielskich”, w tym - z zasady - do wykorzystania do celów dydaktycznych lub do publikacji. Należy zatem uznać, że beneficjentem prac dokonywanych w ramach Projektu jest Wnioskodawca (oraz pozostali konsorcjanci).

Nie można uznać, że dofinansowanie otrzymane od NCBiR to wynagrodzenie zapłacone przez tzw. podmiot trzeci za usługę (licencję) przekazywaną GDDKiA, gdyż oznaczałoby to, że:

1\. NCBiR finansuje (w sposób bezpośredni) GDDKiA - a NCBiR finansuje badania (prace badawczo-rozwojowe), w wyniku których konsorcjanci będą właścicielami praw do wyników badań,

2\. faktury sprzedaży wystawiane na rzecz GDDKiA przez Wnioskodawcę winny opiewać łącznie na wartość wynagrodzenia oraz dofinansowania (gdzie w części płatnikiem udzielanej licencji jest NCBiR) - to zaś powodowałoby sytuację, że GDDKiA uzyskiwałaby prawo do odliczenia podatku naliczonego od łącznej kwoty dofinansowania i wynagrodzenia - wypaczyłoby to intencję wspólnego przedsięwzięcia (…), gdzie przez NCBiR mają być finansowane badania naukowe czy prace badawczo-rozwojowe w obszarze zarządzania siecią drogową w Polsce (a nie świadczenia na rzez GDDKiA).

Identycznie do analizowanej kwestii podchodzą także sądy administracyjne. Jako przykład można wskazać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 958/18 (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 326/19 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w tej sprawie), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt I Sa/Łd 173/21, czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 566/19. W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że: „za prawidłowe należało uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wyrażone w zaskarżonym wyroku, że dofinansowanie przekazane przez N. ma za zadanie sfinansować prowadzone przez lidera i członków konsorcjum prace rozwojowe i badania naukowe na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa. Tym samym dofinansowanie pokrywa koszty z nimi związane. Nie stanowi ono dotacji, subwencji ani innej dopłaty o podobnym charakterze mającej bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. W zbliżonych stanach faktycznych stanowisko takie było już wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak na przykład w wyrokach: z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 1363/18 oraz z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt I FSK 2875/18. Okoliczności opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz jego uzupełnieniu, nie dawały podstaw do stwierdzenia, że dofinansowanie otrzymywane przez spółkę jako partnera konsorcjum, stanowi wynagrodzenie za świadczone usługi. Zasadnie Sąd pierwszej instancji podsumował, że w sytuacji, gdy efekt zakończonych prac będzie stanowił przedmiot podlegający przepisom o prawie autorskim, wówczas z chwilą zakończenia projektu, spółka zobligowana jest do przeniesienia na Skarb Państwa wszelkich praw (nieodpłatnie) i że w takim przypadku nie można mówić o świadczeniu wzajemnym. Skoro omawiana dotacja nie stanowi wynagrodzenia (dopłaty do wynagrodzenia) za świadczone na rzecz zamawiającego usługi, to prawidłowo także ocenił Sąd pierwszej instancji, że przeniesienie praw nie może być utożsamiane z odpłatną usługą wykonaną przez spółkę”.

Wprawdzie przywołane orzeczenia dotyczą dofinansowań uzyskanych od NCBiR w tzw. projektach obronnościowych. W ramach tych projektów, wykonywane były (są) określone prace rozwojowe i badania naukowe i w przypadku gdy efektem tych prac jest przedmiot podlegający przepisom o prawie autorskim, to prawa do tych wyników są przenoszone (obowiązkowo) nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa. Jednakże, w stanie faktycznym niniejszego wniosku mamy do czynienia z sytuacją analogiczną. Z tym, że podmiotem otrzymującym prawa jest GDDKiA i podmiot ten uiszcza z tego tytułu wynagrodzenie.

Zaznaczyć należy, że analogiczne stanowisko zajmują sądy administracyjne również w sprawach bardzo zbliżonych lub identycznych do sprawy objętej niniejszym stanem faktycznym, tj. w projektach, w ramach których finansującym jest NCBiR oraz podmiot trzeci (w wartościach po 50% kosztów kwalifikowanych) oraz gdy podmiotowi trzeciemu udzielana jest licencja (w ramach wynagrodzenia od tego podmiotu). Jako przykład może służyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt I FSK 2367/19. Sąd ten uznał, że: „mając na względzie powyższe zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, że brak jest bezpośredniego związku, w utrwalonym przez orzecznictwo znaczeniu, pomiędzy wynikającym z umowy dokonanym (planowanym) świadczeniem - udzielenie (\`(...)\`) praw do wyników projektu w formie bezterminowej, nieodpłatnej i odpowiednio niewyłącznej lub otwartej licencji z prawem do sublicencji a otrzymanymi od NCBiR środkami finansowymi przeznaczonymi na pokrycie kosztów kwalifikowanych powstałych w związku z realizacją projektu. Wobec tego otrzymana dotacja na realizację projektu badawczo-rozwojowego, nie będzie stanowiła podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u., ani nie będzie stanowiła wynagrodzenia za usługi świadczone przez skarżącego”. Identycznie wskazał też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 23 maja 2023 r. (sygn. I SA/Rz 76/23).

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane argumenty, nie można uznać, że otrzymywane od NCBiR - na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) stanowią zapłatę otrzymaną od nabywcy lub osoby trzeciej tytułem bądź realizacji Projektu bądź udzielenia GDDKiA licencji, o której mowa w stanie faktycznym sprawy.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 2

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymywane od NCBiR - na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) nie stanowią tzw. dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę usługi (licencji) przekazywanej na rzecz GDDKiA (dotacji, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

Jak już podano, w świetle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Podstawowym kryterium oceny decydującym o uznaniu jakiejkolwiek otrzymanej kwoty dofinansowania za składnik stanowiący część podstawy opodatkowania - z tytułu realizowanej sprzedaży - jest bezpośredni związek tego dofinansowania z ceną należną podatnikowi od nabywcy z tytułu konkretnej transakcji. Jeśli taki związek nie występuje, otrzymana dotacja nie wpływa na wielkość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W analizowanym przypadku dofinansowanie otrzymane przez Wnioskodawcę od NCBiR (gdyby uznać je za kwotę ujętą w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT) musiałoby stanowić de facto „składnik” ceny (wynagrodzenia) jaką Wnioskodawca uzyskuje od GDDKiA z tytułu wykonania prac na podstawie umowy o dofinansowanie. Kwestię tę można też ująć inaczej - należałoby wykazać, że kwota wynagrodzenia jaką uiszcza GDDKiA na rzecz Wnioskodawcy (i pozostałych członków konsorcjum) jest tak niska, gdyż część (tj. 50%) kosztów tego należnego wynagrodzenia (należnego od GDDKiA) zostało uiszczone przez NCBiR w formie dofinansowania. Takiej zaś tezy postawić nie można.

(…) stanowi wspólne przedsięwzięcie GDDKiA oraz NCBiR. Oba podmioty są zainteresowane wsparciem badań naukowych lub prac rozwojowych w obszarze drogownictwa. Projekty realizowane w wyniku konkursu (…) między innymi mają przynieść korzyść GDDKiA - stąd uczestnictwo tego podmiotu w charakterze finansującego w umowie o dofinansowanie (gdzie jest określona cena wynagrodzenia). Jednakże nie można pominąć faktu, że celem NCBiR - jako agencji rządowej - jest wsparcie polskich jednostek naukowych w rozwijaniu ich zdolności do tworzenia i wykorzystywania rozwiązań opartych na wynikach badań naukowych w celu nadania impulsu rozwojowego gospodarce (ale nie konkretnemu wytypowanemu podmiotowi gospodarczemu).

Nie można uznać, że dofinansowanie otrzymane od NCBiR to dofinansowanie pomniejszające wysokość wynagrodzenia należnego Wnioskodawcy (i pozostałym członkom konsorcjum) od GDDKiA (z tytułu udzielonej GDDKiA licencji). Czyli, że GDDKiA - bez dofinansowania wypłaconego przez NCBiR - zapłaciłoby Wnioskodawcy (i pozostałym członkom konsorcjum) cenę o 50% wyższą. Oznaczałoby to bowiem, że NCBiR finansuje (w sposób bezpośredni) GDDKiA. NCBiR finansuje zaś nie GDDKiA i nie koszt wytworzenia licencji jakiej Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) ma udzielić GDDKiA, a badania (prace badawczo-rozwojowe), w wyniku których konsorcjanci będą właścicielami praw do wyników badań.

Dzięki otrzymanemu od NCBiR dofinansowaniu Wnioskodawca jest w stanie sfinansować koszty ponoszone przy realizacji Projektu. Takie jak koszty wynagrodzeń i delegacji, zakupu drobnego sprzętu laboratoryjnego (w tym usług serwisowych), artykułów BHP, materiałów do przygotowania próbek i wykonania badań (w tym ich transportu) oraz kosztów udziału w konferencjach i publikacji/referatów, w ramach których będą referowane wyniki Projektu. Dzięki tym działaniom Wnioskodawca (razem z pozostałymi członkami konsorcjum) wytworzy produkt jakim mają być wytyczne określające zasady powtórnego wykorzystania (…).

Prawami tymi Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) może swobodnie dysponować. Jest bowiem uprawniony do:

*   wdrożenia wyników prac B+R realizowanych w ramach Projektu poprzez udzielenie licencji lub sprzedaż tych praw podmiotowi innemu niż GDDKiA oraz
*   wykorzystania wyników prac badawczo-rozwojowych będących rezultatem realizacji Projektu do celów dydaktycznych lub do publikacji.

A zatem należy uznać, że dofinansowanie otrzymane od NCBiR służy pokryciu kosztów ponoszonych przez Wnioskodawcę na swoją rzecz.

Przekazanie GDDKiA licencji jest standardową czynnością stanowiącą wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych przez ten.

Na mocy § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie, w ramach wdrożenia wyników prac B+R Lider konsorcjum i konsorcjant udzielają GDDKiA licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach Projektu i stanowiących utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zwanych dalej „utworami” wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji w zakresie pól eksploatacji określonych w § 4 ust. 7 pkt 2 umowy o dofinansowanie.

Nabycie przez GDDKiA licencji, o której mowa w ust. 6 następuje z chwilą zatwierdzenia raportu okresowego co do utworów wykonanych w ramach zadania/etapu prac nad Projektem, objętych tym raportem okresowym, a do pozostałych utworów - z chwilą zatwierdzenia raportu końcowego (§ 4 ust. 7 pkt 1 umowy o dofinansowanie).

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, w podstawie opodatkowania (tutaj ceny należnej za licencję udzieloną GDDKiA) uwzględnia się wyłącznie dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Ze wskazanych wyżej postanowień umownych nie wynika, aby dofinansowanie przyznane przez NCBiR stanowiło wynagrodzenie z tytułu udzielenia licencji na rzecz GDDKiA. Dzięki dofinansowaniu Wnioskodawca (i pozostali członkowie konsorcjum) może zrealizować działania pozwalające uzyskać wyniki dające się zastosować w jego działalności dydaktycznej lub do publikacji. Wnioskodawca może też dysponować wynikami tych badań, udzielać dalszych licencji lub je sprzedać (przy czym nie może w ten sposób naruszać licencji udzielonej GDDKiA na podstawie umowy o dofinansowanie). Udzielnie licencji GDDKiA - do wyników Projektu - nie jest jedynym celem wspólnego przedsięwzięcia NCBiR oraz GDDKiA. Każdy ze wskazanych podmiotów realizuje swoje samodzielne cele, których efektem finalnym ma być wzrost aktywności badawczo rozwojowej w obszarze infrastruktury drogowej oraz wzrost liczby innowacyjnych rozwiązań w obszarze infrastruktury drogowej. Dodatkowo, przekazanie licencji GDDKiA następuje na podstawie wynagrodzenia otrzymanego od GDDKiA.

Przedmiotowe dofinansowanie ma charakter ogólny, tj. odnosi się do Projektu jako całości, nie zaś do ceny usługi realizowanej na rzecz GDDKiA (lub też do licencji przekazywanej temu podmiotowi). Koszty pokryte dofinansowaniem uzyskanym od NCBiR odzwierciedlają proporcjonalny udział konsorcjantów jako całości w prawach własności do wyników projektu. Celem dofinasowania nie było zaś obniżenie ceny usługi realizowanej na rzecz GDDKiA (inaczej, udzielanej GDDKiA licencji). GDDKiA samo będzie uiszczało zapłatę w 100% należnej zapłaty na podstawie faktur wystawianych przez członków konsorcjum (w tym Wnioskodawcę). Wnioskodawca (oraz konsorcjanci) otrzymują w formie dofinansowania zwrot kosztów własnych, co pozostaje bez wpływu na cenę usługi wykonanej na rzecz GDDKiA - ta nie ulega zmianie. Dla rozliczeń z GDDKiA nie ma znaczenia czy konsorcjanci otrzymają dofinansowanie, gdyż ta przeznaczona jest wyłącznie na dofinansowanie ich działalności badawczej. Dofinansowanie udzielone przez NCBiR pozwala Wnioskodawcy zrealizować Projekt i uzyskać autorskie prawa majątkowe do wyników Projektu. Z praw tych może w przyszłości korzystać i nimi dysponować (wraz z pozostałymi konsorcjantami).

Warto również zauważyć, że w momencie przekazywania dofinansowania przez NCBiR nie jest pewne, czy i jaki konkretnie rezultat zostanie osiągnięty w Projekcie. Projekt może być nawet przerwany - jeżeli w toku badań okaże się, że założenia Projektu mogą nie zostać osiągnięte. Powyższe oznacza, że w momencie przekazania dofinansowania przez NCBiR nie ma możliwości przyporządkowania kwoty dofinansowania otrzymanego od NCBiR do konkretnego przedmiotu transakcji (wyniki/rezultaty tych prac są bowiem niepewne). W analizowanej sytuacji cele Projektu w ogóle mogą nie zostać zrealizowane. Tym samym, nie powstanie żaden przedmiot transakcji, z którym można będzie powiązać przedmiotowe dofinansowanie. Trudno więc uznać, że istnieje bezpośrednio związek między dotacją przekazaną przez NCBiR, a ceną za przyszłe skonkretyzowane świadczenie.

Biorąc powyższe pod uwagę należy więc przyjąć, że otrzymywane od NCBiR - na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie - środki finansowe (w postaci dofinansowania) nie stanowią tzw. dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę świadczonych na rzecz GDDKiA usług (tj. dotacji, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć należy, że jak wynika z powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy:

Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to - co do zasady - niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Należy podkreślić, że przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w dyrektywie 2006/112/WE/Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (t. j. Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.) dalej: dyrektywa VAT. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zaś kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału. TSUE, w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, wskazał:

17\. (\`(...)\`) należy przypomnieć, że w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.

18\. W tym świetle świadczenie usługi następuje «odpłatnie» w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG- Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).

19\. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (świadczenie usług dokonywane odpłatnie) w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK i przytoczone orzecznictwo).

Ponadto, TSUE w pkt 34 wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon dOr SARL przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances, wskazał, że:

(\`(...)\` ) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej. (zob. podobnie wyrok w sprawach połączonych C-54/09 i C-55/09, Loyalty Management UK i Baxi Group EU:C:2010:590, pkt 56).

Natomiast w wyroku C-89/81 z 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z 5 lutego 1981 r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu - jak wskazał Trybunał - świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), w którym Trybunał zauważył, że czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Państwa wątpliwości dotyczą uznania otrzymanego od NCBiR dofinansowania za podstawę opodatkowania, jako dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę usługi.

Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy stanowi odzwierciedlenie art. 73 dyrektywy VAT, z treści którego wynika, że:

W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74‑77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Na podstawie art. 29a ust. 7 ustawy:

Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Oznacza to, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części lub całości ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zatem podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie dotacje stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są dotacjami związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko dotacje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne dotacje nie wchodzą do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT. Jednocześnie nie ma znaczenia status podmiotu wypłacającego dofinansowanie ani pochodzenie środków, z których dofinansowanie jest wypłacane.

Dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy niezbędne jest zatem wyjaśnienie pojęcia „dotacja bezpośrednio związana z ceną”.

W tym kontekście istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach:

*   C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State),
*   C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku z 22 listopada 2001 r. w sprawie C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena, jaką płaci nabywca, musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku z 13 czerwca 2002 r. w sprawie C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki. Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.

Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.

Jeżeli otrzymywane dofinansowanie (dotacja) jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związane z ceną danego świadczenia/danej dostawy (tj. świadczenie/dostawa dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę lub świadczeniobiorca otrzymuje je za darmo), takie dofinansowanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dofinansowanie nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można - i należy - potraktować je jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

Bezpośrednio z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę - czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.

W tym miejscu wskazać należy, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.) w ramach tzw. swobody umów.

W konsekwencji, strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum.

A zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Oznacza to, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Jak wyżej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W opisie sprawy podali Państwo informacje, z których wynika, że:

*   celem przystąpienia do konkursu (…), organizowanego przez NCBiR w porozumieniu z GDDKiA, zawarli Państwo umowę konsorcjum i są Państwo konsorcjantem;
*   NCBiR oraz GDDKiA to instytucje współfinansujące projekty wytypowane w konkursie (…);
*   finansowanie na realizację Projektu ma formę dofinansowania udzielanego przez NCBiR oraz wynagrodzenia wypłacanego przez GDDKiA;
*   w celu realizacji Projektu zostanie podpisana umowa o wykonanie i finasowanie Projektu;
*   celem Projektu jest opracowanie wytycznych powtórnego wykorzystania (…);
*   w ramach wdrożenia wyników prac B-R Lider konsorcjum i konsorcjant udzielają GDDKiA licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych;
*   wdrożenie wyników prac B+R jest obligatoryjne i polega na udzieleniu bezterminowej, nieodpłatnej licencji na rzecz GDDKiA;
*   szczegółowe prawa i obowiązki konsorcjum w zakresie realizacji Projektu określa umowa o wykonanie i finasowanie Projektu;
*   prawa majątkowe do wyników prac B+R oraz powiązanych z nimi praw dostępu, będących rezultatem Projektu, powstałych w zakresie finansowania projektu przysługują konsorcjantowi, któremu przyznano finansowanie;
*   umowa o dofinansowanie wymaga przedkładania wniosków o płatność transzy dofinansowania, składania okresowych i końcowych raportów z postępów prac w Projekcie, podawania się kontroli NCBiR oraz GDDKiA w związku z realizacją Projektu i dokonywanymi w Projekcie wydatkami. Nieusunięcie błędów lub braków we wniosku o płatność/raportach może skutkować ich odrzuceniem i wstrzymaniem wypłaty dofinansowania lub uznaniem wniosku o płatność wyłącznie w kwocie kosztów właściwie kwalifikowalnych;
*   wynagrodzenie przekazywane przez GDDKiA liderowi konsorcjum i za jego pośrednictwem konsorcjantom, w częściach wypłacanych w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności;
*   czynności realizowane w ramach Projektu, na które Państwo (oraz pozostali członkowie konsorcjum) otrzymali dofinansowanie od NCBiR (na mocy umowy o finansowanie Projektu) są wykonywane na własną rzecz celem realizacji badań;
*   przekazanie posiadanych praw majątkowych do wyników prac B+R będących rezultatem Projektu pomiędzy liderem konsorcjum lub konsorcjantami następuje za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw;
*   mają Państwo prawo do wykorzystywania wyników prac badawczo-rozwojowych, będących rezultatem realizacji Projektu do celów dydaktycznych, do prowadzenia dalszych badań lub do publikacji;
*   poza obligatoryjną formą wdrożenia wyników prac B+R realizowanych w ramach Projektu możliwe jest m.in. udzielenie licencji (na zasadach rynkowych) na korzystanie z przysługujących Liderowi konsorcjum lub konsorcjantom praw do wyników prac B+R w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie. Analiza przedstawionego opisu stanu faktycznego, treści cytowanych przepisów prawa podatkowego oraz orzecznictwa TSUE prowadzi bowiem do stwierdzenia, że przekazywane Państwu, jako konsorcjantowi, środki finansowe otrzymywane na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu należy uznać za otrzymane od osoby trzeciej środki (dotacje, subwencje lub dopłaty o podobnym charakterze) mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług. Należy bowiem zauważyć, że środki otrzymane od NCBiR nie zostaną przeznaczone na Państwa ogólną działalność, lecz mogą zostać wykorzystane tylko w zakresie realizacji Projektu. W opisie sprawy wskazali Państwo, że otrzymane dofinansowanie musi być przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów kwalifikowalnych Projektu, tj. wydatków które pozwalają zrealizować Projekt. Niedopuszczalne jest finansowanie z tych środków innej, prowadzonej przez Państwa działalności. Realizacja Projektu jest uzależniona od otrzymania dofinansowania z NCBiR. W sytuacji nieotrzymania dofinansowania, nie realizowaliby Państwo Projektu.

Z opisu sprawy wynika również, że mocą umowy o dofinansowanie Projektu, zostali Państwo zobligowani do wdrożenia wyników Projektu (wykorzystania ich w praktyce). Forma obligatoryjna wdrożenia to udzielenie na rzecz GDDKiA licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach Projektu i stanowiących utwór wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji. Zatem licencja będąca rezultatem projektu jest przekazywana na rzecz GDDKiA nieodpłatnie. Z opisu sprawy wynika, że w innych przypadkach licencja jest sprzedawana na zasadach rynkowych. Zatem finansowanie na realizację Projektu, czyli środki otrzymane zarówno od NCBiR, jak i od GDDKiA stanowią subsydia do konkretnej usługi, umożliwiając nabycie jej ostatecznemu odbiorcy nieodpłatnie.

Z okoliczności sprawy wynika, że otrzymane przez Państwa środki finansowe z NCBiR na realizację Projektu stanowią należności za świadczone usługi. Należy uznać, że otrzymane od NCBiR dofinansowanie pozwala na świadczenie usługi po cenie niższej, niż żądaliby Państwo w przypadku braku takiej dotacji, tj. na udzielenie licencji na rzecz GDDKiA nieodpłatnie. W opisie sprawy wskazali Państwo, że poza obligatoryjną formą wdrożenia wyników prac B+R realizowanych w ramach projektu możliwe jest również udzielenie licencji (na zasadach rynkowych) na korzystanie z przysługujących Liderowi konsorcjum lub konsorcjantowi praw do wyników prac B+R w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Zatem na rzecz innych niż GDDKiA podmiotów licencja byłaby przekazywana odpłatnie. W konsekwencji, w opisanych okolicznościach sprawy można dostrzec wyraźną i istotną relację pomiędzy zmniejszeniem ceny za wykonanie usługi, a otrzymaną dotacją.

Jak wynika z warunków umowy o dofinansowanie Projektu, wdrożenie wyników Projektu poprzez udzielenie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie licencji na rzecz GDDKiA jest dla Państwa obligatoryjne. Zatem otrzymane od NCBiR dofinansowanie w sposób bezwzględny i bezpośredni jest związane ze świadczeniem usługi, jaką jest przekazanie licencji na rzecz GDDKiA i stanowi, wraz z wynagrodzeniem przekazywanym przez GDDKiA, pokrycie ceny usługi polegającej na udzieleniu licencji na rzecz GDDKiA.

Bezpośredni związek pomiędzy wykonaniem usługi, a otrzymaną dotacją przejawia się również w okoliczności, że Umowa o dofinansowanie wymaga przedkładania wniosków o płatność transzy dofinansowania, składania okresowych i końcowych raportów z postępów prac w Projekcie, podawania się kontroli NCBiR oraz GDDKiA w związku z realizacją Projektu i dokonywanymi w Projekcie wydatkami. Nieusunięcie błędów lub braków we wniosku o płatność/raportach może skutkować ich odrzuceniem i wstrzymaniem wypłaty dofinansowania lub uznaniem wniosku o płatność wyłącznie w kwocie kosztów właściwie kwalifikowalnych.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że Państwa zdaniem otrzymane od GDDKiA wynagrodzenie stanowi de facto ekwiwalent wynagrodzenia za udzielenie licencji. Udzielenie licencji jest jednym z warunków umowy i jest powiązane z otrzymanym wynagrodzeniem. Należy wskazać, że prawa i obowiązki konsorcjum w zakresie realizacji Projektu wynikają z podpisanej przez Państwa umowy o finansowanie i realizację Projektu. Z umowy o dofinansowanie Projektu wynika, że zarówno kwota otrzymana od NCBiR, jak i kwota wypłacona przez GDDKiA, stanowią pokrycie kosztów kwalifikowalnych projektu i stanowią dofinansowanie. Zatem należy uznać, że nie tylko wynagrodzenie od GDDKiA stanowi ekwiwalent wynagrodzenia za usługę wyświadczoną w ramach projektu. Otrzymywane od NCBiR na podstawie umowy o dofinansowanie Projektu środki finansowe również stanowią pokrycie części ceny tego świadczenia.

W uzupełnieniu opisu sprawy wskazali Państwo, że gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia otrzymanego od GDDKiA za czynności/usługi/dostawę towaru świadczone w ramach realizacji Projektu na rzecz GDDKiA nie uległaby zmianie.

Zatem, wbrew Państwa stanowisku, otrzymana od NCBiR dotacja jest zapłatą za udzielenie na rzecz GDDKiA bezterminowej i niewyłącznej licencji.

W konsekwencji, otrzymane przez Państwa od NCBiR dofinansowanie na realizację Projektu stanowi dofinansowanie dokonane w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jak wyżej wskazano dopłaty stanowiące subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po cenie niższej (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony) podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z okoliczności sprawy wynika, że otrzymane od NCBiR dofinansowanie należy uznać za środki otrzymane od osoby trzeciej (dotację, subwencję lub dopłatę o podobnym charakterze), które ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług w ramach realizacji zadań przypisanych w Projekcie i ma wpływ na cenę sprzedaży licencji na rzecz GDDKiA. Oznacza to, że dofinansowanie to stanowi podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu jako czynność wymieniona w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. W niniejszej sprawie taki związek występuje, zatem dofinansowanie na pokrycie kosztów realizacji projektu podlega opodatkowaniu.

Reasumując, dofinansowanie otrzymywane od NCBiR stanowi dotację mającą bezpośredni wpływ na cenę usługi (licencji) przekazywanej na rzecz GDDKiA, co oznacza, że stanowi podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa orzeczeń sądów wyjaśniam, że wskazane wyroki zostały potraktowane jako element Państwa argumentacji, są to jednak rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą stronę postępowania w konkretnej, indywidualnej sprawie, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (\`(...)\`). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383).