Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP2/443-50/12-2/PR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-04-02
Teza: Przedmiotowa usługa udzielenia pożyczek w oparciu o art. 5 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Wnioskodawca wykonując usługę udzielania pożyczek działa jako podatnik VAT.
Słowa kluczowe: pożyczka; stawka; umowa-umowa pożyczki; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 12 stycznia 2012 r. (data wpływu 16 stycznia 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania Wnioskodawcy za podatnika podatku VAT z tytułu usług udzielania pożyczek i zwolnienia tych usług z podatku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 stycznia 2012 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania Wnioskodawcy za podatnika podatku VAT z tytułu usług udzielania pożyczek i zwolnienia tych usług z podatku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi działalność deweloperską.

Podstawowym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest:

1.  roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków (PKD 41);
2.  roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej (PKD 42);
3.  działalność związana z obsługą rynku nieruchomości (PKD 68);
4.  najem i dzierżawa (PKD 77);
5.  finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 64).

Obecnie w związku z profilem swojej działalności Wnioskodawca udziela pożyczek innym podmiotom gospodarczym (zarówno z grupy) jak również osobom fizycznym. Świadczone przez Wnioskodawcę usługi udzielania pożyczek mają charakter odpłatny (w formie odsetek od pożyczek). Ww. czynności Wnioskodawca zamierza wykonywać także w przyszłości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawca w zakresie udzielanych pożyczek działa w charakterze podatnika VAT, a jeżeli tak - to czy czynność udzielania pożyczek podlega przepisom ustawy o VAT i korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, stosowanie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej powoływana jako uptu) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju należy rozumieć każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 uptu). Jednakże, aby dane świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą zastać spełnione łącznie następujące warunki:

1.  świadczenie to jest odpłatne;
2.  wynika z wyraźnego stosunku zobowiązaniowego;
3.  istnieje konkretny podmiot/strona będąca bezpośrednim beneficjentem (konsumentem) tego zobowiązania.

Ponadto objęcie danej czynności podatkiem od towarów i usług wymaga każdorazowo analizy, czy do dostawy towarów lub świadczenia usług doszło w warunkach pozwalających na uznanie, że strona transakcji, w odniesieniu do konkretnej czynności, działa jako podatnik. Powyższa reguła wynika z art. 2 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UEL 347 z dnia 11.12.2006). Na podstawie tego przepisu odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu, pod warunkiem, że podmiot dokonujący tych czynności działa jako podatnik. Co prawda krajowe przepisy o podatku od towarów i usług nie określają warunku występowania w charakterze podatnika jako warunku opodatkowania, jednak należy uznać, że również na gruncie prawa krajowego czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, tylko i wyłącznie, gdy wykonywana jest przez podatnika działającego w takim charakterze. Powyższe oznacza, że działanie w charakterze podatnika w ramach transakcji należy rozumieć jako wykonywanie czynności w ramach działalności gospodarczej.

Podatnikami w myśl art. 15 ust. 1 uptu, są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast definicja działalności gospodarczej obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Ponadto działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać że definicja działalności gospodarczej ma charakter uniwersalny tj. obejmuje swym zakresem te podmioty, które prowadząc określoną działalność, występują w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Tym samym na gruncie ustawy o VAT działalnością gospodarczą jest tylko działalność wykonywana zawodowo, w sposób profesjonalny. Co oznacza, że dokonywanie czynności incydentalnych, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, skutkuje nie uznaniem danego podmiotu za podatnika względem tych czynności. Jednakże ww. definicja stanowi także, że podatnikiem jest również taki podmiot, który wykonał czynność podlegającą opodatkowaniu - co prawda jednorazowo - ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Przy czym ustawa o VAT nie zawiera wskazówek, jak należy rozumieć zwrot cyt.: „(\`(...)\`) w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy".

Zgodnie ze słownikiem języka polskiego (źródło: www.sjp.pwn.pl) zamiar to, co ktoś zamierza zrobić. Natomiast w ocenie organów podatkowych cyt.: „(\`(...)\`) zamiar wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy należy rozumieć chęć, wolę powtarzalnego, a nie jednorazowego wykonywania określonych czynności, składających się na istotę prowadzenia działalności. O kwestii częstotliwości nie decyduje okres wykonywania czynności (tydzień, miesiąc, rok), ani ilość dokonanych transakcji. Decydującym kryterium jest powtarzalność czynności. Dlatego też, w każdym przypadku należy indywidualnie rozstrzygnąć, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowoprawne było dokonywanie tej czynności wielokrotnie w ramach działalności producenta, handlowca lub usługodawcy." (Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 19.05.2011 r., sygn. ILPP1/443-251/11-4/NS).

W ocenie Wnioskodawcy udzielenie pożyczek innym podmiotom (w tym podmiotom z grupy) jak również osobom fizycznym mieści się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem charakteryzuje się powtarzalnością czynności i jest związana z działalnością zawodową Wnioskodawcy. Ponadto Wnioskodawca zamierza udzielać pożyczek również w przyszłości.

Wobec powyższego w stosunku do czynności odpłatnego udzielania pożyczek Wnioskodawca występuje w charakterze podatnika. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT zwolnione od podatku są usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Mając na uwadze powyższe - zdaniem Wnioskodawcy - czynność udzielenia pożyczki na rzecz innych podmiotów (w tym podmiotów z grupy) a także na rzecz osób fizycznych wypełnia dyspozycje przepisu art. 8 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co w konsekwencji skutkuje uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, które korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, podatnikiem staje się również ten, kto wykonał czynność, podlegającą opodatkowaniu, jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia „zamiar”. Zgodnie z definicją zawartą we „Współczesnym słowniku języka polskiego” (Wydawnictwo Langenscheidt, Warszawa 2007 r.), „zamiar” oznacza „intencje zrobienia czegoś, zamysł, plan, projekt, chęć”. Zatem przez zamiar wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy należy rozumieć chęć, wolę powtarzalnego, a nie jednorazowego wykonywania określonych czynności, składających się na istotę prowadzenia działalności. O kwestii częstotliwości nie decyduje okres wykonywania czynności (tydzień, miesiąc, rok), ani ilość dokonanych transakcji. Decydującym kryterium jest powtarzalność czynności. Dlatego też, w każdym przypadku należy indywidualnie rozstrzygnąć, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki prawnopodatkowe było dokonywanie tej czynności wielokrotnie w ramach działalności producenta, handlowca lub usługodawcy.

Z powołanych przepisów wynika, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, iż oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych podlegających oprocentowaniu stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług.

W myśl art. 41 ust. 1 ustawy wynika, iż stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zarówno w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do niej przewidziano możliwość zastosowania obniżonych stawek podatku, a nawet zwolnień od podatku.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, zwolnione są od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W myśl art. 43 ust. 15 ustawy zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca prowadzi działalność deweloperską. Podstawowym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest:

1.  roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków (PKD 41);
2.  roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej (PKD 42);
3.  działalność związana z obsługą rynku nieruchomości (PKD 68);
4.  najem i dzierżawa (PKD 77);
5.  finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 64).

Obecnie w związku z profilem swojej działalności Wnioskodawca udziela pożyczek innym podmiotom gospodarczym (zarówno z grupy) jak również osobom fizycznym. Świadczone przez Wnioskodawcę usługi udzielania pożyczek mają charakter odpłatny (w formie odsetek od pożyczek). Ww. czynności Wnioskodawca zamierza wykonywać także w przyszłości.

Biorąc pod uwagę powołane powyżej przepisy oraz przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, iż w zakresie wykonywania przedmiotowych czynności Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Czynność udzielania przez Wnioskodawcę pożyczek należy uznać za świadczenie usług, zgodnie z cyt. art. 8 ust. 1 ustawy. Bowiem udzielanie pożyczek przez Wnioskodawcę jest czynnością mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług. Tym samym przedmiotowa usługa udzielania pożyczek przez Wnioskodawcę jest zwolniona od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

Reasumując, przedmiotowa usługa udzielenia pożyczek w oparciu o art. 5 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Wnioskodawca wykonując usługę udzielania pożyczek działa jako podatnik VAT. Przedmiotowa usługa korzysta ze zwolnienia na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Należy jednocześnie dodać, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem zapytania Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ul. M.C. Skłodowskiej 40, 20-029 Lublin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.