Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP3/4512-1-197/15-2/JO
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-12-02
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie stawki dla biletów wstępu na wydarzenia.
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; podatek-podatek od towarów i usług; stawka; stawka-stawki podatku; usługi-usługi rekreacyjne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o. reprezentowanej przez pełnomocnika doradcę podatkowego przedstawione we wniosku z dnia 20 października 2015 r. (data wpływu 21 października 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki dla biletów wstępu na wydarzenia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 października 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki dla biletów wstępu na wydarzenia.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się m.in. organizacją różnego rodzaju wydarzeń takich jak targi, konferencje, koncerty, imprezy sportowe, imprezy o charakterze rekreacyjnym lub kulturalnym. Uczestnikami tych wydarzeń są zarówno podmioty gospodarcze, organizacje pozarządowe, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jak i osoby prywatne, które pasjonują się danym tematem w szczególności: hobbyści, indywidualni kolekcjonerzy itp. Odwiedzającymi te wydarzenia, na podstawie stosownych dowodów wstępu (tj. bilety) są osoby fizyczne.

Wydarzenia organizowane są na określonym i zamkniętym terenie. Wydarzenia w zależności od tematyki (oraz pory roku) organizowane są na zewnątrz albo wewnątrz budynków. Co do zasady, wstęp i uczestnictwo w danym wydarzeniu możliwy jest po wykupieniu biletu wstępu, niemniej zdarzają się również wydarzenia, na które wstęp nie jest biletowany (np. Lato w mieście).

Przedmiotem niniejszego wniosku są wydarzenia poświęcone motoryzacji, w szczególności „A” (dalej: „A” lub Wydarzenie”). „A” to największa impreza motoryzacyjna w tej części Europy, kierowana do szerokiej publiczności, a w szczególności do pasjonatów motoryzacji. Podczas imprezy odwiedzający mogą zobaczyć prezentowane nowości motoryzacyjne, w tym pojazdy koncepcyjne poszczególnych producentów, które mogą wejść do produkcji w najbliższych latach. W ramach Wydarzenia organizowane są światowe lub europejskie premiery nowych modeli samochodów (tj. prezentowane są po raz pierwszy szerokiej publiczności nowe modele pojazdów).

Powierzchnię „A” zajmują ekspozycje i stoiska prezentujące modele samochodów, motocykli, camperów oraz innych pojazdów. Ponadto, podczas imprezy swoją ekspozycję prezentują producenci części samochodowych oraz usług związanych z szeroko rozumianą motoryzacją (np. zespoły tuningowe − profesjonalne zespoły zajmujące się kompleksowym przerabianiem mechanicznym i wizualnym fabrycznych modeli pojazdów).

W zależności od danej edycji, w ramach Wydarzenia poza ekspozycją samochodów organizowane są dodatkowe prezentacje, takie jak salon motocyklowy, salon karawaningu, czy salon lotniczy. W ramach Wydarzenia organizowane są dodatkowe atrakcje dla zwiedzających, takie jak np. rodzinne miasteczko bezpieczeństwa czy pokazy motocyklowe, pokazy driftu, konkursy dla dorosłych i dzieci, dlatego też „A” to przede wszystkim możliwość spędzenia wolnego czasu oraz okazja dla odwiedzających na zdobycie cennych i ciekawych nagród a przy okazji możliwość wykazania się wiedzą.

Co istotne, „A” to także edukacja w zakresie ruchu drogowego np. organizowane są mistrzostwa dla szkół specjalnych z wiedzy o ruchu drogowym.

W zależności od edycji danego Wydarzenia, poszczególne opisane powyżej elementy (konkursy, ekspozycje camperów, pokazy driftu) mogą występować w różnym natężeniu, a same Wydarzenie z każdą kolejną edycją co do zasady przyciąga większą ilość uczestników a tym samym zawiera więcej treści jaka może zainteresować zwiedzających. Niezależnie od powyższego, poszczególne edycje „A” można scharakteryzować następującymi elementami wspólnymi:

1.  wstęp na teren, na którym odbywa się Wydarzenie jest możliwy pod warunkiem zakupu biletu wstępu (jednorazowego lub uprawniającego do uczestniczenia w kilku dniach imprezy);
2.  po sprzedaży biletu i umożliwieniu wstępu, Spółka nie ma wpływu na sposób korzystania z Wydarzenia przez odwiedzającego, tj. odwiedzający po zakupieniu biletu wstępu ma, co do zasady, nieograniczony dostęp do ekspozycji i przestrzeni, może w dowolny sposób i w dowolnej kolejności uczestniczyć w pokazach, konkursach i prezentacjach przygotowywanych na poszczególnych stoiskach;
3.  odwiedzający może w zależności od swojej woli uczestniczyć w danym Wydarzeniu „pasywnie”, tj. wyłącznie zwiedzając stoiska, może również uczestniczyć „aktywnie” sprawdzając działanie danych instalacji i ekspozycji oraz eksponatów prezentowanych na poszczególnych stoiskach, uczestniczyć w konkursach, prezentacjach itp.;
4.  wydarzenia przyciągają odwiedzających różnymi walorami, w szczególności istotny jest element edukacyjny/informacyjny (poprzez zapewnienie informacji o bieżących trendach, nowinkach, ciekawostkach w branży motoryzacyjnej) a jednocześnie rozrywkowy − oferują bowiem zwiedzającym możliwość spędzenia wolnego czasu w obszarze ich hobby, zainteresowań i pasji;
5.  przestrzeń Wydarzenia zapełniona jest zarówno ekspozycją tematyczną (zgodnie z wytycznymi danych wystawców), jak i ekspozycją zapewnianą przez Spółkę jako organizatora Wydarzenia (np. sceny koncertowej, miejscem przygotowanym na potrzeby pokazów samochodów, itp.);
6.  ekspozycja tematyczna i wspólna przygotowywana jest w atrakcyjny sposób, tak aby przyciągać uwagę odwiedzających (hostessy i obsługa stoisk, dekoracje, balony, nagłośnienie);
7.  elementem przyciągającym odwiedzających jest uczestnictwo tzw. celebrytów, czyli przykładowo osób zarówno związanych z tematyką branży motoryzacyjnej (np. kierowcy rajdowi, postacie związane z motoryzacją), lub osób powszechnie lubianych przez zwiedzających, dla których możliwość osobistego spotkania i np. zdobycie zdjęcia/autografu jest dodatkową atrakcją;
8.  wydarzenie skierowane jest do możliwie szerokiego grona odwiedzających (zarówno pasjonatów branży motoryzacyjnej jak i osób które nie są pasjonatami, ale zostały zaciekawione tematyką danej edycji, konkursami, obecnością znanych gości), dlatego też impreza organizowana jest w taki sposób aby co najmniej jej część przypadała na dni wolne od pracy (sobota/niedziela).

Dodatkowo, w ramach Wydarzenia, oprócz tzw. dni otwartych − niebranżowych skierowanych do masowego odbiorcy (podczas których wstęp uzależniony jest wyłącznie od zakupienia biletu, niezależnie od statusu odwiedzającego jako podmiotu z branży motoryzacyjnej) organizowane są tzw. dni branżowe (dni, w trakcie których nacisk kładziony jest na zawieranie relacji branżowych, biznesowych − dni branżowe mają za cel służyć gospodarczemu i zarobkowemu korzystaniu zawartych relacji branżowych w ramach działalności gospodarczej). W takim przypadku są to najczęściej pierwsze dni (1-2 dni), skierowane zasadniczo do przedstawicieli branży motoryzacyjnej, dziennikarzy branżowych, itp. Spółka pragnie zaznaczyć, że zakresem niniejszego wniosku objęty jest wyłącznie wstęp na dni otwarte (niebranżowe). Zakresem wniosku nie jest objęty wstęp na Wydarzenie w dniach branżowych (tj. adresowanych wyłącznie do przedstawicieli branży motoryzacyjnej, dziennikarzy branżowych).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w tak przedstawionym stanie faktycznym (opisie zdarzenia przyszłego), sprzedaż biletów zapewniających odwiedzającym wstęp na Wydarzenia może korzystać z opodatkowania obniżoną stawką podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, wstęp na organizowane przez niego Wydarzenia, podlegają opodatkowaniu obniżoną stawką podatku VAT, tj. obecnie 8%.

Swoje stanowisko, Wnioskodawca opiera na następującej argumentacji:

1\. Zakres stosowania obniżonej stawki

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewiduje dla niektórych czynności obniżone stawki podatku.

I tak, w myśl art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Na mocy art. 146a pkt 1 i 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%;
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.

Przywołany załącznik nr 3 do ustawy o VAT, zawiera szeroki katalog usług związanych z wstępem na imprezy kulturalne, rozrywkowe, taneczne itp. W szczególności wspomniany katalog usług obejmuje usługi:

*   związane z działalnością obiektów sportowych − PKWiU 93.11.10.0 (poz. 179);
*   kulturalne i rozrywkowe − wyłącznie w zakresie wstępu:
    *   na widowiska artystyczne, włączając przedstawienia cyrkowe,
    *   do obiektów kulturalnych\- bez względu na symbol PKWiU (poz. 182);
*   związane z rozrywką i rekreacją − wyłącznic w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne - bez względu na symbol PKWiU (poz. 183);
*   bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury – wyłącznie w zakresie wstępu - bez względu na symbol PKWiU (poz. 184);
*   wstępu na imprezy sportowe - bez względu na symbol PKWiU (poz. 185);
*   Pozostałe usługi związane z rekreacją − wyłącznie w zakresie wstępu - bez względu na symbol PKWiU (poz. 186).

Podsumowując, na podstawie przywołanych powyżej regulacji ustawy o VAT (wraz z załącznikiem) intencją ustawodawcy jest objęcie obniżoną stawką podatku VAT (od 1 stycznia 2011 r. − 8%) szerokiego katalogu usług związanych z rekreacją − w szczególności usług w zakresie wstępu.

2\. Definicja pojęć „rekreacja” i „wstęp”

Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „rekreacja”, którym posługuje się ustawodawca w celu opisu m.in. usług wymienionych w pozycji 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT, dlatego też w celu określenia znaczenia tego terminu należy sięgnąć do wykładni językowej.

Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 1996, tom III, str. 37) pod pojęciem „rekreacji” należy rozumieć „odpoczynek, wytchnienie, rozrywkę”. Z kolei pojęcie „rekreacyjny” to „wolny od nauki, zajęć, przeznaczony na odpoczynek, rozrywkę po nauce, pracy”.

Powyższe oznacza, że przez rekreację należy rozumieć zasadniczo czas wolny, poświęcony odpoczynkowi lub rozrywce. W konsekwencji usługi związane z rekreacją oznaczać będą w tym kontekście usługi polegające na zapewnieniu możliwości spędzenia wolnego czasu w formie odpoczynku lub rozrywki.

Co więcej należy zauważyć, iż w przepisach ustawy nie definiuje się również pojęcia „wstępu”. W konsekwencji, także w tym przypadku należy sięgnąć do wykładni językowej. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 1996, tom III, str. 717) pod pojęciem tym należy rozumieć ‚.możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestnictwa w czymś”.

Jednocześnie Spółka pragnie podkreślić, że przywołany powyżej załącznik nr 3 do ustawy ogranicza możliwość stosowania obniżonej stawki podatku VAT wyłącznie do „usług w zakresie wstępu”.

Zakres interpretacji tego zastrzeżenia przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu I FSK 311/13, w którym stwierdzono m.in., iż „(\`(...)\`) sformułowanie »wyłącznie w zakresie wstępu« należy rozumieć w ten sposób, że wszystkie usługi świadczone przez siłownię, które nie są związane z normalnym typowym jej użytkowaniem, takie jak usługi restauracyjne na terenie klubu, zakup napojów, odżywek, czy też usługi instruktora, nie są objęte stawką obniżoną. Opodatkowane są zaś stawką podstawową”.

Mając na uwadze przywołane powyżej poszczególne elementy pozycji 186 załącznika nr 3 do ustawy, należy stwierdzić, że opodatkowane obniżoną stawką podatku VAT są:

*   normalne i typowe usługi,
*   polegające na zapewnieniu odwiedzającym możliwości wstępu, uczestnictwa w wydarzeniu,
*   w celu spędzenia wolnego czasu w formie rozrywki lub odpoczynku.

Jednocześnie, usługi które wykraczają poza wspomniany normalny i typowy dla usług w wstępu zakres (np. gastronomia, wynajem nieruchomości, itp.), co do zasady będą opodatkowane stawką podstawową.

*   Wykonywane przez Spółkę usługi w świetle przytoczonych definicji „wstępu” i „rekreacji”

Jak zaznaczono w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, Spółka organizuje Wydarzenia poświęcone branży motoryzacyjnej (w szczególności „A”). Następnie Spółka sprzedaje odwiedzającym bilety umożliwiające wstęp na teren danej imprezy. Na podstawie zakupionego biletu, odwiedzający może co do zasady swobodnie poruszać się po udostępnionej powierzchni. W szczególności zwiedzający w swobodny sposób wybiera sobie kolejność oglądania poszczególnych ekspozycji i stoisk, może uczestniczyć w prezentacjach, pokazach, koncertach i innych atrakcji przygotowanych przez wystawców oraz przez Spółkę jako organizatora danego Wydarzenia.

Sprzedając odwiedzającemu bilet wstępu, Spółka przyznaje mu w istocie prawo do wejścia i swobodnego korzystania z przestrzeni, na której jest organizowane Wydarzenie, a od samego odwiedzającego zależy, w jaki sposób wykorzysta czas spędzony na terenie Wydarzenia. Bilety wstępu, co do zasady nie stanowią bowiem opłaty za uczestnictwo w konkretnych, z góry określonych wydarzeniach (np. pokaz funkcjonalności nowych modeli samochodów lub motocykli, prezentacja technologii, udział w konkursach w zakresie ruchu drogowego), ale związane są z umożliwieniem dostępu do przestrzeni, na której odbywa się dane Wydarzenie. W swej istocie usługa wykonywana przez Spółkę sprowadza się zatem do zagwarantowania zwiedzającym wstępu na teren, na którym organizowane jest dane Wydarzenie, jak i zapewnieniu odpowiednich warunków do nieskrępowanego korzystania z atrakcji zapewnianych m.in. przez wystawców.

Dlatego też zdaniem Spółki, wykonywane przez nią usługi, wpisują się w zacytowaną powyżej definicję „wstępu”. Jak zaznaczono bowiem powyżej definicja słownikowa wstępu zakłada, że wstępem jest zarówno „wejście gdzieś” (np. zapewnienie wstępu na teren wydarzenia), jak również „prawo uczestnictwa w czymś” (np. uczestnictwo w wydarzeniu, a w szczególności w atrakcjach zapewnianych w ramach wydarzenia).

Odnosząc się do pojęcia „rekreacji” Spółka pragnie zaznaczyć, poprzez wstęp na dane Wydarzenie zwiedzający uzyskują możliwość (i) spędzenia wolnego czasu w gronie znajomych/rodziny osób podzielających pasję do motoryzacji, (ii) rozwoju zainteresowań i wiedzy technicznej z zakresu branży motoryzacyjnej, (iii) obejrzenia pokazów np. wspomniany powyżej „stunt” motocyklowy, „drift” samochodowy, koncertów, (iv) możliwość zapoznania się z pierwszej ręki z nowinkami motoryzacyjnymi w postaci nowych, a także koncepcyjnych modeli pojazdów, które nie są udostępniane szerokiej publiczności poza wydarzeniami typu „A”. Dodatkowo, uczestnicy Wydarzenia, mogą uczestniczyć w konkursach np. z zakresu reguł ruchu drogowego, bezpieczeństwa na drodze, a sama możliwość uczestnictwa w konkursie i wykazania się wiedzą jest niewątpliwie rozrywką dla zwiedzających.

Spółka pragnie również zwrócić uwagę, na fakt, że zabudowa Wydarzenia (głównie stoiska wystawców) jest przygotowywana w taki sposób, aby zapewnić rozrywkę zwiedzającym, ponieważ tylko oryginalna i przyciągająca uwagę ekspozycja spełnia oczekiwania oraz cel wystawcy jakim jest zainteresowanie zwiedzających swoim stoiskiem, a w konsekwencji długofalowo zainteresowanie produktami/marką.

Usługi wykonywane przez Spółkę na rzecz zwiedzających wypełniają zatem definicję rekreacji, bowiem korzystając z możliwości wstępu na teren Wydarzenia, odwiedzający spędza wolny czas zapewniając sobie tym samym rozrywkę poprzez uczestnictwo w interesującym go Wydarzeniu. Zwiedzanie przestrzeni, na której odbywa się dane Wydarzenie niewątpliwie zapewnia rozrywkę osobom, które kupiły bilety, nikt bowiem nie zdecydowałby się na często wielogodzinne zwiedzanie (w przypadku „A” ekspozycja rozlokowana jest na dużej powierzchni), jeśli nie zaspokajałby swoich potrzeb w zakresie rozrywki).

Co istotne, w tym miejscu należy podkreślić, iż co do zasady uczestnictwo w „A” podczas dni otwartych ma charakter rozrywkowy, bowiem wydzielone dni branżowe przejmują funkcje biznesowe Wydarzenia (tj. osoby pragnące nawiązać relacje biznesowe w branży motoryzacyjnej wykorzystują dni branżowe, podczas których dostęp do Wydarzenia jest zasadniczo ograniczony do przedstawicieli branży motoryzacyjnej i przede wszystkim Przedsiębiorców).

Podobnie w kategorii rozrywki należy ocenić zapewnienie, w ramach zakupionego biletu, zwiedzającym (najczęściej są to pasjonaci motoryzacji) dostępu do informacji o nowościach motoryzacyjnych, trendach, możliwości sprawdzenia w praktyce nowych produktów oraz innowacyjnych technologii.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Spółki, wykonywane przez nią na rzecz odwiedzających usługi, spełniają definicję „pozostałych usług związanych z rekreacją − wyłącznie w zakresie wstępu”. W szczególności bowiem zapewnienie wstępu na Wydarzenie, pozwala zwiedzającym na rekreacje, tj. spędzenie wolnego czasu w połączeniu z rozrywką, co pozwała na zakwalifikowanie usługi wykonywanej przez Spółkę do pozostałych usług związanych z rekreacją − wyłącznie w zakresie wstępu, o których mowa w poz. 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT.

*   Interpretacja ogólna (nr PT1/033/32/354/LJU/14 z 2 grudnia 2014 r. (dalej jako: „Interpretacja ogólna”))

Spółka zaznacza, że opisane powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w m.in. w Interpretacji ogólnej dotyczącej zakresu stosowania obniżonej stawki podatku VAT w oparciu o przywołaną powyżej pozycję 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Spółka jest świadoma faktu, że przywołana interpretacja odnosiła się do usług wstępu do klubów fitness, niemniej w ocenie Wnioskodawcy, stanowisko i argumentacja jak i sama interpretacja zakresu stosowania pozycji 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT przedstawiona przez Ministra znajduje zastosowanie również w opisanym stanie faktycznym/opisie zdarzenia przyszłego.

Jak stwierdzono bowiem w przywołanej Interpretacji ogólnej, „\`(...)\`pod pojęciem »wstępu« w rozumieniu poz. 182 − 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś (pogrubienie Spółki), przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo należy zauważyć, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia) (pogrubienie Spółki). Ze wstępem w rozumieniu tych przepisów związane jest określone świadczenie (typowe dla danego obiektu). I tak np. z nabyciem biletu wstępu do teatru związana jest możliwość obejrzenia przedstawienia, w przypadku parku rozrywki − możliwość korzystania z określonych urządzeń, (pogrubienie Spółki) sali tanecznej − możliwość tańczenia, na imprezę sportową − możliwość obejrzenia rozgrywanych na danym obiekcie zawodów, »na siłownię« − możliwość wykonywania ćwiczeń siłowych przy wykorzystaniu znajdujących się na jej terenie przyrządów, do parku narodowego − możliwość oglądania obiektów przyrodniczych znajdujących się na jego terenie\`(...)\`”.

Minister, w Interpretacji ogólnej stwierdził również wprost, że ,,(\`(...)\`) ustawodawca objął obniżoną stawką podatku VAT w wysokości 8% pozostałe usługi związane z rekreacją, lecz wyłącznie w zakresie wstępu. Ustawodawca nie określił jednak ani form ani kategorii »wstępu«, do których ma zastosowanie obniżona stawka podatku w wysokości 8% (\`(...)\`)”.

Dalej Minister stwierdza, że „.(\`(...)\`) Tym samym, nie ma uzasadnienia dla zawężania stosowania stawki obniżonej związanej ze wstępem do biernego uczestnictwa w danym przedsięwzięciu, a więc wyłącznie do wejścia do danego obiektu bez możliwości korzystania z urządzeń tam się znajdujących, jeżeli korzystanie z tych urządzeń wiąże się z typowym użytkowaniem danego obiektu w ramach wstępu do tego obiektu (tak jak np. wstęp »na siłownię« czy do parku rozrywki”.

Dlatego też, każde usługi w zakresie wstępu (a więc również usługi w zakresie wstępu na „A”) mogą korzystać z opodatkowania obniżoną stawką podatku VAT, o ile są one faktycznie związane z rekreacją. Przenosząc powyższe na opisany stan faktyczny, należy stwierdzić, że bilety wstępu upoważniające do uczestniczenia w Wydarzeniu, tj. pozwalające zwiedzającym spędzić wolny czas na (i) zwiedzaniu ekspozycji, (ii) zapoznawaniu się z nowymi trendami oraz technologiami w branży motoryzacyjnej, (iii) poszerzaniu horyzontów zainteresowań motoryzacją oraz wiedzy, wypełniają definicję wstępu związanego z rekreacją, a zatem mogą korzystać z opodatkowania obniżoną stawką podatku VAT.

*   Stanowisko sądów administracyjnych

Spółka chciałaby również zwrócić uwagę, na spójną linię orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącą możliwości stosowania obniżonej stawki podatku VAT dla usług opisanych np. w pozycji 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które było jednym z powodów wydania przywołanej powyżej Interpretacji ogólnej, sądy administracyjne w tym Naczelny Sąd Administracyjny, w sposób jednoznaczny potwierdzały możliwość stosowania obniżonej stawki podatku VAT dla usług wstępu do m.in. klubów fitness, parków rozrywki itp.

Kluczowym elementem orzeczeń (np. I FSK 311/13, I SA/Bd 1044/12, I SA/Kr 1399/13, III SA/Wa 1863/12) było oparcie się o definicję językową pojęć „rekreacja” jaki i „wstęp”, a następnie wskazanie, że nieuprawnione jest wprowadzanie ograniczeń w zakresie uczestnictwa „biernego” jak i „czynnego”.

W efekcie, w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie potwierdzano stosowanie obniżonej stawki podatku VAT dla usług wstępu polegających na zapewnieniu możliwości wejścia a następnie swobodnego korzystania z infrastruktury znajdującej się w danym lokalu (park rozrywki/siłownia).

Zdaniem Spółki, przywołana argumentacja potwierdza możliwość stosowania obniżonej stawki podatku VAT dla usług wstępu na wydarzenia poświęcone branży motoryzacyjnej, np. „A”, które podobnie jak wstęp na siłownie lub do parków rozrywki zapewniają możliwość spędzenia wolnego czasu, w aktywny sposób tj. w formie zwiedzania ekspozycji, uczestnictwa w konkursach, prezentacjach itp.

*   Definicja „wstępu” w regulacjach unijnych

Jednocześnie Spółka pragnie zaznaczyć, że jedynym miejscem, mając na uwadze przepisy o VAT, w którym pojęcie „wstępu” zostało zdefiniowane jest Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej:„Rozporządzenie”).

Obowiązujący od 1 lipca 2011 r. art., 32 Rozporządzenia, wskazuje, iż:

1.  Usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, o których mowa w art. 53 Dyrektywy 2006/112/WE, obejmują świadczenie usług, których podstawową cechą jest przyznawanie prawa wstępu w zamian za bilet lub opłatę, w tym opłatę w formie abonamentu, biletu okresowego lub opłaty okresowej.
2.  Ustęp 1 ma zastosowanie w szczególności do:
    1.  prawa wstępu na spektakle, przedstawienia teatralne, występy cyrkowe, targi, do parków rozrywki, na koncerty, wystawy, jak również inne podobne wydarzenia kulturalne (pogrubienia Spółki);
    2.  prawa wstępu na wydarzenia sportowe, takie jak mecze lub zawody;
    3.  prawa wstępu na wydarzenia edukacyjne i naukowe, takie jak konferencje i seminaria.
3.  Ustęp 1 nie obejmuje korzystania z obiektów, takich jak sale gimnastyczne i inne, w zamian za opłatę.

Spółka chciałaby zwrócić uwagę, iż katalog usług wymienionych w przywołanej regulacji Rozporządzenia, zasadniczo pokrywa się z katalogiem czynności wymienionych w pozycjach 182-186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Powyższe zdaniem Spółki oznacza, że ustawodawca unijny w sposób jednoznaczny zalicza usługi polegające na wstępie na wydarzenia potocznie określane jako targi do szerokiego katalogu usług kulturalno-rozrywkowych, które zgodnie z intencją polskiego ustawodawcy podlegają opodatkowaniu obniżoną stawką podatku VAT (na podstawie załącznika nr 3 do ustawy o VAT).

Dodatkowo, pozostając na gruncie regulacji wspó1notowych Spółka chciałaby podkreślić, iż wymienienie w poz. 186 załącznika nr 3 „Pozostałych usług związanych z rekreacją − wyłącznie w zakresie wstępu” w praktyce jest implementacją regulacji zawartej w załączniku nr III Dyrektywy 2006/112/WE, która umożliwia państwu członkowskiemu stosowanie stawki obniżonej m.in. dla wstępu na przedstawienia, do teatrów, cyrków, na targi (pogrubienie Spółki), do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na koncerty, do muzeów, ogrodów zoologicznych, kin, na wystawy oraz podobne imprezy i obiekty kulturalne (poz.7).

*   „Targi” w regulacji ustawy o VAT

Spółka pragnie podkreślić, iż regulacje ustawy o VAT posługują się pojęciem „targi”, które to pojęcie w potocznym jego znaczeniu może i jest często używane do określenia Wydarzeń organizowanych przez Spółkę. Regulacje ustawy o VAT posługują się natomiast pojęciem targów” m.in. w kontekście zasad określania miejsca świadczenia usług. Pojęcie „targów” pojawia się bowiem w katalogu usług związanych z imprezami kulturalnymi, o których mowa w art. 28g (ust. 1 i 2). Pomimo, iż przywołana regulacja ustawy o VAT wskazuje zasady ustalania miejsca świadczenia danego rodzaju usług, zdaniem Spółki może ona również posłużyć jako wskazówka dla określenia intencji ustawodawcy w zakresie określenia charakteru „targów” jako np. imprez rozrywkowych, co z kolei odpowiada charakterowi Wydarzeń organizowanych przez Spółkę.

W szczególności, zdaniem Spółki umieszczenie targów w szerokim katalogu przywołanych powyżej imprez (który co do zasady pokrywa się z katalogiem usług wymienionych w pozycjach 182-186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT) oznacza, że o ile spełniony jest warunek „rozrywkowego” charakteru danych targów (Wnioskodawca przypomina, że Wydarzenia o charakterze wyłącznie branżowym nie są przedmiotem niniejszego wniosku), wstęp na takie „targi” korzystać będzie z opodatkowania obniżoną stawką podatku VAT.

Podsumowując, zdaniem Spółki sprzedaż biletów upoważniających do wstępu na „A” jako usługi związane z rekreacją, korzystają z opodatkowania obniżoną stawką podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, na mocy art. 8 ust. 1 ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Jak stanowi art. 15 ust 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalności gospodarczą, która zajmuje się m.in. organizacją różnego rodzaju wydarzeń takich jak targi, konferencje, koncerty, imprezy sportowe, imprezy o charakterze rekreacyjnym lub kulturalnym. Uczestnikami tych wydarzeń są podmioty gospodarcze, organizacje pozarządowe, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jak i osoby prywatne, które pasjonują się danym tematem. Zainteresowany wskazuje, że co do zasady, wstęp i uczestnictwo w danym wydarzeniu organizowanym przez Wnioskodawcę, możliwy jest po wykupieniu biletu wstępu.

Wydarzenia przedstawione przez Zainteresowanego poświęcone są motoryzacji, w szczególności „A”. Wnioskodawca podkreśla, że jest to największa impreza motoryzacyjna, kierowana do szerokiej publiczności, w szczególności do pasjonatów motoryzacji. Podczas imprezy odwiedzający mogą zobaczyć prezentowane nowości motoryzacyjne, w tym pojazdy koncepcyjne poszczególnych producentów, które mogą wejść do produkcji w najbliższych latach. W zależności od danej edycji, w ramach Wydarzenia poza ekspozycją samochodów organizowane są dodatkowe prezentacje, takie jak salon motocyklowy, salon karawaningu, czy salon lotniczy, oraz dodatkowe atrakcje dla zwiedzających, takie jak np. rodzinne miasteczko bezpieczeństwa czy pokazy motocyklowe, pokazy driftu, konkursy dla dorosłych i dzieci, dlatego też „A” to przede wszystkim możliwość spędzenia wolnego czasu oraz okazja dla odwiedzających na zdobycie cennych i ciekawych nagród a przy okazji możliwość wykazania się wiedzą.

W zależności od edycji danego Wydarzenia, poszczególne elementy (konkursy, ekspozycje camperów, pokazy driftu) mogą występować w różnym natężeniu. Niezależnie od powyższego, poszczególne edycje „A” charakteryzują się wspólnymi elementami. Wnioskodawca wskazuje , że wstęp na teren, na którym odbywa się Wydarzenie jest możliwy pod warunkiem zakupu biletu wstępu. Odwiedzający ma, nieograniczony dostęp do ekspozycji i przestrzeni, na której może w dowolny sposób i kolejności uczestniczyć w pokazach, konkursach i prezentacjach przygotowywanych na poszczególnych stoiskach oraz może uczestniczyć w danym Wydarzeniu „pasywnie”, tj. wyłącznie zwiedzając stoiska, jak również „aktywnie” sprawdzając działanie danych instalacji i ekspozycji oraz eksponatów prezentowanych na poszczególnych stoiskach, uczestniczyć w konkursach, prezentacjach. Wnioskodawca wskazuje, że ww. wydarzenia przyciągają odwiedzających ze względu na element edukacyjny/informacyjny (poprzez zapewnienie informacji o bieżących trendach, nowinkach) a jednocześnie rozrywkowy, ponieważ oferują możliwość spędzenia wolnego czasu w obszarze ich hobby, zainteresowań i pasji. Wydarzenia te przyciągają odwiedzających poprzez ekspozycję tematyczną, organizacją oraz uczestnictwo tzw. celebrytów, dla których możliwość osobistego spotkania i np. zdobycie zdjęcia/autografu jest dodatkową atrakcją. Impreza organizowana jest do możliwie szerokiego grona odwiedzających w taki sposób, aby co najmniej jej część przypadała na dni wolne od pracy (sobota/niedziela). W ramach „A”, organizowane są dni otwarte − niebranżowe skierowane do masowego odbiorcy podczas których wstęp uzależniony jest wyłącznie od zakupienia biletu, niezależnie od statusu odwiedzającego jako podmiotu z branży motoryzacyjnej.

W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwości, co do prawidłowości zastosowania obniżonej stawki podatku VAT dla sprzedaży biletów wstępu na dni otwarte tzw. niebranżowe na opisane wyżej cykliczne wydarzenia związane z branżą motoryzacyjną.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Na mocy art. 41 ust. 13 ustawy, towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, niewymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej podlegają opodatkowaniu stawką w wysokości 22%, z wyjątkiem tych, dla których w ustawie lub przepisach wykonawczych określono inną stawkę.

Zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewiduje dla niektórych czynności obniżone stawki podatku, bądź zwolnienie od podatku.

W myśl art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Natomiast stosownie do treści art. 146a pkt 1 i 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%,
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy wynosi 8% (…).

Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku gdy ani ustawa, ani przepisy wykonawcze nie przewidują dla danego świadczenia obniżonej stawki, bądź zwolnienia należy je opodatkować według 23% stawki podatku.

W załączniku nr 3 do ustawy, stanowiącym „Wykaz towarów i usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 7%” (w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2016 r. – 8%), pod pozycją 186 zostały wymienione „Pozostałe usługi związane z rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu” bez względu na symbol PKWiU.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że pozycja 186 załącznika nr 3 do ustawy stanowi uzupełnienie regulacji zawartych w pozycjach 179, 182-185 tego załącznika, które wyznaczają zakres stosowania obniżonej stawki podatku dla niektórych usług związanych m.in. z rekreacją.

Powyższe pozycje dotyczą:

*   poz. 179 – usług związanych z działalnością obiektów sportowych – PKWiU 93.11.10.0;
*   poz. 182 – usług kulturalnych i rozrywkowych – wyłącznie w zakresie wstępu (bez względu na symbol PKWiU):
    1.  na widowiska artystyczne, włączając przedstawienia cyrkowe;
    2.  do obiektów kulturalnych;
*   poz. 183 – usług związanych z rozrywką i rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne – bez względu na symbol PKWiU;
*   poz. 184 – usług bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury – wyłącznie w zakresie wstępu – bez względu na symbol PKWiU;
*   poz. 185 – wstępu na imprezy sportowe – bez względu na symbol PKWiU.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że stawką podatku w wysokości 8% objęte zostały m.in. usługi w zakresie kultury oraz związane z rekreacją, imprezami sportowymi jednakże wyłącznie w zakresie wstępu.

Ponadto, należy wskazać, że w załączniku nr 3 do Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1, z późn. zm.), stanowiący wykaz dostaw towarów i świadczenia usług, do których można zastosować stawki obniżone, o których mowa w art. 98, w poz. 7 wymieniony został wstęp na przedstawienia, do teatrów, cyrków, na targi, do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na koncerty, do muzeów, ogrodów zoologicznych, kin, na wystawy oraz podobne imprezy i obiekty kulturalne.

Należy jednakże zwrócić uwagę, że ustawodawca objął obniżoną stawką podatku VAT w wysokości 8% pozostałe usługi w zakresie kultury, lecz wyłącznie w zakresie wstępu. Ustawodawca nie określił jednak ani form ani kategorii „wstępu”, do których ma zastosowanie obniżona stawka podatku w wysokości 8%.

Słownik Języka Polskiego (www.sjp.pwn.pl) definiuje pojęcie „wstępu” wskazując m.in., że jest to „możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś”.

Zatem pod pojęciem „wstępu” w rozumieniu poz. 182-186 załącznika nr 3 do ustawy, należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo należy zauważyć, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia). Ze wstępem w rozumieniu tych przepisów związane jest określone świadczenie (typowe dla danego obiektu). Tak np. z nabyciem biletu wstępu do teatru związana jest możliwość obejrzenia przedstawienia, w przypadku parku rozrywki – możliwość korzystania z określonych urządzeń, sali tanecznej – możliwość tańczenia, na imprezę sportową – możliwość obejrzenia rozgrywanych na danym obiekcie zawodów, „na siłownię” – możliwość wykonywania ćwiczeń siłowych przy wykorzystaniu znajdujących się na jej terenie przyrządów, do parku narodowego – możliwość oglądania obiektów przyrodniczych znajdujących się na jego terenie.

Jednocześnie należy zauważyć, że stawkę obniżoną stosuje się, na podstawie art. 41 ust. 2 w związku z poz. 186 załącznika nr 3 do ustawy, do usług w zakresie rekreacji (wyłącznie w zakresie wstępu), co oznacza, że objęte tym przepisem są tylko te świadczenia, które normalnie (typowo) wchodzą do tych usług. Sformułowanie „wyłącznie w zakresie wstępu” należy rozumieć w ten sposób, że usługi takie jak np. usługi restauracyjne na terenie obiektu, zakup napojów, usługi instruktora nie są objęte stawką obniżoną, lecz stawką podstawową.

W ocenie tut. Organu, charakter świadczonych przez Wnioskodawcę, wymienionych w opisie sprawy usług, oceniany przez pryzmat przywołanej wyżej definicji „rekreacji” wskazuje, że usługi te można sklasyfikować jako „usługi związane z rekreacją”.

Analiza sprawy prowadzi przy tym do wniosku, że opłaty za wstęp (bilety) ustalone zostaną w jednakowej wysokości. Nie będzie zatem miała miejsca sytuacja, w której opłata (za wstęp) będzie zróżnicowana w zależności od tego, czy uczestnik będzie uczestniczył w niektórych punktach programu, pokazach, prezentacjach i konkursach, czy też nie. Tym samym zgodzić się należy, że świadczona przez Wnioskodawcę usługa wstępu jest usługą, której podstawową cechą jest przyznanie prawa wstępu na „A”, dodatkowy zaś element tego świadczenia jest drugorzędny i fakultatywny, a możliwość skorzystania z poszczególnych atrakcji pozostaje bez wpływu na cenę świadczenia (biletu).

Jak wskazano wyżej, dla usług związanych z rekreacją (wyłącznie w zakresie wstępu), na podstawie art. 41 ust. 2 w związku z poz. 186 załącznika nr 3 do ustawy, stosuje się stawkę podatku obniżoną do wysokości 8%.

W konsekwencji, mając na względzie opis sprawy oraz powołane regulacje należy wskazać, że sprzedaż biletów wstępu na organizowane przez Wnioskodawcę wydarzenia motoryzacyjne – „A”, powinny podlegać opodatkowaniu według obniżonej stawki podatku w wysokości 8%, zgodnie z art. 41 ust. 2 w związku z art. 146a pkt 2 oraz poz. 186 załącznika nr 3 do ustawy, w którym wymienione zostały „Pozostałe usługi związane z rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu” bez względu na symbol PKWiU.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia,
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania, informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1 poz. 11), zainteresowany podmiot sam klasyfikuje swoje produkty (wyroby i usługi), według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach, wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej i to jego obciążają ewentualne negatywne konsekwencje z tytułu błędnego zaklasyfikowania towarów i usług. Wobec powyższego Minister Finansów nie jest uprawniony do klasyfikacji towarów i usług, a niniejszą interpretację wydano na podstawie grupowań statystycznych wskazanych przez Spółkę, przy założeniu, że podana klasyfikacja jest prawidłowa.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.