Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-754/12/EJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-10-19
Teza: brak prawa do odliczenia podatku naliczonego przez Wnioskodawcę, który nie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, dobrowolna rejestracja dla potrzeb VAT nie zmieni sytuacji Wnioskodawcy, tj. nadal nie zmieni się prawo do odliczenia podatku naliczonego
Słowa kluczowe: ochrona-ochrona środowiska; odliczenia-prawo do odliczenia; odpady (śmieci); odpady (śmieci)-składowanie odpadów (śmieci); podatek-podatek od towarów i usług-rejestracja dla potrzeb podatku od towarów i usług; podatnik; podmiot-podmiot niezarejestrowany; przekazanie-przekazanie nieodpłatne; rejestracja-rejestracja dla potrzeb podatku akcyzowego; użyczenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 749) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 18 lipca 2012r. (data wpływu 19 lipca 2012r.), uzupełnionym pismem z dnia 14 września 2012r. (data wpływu 18 września 2012r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz zwrotu podatku VAT w ramach realizacji projektu pn. „…” jak również możliwości rezygnacji ze zwolnienia na mocy art. 113 ustawy o podatku VAT - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 19 lipca 2012r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz zwrotu różnicy podatku w ramach realizacji projektu pn. „…” jak również możliwości rezygnacji ze zwolnienia na mocy art. 113 ustawy o podatku VAT. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 14 września 2012r. (data wpływu 18 września 2012r.).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Zdarzenie przyszłe dotyczy możliwości odliczenia i zwrotu podatku VAT od zakupów inwestycyjnych.

Wnioskodawca jest jednostką samorządu terytorialnego, posiadającą osobowość prawną. Został powołany w celu kreowania polityki gospodarowania odpadami w gminach w nim zrzeszonych. Nie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług VAT i nie realizuje czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Celem realizacji obowiązku ustawowego w zakresie gospodarowania odpadami Wnioskodawca powołał zakład budżetowy nie posiadający osobowości prawnej. Zakład jest czynnym podatnikiem podatku VAT oraz wykonuje czynności opodatkowane podatkiem VAT poprzez świadczenie usług przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów.

Za wykonane usługi zakład budżetowy pobiera opłaty (od Gmin lub odbiorców odpadów) oraz wystawia faktury VAT, rozliczając się z Urzędem Skarbowym z VAT-u należnego i naliczonego. Usługi świadczone przez Zakład są zdefiniowane zgodnie z klasyfikacją PKWiU jako 38.21.2.

W związku z nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w latach 2012-2014 zakład budżetowy będzie wymagał modernizacji, by świadczyć dalej usługi przetwarzania i zagospodarowania odpadów. Ww. działania będą wymagały nakładów inwestycyjnych, o przyznanie których Związek Gmin zamierza wystąpić do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W przypadku zakwalifikowania wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia, źródłem finansowania inwestycji będą środki:

1.  z Funduszy Europejskich w postaci dotacji z projektu: „…” w ramach programu „Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi” Działanie 2.1 (mniejsze lub równe 85% kosztów kwalifikowanych),
2.  własne Gmin Zrzeszonych, stanowiące wkład własny (większe lub równe 25% kosztów kwalifikowanych).

Zgodnie z danymi zamieszczonymi we wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia i umowie jego realizacji wnioskodawcą o dofinansowanie inwestycji oraz beneficjentem/dysponentem środków będzie Wnioskodawca. Faktury VAT dokumentujące wydanie środków na inwestycję, będą wystawiane na Wnioskodawcę. Zakład budżetowy będzie użytkownikiem inwestycji, po jej realizacji na podstawie protokołu przekazania przez Wnioskodawcę środków trwałych w nieodpłatne użytkowanie.

W piśmie z dnia 14 września 2012r. Wnioskodawca wskazał dodatkowo, że tytuł realizowanego projektu brzmi „…”.

Wnioskodawca nie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i nie składa deklaracji VAT-7.

Efektem projektu będzie modernizacja istniejącego zakładu poprzez doposażenie go w nowe środki trwałe służące do mechanicznego przetwarzania odpadów (linia do segregacji odpadów) oraz biologicznego przetwarzania odpadów (kompostery wraz z urządzeniami towarzyszącymi) oraz wykonaniem prac montażowych.

Efekt projektu dla Wnioskodawcy nie będzie miał związku ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z prawa obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zgodnie z zapisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), a tym samym czy Wnioskodawca będzie mógł wnioskować o zwrot VAT-u przez Urząd Skarbowy na wskazany rachunek bankowy (pochodzącego z zakupów inwestycyjnych związanych z modernizacją)? Czy Wnioskodawca może dobrowolnie zgłosić się do VAT, rezygnując ze zwolnienia na mocy art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy (doprecyzowanym w piśmie z dnia 14 września 2012r.), Związek Gmin zarówno w sytuacji gdy będzie czynnym podatnikiem podatku VAT jak również gdy nim nie będzie, nie może skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, gdyż towary i usługi zakupione ze środków inwestycyjnych nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych przez Wnioskodawcę zgodnie z zapisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), jak również nie zostaną one przekazane odpłatnie zakładowi budżetowemu.

Wnioskodawca nie będzie miał prawa do zwrotu różnicy podatku VAT oraz w każdej chwili może zgłosić się do podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054), w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2-6 ustawy.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m. in. tego że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20 (przypadek ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie).

Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego przez podmiot niebędący czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT oraz podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca będzie realizować projekt pn. „…”. Efekt projektu nie będzie miał związku ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT. Po realizacji inwestycji Wnioskodawca przekaże bowiem środki trwałe w nieodpłatne użytkowanie zakładowi budżetowemu, który jest czynnym podatnikiem podatku VAT i wykonuje czynności opodatkowane podatkiem VAT poprzez świadczenie usług przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów. Za wykonane usługi zakład budżetowy pobiera opłaty oraz wystawia faktury VAT, rozliczając się z urzędem skarbowym z należnego i naliczonego podatku VAT.

Wnioskodawca nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i nie składa deklaracji VAT-7.

Jak wskazano na wstępie, warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Zrealizowanie tego prawa możliwe jest wyłącznie przez podatników zarejestrowanych jako „podatnicy VAT czynni”, składających deklaracje VAT-7.

W myśl art. 96 ust. 1 ustawy o VAT, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Natomiast zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy, podmioty wymienione w art. 15, zwolnione od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Na mocy art. 96 ust. 4 ustawy naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 - jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Zgodnie z postanowieniami art. 96 ust. 5 ustawy, jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 3, rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni - do aktualizacji tego zgłoszenia, w terminach:

1.  przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-13 oraz art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;
2.  przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;
3.  przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz w art. 113 ust. 1, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia;
4.  przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9.

Natomiast stosowanie do art. 113 ust. 1 ustawy, zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

W myśl art. 113 ust. 4 ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1 i 9, mogą zrezygnować ze zwolnienia określonego w ust. 1 i 9, pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia, z tym że w przypadku, o którym mowa w ust. 9, zawiadomienie musi nastąpić przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5.

Mając na uwadze powołane przepisy stwierdzić należy, że rezygnacja ze zwolnienia z VAT możliwa jest u podatników:

*   których wartość sprzedaży opodatkowanej osiągniętej w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła limitu 150.000 zł (prowadzących działalność gospodarczą przez cały poprzedni rok),
*   rozpoczynających w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności opodatkowanych, z tytułu których przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy limitu ustalanego proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności.

Natomiast przedmiotowa rezygnacja odbywa się poprzez pisemne zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze rezygnacji ze zwolnienia, przy czym dla podatników, którzy:

*   prowadzili w poprzednim roku podatkowym działalność gospodarczą – musi ono nastąpić przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia,
*   rozpoczęli działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego – przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu.

Należy stwierdzić, że ustawa o VAT nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, iż zakupione towary i usługi są lub będą wykorzystywane do bieżącej lub przyszłej działalności opodatkowanej (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach ustawy o VAT).

Mając zatem na uwadze wskazany wyżej przepis art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie jest spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług zawartego w fakturach dokumentujących nabywane towary i usługi – brak związku dokonanych zakupów ze sprzedażą opodatkowaną. Wnioskodawca obecnie nie jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a zatem dokonane zakupy nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności generujących podatek należny. Po ewentualnej rezygnacji ze zwolnienia i dokonaniu rejestracji dla potrzeb podatku VAT, dokonane w ramach projektu zakupu również nie będą wykorzystywane do wykonywania sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT, albowiem będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę do wykonywania czynności niepodlegających VAT (umowa użyczenia środków trwałych).

Wnioskodawca nie będzie mógł zatem skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wykazanego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione w ramach realizacji ww. projektu.

Tym samym Wnioskodawca nie będzie miał prawa do otrzymania z tego tytułu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Powyżej sytuacji nie zmieni okoliczność, że Wnioskodawca dobrowolnie zarejestruje się jako czynny podatnik podatku VAT, bowiem wydatki poniesione w ramach projektu na zakup nowych środków trwałych nadal nie będą miały związku ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT.

Reasumując należy stwierdzić, że Wnioskodawca nie będzie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług na potrzeby realizowanego projektu, bez względu na fakt dokonania dobrowolnej rejestracji jako podatnik VAT „czynny”, bowiem jak wskazuje opis sprawy dokonane zakupy nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a ponadto Wnioskodawca ma prawo „w każdej chwili zgłosić się do VAT-u”, jednakże dokonując tej czynności (tj. rezygnacji ze zwolnienia na mocy art. 113 ustawy) niezbędne jest ścisłe przestrzeganie przywołanych wyżej unormowań art. 96 ustawy o VAT.

Wskazać należy, że rejestracja Wnioskodawcy jako podatnika VAT czynnego możliwa jest dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym Wnioskodawca złoży zgłoszenie rejestracyjne.

W konsekwencji powyższego, stanowisko Wnioskodawcy oceniane całościowo należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.