Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-14/08-4/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-04-09
Teza: zamiana działek, w sytuacji gdy obie one stanowią gospodarstwo rolne, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa zamiany; zwolnienie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 30.12.2008 r. (data wpływu 09.01.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy zamiany - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 09.01.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy zamiany.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni posiada działkę. Ziemia ta wchodzi w skład prowadzonego przez Wnioskodawczynię gospodarstwa rolnego. Wspomnianą działkę Wnioskodawczyni odziedziczyła w wyniku spadku. Spadkodawcą była mama Wnioskodawczyni, która zmarła 03.04.2006r. Mama Wnioskodawczyni też prowadziła gospodarstwo rolne. Spadkobiercami po zmarłej są jej trzy córki. We wrześniu 2006r. zostało wydane postanowienie sądu w sprawie spadku. Następnie w obecności notariusza została spisana umowa o dział spadku. Spadkobierczynie dokonany działu spadku po matce bez żadnych spłat i dopłat. Było to w maju 2007r.

W wyniku działu spadku Wnioskodawczyni odziedziczyła działkę, która wchodzi w skład gospodarstwa rolnego. Działka ta jest bardzo długa i wąska. Sąsiad Wnioskodawczyni posiada identyczną działkę, o takiej samej powierzchni i kształcie. Postanowili zamienić się, aby otrzymać działki o „lepszym” kształcie.

Na podstawie tej zamiany nie zmienia się areał działek, a jedynie kształt. Stają się krótsze i szersze. zamiana ta jest bez żadnych spłat i dopłat, tylko na zasadzie” „ziemia – za ziemię”. Żadna ze stron nie zyskuje tu korzyści finansowych.

Pismem z dnia 03 grudnia 2007 r. Nr IPPB2/436-116/07-2/MZ wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w zakresie: wskazania jakiego podatku dotyczy złożony wniosek i uiszczona opłata, udzielenia informacji czy w chwili dokonania czynności nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy (zarówno jednej jak i drugiej strony transakcji).

Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie o następujące informacje: Wnioskodawczyni od 15 lat prowadzi gospodarstwo rolne, odziedziczona działka również stanowi gospodarstwo rolne, a zarazem wchodzi w skład już istniejącego wcześniej gospodarstwa rolnego. Nabyte gruntu stanowiły i nadal stanowią gospodarstwo rolne. Sąsiednia działka też jest gospodarstwem rolnym.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

1.  Czy Wnioskodawczyni musi płacić podatek dochodowy od zamiany działek, jako, że chce dysonować spadkiem przed upływem 5 lat od otwarcia spadku?
2.  Czy Wnioskodawczynię obowiązuje podatek od czynności cywilnoprawnych przy zamianie działek?
3.  Czy Wnioskodawczyni będzie musiała płacić inne podatki od zamiany działek?

Odpowiedź odnośnie pytania 2 stanowi przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej. Wniosek odnośnie pytania 1 zostanie rozpatrzony w odrębnej interpretacji.

Zdaniem wnioskodawcy:

Wnioskodawczyni uważa, że nie powinna płacić podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż zamiana działek nie wiąże się z żadnymi korzyściami finansowymi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1.  następujące czynności cywilnoprawne

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowa dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki (akty założycielskie);

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) zamianą jest umowa, przez którą każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Jednocześnie kodeks cywilny nakazuje do zamiany stosować odpowiednio przepisy o sprzedaży. W przeciwieństwie do sprzedaży, w umowie zamiany świadczenia obydwu stron polegają na przeniesieniu własności rzeczy lub prawa majątkowego.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych przewiduje zwolnienie od podatku przeniesienia własności nieruchomości. Zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jest zwolnieniem przedmiotowym od podatku od czynności cywilnoprawnych. Zwolnienie jest uzależnione od przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Generalnie przedmiotem zwolnienia jest przeniesienie własności nieruchomości, jeżeli nieruchomość zostanie funkcjonalnie związana z istniejącym lub mającym powstać gospodarstwem rolnym. Przeniesienie własności nieruchomości, pod warunkiem, że nabywana nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne lub utworzy z nieruchomością nabywcy gospodarstwo rolne albo wejdzie w skład gospodarstwa rolnego nabywcy korzysta ze zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwalnia się od podatku następujące czynności cywilnoprawne:

2).przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na obszarze miast, w drodze umów:

1.  sprzedaży,
2.  dożywocia,
3.  o dział spadku – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
4.  o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
5.  darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
6.  zamiany – do wysokości wartości rynkowej nieruchomości wraz z jej częściami składowymi,
7.  (uchylona),

Pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy.

Tak sformułowany przepis upoważnia do wniosku, że dla skuteczności zwolnienia musi wystąpić jedna z poniższych ewentualności:

*   Przenoszona nieruchomość musi stanowić gospodarstwo rolne zbywcy; późniejsza zmiana charakteru nieruchomości nie ma znaczenia, bądź
    
    *   Przenoszona nieruchomość nie musi być gospodarstwem rolnym lub jego częścią, jednak w połączeniu z nieruchomością nabywcy (np. wskutek osiągnięcia norm obszarowych) możliwe będzie utworzenie gospodarstwa rolnego, bądź
    
    *   Przenoszona nieruchomość niebędąca gospodarstwem rolnym zostanie włączona do gospodarstwa rolnego nabywcy.
    
    Zobowiązanie podatkowe powstanie zatem wtedy, gdy zbywana nieruchomość nie stanowi całości lub części gospodarstwa rolnego i jednocześnie w wyniku jej przeniesienia w skład gospodarstwa nie wejdzie.
    
    Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiuje pojęcia gospodarstwa rolnego, odsyłając do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 z późn. zm.).
    
    Definicja gospodarstwa rolnego, dla celów prawa podatkowego, została zamieszczona w art. 2 ust. 1 ustawy prawo rolne. Zgodnie z jej brzmieniem, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
    
    Pojęcie gospodarstwa rolnego zawarte w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym różni się zasadniczo od definicji gospodarstwa zawartej w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r.- Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. Zm.) Na podstawie przywołanego powyżej przepisu gospodarstwo rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Przytoczona definicja nie może być jednak stosowana dla potrzeb podatkowych. Jeżeli przepisy podatkowe zawierają własną, normatywną definicję gospodarstwa rolnego, nie ma podstaw do rozważania – dla celów podatkowych – czy konkretna nieruchomość może być uznana za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 k.c.(wyrok z dnia 18 maja 1994r., III SA 1438/93).
    
    Użyte w przytoczonej definicji gospodarstwa rolnego pojęcie użytków rolnych jest zdefiniowane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) rozporządzenie jest przepisem wykonawczym do ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jed.: Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027), zgodnie z którym dane wynikające z ewidencji gruntów powinny być podstawą m. In. Do realizacji podatków. Uprawnia to do stwierdzenia, że za użytki rolne należy uznać tylko grunty określone w § 68 rozporządzenia. Użytki rolne dzielą się na:
    
    1.  Grunty orne oznaczone symbolem – R,
    2.  Sady, oznaczone symbolem złożonym z litery „S” oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym założony został sad, np. S-R, S-Ł, S-Ps,
    3.  Łąki trwałe, oznaczone symbolem – Ł,
    4.  Pastwiska trwałe, oznaczone symbolem – PS,
    5.  Grunty orne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery „B” oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps,
    6.  Grunty pod stawami, oznaczone symbolem – Wsr,
    7.  Rowy, oznaczone symbolem – W.
    
    Wyliczenie przedstawione powyżej ma charakter zamknięty, w związku z tym za użytki rolne można uznać jedynie grunty tam wymienione. Żaden inny grunt nie jest użytkiem rolnym, nawet wówczas, gdy posiada klasyfikację gleboznawczą gruntu.
    
    Do gruntów gospodarstwa rolnego zaliczane są oprócz gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne również grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem – Lz.
    
    Uzupełnieniem treści komentowanego przepisu jest także zapis zawarty w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
    
    Powyższa definicja kluczowe znaczenia przyznaje oznaczeniu gruntów w ewidencji gruntów i budynków oraz ich powierzchni, natomiast nie odwołuje się do faktu prowadzenia działalności rolniczej na ww. gruntach.
    
    Wskazane powyżej grunty nie muszą stanowić zorganizowanej całości. Za gospodarstwo rolne należy również uznać grunty o powierzchni przekraczającej 1 ha, nawet wówczas, gdy nie istnieje pomiędzy nimi żadna więź ekonomiczna.
    
    W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni zajęła stanowisko, iż przedmiotowa nieruchomość – działka stanowi gospodarstwo rolne, również działka sąsiednia mająca być objęta zamiana stanowi gospodarstwo rolne.
    
    Reasumując stwierdza się, iż zamiana działek, w sytuacji gdy obie one stanowią gospodarstwo rolne, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    
    Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
    
    Wniosek z dnia 30.12.2007 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczy zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych i podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast opłata została uiszczona w kwocie 225 zł, t. j. w wysokości odpowiadającej 3 stanom faktycznym (zdarzeniom przyszłym) lub 3 rodzajom podatku.
    
    Z uwagi na fakt, że Wnioskodawczyni nie odpowiedziała jakiego podatku dotyczy trzecia opłata w wysokości 75 zł, zostanie ona zwrócona zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych oraz trybu postępowania przy przekształceniu w inną formę organizacyjno – prawną (Dz. U. Nr 116, poz. 783), na wskazany we wniosku adres Wnioskodawczyni.
    
    Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.