Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-197/14/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-05-14
Teza: Skoro Wnioskodawca nie otrzymał całości wynagrodzenia za odebrane i zakończone prawidłowo prace, czy może kwotę o jaką pomniejszono mu wartość wynikającą z wystawionej faktury, zaliczyć w koszty uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej?
Słowa kluczowe: kara-kara umowna; koszt; nieterminowość; usługi-usługi budowlane; usługi-wykonanie usługi
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 23

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 19 lutego 2014 r. (data wpływu 24 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania usługi – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 24 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania usługi.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Zgodnie z zawartą umową o zamówienia publiczne, Wnioskodawca prowadził prace remontowe na zewnątrz budynku przedszkola. Ze względu na czynniki zewnętrzne (deszcze wczesną jesienią i upały latem) termin realizacji prac wydłużył się, a zamawiający nie wyraził zgody na przesunięcie terminu zakończenia prac. Po zakończeniu i odbiorze przez zamawiającego prawidłowo zakończonych prac budowlanych naliczono Wnioskodawcy karę umowną w wysokości 116.096 zł 26 gr z tytułu nieterminowego zakończenia prac. Wnioskodawca na całość robót wystawił 16 grudnia 2013 r. fakturę VAT w wysokości brutto 346.556 zł 28 gr, z czego na jego konto bankowe wpłynęła kwota 230.460 zł 02 gr pomniejszona o ww. karę umowną w kwocie 116.096 zł 26 gr. Wnioskodawca odprowadził podatek VAT za m-c grudzień 2013 r. od całości wystawionej faktury. Wnioskodawca prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Skoro Wnioskodawca nie otrzymał całości wynagrodzenia za odebrane i zakończone prawidłowo prace, czy może kwotę o jaką pomniejszono mu wartość wynikającą z wystawionej faktury, zaliczyć w koszty uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej?

Zdaniem Wnioskodawcy, kara umowna za prawidłowo zakończoną pracę (po terminie realizacji) nie jest jego przychodem, dlatego powinien pomniejszyć swój przychód za wykonaną pracę i zaliczyć tę kwotę do pozostałych kosztów działalności.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na wstępie zauważyć należy, że uregulowania dotyczące kar umownych zawarte są w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121). Przepis art. 483 § 1 tego Kodeksu stanowi, że można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 19 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonywanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonywanych robót i usług.

Istotą tego przepisu jest niezaliczanie do kosztów uzyskania przychodów kar umownych, związanych generalnie z wadami towarów lub usług bądź zwłoką w usuwaniu tych wad. Jeżeli jednak kara umowna przysługuje wierzycielowi z innego tytułu niż ww. wymienione, może ona stanowić u płacącego koszt uzyskania przychodów, o ile spełniona będzie zasadnicza przesłanka wynikająca z art. 22 ust. 1 ww. ustawy, warunkująca zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów - poniesiony wydatek musi być związany z uzyskaniem przychodu, bądź z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodu. Nie oznacza to zatem, że każda kara umowna, naliczona przez kontrahenta w związku z uchybieniem terminu realizacji umowy może stanowić koszt uzyskania przychodu w prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Istotnym jest bowiem w tym względzie, aby zapłacenie kary umownej nie było związane z nieprawidłowościami, których powstanie zostało spowodowane (zawinione) przez podatnika i aby spełniona została podstawowa przesłanka wynikająca z art. 22 ust. 1 cyt. ustawy w postaci osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Ponadto poniesienie kary musi być właściwie udokumentowane. Z tej też przyczyny, każda zapłacona kara umowna wymaga indywidualnej oceny w aspekcie całokształtu prowadzonej działalności gospodarczej, okoliczności, których była następstwem oraz formy udokumentowania.

Z treści złożonego wniosku wynika, iż uchybienie terminowi realizacji umowy nastąpiło z przyczyn niezależnych od Wnioskodawcy, albowiem jak wskazał Wnioskodawca - opóźnienia w realizacji umowy związane były z zaistnieniem siły wyższej (nieprzewidzianych warunków atmosferycznych).

Reasumując, skoro będąca przedmiotem zapytania kara umowna związana jest w istocie z nieterminowym zrealizowaniem przedmiotu umowy (a nie np. z wadą wykonanej usługi) oraz Wnioskodawca dołożył należytej staranności w celu zachowania terminów wskazanych w umowie, to ww. kara może stanowić koszt uzyskania przychodu prowadzonej przez Wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ciężar co do prawidłowego udokumentowania wydatku, jak i wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a uzyskaniem przychodu lub zachowania, zabezpieczenia źródła przychodów, spoczywa na podatniku. Podatnik bowiem musi wykazać, że poniósł koszt celowy i zasadny z punktu widzenia prowadzonej przez siebie działalności.

Jednocześnie, odnosząc się do zawartego we własnym stanowisku w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego stwierdzenia Wnioskodawcy, że naliczona przez zamawiającego kara umowna nie stanowi przychodu, wskazać należy, że przychodem Wnioskodawcy jest kwota ustalona w umowie o roboty budowlane i wyrażona na fakturze, niezależnie od tego, czy została faktycznie w całości przez Wnioskodawcę otrzymana.

Stosownie bowiem do treści art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zatem fakt, że zapłatę za usługę pomniejszono o kwotę kary umownej nie ma wpływu na wysokość uzyskanego przychodu. Natomiast wyliczając dochód z działalności gospodarczej, Wnioskodawca może uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu wysokość potrąconej kary umownej na zasadach omówionych uprzednio. W związku z tym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości zaliczenia kary umownej do kosztów uzyskania przychodu należało uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.