Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4015.10.2017.1.MZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-04-26
Teza: w zakresie skutków podatkowych przeniesienia przez Wnioskodawczynię na rzecz wnuka udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku na podstawie umowy dożywocia
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od spadków i darowizn; spadek; ulga-ulga mieszkaniowa; umowa-umowa dożywocia
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 21 marca 2017 r. (data wpływu 11 kwietnia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych przeniesienia przez Wnioskodawczynię na rzecz wnuka udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku na podstawie umowy dożywocia - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 11 kwietnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych przeniesienia przez Wnioskodawczynię na rzecz wnuka udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku na podstawie umowy dożywocia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni chciałaby przepisać na swojego wnuka, Daniela K. udział w nieruchomości zabudowanej, wynoszący 4/32 własności. Ten udział w nieruchomości Wnioskodawczyni odziedziczyła po swoim mężu, Piotrze S., który zmarł 5 stycznia 1990 r. Spadek Wnioskodawczyni nabyła zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego (I Wydział Cywilny) z dnia 25 lutego 2010 r.

W dniu 12 marca 2015 r. Wnioskodawczyni złożyła zeznanie podatkowe, zgłaszając dochód pochodzący z tego spadku. Podatek zapłaciła w całości. Ponieważ Wnioskodawczyni mieszka w nieruchomości, która była przedmiotem spadku, otrzymała ulgę mieszkaniową wynikającą z warunków określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym Wnioskodawczyni przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dnia 12 stycznia 2016 r. powyższa ulga obowiązuje od dnia 12.03.2015 r. do dnia 12.03.2020 r.

Jednocześnie Wnioskodawczyni deklaruje, że do śmierci będzie mieszkać w przedmiotowej nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawczyni będzie musiała zwrócić powyżej wspomnianą ulgę mieszkaniową, jeśli przepisze na swojego wnuka Daniela K. (który nie był żadnym ze spadkobierców) odziedziczony przez nią po mężu udział 4/32 we wspomnianej nieruchomości, przepisując na swojego wnuka ten udział w ramach umowy dożywocia w tym roku t.j. 2017 r.?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie będzie musiała zwracać Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przyznanej jej ulgi mieszkaniowej zgodnie z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeśli przepisze odziedziczony przez nią udział 4/32 własności na swojego wnuka Daniela K. w ramach umowy dożywocia, czyniąc to w tym roku, tj. 2017 r. (przy założeniu, że będzie nadal mieszkać w przedmiotowej nieruchomości).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać, że niniejsza interpretacja stanowi ocenę stanowiska Wnioskodawcy tylko i wyłącznie w zakresie możliwości zachowania ulgi zawartej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514, z późn. zm.), podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem spadku.

Należy wskazać, że spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459). W myśl art. 922 § 1 tej ustawy przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Zaś powołanie do spadku, jak stanowi art. 926 Kodeksu cywilnego, wynika z ustawy albo z testamentu. Z kolei na podstawie art. 1012 przytoczonej ustawy spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić, przy czym w myśl art. 1015 § 1 Kodeksu oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

W świetle natomiast art. 1025 § 1 Kodeksu sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, zaś notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. W związku z tym istnieje domniemanie, o czym mowa w § 2 ww. artykułu, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Istotnym jest również, że stwierdzenie nabycia spadku oraz poświadczenie dziedziczenia nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku.

W związku z tym, że Wnioskodawczyni nabyła spadek w dniu śmierci spadkodawcy, tj. 5 stycznia 1990 r., nabycie przez Wnioskodawczynię udziału 4/32 cz. własności nieruchomości nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r., a zatem w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.

Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629), do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. – w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym:

1.  w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.  w drodze spadku przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.  w drodze spadku przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, sprawujące przez co najmniej dwa lata opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie umowy zawartej z nim przed organem gminy,

\- nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Według zapisu art. 16 ust. 2 ww. ustawy, z omawianej ulgi mogą skorzystać nabywcy, którzy łącznie spełniają następujące warunki:

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy;
3.  nie dysponują spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu lub nie są właścicielami spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dysponowania spółdzielni, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu,
5.  będą zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego – jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkiwania w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat. Należy nadmienić, że wymóg zamieszkiwania w nabytym budynku (lokalu) oznacza faktyczne przebywanie w nim.

W myśl art. 16 ust. 7 omawianej ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. – nie stanowi jednak podstawy do wygaśnięcia decyzji zbycie udziału w budynku lub lokalu na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.

Na tle powyższego stwierdzić należy, że wśród enumeratywnie wymienionych warunków art. 16 ust. 2 ww. ustawy, nie wymieniono zakazu zbycia nabytego w drodze dziedziczenia udziału w budynku mieszkalnym.

Zatem jeżeli spadkobierca – nabywca budynku lub lokalu (udziału w budynku mieszkalnym) nadal będzie w nim zamieszkiwał, pomimo zbycia tytułu prawnego do tego budynku lub lokalu (udziału w budynku mieszkalnym), to zostanie spełniony warunek, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy.

W przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni wskazała, że chciałaby przepisać na swojego wnuka, Daniela K. udział w nieruchomości zabudowanej, wynoszący 4/32 własności. Ten udział w nieruchomości Wnioskodawczyni odziedziczyła po swoim mężu, Piotrze S., który zmarł 5 stycznia 1990 r. Spadek Wnioskodawczyni nabyła zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego (I Wydział Cywilny) z dnia 25 lutego 2010 r. W dniu 12 marca 2015 r. Wnioskodawczyni złożyła zeznanie podatkowe, zgłaszając dochód pochodzący z tego spadku. Podatek zapłaciła w całości. Ponieważ Wnioskodawczyni mieszka w nieruchomości, która była przedmiotem spadku, otrzymała ulgę mieszkaniową wynikającą z warunków określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym Wnioskodawczyni przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dnia 12 stycznia 2016 r. powyższa ulga obowiązuje od dnia 12.03.2015 r. do dnia 12.03.2020 r. Jednocześnie Wnioskodawczyni deklaruje, że do śmierci będzie mieszkać w przedmiotowej nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy Wnioskodawczyni przepisze na rzecz swojego wnuka w ramach umowy dożywocia, odziedziczony po mężu udział w nieruchomości (4/32 cz.), nie utraci z tego tytułu prawa do ulgi zawartej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.) w stosunku do udziału 4/32 cz. budynku mieszkalnego/ lokalu mieszkalnego, jeżeli będzie nadal w tym budynku/ lokalu mieszkała przez okres 5 lat od dnia określonego w ust. 2 pkt 5 lit. a) lub lit. b) tego artykułu.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.