Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-603/10/WRz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-06-25
Teza: czy kara umowna za nieterminowe wykonanie umowy stanowi koszt uzyskania przychodu?
Słowa kluczowe: kara-kara umowna; koszt-koszty uzyskania przychodów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 7 kwietnia 2010 r. (data wpływu do tut. Biura 15 kwietnia 2010 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej zapłaconej kary umownej z tytułu nieterminowego zrealizowania usługi - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 15 kwietnia 2010 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej zapłaconej kary umownej z tytułu nieterminowego zrealizowania usługi.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony m.in. następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca prowadząc działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, zawarł z inną firmą budowlaną umowę o dzieło. Przedmiotem świadczenia było wykonanie instalacji sanitarnych na budynku socjalno-biurowym, z określonym czasem realizacji zlecenia.

Równocześnie z przyjęciem wyżej wskazanego kontraktu, Wnioskodawca zawarł, z tą samą firmą budowlaną, kolejną umowę o dzieło, lecz tym razem w ramach prowadzonej przez niego jednoosobowej działalności gospodarczej (zakład remontowo – budowlany). Przedmiotem umowy były usługi montażowo – budowlane – wykonanie instalacji sanitarnej w hali. Wnioskodawca zrealizaował swoje świadczenie z przerkoczeniem ustalonych terminów, w wyniku czego firma zlecająca obciążyła go, również na podstawie ustaleń kontraktu, karą umowną, którą potrąciła z faktur za ostatecznie zrealizowane przez Wnioskdoawcę prace.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy kara umowna z tytułu nieterminowego wykonania umowy, nałożona przez kontrahenta zgodnie z umową, stanowi koszt podatkowy?

Zdaniem Wnioskodawcy, w celu ustalenia zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w niniejszej sprawie dotyczącego uznania kary umownej za koszt uzyskania przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasadnym jest wskazanie w pierwszej kolejności na charakter prawny tej czynności.

Kara umowna jest uregulowana w przepisach art. 483-484 K.c. Expressis verbis w art. 483 § 1 K.c. wskazano, że karę umowną można zastrzec w umowie na okoliczność niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 listopada 2003 r. (III CZP 61/03), przesłanką powstania roszczenia wierzyciela o zapłatę umówionej kary, może być każda postać niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego przez dłużnika. O zakresie zastosowania kary umownej rozstrzygać będzie zawsze treść dokonanego przez strony zastrzeżenia.

Jak podkreśla Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w uzasadnieniu decyzji z dnia 13 września 2007 r. (1401/PH-ll/4407/14-21/07/MZ), zasadnym jest rozpowszechniony w literaturze i orzecznictwie pogląd, że kara umowna to surogat odszkodowania, co nie oznacza bynajmniej, iż ma ona zastąpić odszkodowanie w związku z powstałą po stronie wierzyciela szkodą. Co więcej, nie wystąpienie szkody nie będzie zwalniało dłużnika z zapłaty kary umownej. W związku z powyższym, zastosowanie kary umownej należy wiązać z zaistnieniem:

1.  niewykonania zobowiązania,
2.  nienależytego wykonania zobowiązania,
3.  uchybienia w zakresie sposobu wykonania zobowiązania (czas, miejsce, jakość świadczenia).

Przenosząc rozważania natury cywilistycznej na grunt przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), w kontekście uznania kary umownej za koszt podatkowy, należy wskazać na treść art. 22 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Z kolei, art. 23 ust. 1 pkt 19 ww. ustawy, jako kary umowne niestanowiące kosztów uzyskania przychodów wymienia jedynie te spowodowane przez:

1.  wady dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług,
2.  zwłokę w dostarczeniu towaru wolnego od wad,
3.  zwłokę w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Z treści tego przepisu wynika, że nie wszystkie kary umowne wynikające z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy nie stanowią kosztu podatkowego, lecz tyiko te w nim wskazane. Tym samym, kara umowna, obciążająca wykonawcę z tytułu nieterminowego wykonania usługi, nie mieści się w przytoczonych powyżej wykluczeniach i co za tym idzie będzie stanowić koszt uzyskania przychodu. W takim bowiem przypadku, jak wskazano w piśmie Urzędu Skarbowego w Kolbuszowej z dnia 16 września 2005 r. (US.1-1.1.423/2/2005):

„Choć kara umowna wynika z nienależytego (nieterminowego) wykonania zobowiązania, to jednak sama usługa nie może być uznana za wadliwą".

By jednak uznać karę umowną za koszt uzyskania przychodu, spełniona musi być podstawowa przesłanka z art. 22 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którą poniesiony wydatek musi być bezpośrednio powiązany z uzyskanym przychodem. W przypadku opóźnień w wykonaniu usługi związek ten wydaje się być o tyle oczywisty, że mimo zwłoki usługodawca i tak otrzymuje zapłatę, a więc osiąga przychód.

Reasumując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zapłacona przez Spółkę kara umowna może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.