Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-1289/14-2/AMN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-02-10
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z udzieleniem Klientom rabatu w koszcie udzielonych kredytów lub pożyczek.
Słowa kluczowe: odsetki; pożyczka; programy; przychód; płatnik; rabaty
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 31

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 18 listopada 2014 r. (data wpływu 19 listopada 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z udzieleniem Klientom rabatu w koszcie udzielonych kredytów lub pożyczek – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 listopada 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z udzieleniem Klientom rabatu w koszcie udzielonych kredytów lub pożyczek.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług finansowych w całej Polsce. W związku ze zmianą przepisów ustawy o PIT, wchodzącą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. − zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328, z późn. zm.) − Bank chciałby potwierdzić, że w związku z oferowaniem wymienionych poniżej produktów na Banku nie będą ciążyć obowiązki płatnika.

Bank ma w swojej ofercie zróżnicowane produkty. W ramach niektórych produktów będących przedmiotem tego wniosku, Bank udziela Klientom rabatu w koszcie udzielonych kredytów lub pożyczek (dalej określanych łącznie pożyczkami) w przypadku wywiązania się Klienta z postanowień umownych określających dany produkt.

Zgodnie z umową i regulaminem danego produktu, w przypadku spełnienia przez pożyczkobiorcę określonych warunków − co do zasady związanych ze spłatą rat pożyczki w określonym terminie − Bank dokonuje obniżenia oprocentowania pożyczki, które skutkować będzie zwrotem części naliczonych i uiszczonych wcześniej odsetek („Zwrot”). Warunki udzielenia rabatu i dokonywania Zwrotów są znane Klientowi z góry już w momencie zakupu danego produktu.

Produkty będące przedmiotem wniosku są skierowane do nieograniczonego grona Klientów indywidualnych (tzn. Klientów zakupujących produkty na cele niezwiązane z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą). Celem wdrożenia w produktach mechanizmu korekty ceny jest dostosowanie jej ostatecznej wysokości do określonej grupy Klientów w zależności od faktu terminowej spłaty pożyczki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w świetle przedstawionych zdarzeń przyszłych, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o PIT obowiązującymi od 1 stycznia 2015 r. Zwroty otrzymane przez Klientów od Banku w ramach oferowanych produktów nie będą stanowić dla Klientów przysporzenia majątkowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w konsekwencji czego na Banku nie będą ciążyły obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 oraz art. 42 ust. la ustawy o PIT?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o PIT obowiązującymi od 1 stycznia 2015 r. Zwroty otrzymane przez Klientów od Banku w ramach oferowanych produktów nie będą stanowić dla Klientów przysporzenia majątkowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w konsekwencji czego na Banku nie będą ciążyły obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 oraz art. 42 ust. la ustawy o PIT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT i zawartą w tym artykule ogólną definicją przychodów, przychodami są m.in. „otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.

Dodatkowo art. 20 ust. 1 w zakresie przychodów z innych źródeł wskazuje, iż za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności − kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny (\`(...)\`) „nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach”.

W opisanym zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem wniosku, w ramach produktów oferowanych przez Bank, dojdzie do wstecznego obniżenia wysokości oprocentowania pożyczki. Na skutek zastosowania mechanizmu obniżenia oprocentowania pożyczkobiorca otrzyma na rachunek bankowy (lub w formie gotówkowej) określoną w umowie/regulaminie kwotę tytułem zwrotu części zapłaconych wcześniej odsetek.

W ocenie Wnioskodawcy, powyższy Zwrot nie wypełni dyspozycji definicji przysporzenia majątkowego stanowiącego przychód. W szczególności należy wskazać, że przedmiotowy Zwrot nie może być utożsamiany z postawionymi do dyspozycji podatnika pieniędzmi czy nieodpłatnymi świadczeniami. Powyższe wynika z faktu, iż otrzymany przez klienta Zwrot jest nierozerwalnie związany z nabytym od Banku produktem i stanowi znane z góry, określone postanowieniami umownymi obniżenie kosztu (ceny) za przekazane klientowi finansowanie. W przypadku produktów będących przedmiotem wniosku jednym z głównych komponentów wynagrodzenia otrzymywanego przez Bank za postawienie do dyspozycji określonej wartości kapitału jest kwota odsetek uiszczanych przez Klienta. Przekazanie Klientowi określonej kwoty Zwrotu związanego z obniżeniem oprocentowania jest nierozerwalnie związane z odsetkami już zapłaconymi przez Klienta. Zwrot jest możliwy tylko pod warunkiem uiszczenia przez Klienta odsetek we wcześniejszych okresach. W konsekwencji dopiero uiszczone przez Klienta odsetki pomniejszone o sumę przekazanych Klientowi Zwrotów składają się na rzeczywistą cenę, którą Klient uiścił za korzystanie z usług banku. W związku z powyższym w stanie faktycznym będącym przedmiotem wniosku nie może być mowy o jakimkolwiek rodzaju przysporzenia po stronie Klienta. Kwota Zwrotu jest rabatem transakcyjnym udzielanym przez Bank Klientowi.

Fakt, iż Zwrot stanowi dla Banku rabat transakcyjny znajduje również odzwierciedlenie w rozliczeniach podatkowych po stronie Banku. Wnioskodawca ujmuje bowiem w księgach przekazywane Klientom Zwroty jako obniżenie uprzednio osiąganych przychodów a nie jako koszty uzyskania przychodów.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym, w związku z otrzymaniem przez Pożyczkobiorcę Zwrotu nie zostanie spełniony podstawowy warunek powstania przychodu, tj. pożyczkobiorca de facto nie otrzymuje przysporzenia majątkowego. Analogiczne stanowisko przedstawił również Minister Finansów w wydanych dla Banku interpretacjach indywidualnych z dnia 5 sierpnia 2011 r., wyjaśniając, iż „skutkiem uzyskania rabatu w programie rabatowym przeprowadzonym przez Bank będzie obniżenie ceny zakupu pożyczki − związanej ze zwrotem części prowizji bankowej i opłaty przygotowawczej pobranych w momencie zawierania umowy pożyczki przez Klientów Banku, a nie uzyskanie nieodpłatnego świadczenia (\`(...)\`) Reasumując, kwota części prowizji bankowej i opłaty przygotowawczej, która wcześniej została pobrana, a następnie zwrócona, stanowiąca kwotę rabatu w cenie udzielonej pożyczki − nie stanowi przychodu”.

Z uwagi na fakt, że Zwrot wiąże się z uznaniem rachunku Klienta kwotą zwrotu części zapłaconych uprzednio odsetek, w praktyce wykazuje on pozorne podobieństwo do programów typu Cash Back. W związku z tym, w uzupełnieniu do powyższych stwierdzeń należy dodatkowo zauważyć, iż produkt będący przedmiotem wniosku znacząco różni się od tego typu promocji. W produkcie będącym przedmiotem zapytania kwota przekazywana Klientowi stanowi wyłącznie zwrot przez Bank części odsetek zapłaconych wcześniej przez pożyczkobiorcę i istotą tego Zwrotu jest udzielenie przez Bank rabatu w koszcie pożyczki, podczas gdy produkty typu Cash Back dotyczą premiowania Klienta za zakup od banku określonych usług np. usługi bezgotówkowej transakcji płatniczej i stanowią swojego rodzaju dodatek do nabywanych od banku.

W konsekwencji, do Zwrotów będących przedmiotem niniejszego wniosku nie znajdzie zastosowania ani art. 30 ust. 1 pkt 2 ani też art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy o PIT − bowiem przepisy te stosuje się jedynie wówczas, gdy promocje czy nagrody związane ze sprzedażą premiową skutkują powstaniem przychodów.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, środki (Zwroty) wypłacone w ramach produktu polegającego na zwrocie części odsetek od pożyczki nie będą stanowić dla Klientów przysporzenia majątkowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w konsekwencji czego na Banku z uwagi na brak przychodu podlegającego opodatkowaniu nie będą ciążyły obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 oraz art. 42 ust. la ustawy o PIT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określono katalog źródeł przychodów, wyszczególniając m.in. inne źródła (pkt 9).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że przepis zawiera tylko przykładowe wyliczenie przychodów, co oznacza, że przysporzenia majątkowe, nie zaliczane do pozostałych źródeł przychodów stanowią przychody objęte tym przepisem.

Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, od dochodów (przychodów) z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową, uzyskanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 6, 6a i 68, pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy - w wysokości 10% wygranej lub nagrody.

W dniu 1 stycznia 2015 r. wszedł w życie art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzony ustawą z dnia 29 października 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014 r. poz. 1328). Zgodnie z tym przepisem z tytułu świadczeń otrzymanych od banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych lub instytucji finansowych w rozumieniu odrębnych przepisów, w związku z promocjami oferowanymi przez te podmioty pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 19% świadczenia.

Na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13 i 14 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5 oraz 10.

W myśl art. 42 ust. 1 ww. ustawy, płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jednakże w przypadku, gdy podatek został pobrany zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przekazują kwotę tego podatku na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Na mocy art. 42 ust. 1a ww. ustawy, w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru. Jednakże roczne deklaracje dotyczące podatku pobranego zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przesyłają do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Przepis art. 38 ust. 1b stosuje się odpowiednio.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca-Bank w ramach niektórych produktów udziela Klientom rabatu w koszcie udzielonych kredytów lub pożyczek w przypadku wywiązania się Klienta z postanowień umownych określających dany produkt. W przypadku spełnienia przez pożyczkobiorcę określonych warunków − co do zasady związanych ze spłatą rat pożyczki w określonym terminie − Bank dokonuje obniżenia oprocentowania pożyczki, które skutkować będzie zwrotem części naliczonych i uiszczonych wcześniej odsetek („Zwrot”). Produkty będące przedmiotem wniosku są skierowane do nieograniczonego grona Klientów indywidualnych (tzn. Klientów zakupujących produkty na cele niezwiązane z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą). Celem wdrożenia w produktach mechanizmu korekty ceny jest dostosowanie jej ostatecznej wysokości do określonej grupy Klientów w zależności od faktu terminowej spłaty pożyczki.

„Rabat”, zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia oznacza: „obniżenie ceny jakiegoś towaru o pewną kwotę; też: ta kwota” (Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl). W praktyce udzielenie rabatu polega więc na obniżeniu ceny zakupu usług lub towarów.

„Ceną” − zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 1 w ustawie z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014 r. poz. 915) jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę.

Udzielenie rabatu powoduje, że niższą cenę (niższy koszt pożyczki) pożyczkobiorca będzie zobowiązany zapłacić Bankowi.

W związku z powyższym, w opisanej we wniosku sytuacji, skutkiem uzyskania rabatu w programie rabatowym przeprowadzonym przez Bank będzie obniżenie ceny zakupu pożyczki − związanej ze zwrotem części naliczonych wcześniej i uiszczonych odsetek, a nie uzyskanie nieodpłatnego świadczenia.

Ponadto należy zauważyć, że produkty będące przedmiotem wniosku są skierowane do nieograniczonego grona Klientów indywidualnych.

Zatem skoro grono podmiotów mogących skorzystać z rabatów nie będzie ograniczone, a więc dotyczyć będzie szerokiego grona Klientów, to przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych u osób biorących udział w programie rabatowym (Klientów Banku) nie powstanie.

Wobec powyższego kwota Zwrotu części odsetek, która wcześniej została pobrana, a następnie zwrócona, stanowiąca kwotę rabatu w cenie udzielonej pożyczki − nie stanowi przychodu dla Klientów Banku. Tym samym do przedmiotowych Zwrotów nie będą miały zastosowania przepisy art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnoszące się do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym uzyskanych przychodów z tytułu otrzymanych świadczeń, o których mowa w tych przepisach.

W konsekwencji powyższego, w związku z dokonaniem ww. Zwrotu, na Wnioskodawcy nie będą ciążyły obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 oraz art. 42 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę pism urzędowych co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, tut. Organ informuje, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.