Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-188/09-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-08-13
Teza: transakcja polegająca na nabyciu własnych udziałów w celu ich umorzenia w zamian za przeniesienie udziałów w spółce zależnej E. na rzecz wspólników tytułem wynagrodzenia za umorzone udziały, oraz umorzeniu tych udziałów własnych, nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC.
Słowa kluczowe: nabycie; przychód; spółdzielnie; umorzenie; wynagrodzenia
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 20.05.2009 r. (data wpływu 25.05.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie nabycia własnych udziałów w celu ich umorzenia - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25.05.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie nabycia własnych udziałów w celu ich umorzenia.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza nabyć część własnych udziałów w celu ich umorzenia (umorzenie dobrowolne, za wynagrodzeniem) od następujących wspólników: spółki N. z siedzibą w Holandii, spółki D. Sp. z o.o. z siedzibą w Polsce, oraz spółki M. z siedzibą w Holandii. Udziały w kapitale Wnioskodawcy nie zostały / nie zostaną przez wspólników objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Po nabyciu udziały zostaną umorzone zgodnie z art. 199 Kodeksu spółek handlowych.

Jako wynagrodzenie za udziały podlegające umorzeniu Wnioskodawca przeniesie na wspólników udziały w spółce zależnej E. Sp. z o.o. (dalej: „E.”), której Wnioskodawca jest aktualnie jedynym udziałowcem.

Spółki N. oraz M., utworzone według prawa holenderskiego, podlegają / będą podlegać opodatkowaniu holenderskim podatkiem dochodowym od osób prawnych. Spółki N. oraz D. Sp. z o.o. posiadają bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów w kapitale Wnioskodawcy nieprzerwanie przez okres dwóch lat. Dwuletni okres bezpośredniego posiadania przez spółkę M. nie mniej niż 10% udziałów w kapitale Wnioskodawcy upłynie po dniu uzyskania wynagrodzenia za zbycie udziałów podlegających umorzeniu na rzecz Wnioskodawcy (pomimo zbycia części posiadanych udziałów spółka M. zachowa przez okres dwóch lat nieprzerwanie bezpośredni udział w kapitale Wnioskodawcy w wysokości nie mniejszej niż 10%).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy przedstawiona powyżej transakcja będzie neutralna w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych dla Wnioskodawcy, tzn. nie spowoduje zaistnienia u Wnioskodawcy przychodu podatkowego podlegającego podatkowi dochodowego od osób prawnych?
2.  Czy wartość udziałów w E. otrzymanych w zamian za zbycie na rzecz Wnioskodawcy udziałów podlegających umorzeniu stanowić będzie dla wspólników przychód z udziału w zyskach osób prawnych, zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych?
3.  Czy przedstawiona powyżej transakcja będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
4.  Czy przedstawiona powyżej transakcja będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług została wydana odrębna interpretacja indywidualna w dniu 31 lipca 2009 r. Nr IPPP2/443-592/09-2/SAP. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy

Transakcja polegająca na nabyciu własnych udziałów w celu ich umorzenia w zamian za przeniesienie udziałów w spółce zależnej E. na rzecz wspólników tytułem wynagrodzenia za umorzone udziały, oraz umorzeniu tych udziałów własnych, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: „PCC”).

Zgodnie z postanowieniami art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

*   umowy pożyczki,

*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

*   umowy dożywocia,

*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,

*   ustanowienia hipoteki,

*   ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

*   umowy depozytu nieprawidłowego,

*   umowy spółki (akty założycielskie).

PCC podlegają także – na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy – zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W zakresie przedmiotowym ustawy zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 mieszczą się także orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Zatem, jak z powyższego wynika, ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu PCC. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu PCC, decyduje treść czynności prawnej (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Stosownie do art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością mogą być umorzone między innymi w drodze zbycia udziałów przez wspólnika na rzecz spółki. Umorzenie to może być przeprowadzone za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziałów przez spółkę (umorzenie dobrowolne) lub bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Kodeks stanowi, iż nabycie udziałów przez spółkę za zgodą wspólnika następuje za wynagrodzeniem.

W myśl przepisu art. 535 Kodeksu cywilnego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę, przy czym stosownie do art. 555 Kodeksu cywilnego przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio między innymi do sprzedaży praw majątkowych. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż cena obok oznaczenia przedmiotu sprzedaży stanowi element przedmiotowo istotny umowy sprzedaży. Zapłata ceny jest podstawowym obowiązkiem kupującego. Cena jest ekwiwalentem rzeczy lub praw, nabytych w drodze umowy sprzedaży. Zawiera ona w sobie trzy elementy: wartość rzeczy, zysk sprzedawcy oraz koszty po jego stronie.

W przypadku określonego w art. 199 Kodeksu spółek handlowych nabycia od wspólnika udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia występuje wynagrodzenie. Termin „wynagrodzenie” nie jest jednak tożsamy z ceną. Użycie w art. 199 § 2 Kodeksu spółek handlowych terminu „wynagrodzenie” świadczy, iż na gruncie tego przepisu nie chodzi o sprzedaż w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego. Czynności tej zatem nie można zakwalifikować jako umowy sprzedaży.

Instytucja umorzenia udziału w spółce w drodze nabycia przez spółkę udziału jest ściśle związana ze stosunkiem uczestnictwa w spółce i musi wynikać z umowy spółki. Jest to norma o charakterze szczególnym w stosunku do przepisów Kodeksu cywilnego.

Pojęcie „ceny” zawarte w art. 535 Kodeksu cywilnego i pojęcie „wynagrodzenie” określone w art. 199 Kodeksu spółek handlowych nie są pojęciami tożsamymi, dlatego umowa nabycia udziałów przez Wnioskodawcę od jego udziałowców celem ich umorzenia regulowana przepisami art. 199 Kodeksu spółek handlowych nie jest umową sprzedaży, o której mowa w art. 535 Kodeksu cywilnego, w związku z czym nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, stwierdzić należy, iż nabycie przez Wnioskodawcę udziałów własnych od wspólników za wynagrodzeniem w celu ich umorzenia – jest szczególnym rodzajem umowy, niewymienionym w zakresie przedmiotowym ustawy o PCC. Również przeniesie na rzecz wspólników udziałów tytułem wynagrodzenia za udziały nabywane w celu ich umorzenia, a także sama czynność umorzenia nabytych udziałów nie zostały wymienione w zakresie przedmiotowym ustawy o PCC.

A zatem transakcja polegająca na nabyciu własnych udziałów w celu ich umorzenia w zamian za przeniesienie udziałów w spółce zależnej E. na rzecz wspólników tytułem wynagrodzenia za umorzone udziały, oraz umorzeniu tych udziałów własnych, nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdził również przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 29 października 2008 r. (ILPB2/436-81/08-2/AJ) czy Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 7 sierpnia 2008 r. (IBPB2/436-91/08/MZ).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Zaznaczyć ponadto należy, iż przepisy ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) uległy zmianie z dniem 01.01.2009 r. W art. 1 ust. 1 lit. k ustawy wykreślono słowa akty założycielskie, co nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.