Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.339.2020.13.S.IG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-03
Teza: Uznanie nabycia wierzytelności za świadczenie usług,
ustalenie podstawy opodatkowania oraz zastosowanie
zwolnienia od podatku dla ww. usług.
Słowa kluczowe: banki
wierzytelność-nabycie wierzytelności
wierzytelność-przelew wierzytelności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa
opodatkowania-Elementy składowe podstawy
opodatkownia
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa
opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady
ogólne
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi w zakresie depozytów
środków pieniężnych, prowadzenia rachunków
pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych,
przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i
weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-
art. 29a-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-
art. 29a-ust. 6-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 40
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lipca 2020 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 czerwca 2020 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie uznania nabycia
    wierzytelności za świadczenie usług, ustalenia podstawy opodatkowania oraz
    zastosowania zwolnienia od podatku dla ww. usług. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest bankiem w formie spółki akcyjnej będącym bankiem zrzeszającym w
    rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków
    spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 613 ze
    zm., dalej: „ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych”), polskim rezydentem
    podatkowym i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej
    Polskiej. Bank prowadzi działalność na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo
    bankowe (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2357 ze zm., dalej: „Prawo bankowe”).
    Wnioskodawca jest również podatnikiem zarejestrowanym dla celów VAT w Polsce.
    W ramach prowadzonej działalności bankowej, Bank uprawniony jest do udzielania
    kredytów oraz pożyczek. Bank planuje, że w ramach prowadzonej działalności będzie
    przejmować w drodze cesji od zrzeszonych banków spółdzielczych (dalej powoływane
    jako: „banki spółdzielcze”) wierzytelności z tytułu udzielonych przez te banki kredytów

    wstępując w prawa i obowiązki kredytodawcy. Przejęcie przez Bank wierzytelności będzie
    odbywać się w trzech poniżej przedstawionych modelach w zależności od okoliczności
    faktycznych.
    - Model I (dalej powoływany jako: „Model I”)
    Bank zawiera z innym bankiem spółdzielczym, który udzielił pierwotnie we własnym
    zakresie kredytu, umowę konsorcjum bankowego, w ramach której bank spółdzielczy
    przenosi na Bank część wierzytelności wynikającej z zawartej przez ten bank spółdzielczy
    umowy kredytu z kredytobiorcą.
    Wraz z zawarciem umowy konsorcjum bankowego zawierana jest umowa cesji
    wierzytelności. Warunkiem przystąpienia Banku do umowy konsorcjum bankowego i w
    konsekwencji przeniesienia wierzytelności na Bank jest dokonanie przez Bank niezależnej
    oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz oceny transakcji na podstawie własnych
    wewnętrznych regulacji. Jeżeli w wyniku analizy kredytowej Bank nie podejmie decyzji o
    udziale w konsorcjum, wówczas nie dojdzie do zawarcia umowy cesji wierzytelności.
    W wyniku cesji wierzytelności, część wierzytelności banku spółdzielczego wynikającej z
    zawartej przez ten bank spółdzielczy umowy kredytu zostaje przeniesiona na Bank, który
    wchodzi, w części której dotyczy umowa cesji wierzytelności, we wszystkie prawa i
    obowiązki cedenta wierzytelności, czyli banku spółdzielczego. Zatem, wszelkie korzyści,
    uprawnienia i roszczenia (w tym roszczenie o zwrot kapitału i zapłatę odsetek od
    finansowania udzielonego kredytobiorcy w części przejętej przez Bank) oraz ciężary i
    ryzyko związane z przelewaną wierzytelnością i związanymi z nią prawami przechodzą na
    Bank jako współkonsorcjanta dla tej umowy kredytu. W tej części, bank spółdzielczy
    będący cedentem, zostaje zwolniony ze swoich zobowiązań.
    W związku z transakcją zostanie także zawarty aneks do umowy kredytu, w którym
    kredytobiorca zaakceptuje przelew wierzytelności przez bank spółdzielczy na rzecz Banku i
    przystąpienie Banku do umowy kredytu jako współkredytodawca. W wyniku transakcji
    Bank stanie się więc wierzycielem w stosunku do kredytobiorcy i będzie ponosił ryzyko
    jego niewypłacalności.
    Przedmiotem cesji wierzytelności w Modelu I będą wierzytelności niewymagalne, czyli
    takie, których termin płatności bieżących rat kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili
    cesji.
    W Modelu I może wystąpić sytuacja, w której przedmiotem przelewu wierzytelności będzie
    kredyt w fazie uruchamiania. Wtedy też Bank przejmie zobowiązanie do wypłaty
    odpowiedniej części kapitału kredytu w części, w jakiej kredyt nie został jeszcze
    uruchomiony.
    - Model II (dalej powoływany jako: „Model II”)
    Bank zawarł w przeszłości umowę konsorcjum bankowego, na mocy której wraz z innym
    bankiem spółdzielczym udzielił kredytu kredytobiorcy. Zarówno Bank, jak i bank
    spółdzielczy czerpali pożytki z udzielonego wspólnie kredytu, jak również wykonywali
    obowiązki ciążące na nich jako współkredytodawcach. W trakcie trwania umowy kredytu
    udzielonego w ramach umowy konsorcjum bankowego, Bank może dokonać przejęcia
    części lub całości wierzytelności przysługującej bankowi spółdzielczemu jako
    współkonsorcjantowi. W konsekwencji, w przypadku przejęcia całości wierzytelności
    banku spółdzielczego, umowa konsorcjum zawarta między Bankiem a bankiem
    spółdzielczym ulegnie wygaśnięciu z uwagi na ustanie podstawy prawnej ku dalszemu
    istnieniu konsorcjum.
    Wszelkie korzyści, uprawnienia i roszczenia (w tym roszczenie o zwrot kapitału i zapłatę
    odsetek od finansowania udzielonego kredytobiorcy w części przejętej przez Bank) oraz
    ciężary i ryzyko związane z przenoszoną wierzytelnością i związanymi z nią prawami
    przechodzą na Bank jako współkonsorcjanta dla tej umowy kredytu. W tej części, bank
    spółdzielczy będący cedentem, zostaje zwolniony ze swoich dotychczasowych zobowiązań.

    W związku z transakcją zostanie także zawarty aneks do umowy kredytu, w którym
    kredytobiorca zaakceptuje zmianę proporcji udziału poszczególnych banków -
    uczestników konsorcjum jako współkredytodawców. Przedmiotem cesji wierzytelności w
    Modelu II są wierzytelności niewymagalne, czyli takie, których termin płatności bieżących
    rat kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili cesji.
    - Model III (dalej powoływany jako: „Model III”)
    Bank, na podstawie umowy cesji (przelewu) wierzytelności, będzie przejmował od banku
    spółdzielczego całość wierzytelności wynikającej z udzielonego przez ten bank spółdzielczy
    kredytu. Podobnie jak w przypadku Modelu I, przelew wierzytelności poprzedzony będzie
    dokonaniem przez Bank niezależnej oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz oceny
    transakcji na podstawie własnych wewnętrznych regulacji.
    W przypadku pozytywnej oceny, całość wierzytelności wynikającej z pierwotnej umowy
    kredytu zostaje przeniesiona na Bank, który wchodzi w całości we wszystkie prawa i
    obowiązki cedenta wierzytelności, czyli banku spółdzielczego. Zatem wszelkie korzyści,
    uprawnienia i roszczenia (w tym roszczenie o zwrot kapitału i zapłatę odsetek od
    finansowania udzielonego kredytobiorcy) oraz ciężary i ryzyko związane ze zbywaną
    wierzytelnością i związanymi z nią prawami przechodzą na Bank. Wraz z przelewem
    wierzytelności, bank spółdzielczy zostaje zwolniony ze swoich zobowiązań względem
    kredytobiorcy.
    Przedmiotem cesji wierzytelności w Modelu III będą wierzytelności niewymagalne, czyli
    takie, których termin płatności bieżących rat kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili
    cesji.
    Niezależnie od modelu przejęcia wierzytelności przez Bank, który uzależniony będzie od
    sytuacji faktycznej (wyjściowej), Bank będzie zawsze przejmował wierzytelności od banków
    spółdzielczych w celu pobierania we własnym imieniu pożytków z tych wierzytelności w
    postaci należnych odsetek od udzielonego finansowania. Opisane transakcje cesji
    wierzytelności nie będą wykonywane w ramach umowy faktoringu.
    Niezależnie od modelu przejęcia wierzytelności (tj. w każdym z trzech przedstawionych
    modeli) Bank zapłaci bankowi spółdzielczemu cenę równą wartości nominalnej
    przelewanej na Bank wierzytelności, przy czym jednocześnie bank spółdzielczy jako cedent
    będzie zobowiązany uiścić na rzecz Banku jako cesjonariusza prowizję transakcyjną, której
    wysokość będzie kalkulowana w zależności od parametrów ekonomicznych wierzytelności.
    Cena za nabycie wierzytelności przez Bank ustalona będzie na poziomie rynkowym, na
    podstawie dokonanej wyceny wierzytelności uwzględniającej zdyskontowaną wartość
    przyszłych przepływów pieniężnych oraz inne istotne czynniki.
    Poza zapłatą ceny z tytułu przejmowanych wierzytelności, Bank nie będzie realizował w
    stosunku do banków spółdzielczych jako cedentów żadnych dodatkowych świadczeń. W
    szczególności Bank nie będzie świadczył na rzecz cedenta jakichkolwiek usług
    windykacyjnych. Zdarzenie przyszłe będące przedmiotem niniejszego wniosku nie
    przewiduje jakichkolwiek dodatkowych rozliczeń z cedentem po zapłacie przez Bank ceny
    za przelew wierzytelności.
    Tytułem prawnym cesji wierzytelności opisanych w niniejszym wniosku będą umowy
    sprzedaży zawarte pomiędzy Wnioskodawcą a danym bankiem spółdzielczym.
    W wyniku dokonania powyższych transakcji, niezależnie od modelu przejęcia
    wierzytelności, Bank wstępując w prawa i obowiązki cedenta wierzytelności staje się
    nowym wierzycielem kredytobiorcy i będzie on uzyskiwał pożytki w postaci odsetek
    należnych od kredytobiorcy, a także będą mu przysługiwały roszczenia o zwrot kwoty
    kapitału z tytułu udzielonego finansowania. Jednocześnie, dzięki przeniesieniu przez bank
    spółdzielczy na rzecz Banku takich wierzytelności, bank spółdzielczy otrzyma całą spłatę
    cedowanej wierzytelności (lub jej części) z tytułu udzielonego uprzednio kredytu "z góry",
    zwiększając płynność finansową banku spółdzielczego. Nabywając wierzytelności, Bank

    zapewni więc jednocześnie finansowanie banku spółdzielczego i uwolni go od obowiązków
    związanych z udzielonym kredytem (w części cedowanej wierzytelności), przykładowo
    związanych z kontrolowaniem i monitorowaniem spłat dokonywanych przez
    kredytobiorców.
    Jak zostało już wskazane, niezależnie od modelu, przedmiotem cesji wierzytelności będą
    wierzytelności niewymagalne, czyli takie, których termin płatności bieżących rat
    kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili cesji. Nie jest wykluczone, że mogą one być
    częściowo wymagalne np. w odniesieniu do jednej raty kredytu. Będą to jednak
    jednocześnie tzw. wierzytelności pewne, tj. takie, co do których w momencie dokonywania
    przelewu nie istnieją istotne wątpliwości, co do możliwości ich zaspokojenia.
    Może się jednak zdarzyć, że już po dokonaniu cesji i przejęciu wierzytelności przez Bank,
    kredytobiorcy przestaną spłacać Bankowi kredyt i wierzytelność Banku względem dłużnika
    stanie się nieściągalna. W takiej sytuacji, Bank tworzy odpis na straty kredytowe na
    pokrycie wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Tworzone
    przez Bank odpisy tworzone są zgodnie ze stosowanymi przez Bank Międzynarodowymi
    Standardami Rachunkowości (dalej: „MSR”) oraz Międzynarodowymi Standardami
    Sprawozdawczości Finansowej (dalej: „MSSF”).
    Ponadto, w określonych sytuacjach wierzytelności będące przedmiotem niniejszego
    wniosku, jako wymagalne wierzytelności z tytułu kredytów, mogą również zostać odpisane
    (spisane) jako nieściągalne.
    Przedmiotem niniejszego wniosku są odpisy oraz spisania wierzytelności z tytułu kredytów:
        których nieściągalność zostanie uprawdopodobniona w sposób określony w art. 16
        ust. 2a w związku z art. 16 ust. 1 pkt 26c lit. a ustawy o CIT,
        których nieściągalność nie zostanie uprawdopodobniona w sposób określony w art.
        16 ust. 2a w związku z art. 16 ust. 1 pkt 26c lit. a ustawy o CIT, których opóźnienie w
        spłacie przekracza 12 miesięcy,
        których nieściągalność zostanie udokumentowana w sposób określony w art. 16
        ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b ustawy o CIT.
    Podkreślenia również wymaga, że trzy Modele, na podstawie których planowane jest
    dokonywanie przejęcia przez Bank wierzytelności nie wynikają z hipotetyczności zdarzenia
    przyszłego, ale z różnego uformowania stosunków prawnych między Bankiem a bankami
    spółdzielczymi, jakie wystąpią w praktyce w związku z przejmowaniem przez Bank
    wierzytelności. W celu pełnego zobrazowania przyszłej sytuacji (wyczerpującego
    przedstawienia zdarzenia przyszłego) Wnioskodawcy, konieczne było więc opisanie
    zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem tego Wniosku w jego pełnym wymiarze.
    Pytania:
    1) Czy w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego (Model I, Model II,
      Model III) w przypadku kiedy cena za nabycie wierzytelności przez Bank ustalona
      będzie w wysokości wartości nominalnej przelewanej na Bank wierzytelności, przy
      czym jednocześnie cedent będzie zobowiązany uiścić na rzecz Banku jako
      cesjonariusza prowizję transakcyjną, przejęcie przez Bank w drodze cesji
      wierzytelności kredytowych stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem
      VAT jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT,
      realizowane przez Wnioskodawcę na rzecz banku spółdzielczego?
    2) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, czy podstawę opodatkowania
      podatkiem VAT stanowi kwota opłaty transakcyjnej?
    3) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, czy usługi świadczone przez
      Wnioskodawcę na rzecz banku spółdzielczego podlegają zwolnieniu od

      opodatkowania podatkiem VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jako
      usługi udzielania kredytów lub art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako usługi związane
      z długami?
    Państwa stanowisko w sprawie
    1. W zakresie pytania 1: w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego
    (Model I, Model II, Model III), w przypadku kiedy Bank uiszcza na rzecz cedenta cenę
    równą wartości nominalnej wierzytelności, a jednocześnie cedent płaci Bankowi prowizję
    transakcyjną, przejęcie przez Bank w drodze cesji wierzytelności kredytowych stanowi
    czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatne świadczenie usług w
    rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, realizowane przez Wnioskodawcę na rzecz banku
    spółdzielczego.
    2. W zakresie pytania 2: w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego,
    podstawę opodatkowania podatkiem VAT stanowi kwota opłaty transakcyjnej, którą bank
    spółdzielczy jako cedent jest zobowiązany uiścić na rzecz Banku.
    3. W zakresie pytania 3: usługa świadczona przez Wnioskodawcę na rzecz banku
    spółdzielczego podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art.
    43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jako usługa udzielania kredytów bądź na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako usługa związana z długami, przy czym jednocześnie nie
    stanowi ona w ocenie Wnioskodawcy usługi ściągania długów, i tym samym nie podlega
    wyłączeniu z powyższych zwolnień na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
    Uzasadnienie do pytania 1
    W ustawie o VAT brak jest specyficznych regulacji, które wprost określałyby, czy obrót
    wierzytelnościami stanowi czynność opodatkowaną VAT.
    W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    podlegają:
        odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
        eksport towarów;
        import towarów na terytorium kraju;
        wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
        wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Ustawa o VAT zawiera definicję towaru - zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT towary to
    rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Dostawę towarów definiuje zaś
    art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym jest to przeniesienie prawa do rozporządzania
    towarami jak właściciel.
    W odniesieniu natomiast do świadczenia usług, pojęcie to zostało uregulowane w sposób
    mniej precyzyjny - zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie
    się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki
    organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
    Należy przy tym podkreślić, że aby w myśl przytoczonego powyżej art. 5 ust. 1 ustawy o
    VAT można było mówić o transakcji podlegającej opodatkowaniu VAT, transakcja ta musi
    mieć, co do zasady, charakter odpłatny, ponieważ to wartość zapłaty stanowi, w myśl art.
    29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawę opodatkowania.
    W ustawie o VAT brak jest definicji zapłaty. Zgodnie jednak z poglądem ugruntowanym w
    orzecznictwie, aby daną dostawę towarów / dane świadczenie usług można było uznać za
    odpłatne, konieczne jest istnienie bezpośredniego związku między dokonanym
    świadczeniem a otrzymaniem wynagrodzenia (tak przykładowo TSUE w wyroku z 8 marca

    1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council v. Commissioners of
    Customs and Excise, w którym stwierdził, że „koncepcja świadczenia usług wykonywanych
    za wynagrodzeniem w rozumieniu art. 2(1) VI Dyrektywy zakłada istnienie bezpośredniego
    związku pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem”.
    Ponadto związek, o którym mowa, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby
    można było powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie - tak wskazał
    przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: „NSA”) w wyroku z 6 września 2013 r.,
    sygn. I FSK 1315/12 powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
    (dalej: „TSUE”) z 3 marca 1994 r. w sprawie C#16/93 RJ.Tolsma vs. Inspecteur der
    Omzetbelasting Leeuwarden). Natomiast samo wynagrodzenie powinno mieć formę
    przysporzenia (zwiększenia aktywów) po stronie dostawcy / usługodawcy na skutek
    wykonania danego świadczenia - tak przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej:
    „WSA”) w Gdańsku w wyroku z 14 stycznia 2015 r., sygn. I SA/Gd 1454/14.
    Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że
    przedmiotem analizowanej transakcji są wierzytelności kredytowe stanowiące prawo
    majątkowe, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. W każdym modelu
    transakcji opisanym w treści zdarzenia przyszłego (Model I, II, III) następuje przelew
    wierzytelności, o którym mowa w art. 509-518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks
    cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm., dalej: „Kodeks cywilny”).
    Art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi bowiem, iż wierzyciel może bez zgody dłużnika
    przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie,
    zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu,
    wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w
    szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
    Zgodnie natomiast z art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży, zamiany,
    darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi
    wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony
    inaczej postanowiły.
    Tym samym, w wyniku przelewu wierzytelności, prawa przysługujące bankowi
    spółdzielczemu jako dotychczasowemu wierzycielowi kredytowemu przechodzą (w części
    w jakiej dochodzi do przelewu wierzytelności) na Wnioskodawcę jako nabywcę
    wierzytelności kredytowej, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie.
    W zamian za przelewaną wierzytelność Wnioskodawca jako cesjonariusz zobowiązuje się
    do spełnienia określonego świadczenia na rzecz banku spółdzielczego jako cedenta. Dzięki
    przeniesieniu przez bank spółdzielczy na rzecz Banku takich wierzytelności, bank
    spółdzielczy otrzyma całą spłatę cedowanej wierzytelności (lub jej części) z tytułu
    udzielonego uprzednio kredytu "z góry", zwiększając płynność finansową banku
    spółdzielczego.
    Nabywając wierzytelności, Bank wyświadczy zatem na rzecz banku spółdzielczego usługę
    w postaci zapewnienia mu finansowania i uwolnienia od obowiązków związanych z
    udzielonym kredytem, przykładowo związanych z kontrolowaniem i monitorowaniem
    spłat dokonywanych przez kredytobiorców. Bank wstępując w prawa i obowiązki cedenta
    wierzytelności staje się bowiem nowym wierzycielem kredytobiorcy, uwalniając bank
    spółdzielczy ze wszystkich ciężarów z tym związanych. W rozpatrywanej sprawie dochodzi
    więc do świadczenia usługi pomiędzy Wnioskodawcą a bankiem spółdzielczym.
    W przypadku cesji wierzytelności własnych, jakimi są wierzytelności kredytowe z tytułu
    kredytów udzielonych pierwotnie przez bank spółdzielczy, usługa w rozumieniu przepisów
    ustawy o VAT może być świadczona jedynie przez nabywcę wierzytelności na rzecz
    zbywcy, co jest podejściem jednolicie potwierdzanym przez organy podatkowe i sądy
    administracyjne (przykładowo Dyrektor Krajowej informacji Skarbowej w interpretacji
    indywidualnej z 20 sierpnia 2018 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.497.2018.1.RM czy wyrok
    WSA w Gorzowie Wlkp. z 31 stycznia 2018 r., sygn. I SA/Go 481/17).

    Sprzedaż wierzytelności własnych przez wierzyciela nie jest bowiem uznawana za
    czynność opodatkowaną w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż nie może ona
    zostać uznana ani za dostawę towarów, ani też za świadczenie usług, będąc jedynie
    przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego
    tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi), które pozostaje poza zakresem
    opodatkowania VAT. Tym samym, w ramach przedstawionych w opisie zdarzenia
    przyszłego niniejszego wniosku transakcji, to Wnioskodawca będzie występował w roli
    usługodawcy, a nie bank spółdzielczy jako cedent wierzytelności kredytowej.
    W opisanym zdarzeniu przyszłym spełniona będzie również przesłanka dotycząca
    odpłatności analizowanego świadczenia. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego,
    przejęcie przez Wnioskodawcę wierzytelności następować będzie za cenę równą wartości
    nominalnej przelewanej na Bank wierzytelności, przy czym jednocześnie bank spółdzielczy
    jako cedent będzie zobowiązany uiścić na rzecz Banku jako cesjonariusza prowizję
    transakcyjną. Zatem, wynagrodzenie Wnioskodawcy z tytułu przejęcia wierzytelności
    kredytowych będzie bezpośrednio stanowiła prowizja transakcyjna.
    Mając na uwadze powyższe, czynność polegająca na przejęciu przez Bank wierzytelności
    (lub ich części) realizowana w Modelu I, II i III, spełnia przesłanki pozwalające na uznanie
    jej za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu regulacji ustawy o VAT, a polegające na
    uwolnieniu banku spółdzielczego jako cedenta od ciężaru związanego z uprzednio
    udzielonym kredytem, którą Bank jako cesjonariusz świadczy odpłatnie na jego rzecz.
    Wnioskodawca pragnie przy tym podkreślić, że uznawanie czynności polegającej na
    nabyciu wierzytelności za usługę mieszczącą się w zakresie art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8
    ust. 1 ustawy o VAT zostało niejednokrotnie potwierdzone przez organy podatkowe,
    przykładowo przez:
        Dyrektora Krajowej informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 7 grudnia
        2018 r. (sygn. 0114-KDIP1-2.4012.594.2018.3.IG), który uznał za prawidłowe
        stanowisko wnioskodawców, zgodnie z którym: „Wnioskodawca 1 świadczy usługę
        polegającą na zwolnieniu Wnioskodawcy 2 od ryzyk gospodarczych związanych z
        potencjalnym brakiem spłaty Wierzytelności oraz uwolnieniu Wnioskodawcy 2 od
        ciężaru egzekwowania wierzytelności za wynagrodzeniem, które odpowiada
        uzgodnionemu między stronami dyskontu, tj. różnicy między wartością nominalną
        Wierzytelności, a ceną Wierzytelności określoną w Umowie cesji”, oraz
        Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 23 stycznia
        2019 r. (sygn. 0112-KDIL1-3.4012.741.2018.1.PR, w której organ stwierdził, że:
        „zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z
        majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy
        zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem).
        W takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę,
        której celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności”,
        a także
        Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 24 czerwca
        2016 r. (sygn. IPPP1/4512-302/16-6/EK), stwierdzającej że: „odnośnie nabycia
        wierzytelności niewymagalnych, należy wskazać, że termin ich spłaty jeszcze nie
        nastąpił, dłużnik ma jeszcze czas na podjęcie stosownych działań wobec
        wierzyciela. W związku z czym, nie można jednoznacznie uzależnić spłaty
        wierzytelności niewymagalnych od kondycji finansowej dłużników. Trudno zatem w

        stosunku do takich wierzytelności uznać, że stanowią one wierzytelności "trudne", o
        których mowa w orzeczeniu TSUE. Ponadto, mimo, że jak wskazuje Wnioskodawca,
        nabycie wierzytelności odbywa się za jej wartość godziwą, która jest niższa niż
        wartość nominalna pożyczki, nie świadczy o tym, że Wnioskodawca nabywa trudną
        wierzytelność. Pomiędzy wartością nominalną a ceną sprzedaży istnieje różnica,
        jednakże nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości ekonomicznej tej
        wierzytelności w chwili sprzedaży. (...) Wobec tego nie można uznać, że w
        odniesieniu do wierzytelności niewymagalnych Fundusz nabywa trudne
        wierzytelności, o których mowa w ww. wyroku C-93/10 i w konsekwencji czynność
        ta będzie nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. (...) należy
        stwierdzić, że czynność nabycia wierzytelności niewymagalnych przez
        Wnioskodawcę należy uznać za świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy
        o VAT. Mamy tu bowiem do czynienia ze świadczeniem usługi przez nabywcę
        niewymagalnych wierzytelności (Wnioskodawcę) na rzecz sprzedawcy z tytułu
        nabycia przysługujących mu wierzytelności”;
        Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 28 listopada
        2013 r. (sygn. IPPP1/443-765/13-2/AP), który potwierdził prawidłowość stanowiska
        podatnika, zgodnie z którym: „Niezależnie zatem od tego, czy wynik na transakcji
        nabycia wierzytelności - ustalony w odniesieniu do ich wartości nominalnej - będzie
        dodatni czy ujemny, odpłatne świadczenie usług będzie miało miejsce”.
    Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, do wierzytelności będących przedmiotem niniejszego
    wniosku nie mają zastosowania pojawiające się w orzecznictwie TSUE oraz krajowych
    sądów administracyjnych konkluzje, zgodnie z którymi nabycie wierzytelności w imieniu
    własnym i na własne ryzyko nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usługi w
    rozumieniu ustawy o VAT (tak przykładowo TSUE w wyroku z 27 października 2011 r. w
    sprawie GFKL C-93/10, a także 7 sędziów NSA w wyroku z 19 marca 2012 r., sygn. I FPS 5
    /11).
    Orzeczenia te zostały bowiem wydane w odniesieniu do stanów faktycznych, w których
    wierzytelności będące przedmiotem cesji były tzw. wierzytelnościami „trudnymi”, tj.
    wierzytelnościami, co do których istnieje wątpliwość, czy zostaną one zaspokojone w
    drodze przejęcia odzyskiwania długu i co do których istnieje ryzyko ich niezaspokojenia.
    Jak natomiast zostało wskazane w zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem niniejszego
    wniosku, wierzytelności (lub ich części) nabywane przez Wnioskodawcę w drodze cesji
    będą, na moment ich nabycia, wierzytelnościami „pewnymi”, tj. takimi, co do których w
    momencie dokonywania przelewu nie istnieją istotne wątpliwości, co do możliwości ich
    zaspokojenia.
    W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, przejęcie przez Bank w drodze cesji
    wierzytelności kredytowych w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego
    za cenę równą wartości nominalnej przelewanej na Bank wierzytelności, podczas gdy
    jednocześnie bank spółdzielczy jako cedent będzie zobowiązany uiścić na rzecz Banku
    jako cesjonariusza prowizję transakcyjną, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu
    podatkiem VAT jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT,
    realizowane przez Wnioskodawcę na rzecz banku spółdzielczego.
    Uzasadnienie do pytania 2
    Jak wskazano w uzasadnieniu do pytania 1, czynności polegające na nabyciu
    wierzytelności, w zakresie objętym niniejszym wnioskiem, spełniają przesłanki do uznania

    ich za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT, przy czym usługodawcą
    jest w tym przypadku Bank, a świadczoną na rzecz banku spółdzielczego jako cedenta
    usługą jest zapewnienie cedentowi finansowania i uwolnienie go od obowiązków
    związanych z udzielonym przez niego uprzednio kredytem.
    Ponadto, w myśl przytoczonego powyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, aby czynność
    spełniająca przesłanki do uznania jej za usługę w rozumieniu ustawy o VAT mogła być
    uznana za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, usługa ta
    musi mieć charakter świadczenia o charakterze odpłatnym. Zapłata należna usługodawcy
    stanowi bowiem, w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawę opodatkowania VAT.
    W myśl zaś art. 29a ust. 6 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła,
    opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku, a także
    koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia,
    pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
    W ocenie Wnioskodawcy, za należne mu wynagrodzenie, stanowiące zapłatę (i
    jednocześnie podstawę opodatkowania) w rozumieniu ustawy o VAT, należy uznać kwotę
    prowizji transakcyjnej, której wysokość jest kalkulowana w zależności od parametrów
    ekonomicznych wierzytelności, i którą bank spółdzielczy jako cedent jest zobowiązany
    uiścić na rzecz Banku.
    Wnioskodawca pragnie wskazać, że podejście to zostało potwierdzone przez organy
    podatkowe przykładowo w następujących interpretacjach indywidualnych:
        interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 września
        2019 r. (sygn. 0114-KDIP1-2.4012.363.2019.1.IG), w której organ stwierdził, że:
        „należy zatem zgodzić się z Wnioskodawcą, że w odniesieniu do transakcji zbycia
        Wierzytelności przez Bank na rzecz Kontrahenta zagranicznego (stanowiących dla
        Banku import usług), podstawą opodatkowania dla opisywanych we wniosku
        transakcji będzie kwota dyskonta, lub kwota opłaty transakcyjnej lub suma kwoty
        dyskonta i kwoty opłaty transakcyjnej, uzyskana przez Bank, bowiem, jak wynika z
        wniosku, dyskonto, opłata transakcyjna lub kwota dyskonta plus opłata
        transakcyjna stanowią w rzeczywistości kwotę należną z tytułu świadczonej usługi
        finansowej. W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że podstawę
        opodatkowania w zaistniałych okolicznościach stanowić będzie wspomniana kwota
        otrzymanego wynagrodzenia”.
        interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 31 maja
        2017 r. (sygn. 0114-KDIP1-2.4012.139.2017.1.SM), w której organ zgodził się z
        wnioskodawcą, twierdzącym, że: „Tak jak zostało to już wcześniej wskazane (vide
        uwagi zawarte w odniesieniu do pytania nr 1), zgodnie z utrwaloną praktyką, w
        przypadku usługi polegającej na nabyciu wierzytelności podstawę opodatkowania
        określa się w wysokości tzw. dyskonta (tj. różnicy między wartością nominalną
        wierzytelności a należną w zamian za nie ceną) oraz prowizji/opłat należnych
        cesjonariuszowi (o ile zostały przewidziane), pomniejszonych o należny VAT”.
    Tożsame stanowisko zostało też potwierdzone w interpretacji indywidualnej Dyrektora
    Krajowej Informacji Skarbowej z 31 maja 2017 r. (sygn. 0114-KDIP1-2.4012.139.2017.1.SM)
    oraz przywoływanej już wcześniej interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w
    Warszawie z 28 grudnia 2012 r. (sygn. IPPP3/443-1034/12-2/IG).
    Uzasadnienie do pytania 3

    Jeżeli nabywanie wierzytelności przez Bank, zgodnie z opisanym zdarzeniem przyszłym,
    stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT podlegające
    opodatkowaniu VAT, to zasadne jest również ustalenie właściwej stawki opodatkowania
    VAT takich świadczeń.
    Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-
    12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 tej ustawy. Przy czym,
    na podstawie art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do
    końca roku następującego po roku, dla którego wartość relacji, o której mowa w art. 38a
    pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest nie większa niż 43%
    oraz wartość, o której mowa w art. 112aa ust. 5 tej ustawy, jest nie mniejsza niż - 6%,
    stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.
    Zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca
    przewiduje jednak zwolnienie od podatku dla niektórych czynności.
    I tak w myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwolnieniu z VAT podlegają usługi
    udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu
    usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub
    pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.
    W myśl natomiast art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, zwolnione od VAT są usługi w
    zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych,
    wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów,
    czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.
    Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy o VAT, powyższe zwolnienia nie mają
    zastosowania do czynności ściągania długów, w tym factoringu. Przepisy ustawy o VAT nie
    definiują przy tym co należy rozumieć pod pojęciem czynności „ściągania długów” czy
    „factoringu”.
    Zdaniem Wnioskodawcy, przez "ściąganie długów" należy rozumieć usługi, w ramach
    których usługodawca zobowiązuje się do podjęcia na rzecz usługobiorcy, za
    wynagrodzeniem czynności mających na celu ściągnięcie należności podmiotu trzeciego.
    W takiej sytuacji usługodawca ściąga dług dla usługobiorcy, a nie we własnym imieniu.
    Natomiast umowa factoringu jest umową nienazwaną, w ramach której faktor, którego
    przedmiotem działalności jest świadczenie tego rodzaju usług, nabywa wierzytelności
    przysługujące przedsiębiorcy (faktorantowi) z tytułu dokonania dostawy towarów lub
    wykonania usług, w zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej
    wierzytelności pomniejszonej o dyskonto stanowiące wynagrodzenie faktora (ewentualnie
    uzyskuje też dodatkowe wynagrodzenie np. w postaci prowizji).
    Należy jednak wskazać, że umowa factoringu, obok samej cesji wierzytelności, przewiduje
    również dodatkowe świadczenia faktora, takie jak przejmowanie ryzyka wypłacalności
    dłużników, windykację należności, finansowanie przez dyskonto, udzielanie pożyczek,
    monitorowanie dłużników, wypłacanie zaliczek na poczet przyszłych należności,
    sporządzanie i wysyłanie monitów w przypadku nieterminowej zapłaty ze strony
    dłużników, okresowe sprawdzanie stanu wypłacalności dłużników, kierowanie upomnień
    do dłużników.
    Zdaniem Wnioskodawcy należy przy tym zwrócić także uwagę na literalne brzmienie art.
    43 ust. 15 ustawy o VAT, w którym poprzez użycie sformułowania „w tym factoringu”,
    ustawodawca uznaje, że usługi factoringu mieszczą się w pojęciu „czynności ściągania
    długów”. Tym samym, na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT z zakresu zwolnienia
    wyłączone są więc takie czynności nabycia wierzytelności w celu ich windykacji we
    własnym zakresie, które mają na celu ściągnięcie długu.
    Zdaniem Wnioskodawcy, z usługą ściągania długu w rozumieniu art. 43 ust. 15 ustawy
    VAT, nie mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy usługodawca przejmuje
    wierzytelność od usługobiorcy na własne ryzyko i na własny rachunek, a którego istotą jest

    możliwość uzyskiwania w przyszłości pożytków od dłużnika nabywanej wierzytelności.
    Wszelkie czynności podejmowane przez nabywcę po nabyciu wierzytelności (uznawanej
    już za własną), jeżeli wynikające z niej zobowiązania staną się wymagalne, pozostają poza
    zakresem usługi nabycia wierzytelności i nie powinny wpływać na jej klasyfikację, w
    szczególności z punktu widzenia skutków na gruncie ustawy o VAT.
    Odnosząc powyższe regulacje do zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem
    niniejszego wniosku, podkreślić należy, że wierzytelności (lub ich części) nabywane przez
    Bank w drodze cesji nie będą wymagalne na moment ich nabycia, a celem nabywania
    owych wierzytelności przez Bank jest wstąpienie w prawa i obowiązki cedenta
    wierzytelności, a tym samym Bank stanie się nowym wierzycielem kredytobiorcy. Z jednej
    strony istotą nabycia wierzytelności kredytowych przez Bank jest więc pobieranie
    pożytków we własnym imieniu w postaci należnych odsetek od udzielonego finansowania,
    a także przysługującego mu roszczenia o zwrot kapitału kredytu poprzez wstąpienie we
    wszelkie prawa i obowiązki kredytodawcy lub współkredytodawcy (w zakresie cedowanej
    wierzytelności), a z drugiej strony także udzielenie finansowania cedentowi poprzez spłatę
    z góry cedowanej wierzytelności (lub jej części) i uwolnienie cedenta od obowiązków
    związanych z udzielonym kredytem (w części cedowanej wierzytelności).
    Ponadto, transakcje cesji wierzytelności dokonywane pomiędzy Wnioskodawcą a bankami
    spółdzielczymi nie będą wykonywane w ramach umowy faktoringu, a Wnioskodawca, poza
    zapłatą ceny z tytułu przejmowanych wierzytelności, nie jest zobowiązany do realizacji na
    rzecz cedentów wierzytelności (banków spółdzielczych) żadnych dodatkowych świadczeń.
    W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, usługa nabycia wierzytelności świadczona przez
    Bank w ramach Modelu I, II i III jest usługą finansową, która może być uznana za
    zwolnioną od VAT usługę w zakresie długów, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy
    o VAT, bądź za zwolnioną od VAT za usługę w zakresie udzielania kredytów, o której mowa
    w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. W obu powyższych przypadkach usługa świadczona
    przez Bank nie spełnia przesłanek do uznania jej za czynność polegającą na ściąganiu
    długów w rozumieniu art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, która wyłączona jest z powyższych
    zwolnień przewidzianych w art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 ustawy o VAT.
    Powyższe wynika z faktu, że wierzytelności nabywane przez Bank będące przedmiotem
    niniejszego wniosku będą tzw. wierzytelnościami niewymagalnymi, czyli takimi, których
    termin płatności bieżących rat kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili cesji. Nie jest
    wykluczone, że mogą one być częściowo wymagalne np. w odniesieniu do jednej raty
    kredytu. Będą to jednak jednocześnie tzw. wierzytelności pewne tj. takie, co do których w
    momencie dokonywania przelewu nie istnieją istotne wątpliwości, co do możliwości ich
    zaspokojenia.
    Należy wskazać, co zostało określone w opisie zdarzenia przyszłego, że istotą będących
    przedmiotem niniejszego wniosku transakcji przejęcia wierzytelności kredytowych przez
    Bank będzie czerpanie pożytków z tych wierzytelności w postaci odsetek należnych od
    kredytobiorcy z tytułu udzielonego finansowania, nie zaś uzyskiwanie przychodu z
    czynności polegających na egzekwowaniu owych wierzytelności (bowiem taki przychód nie
    wystąpi). Celem zapewnienia uzyskiwania przychodu w postaci ww. pożytków (odsetek) i
    jednoczesnym zamiarem ograniczenia ryzyka niespłacalności przejmowanych
    wierzytelności kredytowych, nabycie poszczególnych wierzytelności (lub ich części) jest
    każdorazowo poprzedzone dokonaniem przez Bank niezależnej oceny zdolności
    kredytowej kredytobiorcy oraz oceny transakcji na podstawie własnych wewnętrznych
    regulacji.
    Po dokonaniu przedmiotowych czynności weryfikacyjnych, wierzytelności zostają przez
    Bank nabyte wyłącznie w przypadku oceny pozytywnej, co zdaniem Wnioskodawcy,
    wyklucza twierdzenie jakoby czynności dokonywane przez Bank, polegające na nabywaniu
    wierzytelności, były czynnościami ściągania długów w rozumieniu art. 43 ust. 15 pkt 1
    ustawy o VAT.

    Wnioskodawca nie może przy tym wykluczyć, że nabyte przez niego wierzytelności, które
    w momencie nabycia, na podstawie dokonanej oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy
    oraz oceny transakcji, uznane zostały za wierzytelności „pewne”, w późniejszym okresie
    okażą się wierzytelnościami, w odniesieniu do których Bank zmuszony będzie do podjęcia
    czynności zmierzających do ich wyegzekwowania. Niemniej jednak, zdaniem Banku, ta
    następcza okoliczność pozostaje bez wpływu na brak możliwości kwalifikacji czynności
    nabywania wierzytelności przez Bank, o których mowa w niniejszym wniosku, za czynności
    ściągania długów w rozumieniu art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy o VAT.
    Jeżeli wyniknie taka potrzeba, Wnioskodawca będzie mógł egzekwować nabyte już
    wierzytelności, niemniej będzie to realizowane we własnym imieniu i na własną rzecz. Nie
    będzie można mówić o wyręczaniu cedenta w ściąganiu długów w tym zakresie, ponieważ
    na moment nabycia wierzytelności od cedenta takie potrzeby windykacyjne zasadniczo
    nie istnieją (ewentualna wymagalność może dotyczyć przykładowo jednej raty), a z chwilą
    dokonania cesji kończy się relacja prawna Wnioskodawcy i banku spółdzielczego w
    zakresie niniejszej transakcji przeniesienia wierzytelności.
    Ewentualne więc czynności związane z dochodzeniem od kredytobiorców należnych
    Bankowi wierzytelności będą więc mieć wówczas charakter następczy, nie będąc tym
    samym bezpośrednio związanymi z transakcją nabycia wierzytelności. W szczególności
    takie czynności związane z egzekwowaniem tych nabytych należności nie będą
    świadczone przez Bank na rzecz banku spółdzielczego jako cedenta analizowanych
    transakcji, lecz wyłącznie na własną rzecz - jako realizacja przysługujących Bankowi
    uprawnień z tytułu własnej już wierzytelności kredytowej i w tym zakresie nie będą
    stanowić dla Banku odpłatnego świadczenia usług.
    W związku z powyższym, Wnioskodawca pragnie również podkreślić, że w jego ocenie, na
    gruncie przedstawionego zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem niniejszego
    wniosku nie znajdują zastosowania wyroki TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-305/01
    MKG oraz z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 GFKL. Wyroki te zostały bowiem
    wydane w odmiennych stanach faktycznych, które dotyczyły odpowiednio usług
    faktoringu, które cesjonariusz wierzytelności zobowiązywał się świadczyć wobec cedenta,
    w zamian za co otrzymywał wynagrodzenie (wyrok w sprawie C-305/01 MKG) oraz nabycia
    wierzytelności „trudnych” na własne ryzyko, po cenie niższej od ich wartości nominalnej,
    która odzwierciedlała rzeczywistą ekonomiczną wartość nabywanej wierzytelności (wyrok
    w sprawie C-93/10 GFKL). Tym samym, wnioski płynące w dwóch powyższych wyroków
    TSUE nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
    Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, usługa świadczona przez Bank na
    rzecz banku spółdzielczego w okolicznościach zdarzenia przyszłego opisanego w
    niniejszym wniosku, podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem VAT na podstawie
    art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako usługa związana z długami, bądź na podstawie art.
    43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jako usługa w zakresie udzielania kredytów, przy czym
    jednocześnie w żadnym wypadku nie stanowi ona usługi ściągania długów, nie podlegając
    tym samym wyłączeniu z powyższych zwolnień na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.
    Stanowisko takie, w odniesieniu do analogicznych stanów prawnych, znajduje
    potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe, a
    także orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym przykładowo:
        w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 lipca
        2017 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.59.2017.2.BW, w której organ stwierdził, że:
        „pomimo dokonanej cesji, klient nadal spłaca swoje zobowiązanie do Spółki,
        zgodnie z harmonogramem ustalonym w umowie pożyczki. Inwestor nie podejmuje
        osobiście żadnych działań mających na celu wyegzekwowanie należności od klienta
        Spółki (ani w terminie płatności, ani po jego upływie). (...) W konsekwencji

        powyższego należy stwierdzić, że import usługi świadczonej na rzecz
        Wnioskodawcy w ramach umowy cesji, będzie zwolniony od podatku na podstawie
        art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT”;
        w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 grudnia
        2012 r., sygn. IPPP3/443-1034/12-2/IG w której organ potwierdził stanowisko
        wnioskodawcy, twierdzącego, że: „należy uznać, iż w przypadku gdy w ramach
        realizacji umowy konsorcjalnej X. zawrze z Bankiem Inicjującym umowę cesji części
        wierzytelności kredytowych niewymagalnych za cenę równą wartości nominalnej
        przenoszonego prawa majątkowego, zastosowanie znajdzie zwolnienie
        przewidziane dla usług związanych z długami, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt
        40 ustawy o VAT, bądź wprost w pkt 38 tego artykułu, jako usługi udzielania
        kredytów i pożyczek pieniężnych”;
        w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 kwietnia
        2014 r., sygn. IPPP1/443-149/14-2/MPe, w której organ potwierdził stanowisko
        wnioskodawcy, twierdzącego, że: „w przypadku, gdy w ramach realizacji umowy
        cesji Bank dołączy jako drugi kredytodawca do umowy kredytu zawartego
        pomiędzy Bankiem inicjującym a Klientem, zastosowanie znajdzie zwolnienie
        przewidziane dla usług związanych z długami, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt
        40 ustawy o VAT, bądź wprost w pkt 38 tego artykułu, jako usługi udzielania
        kredytów i pożyczek pieniężnych”;
        w wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. I FSK 1992/13.
    Interpretacja indywidualna
    Rozpatrzyłem Państwa wniosek - 5 października 2020 r. wydałem interpretację
    indywidualną znak 0114-KDIP4-3.4012.339.2020.2.IG, w której uznałem Państwa
    stanowisko za prawidłowe w zakresie dotyczącym pytania nr 1 oraz za nieprawidłowe w
    zakresie dotyczącym pytań nr 2 i 3.
    Interpretację doręczono Państwu 8 października 2020 r.
    Skarga na interpretację indywidualną
    5 listopada 2020 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła 5 listopada 2020 r.
    Wnieśli Państwo
    1) na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa o uchylenie Interpretacji w
    części, w jakiej Organ uznał stanowisko Banku za nieprawidłowe (w zakresie możliwości
    korzystania przez Bank ze zwolnienia VAT oraz ustalenia podstawy opodatkowania), oraz
    2) zgodnie z art. 200 ppsa o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania,
    według norm prawem przepisanych.
    Postępowanie przed sądami administracyjnymi
    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację z 5
    października 2020 r. znak 0114-KDIP4-3.4012.339.2020.2.IG w części uznającej Państwa
    stanowisko za nieprawidłowe - wyrokiem z 6 września 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2418/20.
    Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
    Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z 29 listopada 2024 r. sygn. akt I FSK 2518/21
    oddalił skargę kasacyjną.

    Wyrok, który uchylił zaskarżoną interpretację, stał się prawomocny od 29 listopada 2024 r.
    Prawomocny wyrok WSA wpłynął 5 czerwca 2025 r.
    Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku
    Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
      Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu
      wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie
      postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa
      uległy zmianie.
    Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził
        Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny
        w ww. wyrokach;
        ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej -
        stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego
    obowiązujących w dniu wydania interpretacji indywidualnej znak 0114-KDIP4-
    3.4012.339.2020.2.IG, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej
    samej sprawy w wyniku prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2418/20 oraz
    Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2024 r. sygn. akt I FSK 2518/21.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem” podlegają
      odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży, rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów
      oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
      prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Przy czym w myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach, rozumie się przez to rzeczy oraz
      ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje zatem
    wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania
    towarem jak właściciel.
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:

      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
        w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie
    podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego
    stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą
    (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.
    Zauważyć należy, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde
    zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś
    na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie
    charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona
    usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy. Zauważyć
    również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje
    bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze
    majątkowym.
    Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub
    tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu
    ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
        w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona,
        nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
        świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy
        (wynagrodzenie).
    Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie
    podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5
    ust. 1 pkt 1 ustawy. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1
    jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają
    opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków
    ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).
    Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy
    świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać
    wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci
    wynagrodzenia.
    W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z dnia 8
    marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko
    Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy,
    gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a
    otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w
    pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie
    przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota
    uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt
    wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk
    sprzedającego.
    Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że
    zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy
    pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego

    stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać
    wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana
    czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć
    bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a
    świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania
    świadczenia.
    Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas
    wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego
    otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach
    zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy,
    podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
    Wobec powyższej analizy, dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz
    gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą)
    istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane
    są świadczenia wzajemne.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że są Państwo bankiem,
    polskim rezydentem podatkowym i podlegają nieograniczonemu obowiązkowi
    podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej. Bank prowadzi działalność na podstawie
    ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. Są Państwo podatnikiem zarejestrowanym
    dla celów VAT w Polsce.
    W ramach prowadzonej działalności bankowej, są Państwo uprawnieni do udzielania
    kredytów oraz pożyczek. Planują Państwo, że w ramach prowadzonej działalności będą
    przejmowali w drodze cesji od zrzeszonych banków spółdzielczych wierzytelności z tytułu
    udzielonych przez te banki kredytów wstępując w prawa i obowiązki kredytodawcy.
    Przejęcie przez Państwa wierzytelności będzie odbywać się w trzech przedstawionych
    modelach w zależności od okoliczności faktycznych.
    - Model I
    Zawierają Państwo z innym bankiem spółdzielczym, który udzielił pierwotnie we własnym
    zakresie kredytu, umowę konsorcjum bankowego, w ramach której bank spółdzielczy
    przenosi na Państwa część wierzytelności wynikającej z zawartej przez ten bank
    spółdzielczy umowy kredytu z kredytobiorcą.
    Wraz z zawarciem umowy konsorcjum bankowego zawierana jest umowa cesji
    wierzytelności. Warunkiem przystąpienia Państwa do umowy konsorcjum bankowego i w
    konsekwencji przeniesienia wierzytelności na Państwa jest dokonanie przez Państwa
    niezależnej oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz oceny transakcji na podstawie
    własnych wewnętrznych regulacji. Jeżeli w wyniku analizy kredytowej nie podejmą
    Państwo decyzji o udziale w konsorcjum, wówczas nie dojdzie do zawarcia umowy cesji
    wierzytelności.
    W wyniku cesji wierzytelności, część wierzytelności banku spółdzielczego wynikającej z
    zawartej przez ten bank spółdzielczy umowy kredytu zostaje przeniesiona na Państwa,
    który wchodzi, w części której dotyczy umowa cesji wierzytelności, we wszystkie prawa i
    obowiązki cedenta wierzytelności, czyli banku spółdzielczego. Zatem, wszelkie korzyści,
    uprawnienia i roszczenia w tym roszczenie o zwrot kapitału i zapłatę odsetek od
    finansowania udzielonego kredytobiorcy w części przejętej przez Państwa, oraz ciężary i
    ryzyko związane z przelewaną wierzytelnością i związanymi z nią prawami przechodzą na
    Państwa jako współkonsorcjanta dla tej umowy kredytu. W tej części, bank spółdzielczy
    będący cedentem, zostaje zwolniony ze swoich zobowiązań.
    W związku z transakcją zostanie także zawarty aneks do umowy kredytu, w którym
    kredytobiorca zaakceptuje przelew wierzytelności przez bank spółdzielczy na Państwa
    rzecz i przystąpienie Państwa do umowy kredytu jako współkredytodawca. W wyniku

    transakcji Państwo staną się więc wierzycielem w stosunku do kredytobiorcy i będą
    ponosili ryzyko jego niewypłacalności.
    Przedmiotem cesji wierzytelności w Modelu I będą wierzytelności niewymagalne, czyli
    takie, których termin płatności bieżących rat kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili
    cesji.
    W Modelu I może wystąpić sytuacja, w której przedmiotem przelewu wierzytelności będzie
    kredyt w fazie uruchamiania. Wtedy też Państwo przejmą zobowiązanie do wypłaty
    odpowiedniej części kapitału kredytu w części, w jakiej kredyt nie został jeszcze
    uruchomiony.
    - Model II
    Zawarli Państwo w przeszłości umowę konsorcjum bankowego, na mocy której wraz z
    innym bankiem spółdzielczym udzielili kredytu kredytobiorcy. Zarówno Państwo, jak i
    bank spółdzielczy czerpali pożytki z udzielonego wspólnie kredytu, jak również wykonywali
    obowiązki ciążące na nich jako współkredytodawcach. W trakcie trwania umowy kredytu
    udzielonego w ramach umowy konsorcjum bankowego, mogą Państwo dokonać przejęcia
    części lub całości wierzytelności przysługującej bankowi spółdzielczemu jako
    współkonsorcjantowi. W konsekwencji, w przypadku przejęcia całości wierzytelności
    banku spółdzielczego, umowa konsorcjum zawarta między Państwem a bankiem
    spółdzielczym ulegnie wygaśnięciu z uwagi na ustanie podstawy prawnej ku dalszemu
    istnieniu konsorcjum.
    Wszelkie korzyści, uprawnienia i roszczenia w tym roszczenie o zwrot kapitału i zapłatę
    odsetek od finansowania udzielonego kredytobiorcy w części przejętej przez Państwa,
    oraz ciężary i ryzyko związane z przenoszoną wierzytelnością i związanymi z nią prawami
    przechodzą na Państwa jako współkonsorcjanta dla tej umowy kredytu. W tej części, bank
    spółdzielczy będący cedentem, zostaje zwolniony ze swoich dotychczasowych zobowiązań.
    W związku z transakcją zostanie także zawarty aneks do umowy kredytu, w którym
    kredytobiorca zaakceptuje zmianę proporcji udziału poszczególnych banków -
    uczestników konsorcjum jako współkredytodawców. Przedmiotem cesji wierzytelności w
    Modelu II są wierzytelności niewymagalne, czyli takie, których termin płatności bieżących
    rat kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili cesji.
    - Model III
    Na podstawie umowy cesji (przelewu) wierzytelności, będą Państwo przejmowali od banku
    spółdzielczego całość wierzytelności wynikającej z udzielonego przez ten bank spółdzielczy
    kredytu. Podobnie jak w przypadku Modelu I, przelew wierzytelności poprzedzony będzie
    dokonaniem przez Państwa niezależnej oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz
    oceny transakcji na podstawie własnych wewnętrznych regulacji.
    W przypadku pozytywnej oceny, całość wierzytelności wynikającej z pierwotnej umowy
    kredytu zostaje przeniesiona na Państwa, którzy wchodzą w całości we wszystkie prawa i
    obowiązki cedenta wierzytelności, czyli banku spółdzielczego. Zatem wszelkie korzyści,
    uprawnienia i roszczenia w tym roszczenie o zwrot kapitału i zapłatę odsetek od
    finansowania udzielonego kredytobiorcy, oraz ciężary i ryzyko związane ze zbywaną
    wierzytelnością i związanymi z nią prawami przechodzą na Państwa. Wraz z przelewem
    wierzytelności, bank spółdzielczy zostaje zwolniony ze swoich zobowiązań względem
    kredytobiorcy.
    Przedmiotem cesji wierzytelności w Modelu III będą wierzytelności niewymagalne, czyli
    takie, których termin płatności bieżących rat kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili
    cesji.
    Niezależnie od modelu przejęcia wierzytelności przez Państwa, którzy uzależnieni będą od
    sytuacji faktycznej (wyjściowej), Państwo będą zawsze przejmowali wierzytelności od
    banków spółdzielczych w celu pobierania we własnym imieniu pożytków z tych

    wierzytelności w postaci należnych odsetek od udzielonego finansowania. Opisane
    transakcje cesji wierzytelności nie będą wykonywane w ramach umowy faktoringu.
    Niezależnie od modelu przejęcia wierzytelności, tj. w każdym z trzech przedstawionych
    modeli, zapłacą Państwo bankowi spółdzielczemu cenę równą wartości nominalnej
    przelewanej na Państwa wierzytelności, przy czym jednocześnie bank spółdzielczy jako
    cedent będzie zobowiązany uiścić na rzecz Państwa jako cesjonariusza prowizję
    transakcyjną, której wysokość będzie kalkulowana w zależności od parametrów
    ekonomicznych wierzytelności.
    Cena za nabycie przez Państwa wierzytelności ustalona będzie na poziomie rynkowym, na
    podstawie dokonanej wyceny wierzytelności uwzględniającej zdyskontowaną wartość
    przyszłych przepływów pieniężnych oraz inne istotne czynniki.
    Poza zapłatą ceny z tytułu przejmowanych wierzytelności, nie będą Państwo realizowali w
    stosunku do banków spółdzielczych jako cedentów żadnych dodatkowych świadczeń. W
    szczególności nie będą Państwo świadczyli na rzecz cedenta jakichkolwiek usług
    windykacyjnych. Zdarzenie przyszłe będące przedmiotem niniejszego wniosku nie
    przewiduje jakichkolwiek dodatkowych rozliczeń z cedentem po zapłacie przez Państwa
    ceny za przelew wierzytelności.
    Tytułem prawnym cesji wierzytelności opisanych w niniejszym wniosku będą umowy
    sprzedaży zawarte pomiędzy Państwem a danym bankiem spółdzielczym.
    W wyniku dokonania powyższych transakcji, niezależnie od modelu przejęcia
    wierzytelności, Państwo wstępując w prawa i obowiązki cedenta wierzytelności stają się
    nowym wierzycielem kredytobiorcy i będą Państwo uzyskiwali pożytki w postaci odsetek
    należnych od kredytobiorcy, a także będą Państwu przysługiwały roszczenia o zwrot kwoty
    kapitału z tytułu udzielonego finansowania. Jednocześnie, dzięki przeniesieniu przez bank
    spółdzielczy na Państwa rzecz takich wierzytelności, bank spółdzielczy otrzyma całą spłatę
    cedowanej wierzytelności lub jej części, z tytułu udzielonego uprzednio kredytu „z góry”,
    zwiększając płynność finansową banku spółdzielczego. Nabywając wierzytelności,
    zapewnią Państwo więc jednocześnie finansowanie banku spółdzielczego i uwolnią go od
    obowiązków związanych z udzielonym kredytem w części cedowanej wierzytelności,
    przykładowo związanych z kontrolowaniem i monitorowaniem spłat dokonywanych przez
    kredytobiorców.
    Jak zostało już wskazane, niezależnie od modelu, przedmiotem cesji wierzytelności będą
    wierzytelności niewymagalne, czyli takie, których termin płatności bieżących rat
    kredytowych i odsetek nie upłynął w chwili cesji. Nie jest wykluczone, że mogą one być
    częściowo wymagalne np. w odniesieniu do jednej raty kredytu. Będą to jednak
    jednocześnie tzw. wierzytelności pewne tj. takie, co do których w momencie dokonywania
    przelewu nie istnieją istotne wątpliwości, co do możliwości ich zaspokojenia.
    Może się jednak zdarzyć, że już po dokonaniu cesji i przejęciu przez Państwa
    wierzytelności, kredytobiorcy przestaną spłacać Państwu kredyt i Państwa wierzytelność
    względem dłużnika stanie się nieściągalna. W takiej sytuacji, tworzą Państwo odpis na
    straty kredytowe na pokrycie wierzytelności, których nieściągalność została
    uprawdopodobniona. Tworzone przez Państwa odpisy tworzone są zgodnie ze
    stosowanymi przez Bank Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości oraz
    Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej.
    Ponadto, w określonych sytuacjach wierzytelności będące przedmiotem niniejszego
    wniosku, jako wymagalne wierzytelności z tytułu kredytów, mogą również zostać odpisane
    (spisane) jako nieściągalne.
    Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy w okolicznościach wskazanych w opisie sprawy
    (Model I, Model II, Model III), w przypadku kiedy cena za nabycie wierzytelności przez
    Państwa ustalona będzie w wysokości wartości nominalnej przelewanej na Państwa
    wierzytelności, przy czym jednocześnie cedent będzie zobowiązany uiścić na Państwa

    rzecz jako cesjonariusza prowizję transakcyjną, przejęcie przez Państwa w drodze cesji
    wierzytelności kredytowych stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT
    jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, realizowane
    przez Państwa na rzecz banku spółdzielczego (pytanie nr 1).
    W tym miejscu wskazać należy, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może
    być przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została
    uregulowana przepisami ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r.
    poz. 1145 ze zm.) - zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
    Stosownie do treści art. 509 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
      Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią
      (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo
      właściwości zobowiązania.
      Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w
      szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
    Jak stanowi art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do
      przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis
      szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
    Zatem wierzytelność jest prawem jednego podmiotu do żądania od drugiego podmiotu
    pewnego zachowania się zwanego świadczeniem (wyrażalnym pieniężnie). Wierzytelność
    jest więc prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego.
    Przeniesienie wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku nabywcy
    wierzytelności jest skutkiem rozporządzenia tą wierzytelnością przez dotychczasowego
    wierzyciela i stanowi wykonanie przez niego przysługującego mu prawa własności.
    W świetle powyższych przepisów stwierdzić należy, że czynności polegającej na zbyciu
    wierzytelności nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo
    majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i
    usług. Zbycie wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono
    jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z
    innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi).
    Przelew wierzytelności jest swoistą konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych
    zasadach zobowiązań prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela, podczas gdy przedmiot
    zobowiązania pozostaje ten sam. Umowy cesji wierzytelności należą do czynności
    prawnych rozporządzających o skutkach zbliżonych do umowy przenoszącej własność.
    Dodać należy, że cesja nie ma formy samoistnej umowy, dlatego też dla jej realizacji musi
    być dokonana czynność cywilnoprawna, na podstawie której nastąpi przeniesienie
    wierzytelności.
    Istotą przelewu wierzytelności jest zatem umowa zawierana przez wierzyciela z osobą
    trzecią, na podstawie której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu
    wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności prawa przysługujące dotychczasowemu
    wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek
    zobowiązaniowy nie ulega zmianie. W zamian za nabywaną wierzytelność cesjonariusz
    (nabywca) zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz cedenta.
    Spełnienie świadczenia, wynikającego z umowy przelewu nastąpi, gdy cedent przeniesie
    wierzytelność na cesjonariusza, a on zapłaci mu cenę za cedowaną wierzytelność (w
    sytuacji, kiedy cesja będzie miała charakter odpłatny).
    Umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 ustawy, polega
    bowiem na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych, w związku z tym
    stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

    Zatem zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z
    majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej
    między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem).
    Powyższe rozumienie przelewu wierzytelności jako usługi znajduje potwierdzenie w
    wyrokach polskich sądów administracyjnych. Przykładowo w orzeczeniu z 6 listopada 2009
    r. sygn. akt I SA/Po 628/09 WSA w Poznaniu stwierdził:
      „Biorąc pod uwagę powyższe Sąd podziela pogląd organów podatkowych, że
      wierzytelność nie jest towarem, a zakup wierzytelności jest usługą. Istotą tej usługi jest
      zdjęcie z dotychczasowego wierzyciela (zbywcy) ciężaru egzekucji, czy też
      niewypłacalności dłużnika. Usługa ta wyraża się w tym, że usługodawca uzyskuje zysk
      generowany [kosztem zbywcy]. Zbywca w tym wypadku otrzymuje za wierzytelność
      cenę niższą od jej wartości nominalnej. Z drugiej strony zbywca uzyskuje konkretne
      świadczenie w postaci zdjęcia z niego: ryzyka niewypłacalności dłużnika, konieczności
      prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy też opóźnień związanych z
      egzekwowaniem gotówki”.
    W kwestii nabycia wierzytelności trudnych po cenie niższej od ich wartości nominalnej
    wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 27 października 2011 r. w
    sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG.
    W powyższym orzeczeniu TSUE wskazał, że:
      „Artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w
      sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do
      podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednoliconą
      podstawę wymiaru podatku należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na
      własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości
      nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym
      samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania
      wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych
      wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość
      owych wierzytelności w chwili sprzedaży”.
    W pkt 25 ww. orzeczenia, Trybunał wskazał, że:
      „Różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich
      sprzedaży nie stanowi bowiem wynagrodzenia za tego rodzaju usługę, lecz
      odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili
      sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i
      zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników”.
    Podkreślić należy, że ww. wyrok TSUE odwołuje się do wierzytelności „trudnych”, tj.
    wymagalnych, o wątpliwej perspektywie spłaty. Jak natomiast wskazano we wniosku,
    przedmiotem cesji wierzytelności we wszystkich trzech Modelach będą wierzytelności
    niewymagalne (a więc takie, których termin płatności bieżących rat kredytowych i odsetek
    nie upłynął w chwili cesji).
    Niezależnie od Modelu przejęcia wierzytelności, będą Państwo zawsze przejmowali
    wierzytelności w celu pobierania we własnym imieniu pożytków z tych wierzytelności w
    postaci należnych odsetek od udzielonego finansowania. Niezależnie od Modelu przejęcia
    wierzytelności (tj. w każdym z trzech przedstawionych modeli) zapłacą Państwo cenę
    równą wartości nominalnej przelewanej na Państwa wierzytelności, przy czym
    jednocześnie bank spółdzielczy jako cedent będzie zobowiązany uiścić na Państwa rzecz
    jako cesjonariusza prowizję transakcyjną, której wysokość będzie kalkulowana w
    zależności od parametrów ekonomicznych wierzytelności.
    Mając na uwadze wskazane przez Państwa informacje należy stwierdzić, że skoro w
    analizowanych Modelach I-III, na podstawie umowy sprzedaży dojdzie do odpłatnego

    przelewu wierzytelności przez banki spółdzielcze na Państwa rzecz, nabycie tych
    wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W
    przedstawionych we wniosku okolicznościach czynności nabycia przez Państwa
    wierzytelności stanowić będą świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT,
    przez Państwa na rzecz innych banków spółdzielczych, tj. czynności podlegające
    opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
    Z uwagi na to, że odpowiedź na pytanie 1 jest pozytywna to należy udzielić również
    odpowiedzi na pytania nr 2 i 3.
    Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy usługi świadczone przez Państwa na rzecz banku
    spółdzielczego korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38
    ustawy, jako usługi udzielania kredytów, bądź zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy, jako
    usługi związane z długami (pytanie nr 3).
    Zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, w przypadku niektórych
    czynności przewidziana została możliwość stosowania zwolnień od podatku.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług świadczenia usług zostały
    określone w art. 43 ustawy o VAT.
    W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT:
      Zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz
      usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek
      pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez
      kredytodawcę lub pożyczkodawcę.
    Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT:
      Zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych,
      prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych,
      przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa
      w świadczeniu tych usług.
    Jak stanowi art. 43 ust. 15 ustawy o VAT:
      Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
      1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
      2) usług doradztwa;
      3) usług w zakresie leasingu.
    Powyższe zwolnienia znajdują odzwierciedlenie w przepisach Dyrektywy 2006/112/WE
    Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości
    dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą.
    I tak, zgodnie z art. 131 Dyrektywy,
      zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 stosuje się bez uszczerbku dla innych
      przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w
      celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz
      zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania,
      unikania opodatkowania i nadużyć.
    W myśl art. 135 ust. 1 lit. b) i d) Dyrektywy,
      państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
      b) udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez
      kredytodawcę;

      d) transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych,
      rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych
      instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.
    Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla
    usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w
    odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów
    dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi
    funkcjonowanie rynku finansowego.
    W tym miejscu wskazać należy - co wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej - że zakres zwolnień przewidzianych w Dyrektywie VAT nie może być
    interpretowany w sposób rozszerzający. Czynności zwolnione od VAT zgodnie z Dyrektywą
    stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a ich ujednolicona interpretacja
    ma służyć unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych
    państwach członkowskich.
    Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „pojęcia używane do opisania zwolnień
    wymienionych w art. 13 szóstej dyrektywy powinny być interpretowane w sposób ścisły,
    ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT
    objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika
    (wyrok TSUE z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed
    BV).
    Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie
    są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi.
    Charakter świadczonych przez Państwa usług na rzecz banków spółdzielczych nie pozwala
    na objęcie ich zwolnieniem od podatku VAT określonym w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o
    VAT.
    W myśl art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2019 r.
    poz. 2357 ze zm.):
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Udzielenie kredytu stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na
    udostępnieniu kapitału na określony cel i wskazany w umowie okres czasu. Udzielanie
    kredytów przez banki spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające
    opodatkowaniu. Czynność udzielenia kredytu w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej w zamian za wynagrodzenie stanowi odpłatne świadczenie usług.
    Z uwagi na opis sprawy i obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że świadczone
    przez Państwa usługi (w 3 modelach) polegające na udzielaniu finansowania bankom
    spółdzielczym poprzez nabycie wierzytelności, za które będą Państwo otrzymywali
    wynagrodzenie w formie prowizji transakcyjnych, nie nosi znamion umowy kredytu, zatem
    nie znajdzie tu zastosowania zwolnienie od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38
    ustawy o VAT. Charakter prawny zawartej umowy między Państwem a bankami
    spółdzielczymi nie będzie bowiem tożsamy z tym wynikającym z umowy kredytu.
    W tym miejscu należy zauważyć, że usługi ściągania długów i factoringu nie zostały
    zdefiniowane w polskich przepisach prawa i należą do tzw. umów nienazwanych. Co do
    zasady, przez factoring rozumie się nabywanie przez faktora określonych wierzytelności,
    przysługujących przedsiębiorcy z tytułu dokonania sprzedaży lub wykonania usług w
    zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej wierzytelności,
    pomniejszonej o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora. Ponadto, dokonując

    nabycia wierzytelności faktor zobowiązuje się dodatkowo do świadczenia na rzecz
    faktoranta (przedsiębiorcy) różnorodnych czynności, które przykładowo mogą
    obejmować: przejmowanie ryzyka wypłacalności dłużników (przy factoringu właściwym),
    inkasowanie wierzytelności, finansowanie przez dyskonto, udzielanie pożyczek,
    księgowanie wierzytelności itp. Usługa tego typu polega więc na „wyręczeniu” klienta z
    czynności zmierzających do odzyskania długu. W pojęciu usług ściągania długów i
    factoringu mieści się zatem m.in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym
    zakresie lub odprzedaży. Usługa tego typu polegająca na „wyręczeniu” klienta z czynności
    zmierzających do odzyskania długu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług bez możliwości skorzystania ze zwolnienia.
    Zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub dalszej odprzedaży
    mieści się w zakresie zastosowania art. 43 ust. 15 ustawy o VAT wyłącznie w przypadku, w
    którym dana transakcja zakupu wierzytelności (tj. odpłatnej cesji wierzytelności) jest
    dokonywana w celu świadczenia usług ściągania długów, w tym factoringu. Natomiast w
    przypadku, w którym transakcja zakupu wierzytelności nie jest dokonywana w celu
    świadczenia usług ściągania długów, w tym factoringu, w stosunku do takiej transakcji nie
    będzie miał zastosowania art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.
    Z opisu sprawy wynika, że nabywane przez Państwa wierzytelności nie będą stanowiły tzw.
    „wierzytelności trudnych”, tj. takich których spłata jest zagrożona, a nabycie przez Państwa
    wierzytelności będzie dokonywane w celu pobierania we własnym imieniu pożytków z tych
    wierzytelności. Zatem, na moment przeniesienia wierzytelności na Państwa przez banki
    spółdzielcze, żadna ze stron nie musi podejmować czynności windykacyjnych względem
    klientów, których wierzytelności pieniężne będą przedmiotem cesji. Nie dojdzie tu zatem
    do jakiegokolwiek wyręczania banków spółdzielczych przy ściąganiu długu. Niezależnie od
    modelu przejęcia wierzytelności, wstępując w prawa i obowiązki cedenta wierzytelności
    stają się Państwo nowym wierzycielem kredytobiorcy i będą Państwo uzyskiwali pożytki w
    postaci odsetek należnych od kredytobiorcy, a także będą Państwu przysługiwały
    roszczenia o zwrot kwoty kapitału z tytułu udzielonego finansowania. Wszelkie korzyści,
    uprawnienia i roszczenia (w tym roszczenie o zwrot kapitału i zapłatę odsetek od
    finansowania udzielonego kredytobiorcy) oraz ciężary i ryzyko związane z wierzytelnością i
    związanymi z nią prawami przechodzą na Państwa. Czynności wykonywanych przez
    Państwa nie można również uznać za faktoring - poza udzieleniem finansowania nie będą
    Państwo wykonywali na rzecz banków spółdzielczych (zbywców wierzytelności) żadnych
    innych czynności. Zatem przepis art. 43 ust. 15 ustawy nie znajdzie w przedmiotowej
    sprawie zastosowania.
    Opisane we wniosku usługi będą natomiast mogły korzystać ze zwolnienia od podatku
    przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako usługi w zakresie długów.
    Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.
    Państwa wątpliwości dotyczą również tego, czy podstawę opodatkowania podatkiem VAT
    stanowi kwota opłaty transakcyjnej (pytanie nr 2).
    Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT:
      Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119
      oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy
      towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy,
      usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i
      innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę
      towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
    Zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy o VAT:
      Podstawa opodatkowania obejmuje:
      1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty
        podatku;

      2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i
        ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od
        nabywcy lub usługobiorcy.
    W orzeczeniu C-427/98 (Komisja Europejska v. Republika Federalna Niemiec) Trybunał
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że wynagrodzenie (kwota należna w
    rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy) jest wartością subiektywną, a więc wartością faktycznie
    otrzymaną w danym przypadku. W szczególności, niedopuszczalna jest sytuacja, gdy
    podstawa opodatkowania byłaby wyższa od kwoty, którą podatnik ostatecznie otrzymuje.
    Pojęcie kwoty należnej z tytułu sprzedaży łączy się ściśle z pojęciem „wynagrodzenie”,
    które jest sprzedawcy należne z tytułu jego świadczenia na rzecz nabywcy.
    O wynagrodzeniu w ramach danej sprzedaży można mówić, gdy istnieje bezpośredni
    związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym
    wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub
    usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek
    dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia
    wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w
    pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie
    (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą
    za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części
    pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny
    wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego
    wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.
    Mając na uwadze konstrukcję normatywną podstawy opodatkowania, wyrażoną w
    przytoczonych powyżej art. 29a ust. 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy, należy podkreślić, iż podstawą
    opodatkowania jest w istocie kwota należna, co istotne, pomniejszona o należny z tytułu
    danej usługi podatek.
    W opisie sprawy wskazali Państwo, że niezależnie od modelu przejęcia wierzytelności (tj. w
    każdym z trzech przedstawionych modeli) zapłacą Państwo bankowi spółdzielczemu cenę
    równą wartości nominalnej przelewanej na Państwa wierzytelności, przy czym
    jednocześnie bank spółdzielczy jako cedent będzie zobowiązany uiścić na Państwa rzecz,
    jako cesjonariusza, prowizję transakcyjną, której wysokość będzie kalkulowana w
    zależności od parametrów ekonomicznych wierzytelności.
    W tej sytuacji, mając na uwadze ww. art. 29a ust. 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy, należy zgodzić się
    z Państwem, że w odniesieniu do transakcji nabycia wierzytelności przez Państwa od
    innego banku spółdzielczego, podstawą opodatkowania będzie kwota prowizji
    transakcyjnej uzyskana przez Państwa, stanowiąca w rzeczywistości kwotę należną z tytułu
    świadczonych usług.
    Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
    Powyższe stanowisko potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku
    z 6 września 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2418/20, zapadłym w niniejszej sprawie, w którym
    wskazał, że:
      W przekonaniu Sądu w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym będzie miała
      miejsce klasyczna, kodeksowa cesja wierzytelności. Rozumienie opisanego zdarzenia
      przyszłego, jakie prezentuje organ interpretacyjny doprowadziłoby do tego, że część
      przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. stanowiąca zwolnienie usługi w zakresie długów
      straciłaby znaczenie normatywne. W istocie bowiem każda cesja wierzytelności, z
      mocy prawa (art. 509 § 2 K.c.), pociąga za sobą uprawnienie nabywcy do jej windykacji.
      Organ zdaje się z ogólnego uprawnienia cesjonariusza do windykacji wierzytelności
      wywodzić, że rdzeniem prawnym cesji wierzytelności jest jej ściąganie, w tym w

      ramach faktoringu. Taka wykładnia jest błędna. Nie można postawić znaku równości
      między (zwolnioną z podatku) usługą dotyczącą długu a usługą dotyczącą ściągania
      długów, w tym factoringu.
      (...) Nie można zatem uznać, że w realiach niniejszej sprawy dochodzi do
      jakiegokolwiek wyręczania sprzedającego przy ściąganiu długu. Skarżący kupione
      wierzytelności będzie mógł egzekwować, ale we własnym imieniu i na własną rzecz,
      jeżeli zajdzie taka potrzeba; jak wskazano we wniosku w momencie nabycia
      wierzytelności potrzeb windykacyjnych nie ma. Nie ma pokrycia w opisie zdarzenia
      przyszłego twierdzenie organu, że celem usług jest "uwolnienie" sprzedawcy od
      ciężaru egzekwowania wierzytelności, bo na zbywcy wierzytelności, na moment
      dokonywania transakcji, taki ciężar nie spoczywa; nabywane wierzytelności są pewne i
      zasadniczo niewymagalne (wymagalność może dotyczyć np. jednej raty).
    Podsumowując Sąd stwierdził, że:
      (...) zasadne są zarzuty Skarżącego o naruszeniu przez organ przepisów prawa
      materialnego. Organ błędnie wyłożył i zastosował w realiach tej sprawy art. 43 ust. 1
      pkt 40 w związku z art. 43 ust. 15 u.p.t.u. W konsekwencji organ błędnie też uznał, że
      podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług tych czynności powinna być
      prowizja transakcyjna pomniejszona o podatek należny (art. 29a ust. 1 i ust. 6 pkt 1 u.
      p.t.u.). Skoro podatek należny nie wystąpi podstawą opodatkowania będzie uzyskana
      przez Bank prowizja transakcyjna.
    Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 listopada 2024 r. sygn. akt I FSK 2518/21,
    również zapadłym w niniejszej sprawie, podzielił stanowisko WSA i stwierdził, że:
      Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, należy zgodzić się z Sądem I instancji
      co do tego, że istotą cesji wierzytelności nie jest odzyskiwanie cudzego długu. Nie
      każda czynność nabycia wierzytelności automatycznie stanowi więc świadczenie usługi
      ściągania długów, czy factoringu. Aby móc uznać daną cesję wierzytelności za
      czynność ściągania długów, w tym factoringu, obok przeniesienia wierzytelności
      muszą natomiast dać się w niej zauważyć dodatkowe cechy wskazujące, że dana cesja
      wierzytelności, w danych okolicznościach faktycznych stanowi element czynności
      ściągania długów, w tym factoringu (świadczenie przez cesjonariusza na rzecz cedenta
      dodatkowych usług, nakierowanych na odzyskiwanie zadłużenia). W realiach
      przedmiotowej sprawy, wyznaczonych przez treść wniosku interpretacyjnego tak
      natomiast nie jest.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie wydania pierwotnej interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.