Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-345/11-5/JC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-06-21
Teza: Czy w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu zastosowanie mają regulacje w zakresie cen transferowych zawarte w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz czy w związku z uczestnictwem przez Spółkę w tym systemie zaistnieje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych zgodnie z wymogami art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: agent; cash pooling; dokumentacja; obowiązek; podmiot-podmioty powiązane; transakcja
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 9a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 04.04.2011 r. (data wpływu 08.04.2011 r.) oraz piśmie z dnia 01.06.2011 r. (data nadania 07.06.2011 r., data wpływu 09.06.2011 r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie Nr IPPB2/436-127/11-2/AF, IPPP1/443-603/11-2/EK oraz IPPB5/423-345/11-2/JC z dnia 25.05.2011 r. (data doręczenia 31.05.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy w związku z zawartą umową cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 08.04.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy w związku z zawartą umową cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

A. Sp. z o.o. (dalej: „A.” lub „Spółka”) jest wyspecjalizowanym podmiotem zajmującym się marketingiem i reklamą produktów leczniczych, a także kosmetyków i suplementów diety na rynku polskim. Spółka zamierza skorzystać z usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (tzw. cash pooling), oferowanej przez Bank S.A. (dalej: „Bank”). Jest to tzw. cash pooling rzeczywisty (z ang. zero-balancing cash pooling).

Pozostałym uczestnikiem systemu cash poolingu, poza Spółką, będzie zagraniczny podmiot należący do tej samej grupy kapitałowej, co Spółka – A. S.A. z siedzibą w Hiszpanii (dalej: „A. ES”). A. ES jest dla Spółki tzw. spółką-babcią, tj. jedynym udziałowcem polskiej Spółki jest A. B.V. z siedzibą w Holandii, w której z kolei A. ES posiada 100% udziałów. Uczestnicy systemu cash poolingu (tj. Spółka i A. ES) będą posiadać rachunki w tym samym Banku, a ponadto, zawartą z Bankiem umowę dotyczącą cash poolingu (Umowa o świadczenie usługi db-SASHSWEEP PL, dalej: „Umowa cash poolingu”). Celem usługi cash poolingu jest zwiększenie efektywności gospodarczej podmiotów uczestniczących w tym systemie poprzez efektywne zarządzanie swoimi wierzytelnościami wobec Banku z tytułu posiadanych na rachunku bankowym środków pieniężnych oraz zobowiązaniami wobec Banku z tytułu wykorzystywanego kredytu w rachunku. Odbywa się to poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald występujących na rachunkach wszystkich spółek z grupy uczestniczących w systemie cash poolingu. Funkcjonujący w Banku i rozważany przez Spółkę model cash poolingu działa na zasadach przedstawionych poniżej.

Spółka oraz A. ES otworzą w Banku indywidualne bieżące rachunki prowadzone w PLN. Bank zawrze także ze Spółką i drugim uczestnikiem cash poolingu (A. ES) umowy kredytu, na podstawie których Bank udzieli im kredytu w rachunku bieżącym. W związku z Umową cash poolingu, Bank otworzy również w PLN tzw. techniczny rachunek konsolidacyjny. Rachunek ten zostanie utworzony specjalnie dla celów realizacji cash poolingu, tj. dla celów dokonywania przez Bank czynności w ramach świadczenia usługi cash poolingu na rzecz uczestników tego systemu.

Na zakończenie każdego dnia roboczego, Bank będzie ustalać saldo na rachunkach poszczególnych uczestników cash poolingu oraz sumować wszystkie salda ujemne oraz wszystkie salda dodatnie na rachunkach. Następnie Bank ustali, która z tych sum jest niższa, a która wyższa w wartościach bezwzględnych i przeniesie całość sald składających się na sumę sald, która okazała się niższa w wartościach bezwzględnych, z rachunków na których te salda wystąpiły na techniczny rachunek konsolidacyjny. Jednocześnie, Bank przeniesie część sald składających się na sumę sald, która okazała się wyższa w wartościach bezwzględnych, z rachunków poszczególnych uczestników, u których te salda wystąpiły na techniczny rachunek konsolidacyjny - w takiej wysokości, aby przeniesiona na techniczny rachunek konsolidacyjny suma sald dodatnich równała się sumie przeniesionych sald ujemnych. W tym celu, z każdego rachunku przeniesiona zostanie tylko taka kwota, której udział w całości kwot przenoszonych będzie odpowiadać udziałowi salda tego rachunku w sumie sald składających się na wyższą wartość bezwzględną. Innymi słowy, przeniesienie sald będzie odbywać się na zasadzie alokacji proporcjonalnej, tj. ogólna suma wierzytelności przysługujących Bankowi wobec posiadaczy sald ujemnych będzie dzielona proporcjonalnie pomiędzy posiadaczy sald dodatnich i tak ustalona kwota będzie przelewana z rachunków z saldami dodatnimi na techniczny rachunek rozliczeniowy w wysokości wynikającej z proporcjonalnego podziału. Na początku następnego dnia roboczego, Bank będzie dokonywał zwrotnego przeniesienia na indywidualne rachunki uczestników cash poolingu sald przeniesionych w dniu poprzednim na techniczny rachunek rozliczeniowy. W wyniku takiej operacji, Bankowi ponownie będą przysługiwać wierzytelności wobec posiadaczy rachunków z saldem ujemnym.

W efekcie uczestniczenia w systemie cash poolingu, jeśli na rachunku Spółki w danym dniu wystąpiłoby saldo dodatnie, otrzymałaby ona odsetki wyższe od tych, jakie byłyby jej należne w przypadku zdeponowania na swoim indywidualnym rachunku bankowym kwoty w wysokości tego salda. Natomiast jeśli na rachunku Spółki wystąpiłoby saldo ujemne, wówczas będzie ona płacić odsetki niższe od tych, jakie zapłaciłaby zaciągając od Banku kredyt w wysokości tego salda ujemnego.

W pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca Bank będzie pobierać od Spółki oraz od A. ES prowizję za realizację Umowy cash poolingu. Prowizja pobierana będzie niezależnie od tego, czy na zakończenie poszczególnych dni roboczych danego miesiąca występowało saldo ujemne, czy saldo dodatnie. Również w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca Bank będzie wypłacał każdemu z uczestników cash poolingu (w tym, Spółce) odsetki (w przypadku wystąpienia salda dodatniego) lub będzie je pobierać od uczestnika (u którego wystąpiło saldo ujemne) za poprzedni miesiąc.

Każdy z uczestników systemu cash poolingu udzieli Bankowi poręczenia za przyszłe zobowiązania drugiego z uczestników z tytułu salda ujemnego, które może wystąpić na jakimkolwiek rachunku indywidualnym bądź technicznym rachunku konsolidacyjnym. Odpowiedzialność uczestników cash poolingu wobec Banku z tytułu tych poręczeń będzie solidarna.

W prezentowanym systemie cash poolingu, rolę agenta (tzw. pool leadera) pełnić będzie A. ES.

Rola pool leadera sprowadzać się będzie jednak jedynie do reprezentowania uczestników systemu cash poolingu (w tym, Spółki) w kontaktach z Bankiem. Jak wcześniej wspomniano, odsetki od sald ujemnych/dodatnich są pobierane/wypłacane przez Bank i pool leader nie uczestniczy w przekazywaniu (wypłacie) odsetek.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy przedstawiona Umowa cash poolingu oraz opisane we wniosku czynności faktyczne, wykonywane przez Bank w ramach tej Umowy, stanowiące jej integralną część i tym samym, będące elementem kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową świadczonej przez Bank nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy w przedstawionym systemie cash poolingu podmiotem świadczącym usługi w rozumieniu ustawy o VAT będzie Bank, natomiast Spółka w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu nie będzie wykonywać żadnych usług i nie będzie z tego tytułu zobowiązana do wykazania jakiegokolwiek obrotu w rozumieniu ustawy o VAT?
3.  Czy w opisanym systemie cash poolingu, w przypadku pobrania przez Bank odsetek od Spółki (z tytułu salda ujemnego Spółki) i następnie ich wypłaty przez Bank na rzecz posiadacza salda dodatniego, nie będącego polskim rezydentem podatkowym, Spółka nie będzie zobowiązana do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku u źródła) od odsetek, lecz podmiotem zobowiązanym do tego będzie Bank?
4.  Czy w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu zastosowanie mają regulacje w zakresie cen transferowych zawarte w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz czy w związku z uczestnictwem przez Spółkę w tym systemie zaistnieje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych zgodnie z wymogami art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
5.  Czy w stosunku do odsetek pobieranych od Spółki w związku z zaistnieniem na jej indywidualnym rachunku salda ujemnego (debetu) znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodów wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
6.  Czy w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, odsetki płacone/otrzymywane przez Spółkę, a także prowizja pobierana przez Bank na podstawie Umowy cash poolingu będą stanowiły koszt uzyskania przychodów lub odpowiednio przychody podatkowe na zasadzie kasowej, natomiast przelewane w ramach cash poolingu salda (dodatnie bądź ujemne) nie będą stanowić ani kosztu ani przychodu podatkowego Spółki?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone Nr 4 dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie pytań oznaczonych numerami 3, 5, 6, pytania dotyczącego podatku od towarów i usług oraz pytania dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy:

Podpisanie przez Spółkę Umowy cash poolingu z Bankiem oraz uczestnictwo w systemie cash poolingu oferowanym przez Bank nie powoduje obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych, uregulowanego w art. 9a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 74 poz. 397 ze zm.), a do transakcji nie znajdą zastosowania przepisy art. 11 ustawy o pdop.

Zgodnie z art. 9a ustawy o pdop, podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o pdop, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji cen transferowej dla takich transakcji. Dokumentacja powinna być sporządzona wyłącznie dla transakcji, których wartość w roku podatkowym przekracza wskazane w ustawie o pdop progi oraz powinna zawierać elementy określone w ustawie.

Natomiast na podstawie art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o pdop, podmiot gospodarczy jest powiązany z innym podmiotem, jeżeli:

*   podatnik pdop mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Polski (zwany dalej podmiotem krajowym) bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo

*   osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą (zwana dalej podmiotem zagranicznym) bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego nie mniejszy niż 5%, albo

*   te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, albo

*   podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo te same osoby prawne bądź fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział a kapitale tych podmiotów.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że poszczególne podmioty wchodzące w skład tej samej grupy kapitałowej zawierają z Bankiem Umowę cash poolingu i są łącznie jedną ze stron tej Umowy. Podmioty te nie zawierają natomiast transakcji między sobą. Co więcej, w ramach cash poolingu nie dochodzi do transferu środków między rachunkami poszczególnych spółek - uczestników systemu lecz między indywidualnymi rachunkami Spółek i technicznym rachunkiem konsolidacyjnym. Innymi słowy, zapewnienie platformy technicznej umożliwiającej zarządzanie płynnością finansową na rzecz podmiotów z grupy, jak również jej obsługa w postaci choćby konsolidacji sald na technicznym rachunku konsolidacyjnym leży w gestii Banku. Bank jest również odpowiedzialny za prowadzenie rachunków bankowych Spółki oraz pozostałych uczestników cash poolingu. Istotą systemu cash poolingu jest to, że dzięki przystąpieniu do niego większej liczby spółek z grupy jako strony Umowy, otrzymują one od Banku jako drugiej strony Umowy korzystniejsze oprocentowanie sald dodatnich i sald ujemnych na swoich rachunkach. Oprocentowanie to jest wypłacane/pobierane przez Bank i jest ustalone na zasadach rynkowych, gdyż jest ustalone przez podmiot niezależny (Bank nie jest podmiotem powiązanym ze Spółką).

W konsekwencji, zdaniem Spółki, w ramach systemu cash poolingu nie są spełnione przesłanki wynikające z art. 9a w związku z art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o pdop. Przepisy te odnoszą się do umów/transakcji zawieranych między podmiotami powiązanymi, nie odnoszą się natomiast do transakcji między Spółką i innymi podmiotami z Grupy a Bankiem, będącym podmiotem niezależnym (tj. niepowiązanym ze Spółką w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o pdop).

Jak również podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej wydanej 27 stycznia 2009 r. (IPPB3/423-1574/08-3/AG), z przepisów ustawy o pdop wynika, że aby powstał wymóg sporządzania dokumentacji cen transferowych, konieczne jest ziszczenie się jednocześnie dwóch warunków:

1.  musimy mieć do czynienia z transakcją oraz
2.  taka transakcja powinna mieć miejsce między podmiotami powiązanymi.

Pojęcie transakcji nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego ani cywilnego i dlatego można posłużyć się znaczeniem słownikowym, w myśl którego (zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego) transakcja to operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług lub umowa handlowa na kupno bądź sprzedaż towarów/usług.

W odniesieniu do wynikających z Umowy cash poolingu relacji między uczestnikami cash poolingu wchodzącymi w skład tej samej grupy kapitałowej, trudno doszukać się w nich jakiegokolwiek przypadku kupna lub sprzedaży towarów/usług, czyli przypadków przeprowadzania transakcji między nimi. Wypłata odsetek i przelew sald na techniczny rachunek konsolidacyjny nie jest bowiem dokonywana w ramach transakcji między tymi uczestnikami. Skoro uczestnicy cash poolingu nie świadczą w ramach Umowy cash poolingu usług, zatem nie można mówić o transakcji między uczestnikami. Brak transakcji oznacza z kolei niespełnienie pierwszego z dwóch ww. warunków, od których spełnienia zależy obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych.

Dlatego też, do Umowy cash poolingu i czynności w ramach w niej wykonywanych nie będą miały zastosowania przepisy art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o pdop. Spółka nie będzie także zobowiązana sporządzać dokumentacji cen transferowych dla Umowy cash poolingu, o której mowa w art. 9a ustawy o pdop (w przypadku przekroczenia progów wartości wskazanych w tym przepisie).

Analogiczne stanowisko w odniesieniu do zbliżonych bądź identycznych stanów faktycznych prezentuje, w opinii Spółki, Minister Finansów w interpretacjach prawa podatkowego. Tak np. w interpretacji:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 grudnia 2009 r. (lPPB3/423-640/09-3/PD),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 20 kwietnia 2010 r. (IPPB3/423-26/10-4/PD),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 22 czerwca 2009 r. (IPPB3/423-176/09-2/AG),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 10 lipca 2009 r. (IPPB3/423-229/09-4/MS).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.