Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-895/10/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-10-06
Teza: Czy przy wypłacie odsetek na rzecz Pool Leadera Spółka powinna pobrać w Polsce podatek „u źródła”, a jeśli tak to w jakiej wysokości?
Słowa kluczowe: cash pooling; Finlandia; odsetki; pobór-pobór podatku u źródła; podatek-pobór podatku; podatek-podatek dochodowy-zryczałtowany podatek dochodowy; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 5-art. 21

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 kwietnia 2010 r. Sygn. akt I SA/Ke 176/10, wniosku z dnia 10 sierpnia 2009 r. (data wpływu do tut. BKIP 17 sierpnia 2009 r.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w związku z wypłatą przez Spółkę odsetek na rzecz Pool Leadera - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 sierpnia 2009 r. wpłynął do tut. BKIP ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w związku z wypłatą przez Spółkę odsetek na rzecz Pool Leadera.

W dniu 10 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego znak: IBPBI/2/423-958/09/AP, w której uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Pismem z dnia 26 listopada 2009 r. wniesiono wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które udzielono odpowiedzi pismem z dnia 30 grudnia 2009 r. znak: IBPBI/2/423W-146/09/AP odmawiając zmiany ww. interpretacji. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została skutecznie doręczona w dniu 04 stycznia 2010 r.

Pismem z dnia 28 stycznia 2010 r. wniesiono skargę na ww. interpretację indywidualną. Pismem z dnia 04 marca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, udzielił odpowiedzi na skargę przesyłając ją, wraz z aktami sprawy, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

W wyniku rozpatrzenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Sygn. akt I SA/Ke 176/10 uchylił zaskarżoną interpretację. Prawomocny wyrok wpłynął do tut. BKIP w dniu 07 lipca 2010 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka należy do grupy kapitałowej. Jedynym wspólnikiem Spółki jest X z siedzibą w Finlandii (zwany dalej „Pool Leaderem"). Spółka zamierza przystąpić do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową (dalej zwanego „cash-poolingiem"), stworzonego w ramach grupy kapitałowej. Spółka będzie stroną porozumienia zawieranego w ramach grupy kapitałowej, którego celem jest zapewnienie przez Pool Leadera optymalnej płynności finansowej wszystkim podmiotom uczestniczącym (w tym Spółki), jak również zmniejszenie ich kosztów finansowania zewnętrznego (np. w postaci kosztów kredytowania w bankach). W związku z tym, przez „Uczestnika" należy rozumieć również Spółkę.

Techniczną realizację cash-poolingu zapewni Bank z siedzibą znajdującą się poza granicami Polski, na terenie państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Mechanizm prawny cash-poolingu będzie składał się z następujących elementów:

1.  Bank otworzy rachunek bankowy tzw. Rachunek Grupowy pełniący rolę rachunku podstawowego, konsolidującego na bieżąco wszystkie salda Uczestników zarejestrowane na Rachunkach Transakcyjnych wchodzących w skład wspólnego systemu zarządzania płynnością finansową. Rachunek Grupowy zostanie otwarty dla podmiotu wchodzącego w skład grupy kapitałowej (tzw. Pool Leadera). Funkcją Pool Leadera będzie zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej. Jak była o tym mowa na wstępie Pool Leaderem będzie wspólnik Spółki - X z siedzibą w Finlandii.
2.  Inne podmioty wchodzące w skład grupy kapitałowej będą Uczestnikami cash-poolingu. W ramach Rachunku Grupowego zostaną otwarte przez Bank dla wszystkich Uczestników subkonta („Rachunki Transakcyjne"), nie będące rachunkami bankowymi. Rachunki Transakcyjne będą służyć ewidencjonowaniu wpływów do systemu oraz wypływów z systemu cash-poolingu środków pieniężnych należących do konkretnego Uczestnika. Korzystanie z Rachunku Grupowego będzie możliwe tylko poprzez Rachunki Transakcyjne. Uznanie Rachunku Transakcyjnego oznaczać będzie jednocześnie powiększenie salda na Rachunku Grupowym, a obciążenie Rachunku Transakcyjnego oznaczać będzie jednocześnie zmniejszenie salda Rachunku Grupowego. Rachunki Transakcyjne będą subkontami prowadzonymi przez Bank w imieniu i na rzecz Pool Leadera, ale zostaną przypisane konkretnym Uczestnikom. Jeden Rachunek Transakcyjny zostanie przypisany Pool Leaderowi.
3.  Dla Uczestników zostaną też założone Rachunki Własne. Rachunki bankowe prowadzone w imieniu i na rzecz Uczestników (dalej „Rachunki Własne") będą związane z powyżej opisanymi Rachunkami Transakcyjnymi (stanowiącymi subkonta Rachunku Grupowego) w ten sposób, że salda znajdujące się na Rachunkach Własnych (zarówno dodatnie jak i ujemne) w całości lub w części będą przenoszone na Rachunki Transakcyjne (tj. salda ujemne będą pokrywane w drodze transferu z Rachunku Transakcyjnego). Oznaczać to będzie przepływ środków pieniężnych z Rachunków Własnych na Rachunki Transakcyjne - lub odwrotnie - dla celów konsolidacji na Rachunku Grupowym. Rachunek Własny Spółki będzie założony w Banku z siedzibą w Polsce.
4.  Rachunki Transakcyjne Uczestników zostaną poddane mechanizmowi konsolidowania na Rachunku Grupowym, w ramach którego wszystkie salda (dodatnie bądź ujemne) na Rachunkach Transakcyjnych będą automatycznie na bieżąco konsolidowane na Rachunku Grupowym. Od tak skonsolidowanego na Rachunku Grupowym salda Bank będzie obliczał oprocentowanie na rzecz Pool Leadera (dodatnie lub ujemne w zależności od stanu tego skumulowanego skonsolidowanego salda). Następnie będzie dokonywana alokacja odsetek na poszczególnych Uczestników proporcjonalnie do wielkości sald na Rachunkach Transakcyjnych przypisanych poszczególnym Uczestnikom. Uczestnik będzie uprawniony do uzyskania od Pool Leadera - bądź będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz Pool Leadera - proporcjonalnej części odsetek w zależności od sald na Rachunku Transakcyjnym danego Uczestnika.
5.  Warunki handlowe (w szczególności stopy procentowe oraz wynagrodzenie Pool Leadera) dotyczące konsolidacji funduszy z Rachunków Transakcyjnych na Rachunku Grupowym będą odpowiadały warunkom rynkowym i będą określane na podstawie porozumienia (umowy) zawartego pomiędzy Uczestnikami cash-poolingu a Pool Leaderem.
6.  Bank zrealizuje transfery i konsolidację sald zgodnie z powyższą metodologią na podstawie zawartej z Pool Leaderem umowy (Group Account Agreement), do której przystępują Uczestnicy na podstawie stosownego oświadczenia. Działalność Banku ograniczać się będzie do dostarczenia platformy (rozwiązania technicznego) do operacji w ramach zarządzania płynnością finansową oraz wykonywania czynności technicznych (otwarcie Rachunku Grupowego, Rachunków Transakcyjnych, dokonywanie transferów i konsolidacji sald etc).

Pool Leader nie prowadzi działalności zarobkowej przy pomocy zakładu położonego w Polsce ani nie posiada stałej placówki na terenie Polski. Spółka posiada certyfikat rezydencji Pool Leadera potwierdzający, że jest on rezydentem podatkowym w Finlandii (w Finlandii ma nieograniczony obowiązek podatkowy).

Spółka zaznacza, że w systemie cash-poolingu Pool Leaderem zawsze jest X z siedzibą w Finlandii. Uczestnikami cash-poolingu mogą być inne spółki należące do grupy kapitałowej (spółki powiązane ze Spółką w sposób pośredni). Może się też okazać, że w danym momencie Spółka będzie jedynym Uczestnikiem systemu cash poolingu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przy wypłacie odsetek na rzecz Pool Leadera Spółka powinna pobrać w Polsce podatek „u źródła”, a jeśli tak to w jakiej wysokości?

Spółka uważa, że nie jest zobowiązana do pobierania podatku „u źródła" od odsetek wypłacanych na rzecz Pool Leadera, gdyż nie podlegają one opodatkowaniu w Polsce.

Zgodnie art. 26 ust. 1 Ustawy CIT, osoby prawne, które dokonują wypłat należności na rzecz podmiotów nie mających rezydencji podatkowej w Polsce, z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 Ustawy CIT (w tym z tytułu odsetek), są obowiązane, jako płatnicy, pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 Ustawy CIT, odsetki wypłacane na rzecz zagranicznego rezydenta podatkowego, co do zasady, podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem „u źródła" w wysokości 20% tych przychodów. Przepis ten zgodnie z art. 21 ust. 2 tej ustawy stosuje się jednak z uwzględnieniem postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 Umowy między RP a Finlandią w sprawie unikania podwójnego opodatkowania odsetki, które powstają w Polsce i wypłacane są osobie mającej siedzibę w Finlandii, mogą podlegać opodatkowaniu tylko w Finlandii. Określenie "odsetki" użyte w tym artykule oznacza dochody z wszelkiego rodzaju roszczeń wynikających z długów, zarówno zabezpieczonych, jak i nie zabezpieczonych prawem zastawu hipotecznego, a także zabezpieczonych, jak i nie zabezpieczonych prawem udziału w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z pożyczek publicznych, z obligacji i skryptów dłużnych, obejmując premie i nagrody mające związek z obligacjami lub skryptami dłużnymi. Należności z tytułu kar za zwłokę w zapłacie nie będą uważane za odsetki w rozumieniu niniejszego artykułu.

W przedstawionym stanie faktycznym Pool Leader jest właścicielem Rachunku Grupowego oraz Rachunków Transakcyjnych, na które przekazywane są odsetki przez uczestników cash-poolingu Uczestnicy cash-poolingu kierują wypłacane odsetki bezpośrednio na ten rachunek bankowy. Wobec tego to Pool Leader jest adresatem/odbiorcą płatności odsetkowych. Z chwilą zaksięgowania odsetek na Rachunku Transakcyjnym (stanowiącym subkonto Rachunku Grupowego) niewątpliwie należy uznać, że Pool Leader te odsetki otrzymał, innymi słowy stał się ich odbiorcą. Tym samym spełniona jest przesłanka polegająca na uznaniu Pool Leadera za odbiorcę odsetek.

Powyższe pozwala uznać, że w przedstawionym stanie faktycznym do opodatkowania odsetek wypłacanych przez Spółkę na rzecz Pool Leadera zastosowanie znajdzie art. 11 Umowy między RP a Finlandią w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Oznacza to, że wypłacane odsetki będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od dochodu lub majątku w Finlandii. W konsekwencji Spółka posiadając certyfikat rezydencji Pool Leadera nie będzie miała obowiązku pobierania w Polsce podatku „u źródła" z tytułu zapłaty odsetek na rzecz Pool Leadera.

W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 10 listopada 2009 r. znak: IBPBI/2/423-958/09/AP Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Wnioskodawca zaskarżył, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, ww. interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Sygn. akt I SA/Ke 176/10 uchylił ww. interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 listopada 2009 r. znak: IBPBI/2/423-958/09/AP, stwierdzając m.in., iż „zaskarżona interpretacja nie jest prawidłowa, a sam proces interpretacyjny narusza prawo. Organ interpretując art. 11 umowy pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Finlandii nieprawidłowo posiłkował się Modelową Konwencją OECD oraz Komentarzem do niej. Organ nie wziął pod uwagę faktu, iż zobowiązanie państw do stosowania postanowień Konwencji nie oznacza wiernego odwzorowania jej postanowień w zawieranych umowach.”

Mając na uwadze powyższe orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, rozpatrując ponownie wniosek ORD-IN z dnia z dnia 10 sierpnia 2009 r. stwierdza, co następuje:

Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 54 poz. 654 ze zm.), podatnicy jeżeli nie mają na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Polski.

Zgodnie art. 26 ww. ustawy, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz będące przedsiębiorcami osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz w art. 22 ust. 1, są obowiązane, jako płatnicy, pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Polski, przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów z odsetek ustala się w wysokości 20% tych przychodów. Przepis ten stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Polska (art. 21 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Stosownie do art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. W związku z tym, przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy należy uwzględnić postanowienia umowy, która zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji będzie miała pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Finlandii w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku podpisanej w Helsinkach dnia 26 października 1997 r. (Dz. U. z 1979 r. Nr 12, poz. 84 i Dz. U. z 1995 r. Nr 106, poz. 517), odsetki, które powstają w Umawiającym Państwie i wypłacane są osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą podlegać opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie. Stosownie do postanowień art. 11 ust. 2 Umowy, określenie „odsetki” użyte w niniejszym artykule oznacza dochody z wszelkiego rodzaju roszczeń wynikających z długów, zarówno zabezpieczonych, jak i nie zabezpieczonych prawem zastawu hipotecznego, a także zabezpieczonych, jak i nie zabezpieczonych prawem udziału w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z pożyczek publicznych, z obligacji i skryptów dłużnych, obejmując premie i nagrody mające związek z obligacjami lub skryptami dłużnymi. Należności z tytułu kar za zwłokę w zapłacie nie będą uważane za odsetki w rozumieniu niniejszego artykułu.

Jednocześnie postanowienia ustępu 1 nie stosuje się, jeżeli odbiorca odsetek mający miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie wykonuje w drugim Umawiającym się Państwie, z którego pochodzą odsetki, działalność zarobkową przy pomocy zakładu położonego w tym Państwie, bądź wykonuje wolny zawód, korzystając ze stałej placówki, która jest w nim położona, i jeżeli wierzytelność, z której tytułu są płacone odsetki, rzeczywiście należy do takiego zakładu lub takiej stałej placówki. W takim wypadku stosuje się odpowiednio postanowienia artykułów 7 lub 14 (art. 11 ust. 3 umowy).

Umowa „cash poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy (rachunek główny) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem, tzw. pool leadera, którym może być wyspecjalizowany bank, jak również jednostka z grupy. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników to na jego rachunek trafiają środki finansowe.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka wypłaca na rzecz Pool Lidera odsetki z tytułu umowy cash-poolingu. Pool Lider nie prowadzi działalności zarobkowej przy pomocy zakładu położonego w Polsce ani nie posiada stałej placówki na terenie Polski. Jest rezydentem podatkowym w Finlandii.

Postanowienia art. 11 umowy polsko-fińskiej o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie dotyczącym odsetek mają zastosowanie do podmiotu, na rzecz którego dokonywana jest ich wypłata. Przepis ten posługuje się pojęciem odbiorcy odsetek, natomiast nie odwołuje się do pojęcia „beneficial owner”, tj. rzeczywistego czy uprawionego odbiorcy. Zatem, w przypadku wypłaty przez Spółkę odsetek na rzecz Pool Lidera zastosowanie znajdzie (pod warunkiem posiadania przez Spółkę fińskiego certyfikatu rezydencji) art. 11 ust. 1 ww. umowy polsko – fińskiej. W konsekwencji, Spółka nie będzie zobowiązana na mocy art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do poboru zryczałtowanego podatku z tytułu zapłaty odsetek na rzecz Pool Lidera.

Mając powyższe na uwadze, stanowisko Spółki należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ul. Prosta 10, 25-366 Kielce, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.