Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-974/14/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-02-02
Teza: Skutki podatkowe sprzedaży w 2014 r. nieruchomości nabytej w 2001 r. trakcie trwania małżeństwa, gdy w 2012 r. zmarł małżonek wnioskodawcy a dzieci spadkobiercy w ramach działu spadku przekazały swój udział w masie spadkowej na rzecz Wnioskodawcy.
Słowa kluczowe: małżonek; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 20 października 2014 r. (data otrzymania 31 października 2014 r.), uzupełnionym 30 grudnia 2014 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 października 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z 15 grudnia 2014 r. Znak: IBPBII/2/415-974/14/MM, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 30 grudnia 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca z małżonkiem nabył 24 września 2001 r. mocą aktu notarialnego działkę wraz z magazynami o powierzchni 0,35 ha. Nieruchomość stanowiła majątek wspólny małżonków. Wnioskodawca wraz z małżonkiem nie zawarli umowy majątkowej wyłączającej ustawową wspólność majątkową. Małżonek Wnioskodawcy zmarł 5 października 2012 r. Spadek po nim nabył Wnioskodawca oraz 4 dzieci. Następnie na mocy podziału spadku Wnioskodawca otrzymał całą nieruchomość, bez spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców tj. (4 dzieci). W 2014 r. Wnioskodawca zbył przedmiotową nieruchomość. Wobec regulacji art. 10 ust. 1 pkt 8 in fine ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz upływu przewidzianego w tym przepisie 5-letniego terminu liczonego od końca 2001 r., tj. roku kalendarzowego, w którym Wnioskodawca wraz z małżonkiem nabyli nieruchomość do majątku wspólnego, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od udziału w nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że na podstawie postanowienia sądu nabył spadek po zmarłym małżonku w 4/16 częściach, natomiast 4 dzieci po 3/16 części.

Działu spadku dokonano postanowieniem sądu z 11 lutego 2013 r.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytania.

Czy zbycie przez Wnioskodawcę nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży, spowoduje obowiązek opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych udziału przypadającego w drodze dziedziczenia?

Zdaniem Wnioskodawcy, zbycie w drodze umowy sprzedaży przysługującego mu udziału w nieruchomości przysługującego w drodze dziedziczenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca nabył przedmiotową nieruchomość wraz z małżonkiem do ich majątku wspólnego. Umowa przeniesienia własności na rzecz małżonków została zawarta w 2001 r. i jedynie z tą datą należy wiązać moment nabycia nieruchomości, o którym w kontekście zwolnienia podatnika od obowiązku zapłaty podatku dochodowego stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Powyższego nie powinien zmieniać fakt, że w wyniku dziedziczenia po zmarłym małżonku, udział Wnioskodawcy we własności nieruchomości faktycznie uległ zwiększeniu, albowiem z uwagi na istniejącą między małżonkami wspólność majątkową małżeńską, już podczas pierwotnego nabycia przez nich nieruchomości nie było możliwe wyodrębnienie przypadającego każdemu z nich udziału w nieruchomości. Wobec niepodzielności majątku wspólnego małżonków w czasie trwania małżeństwa, nie sposób uznać, że podczas spadkobrania po zmarłym małżonku, Wnioskodawca po raz drugi nabył udział w nieruchomości. Udział ten – w niewydzielonej części – przysługiwał mu bowiem nieprzerwanie od momentu pierwotnego nabycia w 2001 r.

Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiony pogląd wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rozstrzygając w zbliżonym do przedmiotowego stanie faktycznym, w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II FSK 1101/10, wyrokiem z 8 grudnia 2011 r. oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie pisemnej interpretacji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W podobnych sprawach, w ślad za ww. wyrokiem NSA orzekają Wojewódzkie Sądy Administracyjne, które w rozpoznaniu skarg uchylają interpretacje indywidualne Ministra Finansów (por. m.in. wyroki w sprawach I SA/Gd 1115/11, I SA/Wr 1474/11, I SA/Kr 1378/12).

Jak wskazał NSA w ww. wyroku, podstawą uznawania przez organy podatkowe dopuszczalności opodatkowania przychodu z tytułu zbycia nieruchomości w takich sytuacjach jak niniejszym opisana, jest mylne rozumienie terminu „nabycie” z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niewłaściwe rozumienie instytucji „wspólności małżeńskiej”. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, „nie ma możliwości określenia w jakiej części nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez małżonków nabywających razem tę nieruchomość, a pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej z art. 31 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Nie jest też możliwe nabycie w określonym udziale nieruchomości przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej.”

Współwłasność łączna, którą jest m.in. wspólność majątkowa małżeńska, tym się bowiem różni od ułamkowej, że nie można w niej określić udziałów każdego współwłaściciela. W konsekwencji – jak podkreślił NSA – nie zasługuje na aprobatę pogląd, jakoby w wyniku śmierci jednego z małżonków pozostających w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, drugi małżonek, dziedzicząc po pierwszym małżonku, nabywał po raz drugi udział w tej samej nieruchomości. Istota wspólności majątkowej małżeńskiej stoi bowiem na przeszkodzie wyodrębnieniu udziału każdego z małżonków we własności nieruchomości już podczas pierwotnego jej nabycia. Stanowisko organu podatkowego w rozstrzyganej sprawie NSA uznał za wynik uproszczenia. „Skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które skarżąca oraz – odrębnie – jej mąż posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku.

Kwestionując prawidłowość uchylonej interpretacji indywidualnej, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako nieuprawnione dokonywane przez organy podatkowe rozszerzenie zakresu stosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez objęcie jego skutkami takich stanów faktycznych, których opodatkowanie nie jest wyraźne i jednoznacznie wskazane w ustawie. Oznacza to przekroczenie, za pomocą wykładni praktycznej i to dokonywanej przez organ podatkowy, a więc de facto stronę sporu podatkowego, granicy, która – jak wskazuje SN w wyroku z 22 października 1992 r. – „w utrwalonej tradycji prawa europejskiego może być przekraczana tylko i wyłącznie przez ustawodawcę (\`(...)\`) Zasada niedopuszczalności rozszerzenia zakresu opodatkowania w drodze wykładni jest uznawana także w Polsce.” W rozstrzyganym przez NSA stanie faktycznym (a wobec jego podobieństwa także w sytuacji opisanej w niniejszym wniosku), wobec wypełnienia przez podatnika warunku dotyczącego terminu zbycia nieruchomości z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w każdym razie niemożności wykazania faktu niedopełnienia tego warunku, NSA zasugerował zastosowanie zasady in dubio pro tributario – tj. w razie wątpliwości na korzyść podatnika.

Wobec powyższego, z powołaniem na przedstawione orzecznictwo sądów administracyjnych, Wnioskodawca wnosi o wydanie interpretacji indywidualnej i uznanie stanowiska Wnioskodawcy za prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie m. in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

–jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W świetle powyższego przepisu każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy, stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że w 2001 r. Wnioskodawca wraz z małżonkiem nabyli do majątku wspólnego nieruchomość. W dniu 5 października 2012 r. zmarł małżonek Wnioskodawcy a spadek po nim nabył Wnioskodawca oraz czwórka dzieci. Udział Wnioskodawcy w masie spadkowej wynosił 4/16. W dniu 11 lutego 2013 r. spadkobiercy dokonali działu spadku w ten sposób, że cała nieruchomość przypadła Wnioskodawcy bez obowiązku spłaty i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców. W 2014 r. Wnioskodawca na podstawie umowy sprzedaży zbył ww. nieruchomość.

Pierwszą rzeczą, którą należy rozpatrzyć w niniejszej sprawie jest ustalenie daty nabycia przez Wnioskodawcę prawa własności nieruchomości.

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami ustaje m.in. z chwilą śmierci jednego z małżonków. Natomiast w myśl art. 501 Kodeksu – w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Ustrój wspólności majątkowej będący współwłasnością łączną trwa zatem tak długo, jak długo trwa małżeństwo. Z chwilą ustania wspólności np. w wyniku śmierci jednego ze współmałżonków dochodzi do przekształcenia współwłasności łącznej a udział każdego z małżonków w majątku wspólnym, według domniemania jest równy udziałowi drugiego współmałżonka.

Powyższe wyjaśnienie oznacza, że z chwilą śmierci jednego z małżonków posiadane przez niego udziały w majątku wspólnym wchodzą w skład masy spadkowej po tym małżonku i podlegają dziedziczeniu.

Zgodnie natomiast z art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Tym samym dniem nabycia przez spadkobiercę spadku jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Zatem w niniejszej sprawie dniem nabycia przez Wnioskodawcę i pozostałych spadkobierców spadku jest data śmierci małżonka Wnioskodawcy. Tym samym nabycie przez Wnioskodawcę udziału 4/16 w masie spadkowej tj. w udziale w wysokości 1/2 nieruchomości nastąpiło w wyniku spadku w 2012 r.

Zaaprobowanie poglądu Wnioskodawcy, zgodnie z którym w dacie śmierci małżonka nie nabył on żadnego udziału w nieruchomości wobec czego za datę jej nabycia należy uznać datę pierwotnego nabycia tej nieruchomości przez małżonków oznaczałoby, że Wnioskodawca nie mógłby dziedziczyć po małżonku. Nie mogłyby także po nim dziedziczyć dzieci, gdyby przyjąć, że cały spadek był własnością małżonka pozostającego przy życiu. Co jest oczywiście nieprawdą. Wysnucie takiego wniosku stoi w sprzeczności z całokształtem regulacji dotyczących majątkowej wspólności ustawowej oraz dziedziczenia i oznaczałoby przyjęcie tezy graniczącej z „bezsensem”, że śmierć małżonka będącego w ustawowej wspólności majątkowej nie ma żadnego wpływu na przysługujące mu za życia prawa własności do nieruchomości, gdyż te w pełnym zakresie przysługują pozostającemu przy życiu małżonkowi, jako że nieruchomość ta została nabyta przez nich wspólnie na własność a nie na współwłasność. Współwłasność – w tym także współwłasność łączna – oznacza, że własność przysługuje obojgu małżonkom. Ustaje ona jednak z chwilą śmierci jednego z małżonków, w sytuacji braku małżeńskiej umowy majątkowej, przepis prawa – art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – przesądza o tym, że udział w majątku wspólnym każdego z małżonków wynosił po 1/2. To ten właśnie majątek podlega dziedziczeniu, a więc nabyciu. W omawianej sprawie Wnioskodawca nabył go wraz z pozostałymi spadkobiercami w chwili śmierci małżonka. Dopiero od tej daty Wnioskodawca stał się właścicielem udziału 1/8 (4/16 x 1/2) w nieruchomości. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że cały udział w nieruchomości w omawianej sprawie Wnioskodawca nabył w 2001 r.

Powyższe argumenty Organu potwierdza m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1061/08, który został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1054/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2011 r., który także został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 832/12.

Istotne w omawianej sprawie jest również, że 11 lutego 2013 r. spadkobiercy dokonali działu spadku po małżonku Wnioskodawcy, w konsekwencji którego cała nieruchomość przypadła Wnioskodawcy bez obowiązku spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego – jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Dział spadku polega zatem na dokonaniu podziału rzeczy wspólnej należącej do wszystkich współwłaścicieli, ponieważ współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Tak więc na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. W rezultacie dochodzi do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Jeżeli wartość nieruchomości nabytych w wyniku działu jest zgodna z wartością udziału posiadanego przed działem spadku – nie następuje nabycie podlegające opodatkowaniu, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Jednakże nabycie nieruchomości w drodze działu spadku (nawet jeżeli działu spadku dokonano bez spłat lub dopłat) w części przekraczającej udział spadkowy stanowi nabycie w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem. Bezsprzeczne jest, że przed datą działu spadku udziały, jakie otrzymuje spadkobierca powyżej swojego udziału (jeżeli nabywa majątek w dziale spadku o wartości większej od swojego udziału w spadku) były własnością pozostałych spadkobierców. Spadkobierca nie miał do nich żadnych praw aż do momentu działu spadku. Z chwilą działu spadku jedni spadkobiercy utracili własność udziałów nabytych przez siebie w spadku, a własność tę dopiero z tą chwilą nabywają inni spadkobiercy. Nie ma zatem prawnych podstaw do twierdzenia, że całą rzecz lub prawo nabywa spadkobierca w chwili śmierci spadkodawcy, skoro w tej dacie jest jedynie jednym ze współwłaścicieli rzeczy lub prawa. Taki spadkobierca nie jest w dacie śmierci spadkodawcy właścicielem całej rzeczy lub prawa, lecz jedynie właścicielem udziału w niej. Pozostałe udziały może nabyć, ale dopiero w wyniku dokonania innych czynności prawnych – od pozostałych spadkobierców. Tak więc co do zasady, dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w jego wyniku podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym dziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał.

Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 1966/11 czy też wyrok Wojewódzkiego Administracyjnego w Białymstoku z 22 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 433/10, w którym sąd stwierdził, że „(…) momentem nabycia nieruchomości, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w części obejmującej udział spadkowy będzie moment nabycia spadku, w pozostałym zaś zakresie – moment działu spadku”.

Z treści wniosku wynika, że w drodze spadku Wnioskodawca nabył udział 4/16 w masie spadkowej, czyli 4/16 z 1/2 majątku wspólnego zgromadzonego w trakcie trwania małżeństwa Wnioskodawcy i jego małżonka. Pozostały udział w masie spadkowej nabyły dzieci Wnioskodawcy, które w wyniku działu spadku przekazały swoje udziały Wnioskodawcy. Wnioskodawca nabył więc w dziale spadku udział w wysokości 12/16 w masie spadkowej należący uprzednio do pozostałych spadkobierców czyli 12/16 z 1/2 majątku wspólnego zgromadzonego w trakcie trwania małżeństwa Wnioskodawcy i jego małżonka.

Oceniając zatem opisany stan faktyczny w świetle przywołanych przepisów należy stwierdzić, że Wnioskodawca sprzedaną w 2014 r. nieruchomość nabył w różnym czasie i w różny sposób:

*   udział 1/2 nabył w 2001 r. w trakcie trwania małżeństwa,
*   udział 1/8 (tj. 4/16 z 1/2) nabył w 2012 r. w drodze spadku,
*   udział 3/8 (tj. 12/16 z 1/2) nabył w 2013 r. w dziale spadku.

Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie przychód ze sprzedanej w 2014 r. nieruchomości, w części odpowiadającej udziałowi 1/2 nabytemu w 2001 r. na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej nie będzie stanowić źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym z uwagi na upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast opodatkowaniu podlega przychód ze sprzedaży pozostałego udziału w nieruchomości tj. udziału 1/2, który Wnioskodawca nabył w spadku (1/8) i w wyniku działu spadku (3/8), jako że zbycie tego udziału w nieruchomości zostało dokonane przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Z uwagi na fakt, że nabycie tego udziału w nieruchomości miało miejsce po 1 stycznia 2009 r. dla tej części przychodu uzyskanego z jego zbycia zastosowanie znajdują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania – zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej – mają zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych od 1 stycznia 2009 r.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy – podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ww. ustawy).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty biura pośrednictwa obrotu nieruchomościami, koszty ogłoszeń w prasie, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Zauważyć jednak należy, że jeśli Wnioskodawca poniósł takie koszty, to odliczyć może jedynie 1/2 tych kosztów czyli taką ich część, która odpowiada udziałowi w nieruchomości nabytemu w wyniku spadku i działu spadku, bo tylko przychód ze sprzedaży nieruchomości przypadający na ten udział stanowi źródło przychodu. Pozostała część kosztów przypada na udział nabyty w 2001 r., którego zbycie nie stanowi w ogóle źródła przychodu (a skoro tak, to nie generuje także kosztów).

Natomiast za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn (art. 22 ust. 6d ustawy).

Wysokość tych nakładów, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

W myśl natomiast art. 30e ust. 4 ww. ustawy – po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

1.  dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2.  dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Należny podatek, wynikający z tego zeznania jest płatny w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 45 ust. 1b ww. ustawy).

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł (art. 30e ust. 5 ww. ustawy).

Podsumowując, Wnioskodawca powinien przyjąć trzy daty nabycia nieruchomości – udziału 1/2 w 2001 r. w trakcie trwania związku małżeńskiego, udział 1/8 w 2012 r. w drodze spadku oraz 3/8 udziału w drodze działu spadku. Przy czym udział 1/2 nabyty w 2001 r. nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie upłynął pięcioletni okres czasu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przypadający na pozostały udział w tej nieruchomości nabyty w 2012 r. w drodze spadku oraz w 2013 r. w dziale spadku podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym – na podstawie art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

Stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

W odniesieniu do przywołanych przez Wnioskodawcę wyroków, które zdaniem Wnioskodawcy potwierdzają jego stanowisko należy stwierdzić, że orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników osadzonych w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego. Ponadto jak zostało wskazane istnieją również orzeczenia, które potwierdzają stanowisko Organu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.