Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-632/12-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-03-01
Teza: Zakres skutków podatkowych sprzedaży wierzytelności.
Słowa kluczowe: pożyczka; spółki; udział; wierzytelność-sprzedaż wierzytelności
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 11.12.2012 r. (data wpływu 17.12.2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 20.02.2013 r. (data nadania 21.02.2013 r., data wpływu 25.02.2013 r.) na wezwanie z dnia 12.02.2013 r. (data doręczenia 15.02.2013 r.) Nr IPPB2/436-632/12-2/AF o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży wierzytelności - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17.12.2012 r. został złożony WI.. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży wierzytelności.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W chwili obecnej M. S.A. (podmiot z siedzibą w Portugalii, dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest wyłącznym właścicielem 80 udziałów, stanowiących 80% kapitału zakładowego W. Sp. z o.o. Udziały w W. Sp. z o.o. zostały pokryte przez Wnioskodawcę wkładem pieniężnym. 20 udziałów spółki W. Sp. z o.o., stanowiących łącznie 20% kapitału zakładowego W. Sp. z o.o. są własnością M Sp. z o.o. z siedzibą w Polsce. M Sp. z o.o. posiada również wierzytelności przysługujące mu względem W. Sp. z o.o. z tytułu pożyczki udzielonej WI. Sp. z o.o. oraz z tytułu odsetek od tej pożyczki.

Aktualnie Wnioskodawca rozważa nabycie od M Sp. z o.o. posiadanych przez nią 20 udziałów w W. Sp. z o.o. Umowa nabycia przez Wnioskodawcę przedmiotowych udziałów zostanie zawarta w Portugalii. Cena nabycia przedmiotowych udziałów będzie równa wartości nominalnej tych udziałów. Po dokonaniu tej transakcji Wnioskodawca będzie jedynym udziałowcem WD. Sp. z o.o. posiadającym 100% udziałów w kapitale zakładowym W. Sp. z o.o.

Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu udziałami, akcjami i innymi instrumentami finansowymi.

Wnioskodawca planuje również wraz z nabyciem udziałów, dokonać nabycia wierzytelności przysługujących M Sp. z o.o. względem W. Sp. z o.o. z tytułu pożyczki i odsetek od tej pożyczki udzielonej przez M Sp. z o.o. spółce W. Sp. z o.o. Umowa nabycia przedmiotowej wierzytelności, na którą składa się kwota należności głównej pożyczki oraz kwota odsetek od tej pożyczki zawarta zostanie w Portugalii. Cena nabycia przedmiotowej wierzytelności ustalona będzie w wysokości nominalnej (kwota kapitału głównego pożyczki wraz z kwotą naliczonych odsetek). Skutkiem tej transakcji, M Sp. z o.o. przestanie być wierzycielem W. Sp. z o.o. zaś Wnioskodawca nabędzie przedmiotowe wierzytelności na własne ryzyko, bez prawa regresu.

Nabywca wierzytelności, tj. Wnioskodawca poza zapłatą ceny zakupu za przedmiotową wierzytelność nie będzie obowiązany do żadnego świadczenia wzajemnego na rzecz M. Sp. z o.o. Po dokonaniu cesji, W. Sp. z o.o. będzie zobowiązana do spłaty wierzytelności z tytułu pożyczki oraz odsetek od pożyczki na rachunek Wnioskodawcy prowadzony w banku portugalskim.

Pismem z dnia 12 lutego 2013 r. Nr IPPB2/436-632/12-2/AF wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   Przesłanie dokumentu obcojęzycznego (oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii za zgodność z oryginałem) oraz jego tłumaczenia na język polski, z którego wynika umocowanie dla osób, które w imieniu Spółki udzieliły pełnomocnictwo na rzecz Pani M.P.

*   Uzupełnienie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego poprzez wskazanie:
    *   na podstawie jakiej czynności cywilnoprawnej zostanie zawarta umowa cesji części wierzytelności pieniężnej (np. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny).
    *   gdzie wykonywane będą prawa majątkowe w chwili zawarcia umowy cesji wierzytelności (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa).

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie pismem z dnia 20.02.2013 r. wyjaśniając, iż przedmiotowa umowa cesji wierzytelności zostanie zawarta w formie umowy sprzedaży. Wnioskodawca nie wyklucza jednak, że finalnie transakcja zostanie zrealizowana w innej formie. Zgodnie z przedstawionym przez Wnioskodawcę stanem faktycznym oraz przedstawionym przez niego stanowiskiem w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego, w chwili zawarcia umowy przedmiotowe prawa majątkowe wykonywane będą poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

W załączeniu Wnioskodawca przesłał również dokumenty potwierdzające umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentowania Wnioskodawcy przed organami skarbowymi w sprawie wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych prawa podatkowego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy dokonanie cesji wierzytelności z tytułu pożyczki i odsetek od tej pożyczki podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, transakcja polegająca na nabyciu wierzytelności z tytułu pożyczki oraz odsetek od tej pożyczki przez Wnioskodawcę nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PCC podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Wierzytelności będące przedmiotem zbycia stanowią prawa majątkowe, a w konsekwencji na mocy powyższego przepisu mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Dla ustalenia czy cesja wierzytelności z tytułu pożyczki oraz z tytułu odsetek od tej pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych konieczna jest jednak analiza przepisu art. 1 ust. 4 ustawy o PCC. Zgodnie z tym przepisem, czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwszej kolejności konieczne jest więc ustalenie miejsca wykonywania prawa majątkowego jakim są wierzytelności z tytułu pożyczki oraz odsetek od tej pożyczki. Aby określić miejsce wykonania praw majątkowych, konieczne jest sięgnięcie do przepisów Kodeksu Cywilnego (dalej KC). W świetle art. 454 § 1 KC miejsce spełnienia świadczenia (jego wykonania) powinno być oznaczone w treści stosunku prawnego, kreującego obowiązek spełnienia danego świadczenia lub powinno wynikać z właściwości zobowiązania. Jeśli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone i nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał miejsce zamieszkania lub siedzibę. Świadczenie pieniężne powinno być natomiast spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia.

W przypadku cesji wierzytelności dokonywanej przez podmiot posiadający siedzibę na terytorium Polski na rzecz podmiotu posiadającego siedzibę poza terytorium Polski, w wyniku zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności nowym wierzycielem staje się podmiot zagraniczny, a więc prawo majątkowe wynikające ze zbycia wierzytelności jest już wykonywane poza granicami kraju - świadczenie pieniężne powinno być bowiem spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia. Jednocześnie z orzecznictwa sądowego wynika, że w przypadku rozliczeń bezgotówkowych, miejscem świadczenia jest siedziba banku prowadzącego rachunek wierzyciela (tak np. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4.01.1995 r., sygn. III CZP 164/94).

Skoro więc po dokonaniu cesji spłata wierzytelności nastąpić ma na rachunek bankowy Wnioskodawcy prowadzony przez bank zagraniczny, to miejsce wykonania prawa majątkowego znajdować się będzie poza granicami Polski.

Aby uznać, że czynność cywilnoprawna, której przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane za granicą jest opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych w Polsce, konieczne jest natomiast łączne spełnienie dwóch warunków:

1.  nabywca prawa majątkowego ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce,
2.  czynność cywilnoprawna dokonana została na terytorium Polski.

Ze względu na brak spełnienia warunku opisanego powyżej w lit. a) oraz w lit. b) - nabywca prawa majątkowego, tj. Wnioskodawca nie posiada siedziby w Polsce, siedziba ta znajduje się w Portugalii, a umowa cesji zawarta zostanie w Portugalii - czynność cywilnoprawna polegająca na zbyciu przez M. Sp. z o.o. przysługujących jej wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w szeregu interpretacji podatkowych, przykładowo w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 17 października 2011 r. (ILPB2/436-146/11-4/MK) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 29 lipca 2011 r. (IPPB2/436-191/11-4/AF).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikację pod względem prawnym.

Umowa cesji wierzytelności uregulowana została w art. 509 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

W myśl art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego przelew wierzytelności może odbywać się na podstawie umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, a zatem umowa taka może należeć do kategorii umów, które podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Na skutek cesji wierzytelności zmienia się podmiot po stronie wierzyciela, natomiast przedmiot zobowiązania pozostaje ten sam. Jeżeli więc umowa cesji przyjęłaby postać którejkolwiek z umów wskazanych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych to spowoduje obowiązek zapłaty tego podatku.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, np. prawo majątkowe podlega wykonywaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostaje zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Umowa sprzedaży będzie również podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli prawo majątkowe będące przedmiotem sprzedaży w chwili jej zawarcia podlega wykonywaniu za granicą oraz nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż w chwili obecnej M. S.A. (podmiot z siedzibą w Portugalii, dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest wyłącznym właścicielem 80 udziałów, stanowiących 80% kapitału zakładowego W. Sp. z o.o. Udziały w W. Sp. z o.o. zostały pokryte przez Wnioskodawcę wkładem pieniężnym. 20 udziałów spółki W. Sp. z o.o., stanowiących łącznie 20% kapitału zakładowego W. Sp. z o.o. są własnością M Sp. z o.o. z siedzibą w Polsce. M Sp. z o.o. posiada również wierzytelności przysługujące mu względem W. Sp. z o.o. z tytułu pożyczki udzielonej WI. Sp. z o.o. oraz z tytułu odsetek od tej pożyczki. Aktualnie Wnioskodawca rozważa nabycie od M Sp. z o.o. posiadanych przez nią 20 udziałów w W. Sp. z o.o. Umowa nabycia przez Wnioskodawcę przedmiotowych udziałów zostanie zawarta w Portugalii. Cena nabycia przedmiotowych udziałów będzie równa wartości nominalnej tych udziałów. Po dokonaniu tej transakcji Wnioskodawca będzie jedynym udziałowcem WD. Sp. z o.o. posiadającym 100% udziałów w kapitale zakładowym W. Sp. z o.o. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu udziałami, akcjami i innymi instrumentami finansowymi. Wnioskodawca planuje również wraz z nabyciem udziałów, dokonać nabycia wierzytelności przysługujących M Sp. z o.o. względem W. Sp. z o.o. z tytułu pożyczki i odsetek od tej pożyczki udzielonej przez M Sp. z o.o. spółce W. Sp. z o.o. Umowa nabycia przedmiotowej wierzytelności, na którą składa się kwota należności głównej pożyczki oraz kwota odsetek od tej pożyczki zawarta zostanie w Portugalii. Cena nabycia przedmiotowej wierzytelności ustalona będzie w wysokości nominalnej (kwota kapitału głównego pożyczki wraz z kwotą naliczonych odsetek). Skutkiem tej transakcji, M Sp. z o.o. przestanie być wierzycielem W. Sp. z o.o. zaś Wnioskodawca nabędzie przedmiotowe wierzytelności na własne ryzyko, bez prawa regresu. Nabywca wierzytelności, tj. Wnioskodawca poza zapłatą ceny zakupu za przedmiotową wierzytelność nie będzie obowiązany do żadnego świadczenia wzajemnego na rzecz M. Sp. z o.o. Po dokonaniu cesji, W. Sp. z o.o. będzie zobowiązana do spłaty wierzytelności z tytułu pożyczki oraz odsetek od pożyczki na rachunek Wnioskodawcy prowadzony w banku portugalskim. Przedmiotowa umowa cesji wierzytelności zostanie zawarta w formie umowy sprzedaży. Wnioskodawca nie wyklucza jednak, że finalnie transakcja zostanie zrealizowana w innej formie. Zgodnie z przedstawionym przez Wnioskodawcę stanem faktycznym oraz przedstawionym przez niego stanowiskiem w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego, w chwili zawarcia umowy przedmiotowe prawa majątkowe wykonywane będą poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Reasumując należy stwierdzić, iż dokonanie cesji wierzytelności z tytułu pożyczki i odsetek od tej pożyczki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż co do zasady wiążą one w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 WI.. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 WI.. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 WI.. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.