Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-435/16-3/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-07-19
Teza: Opodatkowanie dostawy udziału w Nieruchomości i prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia tych udziałów w wyniku Umowy Zamiany Współwłasności.
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; nieruchomości; odliczenia-odliczenie podatku; odliczenia-prawo do odliczenia; opodatkowanie; współwłasność; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 87; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 oraz art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku wspólnym z dnia 31 maja 2016 r. (data wpływu 3 czerwca 2016 r.), uzupełnionym w dniu 1 czerwca 2016 r. (data wpływu 6 czerwca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie :

*   opodatkowania dostaw udziałów w nieruchomościach wraz z posadowionymi na nich częściami centrum handlowego, dokonanych przez Strony w ramach Umowy Zamiany oraz
*   prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dostaw dokonanych na podstawie Umowy Zamiany oraz z tytułu Zaliczki 1 wniesionej na poczet przyszłych rozliczeń z tytułu Umowy Zamiany - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 czerwca 2016 r. wpłynął ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostaw udziałów w nieruchomościach wraz z posadowionymi na nich częściami centrum handlowego oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dostaw dokonanych na podstawie Umowy Zamiany i Zaliczki 1 wniesionej na poczet przyszłych rozliczeń z tytułu Umowy Zamiany.

Wniosek uzupełniono pismem z dnia 1 czerwca 2016 r. (data wpływu 6 czerwca 2016 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe :

Spółka z ograniczoną odpowiedzialności (zainteresowany będący stroną postępowania, dalej: „Wnioskodawca") prowadzi działalność gospodarczą na polskim rynku nieruchomości. Dnia 3 listopada 2005 C. sp. z o.o. (zwane dalej „C.”) zawarło z Gminą (zainteresowany niebędący stroną postępowania, dalej „Miasto") przedwstępną umowę zamiany („Przedwstępna Umowa 2005”) dotyczącą przeniesienia własności nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych) prowadzi księgę wieczystą, stanowiącej działkę ewidencyjną 3311/15 o powierzchni 3.086 m2 (zwanej dalej „Nieruchomością 1") na rzecz C. w zamian za przeniesienie na Miasto własności dziewięciu lokali użytkowych usytuowanych na parterze i pierwszym piętrze budynku centrum handlowego, przy czym łączna powierzchnia lokali użytkowych wynosi czterysta siedemdziesiąt metrów kwadratowych (dalej „Lokale”).

Dnia 16 lutego 2006 roku T. zawarła z C. umowę zobowiązującą C. do wybudowania centrum handlowego obejmującego budynek centrum handlowego wraz z całą niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, urządzeniami i obiektami w tym parkingiem (zwanego dalej „Centrum Handlowym”) oraz przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości („Przedwstępna Umowa 2006”), na mocy której C. było zobowiązane do wybudowania Centrum Handlowego oraz - po dokonaniu zamiany z Miastem - do przeniesienia na rzecz T. prawa własności Centrum Handlowego wraz prawem własności do gruntu, na którym zostanie wybudowane - tj.:

1.  Nieruchomości 1 nabytej od Miasta i
2.  nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy ( Wydział Ksiąg Wieczystych) prowadzi księgę wieczystą, składającej się z trzech działek o numerach ewidencyjnych 3311/18, 3311/20 oraz 3311/21 o łącznej powierzchni 908 m2 (zwanej dalej „Nieruchomością 2”) należącej wówczas do C.,

poza Lokalami, których własność w wyniku umowy zamiany powinna przynależeć do Miasta.

Dnia 19 grudnia 2007 roku, w wykonaniu Przedwstępnej Umowy 2005, C. zawarło z Miastem umowę zamiany („Umowa Zamiany 2007”) dotyczącą przeniesienia własności Nieruchomości 1 na rzecz C. w zamian za przeniesienie na Miasto własności Lokali. Sąd wieczystoksięgowy na mocy postanowienia z dnia 5 marca 2008 roku ( Wydziału Ksiąg Wieczystych) oddalił wniosek Miasta i C. o wpisanie zamiany poprzez przeniesienie własności Nieruchomości 1 na rzecz C. w zamian za ustanowienie odrębnej własności Lokali i przeniesienie ich własności na rzecz Miasta. Powyższe postanowienie stało się prawomocne.

C zabudowało Nieruchomość 1 i Nieruchomość 2 (zwanych łącznie „Nieruchomościami”) budynkiem Centrum Handlowego, jednakże nie doprowadziło do skutecznego wykonania Przedwstępnej Umowy 2005, ani Przedwstępnej Umowy 2006, pomimo wpłacenia przez T. zaliczek w wysokości ponad 17,4 mln złotych, które w całości sfinansowały budowę Centrum Handlowego.

W związku z niewykonaniem przez C. Przedwstępnej Umowy 2006 T. wszczęła sądowe kroki prawne w celu wyegzekwowania swoich należności, w wyniku których:

1.  dnia 31 marca 2009 roku uzyskała zaoczny wyrok zasądzający od C. zwrot kwoty 17.403.757,19 PLN wraz z należnymi odsetkami z tytułu zwrotu zaliczek wpłaconych przez T. na podstawie Przedwstępnej Umowy 2006 (prawomocny z dniem 16 sierpnia 2010 roku) („Wierzytelność T."); oraz
2.  na skutek egzekucji ww. wyroku, dnia 19 września 2014 nabyła prawo własności Nieruchomości 2 (co nie pomniejszyło Wierzytelności T., a zostało zaliczone na poczet odsetek w kwocie 4.280.661,56 PLN).

25 kwietnia 2016 r. Wnioskodawca i Miasto (łącznie „Strony”) zawarły przedwstępną umowę zamiany udziałów w nieruchomościach oraz przedwstępną umowę zniesienia współwłasności („Przedwstępna Umowa 2016”) w celu urzeczywistnienia założeń Przedwstępnej Umowy 2005 oraz Przedwstępnej Umowy 2006, na mocy której zostanie uregulowany status prawny Centrum Handlowego oraz Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 poprzez doprowadzenie do sytuacji w której, według wyboru Miasta - Miasto nabędzie Lokale lub wyjdzie ze współwłasności bez ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z rozliczeniem nakładów na Nieruchomości 1, a T. nabędzie tytuł do całego Centrum Handlowego wraz z prawem do zarządzania nim za stosownym rozliczeniem z Miastem.

W Przedwstępnej Umowie 2016, Strony zobowiązały się do zawarcia przyrzeczonej umowy zamiany („Umowa Zamiany”) na podstawie której Miasto przeniesie na rzecz T. prawo własności określonego udziału Miasta w Nieruchomości 1 w zamian za co T. przeniesie na rzecz Miasta prawo własności określonego udziału T. w Nieruchomości 2 oraz dokona na rzecz Miasta dopłaty w określonej wysokości przy czym rozliczenie dopłaty zostanie dokonane w całości przez rozliczenie Zaliczki 1 (zdefiniowanej poniżej). W wyniku zawarcia przyrzeczonej Umowy Zamiany T. i Miasto staną się więc współwłaścicielami Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 w sposób określony w Przedwstępnej Umowie 2016.

W przyrzeczonej Umowie Zamiany, Strony działając wspólnie jako współwłaściciele Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 złożą wspólny wniosek do właściwego Sądu Rejonowego Wydział Wieczystoksięgowy (właściwego dla Nieruchomości 1) o połączenie Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 w jedną nieruchomość („Nieruchomość Połączona”) jako stanowiących jedną całość gospodarczą (ze względu na zabudowanie jednym budynkiem Centrum Handlowego), a jednocześnie jako graniczących ze sobą i będących we własności tych samych podmiotów (w trybie art. 21 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). W wyniku wpisania Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 do jednej księgi wieczystej powstanie współwłasność w częściach ułamkowych Nieruchomości Połączonej (o łącznej powierzchni 3.994 m2) zabudowanej Centrum Handlowym (w taki sposób, że Centrum Handlowe w całości znajdować się będzie na Nieruchomości Połączonej), w której udział Miasta będzie wynosić 1/6, tj. stanowiący odpowiednik sumy udziałów Miasta w Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 w relacji do powierzchni całej Nieruchomości Połączonej, a udział T. 5/6 tj. stanowiący odpowiednik sumy udziałów T. w Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 w relacji do powierzchni całej Nieruchomości Połączonej.

W Przedwstępnej Umowie 2016, Strony zobowiązały się do zawarcia przyrzeczonej umowy zniesienia współwłasności Nieruchomości Połączonej („Umowa Zniesienia Współwłasności") na podstawie której ma nastąpić zniesienie współwłasności Nieruchomości Połączonej poprzez:

1.  ustanowienie prawa odrębnej własności Lokali i przeniesienia go na Miasto w zamian za przeniesienie na T. prawa własności udziału Miasta w Nieruchomości Połączonej w trybie umownego zniesienia współwłasności za ewentualną dopłatą na rzecz Miasta pozostałej wartości udziału Miasta uwzględniającą zapłaconą wcześniej Zaliczkę 2 („Opcja Nabycia Lokali”), albo
2.  nabycie udziału Miasta w Nieruchomości Połączonej z jednoczesną spłatą jego wartości przez T. w postaci zapłaty za wartość udziału Miasta w Nieruchomości Połączonej w trybie umownego zniesienia współwłasności uwzględniającą zapłaconą wcześniej Zaliczkę 2 („Opcja Zbycia Udziału").

W dacie podpisania Przedwstępnej Umowy 2016, T. zobowiązana była i dokonała zapłaty zaliczki („Zaliczka 1”) na poczet przyszłej dopłaty T. do rozliczeń na podstawie Umowy Zamiany oraz zaliczki („Zaliczka 2") na poczet przyszłych rozliczeń współwłaścicieli przy znoszeniu współwłasności Nieruchomości Połączonej. Zapłata Zaliczki 1 i Zaliczki 2 (zwanych łącznie „Zaliczkami”) została dokonana częściowo w gotówce i częściowo w drodze datio in solutum w postaci cesji wierzytelności.

Po wybudowaniu Centrum Handlowego przez C., część Centrum Handlowego położonej na Nieruchomości 1 było przedmiotem najmu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „Część 1 Centrum"), przy czym wynajęcie to miało miejsce w roku 2007. Jednakże pozostała część Centrum Handlowego położona na Nieruchomości 1 należącej do Miasta (dalej: „Część 2 Centrum”) nie była (i nie będzie) do dnia dokonania dostawy przez Miasto na podstawie Umowy Dostawy, przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (najem, sprzedaż, dzierżawa itp.).

Część Centrum Handlowego położona na Nieruchomości 2 należącej do T. było przedmiotem najmu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „Część 3 Centrum"), przy czym od momentu wynajęcia upłynęło więcej niż dwa lata. Jednakże pozostała część Centrum Handlowego położona na Nieruchomości należącej do T. (dalej: „Część 4 Centrum") nie była i nie będzie do dnia dokonania dostawy przez T. w ramach Umowy Zamiany, przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Od momentu wybudowania, Centrum Handlowe ani żadna z jego części (Część 1 Centrum, Część 2 Centrum, Część 3 Centrum i Część 4 Centrum) nie podlegały takiemu ulepszeniu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Centrum Handlowe ani żadna z jego części (Część 1 Centrum, Część 2 Centrum, Część 3 Centrum i Część 4 Centrum) do chwili zniesienia współwłasności Nieruchomości Połączonej nie będą również podlegać takiemu ulepszeniu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym będą stanowić co najmniej 30% wartości początkowej.

Na dzień dokonania zapłaty Zaliczek, Miasto nie dokonywało odliczenia podatku od towarów i usług (dalej: „VAT” lub „podatek VAT”) w związku z wybudowaniem Centrum Handlowego (faktury kosztowe dokumentujące budowę wystawione były na C., który wybudował Centrum Handlowe).

Wskutek ustaleń pomiędzy Miastem a C., który wybudował Centrum Handlowe na rzecz Miasta - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. z dnia 29 lipca 2011 r., Dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) (dalej: „Ustawa o VAT") Miastu powinna zostać wystawiona faktura tytułem zwrotu kosztów, jakie C. poniósł na budowę Centrum Handlowego. Tym samym, na dzień dokonania zniesienia współwłasności Nieruchomości Połączonej, Miasto powinno mieć możliwość odliczenia VAT w związku z budową Centrum.

Pomiędzy momentem dokonania zapłaty Zaliczek przez T. a zniesieniem współwłasności Nieruchomości Połączonej a więc także pomiędzy momentem dokonania zapłaty Zaliczek i dokonaniem zamiany nieruchomości na podstawie Umowy Zamiany oraz pomiędzy dokonaniem zamiany nieruchomości na podstawie Umowy Zamiany a zniesieniem współwłasności Nieruchomości Połączonej nie upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Na skutek wniosku Miasta o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego złożonego w dniu 26 listopada 2015 r., w dniu 25 stycznia 2016 r. (data otrzymania przez Miasto 28 stycznia 2016 r.) została w imieniu Ministra Finansów, wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie interpretacja indywidualna (IPPP1/4512-1194/15-2/EK) (dalej „Interpretacja”). W Interpretacji organ uznał stanowisko Miasta dotyczące opodatkowania zaliczki tytułem dostawy części Centrum Handlowego na podstawie Umowy Zniesienia Współwłasności, która była przedmiotem pierwszego zasiedlenia w roku 2007, w zakresie możliwości wyboru opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT za prawidłowe i w zakresie opodatkowania zaliczki tytułem dostawy części Centrum Handlowego, która nie była przedmiotem czynności podlegającej VAT, za nieprawidłowe. Zdaniem organu zaliczka tytułem dostawy tej drugiej części Centrum Handlowego będzie opodatkowana podstawową stawką podatku VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku, w którym otrzymanie Zaliczki 1 na poczet przyszłej dopłaty T. do rozliczeń przy zamianie udziałów z Miastem na podstawie Umowy Zamiany było opodatkowane podatkiem VAT według stawki podstawowej 23%, po zapłacie Zaliczki 1 i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej faktyczną zapłatę Zaliczki 1 przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca był uprawniony do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT ?
2.  Czy dokonanie na podstawie Umowy Zamiany, zamiany zgodnie z którą Miasto przeniesie na rzecz T. prawo własności określonego udziału Miasta w Nieruchomości 1 w zamian za co T. przeniesie na rzecz Miasta prawo własności określonego udziału T. w Nieruchomości 2 oraz dokona na rzecz Miasta dopłaty w określonej wysokości należy traktować w świetle Ustawy o VAT jak dwie odrębne odpłatne dostawy towarów - jednej odpłatnej dostawy T. na rzecz Miasta i drugiej odpłatnej dostawy Miasta na rzecz T. ?
3.  Czy dokonanie przez T. odpłatnej dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT co oznacza, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT ?
4.  Czy dokonanie przez T. odpłatnej dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT ?
5.  Czy dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT co oznacza, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT ?
6.  Czy dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT ?
7.  Czy po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującymi się na niej Częścią 1 Centrum jak i Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Wnioskodawca będzie uprawniony do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT ?
8.  Czy po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez T. faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum i Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Miasto będzie uprawnione do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT ?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku w którym otrzymanie Zaliczki 1 na poczet przyszłej dopłaty T. do rozliczeń przy zamianie udziałów z Miastem na podstawie Umowy Zamiany było opodatkowane podatkiem VAT według stawki podstawowej 23%, po zapłacie Zaliczki 1 i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej faktyczną zapłatę Zaliczki 1 przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca był uprawniony do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT.
2.  W ocenie Wnioskodawcy, dokonanie na podstawie Umowy Zamiany, zamiany zgodnie z którą Miasto przeniesie na rzecz T. prawo własności określonego udziału Miasta w Nieruchomości 1 w zamian za co T. przeniesie na rzecz Miasta prawo własności określonego udziału T. w Nieruchomości 2 oraz dokona na rzecz Miasta dopłaty w określonej wysokości należy traktować w świetle Ustawy o VAT jak dwie odrębne odpłatne dostawy towarów - jedną odpłatną dostawę T. na rzecz Miasta i drugą odpłatną dostawę Miasta na rzecz T..
3.  W ocenie Wnioskodawcy, dokonanie przez T. odpłatnej dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT co oznacza, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT.
4.  W ocenie Wnioskodawcy, dokonanie przez T. odpłatnej dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.
5.  Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT co oznacza, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT.
6.  Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.
7.  Zdaniem Wnioskodawcy, po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującymi się na niej Częścią 1 Centrum jak i Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Wnioskodawca będzie uprawniony do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT.
8.  W ocenie Wnioskodawcy, po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez T. faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum i Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Miasto będzie uprawnione do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy :

Ad.1

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku w którym otrzymanie Zaliczki 1 na poczet przyszłej dopłaty T. do rozliczeń przy zamianie udziałów z Miastem na podstawie Umowy Zamiany było opodatkowane podatkiem VAT według stawki podstawowej 23%, po zapłacie Zaliczki 1 i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej faktyczną zapłatę Zaliczki 1 przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca był uprawniony do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, aby móc rozstrzygnąć o uprawnieniu Wnioskodawcy do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikającej z prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej faktyczną zapłatę Zaliczki 1 przez Wnioskodawcę, w myśl art. 86 ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz o prawie Wnioskodawcy do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy budynki, budowle i ich części znajdujące się na Nieruchomości 1, której udział we współwłasności nabędzie Wnioskodawca będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT oraz czy ich nabycie będzie podlegało podatkowi VAT według podstawowej stawki 23%.

Jak wynika z treści art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych VAT. Jeżeli zatem, dane towary lub usługi są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia całości VAT naliczonego przy ich nabyciu, przy założeniu, że pozostałe ograniczenia (w szczególności wynikające z art. 88 ustawy o VAT) nie mają zastosowania.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT i spełnia ustawową definicję podatnika zawartą w art. 15 ustawy o VAT. W dacie podpisania Przedwstępnej Umowy 2016, T. zobowiązana była do zapłaty Zaliczki 1 na poczet przyszłej dopłaty T. do rozliczeń przy zamianie udziałów z Miastem na podstawie Umowy Zamiany. Na skutek dokonania zamiany na podstawie Umowy Zamiany T. stanie się współwłaścicielem budynków, budowli i ich części stanowiących część Centrum Handlowego znajdujących się na Nieruchomości 1. T. będzie w części Centrum Handlowego znajdującego się na Nieruchomości 1 prowadziła działalność polegającą na wynajmie powierzchni. Taki typ działalności - jako odpłatne świadczenie usług - podlega zasadniczo opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej (obecnie na poziomie 23%). W konsekwencji - jak wynika z powyższego - należy uznać, że nabycie przez T. na skutek zamiany dokonanej na podstawie Umowy Zamiany udziału we współwłasności budynków, budowli i ich części stanowiących część Centrum Handlowego znajdujących się na Nieruchomości 1 będzie skutkował wykorzystywaniem tychże nieruchomości przez Wnioskodawcę, będącego podatnikiem VAT, wyłącznie do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT co oznacza, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT (szersze uzasadnienie powyższego stanowiska zostało przedstawione w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy do pytania Nr 6). Strony zrezygnowały z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybrały opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT składając zgodne oświadczenie o wyborze opodatkowania podatkiem VAT w dniu 22 kwietnia 2016 r.

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT (szersze uzasadnienie powyższego stanowiska zostało przedstawione w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy do pytania Nr 7).

W świetle powyższego, dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 i Częścią 2 Centrum, będzie opodatkowane 23% VAT. W związku z tym, otrzymanie przez Miasto Zaliczki 1 z tytułu dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 powinno być i zostało w całości opodatkowane podatkiem VAT według podstawowej stawki 23%. A zatem, okoliczności wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, w myśl których podatnik nie jest uprawniony do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony w sytuacji, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie jest opodatkowana VAT lub jest zwolniona z VAT, nie będą miały miejsca.

W świetle powyższego - zdaniem Wnioskodawcy - po zapłacie Zaliczki 1 i otrzymaniu prawidłowo wystawionej faktury VAT potwierdzającej jej faktyczne dokonanie, przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z otrzymanej faktury VAT wystawionej przez Miasto, gdyż spełniony został warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 oraz ust. 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego powstanie w rozliczeniu za okres, w którym po stronie Miasta powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług lub w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych; jednak nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym Wnioskodawca otrzymał od Miasta fakturę VAT. Nadwyżka podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym podlegać będzie zwrotowi, na zasadach określonych w art. 87 ustawy o VAT.

Ad. 3

W ocenie Wnioskodawcy, dokonanie na podstawie Umowy Zamiany, zamiany zgodnie z którą Miasto przeniesie na rzecz T. prawo własności określonego udziału Miasta w Nieruchomości 1 w zamian za co T. przeniesie na rzecz Miasta prawo własności określonego udziału T. w Nieruchomości 2 oraz dokona na rzecz Miasta dopłaty w określonej wysokości należy traktować w świetle Ustawy o VAT jak dwie odrębne odpłatne dostawy towarów - jedną odpłatną dostawę T. na rzecz Miasta i drugą odpłatną dostawę Miasta na rzecz T..

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlega min. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust.1 Ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste i zbycie prawa użytkowania wieczystego. Przez towary, w świetle art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, rozumie się natomiast rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.) (Dyrektywa 2006/112/WE), państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

1.  określone udziały w nieruchomości,
2.  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3.  udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle powyższych przepisów, udział we współwłasności nieruchomości należy uznać za towar, a odpłatne przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości należy uznać za odpłatną dostawę towarów. Jednakże kwalifikacja, dla celów Ustawy o VAT, czynności polegającej na przeniesieniu udziału we współwłasności nieruchomości budziła w przeszłości kontrowersje. Organy podatkowe w indywidualnych interpretacjach podatkowych przeważnie prezentowały stanowisko, zgodnie z którym zbycie udziału we współwłasności nieruchomości powinno traktować się jak odpłatna dostawę towarów w świetle art. 5 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT. Niektóre sądy administracyjne prezentowały natomiast stanowisko, że zbycie udziału w nieruchomości powinno być traktowane jak usługa w rozumieniu art. 8 Ustawy o VAT. Przełomowym rozstrzygnięciem w tej kwestii była uchwała NSA w składzie 7 sędziów, z dnia z 24 października 2011 r (sygn. akt I EPS 2/11). NSA zwrócił uwagę, że rozstrzygnięcie, czy dana czynność jest usługą czy dostawą towarów powinno przede wszystkim brać pod uwagę ekonomiczny i gospodarczy charakter danej czynności. NSA uznał, że: „Sprzedaż udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz udziału we współwłasności budynków stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 6 tej ustawy."

Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę powyższe stanowisko NSA oraz indywidualne interpretacje podatkowe wydane przez organy podatkowe po tej uchwale (m.in. indywidualna interpretacja podatkowa Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 października 2015 r., sygnatura; ILPP5/4512-1-172/15-4/KS), zamianę udziałów we współwłasności nieruchomości należy traktować jako dwa odrębne zbycia udziałów we współwłasności nieruchomości, a więc na podstawie przepisów art. 5 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT traktować jako dwie dostawy towarów za wynagrodzeniem.

W świetle powyższego, zamiana udziałów, która ma być dokonana na podstawie Umowy Zamiany oznacza, że dojdzie do dwóch odrębnych odpłatnych dostaw towarów w rozumieniu Ustawy o VAT. Z jednej strony odpłatnej dostawy T. na rzecz Miasta i z drugiej odpłatnej dostawy Miasta na rzecz T..

Ad. 4

W ocenie Wnioskodawcy, dokonanie przez T. odpłatnej dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT co oznacza, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT.

W myśl art. 29a ust. 8 Ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Z powyższego wynika, że grunt będący przedmiotem sprzedaży (w tym prawo użytkowania wieczystego) podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki, budowle lub ich części na nim posadowione. Oznacza to również, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu (w tym zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu) korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.

Dostawa określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum na podstawie Umowy Zamiany będzie zatem traktowana dla celów VAT w sposób właściwy dla dostawy Części 3 Centrum.

Co do zasady, podstawowa stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 Ustawy o VAT - wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Przy czym, stosownie do art. 146a pkt 1 ustawy w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Ustawa o VAT wprowadza szereg zwolnień z podatku dla określonych czynności.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zwolnieniu od podatku podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT rozumieć należy natomiast oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Jednocześnie, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1.  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2.  złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Stosownie natomiast do art. 43 ust. 1 pkt 10a zwolnieniu podlega także dostawa budynków, budowli lub ich części nieobjęta zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Powyższe obligatoryjne zwolnienie z opodatkowania VAT stosuje się jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 43 ust. 1 pkt 10a lit. a) i b) ustawy o VAT.

Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, Część 3 Centrum znajdująca się na Nieruchomości 2 należącej do T. była przedmiotem najmu podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT, przy czym od momentu wynajęcia upłynęło więcej niż dwa lata. Dodatkowo od wybudowania, Centrum Handlowe (w tym Część 3 Centrum) nie podlegało ulepszeniu (ani nie będzie podlegać ulepszeniu) takiemu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. W konsekwencji należy uznać, że do pierwszego zasiedlenia Części 3 Centrum doszło ponad 2 lata temu i sytuacja nie ulegnie zmianie do momentu dokonania przez T. dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum na podstawie Umowy Zamiany.

Biorąc pod uwagę treść przepisów ustawy o VAT, w ocenie Wnioskodawcy, należy więc uznać, że dostawa określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, - zgodnie z art. 43 ust.1 pkt 10 ustawy o VAT - będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT. Oznacza to, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT.

Ad. 5

W ocenie Wnioskodawcy, dokonanie przez T. odpłatnej dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 29a ust. 8 Ustawy o VAT, dostawa określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum na podstawie Umowy Zamiany będzie traktowana dla celów VAT w sposób właściwy dla dostawy Części 4 Centrum.

Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, Część 4 Centrum znajdująca się na Nieruchomości 2 należącej do T. do dnia dokonania dostawy przez T. na podstawie Umowy Zamiany nie była przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Dodatkowo od wybudowania, Centrum Handlowe (w tym Część 4 Centrum) nie podlegało ulepszeniu (ani nie będzie podlegać ulepszeniu) takiemu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, do dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum nie znajdzie zastosowanie zwolnienie o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, a więc dostawa ta będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% chyba, że znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

T. jest czynnym podatnikiem VAT i spełnia ustawową definicję podatnika zawartą w art. 15 ustawy o VAT. T. prowadzi działalność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 23%. W związku z tym T. przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i prawo takie przysługiwało w stosunku do podatku VAT związanego z nabyciem Nieruchomości 2 jak i przysługiwało w związku z otrzymaną fakturą wystawioną przez Miasto, dokumentującą zapłatę Zaliczek.

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, do dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany nie znajdzie zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT. Zwolnienie to ma bowiem zastosowanie pod warunkiem, że w stosunku do budynków, budowli i ich części dokonującemu ich dostawy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W świetle powyższego dokonanie przez T. dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

Ad. 6

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Ustawy o VAT co oznacza, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 29a ust. 8 Ustawy o VAT, dostawa określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum na podstawę Umowy Zamiany będzie traktowana dla celów VAT w sposób właściwy dla dostawy Części 1 Centrum.

Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, Część 1 Centrum znajdująca się na Nieruchomości 1 należącej do Miasta była przedmiotem najmu podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT, przy czym od momentu wynajęcia upłynęło więcej niż dwa lata. Dodatkowo od wybudowania, Centrum Handlowe (w tym Część 1 Centrum) nie podlegało ulepszeniu (ani nie będzie podlegać ulepszeniu) takiemu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. W konsekwencji należy uznać, że do pierwszego zasiedlenia Części 1 Centrum doszło ponad 2 lata temu i sytuacja nie ulegnie zmianie do momentu dokonania przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum na podstawie Umowy Zamiany.

Biorąc pod uwagę treść przepisów ustawy o VAT, w ocenie Wnioskodawcy, należy więc uznać, że dostawa określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany - zgodnie z art. 43 ust.1 pkt 10 ustawy o VAT - będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT. Oznacza to, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT.

Ad. 7

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 29a ust. 8 Ustawy o VAT, dostawa określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum na podstawie Umowy Zamiany będzie traktowana dla celów VAT w sposób właściwy dla dostawy Części 2 Centrum.

Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, Część 2 Centrum znajdująca się na Nieruchomości 1 należącej do Miasta, do dnia dokonania przez Miasto dostawy na podstawie Umowy Zamiany, nie była przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dodatkowo od wybudowania, Centrum Handlowe (w tym Część 2 Centrum) nie podlegało ulepszeniu (ani nie będzie podlegać ulepszeniu) takiemu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, do dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum nie znajdzie zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT a więc dostawa ta będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% chyba, że znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, na dzień dokonania zapłaty Zaliczek, Miasto nie dokonywało (ani nie będzie dokonywać) odliczenia podatku VAT w związku z wybudowaniem Centrum Handlowego (faktury kosztowe dokumentujące budowę wystawione były na C., który wybudował Centrum Handlowe). Wskutek ustaleń pomiędzy Miastem a C., który wybudował Centrum Handlowe na rzecz Miasta - zgodnie z przepisami ustawy o VAT, Miastu powinna zostać wystawiona faktura tytułem zwrotu kosztów, jakie C. poniósł na budowę Centrum Handlowego. Tym samym, na dzień dokonania zniesienia współwłasności Nieruchomości Połączonej, Miasto powinno mieć możliwość odliczenia VAT w związku z budową Centrum. Nie jest jednak pewne, czy taka faktura będzie wystawiona przed dokonaniem zamiany na podstawie Umowy Zamiany.

Miasto jest czynnym podatnikiem VAT i spełnia ustawową definicję podatnika zawartą w art. 15 ustawy o VAT. W związku z tym, Miastu generalnie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego poza przypadkami, o których mowa w art. 15 ust.6 ustawy o VAT, a więc w sytuacjach, gdy Miasto nie występuje jako organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ. W przypadku transakcji dotyczących Centrum Handlowego prawo takie generalnie Miastu przysługuje gdyż w tym przypadku dotyczy to czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, gdzie Miasto występuje jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W przypadku wystawienia faktury przez C. na Miasto tytułem zwrotu kosztów jakie C. poniósł na budowę Centrum Handlowego, Miasto jako podatnik VAT, będzie miało co do zasady prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturze która ma być wystawiona przez C..

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, do dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum na podstawie Umowy Zamiany nie znajdzie zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT. Zwolnienie to ma bowiem zastosowanie pod warunkiem, że w stosunku do budynków, budowli i ich części dokonującemu ich dostawy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zdaniem Wnioskodawcy, warunek ten nie będzie spełniony nawet wówczas, gdy przed dokonaniem dostawy przez Miasto na podstawie Umowy Zamiany Miasto nie otrzyma faktury VAT od C., czyli nie będzie miało żadnej kwoty podatku VAT do odliczenia. Przepis mówi bowiem o prawie do odliczenia, a nie o faktycznym odliczeniu przez podatnika podatku VAT.

Powyższy pogląd Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w wyrokach sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokował w sprawie zwolnienia określonego w przeszłości w art. 43 ust. 1 pkt 2 Ustawy o VAT (przepis w ówczesnym brzmieniu był zbudowany na podobnej zasadzie jak obecny przepis art. 43 ust.1 pkt 10a ustawy o VAT tj. istotne było prawo do odliczenia VAT). NSA słusznie stwierdził, że zwolnienie w ogóle nie ma zastosowania, jeżeli nabycie tego towaru przez podatnika nie było opodatkowane podatkiem VAT. „Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 VAT, przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub ustawy o VAT, co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy o VAT), a więc nie ma zastosowania, gdy \[\`(...)\`\] dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z 8 grudnia 2005 r., C-280/04) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał”. Sąd stwierdził, że skoro zakup podlegał PCC, a nie podatkowi VAT, to nie można mówić o „braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towaru". To zaś oznacza, że norma art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT nie mogła w ogóle znaleźć zastosowania w takiej sytuacji (wyrok NSA z 28 lutego 2013 r., I FSK 627/12).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zwolnienie z VAT, przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, nie ma zastosowania w sytuacji, kiedy podatek przy nabyciu w ogóle nie wystąpił (zob. wyroki WSA we Wrocławiu: z 13 marca 2012 r., I SA/Wr 1789/11 oraz z 15 marca 2012 r., I SA/Wr 1722/11).

W innej sprawie NSA stwierdził, że zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT nie miało zastosowania, jeżeli poprzedni etap obrotu stanowił czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. „Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni powołanego przepisu, gdyż uznał, że wymieniony w nim «brak prawa do odliczenia» dotyczy również sytuacji, w której podatek naliczony na poprzednim etapie obrotu w ogóle nie powstał”. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pierwotne (uprzednie) nabycie nieruchomości w drodze nieodpłatnej, niepodlegającej podatkowi od towarów i usług, nie oznacza, że kolejna czynność sprzedaży tejże nieruchomości jest wolna od podatku VAT (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., I FSK 559/13).

Podobnie orzekł WSA w Warszawie. W wyroku z 11 września 2013 r. (III SA/Wa 1712/13) uznał, że zwolnienie uregulowane w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT nie ma zastosowania, jeżeli poprzedni etap obrotu (sprzedawanym budynkiem) stanowił czynność wyłączoną z opodatkowania VAT. Nie można uznać, że „brak prawa do odliczenia" dotyczy również sytuacji, w której podatek naliczony na poprzednim etapie obrotu w ogóle nie powstał. Podobną argumentacją posłużył się WSA w Warszawie w dwóch wyrokach z 26 września 2014 roku (III SA/Wa 1032/14 oraz III SA/Wa 1031/14).

W świetle powyższego dokonanie przez Miasto dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie opodatkowane 23% VAT i nie znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

Ad. 8

Zdaniem Wnioskodawcy, po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującymi się na niej Częścią 1 Centrum jak i Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Wnioskodawca będzie uprawniony do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT.

Po dokonaniu zamiany na podstawie Umowy Zamiany, późniejszemu utworzeniu Nieruchomości Połączonej oraz zniesieniu współwłasności Nieruchomości Połączonej, T. stanie się jedynym właścicielem Centrum Handlowego (w Opcji Nabycia Lokali pomniejszonej o prawo własności Lokali przysługujące Miastu). T. będzie w Centrum Handlowym prowadziła działalność polegającą na wynajmie powierzchni. Taki typ działalności - jako odpłatne świadczenie usług - podlega zasadniczo opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej (obecnie na poziomie 23%).

W konsekwencji - jak wynika z powyższego - należy uznać, że nabyty przez T. na podstawie Umowy Zamiany udział w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującymi się na niej Częścią 1 Centrum jak i Częścią 2 Centrum ostatecznie będzie wykorzystywany przez Wnioskodawcę, będącego podatnikiem VAT, wyłącznie do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle powyższego - zdaniem Wnioskodawcy - po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującymi się na niej Częścią 1 Centrum jak i Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, będzie mu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z otrzymanej faktury VAT wystawionej przez Miasto, gdyż spełniony będzie warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 oraz ust. 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego powstanie w rozliczeniu za okres, w którym po stronie Miasta powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług lub w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych; jednak nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym Wnioskodawca otrzyma od Miasta fakturę VAT. Nadwyżka podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym podlegać będzie zwrotowi, na zasadach określonych w art. 87 ustawy o VAT.

Ad. 9

W ocenie Wnioskodawcy, po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez T. faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum i Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Miasto będzie uprawnione do (i) obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz (ii) do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT.

Miasto jest czynnym podatnikiem VAT i spełnia ustawową definicję podatnika zawartą w art. 15 ustawy o VAT. W związku z tym Miastu generalnie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego poza przypadkami, o których mowa w art. 15 ust.6 ustawy o VAT a więc w sytuacjach, gdy Miasto nie występuje jako organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ. W przypadku transakcji dotyczących Centrum Handlowego prawo takie generalnie Miastu przysługuje, gdyż w tym przypadku dotyczy to czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, gdzie Miasto występuje jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Po dokonaniu zamiany na podstawie Umowy Zamiany i późniejszym utworzeniu Nieruchomości Połączonej nastąpi zniesienie współwłasności Nieruchomości Połączonej co będzie wiązało się z odpłatną dostawą Miasta na rzecz T.. Dostawa ta będzie podlegała całkowicie podatkowi VAT według podstawowej 23% stawki. W konsekwencji - jak wynika z powyższego - należy uznać, że nabyty przez Miasto na podstawie Umowy Zamiany udział w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum i Częścią 4 Centrum będzie wykorzystywany przez Miasto, będącą podatnikiem VAT, wyłącznie do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle powyższego - zdaniem Wnioskodawcy - po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez T. faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum i Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Miasto będzie uprawnione do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z otrzymanej faktury VAT wystawionej przez T., gdyż spełniony będzie warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 oraz ust. 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego powstanie w rozliczeniu za okres, w którym po stronie T. powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów usług lub w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych; jednak nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym Miasto otrzyma od Tamy fakturę VAT. Nadwyżka podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym podlegać będzie zwrotowi, na zasadach określonych w art. 87 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Ad. 3

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z z 2016 r., poz. 710), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z przywołanej regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT nie wynika, że odpłatność za czynność dostawy towarów lub świadczenia usług winna mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową – zapłatę stanowić może inny towar lub usługa, albo mieć charakter mieszany – łącząc w sobie zapłatę częściową w formie pieniężnej oraz określoną w naturze. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego, stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Wskazać należy, że towarem jest również udział w prawie własności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z pózn. zm.), państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

1.  określone udziały w nieruchomości,
2.  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3.  udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Z 2016 r., poz. 380).

Jak stanowi art. 195 Kodeksu cywilnego, własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Stosownie do treści art. 196 § 1 ww. ustawy – współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości.

Podkreślić należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycje wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 Kodeksu cywilnego). Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

W myśl art. 603 ww. ustawy Kodeks cywilny – przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

Tak więc, w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując jednocześnie w charakterze dostawcy, jak i nabywcy. Do zamiany, według dyspozycji zawartej w art. 604 ustawy Kodeks cywilny, stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna.

W wyniku zamiany każda ze stron wchodzi we władanie nabytego towaru jak właściciel. Na podstawie tego można stwierdzić, że umowa zamiany na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym, jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że 25 kwietnia 2016 r. Wnioskodawca i Miasto (łącznie „Strony”) zawarły przedwstępną umowę zamiany udziałów w nieruchomościach oraz przedwstępną umowę zniesienia współwłasności („Przedwstępna Umowa 2016”) w celu urzeczywistnienia założeń Przedwstępnej Umowy 2005 oraz Przedwstępnej Umowy 2006, na mocy której zostanie uregulowany status prawny Centrum Handlowego oraz Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 poprzez doprowadzenie do sytuacji w której, według wyboru Miasta - Miasto nabędzie Lokale lub wyjdzie ze współwłasności bez ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z rozliczeniem nakładów na Nieruchomości 1, a T. nabędzie tytuł do całego Centrum Handlowego wraz z prawem do zarządzania nim za stosownym rozliczeniem z Miastem.

W Przedwstępnej Umowie 2016, Strony zobowiązały się do zawarcia przyrzeczonej umowy zamiany („Umowa Zamiany”) na podstawie której Miasto przeniesie na rzecz T. prawo własności określonego udziału Miasta w Nieruchomości 1 w zamian za co T. przeniesie na rzecz Miasta prawo własności określonego udziału T. w Nieruchomości 2 oraz dokona na rzecz Miasta dopłaty w określonej wysokości przy czym rozliczenie dopłaty zostanie dokonane w całości przez rozliczenie Zaliczki 1 (zdefiniowanej poniżej w odpowiedzi na pytanie nr 1). W wyniku zawarcia przyrzeczonej Umowy Zamiany T. i Miasto staną się więc współwłaścicielami Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 w sposób określony w Przedwstępnej Umowie 2016.

W przyrzeczonej Umowie Zamiany, Strony działając wspólnie jako współwłaściciele Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 złożą wspólny wniosek do właściwego Sądu Rejonowego Wydział Wieczystoksięgowy (właściwego dla Nieruchomości 1) o połączenie Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 w jedną nieruchomość („Nieruchomość Połączona”) jako stanowiących jedną całość gospodarczą (ze względu na zabudowanie jednym budynkiem Centrum Handlowego), a jednocześnie jako graniczących ze sobą i będących we własności tych samych podmiotów (w trybie art. 21 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). W wyniku wpisania Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 do jednej księgi wieczystej powstanie współwłasność w częściach ułamkowych Nieruchomości Połączonej (o łącznej powierzchni 3.994 m2) zabudowanej Centrum Handlowym (w taki sposób, że Centrum Handlowe w całości znajdować się będzie na Nieruchomości Połączonej), w której udział Miasta będzie wynosić 1/6, tj. stanowiący odpowiednik sumy udziałów Miasta w Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 w relacji do powierzchni całej Nieruchomości Połączonej, a udział T. 5/6 tj. stanowiący odpowiednik sumy udziałów T. w Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 w relacji do powierzchni całej Nieruchomości Połączonej.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, udział we współwłasności nieruchomości należy uznać za towar, tym samym odpłatne przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości należy uznać za odpłatną dostawę towarów.

W konsekwencji, zamiana udziałów, która ma być dokonana na podstawie opisanej Umowy Zamiany oznacza, że dojdzie do dwóch odrębnych odpłatnych dostaw towarów w rozumieniu Ustawy o VAT. Z jednej strony odpłatnej dostawy prawa własności określonego udziału w Nieruchomości 2 T. na rzecz Miasta i z drugiej odpłatnej dostawy prawa własności określonego udziału w nieruchomości 1 Miasta na rzecz T.

Ad. 4-7

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy – stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Natomiast, na podstawie art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Oprócz stawki podstawowej, na wybrane grupy towarów i usług, ustawodawca przewidział stawki obniżone, jak również zwolnienie od VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwolnieniu od podatku podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

W świetle przytoczonego przepisu kluczowym dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części jest ustalenie, czy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki okres upłynął od tego momentu.

Stosownie do art. 2 pkt 14 ustawy, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiły co najmniej 30 % wartości początkowej.

W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwił podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

I tak, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Ponadto, w myśl art. 43 ust. 10 ustawy, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1.  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2.  złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Z art. 43 ust. 11 ustawy wynika, że oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:

1.  imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2.  planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części;
3.  adres budynku, budowli lub ich części.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle, rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków lub budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych.

Z opisu sprawy wynika, że po wybudowaniu Centrum Handlowego przez C., część Centrum Handlowego położonej na Nieruchomości 1 było przedmiotem najmu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „Część 1 Centrum"), przy czym wynajęcie to miało miejsce w roku 2007. Jednakże pozostała część Centrum Handlowego położona na Nieruchomości 1 należącej do Miasta (dalej: „Część 2 Centrum”) nie była (i nie będzie) do dnia dokonania dostawy przez Miasto, przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (najem, sprzedaż, dzierżawa itp.).

Część Centrum Handlowego położona na Nieruchomości 2 należącej do T. było przedmiotem najmu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „Część 3 Centrum"), przy czym od momentu wynajęcia upłynęło więcej niż dwa lata. Jednakże pozostała część Centrum Handlowego położona na Nieruchomości należącej do T. (dalej: „Część 4 Centrum") nie była i nie będzie do dnia dokonania dostawy przez T. w ramach Umowy Zamiany, przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Od momentu wybudowania, Centrum Handlowe ani żadna z jego części (Część 1 Centrum, Część 2 Centrum, Część 3 Centrum i Część 4 Centrum) nie podlegały takiemu ulepszeniu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Centrum Handlowe ani żadna z jego części (Część 1 Centrum, Część 2 Centrum, Część 3 Centrum i Część 4 Centrum) do chwili zniesienia współwłasności Nieruchomości Połączonej nie będą również podlegać takiemu ulepszeniu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym będą stanowić co najmniej 30% wartości początkowej.

Wskutek ustaleń pomiędzy Miastem a C., który wybudował Centrum Handlowe na rzecz Miasta - Miastu powinna zostać wystawiona faktura tytułem zwrotu kosztów, jakie C. poniósł na budowę Centrum Handlowego. Tym samym, na dzień dokonania zniesienia współwłasności Nieruchomości Połączonej, Miasto powinno mieć możliwość odliczenia VAT w związku z budową Centrum.

Analiza przedstawionych okoliczności sprawy oraz powołanych wyżej przepisów prawa podatkowego prowadzi do wniosku :

*   dostawa Części 1 Centrum ( pytanie nr 6) będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż zostały spełnione warunki wynikające z tego przepisu. Do pierwszego zasiedlenia doszło w roku 2007, kiedy to ta część Centrum została wynajęta, ponadto od pierwszego zasiedlenia do chwili dokonania dostawy upłynie okres dłuższy niż 2 lata. W konsekwencji, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy, dostawa gruntu, na którym posadowione są ww. części nieruchomości również będzie podlegała zwolnieniu od podatku na tych samych zasadach, jak posadowione na tym gruncie części nieruchomości. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że ta część nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, Wnioskodawcy i Miastu będzie przysługiwało prawo wyboru opodatkowania transakcji w tej części, na podstawie art. 43 ust. 10 i 11 ustawy o VAT, po spełnieniu warunków wynikających z tych przepisów.

Zgodnie ze wskazaniem Wnioskodawcy, „Strony zrezygnowały ze zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT i wybrały opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT, składając zgodne oświadczenie o wyborze opodatkowania podatkiem VAT w dniu 22 kwietnia 2016 r.”. Tym samym należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że dostawa na podstawie Umowy Zamiany określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 Centrum będzie podlegała opodatkowaniu 23% stawką podatku VAT.

*   W odniesieniu do dostawy Części 2 Centrum (pytanie nr 7) należy stwierdzić, że nie będzie ona korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż nie zostaną spełnione warunki określone w tym przepisie. Jak wskazał Wnioskodawca Część 2 Centrum, nie była (i nie będzie) do dnia dokonania dostawy przez Miasto, przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (najem, sprzedaż, dzierżawa itp.). Należy zatem przeanalizować możliwość zwolnienia od podatku, tej części Nieruchomości, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.

Aby dostawa Nieruchomości mogła być objęta zwolnieniem na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, muszą być spełnione łącznie dwa warunki, tj. w stosunku do tych Nieruchomości nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz nie ponosił on wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Wnioskodawca wskazał, że na dzień zniesienia współwłasności, z uwagi na rozliczenie kosztów budowy Centrum z podmiotem, który wybudował Centrum, dokonujący dostawy (Miasto) uzyska prawo do odliczenia podatku VAT w związku z budową Centrum. Zatem, w tej sytuacji należy stwierdzić, że Miastu będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu wybudowania Centrum i z prawa tego Miasto będzie mogło skorzystać po wystawieniu faktury przez podmiot, który Centrum wybudował. Zatem, dostawa Części 2 Centrum położonego na Nieruchomości 1 należącej do Miasta nie będzie, korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT.

Należy również wskazać, że w niniejszej sytuacji nie znajdzie zastosowania ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż jak wskazano, Miastu, z tytułu budowy Centrum będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Z uwagi na powyższe okoliczności, dostawa określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 2 Centrum, podlegać będzie opodatkowaniu podstawową stawką VAT w wysokości 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy. Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy, dostawa gruntu, na którym posadowione są ww. części nieruchomości również będzie podlegała opodatkowaniu podstawową 23% stawką podatku VAT.

*   W zakresie pytania nr 4 wskazać należy, że zgodnie z opisem sprawy, Część 3 Centrum znajdująca się na Nieruchomości 2 należącej do T. była przedmiotem najmu podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT, przy czym od momentu wynajęcia upłynęło więcej niż dwa lata. Dodatkowo od wybudowania, Centrum Handlowe (w tym Część 3 Centrum) nie podlegało ulepszeniu (ani nie będzie podlegać ulepszeniu) takiemu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. W konsekwencji należy uznać, że do pierwszego zasiedlenia Części 3 Centrum doszło ponad 2 lata temu i sytuacja nie ulegnie zmianie do momentu dokonania przez T. dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum na podstawie Umowy Zamiany.

Z uwagi na powyższe należy więc uznać, że dostawa określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, - zgodnie z art. 43 ust.1 pkt 10 ustawy o VAT - będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT z możliwością wyboru opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT. Oznacza to, że dostawa ta będzie podlegała opodatkowaniu 23% VAT w zakresie, w jakim T. i Miasto zrezygnują z tego zwolnienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 ust. 10 Ustawy o VAT i wybiorą opodatkowanie dostawy 23% podatkiem VAT.

*   Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, Część 4 Centrum znajdująca się na Nieruchomości 2 należącej do T. do dnia dokonania dostawy przez T. na podstawie Umowy Zamiany nie była przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Dodatkowo od wybudowania, Centrum Handlowe (w tym Część 4 Centrum) nie podlegało ulepszeniu (ani nie będzie podlegać ulepszeniu) takiemu, w którym wydatki poniesione na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, do dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum (pytanie nr 5) nie znajdzie zastosowanie zwolnienie o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT a więc dostawa ta będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% chyba, że znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

Zgodnie ze wskazaniem Wnioskodawcy, T. jest czynnym podatnikiem VAT i prowadzi działalność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 23% (najem). W związku z tym T. przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i prawo takie przysługiwało w stosunku do podatku VAT związanego z nabyciem Nieruchomości 2.

W świetle powyższego, do dostawy określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany nie znajdzie zastosowania zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT.

Nie znajdzie tu również zastosowania zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż jak wskazano, Wnioskodawcy, z tytułu nabycia Nieruchomości 2 przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, ponadto wskazana Nieruchomość wykorzystywana jest na potrzeby działalności opodatkowanej (najem). W konsekwencji, dostawa określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 4 Centrum, podlegać będzie opodatkowaniu podstawową stawką VAT w wysokości 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy. Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy, dostawa gruntu, na którym posadowione są ww. części nieruchomości również będzie podlegała opodatkowaniu podstawową 23% stawką podatku VAT.

Ad. 1,8 i 9

Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

Ponadto na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy – jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.

Ustawodawca nie zamieścił w treści ustawy o podatku od towarów i usług definicji zaliczki. W tym zakresie pomocniczo posiłkować można się definicją słownikową. Zgodnie z definicją zawartą w „Słowniku języka polskiego PWN” zaliczka to część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet należności. Zatem zaliczkę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy towarów lub przyszłego wykonania usługi przed faktyczną dostawą lub faktycznym wykonaniem usługi. Zatem, aby zapłatę na poczet przyszłej należności uznać za zaliczkę musi ona być powiązana z konkretną transakcją.

Zgodnie z ustaleniami Stron transakcji, w dacie podpisania Przedwstępnej Umowy 2016, T. (Wnioskodawca) zobowiązana była i dokonała zapłaty zaliczki (Zaliczka 1) na poczet przyszłej dopłaty T. do rozliczeń na podstawie Umowy Zamiany.

Jak wskazano powyżej, dokonanie przez Miasto odpłatnej dostawy określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 1 i Częścią 2 Centrum będzie opodatkowane 23% stawką podatku VAT. Zaliczka 1 powiązana z ww. dostawą powinna być opodatkowana stawką podatku właściwą dla dostawy tej części Nieruchomości. W konsekwencji, Zaliczka 1, wniesiona przez Wnioskodawcę na poczet przyszłych rozliczeń Stron z tytułu Umowy Zamiany podlegać będzie opodatkowaniu podstawową tj. 23% stawką podatku VAT.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Z powyższych przepisów ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego podatnik może zrealizować w terminach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy.

Jak postanowiono w art. 86 ust. 10 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Stosownie do art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Na podstawie art. 86 ust. 10c ustawy, przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio do całości lub części zapłaty uiszczanej przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi.

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d, 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy).

Na podstawie postanowień art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2-6 ustawy.

Wnioskodawca (T.) spełnia ustawową definicję podatnika zawartą w art. 15 ustawy o VAT. W dacie podpisania Przedwstępnej Umowy 2016, T. zobowiązana była i dokonała zapłaty Zaliczki 1 na poczet przyszłej dopłaty do rozliczeń przy zamianie udziałów z Miastem na podstawie Umowy Zamiany. Na skutek dokonania zamiany na podstawie Umowy Zamiany T. stanie się współwłaścicielem budynków, budowli i ich części stanowiących część Centrum Handlowego znajdujących się na Nieruchomości 1. T. będzie w części Centrum Handlowego znajdującego się na Nieruchomości 1 prowadziła działalność polegającą na wynajmie powierzchni, opodatkowaną VAT według stawki podstawowej 23%. W konsekwencji należy uznać, że nabycie przez T. na skutek zamiany dokonanej na podstawie Umowy Zamiany udziału we współwłasności budynków, budowli i ich części stanowiących część Centrum Handlowego znajdujących się na Nieruchomości 1 będzie skutkowało wykorzystywaniem tychże nieruchomości wyłącznie do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Po zapłacie Zaliczki 1 i otrzymaniu prawidłowo wystawionej faktury VAT potwierdzającej jej faktyczne dokonanie, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z otrzymanej faktury VAT wystawionej przez Miasto, gdyż spełniony został warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 oraz ust. 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego powstanie w rozliczeniu za okres, w którym powstanie obowiązek podatkowy z tytułu ww. Zaliczki 1, lub w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych; jednak nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym Wnioskodawca otrzyma od Miasta fakturę VAT. Nadwyżka podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym podlegać będzie zwrotowi, na zasadach określonych w art. 87 ustawy o VAT.

Podobnie, po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez Miasto faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 1 wraz ze znajdującymi się na niej Częścią 1 Centrum jak i Częścią 2 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Wnioskodawca będzie uprawniony do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 10 oraz 10b pkt 1 ustawy o VAT, oraz do zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym, zgodnie z regulacjami art. 87 ustawy o VAT.

W przypadku opisanych transakcji dotyczących Centrum Handlowego Miasto występuje jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą , jest czynnym podatnikiem podatku VAT i spełnia definicję podatnika wynikającą z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Nabyty przez Miasto w wyniku Umowy Zamiany udział w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum i Częścią 4 Centrum będzie wykorzystywany przez Miasto do czynności opodatkowanych (odpłatna dostawa na rzecz Wnioskodawcy w wyniku planowanej umowy zniesienia współwłasności Nieruchomości Połączonej).

W konsekwencji, po dokonaniu dostawy podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% i otrzymaniu prawidłowo wystawionej przez T. faktury VAT dokumentującej dostawę określonego udziału w Nieruchomości 2 wraz ze znajdującą się na niej Częścią 3 Centrum i Częścią 4 Centrum, na podstawie Umowy Zamiany, Miasto będzie uprawnione do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z otrzymanej faktury VAT wystawionej przez T., gdyż spełniony będzie warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 oraz ust. 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego powstanie w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych przez Miasto udziałów w Nieruchomości 1 powstanie obowiązek podatkowy lub w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych; jednak nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym Miasto otrzyma od T. fakturę VAT, dokumentującą tę transakcję. Nadwyżka podatku VAT naliczonego nad podatkiem VAT należnym podlegać będzie zwrotowi, na zasadach określonych w art. 87 ustawy o VAT.

Niniejsza interpretacja zawiera odpowiedź na zadane przez Wnioskodawcę pytania nr 1, 3,4,5,6,7,8 i 9, które dotyczą przedwstępnej Umowy Zamiany udziałów w nieruchomościach. Kwestie związane z „Umową Zniesienia Współwłasności” (pytania nr 2, 10, 11,12 i 13) rozpatrzone zostały w odrębnym rozstrzygnięciu – interpretacja nr IPPP1/4512-435/16-4/MP.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie oraz Zainteresowanemu niebędącemu Stroną przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.