Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-455/13-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-10-16
Teza: Odkupowanie udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) nie może zostać zakwalifikowane jako czynność cywilnoprawna wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest to czynność cywilnoprawna w sprawach szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Czynność odkupowania udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy.
Słowa kluczowe: oświata; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; udział; umowa-umowa sprzedaży; wyłączenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Fundacji przedstawione we wniosku z dnia 27.08.2013 r. (data wpływu 30.08.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych odkupowania udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30.08.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych odkupowania udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

F. dalej (F.) została zgodnie z brzmieniem jej statutu ustanowiona do realizacji następujących celów:

1.  Oświatowych, ze szczególnym uwzględnieniem następujących zasad:
    
    1.  wychowywanie i edukacja dzieci i młodzieży zgodnie z integralną koncepcją osoby ludzkiej, jej godnością i wolnością przez rozwijanie cnót ludzkich takich jak sprawiedliwość, odpowiedzialność, szacunek dla innych ludzi, dążenie do poznawania prawdy, solidarność, uczciwość, prawdomówność, lojalność, pracowitość, roztropność, czerpiąc z najlepszego dorobku kultury chrześcijańskiej: polskiej i europejskiej,
    2.  dążenia do umożliwienia dzieciom i młodzieży zdobycia wykształcenia na najwyższym poziomie oraz rozwijania ich aspiracji edukacyjnych, naukowych i kulturalnych,
    3.  zindywidualizowania nauczania i wychowania, umożliwiającego każdemu dziecku i uczniowi maksymalne wykorzystanie jego zdolności, rozwiązywanie jego problemów i dostosowanie toku nauczania do jego aspiracji,
    4.  wspierania rodzin w procesie wychowania oraz bliskiej współpracy rodziców i nauczycieli w dziedzinie wychowania i nauczania, mając na uwadze to, iż rodzice są pierwszymi i głównymi wychowawcami swoich dzieci,
    5.  umożliwienia dzieciom i młodzieży praktykowania i pogłębiania wiary katolickiej i zdobywania formacji moralnej, na zasadzie pełnej dobrowolności i w poszanowaniu wolności sumień i wolności wyznania,
    6.  rozwijania kultury fizycznej i sportowych zdolności dzieci i młodzieży,
    7.  umożliwienia korzystania z działalności inicjowanej i wspieranej przez FES osobom ze wszystkich środowisk, w duchu tolerancji i bez dyskryminacji ze względu na kulturę, rasę, płeć, itp.
2.  Integrowania i rozwijania współpracy między ludźmi i organizacjami dążącymi do realizowania celów podobnych do celów F. wymienionych w pkt 1. powyżej oraz upowszechnianie podobnej koncepcji oświaty i wychowania, w tym przedstawienia jej wobec organów państwowych i samorządowych oraz innych instytucji i osób.
3.  Dążenia do tworzenia warunków ułatwiających realizację podobnych projektów oświatowych i wychowawczych oraz w celu promowania takich inicjatyw.
4.  Pomocy społecznej, w tym pomocy materialnej dla osób uboższych, w szczególności rodzin wielodzietnych, w ponoszeniu kosztów kształcenia dzieci i młodzieży.
5.  Kultury fizycznej i sportu, z zachowaniem zasad określonych w ust. 1.
6.  Wychowania dzieci i młodzieży, z zachowaniem zasad określonych w ust. 1.
7.  Działalności na rzecz rodziny, poprzez wspierania rodziców w ich zadaniach wychowawczych i edukacyjnych, z zachowaniem zasad określonych w ust. 1.
8.  Działalności na rzecz rozwoju organizacji pozarządowych działających w sferze edukacji, oświaty i wychowania, z zachowaniem zasad określonych w ust. 1.

Zgodnie ze statutem, F. realizuje ww. cele poprzez następujące działania:

1.  udzielanie wsparcia o charakterze finansowym w różnych formach, a w szczególności poprzez udzielanie darowizn, nieodpłatnych świadczeń, pożyczek, ponoszenie określonych kosztów i wydatków - na rzecz organizacji pozarządowych działających w dziedzinie edukacji, oświaty i wychowania,
2.  udzielanie innego rodzaju wsparcia, w tym wsparcia o charakterze rzeczowym, organizacyjnym, technicznym, szkoleniowym i informacyjnym - na rzecz organizacji pozarządowych działających w dziedzinie edukacji, oświaty i wychowania,
3.  udzielanie wsparcia finansowego, organizacyjnego, informacyjnego i rzeczowego na rzecz organizacji pozarządowych działających w dziedzinie edukacji, oświaty i wychowania,
4.  wspierania działalności operacyjnej i inwestycyjnej organizacji pozarządowych działających w sferze edukacji, oświaty i wychowania, w tym fundowanie określonych obiektów, przedsięwzięć lub programów,
5.  udzielanie pomocy finansowej konkretnym osobom lub grupom osób w celu pokrycia przez nie kosztów nauki, w tym czesnego i innych opłat - w formie stypendiów, pożyczek, pokrywania wydatków i w innych formach,
6.  prowadzenie szkół, przedszkoli i innych placówek oświatowych,
7.  prowadzenie szkoleń, kursów, konferencji, seminariów, odczytów i podobnych spotkań,
8.  organizowanie zbiórek i innych akcji mających na celu pozyskanie środków finansowych,
9.  wspieranie, pośrednio lub bezpośrednio, działalności spółek, w tym w szczególności spółek posiadających status organizacji pożytku publicznego lub innych spółek o celach niezarobkowych, których celem statutowym jest prowadzenie działalności oświatowej lub wspieranie takiej działalności, w szczególności w formie: darowizn, fundowania stypendiów lub dokonywania wpłat na fundusz stypendialny, pożyczek, obejmowania lub nabywania udziałów lub akcji w takich spółkach, dopłat, współdziałania w formach dozwolonych prawem,
10.  wspieranie tworzenia i organizowania przedszkoli i szkół,
11.  wspieranie i prowadzenie ośrodków kształcenia nauczycieli,
12.  wspieranie i prowadzenie internatów i akademików,
13.  organizowanie imprez kulturalnych, oświatowych, turystycznych i sportowych,
14.  prowadzenie i wspieranie działalności wydawniczej,
15.  wspieranie i prowadzenie działalności szkoleniowej,
16.  udział w spółkach, kapitałowych i osobowych, prowadzącą działalność zgodną z celami F.,
17.  współpracę z krajowymi i zagranicznymi specjalistami i organizacjami w zakresie objętym celami F.

Zgodnie ze swoim statutem, F. realizuje swoje cele statutowe przez własną działalność, a także poprzez udział w innych organizacjach pozarządowych, które tworzy sama lub wspólnie z innymi osobami. F. realizuje swoje cele statutowe poprzez prowadzenie własnej działalności, jak również poprzez wspieranie innych organizacji pozarządowych prowadzących działalność w zakresie tych celów. F. prowadzi działalność na rzecz ogółu społeczności.

Stowarzyszenie „S.” prowadzi szkoły i przedszkola, tj. jest organem prowadzącym te placówki w rozumieniu systemie oświaty.

R. Sp. z o.o. Organizacja Pożytku Publicznego (dalej: „R.”) to podmiot non-profit, który w ramach prowadzonej przez siebie działalności pożytku publicznego wspiera Stowarzyszenie S. od strony technicznej i finansowej, poprzez takie działania jak:

1.  Udzielanie niskooprocentowanych lub nieoprocentowanych pożyczek,
2.  Udzielanie darowizn,
3.  Wynajem na cele szkolne budynków i innych środków trwałych po preferencyjnych cenach.

Środki na wspomaganie działalności edukacyjnej S., R. uzyskuje głównie poprzez oferowanie różnym podmiotom obejmowania udziałów w ciągle podwyższanym kapitale zakładowym. Udziały w R. nie dają prawa do udziału w zyskach, gdyż zgodnie z przyjętą koncepcją obejmowanie udziałów w R. ma na celu wyłącznie wspomaganie działalności edukacyjnej poprzez działania statutowe R, a poza tym R. nie osiąga zysków będąc przecież podmiotem non-profit, organizacją pożytku publicznego. Niektóre podmioty z założenia udzielają swojego wsparcia R. poprzez objęcie udziałów w R. tylko na określony czas, po upływie którego chcą odzyskać zaangażowany kapitał poprzez odsprzedaż udziałów po cenie nominalnej. R. formalnie nie gwarantuje znajdowania nowych kupców na te udziały, ale w praktyce dba o to, aby takowy nabywca się znalazł, bowiem pewność możliwości późniejszego zbycia udziałów znakomicie ułatwia pozyskiwanie chętnych do obejmowania udziałów przy kolejnych podwyższeniach kapitału zakładowego R.

F. zamierza wspierać R. poprzez obejmowanie nowotworzonych udziałów w podwyższanym kapitale zakładowym R. oraz odkupowanie udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów).

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy odkupowanie udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) podlega wyłączeniu z opodatkowania PCC?

Zdaniem Wnioskodawcy, nabywanie przez F. udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) podlega wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC. Zgodnie z tym przepisem, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne w sprawach m.in. szkolnictwa. Jak szczegółowo opisano w Części G niniejszego wniosku, cele statutowe F. dotyczą wspierania określonego modelu szkolnictwa, przy czym obejmowanie/nabywanie udziałów w spółkach działających w sferze edukacji, zwłaszcza posiadających status organizacji pożytku publicznego, zostało wprost przewidziane w statucie jako jedna z form udzielania takowego wsparcia.

Nabywanie udziałów w kapitale R. od ich właścicieli ma bowiem na celu ułatwianie R. pozyskiwania środków finansowych (poprzez budowanie zaufania u kolejnych inwestorów/ dobroczyńców co do możliwości późniejszego wycofania się ze wsparcia poprzez możliwość zbycia udziałów), które R. przeznaczy na wsparcie dla Stowarzyszenia S., które z kolei bezpośrednio, jako organ prowadzący przedszkola i szkoły, realizuje projekt oświatowy/edukacyjny, którego wspieraniem F. jest zainteresowany.

Działanie F. polegające na nabywaniu tych udziałów można więc uznać za czynność cywilnoprawną dokonywaną w sprawie szkolnictwa, a zatem wyłączoną spod opodatkowania PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

Zgodnie z powyższym artykułem czynności cywilnoprawne w tym umowy sprzedaży podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy ciąży na kupującym.

Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. ustawy podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia.

Jako, że pojęcie „sprawa” ma charakter ogólny, to należy przyjąć, że powyższe uregulowanie będzie dotyczyło tych wszystkich spraw, dla których materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia zawarta jest w przepisach regulujących kwestie wymienione w art. 2 pkt 1 lit. f) powołanej ustawy.

Przepisy dotyczące spraw podlegających wyłączeniu z opodatkowania w zakresie dotyczącym nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia znajdują się w następujących aktach prawnych w:

1.  ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.),
2.  ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.),
3.  ustawie z dnia 25 kwietnia 1997 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. Nr 75 poz. 469 ze zm.),
4.  ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.),
5.  ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135),
6.  ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.).

Ustawodawca, normując w ww. przepisie przedmiotowe wyłączenie z obowiązku zapłaty podatku w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej, nie określił szczegółowo jego zakresu. Dlatego mając na względzie ogólną zasadę prawa podatkowego, zgodnie z którą przepisy dotyczące wyłączeń i zwolnień podatkowych, stanowiące odstępstwo od zasady powszechnego opodatkowania, należy interpretować ściśle i zgodnie z ich literalnym brzmieniem, należy przyjąć, że celem ustawodawcy było objęcie wyłączeniem tych czynności cywilnoprawnych, które dokonywane są w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej.

W związku z powyższym należy wyjaśnić, że odkupowanie udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) ma pośredni związek w sprawach szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Jednakże nie jest to związek wystarczający do zaistnienia przesłanki bezpośrednio warunkującej zastosowanie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych określonego w art. 2 pkt 1 lit. f) ww. ustawy. Zasadniczym celem odkupowania udziałów R. jest bowiem ułatwienie pozyskiwania chętnych do obejmowania udziałów przy kolejnych podwyższeniach kapitału zakładowego R., a nie czynność z zakresu szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej.

W tym kontekście odkupowanie udziałów, nie może być uznane za czynność bezpośrednio związaną ze sprawami szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Dla zastosowania wyłączenia nie jest wystarczające, aby podatnik z tytułu dokonania określonej czynności cywilnoprawnej miał status podmiotu prowadzącego działalność w zakresie szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. W sprawie będącej przedmiotem środki pieniężne nie są przeznaczane na cele szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej, lecz na odkupowanie udziałów. Związek tej czynności z celami szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej jest pośredni, a zatem niewystarczający do zastosowania wyłączenia z obowiązku zapłaty podatku, o którym mowa w art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z uwagi na powyższe, odkupowanie udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) nie może zostać zakwalifikowane jako czynność cywilnoprawna wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest to czynność cywilnoprawna w sprawach szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Czynność odkupowania udziałów w R. od innych podmiotów (właścicieli tych udziałów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.