Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/4512-237/16-2/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-05-06
Teza: W zakresie uznania ED, EO, EP, EU oraz CE za zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy oraz wyłączenia z opodatkowania czynności podziału Wnioskodawcy przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej
Słowa kluczowe: opodatkowanie; podział; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; wyłączenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 23 marca 2016 r. (data wpływu 23 marca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania ED, EO, EP, EU oraz CE za zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy oraz wyłączenia z opodatkowania czynności podziału Wnioskodawcy przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 marca 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania ED, EO, EP, EU oraz CE za zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy oraz wyłączenia z opodatkowania czynności podziału Wnioskodawcy przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOP) od całości osiąganych dochodów. Wnioskodawca jest także zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług (dalej: VAT) w Polsce.

Wnioskodawca prowadzi wyspecjalizowaną działalność na rynku energetycznym w zakresie sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej, świadczenia usług elektroenergetycznych oraz sprzedaży paliw do pojazdów kolejowych. W ramach Spółki funkcjonują wyodrębnione (zarejestrowane w KRS) oddziały odpowiedzialne za poszczególne linie biznesowe: Oddział Dystrybucja (dalej: ED), Oddział Obrót (dalej: EO), Oddział Paliwa (dalej: EP), Oddział Usługi (dalej: EU); (łącznie: Oddziały). Ponadto, w ramach Spółki funkcjonuje jednostka organizacyjna wspomagająca realizowanie zadań Zarządu Spółki oraz świadcząca usługi pomocnicze i usługi wsparcia na rzecz poszczególnych Oddziałów m.in. w zakresie obsługi kadrowo-płacowej, organizacyjnej, informatycznej, kontrolingowej, obsługi finansowo-rachunkowej oraz innego szeroko rozumianego wsparcia administracyjnego (dalej: Centrala lub CE). Centrala świadczy również m.in. usługi w zakresie obsługi finansowo-księgowej podmiotów z grupy kapitałowej Wnioskodawcy.

Obecnie planowane jest przeprowadzenie podziału Wnioskodawcy. Poszczególne segmenty działalności biznesowej Wnioskodawcy zostaną wyodrębnione do osobnych podmiotów. Podział nastąpi w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm.; dalej: KSH), tj. w drodze podziału przez wydzielenie i przeniesienie części majątku Wnioskodawcy na inne istniejące spółki (tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegające w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, dalej: Spółki Przejmujące). Ze względów operacyjnych podział Wnioskodawcy może zostać przeprowadzony na przestrzeni kilku miesięcy, tj. początkowo nastąpi wydzielenie z przedsiębiorstwa Wnioskodawcy ED (pozostałe Oddziały i Centrala pozostaną w Spółce), a następnie wydzielenie EO i EP. Po przeprowadzeniu reorganizacji Wnioskodawca będzie nadal prowadził w sposób samodzielny i niezależny działalność w oparciu o EU oraz Centralę (Spółka nie przestanie istnieć). Nie jest wykluczone, że w przyszłości na bazie Centrali, Wnioskodawca utworzy tzw. Centrum Usług Wspólnych będące wyodrębnioną organizacyjnie jednostką Spółki, która będzie świadczyć usługi o charakterze pomocniczym i administracyjnym na rzecz pozostałych podmiotów z grupy kapitałowej Wnioskodawcy.

Planowana reorganizacja ma na celu m.in. budowę wartości Spółki oraz wzmocnienie jej pozycji na rynku, jak również pozycji Spółek Przejmujących. Podejmowane działania mają na celu w szczególności osiągnięcie korzyści w postaci:

*   większej efektywności zarządzania - w wyniku wydzielenia niezależnych podmiotów prawnych powstanie struktura organizacyjna grupy kapitałowej z jednoznacznym przypisaniem zadań i odpowiedzialności za różne rodzaje działalności biznesowych. W znacznym stopniu przyczyni się to do bardziej efektywnego zarządzania liniami biznesowymi Spółki;
*   dokonania podziału ryzyka operacyjnego i finansowego pomiędzy wydzielone podmioty - jako rezultat wdrażanej strategii każda z wydzielanych spółek będzie odpowiedzialna za część ryzyka związaną bezpośrednio z działalnością biznesową danego Oddziału. Umożliwi to wdrożenie transparentnego systemu kontroli i zarządzania ryzykiem w grupie kapitałowej Wnioskodawcy,
*   poprawy rentowności Spółki - m.in. poprzez wyeliminowanie nieefektywności w ramach Spółki, a także wzrost przychodów, a w połączeniu z wdrożeniem nowej strategii i systemu zarządzania zorientowanego na cele, umożliwią poprawę wyników grupy kapitałowej Wnioskodawcy,
*   urealnienia rentowności poszczególnych linii biznesowych Spółki - poprzez wprowadzenie rozliczeń pomiędzy wydzielonymi spółkami na zasadach rynkowych,
*   zapewnienia pełnej niezależności Operatora Systemu Dystrybucyjnego - w celu budowania konkurencyjnego i zliberalizowanego rynku energii elektrycznej oraz eliminacji ryzyka subsydiowania skrośnego poszczególnych działalności,
*   umożliwienia uzyskania gwarancji należytego wykonania prac na sieci dystrybucyjnej w pełnym zakresie - wydzielony do odrębnej spółki ED będzie mieć możliwość uzyskania gwarancji należytego wykonania prac wykonywanych przez Spółkę.

Poniżej Wnioskodawca przedstawia szczegółową charakterystykę poszczególnych Oddziałów i Centrali.

Składniki wchodzące w skład ED

Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: URE) Spółka została wyznaczona na operatora systemu dystrybucyjnego (dalej: OSD) elektroenergetycznego na terenie całego kraju. W ramach Spółki obowiązki OSD realizuje ED. Zakres działalności ED pokrywa się więc z obowiązkami OSD określonymi w ustawie Prawo energetyczne.

Do ED obecnie są przypisane, oraz będą alokowane na moment podziału, składniki majątkowe ściśle związane i niezbędne do prowadzenia działalności ED jako OSD, tj.:

*   infrastruktura dystrybucyjna zlokalizowana na terenie całego kraju (w tym infrastruktura elektroenergetyczna, linie kablowe i przyłączeniowe, urządzenia i systemy pomiarowe, urządzenia sterowania ruchem energetycznym, itp.);
*   budynki (wraz z infrastrukturą techniczną), grunty i prawo wieczystego użytkowania, sprzęt komputerowy i systemy IT niezbędne do prowadzenia działalności dystrybucyjnej, samochody. Niewykluczone, że część środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które obecnie są współdzielone przez ED oraz inne Oddziały lub Centralę (np. niektóre nieruchomości, leasing majątku), będzie po podziale udostępniana do używania przez ED na podstawie stosownych umów dzierżawy majątku lub świadczenia usług. Z punktu widzenia wartości majątku ED, współdzielony majątek ma stosunkowo niewielką wartość oraz nie jest istotny biorąc pod uwagę zakres prowadzonej działalności. Cześć budynków, z których korzysta ED posadowiona jest na działkach gruntu, na których posadowione są również budynki, z których korzystają inne jednostki organizacyjne Spółki, w tym zwłaszcza EU. Budynki te będą po podziale udostępniane do używania przez ED na podstawie stosownych umów dzierżawy majątku lub świadczenia usług. Przedmiotowe budynki stanowią stosunkowo niewielką część majątku ED;
*   ograniczone prawa rzeczowe, w tym zwłaszcza służebność przesyłu ustanowiona na rzecz Spółki i ściśle związana z majątkiem dystrybucyjnym;
*   środki trwałe w budowie, w tym zaliczki na środki trwałe w budowie i zaliczki na poczet wartości niematerialnych i prawnych oraz wszelkie związane z nimi nakłady, które mają w przyszłości służyć jako środki trwałe w ramach działalności ED;
*   zapasy związane z działalnością ED będące na stanie magazynu ED;
*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe zostaną wydzielone w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez ED (należności z tytułu umów kompleksowych realizowanych wspólnie przez ED i EO nie zostaną wydzielone ponieważ stroną tzw. umów kompleksowych (umów dotyczących usługi kompleksowej w rozumieniu art. 3 pkt 30 Prawa energetycznego) podpisanych z klientami Spółki pozostanie EO). Należności związane z działalnością prowadzoną przez ED, których zapłaty Spółka dochodzi na drodze sądowej lub na drodze egzekucji komorniczej, a także należności zgłoszone w ramach postępowań upadłościowych nie zostaną wydzielone;
*   środki pieniężne;
*   zobowiązania, w tym: niespłacone zobowiązania długoterminowe związane z pożyczką udzieloną przez udziałowca Wnioskodawcy, która była przeznaczona głównie na spłatę obligacji dotyczących programu inwestycyjnego ED, zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez ED, w tym zobowiązania pracownicze, zobowiązania z tytułu umów cywilnoprawnych. Niektóre zobowiązania dotyczące również ED, ze względu na stosowaną metodologię ich rozliczeń oraz z uwagi na fakt, iż dotyczą również innych obszarów działalności Spółki, nie zostaną alokowane do ED (takie zobowiązania reprezentują jednak stosunkowo niski poziom istotności w stosunku do całości zobowiązań alokowanych do ED). Zaistnieje również sytuacja odwrotna, tj. z uwagi na niepodzielność zobowiązania, pewne zobowiązania zostaną przypisane jedynie do ED, mimo że dotyczą również pozostałych Oddziałów Spółki. Dotyczyć to będzie przypadków, gdy umowa zobowiązaniowa zostanie funkcjonalnie alokowana do ED (następnie ED będzie świadczył usługi/udostępniał majątek pozostałym Oddziałom). Takie przypadki zostaną wyraźnie i jednoznacznie wskazane w planie podziału;
*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez ED;
*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach ED (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze, itp.);
*   rozliczenia międzyokresowe związane z działalnością prowadzoną przez ED;
*   umowy z klientami, dostawcami, innymi operatorami systemu dystrybucyjnego dot. przedmiotu działalności ED;
*   niezbędne do kontynuowania działalności koncesje i decyzje administracyjne związane z działalnością regulowaną prowadzoną przez ED;
*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez ED;
*   księgi i dokumenty związane z ED (w oryginale w takim zakresie w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);
*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności ED. Pracownicy alokowani do ED zostaną przeniesieni na skutek podziału przez wydzielenie do Spółki Przejmującej w ramach przeniesienia zakładu pracy zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy.

Powyższe składniki zostaną również przypisane do ED w planie podziału Spółki, w zakresie w jakim wynika to z obowiązujących przepisów KSH.

Po wydzieleniu ED będzie nadal korzystać z taryfy dla energii elektrycznej zatwierdzonej przez Prezesa URE dla Spółki.

Spółka na podstawie umowy dzierżawy korzysta z gruntów, budynków i budowli. Większość obiektów dzierżawionych przez Spółkę na podstawie tej umowy użytkowana jest wyłącznie przez ED, część obiektów użytkowana jest wyłącznie przez EU lub EP, a część współużytkowana jest jednocześnie przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki. Z uwagi na uregulowania prawne, umowa dzierżawy może albo w całości pozostać w Spółce albo w całości zostać przypisana do ED w planie podziału. Spółka wykaże umowę dzierżawy dotyczącą obiektów wykorzystywanych głównie przez ED (oraz obiektów użytkowanych przez EU lub EP oraz obiektów współużytkowanych przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki) w planie podziału i przypisze je do ED. Po podziale przez wydzielenie ED obiekty, z których korzystają EU, EP oraz obiekty, z których jednocześnie korzysta więcej niż jedna jednostka organizacyjna Spółki będą udostępniane przez ED do używania przez Spółkę na podstawie stosownych umów dzierżawy/poddzierżawy majątku lub świadczenia usług.

Spółka na podstawie umowy najmu korzysta z powierzchni budynków. Większość powierzchni obiektów wynajmowanych przez Spółkę na podstawie tej umowy użytkowana jest wyłącznie przez EU, część powierzchni budynków użytkowana jest wyłącznie przez ED lub EP, a część współużytkowana jest jednocześnie przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki. Z uwagi na uregulowania prawne, umowa najmu może albo w całości pozostać w Spółce albo w całości zostać przypisana do ED w planie podziału. Spółka nie wykaże umowy najmu dotyczącej obiektów wykorzystywanych głównie przez EU (oraz obiektów użytkowanych przez ED lub EP oraz obiektów współużytkowanych przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki) w planie podziału i nie przypisze jej do ED. Po podziale przez wydzielenie ED powierzchnie budynków, z których korzysta ED będą jej udostępniane do używania przez Spółkę na podstawie stosownych umów najmu/podnajmu lub świadczenia usług.

Składniki wchodzące w skład EO

Ze względu na specyfikę prowadzonej działalności EO funkcjonuje w ramach koncesji URE na obrót energią elektryczną na terenie całego kraju. Spółka posiada również wydane na podstawie decyzji URE koncesje na obrót paliwami gazowymi w kraju oraz na obrót gazem ziemnym z zagranicą.

Do EO obecnie są przypisane oraz będą alokowane na moment podziału składniki ściśle związane z działalnością EO w zakresie handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym oraz składniki majątkowe niezbędne do jej prowadzenia, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności EO, tj. sprzęt komputerowy i systemy IT, elektronika użytkowa, licencje i oprogramowanie dla systemu informatycznego (w tym systemy do prognozowania i handlu energią elektryczną oraz wymiany informacji na rynku energii), wyposażenie, samochody osobowe. Wybrane środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, które obecnie są współużytkowane przez EO oraz inne Oddziały lub Centralę (np. niektóre nieruchomości, leasing majątku), będą po podziale udostępniane do używania przez EO na podstawie stosownych umów dzierżawy majątku lub świadczenia usług. Z punktu widzenia wartości majątku EO, współdzielony majątek ma niewielką wartość oraz nie jest istotny biorąc pod uwagę zakres prowadzonej działalności przez ten Oddział;
*   zakupione prawa majątkowe do świadectw pochodzenia energii elektrycznej będące na stanie EO na dzień wydzielenia;
*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe zostaną wydzielone w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez EO. Należności związane z działalnością prowadzoną przez EO, których zapłaty Spółka dochodzi na drodze sądowej lub na drodze egzekucji komorniczej, a także należności zgłoszone w ramach postępowań upadłościowych nie zostaną wydzielone;
*   środki pieniężne;
*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez EO, w tym zobowiązania pracownicze. Niektóre zobowiązania dotyczące również EO, ze względu na stosowaną metodologię ich rozliczeń oraz z uwagi na fakt, iż dotyczą również innych obszarów działalności Spółki, nie zostaną alokowane do EO. Niemniej takie zobowiązania reprezentują stosunkowo niski poziom istotności w stosunku do całości zobowiązań związanych z EO;
*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach EO (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze, itp.);
*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez EO;
*   umowy z klientami i dostawcami;
*   niezbędne do kontynuowania działalności koncesje i decyzje administracyjne związane z działalnością regulowaną;
*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EO;
*   księgi i dokumenty związane z EO (w oryginale w takim zakresie w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);
*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EO. Pracownicy alokowani do EO zostaną przeniesieni na skutek podziału przez wydzielenie do Spółki Przejmującej w ramach przeniesienia zakładu pracy zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy.

Powyższe składniki zostaną również przypisane do EO w planie podziału Spółki, w zakresie w jakim wynika to z obowiązujących przepisów KSH. Po wydzieleniu EO będzie nadal korzystać m.in. z taryfy dla energii elektrycznej zatwierdzonej przez Prezesa URE dla Spółki.

Spółka na podstawie umowy dzierżawy korzysta z gruntów, budynków i budowli. Większość obiektów dzierżawionych przez Spółkę na podstawie tej umowy użytkowana jest wyłącznie przez ED, część obiektów użytkowana jest wyłącznie przez EU lub EP, a część współużytkowana jest jednocześnie przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki, w tym przez EO. Z uwagi na uregulowania prawne umowa dzierżawy może albo w całości pozostać w Spółce albo w całości zostać przypisana do ED w planie podziału. Spółka wykaże umowę dzierżawy dotyczącą obiektów wykorzystywanych głównie przez ED (oraz obiektów użytkowanych przez EU lub EP oraz obiektów współużytkowanych przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki) w planie podziału i przypisze ją do ED. Po wydzieleniu ED obiekty, z których korzysta EO będą jej udostępniane do używania na podstawie stosownych umów dzierżawy/poddzierżawy majątku lub świadczenia usług, które zostaną podpisane ze Spółką Przejmującą, która przejmie ED. Może również wystąpić sytuacja, w której Spółka lub Spółka Przejmująca, która przejmie EO zawrą umowę dzierżawy bezpośrednio z właścicielem/użytkownikiem wieczystym obiektów.

Składniki wchodzące w skład EP

Ze względu na specyfikę prowadzonej działalności EP funkcjonuje w ramach koncesji URE na obrót paliwami ciekłymi przydzielonej Decyzją Prezesa URE. Do EP obecnie są przypisane oraz będą alokowane na moment podziału składniki ściśle związane z działalnością w zakresie obrotu i dostarczania paliw płynnych oraz niezbędne do jej prowadzenia, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności EP, tj. stacje paliw wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, systemy łączności i zdalnego sterowania, różnego rodzaju urządzenia, elementy automatycznego sterowania, sprzęt komputerowy, w tym systemy IT (w szczególności licencja na użytkowanie branżowego programu służącego do prowadzenia gospodarki magazynowej paliwami, rozliczania transakcji handlowych oraz zarządzania umowami), wyposażenia pomieszczeń (meble, urządzenia AGD, sprzęt biurowy), samochody osobowe. Wybrane środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, które obecnie są współużytkowane przez EP z EU lub z Centralą będą po podziale udostępniane do używania przez EP na podstawie stosownych umów;
*   w przypadku dzierżawionych nieruchomości zostaną zawarte przez EP stosowne umowy ze Spółką/Spółką Przejmującą, której przypisany zostanie majątek, z uwagi na uregulowania prawne, lub przeniesione zostaną na EP umowy dzierżawy.
*   zapasy związane z działalnością EP, w tym towary (olej napędowy);
*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez EP;
*   środki pieniężne;
*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długoterminowe (o ile wystąpią), zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez EP, w tym zobowiązania pracownicze. Niektóre zobowiązania dotyczące również EP, ze względu na stosowaną metodologię ich rozliczeń oraz z uwagi na fakt, iż dotyczą również innych obszarów działalności Spółki, nie zostaną alokowane do EP. Niemniej takie zobowiązania reprezentują stosunkowo niski poziom istotności w stosunku do całości zobowiązań związanych z działalnością EP;
*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez EP;
*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach EP (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze itp.);
*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez EP;
*   umowy z klientami i dostawcami dot. przedmiotu działalności EP;
*   niezbędne do kontynuowania działalności decyzje administracyjne i koncesje związane z działalnością regulowaną EP;
*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EP;
*   księgi i dokumenty związane z EP (w oryginale w takim zakresie w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);
*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EP. Pracownicy alokowani do EP zostaną przeniesieni na skutek podziału przez wydzielenie do Spółki Przejmującej w ramach przeniesienia zakładu pracy zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy.

Powyższe składniki zostaną również przypisane do EP w planie podziału Spółki, w zakresie w jakim wynika to z obowiązujących przepisów KSH.

Spółka na podstawie umowy dzierżawy korzysta z gruntów, budynków i budowli. Większość obiektów dzierżawionych przez Spółkę na podstawie tej umowy użytkowana jest wyłącznie przez ED, część obiektów użytkowaną jest wyłącznie przez EU lub EP, a część współużytkowana jest jednocześnie przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki. Z uwagi na uregulowania prawne umowa dzierżawy może albo w całości pozostać w Spółce albo w całości zostać przypisana do ED w planie podziału. Spółka wykaże umowę dzierżawy dotyczącą obiektów wykorzystywanych głównie przez ED (oraz obiektów użytkowanych przez EU lub EP oraz obiektów współużytkowanych przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki) w planie podziału i przypisze ją do ED. Po wydzieleniu ED obiekty, z których korzysta EP będą jej udostępniane do używania na podstawie stosownych umów dzierżawy/poddzierżawy majątku lub świadczenia usług, która zostanie podpisana ze Spółką Przejmującą, która przejmie ED. Może również wystąpić sytuacja, w której Spółka lub Spółka Przejmująca, która przejmie EP zawrą umowę dzierżawy bezpośrednio z właścicielem/użytkownikiem wieczystym obiektów.

Składniki wchodzące w skład EU

W EU, na moment podziału, zostaną składniki ściśle związane z działalnością EU polegającą na świadczeniu usług związanych z obsługą, naprawą, utrzymaniem sieci trakcyjnej, obsługą, naprawą, utrzymaniem majątku dystrybucyjnego Spółki, realizacją usług elektroenergetycznych i budowlanych, wykonywania czynności utrzymaniowo-naprawczych pojazdów szynowych, a także działalności w zakresie produkcji wyrobów m.in. elementów osprzętu sieci trakcyjnej, przewozów kolejowych rzeczy, usług ogólnobudowlanych, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności EU tj. budynki gospodarcze i administracyjne (wraz z wyposażeniem), grunty, działki i prawa wieczystego użytkowania, elementy infrastruktury kolejowej, drogowej, kanalizacyjnej i wodociągowej, linie kablowe; potencjał techniczny (m.in. urządzenia elektroenergetyczne i prądotwórcze, urządzenia elektroniczne, komunikacyjne, pomiarowe, sprzęt komputerowy, w tym m.in. licencje i systemy IT, sprzęt biurowy, wyposażenie pomieszczeń, maszyny, narzędzia, samochody osobowe, ciężarowe i specjalistyczne, pogotowia elektroenergetyczne, laboratoria pomiarowe, pociągi sieciowe z wyposażeniem specjalistycznym, pojazdy kolejowe pomocnicze, pojazdy szynowo drogowe i wagony). Wybrane środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, które obecnie są współużytkowane przez EU oraz inne Oddziały lub CE (np. niektóre nieruchomości), będą po podziale udostępniane do używania przez EU na podstawie stosownych umów dzierżawy majątku lub świadczenia usług. Z punktu widzenia wartości majątku EU, współdzielony majątek ma stosunkowo niewielką wartość oraz nie jest istotny biorąc pod uwagę zakres prowadzonej działalności przez ten Oddział;
*   ograniczone prawa rzeczowe, w tym zwłaszcza prawo służebności drogowej;
*   zapasy związane z działalnością EU;
*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe, związane z działalnością prowadzoną przez EU;
*   środki pieniężne;
*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długoterminowe, zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez EU, w tym zobowiązania pracownicze;
*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez EU;
*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach EU (w tym zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze itp.);
*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez EU;
*   umowy z klientami i dostawcami dot. przedmiotu działalności EU;
*   licencje i decyzje administracyjne związane z działalnością EU;
*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EU;
*   księgi i dokumenty związane z EU (w oryginale w takim zakresie w jakim zgodnie z przepisami prawa nie muszą być przechowywane przez Spółkę);
*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EU.

Spółka na podstawie umowy dzierżawy korzysta z gruntów, budynków i budowli. Większość obiektów dzierżawionych przez Spółkę na podstawie tej umowy użytkowana jest wyłącznie przez ED, część obiektów użytkowana jest wyłącznie przez EU lub EP, a część współużytkowana jest jednocześnie przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki. Z uwagi na uregulowania prawne umowa dzierżawy może albo w całości pozostać w Spółce albo w całości zostać przypisane do ED w planie podziału. Spółka wykaże umowę dzierżawy dotyczącą obiektów wykorzystywanych głównie przez ED (oraz obiektów użytkowanych przez EU lub EP oraz obiektów współużytkowanych przez więcej niż jedną jednostkę organizacyjną Spółki) w planie podziału i przypisze ją do ED. Po wydzieleniu ED obiekty, z których korzysta Spółka, w tym EU będą jej udostępniane do używania na podstawie stosownych umów dzierżawy/poddzierżawy majątku lub świadczenia usług, która zostanie podpisana ze Spółką Przejmującą, która przejmie ED. Może również wystąpić sytuacja, w której Spółka zawrze umowę dzierżawy bezpośrednio z właścicielem/użytkownikiem wieczystym obiektów.

Składniki wchodzące w skład CE

W Spółce niezależnie od tego, który Oddział będzie wydzielany pozostaną również składniki majątkowe alokowane obecnie do CE związane z działalnością wsparcia obszarów związanych z funkcjonowaniem Spółki jako całości organizacyjnej oraz świadczeniu usług pomocniczych na rzecz Oddziałów, tj.:

*   środki trwałe i wartości niematerialne i prawne niezbędne do prowadzenia działalności CE, tj. sprzęt komputerowy, elektronika użytkowa, serwery, licencje i oprogramowanie dla systemów informatycznych CE oraz innych jednostek organizacyjnych, prawa autorskie i majątkowe do znaków identyfikacji wizualnej, dokumentacji wizualnej obiektów oraz serwisu internetowego Spółki, samochody osobowe;
*   inwestycje długo i krótkoterminowe (w tym posiadane udziały w innych podmiotach);
*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe w zakresie związanym z działalnością prowadzoną przez CE;
*   środki pieniężne;
*   zobowiązania, w tym: zobowiązania długoterminowe, zobowiązania krótkoterminowe związane z działalnością prowadzoną przez CE, w tym zobowiązania pracownicze;
*   rezerwy na zobowiązania związane z działalnością prowadzoną przez CE;
*   zobowiązania w stosunku do osób zatrudnionych w ramach CE (w tym, zobowiązania wobec ZUS, fundusze specjalne (ZFŚS), rezerwy na świadczenia pracownicze itp.;
*   rozliczenia międzyokresowe (w tym, m.in.: zaliczki na dostawy) związane z działalnością prowadzoną przez CE;
*   umowy z klientami i dostawcami dot. przedmiotu działalności CE;
*   tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez CE;
*   księgi i dokumenty związane z CE;
*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności CE.

Wyodrębnienie organizacyjne

Zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym, przyjętym uchwałą Zarządu Spółki, Oddziały posiadają odrębność organizacyjną w ramach struktury wewnętrznej Spółki tj. posiadają status odrębnych jednostek organizacyjnych wchodzących w skład struktury Spółki. Ponadto, Oddziały są formalnymi oddziałami Spółki zarejestrowanymi w KRS. Odrębność organizacyjna Oddziałów potwierdzona jest schematem organizacyjnym funkcjonującym w ramach Spółki.

Wszystkie Oddziały posiadają własne regulaminy organizacyjne określające m.in. podstawy działania, zasady kierowania danym oddziałem oraz strukturę organizacyjną. W ramach Oddziałów zostały przyjęte procedury wewnętrzne precyzyjnie regulujące m.in. zakres obowiązków pracowników poszczególnych Oddziałów oraz, co do zasady, określające współpracę z innymi Oddziałami Spółki.

Poszczególne Oddziały podlegają bezpośrednio Zarządowi Spółki. Każdym z Oddziałów kieruje odpowiedni Dyrektor/Dyrektorzy Oddziału powołany/powołani przez Zarząd. Osoby kierujące poszczególnymi Oddziałami, ich zastępcy oraz inne osoby upoważnione posiadają uprawnienia do dokonywania w imieniu Spółki czynności dotyczących przedmiotu działalności poszczególnych Oddziałów na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Zarząd Spółki.

Każdy z Oddziałów funkcjonuje pod odrębną nazwą oraz dysponuje własną identyfikacją wizualną tj. wizytówki pracowników oraz stopki w wiadomościach e-mail wskazują nazwę poszczególnych Oddziałów. Ponadto, ED i EP posiadają odrębną siedzibę, podczas gdy EU i EO korzystają z wydzielonej, odrębnej powierzchni biurowej w siedzibie Spółki. Po planowanym podziale Spółki Przejmujące zawrą odpowiednie umowy ze Spółką regulujące zasady korzystania z powierzchni biurowej.

Po planowanym podziale pracownicy przypisani do danych Oddziałów, ich umowy pracownicze i wszelkie zobowiązania z nich wynikające zostaną przeniesione do poszczególnych Spółek Przejmujących lub też - w przypadku EU i CE - pozostaną w Spółce.

W Spółce funkcjonuje również hierarchiczna struktura podległości służbowej w poszczególnych Oddziałach oraz zasady zwierzchnictwa pomiędzy pracownikami wszystkich wyodrębnionych części przedsiębiorstwa. W rezultacie pracownicy poszczególnych Oddziałów pozostają odpowiedzialni przed swoimi bezpośrednimi przełożonymi i nie są służbowo zależni od pozostałych pracowników Spółki.

Opisane powyżej wyodrębnienie organizacyjne będzie występować we wszystkich Oddziałach na moment podziału Spółki.

Zbliżony stopień wyodrębnienia organizacyjnego występuje również w CE, jednakże jednostka ta nie jest zarejestrowana w KRS jako oddział Spółki, jak również nie jest ona kierowana przez dyrektora powoływanego przez Zarząd (na jej czele stoi bezpośrednio Prezes Zarządu Spółki).

Wyodrębnienie finansowe

Oprócz wyodrębnienia organizacyjnego i funkcjonalnego, Oddziały są obecnie i będą na moment podziału również wyodrębnione finansowo.

W szczególności systemy informatyczne funkcjonujące w Spółce umożliwiają obecnie poszczególnym Oddziałom prowadzenie niezależnej ewidencji księgowej, co pozwala na sporządzanie sprawozdań finansowych na wewnętrzne potrzeby Spółki lub też Urzędu Regulacji Energetyki (w przypadku ED i EO). Oddziały przygotowują cyklicznie odrębne bilanse, rachunki zysków i strat oraz prognozy finansowe.

W ramach zintegrowanego systemu księgowego prowadzona jest dla każdego Oddziału odrębnie ewidencja szczegółowa zdarzeń gospodarczych pozwalająca na wyodrębnienie wszystkich pozycji bilansowych. W związku z tym, że kapitały własne nie były alokowane do poszczególnych Oddziałów tworzonych przez Spółkę, Oddziały sporządzają bilans nie zawierający w pozycji pasywów odpowiedniej części wartości kapitałów (zakładowego, zapasowego lub rezerwowych), do których tworzenia uprawniona jest Spółka.

Prowadzona ewidencja składników majątkowych Spółki umożliwia identyfikację majątku należącego do poszczególnych Oddziałów na potrzeby podziału.

Oddziały posiadają odrębne rachunki bankowe wykorzystywane w prowadzonej działalności. Na moment podziału każdy z Oddziałów będzie miał do dyspozycji co najmniej jeden rachunek bankowy na wyłączność.

Co więcej, w związku z obowiązkiem zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej części Spółki - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne - ED prowadzi ewidencję księgową w sposób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Również EP zgodnie z obowiązkiem zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej koncesjonowanej działalności Spółki (ED i EO) - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne - prowadzi odrębną ewidencję księgową.

Poszczególne Oddziały nie dokonują zapłaty pieniężnej na rzecz innych Oddziałów i CE za czynności realizowane przez te jednostki organizacyjne na ich rzecz. Wynika to z faktu funkcjonowania w ramach jednej osoby prawnej. Dla potrzeb rachunkowości zarządczej koszty czynności realizowanych przez inne jednostki organizacyjne na rzecz danego Oddziału ujmowane są w kosztach Oddziału, na rzecz którego wykonywane jest świadczenie.

Opisane powyżej wyodrębnienie finansowe będzie występować we wszystkich Oddziałach na moment podziału Spółki.

Zbliżony stopień wyodrębnienia finansowego występuje również w CE, z tym że w księgach rachunkowych CE ewidencjonowane są kapitały, do tworzenia których uprawiona jest Spółka.

Wyodrębnienie funkcjonalne

Każdy z Oddziałów będący odrębną jednostką organizacyjną w ramach Spółki posiada możliwość samodzielnego prowadzenia działalności. Na dzień podziału przez wydzielenie, każdy z Oddziałów będzie w takim stopniu zorganizowany i wyodrębniony, aby wraz z podziałem zachowana została pełna ciągłość w zakresie przenoszonej działalności.

Oddziały posiadają i będą posiadały na moment podziału odpowiednie zasoby i kompetencje (tj. pracowników oraz opisane we wniosku składniki materialne i niematerialne) niezbędne do samodzielnej realizacji funkcji w obszarze swoich działalności.

Zgodnie z regulaminami organizacyjnymi, Oddziały posiadają autonomię i niezależność w realizacji swoich zadań. Osoby kierujące poszczególnymi Oddziałami posiadają upoważnienie Zarządu Spółki do dokonywania w imieniu Spółki czynności dotyczących przedmiotu działalności swej jednostki organizacyjnej, tj. samodzielnego podpisywania umów z odbiorcami, podwykonawcami, dostawcami oraz innych umów wynikających z działalności danego Oddziału. Posiadają oni również uprawnienia do dokonywania w imieniu Spółki czynności prawnych z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników swego Oddziału.

Oddziały realizują wyznaczone zadania poprzez własne zespoły wyspecjalizowanych pracowników (służbowo niezależne od pozostałych pracowników Spółki). Poszczególne Oddziały realizują również własne plany rozwoju.

Ze względów ekonomicznych funkcje pomocnicze do działalności Spółki zostały scentralizowane i są obecnie realizowane na rzecz Oddziałów przez Centralę na podstawie porozumień wewnętrznych.

W związku z tym, w ramach procesu podziału, podjęte zostaną również działania mające na celu zapewnienie ED, EO i EP ewentualnego wsparcia ze strony Spółki (na podstawie zgłoszonego zapotrzebowania) w zakresie usług pomocniczych od dnia podziału. Po zakończeniu Podziału Spółki, usługi te będą świadczone na podstawie stosownych umów zawartych pomiędzy Spółką a podmiotami, do których zostaną wydzielone ED, EO i EP. Ponadto, ED nabywa pewne funkcje wsparcia od EU i EO związane ze specyfiką działalności tychże jednostek (np. wsparcie ED przez EO w zakupie energii elektrycznej lub przez EU w utrzymaniu i eksploatacji sieci energetycznej czy też prowadzenie inwestycji i remontów). Również EP korzysta ze wsparcia EO w zakresie nabywania energii elektrycznej oraz ze wsparcia ED w zakresie obsługi zgłoszeń klientów stacji paliw. Po planowanym podziale, usługi te również będą wykonywane na podstawie stosownych umów zawartych pomiędzy spółkami. W żadnym wypadku omawiana sytuacja nie powinna wpłynąć na możliwość samodzielnej realizacji określonych zadań gospodarczych przed oraz po dacie podziału Spółki.

Opisane powyżej wyodrębnienie funkcjonalne będzie występować we wszystkich Oddziałach na moment podziału Spółki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania (dotyczące podatku od towarów i usług):

1.  Czy majątek wyodrębniony z Wnioskodawcy zorganizowany w formie ED, EO oraz EP oraz majątek pozostający u Wnioskodawcy (składający się z EU oraz CE) będą na dzień podziału stanowić (odpowiednio części wydzielane, jak i pozostające u Wnioskodawcy) zorganizowane części przedsiębiorstwa (dalej: ZCP) w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
2.  Czy przedstawiony podział Wnioskodawcy przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej oraz pozostawienie EO, EP, EU i CE w Spółce nie będzie podlegał opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)

Zdaniem Wnioskodawcy:

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 1

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż majątek wyodrębniony z Wnioskodawcy zorganizowany w formie ED, EO oraz EP oraz majątek pozostający u Wnioskodawcy (składający się z EU oraz CE) będą na dzień podziału stanowić (odpowiednio części wydzielane, jak i pozostające u Wnioskodawcy) zorganizowane części przedsiębiorstwa (dalej: ZCP) w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 1

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się „(\`(...)\`) organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.

Równocześnie brzmienie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, który to przepis definiuje pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na potrzeby ustawy o VAT jest identyczne w brzmieniu z definicją ZCP zawartą w art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP.

Jednakowe brzmienie definicji ZCP na gruncie ustawy o PDOP oraz ustawy o VAT - zdaniem Wnioskodawcy (znajdującym odzwierciedlanie w orzecznictwie i praktyce) - powinno skutkować tym, że pojęcie „zorganizowanej części przedsiębiorstwa” powinno być interpretowane w ten sam sposób. Stąd na potrzeby niniejszego wniosku, w celu uzasadnienia swojego stanowiska w zakresie Pytania 1, Wnioskodawca przedstawia łączną argumentacje na gruncie przepisów ustawy o PDOP oraz ustawy o VAT.

Na gruncie powyższych przepisów oraz w oparciu o doktrynę prawa podatkowego i dotychczasową praktykę organów podatkowych, przesłanką uznania danego zespołu składników majątkowych za ZCP jest, aby:

1.  istniał zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania);
2.  zespół tych składników był organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3.  zespół tych składników był finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
4.  zespół tych składników był przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, przy czym zespół ten mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze. W doktrynie i orzecznictwie cechę tą określa się jako „wyodrębnienie funkcjonalne”.

ED, EO i EP jako ZCP

Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze przedstawiony powyżej opis zdarzenia przyszłego, istnieją następujące okoliczności wskazujące na spełnienie powyższych kryteriów przez ED, EO i EP:

1.  Istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych

Doktryna prawa podatkowego wskazuje, że składniki materialne i niematerialne tworzą ZCP wówczas, gdy pozostają one we wzajemnych relacjach pozwalających na stwierdzenie, że mamy do czynienia z czymś więcej niż tylko z przypadkowym zbiorem elementów. Ponadto, jak podkreślane jest w wybranych indywidualnych interpretacjach przepisów wydawanych przez organy podatkowe, składniki majątku muszą tworzyć zespół, a nie zbiór niepowiązanych ze sobą elementów. Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (tj. na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość). Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych:

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. IPTPB3/4510-109/15-2/KC;
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 4 września 2014 r., sygn. IBPP4/443-266/14/EK;
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 października 2011 r. sygn. IPPB5/423-790/11-2/AS;
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 11 października 2011 r., sygn. ITPB3/423-391/11/DK;
*   interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. IBPBI/2/423-1233/10/SD.

Co do zasady, zespół składników powinien zawierać elementy materialne (np. wyposażenie) oraz niematerialne (np. umowy, zobowiązania), które są konieczne do prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzonej dotychczas przez podmiot dokonujący wyodrębnienia ZCP. Zgodnie z ugruntowaną linią interpretacyjną w tym zakresie, elementami zespołu składników stanowiących ZCP powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki. Tak przykładowo wypowiedział się:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 24 września 2015 r., sygn. IBPP3/4512-476/15/KG;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. ILPP1/443-755/14-2/TK;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 30 września 2011 r., sygn. IBPBI/2/423-793/11/JD;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 8 czerwca 2009 r., sygn. ILPB3/423-209/09-3/EK;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 10 października 2007 r., sygn. ILPB3/423-29/07-2/HS.

W większości indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego/wyrokach sądów administracyjnych pojawia się również teza, że określenie „zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania”, oznacza, że konieczne jest wystąpienie co najmniej po jednym składniku z każdej z tych grup. Nie można zatem mówić o ZCP, gdy brakuje któregokolwiek z opisanych składników np. zobowiązań. Tak przykładowo wypowiedział się:

*   NSA w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. II FSK 2222/09;
*   WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. I SA/Gd 1205/13 (stanowisko podtrzymane przez NSA w wyroku z dnia 25 czerwca 2015, sygn. I FSK 572/14);
*   WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. I SA/Wr 410/11;
*   Dyrektor izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 21 maja 2010 r., sygn. IPPB5/423-89/10-4/MB).

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do ED, EO i EP mamy niewątpliwie do czynienia z zespołami składników materialnych i niematerialnych (wraz z zobowiązaniami) służącymi do realizacji określonych zadań gospodarczych, tj. do prowadzenia działalności w zakresie realizacji obowiązków operatora systemu dystrybucji elektroenergetycznej (w odniesieniu do ED), handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym (w odniesieniu do EO), obrotu i dostarczania paliw płynnych (w odniesieniu do EP).

Składniki wchodzące w skład ED, EO i EP

Wśród składników o charakterze materialnym i niematerialnym, opisanych szczegółowo w opisie zdarzenia przyszłego, przypisanych do ED, EO i EP znajdują się w szczególności:

1.  nieruchomości i majątek ruchomy (m.in. infrastruktura techniczna, sprzęt komputerowy i systemy IT, samochody):
2.  wartości niematerialne i prawne (m.in. licencje oprogramowania komputerowego) oraz tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną - przez ED, EO i EP;
3.  zasoby pieniężne deponowane na rachunku bankowym przypisanym specyficznie do ED, EO i EP;
4.  zapasy związane z działalnością ED, EO i EP;
5.  zobowiązania;
6.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności w ramach ED, EO i EP;
7.  koncesje i decyzje administracyjne oraz prawa i obowiązki z umów handlowych funkcjonalnie związanych z ED, EO i EP oraz wiążące się z nimi należności i zobowiązania ED, EO i EP;
8.  wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności ED, EO i EP,

oraz pozostałe składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego.

W związku z podziałem do ED, EO i EP wydzielony zostanie również zespół pracowników odznaczających się wiedzą i doświadczeniem w zakresie działalności prowadzonych przez ED, EO i EP.

Poszczególne składniki majątkowe będące przedmiotem wydzielenia ze Spółki nie są zatem przypadkowym zbiorem składników. Formalnie wyodrębnienie ED, EO i EP - potwierdzone rejestracją w KRS jako oddziały Spółki - wiązało się bowiem nie tylko ze zmianami organizacyjnymi w strukturze Wnioskodawcy, ale także z alokacją poszczególnych składników materialnych jak i niematerialnych, a także pracowników do poszczególnych Oddziałów. Tym samym każdy z Oddziałów Wnioskodawcy dysponuje własnym zbiorem takich elementów, dzięki którym może wykonywać swoje zadania w sposób niezależny. W ocenie Wnioskodawcy, nie ulega więc wątpliwości, że stanowią one zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, które już w chwili obecnej mogą funkcjonować jako odrębne przedsiębiorstwo.

Po wydzieleniu ze Spółki te same zespoły składników majątkowych będą tworzyły przedsiębiorstwa Spółek Przejmujących i umożliwią prowadzenie przez te podmioty działalności co najmniej w takim samym zakresie, jak działalność ED, EO i EP.

1.  Wyodrębnienie organizacyjne

W odniesieniu do wyodrębnienia organizacyjnego wskazać należy, że ani ustawa o PDOP ani ustawa o VAT nie określają co należy rozumieć przez takie wyodrębnienie. Jednakże, zgodnie z dominującą praktyką organów podatkowych, o wyodrębnieniu organizacyjnym zorganizowanej części ze struktur przedsiębiorstwa powinny świadczyć odpowiednie zapisy statutu, regulaminu, zarządzenia lub innego aktu o podobnym charakterze. Pogląd taki wyrażony został przykładowo przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 3 października 2013 r., sygn. IPTPP2/443-530/13-5/KW;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 października 2012 r., sygn. IPPP2/443-879/12-4/BH.

Działalność prowadzona przez ZCP powinna mieć określone miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako np. dział, wydział, oddział, jednostka biznesowa itp. Zespół składników majątkowych powinien posiadać tą cechę jeszcze przed dokonaniem właściwego wydzielenia. Tak przykładowo wypowiedział się:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 24 września
*   2015 r.; sygn. IBPP3/4512-476/15/KG;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. IPTPB3/4510-109/15-2/KC;
*   Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. III SA/Wa 1766/10; oraz
*   Dyrektor Izby Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 26 października 2011 r., sygn. IPPB5/423-790/11-2/AS;
*   Ponadto taka argumentacja została uznana za prawidłową przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 2 marca 2015 r.; sygn. IPPB5/423-1109/14-2/MK.

W opinii Wnioskodawcy, odrębność organizacyjną ED, EO i EP potwierdzają następujące okoliczności:

*   ED, EO i EP zostały zarejestrowane w KRS jako odrębne oddziały;
*   Regulamin Organizacyjny, przyjęty uchwałą Zarządu Spółki, określa odrębność organizacyjną ED, EO i EP w ramach struktury wewnętrznej Spółki. Odrębność organizacyjna ED, EO i EP potwierdzona jest schematem organizacyjnym funkcjonującym w ramach Spółki;
*   ED, EO i EP posiadają własne regulaminy organizacyjne;
*   w ramach ED, EO i EP zostały przyjęte procedury wewnętrzne precyzyjnie regulujące m.in. zakres obowiązków pracowników ED, EO i EP;
*   ED, EO i EP podlegają bezpośrednio Zarządowi Spółki;
*   ED, EO i EP posiadają własną strukturę raportowania/podział odpowiedzialności służbowej;
*   ED, EO i EP funkcjonują pod odrębnymi nazwami oraz dysponują własnymi identyfikacją wizualną tj. wizytówki pracowników oraz stopki w wiadomościach e-mail wskazują nazwę poszczególnych ED, EO lub EP;
*   istnieją wyodrębnione grupy składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania), które są przypisane do ED, EO i EP.

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle powyższego, należy uznać, że ED, EO i EP spełniają warunek wyodrębnienia organizacyjnego w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy. Warunek ten będzie spełniony również w momencie dokonania planowanego podziału.

1.  Wyodrębnienie finansowe

W doktrynie prawa podatkowego oraz praktyce organów podatkowych przyjmuje się, iż wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać samodzielności finansowej, w szczególności wyodrębnienie finansowe nie oznacza konieczności prowadzenia odrębnej księgowości dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie finansowe oznacza natomiast sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do ZCP. Pogląd taki wyrażony został przykładowo przez:

*   WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. I SA/Gl 112/10;
*   WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. I SA/Wr 1150/10;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 28 września 2015 r.; sygn. IBPB-1-3/4510-143/15/AW;
*   Dyrektora izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 2 września 2015 r.; sygn. IPTPP1/4512-383/15-3/ŻR;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 10 czerwca 2015 r.; sygn. IPPP2/4512-276/15-2/DG;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 20 maja 2015 r. sygn. IPTPP2/4512-178/15-2/JS;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 24 września 2010 r., sygn. IPPB5/423-384/10-4/MB.

Zdaniem Wnioskodawcy, wyodrębnienie finansowe oznacza również możliwość alokacji przychodów i kosztów do działalności prowadzonej przez ZCP.

W rezultacie, mając na uwadze opisany powyżej stan faktyczny, wydzielenie finansowe ED, EO i EP w ramach Wnioskodawcy potwierdzają następujące elementy:

*   systemy informatyczne funkcjonujące w Spółce umożliwiają ED, EO i EP prowadzenie niezależnej ewidencji księgowej każdego z Oddziałów, co pozwala na sporządzanie sprawozdań finansowych na wewnętrzne potrzeby Spółki lub też Urzędu Regulacji Energetyki (w przypadku ED);
*   ED, EO i EP przygotowują cyklicznie odrębne uproszczone bilanse, rachunki zysków i strat oraz prognozy finansowe;
*   w ramach systemu księgowego ewidencjonowane są główne pozycje bilansowe oddzielnie dla każdej ED, EO i EP;
*   prowadzona ewidencja składników majątkowych Spółki umożliwia identyfikację majątku należącego do poszczególnych ED, EO i EP;
*   ED, EO i EP posiadają specjalnie wyodrębnione rachunki bankowe;
*   w związku z zobowiązaniem do zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej części Spółki - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne - ED prowadzi ewidencję księgową w sposób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej.

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle powyższego, należy uznać, że ED, EO i EP spełniają warunek wyodrębnienia finansowego w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy. Warunek ten będzie spełniony również w momencie dokonania planowanych podziałów.

Bez wpływu na wyodrębnienie finansowe pozostanie fakt, iż zaistnieją sytuacje, gdy, z uwagi na niepodzielność zobowiązania, pewne zobowiązania zostaną przypisane jedynie do ED (lub innego Oddziału Spółki), mimo że dotyczą również pozostałych Oddziałów Spółki. Dotyczyć to będzie przypadków, gdy umowa zobowiązaniowa zostanie funkcjonalnie alokowana, z uwagi na ograniczenia prawne, jedynie do jednego z Oddziałów (następnie tenże Oddział będzie świadczył usługi/udostępniał majątek pozostałym Oddziałom). Takie przypadki zostaną wyraźnie i jednoznacznie wskazane w planie podziału.

1.  Samodzielne realizowanie zadań gospodarczych (wyodrębnienie funkcjonalne)

Zdaniem Wnioskodawcy, warunek samodzielnego realizowania określonych zadań gospodarczych (określany niekiedy w doktrynie jako wyodrębnienie funkcjonalne) oznacza, że aby można było uznać zespół składników za ZCP, musi go cechować możliwość samodzielnego funkcjonowania jako niezależny podmiot. Innymi słowy, zespół składników majątkowych tworzących ZCP nie tylko musi spełniać określone funkcje gospodarcze w istniejącym przedsiębiorstwie, ale powinien również być w stanie prowadzić działalność samodzielnie, gdyby został wydzielony z istniejącego przedsiębiorstwa. Można z tego wyciągnąć wniosek, iż wyodrębnienie ZCP musi zatem istnieć już w ramach istniejącego przedsiębiorstwa, a nie dopiero kształtować się po „wyprowadzeniu” w jakikolwiek sposób zespołu składników materialnych i niematerialnych z tego przedsiębiorstwa. Tak przykładowo wypowiedział się WSA w Opolu w wyroku z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. I SA/Op 325/09.

Jak z kolei, podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 26 czerwca 1998 r., sygn. I SA/Gd 1097/96 (zacytowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z 6 czerwca 2008 r., sygn. I SA/Wr 355/08), aby część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielnego podmiotu gospodarczego. Składniki majątkowe: materialne i niematerialne wchodzące w skład ZCP muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa, np. zakładu.

Podobne podejście prezentują też organy podatkowe w wydawanych indywidualnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego. Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stanął na stanowisku, że dla przyjęcia istnienia ZCP nie wystarczy zorganizowanie jakiejkolwiek masy majątkowej, ale musi ona odznaczać się odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym (interpretacja z dnia 9 października 2009 r., sygn. ILPP2/443-1110/09-2/MN). Podobnie wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 28 września 2015 r. (sygn. IBPB-1-3/4510-143/15/AW). Jak wynika z powyższego, ZCP to taki zespół składników materialnych i niematerialnych, który może stanowić odrębny zakład mogący realizować zadania gospodarcze (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2836/11, interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 maja 2008 r., sygn. ILPB3/423-116/08-2/HS).

Odnosząc powyższe do sytuacji Wnioskodawcy, należy zauważyć, iż ED, EO i EP przeznaczony jest do realizacji konkretnych zadań gospodarczych Spółki, tj. prowadzenia działalności w zakresie realizacji obowiązków operatora systemu dystrybucji elektroenergetycznej (w odniesieniu do ED), handlu hurtowego oraz detalicznego energią elektryczną i paliwami gazowymi w systemie sieciowym (w odniesieniu do EO), obrotu i dostarczania paliw płynnych (w odniesieniu do EP).

Biorąc dodatkowo pod uwagę:

*   wykazane powyżej wyodrębnienie organizacyjne i finansowe ED, EO i EP;
*   wyposażenie ED, EO i EP w odpowiednie zasoby i kompetencje, a w szczególności w:
    *   majątek ruchomy (np. sprzęt komputerowy i systemy IT, samochody);
    *   własne zasoby pieniężne deponowane na rachunku bankowym przypisanym specyficznie do ED, EO i EP;
    *   księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności w ramach ED, EO i EP;
    *   prawa i obowiązki z umów handlowych funkcjonalnie związanych z ED, EO i EP oraz wiążące się z nimi należności i zobowiązania ED, EO i EP

należy uznać, że ED, EO i EP już w chwili obecnej cechują się daleko idącą samodzielnością i niezależnością w prowadzeniu działalności gospodarczej związanej z usługami świadczonymi przez każdą z tych jednostek i będą w stanie prowadzić ją samodzielnie również po podziale.

Należy bowiem podkreślić, iż po podziale:

*   poszczególne Spółki Przejmujące, do których zostaną wydzielone ED, EO i EP będą dysponowały wszystkimi składnikami majątkowymi i niemajątkowymi oraz zasobami ludzkimi, jakie potrzebne są do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług każdej z tych jednostek;
*   poszczególne Spółki Przejmujące, do których zostaną wydzielone ED, EO i EP będą mieć zapewnione źródło przychodów oraz zachowana zostanie ciągłość w prowadzeniu działań gospodarczych z uwagi na wstąpienie tych Spółek Przejmujących w prawa wynikające z umów zawartych w ramach działalności tych jednostek.

Bez wpływu na wyodrębnienie funkcjonalne pozostanie również przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób uregulowania zasad korzystania po podziale przez Spółkę oraz Spółki Przejmujące z niektórych nieruchomości. Na podstawie stosownych uzgodnień umownych, poszczególnym podmiotom zostanie po podziale zapewniony dostęp do opisanych nieruchomości, w związku z czym zachowana zostanie ciągłość w prowadzeniu działań gospodarczych zarówno przez Spółkę jak i Spółki Przejmujące.

Należy podkreślić, że Spółki Przejmujące jako spółki celowe nabyte w związku z planowanym wydzieleniem działalności ED, EO i EP nie posiadają w chwili obecnej w zasadzie żadnych zasobów (poza niewielką ilością środków pieniężnych przekazanych na pokrycie kapitału zakładowego i obsługę księgowo-administracyjną) i nie są w stanie prowadzić działalności gospodarczej. Z tego względu bezpośrednio po wydzieleniu biznesu ED, EO i EP, działalność gospodarcza Spółek Przejmujących będzie prowadzona niemal wyłącznie w oparciu o składniki majątkowe i pracowników ED, EO i EP. Tym samym ED, EO i EP stanowią na tyle wyodrębnione, kompletne i funkcjonalnie powiązane zespoły składników majątkowych, że w oparciu o ich majątek, pracowników i sieć relacji handlowych możliwe będzie prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółki Przejmujące, które w wyniku podziału przez wydzielenie przejmą te elementy. Okoliczność ta w ocenie Wnioskodawcy jednoznacznie potwierdza, że ED, EO i EP są wyodrębnione funkcjonalnie i mogą samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą.

Równocześnie, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż fakt pozostawienia w Spółce pracowników zajmujących się funkcjami pomocniczymi w stosunku do działalności głównej Spółki, wchodzącymi w zakres działalności Centrali, nie powinien negatywnie wpływać na uznanie, iż ED, EO i EP mogą stanowić niezależne przedsiębiorstwa zdolne do samodzielnego realizowania określonych zadań gospodarczych. Wynika to z faktu, iż w ramach procesu podziału (niewykluczone, że jeszcze przed jego finalizacją) mogą zostać zawarte umowy pomiędzy Spółką a Spółkami Przejmującymi dotyczące ewentualnego wsparcia w zakresie usług pomocniczych. Wnioskodawca nie wyklucza, że usługi te w przyszłości mogą potencjalnie zostać również nabyte od dostawców zewnętrznych. Wpisuje się to także w ogólny trend rynkowy przenoszenia procesów i funkcji niezwiązanych z podstawową działalnością gospodarczą (np. księgowość, wsparcie IT) do podmiotów zewnętrznych (tzw. outsourcing). Nabycie usług wsparcia od Spółki powinno jednak ułatwić w początkowym okresie działalności Spółek Przejmujących płynną kontynuacje działalności.

Dodatkowo w tym miejscu, Wnioskodawca pragnie wskazać na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1383/10, w którym to wyroku zostało wyraźnie wskazane, iż:

„Brak w przedsiębiorstwie wewnętrznych działów obsługujących jego zadania kadrowe, informatyczne i finansowe nie pozbawia tegoż przedsiębiorstwa możliwości realizacji określonych zadań gospodarczych (\`(...)\`). Istotą przedsiębiorstwa, jako zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych, jest bowiem prowadzenie działalności gospodarczej, poprzez realizację określonych zadań gospodarczych, które mogą być wykonywane bez wewnętrznych działów obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej przedsiębiorstwa, które to zadania mogą być przedmiotem obsługi dokonywanej przez firmy zewnętrzne (outsourcing). Usługi te bowiem, jako niematerialne, nie decydują o realizacji przez przedsiębiorstwo jego zadań gospodarczych, lecz wspomagają jedynie jego funkcjonowania jako podmiotu gospodarczego”.

Analogiczna argumentacja została także przytoczona w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 21 stycznia 2015 r. (sygn. IPPP1/443-1250/14-2/MPe).

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy zespoły składników majątkowych wchodzące w skład ED, EO i EP mogą stanowić niezależne przedsiębiorstwa samodzielnie realizujące zadania gospodarcze.

Reasumując powyższe rozważania, w opinii Wnioskodawcy ED, EO i EP, które będą przedmiotem wydzielenia do Spółek Przejmujących, stanowią (każda z osobna) ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

EU jako ZCP

Równocześnie zdaniem Wnioskodawcy również EU, pozostający po podziale w Spółce, powinien być uznany za stanowiący ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Jak wskazano w opisanym powyżej stanie faktycznym, działalność Wnioskodawcy podzielona jest na odrębne Oddziały Spółki, tj. ED, EO, EP i EU. Przedmiotem wydzielenia do Spółek Przejmujących będą wyłącznie ED, EO i EP. W rezultacie przedmiotowej transakcji Spółka będzie w stanie kontynuować działalność gospodarczą prowadzoną obecnie m.in. w ramach EU i Centrali. Po podziale, w Spółce pozostaną bowiem wszystkie składniki majątkowe niezbędne do dalszego samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej w odniesieniu do m.in. aktywności wykonywanej obecnie przez EU.

W szczególności w Spółce pozostaną następujące składniki majątkowe związane z EU:

*   nieruchomości i majątek ruchomy (np. sprzęt komputerowy i systemy IT, samochody);
*   ograniczone prawa rzeczowe w tym zwłaszcza prawo służebności drogowej oraz tajemnice handlowe związane z umowami zawartymi w związku z działalnością prowadzoną przez EU;
*   własne zasoby pieniężne deponowane na rachunku bankowym przypisanym specyficznie do EU;
*   zapasy związane z działalnością EU;
*   należności długo (o ile wystąpią) i krótkoterminowe oraz zobowiązania;
*   księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności w ramach EU;
*   prawa i obowiązki z umów handlowych funkcjonalnie związanych z EU oraz wiążące się z nimi należności i zobowiązania EU;
*   wyodrębniony zespół pracowników Spółki, posiadający odpowiednie kompetencje i realizujący zadania będące przedmiotem działalności EU

oraz pozostałe składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego.

W Spółce pozostaną także pracownicy bezpośrednio związani z EU, jak również pracownicy zajmujący się funkcjami pomocniczymi do działalności głównej Spółki (Centrala).

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, cechy, które zdaniem Wnioskodawcy świadczą o wyodrębnieniu organizacyjnym, funkcjonalnym i finansowym ED, EO i EP, występują również w odniesieniu do EU. W związku z tym w ocenie Wnioskodawcy EU, podobnie jak ED, EO i EP, posiada przypisane mu składniki majątkowe powiązane ze sobą funkcjonalnie i stanowiące zorganizowany zespół składników majątkowych, który już w chwili obecnej mógłby funkcjonować jako odrębne przedsiębiorstwo. Również podobnie jak w pozostałych Oddziałach, w EU występują takie same okoliczności potwierdzające wyodrębnienie organizacyjne (m.in. zarejestrowanie jako odrębny Oddział KRS, posiadanie odrębnego regulaminu organizacyjnego), finansowe (m.in. prowadzenie niezależnej ewidencji księgowej pozwalającej na przygotowanie sprawozdań finansowych na potrzeby wewnętrzne Spółki Zależnej, prowadzenie odrębnej ewidencji składników majątkowych) i funkcjonalne (tj. EU stanowi na tyle wyodrębniony, kompletny i funkcjonalnie powiązany zespół składników majątkowych, że w oparciu o jego majątek, pracowników i sieć relacji handlowych możliwe będzie prowadzenie działalności gospodarczej).

Zdaniem Wnioskodawcy powyższe stanowi o tym, że EU, który pozostanie w Spółce, w następstwie planowanego podziału przez wydzielenie stanowi ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 Ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e Ustawy o VAT.

Innymi słowy, zarówno majątek pozostający w Spółce (spółce dzielonej), jak i przenoszony do Spółek Przejmujących stanowią odrębne części, z których każda - w oparciu o przypisany jej majątek, pracowników oraz umowy - jest zdolna do samodzielnego funkcjonowania w zakresie dla niej właściwym.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy majątek wyodrębniony z Wnioskodawcy zorganizowany w formie ED, EO oraz EP oraz majątek pozostający u Wnioskodawcy (składający się z EU i CE) będą na dzień podziału stanowić (odpowiednio części wydzielane jak i pozostające u Wnioskodawcy) zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o PDOP oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 3

Zdaniem Wnioskodawcy, planowany podział przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej oraz pozostawienie EO, EP, EU i CE w Spółce nie będzie podlegał opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 3

Podział przez wydzielenie powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku, co oznacza że na gruncie ustawy o VAT powinien być rozumiany jako transakcja zbycia. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów tejże ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP. Ustawodawca nie wprowadził ustawowej definicji „zbycia”. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie wskazuje się jednak, że pojęcie to należy interpretować szeroko, jako każdą czynność prowadzącą do przeniesienia własności. Taka wykładnia przepisu jest przy tym zgodna z przepisami prawa unijnego implementowanymi przez ustawę o VAT. Zdaniem Wnioskodawcy, za transakcję zbycia dla celów ustawy o VAT powinno się również uważać zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w wyniku podziału spółki przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH. Stanowisko to zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r. (sygn. IPPP2/4512-276/15-2/DG). W przedmiotowej interpretacji organ podatkowy potwierdził również, że: „podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, o ile przedmiotem dostawy jest przedsiębiorstwo łub zorganizowana część przedsiębiorstwa. Podobny pogląd pojawił się również w interpretacjach wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w dniu 10 kwietnia 2015 r. (sygn. IBPP3/4512-39/15/EJ) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 5 stycznia 2015 r. (sygn. IPTPP2/443-738/14-4/DS).

Na temat neutralności procesu wydzielenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na gruncie przepisów ustawy o VAT wypowiedziały się również sądy administracyjne. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 666/08, Sąd uznał, iż: „specyfika unormowania zawartego w art. 6 ust. 1 Ustawy o VAT wyraża się między innymi w określeniu przedmiotu „transakcji zbycia” jako „przedsiębiorstwo” które jako całość składająca się ze zróżnicowanych elementów nie mieści się w definicji towarów (art. 2 pkt 6 Ustawy o VAT.), aczkolwiek towarami są jego poszczególne elementy. Zdaniem Sądu nie podważa to jednakże przydatności definicji „dostawy towarów” dla określenia znaczenia pojęcia „transakcji zbycia”. W rezultacie Sąd przyjął, że „transakcją zbycia”, o której mowa w art. 6 ust. 1 Ustawy o VAT, jest każda czynność, w świetle obowiązujących przepisów skutkująca przeniesieniem własności przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 KSH podział dokonywany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest ich końcowy efekt - przeniesienie własności. Reasumując, podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 ust. 1 Ustawy o VAT”. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 października 2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 368/09), potwierdzając iż transakcja podziału przez wydzielenie (przeprowadzona zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 KSH) jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. Wyrok ten został podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2011 r. (sygn. akt I FSK 2101/09).

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o VAT jest zbieżna z definicją zawartą w ustawie o PDOP. Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest: „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.

Mając na uwadze, że wydzielana część majątku Wnioskodawcy będzie stanowić ZCP (zgodnie z uzasadnieniem przedstawionym w zakresie pytania 1) to jej przeniesienie w ramach podziału przez wydzielenie do Spółek Przejmujących powinno pozostawać poza zakresem opodatkowania VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy w tym zakresie znajduje potwierdzenie w interpretacjach wydawanych przez organy skarbowe, przykładowo w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. IPPP1/443-449/12-2/AW lub interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. IPPP2/443-483/14-2/KOM, w której organ podatkowy uznał iż: „zespół składników materialnych i niematerialnych składający się na Dział Nieruchomości będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, tj. będzie stanowił organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. W konsekwencji, czynność przekazania do nowo zawiązanej spółki składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu Nieruchomości, w wyniku podziału przez wydzielenie w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.”

Jak wskazano w uzasadnieniu do stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 1, zarówno majątek pozostający u Wnioskodawcy (spółce dzielonej) tj. m.in. EU, EO i EP, jak też majątek przejmowany na skutek podziału przez Spółki Przejmujące tj. ED (każdy z osobna) będą stanowić na moment wydzielenia ZCP w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, zatem zastosowanie powinny znaleźć przepisy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i w związku z tym przedmiotowa transakcja nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W świetle art. 2 pkt 6 ustawy, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Świadczeniem usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Jednocześnie zapisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu.

W świetle art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy, nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030).

W art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem, podział może być dokonany przez:

1.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie),
2.  zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek),
3.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki),
4.  przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

Wobec tego podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, o ile przedmiotem dostawy jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Jak już wskazano powyżej, przepis art. 6 pkt 1 ustawy ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

W myśl art. 2 pkt 27e ustawy, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako: dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Zatem, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Zatem, na gruncie ustawy mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Z okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi wyspecjalizowaną działalność na rynku energetycznym w zakresie sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej, świadczenia usług elektroenergetycznych oraz sprzedaży paliw do pojazdów kolejowych. W ramach Spółki funkcjonują wyodrębnione (zarejestrowane w KRS) oddziały odpowiedzialne za poszczególne linie biznesowe: Oddział Dystrybucja (ED), Oddział Obrót (EO), Oddział Paliwa (EP), Oddział Usługi (EU). Ponadto, w ramach Spółki funkcjonuje jednostka organizacyjna wspomagająca realizowanie zadań Zarządu Spółki oraz świadcząca usługi pomocnicze i usługi wsparcia na rzecz poszczególnych Oddziałów m.in. w zakresie obsługi kadrowo-płacowej, organizacyjnej, informatycznej, kontrolingowej, obsługi finansowo-rachunkowej oraz innego szeroko rozumianego wsparcia administracyjnego (Centrala lub CE). Centrala świadczy również m.in. usługi w zakresie obsługi finansowo-księgowej podmiotów z grupy kapitałowej Wnioskodawcy. Obecnie planowane jest przeprowadzenie podziału Wnioskodawcy. Poszczególne segmenty działalności biznesowej Wnioskodawcy zostaną wyodrębnione do osobnych podmiotów. Podział nastąpi w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 pkt 4 KSH), tj. w drodze podziału przez wydzielenie i przeniesienie części majątku Wnioskodawcy na inne istniejące spółki (tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegające w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, dalej: Spółki Przejmujące). Ze względów operacyjnych podział Wnioskodawcy może zostać przeprowadzony na przestrzeni kilku miesięcy, tj. początkowo nastąpi wydzielenie z przedsiębiorstwa Wnioskodawcy ED (pozostałe Oddziały i Centrala pozostaną w Spółce), a następnie wydzielenie EO i EP. Po przeprowadzeniu reorganizacji Wnioskodawca będzie nadal prowadził w sposób samodzielny i niezależny działalność w oparciu o EU oraz Centralę (Spółka nie przestanie istnieć). Nie jest wykluczone, że w przyszłości na bazie Centrali, Wnioskodawca utworzy tzw. Centrum Usług Wspólnych będące wyodrębnioną organizacyjnie jednostką Spółki, która będzie świadczyć usługi o charakterze pomocniczym i administracyjnym na rzecz pozostałych podmiotów z grupy kapitałowej Wnioskodawcy.

Planowana reorganizacja ma na celu m.in. budowę wartości Spółki oraz wzmocnienie jej pozycji na rynku, jak również pozycji Spółek Przejmujących. Podejmowane działania mają na celu w szczególności osiągnięcie korzyści w postaci:

*   większej efektywności zarządzania - w wyniku wydzielenia niezależnych podmiotów prawnych powstanie struktura organizacyjna grupy kapitałowej z jednoznacznym przypisaniem zadań i odpowiedzialności za różne rodzaje działalności biznesowych. W znacznym stopniu przyczyni się to do bardziej efektywnego zarządzania liniami biznesowymi Spółki;
*   dokonania podziału ryzyka operacyjnego i finansowego pomiędzy wydzielone podmioty - jako rezultat wdrażanej strategii każda z wydzielanych spółek będzie odpowiedzialna za część ryzyka związaną bezpośrednio z działalnością biznesową danego oddziału. Umożliwi to wdrożenie transparentnego systemu kontroli i zarządzania ryzykiem w grupie kapitałowej Wnioskodawcy,
*   poprawy rentowności Spółki - m.in. poprzez wyeliminowanie nieefektywności w ramach Spółki, a także wzrost przychodów, a w połączeniu z wdrożeniem nowej strategii i systemu zarządzania zorientowanego na cele, umożliwią poprawę wyników grupy kapitałowej Wnioskodawcy,
*   urealnienia rentowności poszczególnych linii biznesowych Spółki - poprzez wprowadzenie rozliczeń pomiędzy wydzielonymi spółkami na zasadach rynkowych,
*   zapewnienia pełnej niezależności Operatora Systemu Dystrybucyjnego - w celu budowania konkurencyjnego i zliberalizowanego rynku energii elektrycznej oraz eliminacji ryzyka subsydiowania skrośnego poszczególnych działalności,
*   umożliwienia uzyskania gwarancji należytego wykonania prac na sieci dystrybucyjnej w pełnym zakresie - wydzielony do odrębnej spółki ED będzie mieć możliwość uzyskania gwarancji należytego wykonania prac wykonywanych przez Spółkę.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia czy majątek wyodrębniony z Wnioskodawcy zorganizowany w formie ED, EO oraz EP oraz majątek pozostający u Wnioskodawcy (składający się z EU oraz CE) będą na dzień podziału stanowić (odpowiednio części wydzielane, jak i pozostające u Wnioskodawcy) zorganizowane części przedsiębiorstwa (ZCP) w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy oraz czy przedstawiony podział Wnioskodawcy przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej oraz pozostawienie EO, EP, EU i CE w Spółce nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy.

Analiza opisu zdarzenia przyszłego oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa podatkowego prowadzą do wniosku, że składniki majątkowe przyporządkowane do ED, EO, EP EU oraz CE, stanowią zespoły składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż jak wynika z okoliczności sprawy są wyodrębnione organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie.

O wyodrębnieniu organizacyjnym ED, EO, EP, EU oraz CE świadczy to, że zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym, przyjętym uchwałą Zarządu Spółki, Oddziały posiadają odrębność organizacyjną w ramach struktury wewnętrznej Spółki tj. posiadają status odrębnych jednostek organizacyjnych wchodzących w skład struktury Spółki. Ponadto, Oddziały są formalnymi oddziałami Spółki zarejestrowanym w KRS. Odrębność organizacyjna Oddziałów potwierdzona jest schematem organizacyjnym funkcjonującym w ramach Spółki. Wszystkie Oddziały posiadają własne regulaminy organizacyjne określające m.in. podstawy działania, zasady kierowania danym oddziałem oraz strukturę organizacyjną. W ramach Oddziałów zostały przyjęte procedury wewnętrzne precyzyjnie regulujące m.in. zakres obowiązków pracowników poszczególnych Oddziałów oraz co, do zasady, określające współpracę z innymi Oddziałami Spółki. Poszczególne Oddziały podlegają bezpośrednio Zarządowi Spółki. Każdym z Oddziałów kieruje odpowiedni Dyrektor/Dyrektorzy Oddziału powołany/powołani przez Zarząd. Osoby kierujące poszczególnymi Oddziałami, ich zastępcy oraz inne osoby upoważnione posiadają uprawnienia do dokonywania w imieniu Spółki czynności dotyczących przedmiotu działalności poszczególnych Oddziałów na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Zarząd Spółki. Każdy z Oddziałów funkcjonuje pod odrębną nazwą oraz dysponuje własną identyfikacją wizualną tj. wizytówki pracowników oraz stopki w wiadomościach e-mail wskazują nazwę poszczególnych Oddziałów. Ponadto, ED i EP posiadają odrębną siedzibę, podczas gdy EU i EO korzystają z wydzielonej, odrębnej powierzchni biurowej w siedzibie Spółki. Po planowanym podziale Spółki Przejmujące zawrą odpowiednie umowy ze Spółką regulujące zasady korzystania z powierzchni biurowej. Po planowanym podziale pracownicy przypisani do danych Oddziałów, ich umowy pracownicze i wszelkie zobowiązania z nich wynikające zostaną przeniesione do poszczególnych Spółek Przejmujących lub też - w przypadku EU i CE - pozostaną w Spółce. W Spółce funkcjonuje również hierarchiczna struktura podległości służbowej w poszczególnych Oddziałach oraz zasady zwierzchnictwa pomiędzy pracownikami wszystkich wyodrębnionych części przedsiębiorstwa. W rezultacie pracownicy poszczególnych Oddziałów pozostają odpowiedzialni przed swoimi bezpośrednimi przełożonymi i nie są służbowo zależni od pozostałych pracowników Spółki. Wyodrębnienie organizacyjne będzie występować we wszystkich Oddziałach na moment podziału Spółki. Zbliżony stopień wyodrębnienia organizacyjnego występuje również w CE, jednakże jednostka ta nie jest zarejestrowana w KRS jako oddział Spółki, jak również nie jest ona kierowana przez dyrektora powoływanego przez Zarząd (na jej czele stoi bezpośrednio Prezes Zarządu Spółki).

Oprócz wyodrębnienia organizacyjnego ED, EO, EP, EU oraz CE są również wyodrębnione finansowo. Systemy informatyczne funkcjonujące w Spółce umożliwiają obecnie poszczególnym Oddziałom prowadzenie niezależnej ewidencji księgowej, co pozwala na sporządzanie sprawozdań finansowych na wewnętrzne potrzeby Spółki lub też Urzędu Regulacji Energetyki (w przypadku ED i EO). Oddziały przygotowują cyklicznie odrębne bilanse, rachunki zysków i strat oraz prognozy finansowe. W ramach zintegrowanego systemu księgowego prowadzona jest dla każdego Oddziału odrębnie ewidencja szczegółowa zdarzeń gospodarczych pozwalająca na wyodrębnienie wszystkich pozycji bilansowych. W związku z tym, że kapitały własne nie były alokowane do poszczególnych Oddziałów tworzonych przez Spółkę, Oddziały sporządzają bilans niezawierający w pozycji pasywów odpowiedniej części wartości kapitałów (zakładowego, zapasowego lub rezerwowych), do których tworzenia uprawniona jest Spółka. Prowadzona ewidencja składników majątkowych Spółki umożliwia identyfikację majątku należącego do poszczególnych Oddziałów na potrzeby podziału. Oddziały posiadają odrębne rachunki bankowe wykorzystywane w prowadzonej działalności. Na moment podziału każdy z Oddziałów będzie miał do dyspozycji co najmniej jeden rachunek bankowy na wyłączność. W związku z obowiązkiem zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej części Spółki - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne - ED prowadzi ewidencję księgową w sposób umożliwiający odrębne obliczenie kosztów i przychodów, zysków i strat dla wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Również EP zgodnie z obowiązkiem zachowania odrębności finansowej w stosunku do pozostałej koncesjonowanej działalności Spółki (ED i EO) - wynikającym z ustawy Prawo energetyczne - prowadzi odrębną ewidencję księgową. Poszczególne Oddziały nie dokonują zapłaty pieniężnej na rzecz innych Oddziałów i CE za czynności realizowane przez te jednostki organizacyjne na ich rzecz. Wynika to z faktu funkcjonowania w ramach jednej osoby prawnej. Dla potrzeb rachunkowości zarządczej koszty czynności realizowanych przez inne jednostki organizacyjne na rzecz danego Oddziału ujmowane są w kosztach Oddziału, na rzecz którego wykonywane jest świadczenie. Wyodrębnienie finansowe będzie występować we wszystkich Oddziałach na moment podziału Spółki. Zbliżony stopień wyodrębnienia finansowego występuje również w CE, z tym że w księgach rachunkowych CE ewidencjonowane są kapitały, do tworzenia których uprawiona jest Spółka.

Natomiast o wyodrębnieniu funkcjonalnym ED, EO, EP, EU oraz CE świadczy to, że każdy z Oddziałów będący odrębną jednostką organizacyjną w ramach Spółki posiada możliwość samodzielnego prowadzenia działalności. Na dzień podziału przez wydzielenie, każdy z Oddziałów będzie w takim stopniu zorganizowany i wyodrębniony, aby wraz z podziałem zachowana została pełna ciągłość w zakresie przenoszonej działalności. Oddziały posiadają i będą posiadały na moment podziału odpowiednie zasoby i kompetencje (tj. pracowników oraz opisane we wniosku składniki materialne i niematerialne) niezbędne do samodzielnej realizacji funkcji w obszarze swoich działalności. Zgodnie z regulaminami organizacyjnymi, Oddziały posiadają autonomię i niezależność w realizacji swoich zadań. Osoby kierujące poszczególnymi Oddziałami posiadają upoważnienie Zarządu Spółki do dokonywania w imieniu Spółki czynności dotyczących przedmiotu działalności swej jednostki organizacyjnej, tj. samodzielnego podpisywania umów z odbiorcami, podwykonawcami, dostawcami oraz innych umów wynikających z działalności danego Oddziału. Posiadają oni również uprawnienia do dokonywania w imieniu Spółki czynności prawnych z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników swego Oddziału. Oddziały realizują wyznaczone zadania poprzez własne zespoły wyspecjalizowanych pracowników (służbowo niezależne od pozostałych pracowników Spółki). Poszczególne Oddziały realizują również własne plany rozwoju. Ze względów ekonomicznych funkcje pomocnicze do działalności Spółki zostały scentralizowane i są obecnie realizowane na rzecz Oddziałów przez Centralę na podstawie porozumień wewnętrznych. W związku z tym, w ramach procesu podziału, podjęte zostaną również działania mające na celu zapewnienie ED, EO i EP ewentualnego wsparcia ze strony Spółki (na podstawie zgłoszonego zapotrzebowania) w zakresie usług pomocniczych od dnia podziału. Po zakończeniu Podziału Spółki, usługi te będą świadczone na podstawie stosownych umów zawartych pomiędzy Spółką a podmiotami, do których zostaną wydzielone ED, EO i EP. Ponadto, ED nabywa pewne funkcje wsparcia od EU i EO związane ze specyfiką działalności tychże jednostek (np. wsparcie ED przez EO w zakupie energii elektrycznej lub przez EU w utrzymaniu i eksploatacji sieci energetycznej czy też prowadzenie inwestycji i remontów). Również EP korzysta ze wsparcia EO w zakresie nabywania energii elektrycznej oraz ze wsparcia ED w zakresie obsługi zgłoszeń klientów stacji paliw. Po planowanym podziale, usługi te również będą wykonywane na podstawie stosownych umów zawartych pomiędzy spółkami. W żadnym wypadku omawiana sytuacja nie powinna wpłynąć na możliwość samodzielnej realizacji określonych zadań gospodarczych przed oraz po dacie podziału Spółki. Wyodrębnienie funkcjonalne będzie występować we wszystkich Oddziałach na moment podziału Spółki.

W konsekwencji, ED, EO, EP, EU oraz CE będą posiadały cechy wymienione w art. 2 pkt 27e ustawy tj. będą stanowiły organizacyjnie i finansowo wyodrębnione w istniejącym przedsiębiorstwie zespoły składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, które zarazem mogłyby stanowić niezależne przedsiębiorstwa samodzielnie realizujące te zadania. Tym samym ED, EO, EP, EU oraz CE będą stanowiły zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Zatem stwierdzić należy, że planowana czynność podziału Wnioskodawcy przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy. Tym samym podział Wnioskodawcy przez wydzielenie ED do Spółki Przejmującej oraz pozostawienie EO, EP, EU i CE w Spółce nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 w części dotyczącej podatku od towarów i usług oraz w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 należało uznać za prawidłowe.

Jednocześnie należy wskazać, że w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012, poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.