Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.323.2022.1.IK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-07-29
Teza: Opodatkowanie czynności zabezpieczeń przed wpływami eksploatacji górniczej oraz sposób dokumentowania ww. czynności.
Słowa kluczowe: faktura; koszt-zwrot kosztów; opodatkowanie; szkody; ugody
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek wystawienia faktury ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Zakres stosowania przepisów rozdziału
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
=====================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

13 maja 2022 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 maja 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania przez Wnioskodawcę czynności zabezpieczeń przed wpływami eksploatacji górniczej oraz sposobu dokumentowania ww. czynności. Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

\`(...)\`S.A. (dalej Spółka, Poszkodowany) jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja materiałów …, których sprzedaż podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Swoją działalność produkcyjną Spółka prowadzi na terenach w pobliskim sąsiedztwie kopalń …. Ze względu na profil działalności dotychczas teren Spółki był objęty filarem ochronnym pod którym kopalnie nie mogły prowadzić działalności wydobywczej.

W związku z planowanym rozpoczęciem przez G eksploatacji górniczej w dotychczasowym filarze ochronnym \`(...)\`. S.A. podpisało z G porozumienie o naprawienie szkody związanej z ruchem zakładu górniczego. Porozumienie zostało zawarte na podstawie przepisów Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1420, 2269 z poźn. zm. dalej zwane u.p.g.g.).

Przedmiotem porozumienia jest zabezpieczenie obiektów budowlanych należących do \`(...)\` S.A., który w tym porozumieniu występuje jako Poszkodowany przed wpływami projektowanej przez G podziemnej eksploatacji górniczej mogącej stwarzać zagrożenie powstania szkód w tych obiektach. Obiekty budowlane oraz instalacyjne ciągi technologiczne zostały objęte szczegółową oceną odporności i analizą pod kątem zastosowania odpowiedniej profilaktyki budowlanej w następujących opracowaniach:

a) Analiza możliwości prowadzenia eksploatacji górniczej w złożu …, w granicach filarów ochronnych utworzonych dla obszaru fabryki \`(...)\`. S.A. sporządzonym przez …

b) Ekspertyza o oddziaływaniu robót górniczych na linie technologiczne ….

c) Ekspertyza dotycząca oceny oddziaływania eksploatacji górniczej na obiekty produkcyjne \`(...)\`. S.A. …

d) Ocena oddziaływania wpływu eksploatacji górniczej na obiekty produkcyjne (…).

Na podstawie ustaleń i wniosków wynikających z tych opracowań ustalono 3 Warianty postępowania:

Wariant 1. Wykonanie zabezpieczających robót budowlanych w niektórych obiektach w których jest możliwe wykonanie zabezpieczeń.

Wariant 2. Budowa nowych obiektów lub ciągów technologicznych (zamiennych) w związku z brakiem technicznej możliwości wykonania zabezpieczeń.

Wariant 3. Likwidacja ( rozbiórka) obiektów zbędnych lub zastąpionych nowymi.

\`(...)\`. S.A. zobowiązało się do realizacji zabezpieczeń obiektów wg Wariantu 1 i Wariantu 2 przy udziale finansowym G zgodnie z harmonogramem rzeczowo - finansowym stanowiącym załącznik do porozumienia. Profilaktyka wg Wariantu 3 (rozbiórka) będzie realizowana przez G i w całości na jego koszt. Realizacja każdego z Wariantów będzie obejmować w szczególności: opracowanie dokumentacji projektowej, uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych, koszty przeniesienia produkcji z jednych obiektów produkcyjnych do drugich w celu zwolnienia do wyburzenia, wykonanie robót budowlanych oraz koszty geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, jeśli będzie konieczna. Termin realizacji przedmiotu porozumienia ustalono na dzień 31.12.2024 r. Prace i roboty budowlano - montażowe, będą wykonywane przez \`(...)\` S.A. we własnym zakresie lub przez wykonawców wyłonionych przez Strony zgodnie z regulaminem udzielania zamówień obowiązujących w Spółce. Powołany został Zespół Roboczy do nadzorowania prac związanych z realizacją profilaktyki budowlanej.

Odszkodowanie z tytułu realizacji zabezpieczeń obiektów wg Wariantu 1 i Wariantu 2 strony ustaliły na kwotę 40 mln zł. Kwota ta nie zawiera podatku VAT. Odszkodowanie, o którym mowa powyżej ma być wypłacane Spółce przez G w ratach na podstawie not księgowych wystawionych przez Poszkodowanego (spółkę) w oparciu o harmonogram rzeczowo- finansowy oraz na podstawie rekomendacji Zespołu Roboczego. Warunkiem zapłaty przez G rat odszkodowania jest wykonanie przez Poszkodowanego (Spółkę) prac budowlanych oraz załączenie do każdej noty wykazu robót ( z podaniem ich wartości) przewidzianych do sfinansowania środkami z wnioskowanej raty odszkodowania. Finansowaniu, zgodnie z warunkami porozumienia podlegać będą również prace i roboty budowlane związane z profilaktyka budowlaną, zrealizowane przez Spółkę przed podpisaniem porozumienia, mieszczące się w zakresie harmonogramu rzeczowo - finansowego będącego załącznikiem do porozumienia.

### Pytania

1\. Czy środki finansowe (odszkodowanie), które otrzyma Spółka na podstawie zawartego porozumienia od G z tytułu realizacji zabezpieczeń profilaktycznych (zabezpieczenie używanych obiektów i budowa nowych obiektów lub ciągów technologicznych zamiennych w związku z brakiem technicznej możliwości wykonania zabezpieczeń w już istniejących) przed wpływami eksploatacji górniczej, o której mowa w art. 146-150 ustawy Prawo geologiczne i górnicze winny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług i udokumentowane fakturą VAT?

2\. Czy środki finansowe (odszkodowanie) jakie Spółka otrzyma na pokrycie wydatków poniesionych przed podpisaniem porozumienia związanych z profilaktycznym zabezpieczeniem obiektów, w tym na opracowanie dokumentacji projektowo-technologicznej, wykonanie raportu oddziaływania na środowisko, modernizację jednego z obiektów w celu przeniesienia tam produkcji z innego obiektu, który musi zostać wyburzony ze względu na brak możliwości jego zabezpieczenia przed szkodami górniczymi winny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług i udokumentowane fakturą VAT?

### Państwa stanowisko w sprawie

Zwrot kosztów zabezpieczenia obiektów budowlanych na wpływy eksploatacji górniczej nie jest płatnością za świadczenie usług. Jest rekompensatą za nakłady już poniesione/lub będą poniesione, a które związane są z profilaktycznym zabezpieczeniem obiektów należących do \`(...)\` S.A. na wpływy eksploatacji górniczej. Wypłata odszkodowania, które Spółka otrzyma za zabezpieczenie obiektów, w tym wybudowanie nowych nie mieści się w opinii Spółki w katalogu czynności opodatkowanych podatkiem VAT, zatem nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Spółka nie będzie zatem zobowiązana do wystawienia faktur VAT. Dokumentem właściwym do uzyskania odszkodowania od zakładu górniczego będzie zatem obciążeniowa nota księgowa.

Uzasadnienie:

Po pierwsze - zgodnie z u.p.g.g., jeżeli poszkodowany poniósł nakłady na naprawienie szkody, odszkodowanie ustala się z uwzględnieniem wartości uzasadnionych nakładów (art. 148 u.p.g.g.) Przepisy o naprawianiu szkód stosuje się odpowiednio do zapobiegania tym szkodom (art. 150 u.p.g.g.). Zdaniem Spółki, zwrot kosztów zabezpieczenia obiektów \`(...)\` S.A. na wpływy eksploatacji górniczej nie jest płatnością za świadczenie usługi. Jest rekompensatą za poniesione nakłady związane z zabezpieczeniem tych obiektów na wpływy eksploatacji górniczej. Spółka poprzez zabezpieczenie obiektów budowlanych zmniejsza ryzyko wystąpienia awarii spowodowanej ruchem zakładu górniczego, co w konsekwencji pozwala na dalsze prowadzenie działalności zgodnej z jej profilem działalności. Działanie takie jest wynikiem obowiązków publicznoprawnych nałożonych między innymi na kopalnie (zakłady górnicze) a nie jest wynikiem wyłącznie cywilnoprawnej umowy pomiędzy stronami swobodnie kształtującymi zasady i warunki tejże umowy.

Zgodnie z treścią art. 145 u.p.g.g., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawienia szkód (o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2 u.p.g.g.) stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Odpowiedzialność za szkody górnicze ma charakter odpowiedzialności deliktowej, a zatem zastosowanie do niej znajdzie między innymi art. 435 § 1 k.c., w myśl którego prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Zgodnie z art. 363 § 1 zdanie pierwsze k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa 1059/14). Po drugie - wypłacane Spółce odszkodowanie pieniężne w formie zwrotu kosztów profilaktycznego zabezpieczenia obiektów budowlanych (w tym wybudowania nowych) przed szkodami górniczymi nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie mieści się w katalogu czynności opodatkowanych wyznaczonym przez art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym oraz porozumieniem Spółka otrzymała odszkodowanie od przedsiębiorstwa górniczego (zwrot kosztów profilaktycznego zabezpieczenia obiektów budowlanych \`(...)\`. S.A. służących do … w trybie i na zasadach wynikających z u.p.g.g. W takim przypadku nie można twierdzić, że Spółka wykonuje „świadczenie za wynagrodzeniem” na rzecz przedsiębiorstwa górniczego. Prace objęte porozumieniem a wynikające bezpośrednio z treści i wyraźnego brzmienia u.p.g.g. powodują jedynie przywrócenie stanu pierwotnego i zmniejszają ryzyko awarii przemysłowej spowodowanej ruchem zakładu górniczego. Po trzecie - pojęcie „odszkodowanie” czy też termin „szkoda” nie zostały zdefiniowane w ustawie o VAT. Na gruncie ustawy o VAT ustalanie statusu wypłacanego odszkodowania, jako podlegającego bądź nie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy oceniać zatem w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Płatność o charakterze odszkodowawczym nie będzie podlegała VAT tylko wtedy gdy nie będzie istniał związek pomiędzy tą płatnością a jakąkolwiek czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu na rzecz którego ta płatność jest dokonywana.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 147 ust. 3 u.p.g.g. „(\`(...)\`) obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na tym, kto jest odpowiedzialny za szkodę. Poszkodowany, za zgodą podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, może wykonać obowiązek w zamian za zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej.”

Zatem otrzymany przez Spółkę zwrot kosztów już poniesionych na zabezpieczenie obiektów jak również koszty, które będą poniesione na zabezpieczenia obiektów budowlanych w tym wybudowanie nowych obiektów odpornych na wpływ eksploatacji górniczej nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług. Spółka za zgodą podmiotu odpowiedzialnego za powstałą szkodę wykonała bądź wykona obowiązek wynikający z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w zamian za odpowiednie odszkodowanie (zapłatę kwoty pieniężnej) wypłacone przez podmiot odpowiedzialny za szkodę. Tym samym działanie takie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Odnosząc zatem przedstawiony stan prawny do przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Spółka stwierdza, że zwrot kosztów przez G na rzecz \`(...)\`. S.A. z tytułu wykonywanych przez \`(...)\`. S.A. zabezpieczeń profilaktycznych obiektów budowlanych już istniejących lub nowowybudowanych (zamiennych) które będą odpowiednio zabezpieczone przed wpływami eksploatacji górniczej nie podlega/nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie mieści się w katalogu czynności opodatkowanych wyznaczonym przez art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Takie stanowisko zostało również zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r. III SA/Wa 1033/17 w sprawie odszkodowania od przedsiębiorstwa górniczego i podtrzymane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2021 r. nr I FSK 1162/18 w sprawie zwrotu kosztów zabezpieczenia sieci na wpływy eksploatacji górniczej a VAT.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiliście Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT,

opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy,

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że

przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji, może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

· w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednio beneficjentem świadczenia,

· świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zauważyć przy tym należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Czynności wykonywane w ramach zapobiegania szkodom górniczym, usuwania i naprawiania szkód górniczych przez podmiot zobowiązany do tych czynności zostały uregulowane przepisami ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1072) jak również przepisami ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360.).

Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze,

właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą.

Zgodnie z art. 145 ww. ustawy,

jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 147 ust. 3 tej ustawy,

obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na tym, kto jest odpowiedzialny za szkodę. Poszkodowany, za zgodą podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, może wykonać obowiązek w zamian za zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej.

Stosownie do art. 148 ustawy,

jeżeli poszkodowany poniósł nakłady na naprawienie szkody, odszkodowanie ustala się z uwzględnieniem wartości uzasadnionych nakładów.

Zgodnie z art. 150 ustawy Prawo geologiczne i górnicze,

przepisy o naprawianiu szkód określonych niniejszym działem stosuje się odpowiednio do zapobiegania tym szkodom (art. 150 ustawy Prawo geologiczne i górnicze).

Przepisy w zakresie podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „szkody” oraz „odszkodowania”. Zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.) rozróżnia dwa rodzaje szkód: deliktową (wynikającą z czynów niedozwolonych) oraz kontraktową (wynikającą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania umownego).

I tak, stosownie do art. 415 Kodeksu cywilnego,

kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Natomiast w myśl art. 471 Kodeksu cywilnego,

dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów Kodeksu cywilnego, na gruncie stosunków cywilnoprawnych szkoda polega na nienależytym wykonaniu, bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika oraz na istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Należy zauważyć, że istotą odszkodowania nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę.

Na gruncie stosunków cywilnoprawnych (w świetle wyżej przytoczonych przepisów Kodeksu cywilnego) szkoda polega na nienależytym wykonaniu, bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika oraz na istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą.

Różnica pomiędzy odszkodowaniem a świadczeniem polega na tym, że w przypadku odszkodowania nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczeniem w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika (działaniem, zaniechaniem, czy też powstrzymaniem się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji).

Istotą odszkodowania nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę.

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, ustalanie statusu wypłacanego odszkodowania, jako podlegającego, bądź nie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy oceniać zatem w kontekście związku z konkretnym świadczeniem.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w orzeczeniach dotyczących opodatkowania odszkodowań analizował przede wszystkim kwestię związku dokonywanej płatności (wynagrodzenia) ze świadczeniem wykonywanym przez drugi podmiot. W wyroku z dnia 1 lipca 1982 r. w sprawie C-222/81 B.A.Z. Bausystem AG, TSUE stwierdził, że odsetki w postępowaniu głównym nie mają związku ze świadczonymi usługami lub z nabyciem usług i nie stanowią wynagrodzenia z tytułu transakcji handlowej. Przeciwnie, stanowią one prosty zwrot wydatków, to znaczy odszkodowanie za opóźnienie w płatności (pkt 8 ww. wyroku).

W wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., w sprawie C-277/05 Société thermale d’Eugénie-les-Bains, TSUE wskazał, że pierwsze rozwiązanie zawarte w pytaniu prejudycjalnym (tj. kwoty wypłacone tytułem zadatku przez klienta na rzecz przedsiębiorstwa hotelarskiego powinny zostać uznane za podlegające podatkowi VAT) można zaakceptować jedynie wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego, w którym dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych (pkt 19 ww. wyroku).

Zatem płatność o charakterze odszkodowawczym nie będzie podlegała VAT tylko wtedy, gdy nie będzie istniał związek pomiędzy tą płatnością a jakąkolwiek czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu, na rzecz którego ta płatność jest dokonywana.

Jak wskazano wyżej, obowiązek naprawienia szkody spowodowanej ruchem zakładu górniczego regulują przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Z przytoczonych powyżej przepisów tej ustawy wynika, że obowiązek naprawienia szkody spowodowanej ruchem zakładu górniczego ciąży na podmiocie odpowiedzialnym za szkodę, (art. 146 ust. 1 i art. 147 ustawy Prawo geologiczne i górnicze). Obowiązek ten może wykonać również poszkodowany, tj. inwestor za wynagrodzeniem, ale za uprzednią zgodą podmiotu odpowiedzialnego za szkodę. Co istotne, te same zasady na mocy art. 150 ustawy Prawo geologiczne i górnicze dotyczą zapobiegania szkodom.

Odnosząc się do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że podejmując określone czynności związane z wykonaniem zabezpieczeń profilaktycznych (zabezpieczenie używanych obiektów i budowa nowych obiektów lub ciągów technologicznych zamiennych w związku z brakiem technicznej możliwości wykonania zabiezpieczeń) oraz czynności związane z opracowaniem dokumentacji projektowo – technicznej, wykonaniem raportu oddziaływania na środowisko, modernizacją obiektu w celu przeniesienia tam produkcji z innego obiektu, który musi zostać wyburzony ze względu na brak możliwości jego zabezpieczenia przed szkodami jeszcze przed podpisaniem porozumienia, wykonują Państwo zatem de facto obowiązek nałożony przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze na zobowiązanego, tj. w tym przypadku G. Świadczenie to wykonywane jest odpłatnie i za zgodą zobowiązanego. Jednakże środki otrzymane przez Państwa od G tytułem zwrotu kosztów nie posiadają cech odszkodowania za poniesioną szkodę, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności, które w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, powodowałyby szkodę i determinowały wypłatę odszkodowania.

Powyższe przesądza, że Państwo wykonujecie na rzecz G świadczenia za wynagrodzeniem, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że otrzymane przez Państwa środki finansowe na podstawie zawartego porozumienia od G z tytułu realizacji zabezpieczeń profilaktycznych przed wpływami eksploatacji górniczej (pytanie 1 ) oraz otrzymane przez Państwo środki finansowe na pokrycie wydatków poniesionych przed podpisaniem porozumienia związanych z profilaktycznym zabezpieczeniem obiektów, w tym na opracowanie dokumentacji projektowo-technologicznej, wykonanie raportu oddziaływania na środowisko, modernizację jednego z obiektów w celu przeniesienia tam produkcji z innego obiektu, który musi zostać wyburzony (pytanie 2) stanowi wynagrodzenie za świadczenie przez Państwa usług, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy.

Z kolei zasady dotyczące dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zawarte w Dziale XI rozdziale 1 ustawy.

W myśl art. 106b ust. 1 ustawy o VAT,

podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Natomiast w myśl art. 2 pkt 22 ustawy o VAT,

przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22 ustawy).

Przywołany wyżej przepis art. 106b ust. 1 ustawy wskazuje więc, w jakich sytuacjach podatnik jest zobowiązany do wystawienia faktury. Obowiązek ten występuje w sytuacji dokonania sprzedaży, jak również innych czynności wskazanych w tym przepisie.

Należy jednak podkreślić, że celem faktury VAT jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Pełni ona bowiem szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza fakt sprzedaży określonych towarów lub usług.

Mając zatem na uwadze brzmienie przepisu art. 106b ust. 1 ustawy, w kontekście przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w celu rozliczenia zwrotu kosztów zabezpieczeń profilaktycznych przed wpływami eksploatacji górniczej (pytanie 1 ) oraz kosztów na pokrycie wydatków poniesionych przed podpisaniem porozumienia związanych z profilaktycznym zabezpieczeniem obiektów, w tym na opracowanie dokumentacji projektowo-technologicznej, wykonanie raportu oddziaływania na środowisko, modernizację jednego z obiektów w celu przeniesienia tam produkcji z innego obiektu, który musi zostać wyburzony (pytanie 2), jesteście/będziecie Państwo – jako czynny podatnik podatku VAT – zobowiązani do wystawienia faktury na rzecz G, dokumentującej odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy.

Przedmiotowe świadczenia usług powinny być zatem udokumentowane fakturą.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

­ zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia,

­ zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwaę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto, w odniesieniu do powołanych wyroków Sądów, wskazać należy, że nie są one wiążące dla tutejszego Organu. Interpretacje organu podatkowego dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw, w określonym stanie faktycznym czy zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach wyroki wydane przez sądy administracyjne są wiążące dla Organu. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią one materialnego prawa podatkowego.

W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w \`(...)\` . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).