Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-950/11/MU
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-01-27
Teza: Szczepionki dla pracowników.
Słowa kluczowe: BHP (bezpieczeństwo i higiena pracy); pracownik; przychód; szczepienia ochronne; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami ) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 17 października 2011 r. (data wpływu 21 października 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. (data wpływu 9 stycznia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 21 października 2011 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. (data wpływu 9 stycznia 2012 r.).

We wniosku tym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Centrum Leczenia i Profilaktyki w S. zamierza sfinansować i wykonać dla pracowników Ośrodka szczepienia przeciwko grypie. Zgodnie z art. 2221 ustawy Kodeks Pracy w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy wynika, że w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest obowiązany do stosowania wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej "środkami zapobiegawczymi". Tak stanowi § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716). Rozporządzenie to jako szkodliwe czynniki biologiczne określa m.in. "Wirusy grypy typu A, B i C".

W załączniku Nr 2 do ww. rozporządzenia zawarty jest wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych:

1.  Praca w zakładach produkujących żywność.
2.  Praca w rolnictwie.
3.  Praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego.
4.  Praca w jednostkach ochrony zdrowia. Praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych.
5.  Praca w zakładach gospodarki odpadami.
6.  Praca przy oczyszczaniu ścieków.
7.  Praca w innych okolicznościach niż wymienione w lp. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.

Wnioskodawca w celu ochrony swoich pracowników zarówno administracyjnych jak i personelu medycznego zamierza zakupić szczepionki przeciwko grypie. Ponadto wskazuje, iż jest Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej, więc pracownicy Jego wykonują pracę w jednostce ochrony zdrowia. Wobec tego Wnioskodawca uważa, iż ma obowiązek przeprowadzenia szczepień przeciwko grypie dla wszystkich pracowników. Dodatkowo wskazuje również, że względu na rozmieszczenie pomieszczeń należących do Wnioskodawcy ryzyko zakażenia wirusem grypy występuje zarówno wśród personelu medycznego jak i pracowników administracyjnych.

Wobec powyższego zadano następujące pytanie.

Czy w przypadku sfinansowania przez Wnioskodawcę, działającego jako pracodawcę, zakupu rzeczowego w postaci szczepionek przeciwko grypie oraz sfinansowania usługi polegającej na wykonaniu szczepienia przeciwko grypie wartość tych świadczeń będzie stanowiła przychód pracownika podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ?

Zdaniem Wnioskodawcy w przypadku sfinansowania przez Niego jako pracodawcę, zakupu rzeczowego w postaci szczepionek przeciwko grypie oraz sfinansowania usługi polegającej na wykonaniu szczepienia przeciwko grypie, wartość tych świadczeń nie będzie stanowiła przychodu pracownika podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wartość tych świadczeń będzie wolna od podatku. Zdaniem wnioskodawcy udzielone na rzecz pracownika świadczenia - rzeczowe (dotyczące sfinansowania zakupu szczepionki przeciwko grypie) oraz świadczenia w postaci usługi (wykonanie szczepienia przeciwko grypie) są wolne od podatku dochodowego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Zgodnie z art. 2221 ustawy Kodeks Pracy w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Natomiast stosownie do przepisu 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r. Nr 81 poz. 716), pracodawca może zlecić wykonywanie prac związanych z narażeniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym tylko pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek. Wnioskodawca dodatkowo wskazuje, iż poza zakresem profilaktycznej opieki zdrowotnej określonej w Kodeksie pracy, pracodawca jest także zobowiązany do ponoszenia kosztów przeprowadzania innych zabiegów leczniczych, w tym szczepień ochronnych (art. 17 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych Dz. U. z 2001 Nr 126 poz. 1384).

Ponadto Wnioskodawca wskazuje, iż zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów wyrażonym w piśmie z dnia 3 listopada 2008 r. Nr PK3/033/721-1/MWY/1088/2008, gdy pracodawca ponosi inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej pracowników, niezbędnej z uwagi na warunki pracy, wartość tego rodzaju świadczeń, otrzymanych przez pracownika od pracodawcy, nie stanowi jego przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 ww. ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Art. 12 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi natomiast, że wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy.

Stosownie do art. 12 ust. 3 ww. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b.

Z wyżej wymienionych przepisów, jednoznacznie wynika, że do przychodów ze stosunku pracy zalicza się praktycznie wszystkie świadczenia otrzymane przez pracownika, w związku z faktem pozostawania w stosunku pracy z danym pracodawcą.

Nie przesądza to jednak o tym, że wszystkie z nich podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wskazać bowiem należy, że z treści art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Zatem wartość świadczeń będzie zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli spełnione zostaną wszystkie przesłanki wskazane w powyższym przepisie, tj.:

*   świadczenia te muszą przysługiwać na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy,
*   zasady przyznawania tych świadczeń muszą wynikać z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Stosownie do treści art. 2221 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) Kodeks pracy, w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, przy czym w myśl § 2 tegoż artykułu pracodawca prowadzi rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach.

Z kolei Minister Zdrowia, stosownie do postanowień art. 2221 § 3 Kodeksu pracy, uwzględniając zróżnicowane działanie czynników biologicznych na organizm człowieka oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z wykonywania pracy w warunkach narażenia na działanie czynników biologicznych, określił w drodze rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. u. Nr 81, poz. 716 ze zm.):

1.  klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych,
2.  wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych,
3.  szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych na działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników.
4.  sposób prowadzenia rejestrów prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych i rejestru pracowników zatrudnionych przy tych pracach oraz sposób przechowywania i przekazywania tych rejestrów do podmiotów właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania choroby zawodowej.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest obowiązany do stosowania, na warunkach określonych w rozporządzeniu, wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej „środkami zapobiegawczymi".

W załączniku Nr 2 do ww. rozporządzenia zawarty jest wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych:

1.  Praca w zakładach produkujących żywność.
2.  Praca w rolnictwie.
3.  Praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego.
4.  Praca w jednostkach ochrony zdrowia.
5.  Praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych.
6.  Praca w zakładach gospodarki odpadami.
7.  Praca przy oczyszczaniu ścieków.
8.  Praca w innych okolicznościach niż wymienione w lp. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.

Natomiast w załączniku Nr 1 do ww. rozporządzenia zawarta jest klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych, gdzie wymieniono m.in. wirusy grypy typu A, B i C.

Jednocześnie na podstawie § 16 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia w środowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego, przeciw któremu jest dostępna szczepionka, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384, ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 64 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570 ze zm.) ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o ustawie o chorobach zakaźnych i zakażeniach, należy przez to rozumieć niniejszą ustawę.

Stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy w celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych wśród pracowników narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych przeprowadza się zalecane szczepienia ochronne wymagane przy wykonywaniu czynności zawodowych, określonych na podstawie ust. 4.

Natomiast art. 20 ust. 4 ww. ustawy stanowi, iż Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności, mając na względzie ochronę zdrowia pracowników, funkcjonariuszy i żołnierzy narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych w trakcie wykonywania czynności zawodowych.

W oparciu o powyższą delegację Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności (Dz. U. poz. 40). W jego załączniku zamieszczono wykaz rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę, zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności. W załączniku tym w poz. 11 wymienione zostały szczepienia przeciw grypie, jednakże zalecane są one wyłącznie przy czynnościach podejmowanych w trakcie pełnienia służby lub wykonywania pracy w urzędach, jednostkach podległych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw zagranicznych, Ministra Sprawiedliwości oraz Szefa Służby Celnej, przy wykonywaniu których osoby je wykonujące są narażone na działanie biologicznego czynnika chorobotwórczego mogącego wywołać chorobę zakaźną, a podanie szczepionki przeciw tej chorobie zakaźnej powoduje uodpornienie na nią. Oznacza to, że szczepienia przeciw grypie zalecane są wyłącznie w jednostkach podległych i nadzorowanych przez podmioty w nim wymienione.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca w celu ochrony swoich pracowników zarówno administracyjnych jak i personelu medycznego zamierza zakupić szczepionki przeciwko grypie. Ponadto wskazuje, iż jest Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej, więc pracownicy Jego wykonują pracę w jednostce ochrony zdrowia. Wobec tego Wnioskodawca uważa, iż ma obowiązek przeprowadzenia szczepień przeciwko grypie dla wszystkich pracowników. Dodatkowo wskazuje również, iż ze względu na rozmieszczenie pomieszczeń należących do Wnioskodawcy ryzyko zakażenia wirusem grypy występuje zarówno wśród personelu medycznego jak i pracowników administracyjnych.

Mając na względzie powyższe przepisy oraz przedstawione zdarzenie przyszłe stwierdzić należy, że ponieważ z treści wniosku nie wynika, iż Wnioskodawca jest jednostką podległą lub nadzorowaną przez podmioty wymienione w poz. 11 załącznika do ww. rozporządzenia Rady Ministrów, zatem wartość szczepień ochronnych przeciw grypie, które Wnioskodawca jako pracodawca zamierza sfinansować dla pracowników administracyjnych oraz personelu medycznego, nie będzie korzystała ze zwolnieniu z podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość szczepionki wraz z wartością usługi wykonania szczepienia stanowić będzie, dla tych pracowników, przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.