Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-38/14/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-04-04
Teza: Czy odsetki wypłacone przez Spółkę w ramach umowy cash pooling będą podlegać opodatkowaniu u źródła? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 3)
Słowa kluczowe: cash pooling; podatek-pobór podatku; płatnik; Szwecja; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 5-art. 21

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 3 lipca 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 2 stycznia 2014 r. (data wpływu do tut. BKIP 8 stycznia 2014 r.), uzupełnionym 1 kwietnia 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie braku obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od odsetek wypłaconych przez Spółkę w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu (pytanie oznaczone we wniosku Nr 3) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 stycznia 2014 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie braku obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od odsetek wypłaconych przez Spółkę w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 21 marca 2014 r. Znak: IBPBI/2/423-38/14/AK, IBPP2/443-8/14/ICz wezwano o ich uzupełnienie. Uzupełnienia dokonano 1 kwietnia 2014 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest Spółką, której kapitał zakładowy wynosi X zł i dzieli się na 340 udziałów o wartości nominalnej Y zł każdy, z tego:

1.  A z siedzibą w Republice Czeskiej, posiada 336 udziałów o łącznej wartości A zł (98,82%),
2.  B z siedzibą w Republice Słowackiej, posiada 4 udziały o łącznej wartości B zł (1,18%).

Podstawowym przedmiotem działalności jest handel narzędziami oraz innymi półproduktami i produktami wytwarzanymi przy użyciu węglików spiekanych. Skonsolidowane sprawozdanie grupy kapitałowej, w skład której wchodzi Spółka jako jednostka zależna, sporządzane jest przez firmę C. Wszystkie ww. Spółki należą do międzynarodowej grupy C, której Spółki zlokalizowane są na całym świecie, w tym w Polsce.

Spółka dotychczas nie uczestniczyła w systemie cash pooling. W listopadzie 2013 r. nastąpiła decyzja o dołączeniu spółek: Wnioskodawcy i D do struktury cash pooling Grupy C. Podmiotem wiodącym (Pool leaderem) w tym systemie jest E z siedzibą w Szwecji (Agent). Agent jest rezydentem podatkowym Szwecji.

Stronami umowy cash pooling są spółki wchodzące w skład Grupy C:

*   F,
*   G,
*   H,

oraz nierezydenci:

*   I z siedzibą w Szwecji i
*   E również z siedzibą w Szwecji.

Zarządzanie płynnością finansową poprzez cash pooling realizowane będzie przez Bank I z siedzibą w L. oraz Bank II w W., także należący do wspólnej grupy kapitałowej J. Każdy z uczestników umowy cash pooling otworzy w Banku II w W. (lub już ma otwarty) bieżący rachunek bankowy. Uczestnicy będą wykorzystywać rachunki źródłowe prowadzone dla nich przez Bank II w W. (poprzez podpięty Profil Bankowości Elektronicznej E). Agent (E) będzie wykorzystywał prowadzony dla niego przez Bank II w W. - rachunek konsolidacyjny.

Zgodnie z założeniami cash poolling, na koniec każdego dnia roboczego:

*   nadwyżka (saldo dodatnie) na koniec każdego dnia roboczego zostanie przelana na rachunek konsolidacyjny,
*   niedobór (saldo ujemne) jest uzupełniane z rachunku konsolidacyjnego, w wyniku tych operacji saldo końcowe na rachunku źródłowym wyniesie zero.

Grupa C wybrała opcję jednokierunkowego przepływu środków na rachunek konsolidacyjny z bilansowaniem rachunków źródłowych uczestników do zera. Środki zgromadzone na rachunku konsolidacyjnym nie powracają kolejnego dnia na rachunki źródłowe uczestników - lecz pozostają na rachunku konsolidacyjnym Agenta. W konsekwencji kolejnego dnia salda otwarcia na rachunkach źródłowych wynosić będą zero. Przelewy w ramach cash pooling na rachunek konsolidacyjny i z tego rachunku są odzwierciedlane na wyciągach bankowych. Umowa cash pooling (TBA-Target Balancing Agreement) nie przewiduje alokacji odsetek, jednakże będzie podpisana odrębna umowa na alokację odsetek, zgodnie z którą Bank wykona usługę alokacji odsetek w imieniu Agent/Uczestnicy.

Zgodnie z postanowieniami umowy cash pooling, długi oraz wierzytelności Banku wobec uczestników, przenoszone będą na Agenta - na jego rachunek konsolidacyjny. Bank będzie naliczał odsetki od salda wykazywanego na rachunku Agenta. Ostatniego dnia roboczego miesiąca Bank obciąży rachunek Agenta odsetkami, a na podstawie umowy alokacji odsetek, dokona podziału odsetek pomiędzy pozostałymi uczestnikami. W wyniku podziału odsetek rachunki spółek z Grupy C (w tym Wnioskodawcy) zostaną za pośrednictwem Banku uznane lub obciążone odpowiednią kwotą. Zgodnie z powyższym: rachunek Wnioskodawcy zostanie obciążony odpowiednią kwotą (Spółka zapłaci odsetki - poniesione koszty), albo rachunek Spółki zostanie uznany odpowiednią kwotą (Spółka uzyska przychód). Ponadto odsetki otrzymane przez Agenta, zostaną w odpowiednich proporcjach, odpowiadających saldom na rachunkach Agenta oraz pozostałych uczestników umowy cash pooling, przed dokonaniem transferów (rozliczeń) długów oraz wierzytelności, rozdysponowane przez Agenta; część odsetek zostanie na rachunku Agenta a pozostała część zostanie przekazana na rachunki pozostałych spółek z Grupy C uczestniczących w umowie cash polling.

Z uzupełnienia wniosku ujętego w piśmie z 31 marca 2014 r. (data wpływu do tut. BKIP 1 kwietnia 2014 r.) wynika, że zarówno A z siedzibą w Republice Czeskiej jak i B z siedzibą w Republice Słowackiej nie są uczestnikami systemu cash pooling. Spółka B z siedzibą w Republice Słowackiej w najbliższym czasie nie zostanie dołączona do struktury cash pooling. Spółka A z siedzibą w Republice Czeskiej będzie uczestniczyła w odrębnej strukturze cash pooling, w której przewodnim bankiem będzie Bank III.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy odsetki wypłacone przez Spółkę w ramach umowy cash pooling będą podlegać opodatkowaniu u źródła? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 3)

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychody z odsetek uzyskane przez nierezydentów podlegają w Polsce opodatkowaniu 20% podatkiem u źródła.

Agent otrzymujący odsetki i proporcjonalnie je rozdysponywujący między uczestnikami cash-poolingu jest szwedzkim rezydentem podatkowym. Znajdzie więc tu zastosowanie art. 11 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji, mówiący o nieopodatkowaniu odsetek w Polsce. Spółka nie będzie więc zobowiązana do poboru podatku. Ponadto od 1 lipca 2013 r. odsetki i należności licencyjne są zwolnione od podatku dochodowego u źródła.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej: „ustawa o pdop”), podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W przepisie tym wyrażona jest zasada ograniczonego obowiązku podatkowego, w myśl której państwo, na terytorium którego znajduje się źródło uzyskiwania przychodów, ma suwerenne prawo do opodatkowania podmiotów niebędących jego rezydentami podatkowymi w zakresie dochodów uzyskiwanych z takiego źródła.

W stosunku do niektórych przychodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty zagraniczne, obowiązek potrącenia podatku spoczywa na podmiocie polskim dokonującym wypłaty należności będącej źródłem tego przychodu. Takie rodzaje przychodów zostały określone w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy o pdop.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o pdop, podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how)  ustala się w wysokości 20% przychodów.

Regulacja art. 21 ust. 2 ustawy o pdop stanowi, że przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o pdop, zwalnia się od podatku dochodowego przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1.wypłacającym należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest:

1.  spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo
2.  położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład spółki podlegającej w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, jeżeli wypłacane przez ten zagraniczny zakład należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów przy określaniu dochodów podlegających opodatkowaniu w Rzeczypospolitej Polskiej;

2.uzyskującym przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest spółka podlegająca w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania;

3.spółka:

1.  której mowa w pkt 1, posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 2, lub
2.  której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1

4.odbiorcą należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest:

1.  spółka, o której mowa w pkt 2, albo
2.  zagraniczny zakład spółki, o której mowa w pkt 2, jeżeli dochód osiągnięty w następstwie uzyskania tych należności podlega opodatkowaniu w tym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym ten zagraniczny zakład jest położony.

Z art. 21 ust. 3a ustawy o pdop wynika, że warunek posiadania udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 3 pkt 3, uważa się także za spełniony, jeżeli zarówno w kapitale spółki, o której mowa w ust. 3 pkt 1, jak i w kapitale spółki, o której mowa w ust. 3 pkt 2, inna spółka podlegająca w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, posiada bezpośrednio  nie mniej niż 25% udziałów (akcji). Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się, jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 3 pkt 3 lit. a i b oraz ust. 3a, wynika z tytułu własności (art. 21 ust. 3b ustawy o pdop).

Zgodnie z art. 21 ust. 3c ustawy o pdop zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się, jeżeli spółka, o której mowa w ust. 3 pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Należy również wskazać, że na mocy art. 21 ust. 4 ustawy o pdop, przepis ust. 3 ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółki, o których mowa w ust. 3 pkt 3, posiadają udziały (akcje) w wysokości, o której mowa w ust. 3 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat.

Ponadto, w art. 21 ust. 5 ustawy o pdop wskazano, że przepisy ust. 3 i 4 mają również zastosowanie w przypadku, gdy okres dwóch lat nieprzerwanego posiadania udziałów (akcji), w wysokości określonej w ust. 3 pkt 3, upływa po dniu uzyskania przez spółkę, o której mowa w ust. 3 pkt 2, przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1. W przypadku niedotrzymania warunku posiadania udziałów (akcji), o których mowa w ust. 3 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat, spółka o której mowa w ust. 3 pkt 2, jest obowiązana do zapłaty podatku, wraz z odsetkami za zwłokę, od przychodów określonych w ust. 1 pkt 1 w wysokości 20% przychodów, z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu, o którym mowa w art. 26 ust. 3.

W myśl art. 21 ust. 7 ustawy o pdop, jeżeli w wyniku szczególnych powiązań, o których mowa w art. 11 ust. 1, między podmiotem wypłacającym i uzyskującym należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, w wyniku czego kwota wypłaconych należności jest wyższa od tej, jakiej należałoby oczekiwać, gdyby powiązania te nie istniały, zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się tylko do kwoty należności określonej bez uwzględniania warunków wynikających z tych powiązań. Przepisy art. 11 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 26 ust. 1 ustawy o pdop, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz będące przedsiębiorcami osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz w art. 22 ust. 1, są obowiązane, jako płatnicy, pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2b, w dniu dokonania wypłaty, zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. (…) Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji.

Powyższa regulacja prawna wskazuje na fakt, że w przypadku podmiotu, który nie ma na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu a uzyskuje przychody na tym terytorium – w kwestii sposobu opodatkowania – pierwszeństwo mają postanowienia właściwej umowy w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu. Przy czym, zastosowanie stawki podatku wynikającej z takiej umowy lub niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika do celów podatkowych, uzyskanym od niego zaświadczeniem (certyfikatem rezydencji), wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej.

Przepisy poszczególnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierają rozwiązania szczególne w stosunku do przepisów ustaw podatkowych i na podstawie art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, mają pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

W niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Sztokholmie dnia 19 listopada 2004 r. (Dz.U. z 2006 r. nr 26, poz. 193, dalej: „Konwencja polsko-szwedzka”).

Jak stanowi art. 11 ust. 1 Konwencji polsko-szwedzkiej, odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane tylko w tym drugim Państwie.

Stosownie do postanowień art. 11 ust. 2 Konwencji polsko-szwedzkiej, użyte w tym artykule określenie „odsetki” oznacza dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności, zarówno zabezpieczonych jak i niezabezpieczonych hipoteką lub prawem do uczestniczenia w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z pożyczek rządowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych, włącznie z premiami i nagrodami związanymi z takimi pożyczkami, obligacjami lub skryptami dłużnymi. Opłat karnych z tytułu opóźnionej zapłaty nie uważa się za odsetki w rozumieniu tego artykułu.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie nadają państwom żadnych nowych praw do opodatkowania w tym państwie dochodów osób zagranicznych, a jedynie ograniczają już istniejące prawa. Dane państwo, na podstawie samej tylko umowy, nie może zatem nałożyć na rezydenta podatkowego innego państwa obowiązków podatkowych ponad te, które wynikają z jego wewnętrznego ustawodawstwa podatkowego -może tylko ograniczyć obowiązki wynikające z własnego wewnętrznego ustawodawstwa podatkowego. W związku z powyższym w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania używa się sformułowania, że dane dochody podatnika „mogą być opodatkowane w drugim umawiającym się państwie”, ponieważ o tym, czy będą tam opodatkowane zdecyduje już wyłącznie dane państwo, którego prawa taki zapis dotyczy i które z prawa do opodatkowania takich dochodów może zrezygnować.

Dokonując interpretacji ww. przepisów, należy zwrócić również uwagę na tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej. Zostały one wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień.

Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Zatem, obowiązki podatkowe podmiotów z siedzibą w odrębnych państwach należy rozpatrywać z uwzględnieniem postanowień umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz Modelowej Konwencji OECD wraz z Komentarzem.

Z Komentarza do Konwencji Modelowej OECD wynika tymczasem, że postanowienia umów (konwencji) o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie dotyczącym odsetek mają zastosowanie jedynie w przypadku, gdy to podmiot uzyskujący odsetki posiada status rzeczywistego odbiorcy („beneficial owner”), czyli jest podmiotem, którego prawo do dysponowania otrzymaną płatnością nie ma wyłącznie formalnego charakteru. Co do zasady w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest na rzecz pośrednika będącego rezydentem określonego państwa, który następnie przekazuje tę płatność ostatecznemu odbiorcy, państwo w którym powstaje dana płatność nie jest zobowiązane do zastosowania wobec tego pośrednika postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Sam fakt bycia rezydentem określonego państwa i otrzymania płatności nie jest wystarczającym warunkiem do skorzystania z postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w sytuacji, gdy prawo do dysponowania dochodem ma ograniczony charakter. Oznacza to, że postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania mają zastosowanie do podmiotów będących faktycznymi odbiorcami odsetek.

Umowa cash poolingu jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy (rachunek główny) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu, dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy.

W ramach porozumienia cash poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący i zarządzający systemem, tzw. Pool Leadera, Agenta, którym może być wyspecjalizowany bank, jak również jednostka z grupy. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników to na jego rachunek trafiają środki finansowe. Uczestnicy porozumienia nie wiedzą, czyje środki zostały im przekazane na pokrycie niespłaconego zadłużenia – wszelkie przepływy koordynowane są przez Pool Leadera, Agenta. Niezależnie od tego, czy podmiotem zarządzającym systemem jest bank, czy wybrana spółka z grupy, realizuje on jedynie funkcję pośrednika, tzn. nie jest ostatecznym właścicielem odsetek, do których prawo przysługuje spółkom przekazującym nadwyżkę.

Sposób konstrukcji umowy cash poolingu jest jednocześnie wyborem odpowiedniego typu instrumentu. Jest to sprawa indywidualna, uzależniona – z jednej strony – od podmiotu, który organizuje i pośredniczy w cash poolingu (Pool Leadera, Agenta), z drugiej – z dostosowania zapotrzebowania spółek zainteresowanych tego typu instrumentem. Trzeba zaznaczyć, że jest to instrumentarium o niestandardowej ofercie, stąd też nie można przewidzieć wszystkich możliwych wariantów tej umowy.

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że w listopadzie 2013 r. nastąpiła decyzja o dołączeniu spółek: Wnioskodawcy i D do struktury cash pooling Grupy C. Podmiotem wiodącym - Pool leaderem w tym systemie jest E z siedzibą w Szwecji (Agent). Agent jest rezydentem podatkowym w Szwecji.

Stronami umowy cash pooling są spółki wchodzące w skład Grupy C:

*   F Sp. z o.o.,
*   G Sp. z o.o.,
*   H Sp. z o.o.,

oraz nierezydenci:

*   I z siedzibą w Szwecji i
*   E również z siedzibą w Szwecji.

Zarządzanie płynnością finansową poprzez cash pooling realizowane będzie przez Bank I z siedzibą w L. oraz Bank II w W., także należący do wspólnej grupy kapitałowej J. Każdy z uczestników umowy cash pooling otworzy w Banku II w W. (lub już ma otwarty) bieżący rachunek bankowy. Uczestnicy będą wykorzystywać rachunki źródłowe prowadzone dla nich przez Bank II w W. (poprzez podpięty Profil Bankowości Elektronicznej E). Agent (E) będzie wykorzystywał prowadzony dla niego przez Bank II w W. - rachunek konsolidacyjny.

Zgodnie z założeniami cash poolling, na koniec każdego dnia roboczego:

*   nadwyżka (saldo dodatnie) na koniec każdego dnia roboczego zostanie przelana na rachunek konsolidacyjny,
*   niedobór (saldo ujemne) jest uzupełniane z rachunku konsolidacyjnego, w wyniku tych operacji saldo końcowe na rachunku źródłowym wyniesie zero.

Grupa C wybrała opcję jednokierunkowego przepływu środków na rachunek konsolidacyjny z bilansowaniem rachunków źródłowych uczestników do zera. Środki zgromadzone na rachunku konsolidacyjnym nie powracają kolejnego dnia na rachunki źródłowe uczestników - lecz pozostają na rachunku konsolidacyjnym Agenta. W konsekwencji kolejnego dnia salda otwarcia na rachunkach źródłowych wynosić będą zero. Przelewy w ramach cash pooling na rachunek konsolidacyjny i z tego rachunku są odzwierciedlane na wyciągach bankowych. Umowa cash pooling (TBA-Target Balancing Agreement) nie przewiduje alokacji odsetek, jednakże będzie podpisana odrębna umowa na alokację odsetek, zgodnie z którą bank wykona usługę alokacji odsetek w imieniu Agent/Uczestnicy.

Zgodnie z postanowieniami umowy cash pooling, długi oraz wierzytelności Banku wobec uczestników, przenoszone będą na Agenta - na jego rachunek konsolidacyjny. Bank będzie naliczał odsetki od salda wykazywanego na rachunku Agenta. Ostatniego dnia roboczego miesiąca Bank obciąży rachunek Agenta odsetkami, a na podstawie umowy alokacji odsetek, dokona podziału odsetek pomiędzy pozostałymi uczestnikami. W wyniku podziału odsetek rachunki spółek z Grupy C (w tym Wnioskodawcy) zostaną za pośrednictwem banku uznane lub obciążone odpowiednią kwotą. Zgodnie z powyższym: rachunek Wnioskodawcy zostanie obciążony odpowiednią kwotą (Spółka zapłaci odsetki - poniesione koszty), albo rachunek Spółki zostanie uznany odpowiednią kwotą (Spółka uzyska przychód). Ponadto odsetki otrzymane przez Agenta, zostaną w odpowiednich proporcjach, odpowiadających saldom na rachunkach Agenta oraz pozostałych uczestników umowy cash pooling, przed dokonaniem transferów (rozliczeń) długów oraz wierzytelności, rozdysponowane przez Agenta; część odsetek zostanie na rachunku Agenta a pozostała część zostanie przekazana na rachunki pozostałych spółek z Grupy C uczestniczących w umowie cash polling.

Wypada zaznaczyć, że rola Pool leadera (Agenta) przede wszystkim sprowadza się do zarządzania środkami pieniężnymi jakie wpłyną od uczestników systemu cash poolingu. To uczestnicy biorący udział w tym systemie mogą rzeczywiście korzystać z przywilejów wynikających z prawa własności. Cechą charakterystyczną systemu cash pooling jest konsolidowanie środków finansowych wszystkich uczestników, a nie dokonywanie „darowizn” na rzecz lidera przez tych uczestników. Rzeczywistymi właścicielami przekazywanych środków pozostają podmioty przekazujące nadwyżkę znajdującą się na ich rachunkach. Za uznaniem Pool leadera (Agenta) za osobę uprawnioną do odsetek (beneficial owner) nie przemawia również fakt ponoszenia wszelkich ryzyk związanych z pokryciem ujemnych sald uczestników, czy stosunek zobowiązaniowy odnośnie środków pieniężnych przekazanych na pokrycie sald ujemnych danej podstruktury.

Status osoby uprawnionej przysługuje ekonomicznemu właścicielowi udostępnionego kapitału (a nie ekonomicznemu dysponentowi samych odsetek). Uprawnionym właścicielem może być zatem podmiot posiadający prawo do kapitału, z tytułu którego udostępnienia należne będą odsetki, jak i prawo do zagospodarowania tych odsetek jako ich właściciel, a nie podmiot posiadający prawo tylko do ich otrzymania.

Tytuł prawny do odsetek posiadają zatem poszczególne spółki biorące udział w systemie cash poolingu, co oznacza, że to one uzyskują przychód podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w postaci należnych im odsetek (w przypadającej na nie części, która jest im wypłacana za pośrednictwem lidera).

Mając powyższe na uwadze w sytuacji, gdy to Agent będzie otrzymywał od Spółki odsetki, jako rzeczywisty ich odbiorca, tj. gdy będzie mu przysługiwać na podstawie postanowień umowy cash poolingu, proporcjonalny do wielkości salda na jego rachunku udział w należności odsetkowej, zastosowanie znajdą (pod warunkiem posiadania przez Spółkę certyfikatu rezydencji Agenta) postanowienia art. 11 ust. 1 Konwencji polsko-szwedzkiej. Z przepisów tych wynika natomiast, że odsetki, które powstały w Polsce i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Szwecji, opodatkowane są tylko w Szwecji. Zatem Spółka nie będzie zobowiązana do poboru podatku z tytułu wypłaconych Agentowi odsetek.

Natomiast w sytuacji, gdy Agent jest pośrednikiem (ekonomicznym dysponentem odsetek), nie uzyskuje on przychodów z odsetek. Konsekwentnie to poszczególne spółki uczestniczące w systemie, uzyskują przychód podatkowy w postaci należnych im odsetek (w przypadającej na nie części, która jest im wypłacana za pośrednictwem Agenta).

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że stronami umowy cash pooling są spółki wchodzące w skład Grupy C: F Sp. z o.o., G Sp. z o.o. i H Sp. z o.o. oraz nierezydencji: I z siedzibą w Szwecji i Agent.

Z uwagi na fakt, iż spółki F, G i H są polskimi rezydentami, przepis art. 21 ustawy o pdop nie znajdzie w tej sytuacji zastosowania i na Wnioskodawcy nie będzie spoczywał obowiązek poboru podatku „u źródła”. Również w stosunku do spółki I, która ma siedzibę w Szwecji Spółka nie będzie zobowiązana do poboru podatku z tytułu wypłaconych odsetek (pod warunkiem posiadania certyfikatu rezydencji Spółki I) ponieważ tak jak wskazano powyżej w myśl art. 11 ust. 1 Konwencji polsko-szwedzkiej odsetki, które powstały w Polsce i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Szwecji, opodatkowane są tylko w Szwecji.

Reasumując stanowisko Spółki w zakresie braku obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od odsetek wypłaconych przez Spółkę w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Nadmienić należy, że w zakresie pytań oznaczonych we wniosku Nr 1, 2, 4, 5, 6 wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.