Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-348/11/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-06-30
Teza: Czy otrzymywany ryczałt z tytułu pełnienia funkcji Skarbnika Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa jest zwolniony na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: działalność-działalność wykonywana osobiście; obowiązek-obowiązek płatnika; obowiązek-obowiązek społeczny; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 7 marca 2011 r. (data wpływu 1 kwietnia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. (wpływ do tutejszego organu dnia 6 czerwca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 kwietnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego. Z uwagi na stwierdzone we wniosku braki formalne, pismem z dnia 24 maja 2011 wezwano Pana do ich usunięcia. Wniosek uzupełnił Pan pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. (data wpływu 6 czerwca 2011 r.).

W przedmiotowym wniosku oraz w piśmie uzupełniającym przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest członkiem Izby Inżynierów Budownictwa, będącej organem samorządu zawodowego i pełni funkcję Skarbnika Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Jest to stanowisko pozaetatowe. Osoba pełniąca funkcje w Radzie Okręgowej jest wybierana przez Zjazd Izby na czteroletnią kadencję. Regulamin Rady Okręgowej oraz Zasady Gospodarki Finansowej uchwalane są corocznie przez Krajowy Zjazd Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 Statutu realizuje zadania polegające na reprezentowaniu i ochronie interesów zawodowych członków samorządu zawodowego. Zadania te odwołują się wprost do art. 8 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów i obejmują:

*   sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb,
*   reprezentowanie i ochrona interesów zawodowych swoich członków,
*   ustalanie zasad etyki zawodowej i nadzór nad jej przestrzeganiem,
*   nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1-5 ustawy Prawo budowlane, zwane „uprawnieniami budowlanymi”, uznawanie kwalifikacji zawodowych oraz nadawanie i pozbawianie tytułu rzeczoznawcy budowlanego,
*   przeprowadzanie egzaminów oraz potwierdzanie kwalifikacji osób, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3-5 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów,
*   sprawdzanie kwalifikacji, o których mowa w art. 14 ust. 3 pkt 3-5 ustawy prawo budowlane osób zrzeszonych w izbach architektów, inżynierów budownictwa, urbanistów,
*   współdziałanie z organami administracji rządowej i organami samorządu terytorialnego oraz z innymi samorządami zawodowymi i stowarzyszeniami zawodowymi,
*   opiniowanie minimalnych wymagań programowych w zakresie kształcenia zawodowego architektów, inżynierów budownictwa lub urbanistów oraz wnioskowanie w tych sprawach,
*   współdziałanie w doskonaleniu kwalifikacji zawodowych architektów, inżynierów budownictwa lub urbanistów,
*   zarządzanie majątkiem i działalnością gospodarczą samorządu zawodowego,
*   prowadzenie postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych,
*   opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących architektury, budownictwa lub zagospodarowania przestrzennego,
*   organizowanie i prowadzenie instytucji samopomocowych oraz innych form pomocy materialnej dla członków samorządów zawodowych,
*   prowadzenie list członków samorządów zawodowych,
*   realizowanie zadań statutowych.

Ponadto zgodnie ze Statutem Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa i Izby Inżynierów Budownictwa w ramach zadań ww. Izba zobowiązana jest do występowania z inicjatywą do władz ustawodawczych i wykonawczych w celu tworzenia właściwych warunków rozwoju budownictwa oraz roli i miejsca zawodu inżyniera w tym procesie, współdziałania z innymi samorządami zawodowymi oraz ze stowarzyszeniami naukowo-technicznymi działającymi w obszarze budownictwa, wnioskowania do właściwych organów państwowych o przyznanie członkom Izby nagród i odznaczeń państwowych, przyznawania członkom Izby nagród i odznak ustanowionych uchwałami Krajowego Zjazdu Izby.

Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa posiada osobowość prawną na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Fakt posiadania osobowości prawnej przez ww. Izbę potwierdza § 4 ust. 4 Statut Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

Według Wnioskodawcy Rada Okręgowa Izby Inżynierów Budownictwa nie jest organem stanowiącym. Organem stanowiącym jest Zjazd Delegatów Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

Zgodnie z § 15 ust. 1 Zasad gospodarki finansowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, Izby Okręgowe wypłacają ryczałty stanowiące rekompensatę utraconych wynagrodzeń dla członków organów izby w związku z pełnieniem obowiązków. Wypłacony Wnioskodawcy ryczałt w wysokości 2.323 zł 92 gr jest rekompensatą utraconych wynagrodzeń w związku z pełnieniem przez Niego funkcji w Radzie Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy otrzymywany ryczałt z tytułu pełnienia funkcji Skarbnika Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa jest zwolniony na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy wypłacany ryczałt członkom organów Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów przekazuje kompetencje organów państwowych organom samorządu zawodowego inżynierów budownictwa w zakresie opisanym w art. 8 ustawy. Tym samym Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa jako samorząd zawodowy wykonuje obowiązki, jakie przed powołaniem samorządu zawodowego realizowało państwo. Sprawując funkcję Skarbnika Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa Wnioskodawca wypełnia obowiązki obywatelskie równorzędne ze sprawowaniem funkcji w instytucjach publicznych. Jednocześnie charakter sprawowanej funkcji w samorządzie zawodowym inżynierów pozwala utożsamiać ją z funkcją osób uczestniczących w pracach instytucji wykonujących funkcje państwowe i reprezentujących ściśle określoną społeczność, rozwiązujących konkretne problemy tej społeczności i działających w jej interesie. Ww. przesłanka pozwala na zakwalifikowanie przychodu związanego z pełnieniem konkretnej funkcji w pracy samorządu zawodowego jako przychodu zwolnionego od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pełnienie funkcji we władzach samorządu zawodowego inżynierów można utożsamić z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, ponieważ członkowie prezydium Rady Okręgowej reprezentują całą społeczność grupy zawodowej poprzez reprezentowanie jej interesów i sprawowanie funkcji publicznych oraz zawiadywanie sprawami państwowymi przekazanymi przez państwo samorządowi zawodowemu inżynierów na konkretnym obszarze działania samorządu.

Wynagrodzenie ryczałtowe otrzymywane jest na podstawie art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczącego członów organu osoby prawnej. Funkcje pełnione przez członka organów bliższe są jednak czynnościom związanym z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich w rozumieniu art. 13 pkt 5 ww. ustawy. Obowiązki społeczne lub obywatelskie odnoszą się do zadań publicznych i państwowych, a nie do czynności związanych z działalnością osoby prawnej. W przedstawionym stanie faktycznym przenikają się zatem obowiązki obywatelskie, gdyż członkowie Izby Inżynierów Budownictwa uczestniczą w zawiadywaniu sprawami państwowymi jako obywatele, zgodnie z zasadami demokratyzmu instytucji publicznych z obowiązkami społecznymi, gdyż osoby te uczestniczą w pracach samorządu zawodowego jako reprezentanci społeczności inżynierów, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności i w jej interesie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednym ze źródeł przychodów jest, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, działalność wykonywana osobiście.

W myśl art. 13 pkt 5 ww. ustawy za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

Wyłączenie, o którym mowa w cytowanym przepisie, odnosi się do przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych (art. 13 pkt 7 ww. ustawy).

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2.280 zł.

Należy podkreślić, że ww. zwolnienie dotyczy przychodów ze źródła określonego w art. 13 pkt 5 tej ustawy. Przychody otrzymywane przez osoby wchodzące w skład organów o których mowa w art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowych od osób fizycznych nie mogą być zakwalifikowane do przychodów otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, w związku z tym nie mieszczą się w zakresie zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, Wnioskodawca jest członkiem Izby Inżynierów Budownictwa, będącej organem samorządu zawodowego i pełni funkcję Skarbnika Rady Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Jest to stanowisko pozaetatowe. W związku z pełnieniem ww. funkcji Wnioskodawca otrzymuje ryczałt w wysokości 2.323 zł 92 gr, który stanowi rekompensatę utraconych wynagrodzeń w związku z pełnieniem przez Niego funkcji w Radzie Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa posiada osobowość prawną na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Fakt posiadania przez ww. Izbę osobowości prawnej potwierdza § 4 ust. 4 Statut Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

Według Wnioskodawcy Rada Okręgowa Izby Inżynierów Budownictwa nie jest organem stanowiącym. Organem stanowiącym jest Zjazd Delegatów Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

Należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia w prawie podatkowym są nie tylko odstępstwem od zasady wyrażonej w treści art. 9 ust. 1 ww. ustawy lecz również stanowią wyjątek od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, dlatego też wykładnia przepisów ustanawiających te zwolnienia musi być wykładnią ścisłą, co oznacza, że nie może być ani rozszerzająca, ani też zawężająca.

Zgodnie z ukształtowanym przez doktrynę poglądem, za pełnienie obowiązków obywatelskich i społecznych uznaje się działalność posłów i senatorów, radnych i innych przedstawicieli samorządu terytorialnego, składów komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, składów inspekcji Państwowej Komisji Wyborczej i inspekcji wojewódzkich komisarzy wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Trybunału Stanu, ławników sądów powszechnych. Jak wynika z powyższego obowiązkami społecznymi i obywatelskimi w przypadku czynności i zadań związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych są obowiązki wynikające z funkcji np. radnego, posła czy senatora. Będą to przede wszystkim obowiązki związane z uczestniczeniem obywateli w sprawowaniu władzy publicznej (zarówno wykonawczej, sądowniczej, jak i ustawodawczej). Dotyczy to również określonych funkcji w ramach organizacji o charakterze społecznym (organizacje pozarządowe), w tym również w ramach wolontariatu. Powyższe oznacza, że pojęcie obowiązków społecznych i obywatelskich jest spełnione w przypadku czynności i zadań, związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych. Z pełnieniem obowiązków społecznych mamy do czynienia również wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracach instytucji (w szczególności samorządu terytorialnego lub zawodowego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności w jej interesie (tego rodzaju funkcje należy odróżnić od usług świadczonych w celach zarobkowych). Do pojęcia „pełnienia obowiązków społecznych” zaliczono zatem również prace w instytucjach reprezentujących daną społeczność zawodową.

Analiza treści art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że ustawodawca objął uregulowanym w nim zwolnieniem jedynie niektóre przychody związane z osobistym pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, a mianowicie tylko i wyłącznie diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów.

Diety, o których mowa w powołanym przepisie nie stanowią wynagrodzenia, lecz są rodzajem pewnego ekwiwalentu za poświęcenie swego czasu i sił w związku z wykonywaniem pewnych funkcji na rzecz państwa lub społeczeństwa, przy czym ma to miejsce poza działalnością zawodową tej osoby. Przedmiotowe zwolnienie nie obejmuje jednak ekwiwalentu stanowiącego rekompensatę utraconych wynagrodzeń, nie jest to bowiem ani dieta, ani też kwota stanowiąca zwrot kosztów. Wskazać przy tym należy, że wynagrodzenie za utratę którego Wnioskodawca uzyskuje rekompensatę co do zasady podlegałoby opodatkowaniu podatkiem dochodowym, co również przemawia za tym, że ww. rekompensata nie może zostać objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenia osób pełniących funkcję w instytucjach publicznych co do zasady podlegają również opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż ryczałt miesięczny wypłacany Wnioskodawcy w kwocie 2.232 zł 92 gr, który stanowił rekompensatę utraconych wynagrodzeń dla Skarbnika Okręgowej Rady Izby Inżynierów Budownictwa, pomimo ze został wypłacony osobie pełniącej funkcję społeczną nie korzysta z przedmiotowego zwolnienia, albowiem nie można go zakwalifikować do żadnej z kategorii przychodów objętych tym zwolnieniem.

Należy jednocześnie podkreślić, iż procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby pełną ocenę spełnienia przez Wnioskodawcę poszczególnych przesłanek uprawniających do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ww. świadczeń. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy – Ordynacja podatkowa jest bowiem sam przepis prawa. Wobec tego, wydając przedmiotową interpretację oparto się na przedstawionym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym, w którym wskazano, iż Okręgowa Rada Izby Inżynierów Budownictwa nie jest organem stanowiącym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.