Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-505/08-2/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-08-13
Teza: Opodatkowanie czynności wykonywanych w ramach umowy cash pooling’u.
Słowa kluczowe: banki; cash pooling; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 8 maja 2008 r. (data wpływu 14 maja 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach umowy cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 maja 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach umowy cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka jest w trakcie wprowadzania mechanizmu pozwalającego na zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej, bazującego na umowie cash poolingu opartego na transferach zwrotnych dokonywanych na początku każdego następnego dnia roboczego (dalej: "usługa" lub "struktura").

Usługa świadczona będzie przez Bank X w W. (dalej: "Bank") na rzecz podmiotów z grupy X (dalej: "Uczestnicy"), którzy posiadać będą w Banku bieżące rachunki bankowe z udostępnionym limitem zadłużenia.

Suma limitów zadłużenia w rachunkach bankowych poszczególnych Uczestników nie będzie mogła przekroczyć limitu zadłużenia określonego dla grupy, przy czym dostępny w danym dniu limit zadłużenia określonego dla grupy będzie się zwiększać o sumę sald dodatnich występujących na rachunkach bankowych poszczególnych Uczestników.

Jeden z Uczestników pełnić będzie rolę Agenta cash poolingu (dalej: "Agent"). Agent posiadać będzie w Banku bieżący rachunek bankowy z udostępnionym limitem zadłużenia (dalej: "Rachunek Główny Agenta"). Ponadto Agent będzie posiadał w Banku dodatkowy rachunek bankowy (dalej: "Rachunek Pomocniczy Agenta"). Zgodnie z założeniami struktury, Rachunek Pomocniczy Agenta wykorzystywany będzie wyłącznie do celów bilansowania rachunków bankowych pozostałych Uczestników, tj. na rachunku tym nie będą realizowane żadne inne transakcje, niż te wynikające z usługi.

Rachunki bankowe Uczestników oraz rachunki bankowe Agenta prowadzone będą w PLN oraz:

1.  poszczególni Uczestnicy struktury będą osobami prawnymi podlegającymi w Polsce nieograniczonemu lub ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu,
2.  Agent będzie podmiotem posiadającym siedzibę w Polsce, bądź na terenie Unii Europejskiej,
3.  Uczestnicy struktury będą podmiotami powiązanymi w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Oferowana przez Bank usługa polegać będzie na bilansowaniu (zerowaniu) sald na rachunkach bankowych poszczególnych Uczestników z wykorzystaniem Rachunku Pomocniczego Agenta. Bilansowaniu nie będzie podlegało saldo występujące na Rachunku Głównym Agenta. W przypadku, gdy środki pieniężne dostępne na Rachunku Głównym Agenta nie wystarczą na pokrycie globalnego salda ujemnego netto wynikającego z sald na rachunkach bankowych pozostałych Uczestników, saldo na Rachunku Pomocniczym Agenta nie zostanie zbilansowane do zera.

Bilansowanie sald na rachunkach bankowych Uczestników, dokonywane na koniec każdego dnia roboczego, przebiegać będzie w następujący sposób:

1.  Bank ustali salda netto grupy,
2.  w przypadku, gdy saldo netto grupy będzie: a) ujemne – Bank, w imieniu i na rzecz Agenta, dokona przelewu środków pieniężnych z Rachunku Głównego Agenta na Rachunek Pomocniczy Agenta, w wysokości pozwalającej na pokrycie salda ujemnego netto grupy; b) dodatnie – Bank, w imieniu i na rzecz Agenta, dokona przelewu środków pieniężnych z Rachunku Pomocniczego Agenta na Rachunek Główny Agenta, w wysokości nadwyżki pieniężnej wygenerowanej przez grupę,
3.  Bank, w imieniu i na rzecz Agenta, dokona przelewu środków pieniężnych z Rachunku Pomocniczego Agenta na swoją rzecz, dokonując w ten sposób spłaty przez Agenta wierzytelności Banku wobec Uczestników posiadających salda ujemne. W konsekwencji, Agent wstąpi w prawa zaspokojonego wierzyciela (Banku) z tytułu wierzytelności Banku przysługujących względem Uczestników ujemnych,
4.  Bank, w imieniu i na rzecz Uczestników posiadających salda dodatnie na rachunkach bankowych dokona przelewu środków pieniężnych z ich rachunków na swoją rzecz, dokonując w ten sposób spłaty wierzytelności Banku wobec Agenta. W konsekwencji, Uczestnicy ci wstąpią w prawa zaspokojonego wierzyciela (Banku) z tytułu wierzytelności Banku przysługujących względem Agenta,
5.  subrogacja dokonywana będzie wyłącznie na linii Agent – Uczestnik, Uczestnik – Agent, w tym sensie, że Agent będzie wstępował w prawa Banku z tytułu wierzytelności Banku wobec Uczestnika, albo Uczestnik będzie wstępował w prawa Banku z tytułu wierzytelności Banku wobec Agenta.

Zgodnie z założeniami struktury, na początku każdego kolejnego dnia roboczego w ramach struktury występowały będą automatyczne transfery zwrotne. Podstawą dokonywanych automatycznych transferów zwrotnych będzie subrogacja.

Wraz z wstąpieniem w prawa Banku i nabyciem wierzytelności, poszczególni Uczestnicy (w tym Agent) będą nabywać również prawo do odsetek od wartości nominalnej nabytych wierzytelności.

Odsetki będą naliczane na bazie dziennej, natomiast ich płatność przez / do poszczególnych Uczestników będzie dokonywana raz w okresie rozliczeniowym. Wysokość odsetek należnych poszczególnym Uczestnikom kalkulowana będzie przez Bank.

Jednocześnie Bank, na bazie dziennej, naliczał będzie odsetki debetowe / kredytowe od salda występującego na Rachunku Głównym Agenta. Na koniec okresu rozliczeniowego, Bank uznawał będzie Rachunek Główny Agenta kwotą odsetek należnych Bankowi. Niezależnie od powyższego, z tytułu świadczenia usługi Bankowi należne będzie od każdego Uczestnika, w tym Agenta, wynagrodzenie w postaci prowizji.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy podatnikiem podatku od towarów i usług w odniesieniu do przedmiotowej struktury będzie Bank?

Zdaniem Wnioskodawcy, podatnikiem podatku od towarów i usług w odniesieniu do usługi cash poolingu będzie Bank. Usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez podmiot profesjonalnie zajmujący się świadczeniem usług finansowych, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Bank będący usługodawcą będzie zatem posiadać status podatnika w odniesieniu do tych czynności zgodnie z art. 15 ust 1 ustawy o VAT. Poszczególni Uczestnicy, w tym Agent, nie posiadają statusu podatnika VAT w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach struktury. Wszelkie czynności faktyczne i prawne dokonywane przez poszczególnych Uczestników nie mają celu samego w sobie, ale służą wykonaniu usługi świadczonej przez Bank.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów – stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 cyt. ustawy – należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast świadczenie usług, to w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Według art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i ust. 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że Wnioskodawca jest w trakcie wprowadzania mechanizmu pozwalającego na zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej, bazującego na umowie cash poolingu, opartego na transferach zwrotnych dokonywanych na początku każdego następnego dnia roboczego.

Usługa świadczona będzie przez Bank na rzecz tzw. Uczestników cash poolingu, tj. grupy podmiotów (grupy kapitałowej), w skład której wchodzi Zainteresowany. Uczestnicy posiadać będą w Banku bieżące rachunki bankowe z udostępnionym limitem zadłużenia. Jeden z Uczestników pełnić będzie rolę Agenta cash poolingu, który będzie posiadać w Banku bieżący rachunek bankowy z udostępnionym limitem zadłużenia oraz dodatkowy rachunek bankowy, który wykorzystywany będzie wyłącznie do celów bilansowania rachunków bankowych pozostałych Uczestników, tj. na rachunku tym nie będą realizowane żadne inne transakcje, niż te wynikające z usługi.

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne umowy cash poolingu należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie w roli usługodawcy będzie występował Bank, który wykonywał będzie wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej, jaką jest cash pooling i z tytułu wykonywania tej usługi będzie otrzymywał wynagrodzenie.

Natomiast czynności wykonywane przez Spółkę na podstawie umowy, umożliwiające Bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash poolingu nie stanowią odrębnego świadczenia przez Spółkę usług, w rozumieniu art. 8 cyt. ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że podmiotem, u którego wystąpi obrót z tytułu wykonania usługi określanej jako System Zarządzania Środkami Pieniężnymi i Kredytami Dziennymi w Grupie Rachunków – „System cash pooling”, jest Bank, a nie Spółka. A zatem w odniesieniu do usługi casch poolingu podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT będzie Bank.

W niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach umowy cash poolingu. Wniosek w zakresie interpretacji prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych został rozstrzygnięty interpretacją indywidualną z dnia 13 sierpnia 2008 r. nr ILPB3/423-290/08-4/HS, a w zakresie interpretacji prawa podatkowego dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych – interpretacją z dnia 13 sierpnia 2008 r. nr ILPB2/436-36/08-2/AJ.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.