Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.153.2024.2.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-08-21
Teza: Nie należy składać zeznania podatkowego po osobie, po której spadek otrzymał spadkodawca. Zeznanie należy złożyć po swoim spadkodawcy i wykazać wszystko to co weszło do masy spadkowej (w tym spadek, który otrzymał spadkodawca).
Słowa kluczowe: spadek; spadek-masa spadkowa; spadek-nabycie spadku; spadkodawca; zeznania-zeznania podatkowe
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 2 Obowiązek podatkowy-Podmiot opodatkowania; Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 4a Zeznanie podatkowe-Obowiązek złożenia zeznania podatkowego
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2-art. 6-ust. 1-pkt 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4a-art. 17a-ust. 1

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.

**Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej**

25 czerwca 2024 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny opatrzony datą 5 czerwca 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie obowiązku podatkowego w stosunku do spadku nabytego przez spadkodawcę (odpowiedzialność spadkobiercy). Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – w piśmie z 23 lipca 2024 r. (data wpływu – 25 lipca 2024 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem**

1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:

Pani (…) (dalej: Zainteresowana 1)

2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Pani (…) (dalej: Zainteresowana 2)

**Opis stanu faktycznego**

(…) 2023 r. zmarła (…) (Spadkodawczyni 1). W chwili śmierci Spadkodawczyni 1 była wdową i nie pozostawiła zstępnych. Rodzice zmarli przed jej śmiercią.

Spadkodawczyni 1 miała jedną siostrę (…) (Siostra), która zmarła (…) 1998 r., tj. przed Spadkodawczynią 1.

Siostra pozostawiła jedną córkę (…) (Spadkodawczyni 2).

Zgodnie z art. 931 § Kodeksu cywilnego, jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.

Wobec tego do spadku po Spadkodawczyni 1 została powołana Spadkodawczyni 2, jedyna córka Siostry. Spadkodawczyni 2 zmarła (…) 2024 r.

Zgodnie z art. 931 § 1 ww. ustawy, do spadku po Spadkodawczyni 2 (obejmującego również spadek po Spadkodawczyni 1) – na mocy art. 931 § 5 Kodeksu cywilnego – powołane zostały (…) (Zainteresowana 1) oraz (…) (Zainteresowana 2) w 1/2 części każda.

Spadkodawczyni 2 nie złożyła oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1, o którym mowa w art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego. Do dnia śmierci Spadkodawczyni 2 nie upłynął również 6 miesięczny termin na złożenie oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu przez nią spadku po Spadkodawczyni 1.

Zgodnie z art. 1017 ww. ustawy, z uwagi na fakt, iż Spadkodawczyni 2 zmarła przed upływem – wynikającego z art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego – 6 miesięcznego terminu na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenia spadku, oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1 może być złożone przez Zainteresowane.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że dla Spadkobierczyni 2 nie została wydana decyzja ustalająca wysokość podatku od spadków i darowizn dot. spadku po Spadkodawczyni 1, ponieważ Spadkodawczyni 2 nie złożyła oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1, jak również nie upłynął 6-miesięczny termin na złożenie takiego oświadczenia do momentu jej śmierci (nie przeprowadzono także postępowania spadkowego).

**Pytanie**

Czy w przypadku niezłożenia przez Zainteresowane oświadczeń o odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1 i Spadkodawczyni 2, a tym samym nabyciu przez Spadkodawczynię 2 spadku po Spadkodawczyni 1 i nabycia spadku przez Zainteresowane po Spadkodawczyni 2, Zainteresowane będą zobowiązane do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych oraz zapłaty podatku od spadków i darowizn od nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych po Spadkodawczyni 1?

**Państwa stanowisko w sprawie**

Państwa zdaniem, w przypadku niezłożenia przez nie oświadczeń o odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1 i Spadkodawczyni 2, a tym samym nabyciu przez Spadkodawczynię 2 spadku po Spadkodawczyni 1 i nabycia przez Zainteresowane w udziałach po 1/2 części spadku po Spadkodawczyni 2, Zainteresowane nie będą zobowiązane do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych oraz zapłaty podatku od spadków i darowizn od nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych po Spadkodawczyni 1.

Zgodnie z art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru.

Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku.

Obowiązek podatkowy powstaje w dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

Do chwili śmierci Spadkodawczyni 2 nie zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po Spadkodawczyni 1 ani nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji spadku – dziedziczenia, należy w tej kwestii odnieść się do przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061).

W myśl art. 922 § 1 ww. ustawy:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Z powyższej normy prawnej wynika, że spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki, ale także uzasadnione prawne nadzieje na nabycie prawa.

Stosownie do treści 922 § 2 cyt. ustawy

Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Stosownie do treści art. 1015 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Stosownie do treści art. 1025 § 1 i 2 ww. ustawy:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

Nabycie spadku przez spadkobierców następuje w chwili śmierci spadkodawcy. Spadkobierca może jednak spadek odrzucić w terminie określonym w art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego lub wystąpić o prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia, potwierdzające nabycie spadku. Mają one jednak charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę.

Nie jest więc możliwe nabycie spadku, które następowałoby w innym momencie niż jego otwarcie. A zatem nabycie praw i obowiązków wchodzących w skład spadku nie jest uzależnione ani od złożenia przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku, ani też od uzyskania przez niego dokumentu potwierdzającego nabycie spadku.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku.

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

W myśl art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Zgodnie z art. 17a ust. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia wzór zeznania podatkowego, a także szczegółowy zakres zawartych w nim danych, uwzględniając w szczególności:

a) imię i nazwisko (nazwę lub firmę) oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy lub prawa majątkowe, oraz jej identyfikator podatkowy,

b) dane dotyczące przedmiotu opodatkowania, w tym nabyte rzeczy i prawa majątkowe, miejsce położenia tych rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową, oraz długi i ciężary obciążające nabyte rzeczy i prawa majątkowe, a także nakłady poczynione na rzeczy nabyte w drodze zasiedzenia,

c) dane podatników obowiązanych do złożenia zeznania podatkowego, w tym imiona, nazwiska, adresy i identyfikatory podatkowe, dane stanowiące podstawę zaliczenia do grupy podatkowej, o której mowa w art. 14, oraz wielkość nabytego udziału.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że (…) 2023 r. zmarła Spadkodawczyni 1. Spadkodawczyni 1 miała jedną siostrę, która zmarła (…) 1998 r. Siostra pozostawiła jedną córkę – Spadkodawczynię 2, która została powołana do spadku po Spadkodawczyni 1. Spadkodawczyni 2 zmarła (…) 2024 r. Dla Spadkodawczyni 2 nie została wydana decyzja ustalająca wysokość podatku od spadków i darowizn dot. spadku po Spadkodawczyni 1, ponieważ Spadkodawczyni 2 nie złożyła oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1, jak również nie upłynął termin 6 - miesięczny na złożenie takiego oświadczenia do momentu jej śmierci (nie przeprowadzono także postępowania spadkowego). Do spadku po Spadkodawczyni 2 (obejmującego również majątek pozostawiony w spadku po Spadkodawczyni 1) – powołane zostały Zainteresowana 1 oraz Zainteresowana 2 w 1/2 części każda. Z uwagi na fakt, iż Spadkodawczyni 2 zmarła przed upływem 6 miesięcznego terminu na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenia spadku, oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1 może być złożone przez Zainteresowane.

Mają Panie wątpliwości czy w przypadku niezłożenia przez Panie oświadczeń o odrzuceniu spadku po Spadkodawczyni 1 i Spadkodawczyni 2, a tym samym nabyciu przez Spadkodawczynię 2 spadku po Spadkodawczyni 1 i nabycia przez Panie spadku po Spadkodawczyni 2, będą Panie zobowiązane do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych oraz zapłaty podatku od spadków i darowizn od nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych po Spadkodawczyni 1.

Z treści wniosku wynika, że zostały Panie powołane do spadku po Spadkodawczyni 2. Wskazały Panie również, że spadkodawczyni (Spadkodawczyni 2), po której nabywają Panie spadek została przed śmiercią powołana do spadku po Spadkodawczyni 1.

Skoro nie dziedziczą Panie po Spadkodawczyni 1 – a więc nie występuje tu stosunek nabycia w drodze dziedziczenia bezpośrednio między Paniami a Spadkodawczynią 1 – to nie można uznać, żeby nabywały Panie w drodze spadku majątek po Spadkodawczyni 1.

Tym samym, nie powinny Panie składać zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych po Spadkodawczyni 1 – gdyż takie nabycie nie ma (nie będzie miało) miejsca – ani uiszczać z tego tytułu podatku od spadków i darowizn.

Jednakże wskazały Panie, że nabywają spadek po Spadkodawczyni 2 jako spadkodawcy. Tym samym, wyłącznie nabycie ww. spadku podlega regulacjom ustawy o podatku od spadków i darowizn na zasadach wskazanych powyżej i tylko od tego spadku –– należy złożyć zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych lub zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. W zeznaniu należy wykazać wszystko to co weszło do masy spadkowej (a zatem również to co zostało nabyte przez Spadkodawczynię 2 w związku ze spadkiem, który otrzymała pod Spadkodawczyni 1).

Tym samym na Paniach, jako spadkobierczyniach po Spadkodawczyni 2, nie wystąpi obowiązek złożenia zeznania podatkowego ani zapłaty podatku od spadków i darowizn od nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem nabycia po Spadkodawczyni 1. Panie, jak wynika z wniosku, dziedziczą bowiem po Spadkodawczyni 2.

**Dodatkowe informacje**

W związku z Państwa prośbą o pilne wydanie interpretacji – informujemy, że – interpretacje wydawane są w ustawowych terminach zgodnie z kolejnością wpływu do Dyrektora krajowej Informacji Skarbowej. Organ rozpatruje wnioski bez zbędnej zwłoki. Brak jest jednak możliwości przyspieszenia załatwienia sprawy na indywidualna prośbę wnioskodawcy (Zainteresowanych). Niemniej, dołożyliśmy wszelkich starań, żeby rozpatrzenie wniosku nastąpiło w krótszym czasie niż termin ustawowy.

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Pani (…) (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy Ordynacja podatkowa.