Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-2/4511-642/16-1/MMA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-09-13
Teza: Czy Wnioskodawca jako kurator spadku ma obowiązek wpłat zaliczek na podatek dochodowy od wynajmu oraz składania rozliczeń rocznych?
Słowa kluczowe: kuratorzy; najem; obowiązek-obowiązek podatkowy; przychód
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 20 czerwca 2016 r. (data otrzymania 27 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków podatkowych Wnioskodawcy w związku z pełnieniem funkcji kuratora spadku w sytuacji, gdy wchodzące w skład spadku nieruchomości są przedmiotem najmu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 czerwca 2016 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków podatkowych Wnioskodawcy w związku z pełnieniem funkcji kuratora spadku w sytuacji, gdy wchodzące w skład spadku nieruchomości są przedmiotem najmu.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest radcą prawnym i został ustanowiony przez Sąd Rejonowy do pełnienia funkcji kuratora spadku. Do dnia sporządzenia wniosku nie jest ustalony krąg spadkobierców po zmarłym i w związku z tym przed ww. Sądem toczy się postępowanie w przedmiocie sprawowania nadzoru nad spadkiem nieobjętym i czynnościami kuratora. Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Jako kurator spadku Wnioskodawca ma obowiązek m.in. poszukiwania spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości, nawiązywania z nimi kontaktu oraz gromadzenia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania spadkowego w sądzie. Przed sądem Wnioskodawca jest zobowiązany do składania sprawozdania ze swoich postępów w tym zakresie.

W skład masy spadkowej wchodzą udziały we współwłasności nieruchomości zabudowanych budynkami wielomieszkaniowymi – kamienicami, w których lokale mieszkalne Wnioskodawca jako kurator wynajmuje osobom trzecim.

Kamienica przy ul. S. – najemcy uiszczają na rzecz Wnioskodawcy przypadająca na jego rzecz część czynszów najmu.

Kamienica przy ul. M. – zarząd sprawuje ustanowiony zarządca sądowy, który raz do roku, po zatwierdzeniu sprawozdania, wypłaca współwłaścicielom oraz kuratorowi sądowemu przypadający na ich rzecz udział w zysku (po pokryciu kosztów, remontów i wynagrodzenia zarządcy).

Spadkobiercy zmarłego, po którym został ustanowiony kurator spadku, jakkolwiek dotychczas nieustaleni, osiągają z tego tytułu przychód. Część tego przychodu przeznaczona jest na utrzymanie nieruchomości. Dochody po pokryciu wydatków gromadzone są na odrębnym rachunku bankowym.

Nie można wykluczyć przypadku, gdy spadek przypadnie na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej miejscowo Gminy, jeżeli nie uda się ustalić spadkobierców.

W skład masy spadkowej wchodzi również niezabudowana działka przy ul. X. Działka ta na podstawie umowy najmu jest wykorzystywana przez najemcę w działalności gastronomiczno-usługowej jako ogródek przy restauracji.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano m.in. następujące pytanie.

Czy Wnioskodawca jako kurator spadku ma obowiązek wpłat zaliczek na podatek dochodowy od wynajmu oraz składania rozliczeń rocznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, kurator spadku działa w ramach zarządu masą spadkową, podejmując działania zmierzające do jej zabezpieczenia i ewentualnie powiększenia – wynajmując nieruchomość. Nie oznacza to jednak, że przejmuje funkcję podatnika w zakresie czynności wykonywanej na rzecz właściciela. Pomimo, że interesy nieustalonych dotychczas spadkobierców są reprezentowane przez kuratora spadku, a usługa wynajmu jest świadczona, Wnioskodawca nie ma obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od wynajmu oraz składania rozliczenia rocznego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Niniejsza interpretacja zawiera ocenę stanowiska Wnioskodawcy wyłącznie w zakresie obowiązków podatkowych Wnioskodawcy w związku z pełnieniem funkcji kuratora spadku w sytuacji, gdy wchodzące w skład spadku nieruchomości są przedmiotem najmu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Ocena stanowiska w zakresie podatku od towarów i usług zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.) – spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. W związku z tym, spadkobiercy od momentu śmierci spadkodawcy z mocy prawa stają się właścicielami.

Z kolei w art. 666 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) ustawodawca postanowił, że do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku. Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku. Do sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości (art. 667 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Z powyższych przepisów wynika, że w celu ustanowienia osoby do administrowania masy spadkowej, sąd może do czasu objęcia spadku przez spadkobierców ustanowić kuratora spadku spośród potencjalnych spadkobierców, albo wyznaczyć inną osobę. Kurator ten pod nadzorem sądu sprawuje funkcje administratora. Nadwyżkę dochodów zarządca składa na rachunek depozytowy sądu.

Natomiast w myśl art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści art. 10 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że – źródłem przychodów jest najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca został ustanowiony kuratorem spadku. Na chwilę obecną nie został ustalony krąg spadkobierców po zmarłym. W skład masy spadkowej wchodzą udziały we współwłasności nieruchomości zabudowanych budynkami wielomieszkaniowymi – kamienicami, w których lokale wynajmowane są osobom trzecim. W skład masy spadkowej wchodzi również niezabudowana działka, która również jest przedmiotem najmu.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy w kontekście zapytania ujętego we wniosku stwierdzić należy, że kurator sądowy spadku pomimo wynajmowania nieruchomości będących własnością nie ustalonych jeszcze w postępowaniu sądowym spadkobierców nie przejmuje funkcji podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie czynności wykonywanych na rzecz właścicieli nieruchomości. Kurator sądowy spadku nie jest zatem podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu najmu nieruchomości wchodzących w skład spadku. W takim przypadku, pomimo, że interesy spadkobierców reprezentowane są przez kuratora i istnieje przedmiot najmu nie wystąpi opodatkowanie, ponieważ nie ma podmiotu podatkowego, a więc nie ma podatnika. Opodatkowanie nie wystąpi do czasu zakończenia postępowania spadkowego, ustalenia spadkobierców i uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy – zgodnie z którym nie ma on obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od wynajmu oraz składania rozliczenia rocznego – należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.