Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-538/12-4/EK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-03-27
Teza: Czy przychód Banku z tytułu Udziału w Zyskach Zakładów Ubezpieczeń powstaje na podstawie art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a więc w dacie otrzymania środków pieniężnych?
Słowa kluczowe: banki; data; przychód; przychód-moment powstania przychodów; przychód-powstanie przychodu; ubezpieczenia; ubezpieczony; udział; zakład-zakład ubezpieczeniowy; zyski
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej przedstawione we wniosku z dnia 12 grudnia 2012 r. (data wpływu 18 grudnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie określenia daty powstania przychodu Banku z tytułu Udziału w Zyskach Zakładów Ubezpieczeń – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 grudnia 2012 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismem z dnia 15 marca 2013 r. (data wpływu 18 marca 2013 r.) – o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie określenia daty powstania przychodu Banku z tytułu Udziału w Zyskach Zakładów Ubezpieczeń.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz opis zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawca jest instytucją finansową prowadzącą działalność bankową. W szczególności, Spółka świadczy usługi finansowe obejmujące między innymi: prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów i pożyczek, zakładanie lokat itp.

Oprócz działalności bankowej, Bank współpracuje z Zakładami Ubezpieczeń w zakresie np. pośrednictwa ubezpieczeniowego, czynności związanych z wykonywaniem umów grupowego ubezpieczenia zawartych przez Zakład Ubezpieczeń z Bankiem. Za czynności określone umową Bankowi przysługuje wynagrodzenie ustalone w umowie stanowiące najczęściej określony procent składki ubezpieczeniowej.

Wynagrodzenie za czynności należne jest za okresy rozliczeniowe (np. miesięczne). Z tytułu tego wynagrodzenia Bank rozpoznaje przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ust. 3c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego określonego w umowie. Okres rozliczeniowy rozumiany jest jako okres, za który należne jest wynagrodzenie. Przykładowo, jeżeli czynności zostały wykonane w miesiącach od stycznia do czerwca, koniec okresu rozliczeniowego, a tym samym moment opodatkowania przychodu przypada 30 czerwca.

Dodatkowo, niezależnie od wynagrodzenia za powyższe usługi, Bankowi przysługuje Udział w Zysku ZU (dalej: Udział w Zyskach) w wysokości wyznaczonej jako określony procent kwoty Zysku (dalej: Zysk) jaki Zakład Ubezpieczeniowy uzyskał z umów zawartych w ramach umowy grupowego ubezpieczenia zawartej z Bankiem lub z umów, dla których Bank występuje w roli pośrednika. Zasady obliczania Zysku do podziału będącego podstawą wyliczenia kwoty do wypłaty opisane są w umowie. Na kwotę Zysku mają wpływ przychody ZU (np. zainkasowana przez ZU składka) i koszty ZU (np. zmiana stanu rezerw, wypłacone odszkodowania, koszty działalności ubezpieczeniowej itp.).

Udział w Zysku obliczany jest przez Zakład Ubezpieczeniowy za poszczególne okresy (np. rok kalendarzowy, okres kolejnych 12 miesięcy) i wypłacany w ciągu kilku miesięcy po zakończeniu tych okresów. Kwota Udziału w Zysku znana jest kilka miesięcy po zakończeniu okresu, w oparciu o który jest kalkulowana. Podstawą do wypłaty jest kwota zaakceptowana przez obie strony.

W przypadku, gdy ów Zysk do podziału jest ujemny, saldo może być przeniesione na kolejny okres rozliczeniowy.

Udział w Zyskach określany jest w umowach również jako dodatkowe wynagrodzenie, premia za usługę, dodatkowa prowizja itp.

Umowy zawarte pomiędzy ZU a Bankiem wyraźnie rozgraniczają zasady rozliczeń dotyczących czynności, do których Bank się zobowiązał oraz rozliczeń dotyczących Udziału w Zysku. Najczęściej, kwestie te ujęte są w oddzielnych punktach umowy, np.:

1.  Z tytułu wykonywania czynności związanych z obsługą Umów Kredytowego Grupowego Ubezpieczenia Bank otrzyma wynagrodzenie miesięczne w wysokości \`(...)\`% składki ubezpieczeniowej.
2.  Poza wynagrodzeniem określonym w pkt 1 Bank otrzyma także dodatkowe wynagrodzenie obliczone i wypłacone na podstawie rocznego rachunku wyników ZU (Udział w Zysku).

Należy zaznaczyć, że Udział w Zyskach wypłacany na rzecz Banku uzależniony jest od wystąpienia Zysku ZU, a nie od wykonania przez Bank dodatkowych czynności czy też odpowiedniego zachowania się Banku (np. podpisania określonej liczby umów itp.). Jest to więc wartość niepewna, na którą Bank nie ma bezpośredniego wpływu i której sam nie wylicza. Fakt nazwania Udziału w Zyskach jako dodatkowe wynagrodzenie, premia za usługę itp., nie zmienia faktu, że Bank nie świadczy żadnej dodatkowej usługi, za którą to wynagrodzenie byłoby należne.

Podsumowując, środki pieniężne otrzymywane od Zakładu Ubezpieczeń można podzielić na dwa rodzaje:

1.  Wynagrodzenie za konkretne usługi wyświadczone przez Bank, wyliczone np. jako % od składek.
2.  Udział w Zyskach, czyli środki pieniężne, należne pod warunkiem wygenerowania Zysku w Zakładzie Ubezpieczeń i wyliczone w oparciu o ten Zysk.

Ponadto, w piśmie z dnia 15 marca 2013 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia wniosku, Wnioskodawca wyjaśnił, co następuje:

1.  Przez „pośrednictwo ubezpieczeniowe” (usługi agencyjne) należy rozumieć czynności opisane w art. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. z dnia 16 lipca 2003 r. z późn. zm.). Bank, w ramach umowy pośrednictwa ubezpieczeniowego (umowy agencyjnej), zobowiązuje się do wykonywania czynności faktycznych i prawnych związanych z pozyskiwaniem Klientów i wykonywaniem czynności przygotowawczych zmierzających do zawierania umów ubezpieczenia, zawieraniem umów ubezpieczenia na warunkach uzgodnionych w załącznikach do umowy agencyjnej, wykonywaniem umów ubezpieczenia oraz uczestniczeniem w administrowaniu umowami ubezpieczenia. Powyższe czynności obejmują przekazywanie informacji do klientów i ZU, jak również gromadzenie i dystrybucję dokumentacji związanej z procesem zawarcia umowy ubezpieczenia itp. W przypadku pośrednictwa ubezpieczeniowego, umowa o ubezpieczenie zawierana jest pomiędzy ZU zwanym ubezpieczycielem i klientem, który jest ubezpieczonym i ubezpieczającym. Bank jest pośrednikiem.
2.  Przez „czynności związane z wykonywaniem umów grupowego ubezpieczenia zawartych przez Zakład Ubezpieczeń z Bankiem” należy rozumieć czynności do jakich Bank zobowiązał się wobec ZU w umowie o współpracy z ZU, której przedmiotem jest administrowanie umowami grupowego ubezpieczenia. Bank podpisuje z ZU umowę grupowego ubezpieczenia, obsługuje klientów przystępujących do umowy grupowego ubezpieczenia. Klient jest w takim przypadku ubezpieczonym, Bank ubezpieczającym a ZU ubezpieczycielem.

Przykładowe czynności wykonywane przez Bank na rzecz ZU to:

3\. Przykładowe prawa i obowiązki stron wynikające z umowy pośrednictwa ubezpieczeniowego (umowy agencyjnej):

1.  Prawa i obowiązki Banku (agenta):
    *   Bank (agent) zobowiązany jest do wykonywania czynności będących przedmiotem umowy agencyjnej;
    *   wykonywanie czynności agencyjnych zgodnie z Ustawą o pośrednictwie ubezpieczeniowym oraz Ustawą o działalności ubezpieczeniowej;
    *   zawieranie i obsługa umów ubezpieczeniowych;
    *   rozliczanie się z druków Szczegółowej Umowy Ubezpieczenia z ZU;
    *   agent pokrywa wszelkie koszty związane z pośrednictwem ubezpieczeniowym;
    *   agent nie może zaciągać zobowiązań i składać oświadczeń woli w imieniu ZU.
2.  Prawa i obowiązki ZU:
    *   przygotowanie materiałów szkoleniowych;
    *   zapewnienie druków dokumentów ubezpieczeniowych i innych niezbędnych do wykonania umowy;
    *   szkolenie i egzaminowanie osób będących agentami;
    *   terminowe wypłaty wynagrodzenia.

4\. Przykładowe prawa i obowiązki stron wynikające z umowy o współpracy w zakresie umów grupowego ubezpieczenia:

1.  Prawa i obowiązki Banku (ubezpieczającego):
    *   informowanie o możliwości przystąpienia do ubezpieczenia wszystkich swoich klientów;
    *   dostarczanie ogólnych lub szczególnych warunków grupowego ubezpieczenia klientom przed ich przystąpieniem do ubezpieczenia;
    *   dostarczanie i przyjmowanie deklaracji przystąpienia do ubezpieczenia;
    *   zapewnienie poprawności wypełnianych deklaracji;
    *   zbieranie i przechowywanie wszelkiej dokumentacji związanej z umową;
    *   umożliwienie ZU dostępu do dokumentacji również po rozwiązaniu umowy;
    *   wypełnianie w stosunku do ubezpieczonych, w imieniu ZU, obowiązków informacyjnych wynikających z postanowień Umowy Ubezpieczenia, w tym m.in.: przekazywanie informacji oraz korespondencji dotyczącej wykonania Umowy Ubezpieczenia, informacji o uzgodnionych zmianach umowy, uzyskiwanie niezbędnych zgód;
    *   terminowe opłacanie do ZU składki ubezpieczeniowej;
    *   wykonywanie czynności technicznych związanych ze zgłaszaniem roszczeń z tytułu Umowy Ubezpieczenia.
2.  Prawa i obowiązki ZU:
    *   ZU zobowiązuje się objąć ochroną wynikającą z umów ubezpieczenia wszystkich klientów zgłoszonych przez Bank, pod warunkiem, że spełniają określone przesłanki;
    *   prowadzenie szkolenia i dostarczanie materiałów szkoleniowych;
    *   przekazywanie Bankowi informacji o zmianach umów ubezpieczenia;
    *   zawiadamianie uprawnionych / ubezpieczonych, którzy zgłosili roszczenie o wypłacie należnych świadczeń lub o odmowie ich wypłaty;
    *   udostępnianie Bankowi, ubezpieczonemu oraz uprawnionym informacji i dokumentów, które miały wpływ na ustalenie odpowiedzialności ZU lub wysokość świadczenia z tytułu konkretnego zdarzenia ubezpieczeniowego;
    *   udzielanie ubezpieczonym na ich żądanie informacji, o których mowa w art. 13 ust. 3c ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.);
    *   realizowanie wymogów wynikających z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 – tekst jednolity z późn. zm.), w szczególności pełnienie obowiązków administratora danych osobowych ubezpieczonych.

Dodatkowo, w kwestii wyjaśnienia, jak należy odczytywać stwierdzenie, iż: Bank „nie ma wpływu na wysokość otrzymywanego od ZU świadczenia w tym zakresie” w kontekście wskazania, iż: „wysokość Udziału w Zyskach zależy od jakości i dochodowości portfela umów ubezpieczeniowych wygenerowanego w ZU za pośrednictwem lub przy udziale Banku” (str. 9, akapit 2 wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej) oraz informacji, że: „niezależnie od wynagrodzenia za powyższe usługi, Bankowi przysługuje Udział w Zysku ZU (\`(...)\`) w wysokości wyznaczonej jako określony procent kwoty Zysku (\`(...)\`) jakie Zakład Ubezpieczeniowy uzyskał z umów zawartych w ramach umowy grupowego ubezpieczenia zawartej z Bankiem lub z umów, dla których Bank występuje w roli pośrednika” (str. 3, ostatni akapit ww. wniosku) – Wnioskodawca wskazał, co następuje.

Podstawą do ewentualnej wypłaty dla Banku Udziału w Zysku jest rachunek wyników polisy ubezpieczeniowej, który jest kalkulowany przez Zakład Ubezpieczeń zgodnie z obowiązującymi przepisami. Szczegółowe zasady, w tym jakie pozycje przychodowe i kosztowe występujące na polisie ubezpieczeniowej w ZU wchodzą w kalkulację Zysku, opisane są w umowie pomiędzy Bankiem a ZU. W szczególności, na wynik finansowy oprócz przypisanych składek, zwrotów składek, kosztów ZU, wypłaconych roszczeń, mają istotny wpływ różnego rodzaju rezerwy zawiązywane przez ZU zgodnie z zasadami rachunkowości prowadzenia ksiąg Zakładów Ubezpieczeniowych.

Z powyższego wynika, iż Bank nie ma wpływu na ostateczny wynik polisy, a tym samym na Zysk.

Posłużono się skrótem myślowym „Udział w Zysku zależy od jakości i dochodowości portfela (…)”, gdyż w istocie przychody i koszty przyporządkowane do umów ubezpieczeniowych świadczą o jakości i dochodowości poszczególnych umów, a w efekcie całego portfela umów ubezpieczeniowych. ZU dzieli się tym Zyskiem z Bankiem.

W portfelu ZU znajdują się polisy o różnym stopniu rentowności. Rentowność polisy jest trudna do przewidzenia, głównie z powodu niezależnych od woli ZU i Banki okoliczności, dowodem czego może być istnienie polis nieprzynoszących zysków dodatkowych (czasami przez kilka okresów rozliczeniowych).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przychód Banku z tytułu Udziału w Zyskach Zakładów Ubezpieczeń powstaje na podstawie art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a więc w dacie otrzymania środków pieniężnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, przychód z tytułu Udziału w Zyskach ZU powstaje na podstawie art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a więc w momencie otrzymania środków pieniężnych.

Przepisy krajowe.

Zgodnie z:

*   art. 12 ust. 3: Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
*   art. 12 ust. 3a: Za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3e, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:
    1.  wystawienia faktury albo
    2.  uregulowania należności.
*   art. 12 ust. 3b (uchylony).
*   art. 12 ust. 3c: Jeżeli strony ustalą, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.
*   art. 12 ust. 3d: Przepis ust. 3c stosuje się odpowiednio do dostawy energii elektrycznej, cieplnej oraz gazu przewodowego.
*   art. 12 ust. 3e: W przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c i 3d, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

W celu określenia momentu opodatkowania Udziału w Zyskach, należy rozstrzygnąć, czy Udział w Zyskach:

1.  powstaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  stanowi wynagrodzenie za świadczenie rzeczowe (wydanie rzeczy), świadczenie usług, zbycie praw majątkowych czy może nie mieści się w żadnej z tych kategorii.

Ad. 1. Przychody związane z działalnością gospodarczą.

Zgodnie z art. 12 ust. 3, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Niewątpliwie Udział w Zyskach stanowi przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 12 ust. 3. W szczególności, współpraca w zakresie ubezpieczeń została wymieniona w Krajowym Rejestrze Sądowym jako jeden z rodzajów działalności prowadzonej przez Bank. Dodatkowo zasady wypłaty Udziału w Zyskach są każdorazowo określone w umowie pomiędzy Bankiem a ZU.

Należy również zaznaczyć, że przychód ten nie powstaje na zasadach opisanych w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jako niezwiązany z udziałami ani akcjami w kapitale przekazującego.

Ad. 2. Udział w Zyskach jako wynagrodzenie za świadczenie niebędące wydaniem rzeczy, zbyciem praw majątkowych ani świadczeniem usług.

W pierwszej kolejności należy odróżnić wynagrodzenie za konkretne czynności opisane i wycenione w umowie (usługi) od środków otrzymywanych z tytułu Udziału w Zysku.

Niewątpliwie czynności do których Bank zobowiązał się wobec ZU i za które strony umówiły się na wynagrodzenie stanowią świadczenie usług Banku na rzecz ZU.

Wynagrodzenie za usługi będzie należne tylko w przypadku wywiązania się Banku z obowiązków przewidzianych umową, Bank ma pełną kontrolę nad tym rodzajem wynagrodzenia, za czynności wykonywane przez Bank określona została cena.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 i art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychodem z działalności gospodarczej są nie tylko otrzymane pieniądze i wartości pieniężne, ale także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Z kolei pojęcie „przychody należne” oznacza kwoty należne, których wydania podatnik może żądać, a które jeszcze nie zostały otrzymane.

Ogólna zasada decydująca o dacie powstania przychodu została określona w art. 12 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zasada ta wskazuje, że pierwszeństwo w kształtowaniu daty powstania przychodu ma dzień dokonania czynności, którą jest wydanie rzeczy, zbycie prawa majątkowego lub wykonanie usługi. Odstępstwo od tej zasady przewidziano w art. 12 ust. 3e ww. ustawy, stanowiącym, że w przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c i 3d, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Na podstawie analizy powyższych przepisów można wyróżnić następujące źródła przychodów uzyskiwanych w ramach działalności gospodarczej:

1.  przychód ze świadczenia usług,
2.  przychód z dostawy towarów,
3.  przychód ze zbycia prawa majątkowego,
4.  inny przychód związany z działalnością gospodarczą, ale niebędący przychodem z tytułów opisanych w punktach 1 - 3.

Poszczególnym źródłom został przypisany w ustawie moment rozpoznania przychodu. Należy więc rozważyć, do którego źródła powinny być zaliczone środki otrzymywane z tytułu Udziału w Zyskach.

Bez wątpliwości można stwierdzić, że rozliczenia z tytułu Udziału w Zyskach ZU nie są związane z dostawą towarów ani zbyciem prawa majątkowego.

Do rozważenia pozostaje, czy stanowią świadczenie usług czy może źródło inne niż określone w punktach 1 - 3 powyżej.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem usługi. Taką definicję zawiera ustawa o podatku od towarów i usług (dalej: VAT). Z uwagi na brak podstawy do odmiennego pojmowania terminu „usługa” na potrzeby podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług, dalsza argumentacja oparta będzie o bogate orzecznictwo oraz zbiór interpretacji wydanych właśnie na potrzeby ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: ETS), nie każde świadczenie niebędące dostawą towarów stanowi świadczenie usługi. Zdaniem ETS, jedną z podstawowych przesłanek warunkujących uznanie czynności za odpłatne świadczenie usługi jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy otrzymanym wynagrodzeniem a realizowanym świadczeniem.

W celu dokonania podatkowej kwalifikacji Udziału w Zysku ZU, należy zatem rozstrzygnąć:

1.  czy istnieje świadczenie realizowane przez Bank, którego beneficjentem może być ZU,
2.  czy Udział w Zysku otrzymywany od ZU stanowi wynagrodzenie za to świadczenie.

Ad. a. Brak konkretnego świadczenia.

Z orzecznictwa ETS wielokrotnie płynęły wnioski, że samo przekazanie środków nie zawsze skutkuje rozpoznaniem obowiązku w VAT (uznaniem, że dochodzi do świadczenia usługi lub dostawy towaru). Elementem niezbędnym do uznania czynności za opodatkowaną jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy wypłatą środków a świadczeniem beneficjenta na rzecz podmiotu wypłacającego. W sytuacji, gdy druga strona nie podejmuje żadnych działań i nie jest zobowiązana do ich podjęcia (lub zaniechania), sam fakt otrzymania środków pieniężnych nie powinien powodować konsekwencji w VAT.

Jak wskazano w stanie faktycznym, czynności do których zobowiązał się Bank w umowie wobec ZU zostały oddzielnie wykazane i wycenione oraz uznane za usługi z odpowiednią kwalifikacją na potrzeby VAT. Niewątpliwie stanowią one przychody należne rozliczane na koniec okresu rozliczeniowego w myśl art. 12 ust. 3c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Z kolei Udział w Zysku nie jest konsekwencją podejmowanych przez Bank dodatkowych działań. Bank nie zobowiązał się do dodatkowych czynności w zamian za otrzymanie tego świadczenia, nie jest w stanie kontrolować tego świadczenia (czy je otrzyma czy nie). Bank również nie jest w stanie skalkulować kwoty Udziału w Zyskach, informacje o kwocie przekazuje mu ZU.

Ad. b. Brak wynagrodzenia za konkretne świadczenie (zachowanie lub brak zachowania).

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji IBPP3/443-357/08/BW z dnia 28 lipca 2008 r. wypowiedział się o relacji pomiędzy czynnością a wynagrodzeniem w następujący sposób: „aby dana czynność (dostawa towarów czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia”.

Powyższe wnioski płyną również z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr IPPP1-443-588/07-4/RK z dnia 10 stycznia 2008 r.

Kwoty otrzymane z tytułu Udziału w Zyskach ZU nie stanowią wynagrodzenia za jakąkolwiek czynność wykonywaną przez Bank. Co więcej, Bank nie zobowiązał się do wykonania określonych czynności i nie ma wpływu na wysokość otrzymywanego od ZU świadczenia w tym zakresie. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, wysokość Udziału w Zyskach zależy od czynników zewnętrznych, na które Bank nie ma bezpośredniego wpływu i których nie jest w stanie kontrolować. Ogólnie mówiąc, wysokość Udziału w Zyskach zależy od jakości i dochodowości portfela umów ubezpieczeniowych wygenerowanego w ZU za pośrednictwem lub przy udziale Banku. Kwota należna z tytułu Udziału w Zyskach jest kalkulowana i przekazywana do wiadomości Banku dopiero po podsumowaniu i przeanalizowaniu danego okresu rozliczeniowego, najczęściej kilka miesięcy po tym okresie. Należy zaznaczyć, że zamiast Zysku do podziału może pojawić się strata. Wówczas Bank nie otrzymuje żadnej kwoty.

Biorąc pod uwagę opisane niepewności co do kwot, brak możliwości wpływania Banku na otrzymane świadczenia oraz brak określonego działania w celu uzyskania świadczenia, nie można mówić o wynagrodzeniu. Wynagradzanie jest bowiem ekwiwalentem określonych działań podejmowanych przez zobowiązanego na rzecz beneficjenta tych działań.

Przeprowadzona powyżej analiza wskazuje na to, że w przypadku otrzymywania środków pieniężnych kalkulowanych w oparciu o Udział w Zyskach ZU w sytuacji, gdy Bank nie jest zobowiązany do świadczenia dodatkowych czynności lub powstrzymywania się od nich, nie można mówić o świadczeniu usługi przez Bank na gruncie ustawy o VAT. Nie ma również podstaw, aby odmienne wnioski przyjąć w odniesieniu do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Warto podkreślić, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacjach nr ILPP1/443-455/11-2/NS z dnia 13.06.2011 r. oraz ILPP2/443-274/09-2/SJ z dnia 30.04.2009 r. pozytywnie odnosił się do podobnych stanów faktycznych w interpretacjach wydanych na potrzeby VAT, uznając, że otrzymywanie przez spółkę udziału w zysku zakładu ubezpieczeń nie podlega opodatkowaniu VAT. Podzielił tym samym argumenty wnioskującej spółki, że nie dochodzi do świadczenia usługi a co za tym idzie, opodatkowania podatkiem VAT w przypadku, gdy nie ma aktywności ze strony spółki oraz świadczenie pieniężne nie ma charakteru odpłatności za czynności.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, świadczenie otrzymywane od ZU kalkulowane w oparciu o Udział w Zyskach, które należne jest Bankowi pomimo braku istnienia dodatkowych obowiązków ze strony Banku, stanowi przychód z działalności gospodarczej, który powinien być rozpoznany wg zasady opisanej w art. 12 ust. 3e, tj. w dacie otrzymania.

Na powyższą konkluzję nie ma wpływu fakt nazwania w umowie Udziału w Zysku jako dodatkowe wynagrodzenie, premia za usługę itp., gdyż de facto nie dochodzi do wykonania dodatkowej usługi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Jednocześnie zauważyć należy, że z uwagi na wskazany przez Wnioskodawcę zakres wniosku dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych, tut. Organ w niniejszej interpretacji nie dokonał oceny rozważań Spółki w świetle uregulowań ustawy o podatku od towarów i usług.

Końcowo, w odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę pism urzędowych, stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.