Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4.4012.742.2017.1.MP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-01-23
Teza: w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach struktury cash-poolingu
Słowa kluczowe: cash pooling; podatnik; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1, art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku wspólnym z dnia 18 grudnia 2017 r. (data wpływu 28 grudnia 2017 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach struktury cash-poolingu – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 28 grudnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach struktury cash-poolingu.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Polskie podmioty z Grupy R. - Wnioskodawca, B. Sp. z.o.o., S. Sp. z.o.o., P. Sp. z.o.o., Z. Sp. z.o.o., L. Sp. z o.o. (dalej: „Spółki R.”) rozważają przystąpienie do umowy cash-poolingu z E. BV (dalej: „E. BV”).

Rozliczenia w ramach cash-poolingu będą realizowane na podstawie następujących umów:

1.  Umowy Wewnątrzgrupowego Zarządzania Płynnością Finansową (dalej: „UWZPF),
2.  Umowy o Zarządzanie Środkami Pieniężnymi - z walutą rozliczeniową PLN (dalej: „UZŚP PL”) zawartej z A Bank S.A. (dalej: „A Bank”),
3.  Umowy o Zarządzanie Środkami Pieniężnymi - z walutą rozliczeniową EUR (dalej: „UZŚP EUR”) zawartej z A Bank,
4.  Umowy dotyczącej Koncentracji Środków Pieniężnych przez B Bank (dalej: „UKŚP”) zawartej przez B Bank Aktiengesellschaft (dalej: „B Bank”) i A Bank.

UWZPF zawarta będzie między każdą ze Spółek R. i E. BV (każda ze Spółek R zawrze odrębną umowę z E. BV). UZŚP PL zawarta będzie między Spółkami R., E. BV i A Bank. UZŚP EUR zawarta będzie między Spółkami R, E. BV i A Bank. UKŚP zawarta będzie między A Bank, E. BV i B Bank.

A Bank posiada siedzibę działalności gospodarczej w Polsce. B Bank posiada siedzibę w Holandii (B Bank nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce).

W ramach systemu cash-poolingu, E. BV będzie działał jako podmiot zarządzający strukturą cash-poolingu, tj. jako pool leader, a Spółki R będą pełnić funkcje uczestników. E. BV, działając jako pool leader będzie wykonywał czynności technicznie takie jak m.in. kalkulacja odsetek należnych Spółkom R. E. BV za wykonywane czynności techniczne, takie jak m.in. kalkulacja odsetek należnych Spółkom R., nie będzie otrzymywał odrębnego wynagrodzenia.

System cash-poolingu będzie bazował na dwóch odrębnych strukturach:

1.  system cash-poolingu rozliczany w PLN - regulowany postanowieniami UWZPF i UZŚP PL (dalej: „Cash-Pooling PL”),
2.  system cash-poolingu rozliczany w EUR - regulowany postanowieniami UWZPF, UZŚP EUR i UKŚP (dalej: „Cash-Pooling EUR”).

Obie struktury będą miały charakter cash-poolingu bezzwrotnego (tzw. non-reversal).

Na podstawie UWZPF:

*   odsetki wynikające z uczestnictwa w systemie cash-poolingu będą naliczane i regulowane poprzez pomniejszenie lub zwiększenie Salda w Dacie Płatności Odsetek w odpowiedniej walucie salda bazowego,
*   płatność odsetek zostanie fizycznie wykonana jedynie wówczas, gdy jest to wymagane prawnie,
*   odsetki będą naliczane w odniesieniu do dziennego Salda w Okresie Odsetkowym w każdej poszczególnej walucie,
*   w razie braku płatności, odsetki zostaną dodane do Salda (kapitalizowane) w odpowiedniej Dacie Płatności Odsetek,
*   oprocentowanie w skali roku będzie stanowiła Rynkowa stopa referencyjna powiększoną o stałą marżę, obliczoną przy uwzględnieniu faktycznej liczby dni w Okresie Odsetkowym i przyjętej na danym rynku liczby dni w roku dla tej waluty,
*   Przy czym, Rynkowa stopa referencyjna oznacza:

— dla transakcji w CHF - jednomiesięczny L1BOR CHF, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w CZK - jednomiesięczny PRIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w DKK - jednomiesięczny CIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w EUR - jednomiesięczny Euribor, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w GBP - jednomiesięczny LIBOR GBP, oparty o 365 dniowy rok;

— dla transakcji w NOK - jednomiesięczny NIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w PLN - jednomiesięczny WIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w SEK - jednomiesięczny STIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w USD - jednomiesięczny LIBOR USD oparty o 360 dniowy rok;

lub dla jakiejkolwiek innej waluty, odpowiednia rynkowa stopa referencyjna obliczona przy uwzględnieniu faktycznej liczby dni w okresie odsetkowym i przyjętej na danym rynku liczby dni w roku dla tej waluty, uzgodnionej pomiędzy stronami.

*   E. BV dokona corocznego przeglądu Sald z poprzednich 12 miesięcy i przekształci wszelkie istotne salda długoterminowe w odrębną pożyczkę okresową pomiędzy stronami.

Podsumowując role pełnione przez E. BV oraz Spółki R. E. BV będzie występował jako pool-Leader i wykonywał czynności techniczne (takie jak kalkulacja odsetek należnych Spółkom R) oraz dokonywał corocznego przeglądu Sald z poprzednich 12 miesięcy i przekształcenia wszelkich istotnych sald długoterminowych w odrębną Pożyczkę Okresową pomiędzy stronami. Funkcje Spółek R natomiast będą ograniczone do udostępnienia środków na potrzeby Cash-Poolingu PL i Cash-Poolingu EUR. Spółki R nie będą świadczyć sobie wzajemnie usług.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z zapisami UWZPF, rozliczenie odsetek może więc odbywać się poprzez pomniejszanie / doliczanie do Salda albo poprzez fizyczne dokonanie płatności.

Przy czym:

1.  „Saldo” oznacza łączną kwotę główną należną z tytułu UWZPF w każdej konkretnej dacie i w każdej konkretnej walucie;
2.  „Data płatności odsetek” oznacza ostatni dzień miesiąca kalendarzowego przypadający na koniec poszczególnych Okresów Odsetkowych, chyba że odsetki są fizycznie rozliczane a Data Płatności Odsetek przypada w dniu, który nie jest Dniem Roboczym, wówczas Data Płatności Odsetek zostanie zmieniona na kolejny Dzień Roboczy;
3.  „Okres Odsetkowy” oznacza dla pierwszego Okresu Odsetkowego, okres pomiędzy Dniem Płatności a ostatnim dniem kwartału kończącego się kolejno 31 marca, 30 czerwca, 30 września lub 31 grudnia, w zależności od tego, która z tych dat jest pierwsza, a następnie faktyczna liczba dni w każdym kolejnym kwartale, aż do końcowego Okresu Odsetkowego rozpoczynającego się pierwszego dnia kwartału i kończącego się w dacie wymagalności;
4.  „Data Płatności” oznacza datę otrzymania przez odbiorcę (E. BV albo Spółki R.) pierwszego przepływu środków pieniężnych na podstawie UWZPF;
5.  „Dzień Roboczy” oznacza dzień (inny niż sobota lub niedziela), w którym banki są otwarte w celu prowadzenia zwyczajnej działalności bankowej w państwie siedziby zarówno pool leadera jak i uczestnika.

UZŚP PL i UZŚP EUR zawierają regulacje dotyczące struktury cash-poolingu zaimplementowanej pomiędzy Spółkami R. (polskimi rezydentami podatkowymi) i E. BV (holenderski rezydent podatkowy). Zarówno w strukturze cash-poolingu rozliczanej w EUR jak i PLN nie będą bezpośrednio uczestniczyły inne podmioty (poza A Bank i B Bank).

Zarówno UZŚP PL i UZŚP EUR dotyczą cash-poolingu rzeczywistego. Na koniec każdego dnia roboczego, A Bank będzie dokonywał operacji matematycznego (nie fizycznego) sumowania sald na rachunkach Spółek R (dalej: „Rachunki Spółek R” albo w liczbie pojedynczej: „Rachunek R”) i rachunku rozliczeniowego E. BV (dalej: „Rachunek Rozliczeniowy”), z wyłączeniem rachunku głównego E. BV (dalej: „Rachunek Główny”), którego saldo nie będzie sumowane.

W przypadku, gdy łączne saldo rachunków ustalone zgodnie z zasadami powyżej będzie dodatnie, A Bank, działając na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, niezwłocznie przekaże z Rachunku Rozliczeniowego na Rachunek Główny kwotę środków pieniężnych odpowiadającą wysokości tego salda. Z drugiej strony, w przypadku, gdy łączne saldo rachunków ustalone zgodnie z zasadami powyżej będzie ujemne, A Bank niezwłocznie przekaże z Rachunku Głównego na Rachunek Rozliczeniowy kwotę środków pieniężnych o równowartości ww. salda ujemnego.

Na koniec każdego dnia roboczego oraz po wykonaniu czynności, o których mowa wyżej:

1.  jeżeli Spółka R, która wykorzystała Limit płynności Grupy Rachunków przekraczając stan środków (saldo dodatnie) na swoim Rachunku R, nie spłaci go do końca dnia roboczego, wówczas A Bank jest upoważniony i zobowiązany do obciążenia Rachunku Rozliczeniowego kwotą niezbędną do wygaszenia salda ujemnego na Rachunku R danej Spółki R i do dokonania spłaty tego salda środkami pochodzącymi z Rachunku Rozliczeniowego,
2.  po wykonaniu operacji opisanych w punkcie 1) i w przypadku konieczności wygaszenia salda ujemnego na Rachunku Rozliczeniowym E. BV środkami zdeponowanymi na pozostałych Rachunkach Spółek R (z wyłączeniem Rachunku Głównego), postanowienia punktu 1) stosuje się odpowiednio.

Zarówno w ramach UZŚP PL jak i UZŚP EUR, A Bank, na potrzeby efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi oraz zwiększenia płynności w ciągu dnia roboczego, umożliwi spółkom realizowanie składanych przez nich zleceń w ciągu dnia do wysokości aktualnego Limitu płynności Grupy Rachunków. W zakresie UZŚP EUR, Limit płynności Grupy Rachunków oznacza sumę środków gromadzonych na Rachunkach Spółek R, Rachunku Rozliczeniowym oraz Rachunku Głównym. W ramach UZŚP PL Limit płynności grupy Rachunków jest dodatkowo powiększany o możliwy debet w Rachunku Głównym.

Zarówno w ramach UZŚP PL jak i UZŚP EUR, A Bank będzie pobierał opłaty za świadczone w ich ramach usługi.

UKŚP zostanie zawarta pomiędzy trzema podmiotami: E. BV, A Bank i B Bank. W ramach zapisów UKŚP, środki z Rachunku Głównego będą transferowane z / na konto E. BV w Holandii (dalej: „Rachunek NL”).

W rezultacie, środki pieniężne w ramach struktury Cash-Poolingu PL będą pochodziły od Spółek R i ewentualnie potencjalnego zadłużenia E. BV w Rachunku Głównym. Środki pieniężne w ramach struktury Cash-Poolingu EUR będą natomiast pochodziły od Spółek R oraz Rachunku NL należącego do E. BV. Rachunek NL może być wykorzystywany przez E. BV w ramach innego systemu cash-poolingu (nieopisanego w niniejszym wniosku, dalej: „Cash-Pooling Grupowy”).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w ramach przedstawionego systemu cash-poolingu Spółki R, jako uczestnicy systemu cash-poolingu, będą nabywcami usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 Ustawy VAT od A Banku, nie będąc jednocześnie samodzielnymi podmiotami świadczącymi usługi, w stosunku do których byłyby podatnikami w rozumieniu art. 15 ust. 1 Ustawy VAT zobowiązanymi do rozliczenia VAT z tytułu tych transakcji?

Stanowisko Wnioskodawców:

Zdaniem Spółki, wykonywane przez A Bank czynności związane z uczestnictwem w systemie cash-poolingu będą stanowić usługi w rozumieniu Ustawy VAT, które Spółki R jako uczestnicy, będą nabywać. Jednocześnie, Spółki R uczestnicząc w systemie cash-poolingu nie będą samodzielnie świadczyć usług z tytułu których, jako podatnicy, byłyby zobowiązane do rozliczenia VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 Ustawy VAT, przez odpłatne świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 tej ustawy, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej, zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji oraz świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 Ustawy VAT, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. W myśl art. 15 ust. 2 powyższego przepisu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Spółka stoi na stanowisku, że A Bank jako podmiot, za pomocą infrastruktury którego będą dokonywane rozliczenia w ramach struktury cash-pooingu będzie podmiotem świadczącym usługi stanowiące przedmiot opodatkowania VAT.

Jednocześnie, Spółki R jako uczestnicy (nie pełniący funkcji pool-leadera) nie będą samodzielnie wykonywać usług podlegających opodatkowaniu VAT.

Wynika to z faktu, iż wykonywane przez Spółki R (jako uczestników systemu cash-poolingu) czynności związane z uczestnictwem w systemie kompleksowego zarządzania płynnością nie będą stanowić usług w rozumieniu Ustawy VAT. Uczestnicy (Spółki R) systemu cash-poolingu, w tym Spółka, będą jedynie odbiorcami usług świadczonych przez A Bank i nie będą zobowiązane do wykazywania obrotu w rozumieniu Ustawy VAT.

Uczestnicy systemu nie będą świadczyć żadnych usług i przejawiać żadnej aktywności w związku z uczestnictwem w systemie, a jedynie będą odbiorcami usług A Banku. Czynności faktyczne np. operacje związane z przelewami środków finansowych będą dokonywane przez A Bank. W konsekwencji, czynności Spółek R polegające na udostępnieniu Rachunków Spółek R w celu dokonywania przelewów w ramach systemu cash-poolingu nie będą stanowić odrębnego (odpłatnego) świadczenia usług w rozumieniu art. 8 Ustawy VAT, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia usługi zarządzania płynnością finansową.

Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych na wniosek podatników, w ramach których organy podatkowe wielokrotnie wyrażały pogląd, iż czynności wykonywane przez uczestników usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową na podstawie zawartych umów, umożliwiających podmiotowi świadczącemu usługi zarządzania płynnością finansową dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash-poolingu, nie stanowią odrębnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 Ustawy VAT, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez usługodawcę usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową.

Przykładowo, takie stanowisko zostało zaprezentowane w:

*   interpretacji indywidualnej z dnia 21 grudnia 2016 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (nr 1462-1PPP3.4512.802.2016.1.IG),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 14 listopada 2016 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (nr 3063-ILPP 1-3.4512.89.2016.1.KB),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 2 listopada 2016 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (nr 0461-ITPPI .4512.620.2016.2.IK),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 17 października 2016 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (nr 1462-IPPP 1.4512.719.2016.l.KC),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 19 lutego 2014 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Lodzi (nr IPTPP2/443-909/13-5/IR),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 22 stycznia 2014 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (nr IBPP2/443-1001 /13/ICz),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 30 grudnia 2013 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (nr IBPP2/443-907/13/WN),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 27 grudnia 2013 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (nr IPPP1 /443-1241 /13-2/IGo),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 13 grudnia 2013 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Lodzi (nr IPTPP2/443-807/13-4/AW),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 21 listopada 2013 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (nr IBPP2/443-893/12/WN),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 31 października 2013 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (nr ILPP4/443-359/13-2/EWW),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 17 września 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (nr IPPP1/443-530/12-5/MPe),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 17 sierpnia 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (nr ILPP4/443-184/12-6/BA),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 10 sierpnia 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Lodzi (nr IPTPP2/443-466/12-2/PR),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 2 sierpnia 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Lodzi (nr IPTPP2/443-417/12-2/AW),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 1 sierpnia 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (nr ILPP4/443-184/12-3/BA).

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, Spółki R w związku z uczestnictwem w systemie cash-poolingu nie będą wykonywać żadnych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. W konsekwencji, odsetki dotyczące nadwyżek środków finansowych przekazywanych przez Spółki R w ramach cash-poolingu nie będą stanowiły wynagrodzenia za świadczenie usług, a zatem nie będą podlegały opodatkowaniu VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz.1221 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Z przepisu art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Analiza treści art. 8 ust. 1 ustawy wskazuje na bardzo szerokie pojęcie świadczenia usług obejmujące różnego rodzaju świadczenia niebędące dostawą towarów w rozumieniu przepisów ustawy. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Czynności są opodatkowane podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy wykonywane są przez podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, działającego w takim charakterze w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że Polskie podmioty z Grupy R ( w tym Wnioskodawca) rozważają przystąpienie do umowy cash-poolingu z E. BV (dalej: „E. BV”).

Rozliczenia w ramach cash-poolingu będą realizowane na podstawie następujących umów:

1.  Umowy Wewnątrzgrupowego Zarządzania Płynnością Finansową (dalej: „UWZPF),
2.  Umowy o Zarządzanie Środkami Pieniężnymi - z walutą rozliczeniową PLN (dalej: „UZŚP PL”) zawartej z A Bank S.A. (dalej: „A Bank”),
3.  Umowy o Zarządzanie Środkami Pieniężnymi - z walutą rozliczeniową EUR (dalej: „UZŚP EUR”) zawartej z A Bank,
4.  Umowy dotyczącej Koncentracji Środków Pieniężnych przez B Bank (dalej: „UKŚP”) zawartej przez B Bank Aktiengesellschaft (dalej: „B Bank”) i A Bank.

UWZPF zawarta będzie między każdą ze Spółek R i E. BV (każda ze Spółek R zawrze odrębną umowę z E. BV). UZŚP PL zawarta będzie między Spółkami R, E. BV i A Bank. UZŚP EUR zawarta będzie między Spółkami R, E. BV i A Bank. UKŚP zawarta będzie między A Bank, E. BV i B Bank.

A Bank posiada siedzibę działalności gospodarczej w Polsce. B Bank posiada siedzibę w Holandii (B Bank nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce).

W ramach systemu cash-poolingu, E. BV będzie działał jako podmiot zarządzający strukturą cash-poolingu, tj. jako pool leader, a Spółki R będą pełnić funkcje uczestników. E. BV, działając jako pool leader będzie wykonywał czynności technicznie takie jak m.in. kalkulacja odsetek należnych Spółkom R. E. BV za wykonywane czynności techniczne, takie jak m.in. kalkulacja odsetek należnych Spółkom R, nie będzie otrzymywał odrębnego wynagrodzenia.

System cash-poolingu będzie bazował na dwóch odrębnych strukturach:

1.  system cash-poolingu rozliczany w PLN - regulowany postanowieniami UWZPF i UZŚP PL (dalej: „Cash-Pooling PL”),
2.  system cash-poolingu rozliczany w EUR - regulowany postanowieniami UWZPF, UZŚP EUR i UKŚP (dalej: „Cash-Pooling EUR”).

Obie struktury będą miały charakter cash-poolingu bezzwrotnego (tzw. non-reversal).

Na podstawie UWZPF:

*   odsetki wynikające z uczestnictwa w systemie cash-poolingu będą naliczane i regulowane poprzez pomniejszenie lub zwiększenie Salda w Dacie Płatności Odsetek w odpowiedniej walucie salda bazowego,
*   płatność odsetek zostanie fizycznie wykonana jedynie wówczas, gdy jest to wymagane prawnie,
*   odsetki będą naliczane w odniesieniu do dziennego Salda w Okresie Odsetkowym w każdej poszczególnej walucie,
*   w razie braku płatności, odsetki zostaną dodane do Salda (kapitalizowane) w odpowiedniej Dacie Płatności Odsetek,
*   oprocentowanie w skali roku będzie stanowiła Rynkowa stopa referencyjna powiększoną o stałą marżę, obliczoną przy uwzględnieniu faktycznej liczby dni w Okresie Odsetkowym i przyjętej na danym rynku liczby dni w roku dla tej waluty,
*   Przy czym, Rynkowa stopa referencyjna oznacza:

— dla transakcji w CHF - jednomiesięczny L1BOR CHF, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w CZK - jednomiesięczny PRIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w DKK - jednomiesięczny CIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w EUR - jednomiesięczny Euribor, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w GBP - jednomiesięczny LIBOR GBP, oparty o 365 dniowy rok;

— dla transakcji w NOK - jednomiesięczny NIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w PLN - jednomiesięczny WIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w SEK - jednomiesięczny STIBOR, oparty o 360 dniowy rok;

— dla transakcji w USD - jednomiesięczny LIBOR USD oparty o 360 dniowy rok;

lub dla jakiejkolwiek innej waluty, odpowiednia rynkowa stopa referencyjna obliczona przy uwzględnieniu faktycznej liczby dni w okresie odsetkowym i przyjętej na danym rynku liczby dni w roku dla tej waluty, uzgodnionej pomiędzy stronami.

*   E. BV dokona corocznego przeglądu Sald z poprzednich 12 miesięcy i przekształci wszelkie istotne salda długoterminowe w odrębną pożyczkę okresową pomiędzy stronami.

Podsumowując, E. BV będzie występował jako pool-Leader i wykonywał czynności techniczne (takie jak kalkulacja odsetek należnych Spółkom R) oraz dokonywał corocznego przeglądu Sald z poprzednich 12 miesięcy i przekształcenia wszelkich istotnych sald długoterminowych w odrębną Pożyczkę Okresową pomiędzy stronami. Funkcje Spółek R natomiast będą ograniczone do udostępnienia środków na potrzeby Cash-Poolingu PL i Cash-Poolingu EUR. Spółki R nie będą świadczyć sobie wzajemnie usług.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z zapisami UWZPF, rozliczenie odsetek może więc odbywać się poprzez pomniejszanie / doliczanie do Salda albo poprzez fizyczne dokonanie płatności.

UZŚP PL i UZŚP EUR zawierają regulacje dotyczące struktury cash-poolingu zaimplementowanej pomiędzy Spółkami R. (polskimi rezydentami podatkowymi) i E. BV (holenderski rezydent podatkowy). Zarówno w strukturze cash-poolingu rozliczanej w EUR jak i PLN nie będą bezpośrednio uczestniczyły inne podmioty (poza A Bank i B Bank).

Zarówno UZŚP PL i UZŚP EUR dotyczą cash-poolingu rzeczywistego. Na koniec każdego dnia roboczego, A Bank będzie dokonywał operacji matematycznego (nie fizycznego) sumowania sald na rachunkach Spółek R (dalej: „Rachunki Spółek R” albo w liczbie pojedynczej: „Rachunek R”) i rachunku rozliczeniowego E. BV (dalej: „Rachunek Rozliczeniowy”), z wyłączeniem rachunku głównego E. BV (dalej: „Rachunek Główny”), którego saldo nie będzie sumowane.

W przypadku, gdy łączne saldo rachunków ustalone zgodnie z zasadami powyżej będzie dodatnie, A. Bank, działając na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, niezwłocznie przekaże z Rachunku Rozliczeniowego na Rachunek Główny kwotę środków pieniężnych odpowiadającą wysokości tego salda. Z drugiej strony, w przypadku, gdy łączne saldo rachunków ustalone zgodnie z zasadami powyżej będzie ujemne, A Bank niezwłocznie przekaże z Rachunku Głównego na Rachunek Rozliczeniowy kwotę środków pieniężnych o równowartości ww. salda ujemnego.

Na koniec każdego dnia roboczego oraz po wykonaniu czynności, o których mowa wyżej:

1.  jeżeli Spółka R., która wykorzystała Limit płynności Grupy Rachunków przekraczając stan środków (saldo dodatnie) na swoim Rachunku R., nie spłaci go do końca dnia roboczego, wówczas A. Bank jest upoważniony i zobowiązany do obciążenia Rachunku Rozliczeniowego kwotą niezbędną do wygaszenia salda ujemnego na Rachunku R danej Spółki R. i do dokonania spłaty tego salda środkami pochodzącymi z Rachunku Rozliczeniowego,
2.  po wykonaniu operacji opisanych w punkcie 1) i w przypadku konieczności wygaszenia salda ujemnego na Rachunku Rozliczeniowym E. BV środkami zdeponowanymi na pozostałych Rachunkach Spółek R (z wyłączeniem Rachunku Głównego), postanowienia punktu 1) stosuje się odpowiednio.

Zarówno w ramach UZŚP PL jak i UZŚP EUR, A Bank, na potrzeby efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi oraz zwiększenia płynności w ciągu dnia roboczego, umożliwi spółkom realizowanie składanych przez nich zleceń w ciągu dnia do wysokości aktualnego Limitu płynności Grupy Rachunków. W zakresie UZŚP EUR, Limit płynności Grupy Rachunków oznacza sumę środków gromadzonych na Rachunkach Spółek R, Rachunku Rozliczeniowym oraz Rachunku Głównym. W ramach UZŚP PL Limit płynności grupy Rachunków jest dodatkowo powiększany o możliwy debet w Rachunku Głównym.

Zarówno w ramach UZŚP PL jak i UZŚP EUR, A Bank będzie pobierał opłaty za świadczone w ich ramach usługi.

UKŚP zostanie zawarta pomiędzy trzema podmiotami: E. BV, A Bank i B. Bank. W ramach zapisów UKŚP, środki z Rachunku Głównego będą transferowane z / na konto E. BV w Holandii (dalej: „Rachunek NL”).

W rezultacie, środki pieniężne w ramach struktury Cash-Poolingu PL będą pochodziły od Spółek R i ewentualnie potencjalnego zadłużenia E. BV w Rachunku Głównym. Środki pieniężne w ramach struktury Cash-Poolingu EUR będą natomiast pochodziły od Spółek R oraz Rachunku NL należącego do E. BV. Rachunek NL może być wykorzystywany przez E. BV w ramach innego systemu cash-poolingu (nieopisanego w niniejszym wniosku, dalej: „Cash-Pooling Grupowy”).

Na tle powyższego opisu sprawy Zainteresowani powzięli wątpliwości w zakresie uznania Spółek R. za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu uczestnictwa w strukturze cash poolingu w relacji z A Bankiem.

Należy wskazać, że umowa cash poolingu jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów, z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy, poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników to na jego rachunek trafiają środki finansowe.

Zatem z uwagi na charakterystyczne cechy przedstawionego systemu należy stwierdzić, że usługa cash poolingu jest usługą wykonywaną przez A Bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie stanowi żadnego świadczenia.

Należy bowiem pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.

Biorąc po uwagę powyższe należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Wnioskodawcę i Spółki z Grupy R. w ramach struktury cash poolingu w relacji z A. Bankiem, nie będą stanowiły odpłatnego świadczenia usług, lecz jedynie czynności pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez A. Bank usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową. Zatem, Spółki R. nie będą świadczyły jakichkolwiek usług – w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z tytułu uczestnictwa w strukturze cash poolingu nie będą one działały w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).

Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 , 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach – (art. 47 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.