Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-200/11-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-09-12
Teza: Należy stwierdzić, iż jeżeli udzielona Wnioskodawcy pożyczka w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług podlegała uregulowaniom tejże ustawy, to pożyczka została wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W tej sytuacji Wnioskodawca ma możliwość ubiegania się o zwrot nienależnie zapłaconego podatku, w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
Słowa kluczowe: oprogramowanie; pożyczka; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 31.05.2011 r. (data wpływu 06.06.2011 r.) uzupełnionym w dniu 09.08.2011 r. (data nadania 09.08.2011 r., data wpływu 12.08.2011 r.) na wezwanie z dnia 29.07.2011 r. Nr IPPB2/436-200/11-2/AF oraz Nr IPPP1/443-893/11-2/BS o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 06.06.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka jest podmiotem, którego podstawowym zakresem działalności jest działalność portali internetowych oraz działalność związana z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki. Firma jest obecnie w fazie rozwoju działalności i jest w trakcie realizacji projektu związanego z budową innowacyjnego systemu internetowego. Projekt ten jest realizowany między innymi w oparciu o środki unijne. Na pokrycie bieżącej działalności Spółka sporadycznie pożycza środki od udziałowca firmy T. Sp. z o.o. Spółka otrzymała również pożyczki od niepowiązanego (na podstawie umowy pożyczki – pożyczki udzielone poza systemem bankowym) od tych czynności złożono deklarację PCC i odprowadzono podatek w ustawowej wysokości. Wspomniane umowy pożyczek są oprocentowane. Zgodnie z zapisami umowy pożyczka nie jest jeszcze zwrócona, przy zwrocie pożyczek ma być wystawiona faktura VAT ze stawką zwoln. na odsetki. Podmiot nie wyklucza zaciągnięcia kolejnych pożyczek w przyszłości. Firmy będące stronami w umowie są zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami VAT, mającymi siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i niemającymi usług pośrednictwa finansowego w zakresie działalności.

Pismem z dnia 29.07.2011 r. (data nadania 01.08.2011 r., data doręczenia 03.08.2011 r.) Nr IPPB2/436-200/11-2/AF oraz Nr IPPP1/443-893/11-2/BS wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   dokonanie opłaty w wysokości 80 zł na rachunek bankowy Izby Skarbowej w Warszawie Nr 31 1010 1010 0166 4922 3100 0000 i doręczenie kserokopii dowodu uiszczenia opłaty do tut. Organu, z uwagi na przedstawienie we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dwóch stanów faktycznych oraz dwóch zdarzeń przyszłych, tzn. jednego stanu faktycznego i jednego zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz jednego stanu faktycznego i jednego zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od towarów i usług,

Uzupełnienie wniosku w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych poprzez:

*   doprecyzowanie, czy przedmiotem interpretacji dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych mają być zarówno skutki podatkowe dotyczące umów pożyczek zawieranych z udziałowcem, czy też umowy pożyczek zawierane z podmiotem niepowiązanym.

*   uzupełnienie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych poprzez wskazanie: daty zawarcia umów pożyczek, miejsc zawarcia umów pożyczek oraz gdzie znajdowały się pieniądze w chwili ich zawarcia (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czy też terytorium innego kraju),

*   uzupełnienie zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych poprzez wskazanie: miejsc zawarcia umów pożyczek oraz gdzie będą znajdowały pieniądze w chwili ich zawarcia (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czy też terytorium innego kraju).

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie. W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, iż umowy pożyczek z podmiotem niepowiązanym zostały zawarte w dniach 10.05.2010 r., 20.07.2010 r. Miejsce zawarcia umów pożyczek to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Miejsce znajdowania się pieniędzy w chwili zawarcia ww. umów to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem interpretacji dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych mają być skutki podatkowe dotyczące umów pożyczek zawieranych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Opisane we wniosku stanowisko dotyczy umów pożyczek zawieranych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z podmiotem niepowiązanym zakładających, że miejsce znajdowania się pieniędzy w momencie zawarcia umowy to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy wystawienie faktury VAT ze stawką zwol. na odsetki od pożyczki jest równoznaczne z opodatkowaniem tej czynności i czy w związku z powyższym istnieje możliwość zwolnienia z płacenia podatku PCC w sytuacji opodatkowania wyżej opisanej czynności stawką VAT zwol. (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT)?
2.  Czy istnieje możliwość zwrotu zapłaconego już podatku PCC?
3.  Czy w przyszłości w przypadku zaistnienia takiej czynności podmiot zobowiązany jest do składania deklaracji PCC-3?
4.  Czy w przypadku wystawienia faktury VAT ze stawką zwoln. na odsetki podmiot jest zobowiązany do wykazania w rejestrze?
5.  Jeśli tak to, jakie są obowiązki podmiotu w sytuacji, gdy transakcja nie została wykazana jako zwolniona?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy stanu faktycznego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych została wydana odrębna interpretacja indywidualna Nr IPPB2/436-200/11-5/AF. W zakresie podatku od towarów i usług wniosek zostanie rozpatrzony odrębnie.

Zdaniem Wnioskodawcy

Umowy pożyczki podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkami, które nie mają zastosowania w przypadku umowy pożyczki.

Według wiedzy jaką posiada Spółka czynność udzielenia pożyczki jest usługą pośrednictwa finansowego, która zwolniona jest z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.), a więc podatek PCC od przedmiotowej pożyczki nie wystąpi. Warunkiem takiego zwolnienia jest wystawienie FV na odsetki od pożyczki ze stawką „zwolnioną”.

Zatem, zdaniem Wnioskodawcy, zasadne jest wystąpienie o zwrot odprowadzonego podatku PCC, a w przyszłości, gdy opisana czynność będzie miała miejsce podmiot nie będzie zobowiązany do składania deklaracji PCC-3 skoro nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Podmiot jest zobowiązany do wykazania w rejestrze faktur VAT ze stawką zwol. wystawionych na odsetki od pożyczek, a w przypadku nie wykazania tych transakcji winien złożyć stosowne korekty deklaracji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 09 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Elementami przedmiotowo istotnymi określonej w art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

W myśl powyższego artykułu czynności cywilnoprawne w tym umowy pożyczki podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, wynika, że Wnioskodawca jest podmiotem, którego podstawowym zakresem działalności jest działalność portali internetowych oraz działalność związana z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki. Firma jest obecnie w fazie rozwoju działalności i jest w trakcie realizacji projektu związanego z budową innowacyjnego systemu internetowego. Projekt ten jest realizowany między innymi w oparciu o środki unijne. Na pokrycie bieżącej działalności Spółka sporadycznie pożycza środki od udziałowca firmy T. Sp. z o.o. Spółka otrzymała również pożyczki od niepowiązanego (na podstawie umowy pożyczki – pożyczki udzielone poza systemem bankowym) od tych czynności złożono deklarację PCC i odprowadzono podatek w ustawowej wysokości. Wspomniane umowy pożyczek są oprocentowane. Zgodnie z zapisami umowy pożyczka nie jest jeszcze zwrócona, przy zwrocie pożyczek ma być wystawiona faktura VAT ze stawką zwoln. na odsetki. Podmiot nie wyklucza zaciągnięcia kolejnych pożyczek w przyszłości. Firmy będące stronami w umowie są zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami VAT, mającymi siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i niemającymi usług pośrednictwa finansowego w zakresie działalności. Umowy pożyczek z podmiotem niepowiązanym zostały zawarte w dniach 10.05.2010 r., 20.07.2010 r. Miejsce zawarcia umów pożyczek to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Miejsce znajdowania się pieniędzy w chwili zawarcia ww. umów to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że pożyczka podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do zapisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

\- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, - (uchylona), - umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W przedmiotowej sprawie, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych umowa pożyczki została wyłączona z opodatkowania tym podatkiem na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, o ile w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług umowa pożyczki uznana została za podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem lub zwolnioną od tego podatku.

Jeżeli zatem udzielona Wnioskodawcy pożyczka w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług podlegała uregulowaniom tejże ustawy, to pożyczka została wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się natomiast do kwestii zwrotu zapłaconego już podatku od czynności cywilnoprawnych od zawartych umów pożyczek należy wskazać, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatek, z zastrzeżeniem ust. 2, podlega zwrotowi, jeżeli:

1.  uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna),
2.  nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej,
3.  (uchylony),
4.  podwyższenie kapitału spółki nie zostało zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale – w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców;
5.  nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Analiza powyższego przepisu wskazuje, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia sytuacji, w których możliwy jest zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem tylko zajście jednej z wymienionych w nim przesłanek uprawnia do żądania zwrotu zapłaconego podatku. W sytuacji przedstawionej we wniosku, żadne z powyższych zdarzeń nie nastąpiło.

Niezależnie do powyższego należy wskazać, iż Wnioskodawca może wystąpić o zwrot nienależnie zapłaconego podatku w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 ww. ustawy, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

W myśl art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem:

1.  zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej;
2.  pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej;
3.  zapłaty przez płatnika lub inkasenta należności wynikającej z decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4.  wpłacenia przez płatnika lub inkasenta podatku w wysokości większej od wysokości pobranego podatku;
5.  zapłaty przez osobę trzecią lub spadkobiercę należności wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Reasumując należy stwierdzić, iż jeżeli udzielona Wnioskodawcy pożyczka w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług podlegała uregulowaniom tejże ustawy, to pożyczka została wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W tej sytuacji Wnioskodawca ma możliwość ubiegania się o zwrot nienależnie zapłaconego podatku, w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 24, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.