Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-14/09/HK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-03-25
Teza: Czy od otrzymanego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy na Wyspie Jersey oraz otrzymanej z tego tytułu renty wnioskodawcy przysługuje zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: dochód-dochody uzyskiwane za granicą; odszkodowania; umowa-brak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana S. przedstawione we wniosku z dnia 02 stycznia 2009r. (data wpływu do tut. Biura – 07 stycznia 2009r.), uzupełnionym w dniu 16 lutego 2009r. oraz 20 lutego 2009r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania odszkodowania oraz renty otrzymanej w związku z wypadkiem przy pracy na wyspie J.:

*   w części dotyczącej możliwości zwolnienia z opodatkowania otrzymanej renty - **jest nieprawidłowe**,
*   w części dotyczącej możliwości zwolnienia z opodatkowania otrzymanego odszkodowania - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 07 stycznia 2009r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania odszkodowania oraz renty otrzymanej w związku z wypadkiem przy pracy na wyspie J.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 03 lutego 2009r. Znak: IBPB II/1/415-14/09/HK wezwano o jego uzupełnienie. W dniu 16 lutego 2009r. oraz 20 lutego 2009r. wpłynęło uzupełnienie wniosku.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca został oddelegowany do pracy na Wyspie J. przez Agencję Rozwoju Regionalnego. Pracę podjął 17 stycznia 2003r., na podstawie umowy o pracę zawartej w firmie na Wyspie J. W dniu 16 kwietnia 2003r. podczas prac polowych uległ ciężkiemu wypadkowi. W Anglii przeszedł trepanację czaszki. Wnioskodawca ma 33 lata, jest całkowicie ubezwłasnowolniony. Wnioskodawca ma prawostronny niedowład kończyny górnej i dolnej, ma powolne myślenie, mówi pojedyncze słowa, myląc pojęcia, nie pisze, nie potrafi czytać, słabo widzi na prawe oko. Potrzebuje stałej opieki (pielęgniarza); ciągłej rehabilitacji a także stałej opieki lekarskiej; przeszedł kilka operacji. W opinii lekarzy, stan jego zdrowia nie ulegnie poprawie. Jego opiekun prawny czyni starania o jednorazowe odszkodowanie osobowe z tytułu wypadku przy pracy i tym samym trwałego uszczerbku na zdrowiu (odszkodowanie za ból, cierpienie oraz utratę zdrowia). Aktualnie toczy się postępowanie w celu ustanowienia kuratora, aby otrzymane odszkodowanie było wyłącznie przeznaczone na potrzeby wnioskodawcy. W kwocie odszkodowania mają być uwzględnione koszty związane z opłaceniem pielęgniarza dla wnioskodawcy, którego trzeba zarejestrować i opłacać składki. Sytuacja rodzinna wnioskodawcy jest trudna. Jego matka pracuje na pół etatu, ponieważ opiekuje się wnioskodawcą. Ojciec wnioskodawcy nie żyje. Siostra wnioskodawcy uczy się. Sprawa o odszkodowanie wnioskodawcy toczy się od 5 lat na Wyspie J. Wnioskodawca był ubezpieczony w firmach ubezpieczeniowych: (N.), (TCS.). Firma zajmująca się rentą inwalidzką to Zakład Ubezpieczeń Socjalnych (The (SSD). Wnioskodawca obecnie otrzymuje z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rentę kwartalną w wysokości 603 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy od otrzymanego w przyszłości odszkodowania powypadkowego przy pracy oraz otrzymanej renty (renty inwalidzkiej) przysługuje wnioskodawcy zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym?

Zdaniem wnioskodawcy ewentualne odszkodowanie nie będzie podlegało opodatkowaniu, gdyż będzie miało zastosowanie zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3a i 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Art. 3 ust. 1a wskazuje, że za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W związku z tym, iż Polska nie posiada umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Wyspą J. kwestię opodatkowania dochodów należy rozpatrywać w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawca zamieszkuje w Polsce, gdzie znajduje się jego centrum interesów życiowych, natomiast ubiega się o odszkodowanie oraz rentę w związku z wypadkiem przy pracy na Wyspie J.. Tym samym na wnioskodawcy ciąży nieograniczony obowiązek podatkowy, tzn. podlega opodatkowaniu od całości dochodów w Polsce.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

Z powołanego powyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy wynika, iż zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym są odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Należy zauważyć, iż zgodnie art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Ww. przepis jednoznacznie wskazuje jaka jest hierarchia źródeł prawa obowiązującego w Polsce. Zgodnie z powyższym, do opodatkowania dochodów w Polsce stosować można wyłącznie przepisy polskich ustaw z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Brak jest zatem konstytucyjnych podstaw aby o obowiązkach podatkowych polskich podatników rozstrzygać na podstawie przepisów wewnętrznych państw innych niż Rzeczpospolita Polska.

Analizując podstawę zwolnienia przedmiotowego odszkodowania w świetle przesłanek określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ podatkowy musiałby bowiem w każdym wypadku dokonać interpretacji, do czego w świetle powołanego przepisu art. 87 Konstytucji nie jest uprawniony. Należy zauważyć, że każde państwo ma odrębny system prawny i z aktów prawa jednego państwa nie można wywodzić prawa do zwolnienia podatkowego w drugim państwie.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do zasady, opodatkowuje przychody otrzymane z tytułu renty, stosując zwolnienie tylko w ściśle określonych przypadkach, enumeratywnie wymienionych w art. 21 ustawy. Jako, że w przedmiotowym przypadku brak podstaw do zastosowania zwolnienia, otrzymana przez wnioskodawcę renta, przyznana na Wyspie J., jak również renta uzyskiwana z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podlega opodatkowaniu. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie będzie miało również zastosowania zwolnienie określone w powołanym przez wnioskodawcę art. 21 ust. 1 pkt 3a ustawy, bowiem odnosi się on do innego przypadku niż przedstawiony we wniosku. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu wolne od podatku dochodowego są odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego.

Powyższe oznacza, że w części dotyczącej możliwości zwolnienia z opodatkowania otrzymanej renty stanowisko wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.

Zatem treść art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. b) wyklucza ze zwolnienia od podatku odszkodowania otrzymane z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi. W opisanym zdarzeniu przyszłym wnioskodawca otrzyma od firmy ubezpieczeniowej odszkodowanie z tytułu wypadku.

A zatem jeżeli jest to odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia osobowego i nie zachodzi przesłanka wykluczająca określona w treści art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. b), to odszkodowanie to korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Powyższe oznacza, że w części dotyczącej możliwości zwolnienia z opodatkowania otrzymanego odszkodowania stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.