Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/436-9/14-6/KK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-04-24
Teza: Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym operacja umorzenia dobrowolnego akcji podlegać po stronie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: akcja; spółki-spółka akcyjna; umorzenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 17 stycznia 2014 r. (data wpływu 17 stycznia 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. (data wpływu 20 stycznia 2014 r.) oraz pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. (data wpływu 16 kwietnia 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków umorzenia akcji spółki (pytanie Nr 2) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych połączenia spółek oraz umorzenia akcji spółki.

Pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. (data wpływu 20 stycznia 2014 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek, poprzez złożenie odpisu pełnomocnictwa oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty od wniosku.

Wniosek nie spełniał wymogów, określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), w związku z powyższym, pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r., Nr IPTPB2/436-9/14-3/KK, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano w dniu 8 kwietnia 2014 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2014 r.), zaś w dniu 16 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. (data nadania 16 kwietnia 2014 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (zwany dalej również; „Spółką”) jest spółką kapitałową, która jest wiodącym producentem kamienia dekoracyjnego i elewacyjnego działającym na rynku polskim. Spółka podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Zgodnie z przyjętą strategią biznesową, planowane jest połączenie przez przejęcie, w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 j.t. , dalej: „KSH”), spółki X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przez Spółkę. X będzie posiadać w dniu połączenia 100% akcji Spółki (tzw. połączenie odwrotne). Skutkiem tego połączenia będzie przejście na Spółkę wszystkich składników majątku X, w tym również wszystkich akcji, które X posiada w Spółce. W wyniku przeprowadzonego połączenia, dotychczasowi udziałowcy X staną się automatycznie akcjonariuszami Spółki. Połączenie to spowoduje podwyższenie kapitału zakładowego Wnioskodawcy o nominalną wartość dotychczasowego kapitału zakładowego Spółki. Podwyższenie to nie będzie miało jednak charakteru ostatecznego. W wyniku połączenia, Wnioskodawca nabędzie własne akcje. Z uwagi na fakt, że posiadanie własnych akcji przez spółkę akcyjną jest na gruncie KSH stanem niepożądanym, kolejnym krokiem będzie obniżenie kapitału zakładowego Spółki, w wyniku czego posiadane akcje własne zostaną umorzone. Planowane połączenie będzie miało uzasadnienie z przyczyn ekonomicznych.

W piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca wskazał, że umorzenie akcji Spółki nastąpi na podstawie art. 359 § 1 zdanie pierwsze KSH w związku z art. 363 § 4 zdanie drugie i § 5 KSH w związku z art. 362 § 1 pkt 3 KSH.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy podwyższenie kapitału zakładowego Spółki, które zostanie dokonane w trakcie procesu łączenia się z X będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: „PCC”)?
2.  Czy obniżenie kapitału zakładowego, które zostanie dokonane z powodu umorzenia akcji własnych Spółki po ich nabyciu w wyniku przejęcia X będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie Nr 2. Natomiast w zakresie pytania Nr 1 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy, obniżenie kapitału zakładowego Spółki, które zostanie dokonane z powodu umorzenia akcji własnych Spółki po ich nabyciu w wyniku przejęcia X, nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC.

Zgodnie z przedstawionym zdarzeniem przyszłym, w wyniku przejęcia spółki X przez Wnioskodawcę, zostanie podwyższony kapitał zakładowy Spółki. Podwyższenie to nie będzie miało jednak charakteru ostatecznego. W wyniku połączenia Wnioskodawca nabędzie własne akcje. Kolejnym krokiem będzie zatem obniżenie kapitału zakładowego Spółki, w wyniku czego posiadane akcje własne zostaną umorzone. Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 2 w związku z ust. 1 pkt 1 lit. k i w związku z ust. 1 pkt 2, za czynność opodatkowaną należy uznać w stosunku do spółek kapitałowych podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty, oraz inne zmiany, umowy. spółki, które powodują podwyższenie podstawy opodatkowania PCC. Obniżenie kapitału zakładowego nie zostało wymienione w art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej Ustawa o PCC). Przedmiotowa zmiana nie prowadzi również do podwyższenia podstawy opodatkowania PCC. Zatem z uwagi na nieobjęcie Ustawą o PCC czynności obniżenia kapitału zakładowego w spółce kapitałowej, przedstawione zdarzenie przyszłe obniżenia kapitału zakładowego Spółki, nie będzie prowadzić do opodatkowania PCC. Zgodnie z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, wskazana w zdarzeniu przyszłym czynność obniżenia kapitału zakładowego nie będzie skutkować opodatkowaniem PCC. Przedmiotowe obniżenie kapitału zakładowego Spółki nie będzie opodatkowane z uwagi na nieujęcie tej czynności w katalogu czynności objętej opodatkowaniem PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649 z późn. zm.), podatkowi temu podlegają

1.  następujące czynności cywilnoprawne:
    1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    3.  (uchylona),
    4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    5.  umowy dożywocia,
    6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
    7.  (uchylona),
    8.  ustanowienie hipoteki,
    9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
    10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
    11.  umowy spółki;
2.  zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3.  orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

W myśl art. 1 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, w przypadku umowy spółki, za zmianę umowy uważa się: przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył z opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same, bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca jest spółką akcyjną. Planowane jest połączenie przez przejęcie, w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030), spółki X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przez Spółkę. X będzie posiadać w dniu połączenia 100% akcji Spółki (tzw. połączenie odwrotne). Skutkiem tego połączenia będzie przejście na Spółkę wszystkich składników majątku X, w tym również wszystkich akcji, które X posiada w Spółce. W wyniku przeprowadzonego połączenia, dotychczasowi udziałowcy X staną się automatycznie akcjonariuszami Spółki. Połączenie to spowoduje podwyższenie kapitału zakładowego Wnioskodawcy o nominalną wartość dotychczasowego kapitału zakładowego Spółki. Podwyższenie to nie będzie miało jednak charakteru ostatecznego. W wyniku połączenia, Wnioskodawca nabędzie własne akcje. Z uwagi na fakt, że posiadanie własnych akcji przez spółkę akcyjną jest na gruncie KSH stanem niepożądanym, kolejnym krokiem będzie obniżenie kapitału zakładowego Spółki, w wyniku czego posiadane akcje własne zostaną umorzone. Planowane połączenie będzie miało uzasadnienie z przyczyn ekonomicznych. Wnioskodawca wskazał, że umorzenie akcji Spółki nastąpi na podstawie art. 359 § 1 zdanie pierwsze KSH w związku z art. 363 § 4 zdanie drugie i § 5 KSH w związku z art. 362 § 1 pkt 3 KSH.

Stosownie do art. 359 § 1 i § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94 poz. 1037 ze zm.), akcje spółki akcyjnej mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Umorzenie dobrowolne nie może być dokonane częściej niż raz w roku obrotowym. Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa statut.

Umorzenie akcji wymaga uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość wynagrodzenia przysługującego akcjonariuszowi akcji umorzonych bądź uzasadnienie umorzenia akcji bez wynagrodzenia oraz sposób obniżenia kapitału zakładowego. Umorzenie przymusowe następuje za wynagrodzeniem, które nie może być niższe od wartości przypadających na akcję aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między akcjonariuszy.

Zgodnie z art. 363 § 4 K.s.h., akcje nabyte z naruszeniem przepisów art. 362 § 1 lub 2 powinny być zbyte w terminie roku od dnia ich nabycia przez spółkę. W pozostałych przypadkach ta część akcji własnych spółki nabytych na podstawie przepisów art. 362 § 1 pkt 3, 4 i 6 oraz przepisów mających na celu ochronę akcjonariuszy mniejszościowych, która przekracza 10 % kapitału zakładowego spółki, powinna być zbyta w terminie dwóch lat od dnia nabycia.

W myśl art. 363 § 5 K.s.h., jeżeli akcje własne nie zostały zbyte w terminach określonych w § 3 lub 4, zarząd dokona ich niezwłocznego umorzenia bez zwoływania walnego zgromadzenia. Przepis art. 359 § 7 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do treści art. 362 § 1 pkt 3 k.s.h., spółka nie może nabywać wyemitowanych przez nią akcji (akcje własne). Zakaz ten nie dotyczy nabycia akcji w drodze sukcesji uniwersalnej.

Z treści wskazanych w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. przepisów wynika, że akcje Spółki zostaną umorzone bez wynagrodzenia.

Instytucja umorzenia akcji w spółce wymieniona w art. 359 kodeksu spółek handlowych jest ściśle związana ze stosunkiem uczestnictwa w spółce i musi wynikać ze statutu spółki. W związku z tym, czynność taka zostanie dokonana w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych.

W konsekwencji stwierdzić należy, że obniżenie kapitału zakładowego dokonane z powodu umorzenia akcji własnych, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, gdyż czynność taka nie została wymieniona w sposób wyraźny w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Bez wpływu na powyższe rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność, czy przedmiotowe umorzenie akcji nastąpi za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.